زيتون | Zeitoons@
9.81K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
دروغ چرا؟ تا قبر آ آ آ آ!
ابراهیم نبوی

یکی از ویژگی‌های برخی ایرانیان که نزد بسیاری از ملل کمیاب و گاهی نایاب است، دروغ بی‌دلیل است. بخصوص اگر مدتی در میان ملل دیگر زندگی کرده باشید، درمی‌یابید که تقریبا احتمال اینکه کسی بدون حضور در صحنه جنایت، بدون داشتن یک منفعت بزرگ، بدون داشتن یک دلیل خاص، فقط بخاطر اینکه چیزی به زبانش آمده یا یک خالی کوچک بسته است، دروغ بگوید. و همین که در اغلب سفارشات اخلاقی ایرانی و نه اسلامی بر نگفتن دروغ اینقدر تاکید شده، احتمالا به دلیل این بوده که ملت ما علاقه خاصی به دروغ گفتن دارد. به طریق اولی دولت هم از میان این همه خصایل خوب ایرانی همین یکی را انتخاب کرده و تا آخرین قطره خون به آن پای‌بند است.

براساس یک آمار رسمی تعداد تلفات کرونا در گیلان ۱۹۴ نفر بوده، بر اساس یک آمار دیگر در همان روز در همان گیلان، ۲۰۰ نفر بوده، بر اساس یک آمار رسمی دیگر در همان روز تعداد کشتگان کرونا در کل کشور ۲۳۷ نفر بوده که احتمالا بر اساس این آمار سوم تعداد تلفات کرونا در گیلان نباید بیش از ۲۰ نفر باشد. براساس اعلام رسمی از میان مسئولان کشور، تا کنون حدود ۲۵ نفر به دلیل این بیماری کشته شده‌اند. همین دیروز دو نفر( مرحوم راه چمنی و یکی از فرماندهان سپاه) و روز قبل یک نفر از مسئولان کشور( فاطمه رهبر) و بخاطر ابتلا به کرونا فوت کردند. فرض کنیم تعداد کشتگان در میان مردم و مسئولان برابر باشد، اگر یک دهم تلفات کرونا از مسئولان باشد، آیا به این معنی نیست که تعداد مسئولان کشور ۸ میلیون نفر است؟ آیا واقعا تعداد مسئولان کشور هفت میلیون یا حتی یک میلیون نفر است. در برخی آمارها تعداد مبتلایان در برخی استانها مثل کرمان کم شده است. اشتباه نکنید، مبتلای دیروز بهبود نیافته، اصولا تعدادی از کسانی که دیروز مبتلا بودند، در دو استان امروز دیگر مبتلا نیستند.

براساس اخبار خیلی رسمی تعداد تلفات ۲۷۹ نفر است، اما برخی می‌گویند اگر همان آمار اعلام شده رسمی را که مقامات اعلام کردند، جمع کنیم تعداد فوت شدگان کرونا بیش از ۵۰۰ نفر است، یکی از دوستان من دیروز می‌گفت رقم واقعی تلفات بیش از ۴۵۰۰ نفر تا کنون، تا دیروز عصر ساعت شش و ربع، و تعداد مبتلایان بیش از یک میلیون نفر است. البته من خبر او را باور نکردم، چرا که به همان دلیل که دولت آمارش اشکال دارد، ملت هم آمارشان اشکال دارد.

یادم می‌افتد به آمارهای کشتگان قبل از انقلاب و دوران انقلاب، در ماجرای پانزده خرداد سال ۱۳۴۲ دولت اعلام کرده بود ۷۶ نفر کشته شدند، انقلابیون هم گفته بودند پانزده هزار نفر کشته شدند. در همین سال ۱۳۵۷ گفته می‌شد رژیم شاه ۳۰۰ هزار نفر را کشته است، در حالی که حکومت احتمالا می‌گفت ۲۰۰ نفر کشته شده‌اند. در جریان انقلاب حکومت یک انگیزه مهم برای دروغ گفتن داشت، اینکه نمی‌خواست به عنوان یک حکومت جلاد و آدمکش شناخته شود. انقلابیون هم یک دلیل برای دروغ گفتن داشتند و آن این بود که می‌خواستند بگویند که رژیم پهلوی جلاد و آدمکش است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74146
کمبود فرآورده‌های خونی به دلیل کرونا
آیا اهدای خون امن است؟

زیتون ـ مهسا محمدی
: «بسیاری از بیماران نیاز روزانه به خون دارند. اگر بنا باشد با هر اتفاقی از اهدای خون اجتناب کنیم، بیماران تالاسمی یا دیگر بیماران خاص چه کار کنند؟ بیماری که خونریزی معده کرده است چه کار کند؟»
این اظهارات «بشیر حاجی‌بیگی» سخنگوی سازمان انتقال خون است که در روز ۱۲ اسفند، همان روزهای ابتدایی همه‌گیری ویروس کرونا در ایران، از کمبود خون برای افراد مبتلا به بیماری خاص خبر می‌داد. با روند رو به رشد شیوع ویروس کرونا در ایران و توصیه‌های اکید به مردم برای ماندن در خانه، بحران کمبود خون وارد مراحل جدی‌تری شده است.

یونس عرب، مدیرعامل انجمن بیماران تالاسمی ایران، در این‌باره می‌گوید در نتیجه کاهش ذخایر خونی، وضعیت زندگی ۲۰ هزار مبتلا به تالاسمی به مخاطره افتاد است.
افت شدید اهدای خون
مسئولان سازمان انتقال خون از یک سو سعی دارند به دریافت‌کنندگان خون اطمینان بدهند که خون سالمی دریافت خواهند کرد و تمام اهداکنندگان، در صورتی که علائم سرماخوردگی داشته باشند، یک ماه معافیت از اهدای خون می‌گیرند. «مضاف بر این، کسانی که خون دریافت می‌‌کنند، مطمئن باشند، هیچ گزارش مستندی، مبنی بر اینکه کرونا از طریق خون منتقل می‌شود، وجود نداشته است.»
از سوی دیگر هم اطمینان می‌دهند که هیچ نگرانی از بابت حضور در مراکز اهدای خون وجود ندارد و اهدای خون در شرایط کاملا استریل انجام می‌شود، همه تجهیزات انتقال خون استریل است و در هر فرآیند اهدای خون نیز از ملزومات یکبار مصرف استریل و استاندارد استفاده می‌شود. درباره این نگرانی که با اهدای خون و کاهش سطح پلاکت خون آیا قدرت دفاعی و ایمنی بدن کاهش می‌یابد یا نه هم متخصصان اطمینان می‌دهند که اهدای خون به هیچ عنوان در کاهش سطح ایمنی بدن دخالتی ندارد.
با وجود این محمدرضا مهدی زاده، مدیرکل انتقال خون استان تهران هم از افت شدید میزان اهدای خون در روزهای اخیر و به دنبال شیوع کرونا در کشور خبر می‌دهد و با اشاره به افزایش اعمال جراحی در ماه پایانی سال، تاکید دارد که «یک سری از بیماران مصرف کننده دائمی خون و فرآورده‌های خونی هستند. از همین رو، می‌طلبد که هموطنان به فکر همنوعان بیمار باشند.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74096
پروپاگاندا با ماسک و دستکش
مقابله «هیاتی» با کرونا

زیتون ـ یلدا امیری
: آخرین رقم مبتلایان به کرونا در ایران ۸۰۴۲ نفر و قربانیان ۲۹۱ نفر اعلام شده است. داروخانه‌ها خالی از مواد ضد عفونی و ماسک هستند، اما در مقابل هیات‌های مذهبی این اقلام را رایگان در میان بعضی از مردم توزیع می‌کنند. عده‌ای از مردم تعداد زیادی ماسک و ماده ضدعفونی در منزل دارند و عده‌ای دیگر برای تهیه آنها به ده ها داروخانه مراجعه می‌کنند؛ این جلوه‌ای از نحوه مدیریت هیاتی در تمام امور ایران است که در بحران‌ها آشکار می‌شود. در این میان آنچه بیش از هر چیز خودنمایی می‌کند فقدان مدیریت دولتی است.

