ترک کرونا بر پوسته سخت اصولگرایان
«شیعه لندنی» یا «شیعه حکومتی»

زیتون ـ مهسا محمدی: می‌گویند درِِ حرم نباید بسته شود چرا که آنجا محل شفاست و بیماری و مرگ به آن را ندارد.
روز دوشنبه ۲۶ اسفند در پی تعطیلی موقت حرم حضرت معصومه در قم و حرم امام رضا در مشهد، به منظور پیشگیری از ابتلای زائران به کرونا، تجمعاتی اعتراضی‌ در مقابل این دو حرم برگزار شد.

 کار به جایی کشید که معترضان به حرم حضرت معصومه در قم حمله کردند و یکی از درهای ورودی را شکستند. اعتراضات مشابهی هم در مقابل حرم امام هشتم شیعیان در مشهد اتفاق افتاد که در نهایت با دخالت پلیس به پایان رسید.
روز بعد (دیروز) خبر رسید که در قم ۱۱ نفر در رابطه با این اقدام بازداشت شدند. حسن غریب، دادستان عمومی و انقلاب قم اعلام کرده که «در پی اقدام عده‌ای از افراد در راستای هتک حرمت به حرم حضرت معصومه(س) ۱۱ نفر دستگیر شدند و این افراد برای بررسی‌های بیشتر همچنان در بازداشت هستند.»

هتاکی مومنانه
همان شب حمله، حوزه علمیه هم به این کار واکنش نشان داد و  آن را «هتک حرمت ساحت حریم کریمه اهل بیت» خواند.
مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه سراسر کشور در بیانیه‌ای در مخالفت با این حرکت بر « اهمیت تنظیم همه امور و برنامه‌ها براساس دیدگاه‌ها و توصیه‌های کارشناسان و متخصصان و مسئولان محترم» تاکید کرد و نوشت که «هرچند که برای مومنین بسته بودن درب این بارگاه سخت و جانکاه است» اما راه‌حل «عمل به تکالیف عقلی و شرعی در سایه صبر مومنانه، دعا و کوشش همه‌جانبه چون همیشه راهگشا و حلال مشکلات خواهد بود». این بیانیه، معترضان حرم را «بدخواهان و دشمنان میهن و انقلاب و اسلام عزیز» خواند که « با انجام اقداماتی افراط گرایانه و به دور از عرف شریعت درصدد ضربه زدن به ملت و انقلاب برآمده‌اند.»
در روزهای ابتدایی اعلام خبر شیوع ویروس کرونا هم لیس زدن ضریح یک نفر را در مشهد راهی زندان کرده بود.
انتشار خبر و ویدئوهای این شیعیان تندرو، که به صورت سنتی نزدیک به هسته سخت قدرت در ایران و پیاده‌نظام آن تصور می‌شوند، این بار اما واکنش‌های متفاوتی در میان آنان در پی داشت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74396

کرونای سیاسی و جنگ بیولوژیکی
ابراهیم نبوی

در اعتراضات گوناگونی که از سوی برخی نیروهای نزدیک به اصلاحطلبان مانند علی مطهری و خانم پروانه سلحشوری انجام شده است، هر دو تاکید بر این دارند که «اگر در آغاز موج ابتلای کرونا در قم عناصر مرتجع و عقب‌مانده به جای برخورد منطقی علمی برخوردخودسرانه دینی نکرده بودند، الآن این موج تا این حد گسترده نشده بود.»
البته این سخن بی هیچ تردیدی درست است، در واقع اگر همزمان با آغاز این موج اگر سریعتر اطلاع‌رسانی می‌شد، میزان ابتلا و مرگ و میر کمتر بود. اما علیرغم صحت این نظر، آیا واقعا چنین سخنی فایده‌ای دارد؟ دردی از درد مردم را درمان می‌کند؟ آیا این برخورد جز اینکه یک جناح سیاسی آن یکی را نزد مردم بدنام کند، مفید است؟ آیا اگر یک یا دو روز زودتر اطلاع‌رسانی می‌شد و جلوی برخورد غیرمسئولانه برخی طلاب و علما گرفته می‌شد، ویروس کرونا امروز وجود نداشت؟ پاسخ به نظر من منفی است، ممکن است فقط در حد بسیار جزئی دامنه انتشار ویروس محدودتر می‌شد. در هر حال انداختن تقصیر بیماری به گردن یک جناح سیاسی یا یک گروه خاص به گمانم همان موج برخورد غیرمسئولانه را دامن می‌زند. نه فقط به این نوع برخورد سیاسی با کرونا بلکه به برخوردهای دیگر سیاسی که در میان مردم و مسئولان رایج است.

سلاح بیولوژیکی: گروهی که عمدتا شامل تندروها، برخی اصولگرایان، و پیروان رهبری و خود او هستند، معتقدند که کرونا احتمالا یک سلاح بیولوژیک است. که بقول رهبری «قرائنی» وجود دارد که این بیماری یک سلاح بیولوژیک و میکروبی باشد. این نظر عوامانه و سیاسی است و مثل همه نظرات دیگر مشابه فقط برای فرافکنی همه چیز به گردن دشمنی موهوم است. این نظر به سئوالاتی چند باید پاسخ بدهد: جز روسیه، هند، کشورهای اروپای شرقی، آمریکای لاتین و آفریقا همه کشورهای جهان در معرض این بیماری هستند، دشمنان فرضی ایران مثل آمریکا و اروپا و اسرائیل خودشان مثل ایران در معرض این بیماری هستند و آنها که ابتلای کمتری داشتند، مثل روسیه و کره شمالی همه به ما نزدیکترند تا به دشمنان ما. این فرض که کسی سلاح میکروبی بسازد علیه ما و هشتاد کشور و خودش را هم آلوده کند، احمقانه است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74409

اپیدمی کرونا و طرح «مسئله شر» در گفت‌وگو با عبدالکریم سروش
«خدا» به هر دردی نمی‌خورد

زیتون- طاهاپارسا: ویروس کرونا در ایران برای نخستین بار در «شهر مقدس قم» شناسایی شد و از این شهر به سراسر ایران گسترش یافت. جایگاه مقدسی که دهه‌هاست جمهوری اسلامی و بخشی از روحانیت شیعه برای شهر قم ساخته بود، در یک لحظه به سلاحی در دست مخالفان تبدیل شد و در رسانه‌های اجتماعی، بی‌پرواتر از همیشه، اعتقادات مومنان به چالش کشیده و گاه به سخره گرفته شد.