روز دوشنبه ۱۹ اسفند محمد میرزابیگی، رئیس کل سازمان نظام پرستاری ایران گفت: «کمبود لوازم محافظ در برابر ویروس کرونا مانند ماسک، دستکش، گان و شیلد محافظ صورت در برخی مراکز درمانی همچنان ادامه دارد و پرستاران و کادر درمانی این مراکز با سختی های زیادی کار مراقبت و درمان بیماران را انجام می دهند».
سخنان رئیس کل سازمان نظام پرستاری ایران در حالی بیان شده که در روزهای اخیر عکس، فیلم و خبرهای بسیاری در شبکه‌های اجتماعی در مورد توزیع ماسک، دستکش و مواد ضدعفونی توسط هیئت‌های مذهبی منتشر شده است.
ایران در طول یک سال گذشته حوادث طبیعی و انسانی بسیاری پشت سر گذاشته است، سیل، زلزله و اکنون اپیدمی کرونا و در تمامی این حوادث ناکارآمد بودن نهادهای دولتی به نمایش گذاشته شده است و در مقابل نهادهای حکومتی مانند سپاه پاسداران، بسیج و هیئت‌های مذهبی که وابسته به نهادهای مذهبی هستند، تلاش می‌کنند نمایشی از حمایت های مردمی اجرا کنند و با در اختیار گرفتن یا احتکار منابع به نفع خود تبلیغات کنند.

داروخانه‌های خالی، هیات‌های پر
نوشاد نوشادی رئیس شورای هیات‌های مذهبی ایران روز ۱۷ اسفند گفت که بیش از ۹۰ هزار هیأت مذهبی در سراسر کشور آماده هر گونه همکاری با جان برکفان جبهه سلامت و بهداشت و درمان و ستاد ملی مبارزه با ویروس کرونا هستند. او با تاکید بر لزوم برپایی موکب‌ها و ایستگاه‌های صلواتی برای توزیع ماسک و مواد ضد عفونی رایگان بین مردم توسط هیات‌های مذهبی گفت: «امروز کشور نیازمند همکاری و عزم همگانی برای مبارزه و ریشه‌کن کردن این ویروس خطرناک است و نیازمندیم موکب‌ها و ایستگاه‌های صلواتی با جمع‌آوری کمک‌های مردمی در توزیع ماسک و مواد ضدعفونی بسیج شوند.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74139
سروش دباغ
باز  این چه ابر بود که ما را فروگرفت

 « حرفهایم مثل یک تکه چمن روش بود / من به آنان گفتم / آفتابی لب درگاه شماست / که اگر در بگشایید به رفتار شما می تابد»[۱]

سلام آقا فرید[۲]،
خاطرات انبوهی من و تو را به گذشته های دور وصل کرده، روزگاری که دبستانی بودیم و  به مدرسه « نیکان» می رفتیم و همکلاسی و همشاگردی و همسایه بودیم و در سفر و حضر، تابستان و زمستان، اوقات را با یکدیگر سپری می کردیم. فلک به نحوی چرخید و اوضاع به گونه ای رقم خورد که میان ما فاصله ای عمیق افتاد؛ تو  بالا رفتی و همصحبت صدر نشینانِ عالم سیاست گشتی و من هم، چنانکه افتد و دانی، به سبب فشارهای سیاسی سهمگینی که بر خانواده ام رفت، مجبور به ترکِ آن آب و خاک شدم و بیش از نُه سال است که در این سوی کره خاکی سکنی گزیده و به کار و بار و درس  و مشق  مشغولم.

سالهاست از احوالت بی خبرم. اخیرا در اخبار خواندم که آزمایش ویروس کرونایت مثبت شده، از این بابت ناراحت  شدم؛ بهبود و سلامتی‌ات را به دعا  از جانِ جهان خواستارم. «تنت به ناز طبییان نیازمند مباد»، امیدوارم در اولین فرصت لباس عافیت بپوشی و بستر بیماری را ترک کنی. چند روز پیش، ویدئویی  دیدم که در یکی از برنامه های تلویزیون در استان قم، فردی درباره بیماری و مثبت شدن آزمایش کرونایت که در نوشته ای بدان  پرداخته بودی،  به طنز نکاتی را طرح کرد. از نوشته بعدی ات بر می آمد که از آن برنامه ناراحت و ناخرسند شده ای. در اولین فرصت، فرد یاد شده در تلویزیون ظاهرا شد و تلویحا عذرخواهی کرد و  تاکید کرد که جز مطایبه، قصد و غرضی نداشته است. می فهمم که از شنیدن آن سخنان ناراحت شده ای و خانوادگی ناراحت شده اید؛ خصوصا که می دانم مدرسه « فرهنگ» را برای تو نساخته بودند و آن سخنان ناروا بود و  در جای خود، در یکی از درسگفتارهایم، از نفسِ تاسیس مدرسه « فرهنگ » دفاع کردم و آنرا خدمتی به نهادینه شدنِ علوم انسانی در  کشور قلمداد کردم؛[۳] اما کاش قدری خویشتن داری می کردید و می گذاشتید و می گذشتید و عبور می کردید؛ چرا که اکثریت قریب به اتفاق مردم، عذرخواهیِ آن بنده خدا را به حساب باور شخصی اش نگذاشته؛ بلکه از چشم نزدیکِی خانواده شما به هسته سخت قدرت دیدند. از من می پرسی،  این امر، کمکی نکرد و آب رفته را به جوی باز نگرداند و  در مجموع آثار منفی اش بر نتایج مثبت احتمالی، غلبه داشت.

افزون بر این، اگر تاب آوردن و تحمل کردن یک برنامه طنز سخت است و آزاردهنده، بد نیست یکدم خود را به جای انبوه روشنفکران، هنرمندان و اهل قلمی بگذاری که طی چند دهه اخیر، بارها مورد طعن و تخفیف و  توهین و تهمت توسط رسانه ملی قرار گرفته اند. یک بار به این انسانهای شریف و خدوم و بی پناه، اجازه  ظاهر شدن و دفاع  از خود در تلویزیون داده شده ؟ برنامه « هویت» در دهه هفتاد شمسی را خاطرت هست؟ همچنین، طی نُه سال اخیر، هجمه های مکرر و بی امانی علیه رهبران محصورِ جنبش سبز، میرحسین موسوی، زهرا رهنورد و مهدی کروبیِ نازنین، از سیمای جمهوری اسلامی  پخش شده؛ یکبار به آنها اجازه دفاع داده شده ؟؟  کلاهت را قاضی کن و با خودت در خلوت بیندیش که  به مصداق:

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74149
بماند به یادگار، از روزهای قرنطینه‌ی تنهایی و تن

#خط_سوم

https://www.zeitoons.com/74114
برای درگذشت عفت موسوی
 
زیتون– جمعی از فعالان ملی-مذهبی و نواندیشان دینی با پیامی در گذشت عفت موسوی را تسلیت گفتند.
عفت موسوی٬ همسر محمد محمدی٬ نماینده مجلس اول و مادر همسر احمد زیدآبادی٬ خود از فعالین سیاسی پیش از انقلاب بود.
او هفته گذشته در اثر ابتلا به بیماری کرونا درگذشت.
به گزارش «زیتون» در این پیام ضمن برشمردن خصائل خانم موسوی٬ امضاکنندگان نامه برای بازماندگان او آرزوی صبر و پایداری کردند.

متن کامل این پیام که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است:
انا لله و انا الیه راجعون
آقای محمد محمدی
خانم مهدیه محمدی
آقای احمد زیدآبادی
خبر درگذشت خانم عفت موسوی بر غم این روزهای ما بسی افزود. دوستان تان در خارج از کشور؛ از فعالان ملی- مذهبی و نواندیشان دینی، را در این اندوه و مصیبت همراه خود بدانید. در غم این روزهای تان شریکیم. ایکاش  در کنارتان بودیم.
خانم موسوی یکی از زنان شجاع ایران زمین و از انسان های شریفی بود که
برای این که ایران خانه خوبان شود، رنج دوران برده بود؛
برای بوسیدن خاک سر قله‌ها، چه خطرها کرده بود؛
برای بوییدن بوی گل نسترن، چه سفرها کرده بود؛
برای جاودانه ماندن این عشق پاک، خون دل ها خورده بود…
تسلیت ما بر همه فرزندان، نوه‌ها و همه وابستگان فکری و خانوادگی این همسر و مادر عزیز که داستان دلاوری ها و مهرورزی هایش را  باد سحرگهان به فردای ایران خواهد رساند.
برای آن سفر کرده آمرزش و آرامش ابدی و برای همه بازماندگان صبوری و پایداری آرزو می کنیم.
مهرداد احمدزاده ، علی افشاری، محمدجواد اکبرین، مهدی امین زاده، عبدالعلی بازرگان، حسین بحیرایی، محمد برقعی، سروش دباغ، تقی رحمانی، فرزانه روستایی، معصومه شاپوری، احمد صدری، محمود صدری، احمد علوی، رضا علیجانی، فرشید فاریابی، حسن فرشتیان، هادی کحال زاده، علی کلایی، حسین کمالی، پروین کهزادی،‌ محترم گلبابایی، مسعود لدنی، نصرالله لشنی، رضا مسموعی، مهدی ممکن، یاسر میردامادی، مهدی نوربخش، حسن یوسفی اشکوری

همچنین ابوالفضل قدیانی٬ زندانی سیاسی سابق٬ در دو پیام جداگانه به زیتون، در گذشت عفت موسوی را به محمد محمدی و احمد زیدآبادی تسلیت گفته است. او در این پیام‌ها عفت موسوی را فردی معرفی کرد که «اکثر عمر خود را صرف مبارزه با استبداد کردقبل از انقلاب علیه استبداد سلطنتی و بعد از انقلاب هم علیه استبداد دینی» کرده است.

https://www.zeitoons.com/74235
کرونا و بحران تصمیم‌گیری
سنگرِ خالی دولت

زیتون ـ سولماز ایکدر
: فقدان دولت به معنی مدرن آن در ایران محدود به روزهای «بحران» نیست٬ اما در این روزهای کرونازده مشهودتر است.
در روزهای بحرانی نیاز به نهادی که تصمیم نهایی را اتخاذ و اجرا کند٬ بیش از هر زمانی احساس می‌شود و ایران روزهاست که درگیر بحران است؛ از بحران‌های طبیعی همچون سیل و زلزله تا بحران‌های حکومت‌ساز همچون افزایش نرخ بنزین و اسقاط هواپیمای اکراینی.
در چنین ایامی‌است که مردم نیاز به نهادی پاسخگو دارند؛ نهادی مورد اعتماد که بتواند در موقع لزوم ابزارهایی که در اختیار دارد را به کار گیرد، شرایط را مدیریت کند، تصمیمات سریع و درست بگیرد و کشور را به ساحل امنی برساند.
ایران اما سال‌هاست که از داشتن چنین نهادی با عنوان دولت یا حتی حکومت محروم است. تصمیماتی گرفته و اجرا می‌شود اما مصدر آن مشخص نیست و  در نهایت وقتی فاجعه به بار آمد کسی مسئولیت آن را بر عهده نمی‌گیرد.

غیبت دولت
فقدان حکومت محدود به عدم کارآیی دولت نمی‌شود٫ اما دولت به عنوان عالی‌ترین نهاد اجرایی و شخص رییس جمهوری به عنوان دومین مقام رسمی کشور تاکنون چیزی جز ناکارآمدی از خود نشان ندادند.

حسن روحانی روز گذشته (چهارشنبه) پس  از یک سکوت طولانی آن هم در این شرایط بحرانی، در مورد «ورود ویروس کرونا» به کشور و «شیوع سریع آن»  حرف زد. رییس جمهوری سه شنبه ۶ اسفند گفته بود که از «شنبه بعد همه چیز به روال عادی برخواهد گشت.» این سخن تبدیل به  سوژه ای برای تلخندهای فضای مجازی شد.
او  روز چهارشنبه ۲۱ اسفند نیز مجددا با مردم سخن گفت٬ اما نه به صورت کنفرانس خبری یا گفت‌وگویی تلویزیونی٬ روحانی در حاشیه جلسه هیئت دولت خطاب به مردم گفت که «نباید گذاشت شایعات روح مقاومت مردم را دچار مشکل کند» و ادامه داد: «یکبار دیگر گفتم، از کرونا خطرناک‌تر، ترس و وحشت و اضطراب است.»
رییس جمهوری در ادامه به شکل دستوری خواستار قطع «زنجیره» شیوع کرونا شد و گفت که باید زنجیره شیوع ویروس کرونا را قطع کنیم و تردد چه درون استان‌ها و بین استان‌ها به حداقل برسد؛ بدون توجه به اینکه حداقل در ظاهر و بر اساس سلسله‌مراتب خود او در مقام رییس دولت مسئول عدم تعطیلی ادارات دولتی و قرنطینه نشدن استان و شهرهای درگیر کرونا است.
این ناکارآمدی محدود به رییس دولت نیست٬ روزهاست که از اسحاق جهانگیری٬ معاون اول رییس جمهوری٬ نیز خبری نیست

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74179
شهاب عموپور
پاریس و والنسیا؛ میزبانان بی‌خطر

گسترش ویروس کووید ۱۹ در فرانسه، مقامات ارشد این کشور را یکشنبه‌شب در کاخ ریاست جمهوری گردهم آورد. نتیجه‌ی این گردهم‌آیی گرچه به‌سود «نیمار» و هم‌تیمی‎هایش نشد، اما آن‌ها همچنان امیدوار مانده و تا ظهر دوشنبه به انتظار نشستند تا رییس پلیس پاریس تصمیم نهایی را بگیرد. تصمیم نهایی اما این است که شاگردان «توماس توچل» چهارشنبه‌شب بدون حضور تماشاگران خودی در پاریس به دیدار آلمانی‌هایی بروند که دو هفته پیش باختی نه‌چندان ناگوار را در حضور حاضران پرشور در «وست‌فالن» دورتموند بر پاریسی‌ها تحمیل کرده‌اند. امید صعود با تماشاگران انبوه خودی، به بیم توقف در ورزشگاهی سرد و بی‌روح مبدل شده است.
در والنسیا، شرق اسپانیا هم شاگردان «آلبرت سلادس» که سالهاست با لقب و نماد «خفاش‌ها» شناخته می‌شوند، از ویروسی که از خفاش به انسان سرایت ‌کرده است، جز ضرر نمی‌بینند. «دانیل پارخو» و دوستانش قرار است بدون حضور هیچ بیینده‌ی شورآفرین به مبارزه با آتالانتایی بروند که با کمک تماشاگران خودی در ایتالیای امنِ دو هفته پیش، شکستی سخت را بر آن‌ها تحمیل کرده است.

امنیت سلامت
در پایان جلسه‌ای که در یکشنبه‌ی تعطیل در حوالی خیابان شانزه‌لیزه‌ی پاریس و درون کاخ ریاست جمهوری برگزار شد، تصمیم جمعیِ امانوئل مکرون، ریاست جمهوری فرانسه، وزیر بهداشت و هم‌بستگی، و برخی مقامات امنیتی این کشور بر آن شد که اگر فرانسه همچنان در مرحله‌ی دوم گسترش ویروس باقی بماند، تمامی برنامه‌هایی که قرار است با حضور بیش از ۱۰۰۰ نفر انجام گیرد، لغو شود. تا پیش از برگزاری این جلسه، از شکل‌گیری تجمعات بالای ۵۰۰۰ نفر در این کشور پرهیز می‌شد و اما بسیاری از رویدادها مشمول این ممانعت نمی‌شد. آمار تازه‌ی وزارت هم‌بستگی و بهداشت اما مسئولان را به تدبیری تازه رساند. اعلام ۱۲۱۲ مورد ابتلا و ۱۹ فوت‌شده‌ی متأثر از این ویروس تا عصر یکشنبه، سبب شد که قانون جدید، به‌طور مشخص برگزاری تمامی رویدادهای ورزشی را نیز در بر گیرد. «اُلیویه وران»،‌وزیر بهداشت تازه منصوب دولت فرانسه می‌گوید: «وزارتخانه‌ها و فرمانداری‌ها لیستی از رویدادهای جمعی پرتعداد و فعالیت‌های عمومی را که برای زندگی مفید و ضروری‌ست، تهیه خواهند کرد» و تصریح کرده که «چنین رویدادهایی مشمول لغو نمی‌شود». از جمله‌ی آن «کنکورهای پر از داوطلب، تظاهرات و نیز شبکه‌ی عمومی حمل‌ونقل شهری» است که همچنان منعی بر ادامه نخواهد یافت، اما مسابقات ورزشی چه در سالن و چه در مکان‌های بی‌سقف، در این لیست جایی ندارد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74183
آیا کرونا ویروسی «عادل» است؟
خیابان‌خواب‌ها، کودکان کار و حاشیه‌نشینان در روزگار کرونا