قم قرنطینه نشد و کار از هر سو بالا گرفت. زخم کهنه‌ی نقش روحانیت شیعه و مسئولیت و جایگاه دینی و سیاسی آن‌ها در حکومت هم سر باز کرد و کرونا پرچم‌دار سکولاریزم شیعی شد. کم‌کم پای خدا و مسئله «شر» هم به‌میان آمد و  دیگر این بیماری مرگ‌بار به چالشی برای زیست مومنانه نیز تبدیل شد، آن‌هم در شرایط و لحظاتی که مردم، بیماران و بازماندگان و مصیبت‌دیدگان بیش از همیشه به جایگاه  و کارکرد معنوی دین برای تسکین و پناه و امید نیازمند بودند.

روحانیت و منادیان دین‌داری سنتی برای این وضعیت و این سوالات پاسخ‌هایی کهنه، تکراری و غالبا کلیشه‌ای دارند و این پاسخ‌ها کمتر کسی را جز خود آنان قانع می‌کند، دست‌کم می‌توان گفت دستگاه دین سنتی، هاضمه‌ی جذب سوالات و انتقادات نسل جدید در این روزهای پر درد را ندارد. لذا ما در «زیتون» برای مواجهه با این سوالات به سراغ روشنفکران و نواندیشان دینی می‌رویم؛ نحله‌ای که دهه‌هاست تلاش می‌کند خوانش جدیدی از دین و مسائل دینی به‌دست دهد و به زعم خود برای سوالات جدید پاسخ‌های نو دارد و درصدد آشتی دادن دین و دنیاست.

این پرونده   را با عبدالکریم سروش آغاز کردیم و از او درباره‌ی چرایی قرنطنیه نشدن قم، چالش کرونا با مقدسات، تاثیر این اتفاق بر سکولاریزم شیعی و سرانجام مسئله شر پرسیدم. متن کامل این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید.


متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74428

در نبرد با مصیبت جاری با مردم ایران هم‌یاری کنید
نامه‌ای جمعی به دونالد ترامپ

زیتون– جمعی از اساتید دانشگاه و فعالان سیاسی و مدنی ایرانی طی نامه‌ای به رییس جمهور آمریکا از وی خواسته اند تا ایالات متحده آمریکا با مردم ایران برای مبارزه با کرونا همیاری کند.
به گزارش «زیتون»  این فعالان سیاسی و مدنی در بخش‌ دیگری از این نامه خطاب به دونالد ترامپ گفته‌اند «همان‌گونه که شما در اظهارات اخیر خود دو بار به آن اشاره کردید، انتظار این است که تحریمهای اعمال شده مانعی در راه تأمین نیازهای بهداشتی و درمانی و نیازهای زیستی روزمره ایجاد نکند. اما این انتظار برآورده نشده است و مشکلات بر جا هستند و مردم ما از آن رنج میبرند. ما امضا کنندگان این نامه امیدواریم که دولت ایالات متحده آمریکا برای رفع تمام موانع، از جمله رفع موانع مالی در امر تأمین نیازهای بهداشتی و درمانی و مایحتاج زندگی اقدام کند و ایالات متحده آمریکا همیاری با مردم ایران را فراموش نکند.»

متن کامل این نامه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به این شرح است:

https://www.zeitoons.com/74485

امضا کنندگان:
امیر خرم، فعال سیاسی ، ایران؛ ابوذرعلوی،حقوقدان ، ایران؛ احمد زمانی، (فعال سیاسی ، ایران)؛ احمد علوی (کارشناس اقتصادی- سوئد)؛ اسماعیل زرگریان، کنشگر سیاسی، استکهلم؛ اکبر دوستدار، کنشگر سیاسی ، ساکن المان – دورتموند ، مهندس ماشین سازی؛ امیر مُمبینی٬ (نویسنده و کنشگر سیاسی استهکلم- سوئد؛ اصغر مُمبینی، فعال سیاسی، ایران؛ بابک امیرخسروی (فعال سیاسی، پاریس – فرانسه)؛ بهناز کیانی، (فعال سیاسی و مدنی، ایران)؛ بهیار قهرمانی (کنشگر سیاسی ویرجینیا آمریکا) پروین مالک، (کنشگر سیاسی)؛ پیمان عارف (روزنامه نگار- بروکسل)؛ جمشید اسدی ( کارشناس اقتصادی، پاریس -فرانسه)؛ جواد رحیم پور، (پژوهشگر توسعه اقتصادی ، ایران)؛ جلال کیابی (فعال سیاسی، استکهلم)؛ حسن زهتاب (پزشک ، مالمو- سوئد)؛ حسن فرشتیان (نویسنده و اسلام شناس- پاریس)؛ حسن یوسفی اشکوری(نویسنده و اسلامشناس- بن آلمان)؛ حسین بحیرایی(فعال سیاسی- ونکوور کانادا)؛ حسین کشوردوست (کلتی، پژوهشگر تاریخ، ایران)؛ حسین کمالی(استاد دانشگاه، ایالت کانتیکت، امریکا)؛ حمید شیرازی (کارشناس محیط زیست ، لوس آنجلس- آمریکا)؛ حمیدآصفی،( فعال سیاسی و روزنامه نگار، ایران)؛ دکتر محمود تجلی مهر (کارشناس مخابرات و مدیریت اقتصادی کلن آلمان)؛
رضا چرندابی ( مهندس ، فرانکفورت – آلمان)؛ رضا علیجانی(پژوهشگر و فعال سیاسی- پاریس)؛ رضا کریمی (کنشگر سیاسی استکهلم)؛ رضا گوهرزاد (روزنامه نگار، امریکا)؛ سمیه علوی (فعال سیاسی، ایران)؛ عبدالکریم سروش (نویسنده و اسلامشناس- آمریکا)؛ عفت ماهباز (کنشگر حقوق بشر و حقوق زنان، آلمان)؛ علی اکبر مهدی (جامعه شناس، آمریکا)؛ علی پورنقوی (مشاور ارتباطات ، اوتریخ – هلند)؛ علی حاج قاسمی(مدیر دپارتمان سیاستگزاری اجتماعی در دانشگاه سودرتورن سوئد)؛ علیرضا همتی (فعال سیاسی و مدنی ، ایران)؛ غنی مجیدی (استاد اقتصاد دانشگاه سودرتورن استکهلم-سوئد)
فرانک چالاک، (کنشگر سیاسی، ایران)؛ فرزاد جواهری (برنامه نویس کامپیوتر- سوئد)؛ فرزانه بذرپور(روزنامه نگار، اسلو- نروژ)؛ فرزانه روستایی(روزنامه نگار- استکهلم سوئد)؛ کاظم کشاورز (ونکوور کانادا)؛ مجید الهامی (پژوهشگر تاریخ و فعال سیاسی، ایران)؛ مجید عبدالرحیم پور(فعال سیاسی، هانوفر-آلمان)؛محمد اولیائی فرد(حقوقدان) ؛ محمد سلیمانی ( کنشگر سیاسی ، استهکلم- سوئد)؛ محمود سحرخیز (کنشگر سیاسی آلمان)؛ محمود شوشتری (کنشگر سیاسی)؛ محمود صدری(جامعه شناس، آمریکا)؛ مریم سطوت (کنشگر سیاسی کلن – برلین)؛ ملیحه زهتاب ( کنشگر سیاسی،فیزیوتراپیست، دورتموند- آلمان)؛ مهدی اقدم (فعال سیاسی جمهوری‌خواه گوتنبرگ)؛ مهدی امینی (فعال سیاسی جمهوری خواه- واشنگتن دى سى امریکا)؛ مهدی جامی( روزنامه نگار- هلند)؛ مینا علوی، (فعال سیاسی ، ایران)؛ نصرالله لشنی (پژوهشگر و فعال سیاسی- کردستان عراق)؛ هاشم باروتی (دکترای مدیریت و فعال سیاسی ، ایران)؛ هژیر عطاری (فعال سیاسی جمهوری‌خواه- استهکلم)؛ یاسر میردامادی(پژوهشگر فلسفه و دین- منچستر انگلیس) و یونس رستمی (فعال سیاسی ، ایران»

خدا در مقابلِ کرونا
درباره‌ی قرنطینه‌شدن اماکن دینی؛ گزارشی از یک یادداشت

زیتون: ماتیا فررارزی، روزنامه‌نگار ایتالیایی، در یادداشتی در نیویورک‌تایمز به جایگاه «خدا» و توضیح وضعیت مومنان در روزگار کرونا پرداخته است؛ این‌که بسته شدن عبادت‌گاه‌های مومنین از چین گرفته تا کره جنوبی، ایتالیا و ایران چه آثار روحی‌ و احتمالا اجتماعی‌ به دنبال دارد.
 فرارزی در این‌باره می‌نویسد: در مواقع دشواری‌ و سرگشتگی، مذهب باید نقشی تسلی‌بخش ایفا کند. اما به هر سو که نگاه می‌کنی، مراسم مذهبی در حال تعطیل شدن است. ‌

او با رُم آغاز می‌کند: در دوران قرنطینه خانگی، خدا خودش را کجا قرنطینه می‌کند؟ احتمالا جایی غیر از کلیسا. حداقل در شمال ایتالیا که این‌طور است؛ مکانی که تا کنون بزرگترین کانون شیوع ویروس کورونا در اروپای غربی بوده است. بنا بر دستورات صادره از طرف دولت برای کنترل شیوع ویروس، مراسم مذهبی، از جمله عشای ربانی و مراسم ختم، برای مدت دو هفته به حالت تعلیق در آمده‌اند. از همان روز یکشنبه‌ای که بخش شمالی کشور تحت قرنطینه کامل قرار گرفت، مراسم مذهبی، از جمله در مساجد و کنیسه‌ها، در تمام ایتالیا و تا تاریخ سوم آپریل معلق شد. (روز دوشنبه محدودیت سفر به تمام مناطق کشور بسط داده شد).

این محدودیت‌ها، عواقب عجیبی در پی داشته‌اند؛ تا همین آخر هفته گذشته، درهای کلیسای جامع میلان به روی مسافران و جهانگردان باز بود، اما به روی مؤمنین، بسته. حتی مراسم عشای ربانی‌ در روزهای طول هفته هم برگزار نشد و این در حالی است که این مراسم عموما تعداد بسیار اندکی را به کلیسا می‌کشاند، بسی کم‌تر از تعداد افرادی که برای نوشیدنی عصر به بارهای ایتالیایی می‌روند، که البته بدون شک یکی از مناسک اجتماعی پرطرفدار در ایتالیا است. در ونیز نیز همه مراسم مذهبی تعطیل شدند، از جمله تمام مراسم و جشن‌هایی که بنا بود در کلیسای سانتا ماریا برگزار شوند. این کلیسا بین سال‌های ۱۶۳۰-۱۶۳۱ و پس از آن ساخته شد که شهر در اثر شیوع طاعون بخش زیادی از جمعیت خود را از دست داد. از مؤمنین دعوت شد به جای مراجعه به کلیسا، مراسم عشای ربّانی را از تلویزیون محلی و یا از طریق اینترنت تماشا کنند، هرچند «تفاوت این دو مثل نشستن در کنار آتش و تماشا کردن عکس آن است»؛ مقایسه‌ای که اسقف اعظم میلان موقع اجرای مراسم در یک کلیسای خالی برای مؤمنین مثال زد.