زیتون ـ شیوانظرآهاری
: این روزها در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها مکررا از مردم خواسته می‌شود در خانه بمانند و توصیه‌های بهداشتی را رعایت کنند، و کسانی که به هر دلیلی به توصیه‌ها عمل نمی‌کنند و اوقاتشان را در خیابان یا مراکز خرید می‌گذرانند، سرزنش می‏‌شوند. اما به نظر می‌آید در این میان گروه بزرگی از مردم که نه خانه‌ای برای ماندن دارند و نه امکانی برای رعایت موارد بهداشتی، بطور کل نادیده گرفته می‌شوند.
کارتن‌خواب‏ها یکی از اولین گروه‎هایی هستند که هرچند در این مدت چندباری به آنان پرداخته شده و شهرداری هم اعلام کرده که وضعیت آنان را تحت نظر دارد، اما همچنان جزو گروه‌های با خطر ابتلای بالا قرار دارند. طبق اعلام خبرگزاری‎ها از زمان شیوع کرونا، گرمخانه‌ها با ۵ درصد افزایش مراجعه مواجه بوده و بیش از دوهزار نفر در گرمخانه‌های تهران پذیرش شده‌اند.

مالک حسینی، سرپرست سازمان خدمات اجتماعی شهرداری تهران در نشست خبری مجازی روز سه شنبه گفت: «در حال حاضر به همه مددجویان روزانه یک الی دو ماسک داده می‌شود، گرمخانه‌ها سه بار در روز ضدعفونی می‌شوند و به افراد حاضر در این اماکن در خصوص پیشگیری از ابتلا به این بیماری آموزش‌های فردی و گروهی داده می‌شود.»
همچنین گفته می‌شود پس از ورود این افراد به گرمخانه‏‌ها از آنان تست سلامتی گرفته می‌شود که شامل تب‌سنجی، کنترل اکسیژن خون و بررسی وضعیت جسمانی آنان است. با همه این تمهیدات اما، این افراد که خانه‌ای برای ماندن ندارند، در طول روز ناچار به تردد در سطح شهر هستند، بسیاری از آنان مجبور به کار روزمزدی بوده و احتمالا در این روزها با وخامت اوضاع بازار کار از نظر اقتصادی نیز شرایط بدتری را تجربه می‏‌کنند، افرادی که اگر هم بخواهند نمی‌توانند تمام توصیه‌های بهداشتی را رعایت کنند و در صورت ابتلای حتی یک تن از آنان، در گرمخانه‏‌های با جمعیت بالا و بدون رسیدگی‏‌های کافی پزشکی و بهداشتی، می‏‌توانند تا چندصد نفر را نیز مبتلا کنند. با این توصیف این سوال به وجود می‌آید که آیا اساسا گرم‌خانه‌ها با این تراکم بالا مکان امن‌تری برای آنان است یا نه؟
سرپرست سازمان رفاه، خدمات و مشارکت اجتماعی شهرداری تهران البته گفته است که تاکنون هیچ موردی از ابتلاء به کرونا در گرمخانه‌های شهرداری گزارش نشده است.
افراد بی‌خانمان یا کارتن خواب تنها گروهی نیستند که در معرض خطر ابتلا هستند. اگر در این روزها نام آنها چندباری در اخبار آمده است، در شهرهای مختلف ایران خانواده‏‌هایی هستند که با کمترین امکانات بهداشتی زندگی می‌کنند. خانواده‌هایی که هر روز تمام اعضای خانواده ناچار به کار کردن در کوچه و خیابانند و هیچ توصیه بهداشتی‎ای نمی‌تواند آنان را از ابتلای به بیماری حفظ کند.

فقر، کرونا نمی‏شناسد
 به گزارش «زیتون» یکی از کسانی که در قالب نیروهای داوطلب غیردولتی به این گرمخانه‌ها کمک و خدمات می‌رساند، می‌گوید: «شاید تعریف شما از فقیرترین محله‌های ایران با ما فرق می‌کند. در همین تهران که فکر می‌کنید اینجا پایتخت است. به فاصله سی دقیقه از میدان فاطمی، می‌توانم شما را جایی ببرم که در یک اتاق ۲۴ متری که با حلب و کاهگل درست شده است، حداقل ۱۶ نفر زندگی می‌کنند که هشت تا نه نفر آنها بچه‌اند....

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74229
ایران، اسیر «فیک نیوز»های مسئولین

زیتون
– عصر امروز (شنبه) علی ربیعی٬ سخنگوی دولت اعلام کرد که «هرگونه خبری در خصوص قرنطینه تهران» یک «دروغ بزرگ» است.
پیش از او نیز تعدادی از مسئولین شهر و استان تهران یکی پس از دیگری خبر «قرنطینه» تهران را تکذیب کردند.
اما این خبر از کجا آمده بود؟

فرمانده تشکیل قرارگاه بهداشتی و درمانی مقابله با کرونا مسئول شایعه قرنطینه
روز گذشته (جمعه ۲۳ اسفند) محمد باقری٬ رییس ستاد کل نیروهای مسلح٬ که با فرمان آیت‌‌الله خامنه‌ای مامور به تشکیل قرارگاه بهداشتی و درمانی مقابله با کرونا شده بود٬ خبر از آن داد که «روال خلوت کردن فروشگاه‌ها و خیابان‌ها و جاده‌ها با تصمیم ملی که اتخاذ می‌شود در ۲۴ ساعت آینده سازماندهی خواهد شد.»
این خبر بدون توضیح بیشتری از سوی فرمانده «قرارگاه بهداشتی و درمانی مقابله با کرونا» در تمامی رسانه‌های انعکاس یافت و باعث بروز شایعه آغاز قرنطینه شهرهای ایران شد.
پس از آن این خبر با تیتر «آغاز قرنطینه» شهرها در کانال‌های تگرامی و حساب‌های کاربری در شبکه‌های اجتماعی از جمله توییتر منتشر شد و به ترس مردم کرونازده٬ دامن زد.

بر اساس اخباری که امروز از سطح شهرهای بزرگ تهران منتشر شد٬‌ مردم به سمت پمپ بنزین‌ها و فروشگاه‌های بزرگ هجوم بردند.
تکذیب دیرهنگام مدیران شهری و توضیح ناکافی محمد باقری موجب شد مردم از ترس کمبود آذوقه و بنزین در شرایطی که باید از حضور در اجتماعات پرهیز کنند٬ به خیابان‌ها٬ مغازه‌ها و پمپ بنزین‌ها هجوم ببرند.
این اما اولین شایعه‌ای نبود که از سوی مسئولین دولتی منتشر شد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74259
رزمایش دفاع بیولوژیک
حکومت نظامی یا مدیریت بحران

زیتون ـ محمدرضا سرداری
: در پی تداوم شیوع کرونا در ایران و ضعف دولت در کنترل شرایط بحرانی اخیر، آیت‌الله علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی به سرلشگر باقری رئیس کل ستاد نیروهای مسلح فرمان داد تا رسما ورود کرده و با تاسیس «قرارگاهی» به ارائه خدمات بهداشتی و درمانی بپردازد.
آیت‌الله خامنه‌ای در حکم خویش گفته که  احتمالا به کشور حمله «بیولوژیکی» شده و نیروهای مسلح باید یک رزمایش دفاعی در مقابل این حمله ترتیب دهند.
به دنبال فرمان رهبر جمهوری اسلامی فرماندهان ارتش، سپاه، نیروی انتظامی و همچنین معاونین هماهنگ کننده و اطلاعات ستاد کل نیروهای مسلح به اتفاق محمد باقری رئیس ستاد در نشستی تصمیم گرفته اند تا فروشگاه‌ها، خیابان‌ها و جاده‌ها را «خلوت» کنند. ستاد همچنین از تهیه سامانه ای خبر داده که ظرف ۱۰ روز آینده تمام مردم ایران از طریق فضای مجازی، تماس تلفنی و در صورت ضرورت با مراجعه مورد رصد قرار خواهند کرد. این سامانه که در وزارت بهداشت مستقر است افراد مشکوک به ابتلا را شناسایی کرده و آنان را برای معاینات تکمیلی به مراکز مقدماتی معرفی خواهد کرد.

 هنوز جزییاتی از چگونگی فعالیت این سامانه منتشر نشده ولی ظاهرا قرار است کلیه امکانات بیمارستانی نیروهای مسلح در اختیار وزارت بهداشت قرار گیرد و برای جذب دانشجویان پزشکی، سربازان متخصص و بازنشستگان فراخوان صادر شود.

چرا حسن روحانی مسئولیت نمی‌پذیرد
پیش از ابلاغ این حکم از سوی خامنه‌ای، برخی از مسئولان نظام از جمله علی لاریجانی، رئیس مجلس و همچنین صد تن از نمایندگان مجلس از حسن روحانی خواسته اند تا مسئولیت ستاد ملی مهار کرونا را بر عهده گیرد. لاریجانی پیشتر نیز نامه‌ای برای خامنه‌ای فرستاده بود و از او خواست تا مسئولیت ستاد ملی را از دوش وزارت بهداشت بردارد و به هیات دولت به مسئولیت معاون اول واگذار کند اما به گفته مسعود پزشکیان نایب رییس مجلس، رهبر جمهوری اسلامی در پاسخ به لاریجانی گفته که خود «روحانی» باید مسئولیت این ستاد را بپذیرد. روحانی نیز در واکنش به این درخواست گفته: «برخی فکر می‌کنند در این موضوع یک وزارت ما به نام وزارت بهداشت درگیر است و گاهی گله می‌کنند که باید کل کشور و همه وزرا و مسئولین بیایند. باید بگویم که در این ستاد و در این همکاری تمام دولت درگیر است. حداقل هفته‌ای یک جلسه با مدیریت من برگزار می‌شود.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74269
رئیس‌دانا؛ اقتصاددانی رادیکال در جبهه‌ی سوسیال دموکراسی
نصرالله لشنی

با شیوع کروناویروس که به‌واسطه‌ی بی‌تدبیری، ناکارآمدی و بی‌لیاقتی نظام حاکم در حال ایجاد فاجعه در ایران است، هرروز خبر مرگ آشنایی را می‌شنویم. حال خبر فوت آقای فریبرز رئیس‌دانا را شنیدیم که بسیار متأثرکننده بود. وظیفه‌ی خویش دانستم که مختصری درباره‌ی او بنویسم. قطعاً دوستان ایشان به اندیشه و عمل سیاسی و اجتماعی وی خواهند پرداخت و من تلاش می‌کنم، به آن بخش از فعالیت‌های ایشان که احتمالاً مغفول بماند اشاراتی داشته باشم.
آقای رئیس‌دانا کنش سیاسی و اجتماعی خود را با جبهه‌ی ملی دوم و عضویت در شاخه‌ی جوانان آن جبهه آغاز کرده بود. وی به‌عنوان یک کنش‌گر چپ، از تبار جنبشی بود که ریشه در جبهه‌ی ملی داشت. کسانی چون بیژن جزنی، مصطفی شعاعیان، احمدزاده‌ها و …
این پیشینه موجب شده بود که به برخی چهره‌های سوسیال‌دموکرات ایرانی ازجمله مهندس سحابی نزدیک شود و باوجود رادیکالیسم بینشی، در برهه‌هایی از تاریخ سیاسی سه دهه‌ی اخیر در جبهه‌ی سوسیال‌دموکراسی ایران ایفای نقش کند. رئیس‌دانا هرگز خود را سوسیال‌دموکرات ندانست و نقدهایی تندوتیز نیز به سوسیال‌دموکراسی داشت. او همواره خود را در جناح رادیکال کنش‌گری سیاسی و یک سوسیالیست تمام‌عیار معرفی می‌کرد اما در بزنگاه‌های تاریخی، به ائتلاف استراتژیک با جبهه‌ی سوسیال‌دموکراسی ایران نه نمی‌گفت و در حد وسع و توان تلاش می‌کرد در این جبهه میدان‌داری کند. وی محبوب‌ترین شخصیت سوسیال‌دموکرات تاریخ ایران را محمد مصدق می‌دانست و علاقه و ارادت خود نسبت به آن بزرگ را هرگز از دست نداد. سال‌ها پیش مقاله‌ای پژوهشی در مورد محمد مصدق نوشته بود که در مجله‌ی «ایران فردا» منتشر شد. در آن مقاله به تحلیل سیاست‌های پولی دکتر مصدق پرداخته بود و با استدلال و استناد به اسناد موجود نشان داده بود که مصدق در دوران نخست‌وزیری خود نظریه‌ی پولی میلتون فریدمن را سال‌ها پیش از آنکه طرح و ارائه شود، در قالب استراتژی‌های سوسیال‌دموکراسی عملیاتی کرده است. رئیس‌دانا معتقد بود که سال‌ها پیش از آنکه فریدمن این نظریه پولی را مطرح و جایزه‌ی نوبل اقتصاد را از آن خود کند توسط مصدق اجرا شده است. با این تفاوت که مصدق این نظریه‌ی علمی را در کانال سوسیال‌دموکراسی عملیاتی کرده و فریدمن آن را در کانال‌های اقتصاد راست طرح کرده بود.

سال ۷۸ به مناسبت انتخابات مجلس ششم، مهندس سحابی از رئیس‌دانا دعوت کرد که در ائتلاف انتخاباتی وی حضور داشته باشد و ایشان نیز پس از مشورت با دوستان و هم‌فکران خود پذیرفتند و در لیست ۳۰ نفره‌ی تهران که توسط مهندس سحابی و دوستان‌شان تهیه‌شده بود قرار گرفت. لیستی که اعضای آن، غیر از یکی دو نفر، از سد شورای نگهبان عبور نکردند و رد صلاحیت شدند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74325
سیاوش حاتم
برای فریبرز رئیس دانا، چپ مصدقی

رئیس عادت نداشت بی‌خداحافظی برود، از بند هم که آزاد شد با اینکه کدر بودیم، آمد و پرده اتاق را کنار زد و رسم جوانمردی را به جا آورد و خداحافظی کرد و یاد داد که دعوای زندان برای زندانه و بیرون از آن، دیگر صفر می‌شویم. مدت‌هاست که می‌خواستم بروم به دیدنش. شنیده بودیم که حال جسمی‌اش خوش نیست. پیشنهاد کیوان صمیمی و مسعود پدرام بود،هم‌اتاقی‌های سابقش در اتاق ۹، که برویم عیادت، یاد کنیم از خاطرات زندان و خوشحالش کنیم ولی مدام عقب افتاد و نهایتا این فرصت از کف رفت.
اولین تصویرم از فریبرز رئیس‌دانا به سال ۸۱ برمی‌گردد، سخنران مراسم بزرگداشت فروهرها بود و من دبیرستانی اولین حضورم را در یک میتینگ سیاسی تجربه می‌کردم، بعدها این خاطره و شوق آن روزم را برای خودش هم تعریف کردم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74336
واکنش موسیقایی به کرونا
«گذر از رنج‌ها»

زیتون – احسان نادرپور:  
حدود دو هزارم درصد از کل جمعیت کره زمین دچار ویروس کرونا شده‌اند. بعضی از کارشناسان معتقدند نهایتا تا خلاصی از این بحران ۷۰ درصد مردم مبتلا خواهند شد. درصدی که مرکل، ناتانیاهو، وزیر بهداشت کانادا و معاون وزیر بهداشت ایران هم در نظراتی آن را تایید کردند. اما در این میان چیزی که شاید بیشتر مردم را درگیر خودش کرده است؛ ترس ناشی از وجود ویروس کرونا و مبتلا شدن به آن است که اکثر مردم را جهان را به خود دچار کرده است.

وسواس شستشو، ترس از کمبود مواد خوراکی و بهداشتی و حمله به مراکز خرید و افسردگی ناشی از قرنطینه خانگی و مواردی از این دست مشکلاتی‌ست که مبتلانشدگان و افراد در معرض ابتلا با آن دست و پنجه نرم می‌کنند. به نظر می‌رسد که یکی از آنتی‌ویروس‌های این افسردگی و ترس موسیقی و رقص است. مرهمی که ایران نیز از آن بی‌بهره نبوده است.