نویسنده یادداشت در ادامه  از نقاط دیگر دنیا می‌نویسد که نیز اوضاع از همین قرار است؛ مثلاً در ژاپن، کره جنوبی و ایران. در این کشورها نیز در اوج بحران، مراسمات مذهبی تعطیل شده و مردم از تسلی‌خاطر در دوران سرگشتگی و دشواری محروم شده‌اند. عربستان سعودی، در یک اقدام بی‌سابقه، درهای مکان‌های مقدس اسلام را به روی مؤمنین بست. کلیسای مهد در شهر بیت‌لحم به دلیل پیدا شدن یک مورد ابتلا به ویروس کورونا در آن منطقه تعطیل شد. با گسترش بیشتر ویروس، احتمالا مؤمنین در روزهای آینده با محدودیت‌های بیشتری روبرو خواهند شد. روز دوشنبه در واشنگتن دی‌سی در ایالات متحده، از تمام اعضای یکی از کلیساها خواسته شد خود را در خانه‌هایشان قرنطینه کنند چون تست کورونای کشیش کلیسایی که آیین عشای ربّانی را برای آن‌ها انجام داده بود، مثبت اعلام شد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74507

#قرنطینه | قسمت اول: کراوات راه راه
ابراهیم نبوی

اول فروردین است و من با صدای کلاغ‌ها یا هر چیز بی‌خودی دیگر که شبیه صدای کلاغ‌هاست از خواب پا می‌شم. توی قرنطینه هر صدایی که از بیرون می‌آد شبیه قارقار کلاغ‌هاست. منظور از قرنطینه همان محل زندگی فهیمه است. اسمش فهیمه است ولی دوستاش فی‌فی صداش می‌کنند که مثلا امروزی‌تر باشه. ولی فهیمه، فهیمه است هر چقدر هم فی‌فی صداش کنی. فی‌فی، یکی از همون فعال‌های آنلاین که هر روز یه پست توی اینترنت می‌گذاره، از گربه‌های بی‌سرپرست را نجات دهید، تا صدای کلاغ‌ها. امروز صبح از تو تختخواب توی توییتر این پست رو گذاشت. «امروز، کلاغ‌ها زار زار می‌کنند». فی‌فی همین پارسال با آیدی «کامیار هستم» ازدوج کرد. دلیل این که آیدی کامیار چرا «کامیار هستم» بود، مشخص نبود، مهم بود که فکر می‌کرد هست، شاید یه وقتی فکر می‌کرد که کامیار نیست و کامی یا منوچهره، ولی الان فکر می‌کرد کامیاره. با فی‌فی توی فیسبوک آشنا شده شده بود و بعد هم توی توییتر با هم ازدواج کردند. از اینا که یه مدت عکس‌های پروفایلشون دست‌های در هم گره خورده با حلقه‌های ازدواج هست، که یعنی ما هم آره و بعد از چند ماه عکس‌هاشون رو دوباره تغییر می‌دن. از همین‌هایی که دوماه هر روز عکس‌هاشون عین مرحوم لاله و لادن به هم چسبیده است، انگار می‌ترسن اون یکی فرار کنه. به هر حال روز سیزدهم دی ماه ساعت شش عصر بود که فهیمه یا همون فی‌فی خودمون فهمید که کامیار یه اکانت مخفی توی اینستاگرام به نام  «من یک ایرانی هستم» داره. نمی‌دونم چرا کامیار اینقدر بر بودنش اصرار داره، لابد مهمه که باشه و ما هم قبول کردیم که بودنش مهمه، ولی فی‌فی دیگه نمی‌خواست توی رابطه با کامیار باشه، می‌گفت من تحمل دروغ ندارم، بفهم بی شعور! فی‌فی دو روز بعد از فهمیدن اکانت مخفی کامیار، توی تلگرام یک مسیج طولانی در حد چهار خط گذاشت و آخرش هم زد که طلاق می‌خوام. کامی یا کامیار هم موافقت کرد، توی سه ماه آخر با هم حرف نمی‌زدند، حتی همدیگه روی توی اینستاگرام یا فیس‌بوک فالو نمی‌کردند چه برسه به یه لایک. بعد به خاطر ویروس کرونا، همون که هر روز در موردش دارید می‌خونید، مجبور شدند توی یک خونه قرنطینه بشن. یعنی فی‌فی تصمیم گرفت پیش پدر و مادرش و آقا جونش باشه و کامیار هم که همیشه هست باهاش آمد. مجبور بودند جلو خانواده نقش عاشق‌ها رو بازی کنند، خوشبختانه با رعایت فاصله و دست نزدن و یا نبوسیدن کرونایی همه چیز شد در حد «های هانی» یا یه چیز لوسی مثل اون. آقاجون یا پدربزرگ فی‌فی که در واقع پدر پدربزرگ فی‌فی است، امسال ۱۰۳ سالش شده. البته کسی روز یا محل دقیق به‌دنیا آمدنش رو نمی‌دونه؛ حتی تو شناسنامه‌اش به جای عدد زدند متولد شد یا یه چیزی شبیه به اون که مامور ثبت احوال به چشم خودش دیده طرف وجود داره ولی دقیقا نمی‌دونسته از کی تا حالا. صبح که فی‌فی داشت در مورد کلاغ‌ها توییت می کرد و منم با صدای کلاغ‌ها یا یه چیزی شبیه به اون از خواب پاشدم، آقاجون فی‌فی اینا ساعت هفت صبح از خواب پا‌شده و کت و شلوار پوشید و کروات زده رفت روی مبل در پذیرایی نزدیک در خروجی نشست که یعنی من آماده‌ام. فی‌فی هم بعد از پست معروفی که چند خط بالاتر نوشتم از پله‌ها پایین می‌آد و آقا جونش رو می‌بینه که نشسته:
-نصف شب بخیر، کفش و کلاه کردین آقاجون؟
– می‌خوام برم خرید، دو ساعت دیگه مهمون میاد، هیچی نداریم، می‌خوام برم شیرینی بخرم.
– هیچ‌کس نمیاد، ما همه‌مون قرنطینه هستیم.
– هر کی گفته قرنطینه غلط کرده، من قرنطینه نیستم. شماها خود دانید.
– اتفاقا شما از همه بیشتر قرنطینه هستید، پیرمردها و پیرزن‌ها بیش از همه در معرض خطر هستند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74527