رقص کادرهای بیمارستانی
شاید اولین واکنشی که در ایران، در اوج خبرهای بد مربوط به کرونا، موجب شد کمی روحیه مردم، پزشکان و بیماران مبتلا به کرونا عوض شود از خط مقدم این حادثه رقم خورد. پزشکان و پرستاران و سایر کادرهای بیمارستانی که برای حفظ روحیه خود در بیمارستان گاها با موبایل‌هایشان موسیقی پخش می‌کردند و شروع به رقصیدن می‌کردند.  این ویدئوها خیلی سریع شبکه‌های اجتماعی ایران و حتی جهان را درنوردید و کادر پزشکی بیمارستان‌های بیشتری به این کمپین رقص پیوستند. این حرکت به نوعی به نام ایران زده شد و به غیر از یک نمونه رقص دسته‌جمعی در محل قرنطینه بیمارستانی در ووهان چین مورد مشابه دیگری در دنیا وجود نداشت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74349
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
دیگر وقتی نمانده؛ در خانه بمانید
رئیس دانا؛ ایران‌دوستِ عدالت‌خواه
حسن یوسفی اشکوری

رئیس دانا هم رفت. داستانی است این مرگ های غیر منتظره و غم‌انگیز. این روزها پی هم خبر مرگ عزیزی می‌رسد. آخرین آن مرگ نامنتظر خانم عفت موسوی همسر دوست عزیز و ارجمندم دکتر محمد محمدی گرگانی. این هم خبر امروز: مرگ دکتر فریبرز رئیس دانا! امیدوارم غم آخرمان باشد.
من رئیس دانا را از حدود سه دهه پیش می‌شناختم. اما با او در جریان انتخابات مجلس ششم در سال ۷۸ آشنا شدم. در آن زمان قرار شد طیف ملی–مذهبی به طور مستقل در انتخابات شرکت کند. ستاد انتخابات در تهران و در برخی شهرها تشکیل شد. در نهایت قرار شد که فهرست کامل سی نفره برای تهران تنظیم شود. تلاش شد که در این لیست در حد امکان چهره‌های مختلف ولو نمادین حضور داشته باشند. رئیس دانا از جریان چپ ملی برگزیده شد. البته او از گذشته نیز با مهندس سحابی در برخی برنامه‌ریزی‌های اقتصادی همکاری داشته است. در جمع ما بیش از همه سحابی با او سابقه و همکاری داشت. البته بیفزایم که در نهایت لیست ما در تهران جز چهار نفر از سوی شورای نگهبان رد صلاحیت شدند و طبیعی بود که رئیس دانا هم یکی از آنان باشد.
اندکی بعد با رئیس دانا برای حضور در کنفرانسی در آلمان همسفر شدیم. من و سحابی. داستان آن سفر را، که بعدها با عنوان «کنفرانس برلین» شهره آفاق شد و پیامدهای آن برای مهمانان هفده نفره آن از ایران، همه احتمالا به یاد دارند. از قضا بیستمین سالگرد آن در اوایل فروردین (آوریل) نزدیک است.
در روزهای پایانی اقامت ما در برلین آقایی به نام داود نعمتی از من و چند نفر دیگر دعوت کرد تا در کتابفروشی اش در شهر اِسِن سخنرانی کنیم. نام کتابفروشی نیما بود (البته این کتابفروشی سالهاست که تعطیل شده است). برخی به دلایلی در این سخنرانی حضور نیافتند و در نهایت از جمع چند نفره مدعوین برای سخنرانی رئیس دانا ماند و من.
شرح آن جلسه و سخنرانی را در کتاب «از برلین تا اوین» آورده ام و نیازی به تکرار و بازگویی آن نیست و فقط در ارتباط با زنده یاد رئیس دانا بگویم که در آن دیدار و در آن سخنرانی ارادت من به ایشان بیش از پیش شد. سه موضوع در آن سخنرانی بر ارادت من به ایشان افزود: استواری در وطن‌خواهی، عدالت‌طلبی و شفافیت و شجاعت در اظهار نظر.
در بخش پرسش و پاسخ سخنرانی، پرسش‌های پر شماری مطرح شد. دو پرسش بیش از همه مورد مناقشه واقع شد. یکی در ارتباط با مسئله قومیت‌ها و دیگر ماجرای اسرائیل که در هر دو مورد رئیس دانا با شفافیت و صراحت تمام نظرش را گفت. او در باره قومیت‌ها صریحا هر نوع جداسری و استقلال‌خواهی و یا بنا به شهرت «تجزیه‌طلبی» را قاطعانه رد کرد و راه حل مشکلات و رفع انواع تبعیض‌ها از جمله تبعیضات قومی و مذهبی و جنسیتی را در تحقق دموکراسی و آزادی به معنای جامع و واقعی آن دانست. وی بر حفظ استقلال و تمامیت ارضی ایران اصرار ورزید. کسانی با او به مجادله برخاستند. اما او هیچ کوتاه نیامد و با صراحت مثال‌زدنی از مواضع خود دفاع کرد و از قضا هرچه چالش بیشتر می‌شد، بر صراحت و شفافیت او افزوده می‌شد. می‌دانیم که در خارج از کشور (آن هم در بیست سال قبل) مسئله قومیت ها بسیار حاد بود و به ویژه مخالفت با تجزیه‌طلبی آن هم از سوی یک شخصیت رادیکال چپ می‌توانست فرد را در معرض انواع اتهامات قرار دهد.
موضوع دیگر اسرائیل بود. به یاد می‌آورم که کسی پرسید چرا جمهوری اسلامی با اسرائیل رابطه برقرار نمی‌کند؟

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74390
ترک کرونا بر پوسته سخت اصولگرایان
«شیعه لندنی» یا «شیعه حکومتی»

زیتون ـ مهسا محمدی
: می‌گویند درِِ حرم نباید بسته شود چرا که آنجا محل شفاست و بیماری و مرگ به آن را ندارد.
روز دوشنبه ۲۶ اسفند در پی تعطیلی موقت حرم حضرت معصومه در قم و حرم امام رضا در مشهد، به منظور پیشگیری از ابتلای زائران به کرونا، تجمعاتی اعتراضی‌ در مقابل این دو حرم برگزار شد.

 کار به جایی کشید که معترضان به حرم حضرت معصومه در قم حمله کردند و یکی از درهای ورودی را شکستند. اعتراضات مشابهی هم در مقابل حرم امام هشتم شیعیان در مشهد اتفاق افتاد که در نهایت با دخالت پلیس به پایان رسید.
روز بعد (دیروز) خبر رسید که در قم ۱۱ نفر در رابطه با این اقدام بازداشت شدند. حسن غریب، دادستان عمومی و انقلاب قم اعلام کرده که «در پی اقدام عده‌ای از افراد در راستای هتک حرمت به حرم حضرت معصومه(س) ۱۱ نفر دستگیر شدند و این افراد برای بررسی‌های بیشتر همچنان در بازداشت هستند.»