پای جان در میان است، اختلاف با آمریکا را شخصی نکنید
صدیقه وسمقی

با خود می اندیشیدم اگر مسئولان و سران نظام خود را به جای یکی از بیماران مبتلا به ویروس کرونا قرار دهند که نمی‌تواند خدمات درمانی دریافت کند، اگر خود را به جای یکی از پرستاران و پزشکان فداکاری قرار دهند که هریک به جای چند نفر مجبورند کار کنند، مجبورند در شرایطی که امکانات و تجهیزات پزشکی و درمانی کافی نیست به بیماران خدمت کنند، مجبورند از ماسک‌های پارچه‌ای دوخته شده توسط خیرین استفاده کنند و در این شرایط حساس و اندوهبار خود نیز مبتلا می‌شوند و حتی گاه جان می‌بازند، اگر مسئولان خود را به جای یک شهروند عادی قراردهند و جرأت کنند از یک بیمارستان و شرایط آن، نه فقط در تهران بلکه در شهرهای دورافتاده بازدید کنند، آیا آن‌قدر انصاف خواهند داشت که دریابند:

– اکثر سیاست‌های آنان در طول دهه‌های گذشته نادرست بوده و آنان نتوانسته‌اند امکانات بالقوه و حتی بالفعل درمانی و پزشکی مناسب و کافی برای یک کشور بزرگ مثل ایران فراهم کنند تا در یک چنین شرایط خطیر بتواند از جان مردم حداکثر حفاظت را بنماید. آنان نه فقط برای حوادث غیرمنتظره مانند بروز ویروس کرونا بلکه برای حوادثی که معمولا در ایران اتفاق می افتد مانند سیل و زلزله نیز امکانات کافی تدارک ندیده‌اند.

– آنقدر سیاست‌های آنان اشتباه بوده که یک کشور ثروتمند مانند ایران را در شرایط کنونی مانند یک کشور فقیر نه تنها نیازمند کمک دیگر کشورها نموده‌اند، بلکه محتاج استقراض نیز شده‌اند حال آنکه اگر ثروت های فراوان کشور را صرف آبادی و رفاه این مرز و بوم کرده بودند در چنین شرایطی ایران می‌توانست به دیگر کشورها نیز کمک کند.

– آیا آنان درمی یابند که کمک دیگر کشورها از جمله امریکا در شرایط کنونی کمک به بیماران و کادر درمانی نیازمند امکانات و تجهیزات پزشکی است و نه کمک به مسئولان و سیاست‌مداران؛ لذا سیاست‌مداران حق ندارند به دلیل مواضع سیاسی خود هیچ کمکی را رد کنند. رد کردن هر کمکی ولو بتواند فقط جان یک بیمار ایرانی را نجات دهد بیمسئولیتی در قبال حفظ جان شهروندان است. مسئله‌ی ویروس کرونا یک مسئله‌ی سیاسی نیست و نباید با آن سیاسی برخورد کرد و به این دلیل کمک امریکا را رد کرد. اعتراض من به این موضع مسئولان جمهوری اسلامی نه فقط به دلیل نیاز بیماران به امکانات پزشکی، بلکه به طرز اندیشه‌ی مسئولان کشورمان است که سطح اختلافات و مناقشات سیاسی با دیگر کشورها از جمله امریکا را به سطح اختلاف و دعوای شخصی تنزل می دهند؛ گویا سران دو حکومت با یکدیگر دعوا دارند. مناقشه‌ی ایران و امریکا یک مناقشه‌ی سیاسی و تاریخی است که اگر طرفین به ویژه طرف ایرانی که از این مناقشه بیش از طرف دیگر متضرر می‌گردد به منافع کشور و ملت خود اهمیت دهد، بی‌تردید از هر فرصتی برای حل این مناقشه‌ی زیانبار استفاده خواهد کرد. پذیرش پیشنهاد کمک‌های انسان‌دوستانه‌ی دولت امریکا و همکاری برای کنترل بیماری می‌تواند باب مناسبی برای گشودن راه های تازه برای گفتگو باشد. در شرایطی که هم دولت ایران معترف است که تحریم‌ها وضعیت ما را سخت کرده، هم مردم ایران این واقعیت را می‌دانند و هم دولت امریکا و دیگر دولت‌ها از این واقعیت بی‌اطلاع نیستند، به راستی چه معنایی دارد که از راه مستقیم و کوتاه وارد حل مناقشه و رفع تحریم‌ها نشده، به ملت امریکا نامه بنویسید و از تحریم‌ها و پیامدهای آن به مردم آن کشور شکایت برید. دعوای میان ایران و امریکا دعوای شخصی میان مسئولان دو دولت نیست که طرف ایرانی به جای حفظ منافع و صرفه‌ی کشور و ملت ایران به غرور سیاسی و شخصی خود بها داده کشور را زیر بار تحریم‌ها چنین به ضعف و ملت را به این سطح از نارضایتی برسانند و سطح زندگی مردم را این همه از سطح استاندارد دور سازند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74533

ادعای «اقتصاد بدون نفت» در ترازو
علی جلالی نجف‌آبادی

حسن روحانی در روزهای پایانی سال ۹۸ با اشاره به تحریم‌های شدید اقتصادی بر ایران، مدعی شد که دولت او برای نخستین بار با افتخار، اقتصاد بدون نفت را در تاریخ ایران تجربه کرده است.