هتاکی مومنانه
همان شب حمله، حوزه علمیه هم به این کار واکنش نشان داد و  آن را «هتک حرمت ساحت حریم کریمه اهل بیت» خواند.
مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه سراسر کشور در بیانیه‌ای در مخالفت با این حرکت بر « اهمیت تنظیم همه امور و برنامه‌ها براساس دیدگاه‌ها و توصیه‌های کارشناسان و متخصصان و مسئولان محترم» تاکید کرد و نوشت که «هرچند که برای مومنین بسته بودن درب این بارگاه سخت و جانکاه است» اما راه‌حل «عمل به تکالیف عقلی و شرعی در سایه صبر مومنانه، دعا و کوشش همه‌جانبه چون همیشه راهگشا و حلال مشکلات خواهد بود». این بیانیه، معترضان حرم را «بدخواهان و دشمنان میهن و انقلاب و اسلام عزیز» خواند که « با انجام اقداماتی افراط گرایانه و به دور از عرف شریعت درصدد ضربه زدن به ملت و انقلاب برآمده‌اند.»
در روزهای ابتدایی اعلام خبر شیوع ویروس کرونا هم لیس زدن ضریح یک نفر را در مشهد راهی زندان کرده بود.
انتشار خبر و ویدئوهای این شیعیان تندرو، که به صورت سنتی نزدیک به هسته سخت قدرت در ایران و پیاده‌نظام آن تصور می‌شوند، این بار اما واکنش‌های متفاوتی در میان آنان در پی داشت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74396
کرونای سیاسی و جنگ بیولوژیکی
ابراهیم نبوی

در اعتراضات گوناگونی که از سوی برخی نیروهای نزدیک به اصلاحطلبان مانند علی مطهری و خانم پروانه سلحشوری انجام شده است، هر دو تاکید بر این دارند که «اگر در آغاز موج ابتلای کرونا در قم عناصر مرتجع و عقب‌مانده به جای برخورد منطقی علمی برخوردخودسرانه دینی نکرده بودند، الآن این موج تا این حد گسترده نشده بود.»
البته این سخن بی هیچ تردیدی درست است، در واقع اگر همزمان با آغاز این موج اگر سریعتر اطلاع‌رسانی می‌شد، میزان ابتلا و مرگ و میر کمتر بود. اما علیرغم صحت این نظر، آیا واقعا چنین سخنی فایده‌ای دارد؟ دردی از درد مردم را درمان می‌کند؟ آیا این برخورد جز اینکه یک جناح سیاسی آن یکی را نزد مردم بدنام کند، مفید است؟ آیا اگر یک یا دو روز زودتر اطلاع‌رسانی می‌شد و جلوی برخورد غیرمسئولانه برخی طلاب و علما گرفته می‌شد، ویروس کرونا امروز وجود نداشت؟ پاسخ به نظر من منفی است، ممکن است فقط در حد بسیار جزئی دامنه انتشار ویروس محدودتر می‌شد. در هر حال انداختن تقصیر بیماری به گردن یک جناح سیاسی یا یک گروه خاص به گمانم همان موج برخورد غیرمسئولانه را دامن می‌زند. نه فقط به این نوع برخورد سیاسی با کرونا بلکه به برخوردهای دیگر سیاسی که در میان مردم و مسئولان رایج است.

سلاح بیولوژیکی: گروهی که عمدتا شامل تندروها، برخی اصولگرایان، و پیروان رهبری و خود او هستند، معتقدند که کرونا احتمالا یک سلاح بیولوژیک است. که بقول رهبری «قرائنی» وجود دارد که این بیماری یک سلاح بیولوژیک و میکروبی باشد. این نظر عوامانه و سیاسی است و مثل همه نظرات دیگر مشابه فقط برای فرافکنی همه چیز به گردن دشمنی موهوم است. این نظر به سئوالاتی چند باید پاسخ بدهد: جز روسیه، هند، کشورهای اروپای شرقی، آمریکای لاتین و آفریقا همه کشورهای جهان در معرض این بیماری هستند، دشمنان فرضی ایران مثل آمریکا و اروپا و اسرائیل خودشان مثل ایران در معرض این بیماری هستند و آنها که ابتلای کمتری داشتند، مثل روسیه و کره شمالی همه به ما نزدیکترند تا به دشمنان ما. این فرض که کسی سلاح میکروبی بسازد علیه ما و هشتاد کشور و خودش را هم آلوده کند، احمقانه است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74409
اپیدمی کرونا و طرح «مسئله شر» در گفت‌وگو با عبدالکریم سروش
«خدا» به هر دردی نمی‌خورد

زیتون- طاهاپارسا: 
ویروس کرونا در ایران برای نخستین بار در «شهر مقدس قم» شناسایی شد و از این شهر به سراسر ایران گسترش یافت. جایگاه مقدسی که دهه‌هاست جمهوری اسلامی و بخشی از روحانیت شیعه برای شهر قم ساخته بود، در یک لحظه به سلاحی در دست مخالفان تبدیل شد و در رسانه‌های اجتماعی، بی‌پرواتر از همیشه، اعتقادات مومنان به چالش کشیده و گاه به سخره گرفته شد.

قم قرنطینه نشد و کار از هر سو بالا گرفت. زخم کهنه‌ی نقش روحانیت شیعه و مسئولیت و جایگاه دینی و سیاسی آن‌ها در حکومت هم سر باز کرد و کرونا پرچم‌دار سکولاریزم شیعی شد. کم‌کم پای خدا و مسئله «شر» هم به‌میان آمد و  دیگر این بیماری مرگ‌بار به چالشی برای زیست مومنانه نیز تبدیل شد، آن‌هم در شرایط و لحظاتی که مردم، بیماران و بازماندگان و مصیبت‌دیدگان بیش از همیشه به جایگاه  و کارکرد معنوی دین برای تسکین و پناه و امید نیازمند بودند.

روحانیت و منادیان دین‌داری سنتی برای این وضعیت و این سوالات پاسخ‌هایی کهنه، تکراری و غالبا کلیشه‌ای دارند و این پاسخ‌ها کمتر کسی را جز خود آنان قانع می‌کند، دست‌کم می‌توان گفت دستگاه دین سنتی، هاضمه‌ی جذب سوالات و انتقادات نسل جدید در این روزهای پر درد را ندارد. لذا ما در «زیتون» برای مواجهه با این سوالات به سراغ روشنفکران و نواندیشان دینی می‌رویم؛ نحله‌ای که دهه‌هاست تلاش می‌کند خوانش جدیدی از دین و مسائل دینی به‌دست دهد و به زعم خود برای سوالات جدید پاسخ‌های نو دارد و درصدد آشتی دادن دین و دنیاست.

این پرونده   را با عبدالکریم سروش آغاز کردیم و از او درباره‌ی چرایی قرنطنیه نشدن قم، چالش کرونا با مقدسات، تاثیر این اتفاق بر سکولاریزم شیعی و سرانجام مسئله شر پرسیدم. متن کامل این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید.


متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74428
در نبرد با مصیبت جاری با مردم ایران هم‌یاری کنید
نامه‌ای جمعی به دونالد ترامپ

زیتون
– جمعی از اساتید دانشگاه و فعالان سیاسی و مدنی ایرانی طی نامه‌ای به رییس جمهور آمریکا از وی خواسته اند تا ایالات متحده آمریکا با مردم ایران برای مبارزه با کرونا همیاری کند.
به گزارش «زیتون»  این فعالان سیاسی و مدنی در بخش‌ دیگری از این نامه خطاب به دونالد ترامپ گفته‌اند «همان‌گونه که شما در اظهارات اخیر خود دو بار به آن اشاره کردید، انتظار این است که تحریمهای اعمال شده مانعی در راه تأمین نیازهای بهداشتی و درمانی و نیازهای زیستی روزمره ایجاد نکند. اما این انتظار برآورده نشده است و مشکلات بر جا هستند و مردم ما از آن رنج میبرند. ما امضا کنندگان این نامه امیدواریم که دولت ایالات متحده آمریکا برای رفع تمام موانع، از جمله رفع موانع مالی در امر تأمین نیازهای بهداشتی و درمانی و مایحتاج زندگی اقدام کند و ایالات متحده آمریکا همیاری با مردم ایران را فراموش نکند.»