او در آخرین جلسه هیئت دولت، سال گذشته را سال افتخار ملت ایران نامید و اظهار داشت: «۱۳۹۸ سال افتخار ملت بزرگ ایران بود چرا که در همه زمینه هایی که دشمن تصمیم داشت که برای مردم پیچیدگی‌هایی را ایجاد کند و در نهایت آنها را در برابر فشار خم کند درست مردم ما توانستند از فاجعه حماسه و از حماسه پیروزی بیافریند… برای اولین بار در تاریخ ایران ما اقتصاد و بودجه بدون نفت را توانستیم پشت سر بگذاریم. سال ۹۸ سال اداره کشور بدون اتکا به نفت بود.»
آیا شواهد اقتصادی این مدعا را تایید می‌کند؟ برای اشراف بیشتر به آنچه رییس دولت دوازدهم مدعی آن شده است نگاهی به نظرها و خبرها می اندازیم تا میزان سقم و صحت سخنان وی روشنتر شود، به ویژه آنکه ادعای روحانی از سوی برخی کارشناسان حوزه های سیاسی (و نه اقتصادی) به عنوان ادعای راست و درست از سوی وی تأیید شد، و بررسی این ادعا کمک می‌کند تا آنان نیز با ملاحظات بیشتر اظهار نظر کنند و بی جهت به وی امتیاز ندهند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74546

کرونا و زوال عقل در جمهوری اسلامی
علی کشتگر

در خودکامگی‌های سلطانی همواره برای شرایط سختی که سلطان به دلیل بیماری و سالخوردگی به زوال عقل دچار می‌شد ، ساز و کارهایی تدارک دیده شده بود. در آن شرایط شاهزادگان و زعمای قوم در مشورت با هم برای ادامه مملکت‌داری و حفظ شیرازه امور به دنبال چاره می‌گشتند و راهی می‌یافتند؛ اما در حکومت جمهوری اسلامی همه افراد و نهادهایی که باید در صورت بی‌کفایتی و یا زوال عقل رهبر او را کنار بگذارند و کسی یا شورایی را به جای او برگمارند از هرگونه ظرفیت و ابتکار عمل تهی شده‌اند و به نظر می‌رسد تا زمانی که خامنه‌ای نفس می‌کشد حتی در صورت ابتلا به جنون نیز نه فقط کاری ازدست‌شان ساخته نیست بلکه خود را موظف می‌دانند که هرگونه یاوه‌گویی و هر اقدام او را تایید کنند.

هنگامی که مخاطب، رهبر جمهوری اسلامی را مشغول ارائه تحلیل درباره علت اپیدمی کرونا در ایران و احتمال دخالت آمریکا در ارسال ویروس مخصوص ژنتیک ایرانی می‌بیند، طبیعی است که از خود بپرسد آیا از مسئولان حکومت کسی پیدا می‌شود که با این نگاه خطرناک مخالفت کند و به او تذکر دهد که ای «رهبر بابصیرت»! این چه حمله بیولوژیکی است که خود آمریکا و متحدان آن هم قربانی آن شده و می‌شوند؟ و مگر آمریکا اگر بخواهد نمی‌تواند با بمب و موشک جمهوری اسلامی را کن‌فیکون کند که به چنین اقدام هولناک و احمقانه‌ای که همه دنیا قربانی آن هستند دست بزند؟

چنین تحلیلی مثل همیشه مسئولیت ندانم‌کاری و بی‌لیاقتی رژیم در عدم اقدامات لازم برای کنترل و مهار بیماری را دور می‌زند و همه چیز را به گردن آمریکا می‌اندازد. خامنه‌ای اگر مثل دیگر رهبران جهان بپذیرد که این اپیدمی یک بلای طبیعی است آن وقت ناچار است مثل همان رهبران قبول مسئولیت کند و در برابر تاخیرهای مرگبار حکومتش در اعلام بیماری و قرنطینه کردن قم و دیگر شهرهای مبتلا، که به شرایط کنونی انجامیده پاسخگو باشد. اما اگر این یک «اقدام جنگی دشمن» باشد و همانگونه که او مدعی است هم آمریکا و هم جن‌های رؤیت نشدنی متحد آمریکا در این اپیدمی نقش فعال داشته باشند، آن وقت مثل همیشه می‌تواند از مسئولیت و خطاهایش فرار کند.

نکته مهم دیگر در این میان، رفتار غیراخلاقی رهبر جمهوری اسلامی است؛ رد پیشنهاد کمک آمریکا به پرسنل بیمارستانی و کادر درمانی کشور اوج بی‌مسئولیتی و بی احترامی او به ایرانیان را نشان می‌دهد. او خودش در قرنطینه است و از هر مواهبی برخوردار؛ اما پرستاران و پزشکان ایثارگر که جان خود را برای مردم به خطر انداخته‌اند نباید از کمک پیشنهادی آمریکا برخوردار شوند. در چنین شرایطی اگر او بهره‌ای از شرافت و انسانیت داشت خود از آمریکا تقاضای کمک می‌کرد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74584

کرونا فرصتی برای رهایی از قرنطینه‌ی نفْس
عبدالعلی بازرگان

زمستان بی‌سابقه، سرد و سخت کرونا را با یاری‌رسانی به بی‌پناهان و درماندگان به بهاری سبز و سرورآور و سعادت‌بخش در نفس خود تبدیل کنیم.

این روزها خانه‌نشینی اجباری خانواده‌ها در ایران، آمریکا، اروپا و اکثر کشورهای جهان، ما را بیش از پیش در منیت‌های خود و خانواده خود متمرکز و محبوس کرده است؛ نشانه‌اش حمله و هجوم بی‌سابقه و تاریخی در اروپا و آمریکا به فروشگاه‌های بزرگ و کوچک برای ذخیره‌کردن هرچه بیشتر مواد غذایی است، که با سفارشات آنلاین بر ذخایر خود می‌افزایند. اگر در ایران کمتر این هجوم دیده می‌شود، چه بسا ناشی از وضعیت اقتصادی موجود است که آهی در بساط نمانده تا به فکر فردای خود باشند.

کرونا یک آزمون فراگیر جهانی در قرن بیستم است که چرخ کشورهای متمدن و متکبّر به علم و صنعت، عقل خودبنیاد و انسان‌محوری را در برابر ویروسی نادیدنی، متوقف ساخته و ضعف و ناتوانی بشرِ مغرور و متجاوز به طبیعت و پشت‌کرده به ایمان و آفریننده خود را به نمایش گذاشته است.

حال که افسرده و مضطرب در خانه‌های خود مانده‌ایم، تنها راه آزادی از قفس و قرنطینه‌ای که نفسمان را اسیر کرده، گذراندن این آزمون عظیم تاریخی از طریق توجه به بی‌خانمان‌ها و مردمان مستاصل و بی‌دفاع در میان خویشاوندان، همسایگان و هموطنانی است که به دلیل فقر و فاقه هیچ راهی برای خانه‌نشینی، جز به استقبال کرونا رفتن ندارند.

اگر مسلمانیم و ادعای تسلیم به حق داریم، قرآن در وصف«انصار»، که مهاجران در‌به‌در و بی‌خانه و خوراک را پناه دادند، آورده است: «آنها سقف و سرپناهی برای مهاجران، و زمینه‌ای برای تحقق و رشد و شکوفایی فراهم ساختند تا آنجا که با توجه به آنان گویی خود را فراموش کردند و با ایثارگری، حتی از تنها لوازم شخصی، حقیقت انفاق و ایمان را به نمایش گذاشتند.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74579

سپاه در خدمت کرونا

زیتون– سپاه پاسداران با برگزاری مراسم تشییع یکی از فرماندهانش در روزهایی که تمامی مسئولین امر به «قرنطینه خانگی» می‌کنند٬ انتقادات فراوانی را برانگیخت.

صبح امروز (دوشنبه ۴ فروردین) مراسم تشییع حسین اسداللهی، از فرماندهان سابق سپاه پاسداران تهران، از مسجد جامع امام حسین منطقه وردآورد برگزار شد.
دو روز پیش خبرگزاری تسنیم خبر داد که حسین اسداللهی٬ معاون بازرسی سپاه محمدرسول‌الله تهران بزرگ٬ درگذشت.

اسداللهی مدتی نیز فرماندهی لشکر عملیاتی محمدرسول‌الله تهران بزرگ را به‌عهده داشت و بر اساس خبری که توسط تسنیم منتشر شده است او از جمله فرماندهانی بود که در سوریه نیز تحت عنوان «مدافعان حرم» جنگیده است.

تا سال ۷۴ یکی از وظایف لشکر محمد رسول‌الله «کنترل پایتخت در شرایط غیرعادی» بوده است. پس از تشکیل قرارگاه ثارالله که وظیفه اصلی‌اش برقراری امنیت شهر تهران بود، این لشکر نیز زیرمجموعه قرارگاه شد. در دهه ۷۰ که جعفری فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران بود، حسین همدانی مسئولیت لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله را بر عهده گرفت. سرانجام در سال ۱۳۸۷، پس از رسیدن محمدعلی جعفری به فرماندهی کل سپاه، او تشکیلات سازمانی سپاه را در قالب ۳۱ سپاه استانی که مرکب از نیروی زمینی و نیروی مقاومت بسیج، می‌باشند، نوآرایی کرد. در پی آن لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله و منطقه مقاومت بسیج تهران بزرگ در یکدیگر ادغام شدند و «سپاه محمد رسول‌الله تهران بزرگ» را تشکیل دادند.

این سپاه در سکوب اعتراضات در طول جنبش سبز و پس از آن در اعتراضات دی ماه سال ۹۶ و آبان ماه امسال نقش ویژه‌ای ایفا کرده بود.

تشییع جنازه این فرمانده سپاه در شرایطی امروز برگزار شد که بر اساس تمامی دستورات مقامات سازمان بهداشت جهانی و وزارت بهداشت ایران هر گونه تجمعی در خدمت شیوع هرچه بیشتر ویروس کرونا در جامعه است.

با وجود شیوع گسترده ویروس کرونا در تهران و سایر استان های ایران و تعطیلی تمامی مراکز تجاری و حتی اماکن مقدس از جمله امام هشتم شعیان در مشهد و خواهر او در قم، برگزاری مراسم تشییع در این شرایط جای تعجب دارد. شیوع ویروس کرونا حتی چهار هفته است کلیه مراسم مذهبی و نماز جمعه را در کشور تعطیل کرده است

از سوی دیگر رسانه‌های وابسته به نظام به صورت دائمی مردم را متهم می‌کنند که بدون توجه به شرایط کشور چرا به سفرهای نوروزی رفته‌اند.

اما تصاویری که از تشییع امروز منتشر شد نشان می‌دهد که به میزبانی سپاه پاسداران تعداد زیادی از مردم بدون رعایت ضوابط بهداشتی در یک تجمع شرکت کرده‌اند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74538

«جن»‌هایی که از سخنرانی رهبری غیب شدند
کرونا در سایه جن، اِنس و تئوری‌های توطئه

زیتون ـ یلدا امیری: همراه با شیوع گسترده بیماری کرونا در ایران خرافات، شایعات و تئوری‌های توطئه نیز در حال اشاعه هستند. برخی کرونا را سلاح بیولوژیک و ویروس دست‌ساز آمریکایی به همراه اجنه می‌دانند و گروهی مجازات الهی. عده‌ای نیز در این میان با درمان‌های غیرعلمی برای مرگ بازار گرمی می‌کنند.