متن کامل این نامه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به این شرح است:

https://www.zeitoons.com/74485

امضا کنندگان:
امیر خرم، فعال سیاسی ، ایران؛ ابوذرعلوی،حقوقدان ، ایران؛ احمد زمانی، (فعال سیاسی ، ایران)؛ احمد علوی (کارشناس اقتصادی- سوئد)؛ اسماعیل زرگریان، کنشگر سیاسی، استکهلم؛ اکبر دوستدار، کنشگر سیاسی ، ساکن المان – دورتموند ، مهندس ماشین سازی؛ امیر مُمبینی٬ (نویسنده و کنشگر سیاسی استهکلم- سوئد؛ اصغر مُمبینی، فعال سیاسی، ایران؛ بابک امیرخسروی (فعال سیاسی، پاریس – فرانسه)؛ بهناز کیانی، (فعال سیاسی و مدنی، ایران)؛ بهیار قهرمانی (کنشگر سیاسی ویرجینیا آمریکا) پروین مالک، (کنشگر سیاسی)؛ پیمان عارف (روزنامه نگار- بروکسل)؛ جمشید اسدی ( کارشناس اقتصادی، پاریس -فرانسه)؛ جواد رحیم پور، (پژوهشگر توسعه اقتصادی ، ایران)؛ جلال کیابی (فعال سیاسی، استکهلم)؛ حسن زهتاب (پزشک ، مالمو- سوئد)؛ حسن فرشتیان (نویسنده و اسلام شناس- پاریس)؛ حسن یوسفی اشکوری(نویسنده و اسلامشناس- بن آلمان)؛ حسین بحیرایی(فعال سیاسی- ونکوور کانادا)؛ حسین کشوردوست (کلتی، پژوهشگر تاریخ، ایران)؛ حسین کمالی(استاد دانشگاه، ایالت کانتیکت، امریکا)؛ حمید شیرازی (کارشناس محیط زیست ، لوس آنجلس- آمریکا)؛ حمیدآصفی،( فعال سیاسی و روزنامه نگار، ایران)؛ دکتر محمود تجلی مهر (کارشناس مخابرات و مدیریت اقتصادی کلن آلمان)؛
رضا چرندابی ( مهندس ، فرانکفورت – آلمان)؛ رضا علیجانی(پژوهشگر و فعال سیاسی- پاریس)؛ رضا کریمی (کنشگر سیاسی استکهلم)؛ رضا گوهرزاد (روزنامه نگار، امریکا)؛ سمیه علوی (فعال سیاسی، ایران)؛ عبدالکریم سروش (نویسنده و اسلامشناس- آمریکا)؛ عفت ماهباز (کنشگر حقوق بشر و حقوق زنان، آلمان)؛ علی اکبر مهدی (جامعه شناس، آمریکا)؛ علی پورنقوی (مشاور ارتباطات ، اوتریخ – هلند)؛ علی حاج قاسمی(مدیر دپارتمان سیاستگزاری اجتماعی در دانشگاه سودرتورن سوئد)؛ علیرضا همتی (فعال سیاسی و مدنی ، ایران)؛ غنی مجیدی (استاد اقتصاد دانشگاه سودرتورن استکهلم-سوئد)
فرانک چالاک، (کنشگر سیاسی، ایران)؛ فرزاد جواهری (برنامه نویس کامپیوتر- سوئد)؛ فرزانه بذرپور(روزنامه نگار، اسلو- نروژ)؛ فرزانه روستایی(روزنامه نگار- استکهلم سوئد)؛ کاظم کشاورز (ونکوور کانادا)؛ مجید الهامی (پژوهشگر تاریخ و فعال سیاسی، ایران)؛ مجید عبدالرحیم پور(فعال سیاسی، هانوفر-آلمان)؛محمد اولیائی فرد(حقوقدان) ؛ محمد سلیمانی ( کنشگر سیاسی ، استهکلم- سوئد)؛ محمود سحرخیز (کنشگر سیاسی آلمان)؛ محمود شوشتری (کنشگر سیاسی)؛ محمود صدری(جامعه شناس، آمریکا)؛ مریم سطوت (کنشگر سیاسی کلن – برلین)؛ ملیحه زهتاب ( کنشگر سیاسی،فیزیوتراپیست، دورتموند- آلمان)؛ مهدی اقدم (فعال سیاسی جمهوری‌خواه گوتنبرگ)؛ مهدی امینی (فعال سیاسی جمهوری خواه- واشنگتن دى سى امریکا)؛ مهدی جامی( روزنامه نگار- هلند)؛ مینا علوی، (فعال سیاسی ، ایران)؛ نصرالله لشنی (پژوهشگر و فعال سیاسی- کردستان عراق)؛ هاشم باروتی (دکترای مدیریت و فعال سیاسی ، ایران)؛ هژیر عطاری (فعال سیاسی جمهوری‌خواه- استهکلم)؛ یاسر میردامادی(پژوهشگر فلسفه و دین- منچستر انگلیس) و یونس رستمی (فعال سیاسی ، ایران»
خدا در مقابلِ کرونا
درباره‌ی قرنطینه‌شدن اماکن دینی؛ گزارشی از یک یادداشت

زیتون
: ماتیا فررارزی، روزنامه‌نگار ایتالیایی، در یادداشتی در نیویورک‌تایمز به جایگاه «خدا» و توضیح وضعیت مومنان در روزگار کرونا پرداخته است؛ این‌که بسته شدن عبادت‌گاه‌های مومنین از چین گرفته تا کره جنوبی، ایتالیا و ایران چه آثار روحی‌ و احتمالا اجتماعی‌ به دنبال دارد.
 فرارزی در این‌باره می‌نویسد: در مواقع دشواری‌ و سرگشتگی، مذهب باید نقشی تسلی‌بخش ایفا کند. اما به هر سو که نگاه می‌کنی، مراسم مذهبی در حال تعطیل شدن است. ‌

او با رُم آغاز می‌کند: در دوران قرنطینه خانگی، خدا خودش را کجا قرنطینه می‌کند؟ احتمالا جایی غیر از کلیسا. حداقل در شمال ایتالیا که این‌طور است؛ مکانی که تا کنون بزرگترین کانون شیوع ویروس کورونا در اروپای غربی بوده است. بنا بر دستورات صادره از طرف دولت برای کنترل شیوع ویروس، مراسم مذهبی، از جمله عشای ربانی و مراسم ختم، برای مدت دو هفته به حالت تعلیق در آمده‌اند. از همان روز یکشنبه‌ای که بخش شمالی کشور تحت قرنطینه کامل قرار گرفت، مراسم مذهبی، از جمله در مساجد و کنیسه‌ها، در تمام ایتالیا و تا تاریخ سوم آپریل معلق شد. (روز دوشنبه محدودیت سفر به تمام مناطق کشور بسط داده شد).

این محدودیت‌ها، عواقب عجیبی در پی داشته‌اند؛ تا همین آخر هفته گذشته، درهای کلیسای جامع میلان به روی مسافران و جهانگردان باز بود، اما به روی مؤمنین، بسته. حتی مراسم عشای ربانی‌ در روزهای طول هفته هم برگزار نشد و این در حالی است که این مراسم عموما تعداد بسیار اندکی را به کلیسا می‌کشاند، بسی کم‌تر از تعداد افرادی که برای نوشیدنی عصر به بارهای ایتالیایی می‌روند، که البته بدون شک یکی از مناسک اجتماعی پرطرفدار در ایتالیا است. در ونیز نیز همه مراسم مذهبی تعطیل شدند، از جمله تمام مراسم و جشن‌هایی که بنا بود در کلیسای سانتا ماریا برگزار شوند. این کلیسا بین سال‌های ۱۶۳۰-۱۶۳۱ و پس از آن ساخته شد که شهر در اثر شیوع طاعون بخش زیادی از جمعیت خود را از دست داد. از مؤمنین دعوت شد به جای مراجعه به کلیسا، مراسم عشای ربّانی را از تلویزیون محلی و یا از طریق اینترنت تماشا کنند، هرچند «تفاوت این دو مثل نشستن در کنار آتش و تماشا کردن عکس آن است»؛ مقایسه‌ای که اسقف اعظم میلان موقع اجرای مراسم در یک کلیسای خالی برای مؤمنین مثال زد.

نویسنده یادداشت در ادامه  از نقاط دیگر دنیا می‌نویسد که نیز اوضاع از همین قرار است؛ مثلاً در ژاپن، کره جنوبی و ایران. در این کشورها نیز در اوج بحران، مراسمات مذهبی تعطیل شده و مردم از تسلی‌خاطر در دوران سرگشتگی و دشواری محروم شده‌اند. عربستان سعودی، در یک اقدام بی‌سابقه، درهای مکان‌های مقدس اسلام را به روی مؤمنین بست. کلیسای مهد در شهر بیت‌لحم به دلیل پیدا شدن یک مورد ابتلا به ویروس کورونا در آن منطقه تعطیل شد. با گسترش بیشتر ویروس، احتمالا مؤمنین در روزهای آینده با محدودیت‌های بیشتری روبرو خواهند شد. روز دوشنبه در واشنگتن دی‌سی در ایالات متحده، از تمام اعضای یکی از کلیساها خواسته شد خود را در خانه‌هایشان قرنطینه کنند چون تست کورونای کشیش کلیسایی که آیین عشای ربّانی را برای آن‌ها انجام داده بود، مثبت اعلام شد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74507