اگرچه پلیس مبارزه با جرایم سایبری جمهوری اسلامی اعلام کرد که کارگروه ویژه ای در پلیس فتا برای مبارزه با شایعات تشکیل شده است و پس از رصد فضای مجازی روز چهارشنبه ۷ اسفند ۲۴ کاربر اینترنتی را به اتهام پخش شایعات هشدار دهنده درباره شیوع ویروس کرونا در ایران دستگیر کرده است. اما شایعات اصلی در جایی بالاتر از از صفحات مجازی و مردم عادی شکل گرفته است.

با همه‌گیر شدن ویروس کرونا مطالب بسیاری در برخی رسانه‌ها درباره این بیماری منتشر شده‌ است، مطالبی با ادعای اینکه این ویروس حمله‌ای بیولوژیکی از سوی آمریکا بوده هدف آن ضربه زدن به تجارت چین است که بازارهای امریکایی را تهدید می‌کند. یا اینکه انتشار ویروس کار بریتانیا است و قصد دارد امپراطوری‌اش را در سرزمین‌های عربی بازسازی کند. بعضی هم گفتند که کار، کار اسرائیل است و قصد دارد بیماری را در منطقه عربی و جهان منتشر می‌کند تا در پایان از واکسن از پیش آماده، رونمایی کند و این به یهودیان امکان تسلط بر جهان را می‌بخشد. از آن سو هم گفته می‌شود که عدم قرنطینه شهرهای ایران از پیش برنامه‌ریزی شده و راه جمهوری اسلامی است برای برون‌رفت از بحران اقتصادی ناشی از تحریم‌‌ها. به این صورت که با قرنطینه نکردن و مرگ تعداد زیادی از مردم، حکومت ایران می‌خواهد به جامعه جهانی و ترامپ فشار بیاورد تا تحریم‌ها را بردارند.
 
خرافات و تئوری توطئه در راس حکومت
رهبر جمهوری اسلامی از تئوری توطئه‌ای با کلیدواژه «دشمن» همواره در سخنان خود استفاده می‌کند، مصداق عینی این دشمن غالبا آمریکا و کشورهای اروپایی و حتی گاهی رسانه‌ها هستند. سخنان مبتنی بر تئوری‌های توطئه عموما ساده و برای عموم قابل فهم هستند و به شکلی اسرارآمیز اما ساده بیان می‌شوند. این تئوری‌ها پیش از این همواره در تقابل‌های سیاسی، امنیتی و نظامی با مخالفان حکومت مطرح می‌شد و  کمابیش خریدارانی هم داشته. اما اینکه توهم توطئه و خرافات در مورد یک بیماری به رهبر و لایه‌های بالای مقامات یک حکومت نفوذ کند می‌تواند فاجعه آفرین باشد.
 
علی کرمی، فردی که خبرگزاری تسنیم او را یک متخصص بیوتکنولوژی پزشکی معرفی کرده در یک گفتگوی تلویزیونی با تاکید بر اینکه آمریکا اجازه نمی‌‌دهد سازمان‌‌های بین‌‌المللی، آزمایشگاه‌‌های بیولوژیک آنها را بررسی کنند، مدعی شده است که: سلاح‌ نژادی می‌‌تواند در نژادهای خاص پاتوژنز و مرگ آوری بیشتری ایجاد کند؛ احتمال دستکاری ویروس کرونا وجود دارد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74547

#قرنطینه | قسمت دوم: مهمانان ناخوانده
ابراهیم نبوی

هنوز در قرنطینه هستم، و هنوز منظورم از قرنطینه همان محل زندگی فی‌فی، فهمیه‌ی سابق همراه با خانواده نسبتا محترمش است. حالا شاید از نظر شما خیلی هم محترم باشند، ولی منی که چند روزی است در قرنطینه با جناب محترم دیوار هم صحبت شده‌ام، نظرم این است که خانواده نسبتا محترمی هستند. مطمئنا شما خواننده فهیم و همیشه در صحنه شرایط سخت من را درک می‌کنید و خیلی هم سخت نمی‌گیرید.

همانطور که نوشتم، صبح اول فروردین، فی‌فی از خواب بیدار شد و در یک شرایط جنایی قرار گرفت. دید پدر پدر بزرگش که به گفته شاهدین عینی ۱۰۳ سالش هست، کت و شلوار پوشیده و کراوات زده روی مبل دم در نشسته، آماده بیرون رفتن است. داشتند باهم حرف می‌زدند که مامان یا خانوم زمردی از خواب بیدار شد و طبیعتا کامیار که همیشه بر بودنش تاکید دارد و پدر هم که فعلا نقش سیاهی لشکر را دارد هم از خواب بیدار شدند. این وسط پدر پدربزرگ یا آقاجون که آلزایمر یا شاید هم زوال عقل دارد و در بین متخصصین علم پزشکی هنوز نام این بیماری مورد بحث است، یادش نبود که خودش کت و شلوار پوشیده یا فهیمه به او کت و شلوار پوشانده، همچنین نمی‌دانست که می‌خواهد برود عید دیدنی یا قصد خرید دارد یا اصولا روی مبل برای چی نشسته است. می‌گفت فی‌فی یا متهم به وی کت و شلوار پوشانده و در این شرایط که خانواده قرار بود به خاطر کرونا جایی نروند به زور می‌خواهد او را بیرون ببرد. به همین دلیل انگشت اتهام مثل همیشه به سمت فی‌فی رفت و جروبحث شروع شد. و اگر من به عنوان راوی دخالت نمی‌کردم و قندان را مخفی نمی کردم ممکن بود فی‌فی با قندان به جان کامی همسرش که از چند وقت پیش در اینستاگرام یک اکانت مخفی دارد بیفتند. در همین حال صدای زنگ آمد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74550

سیاست‌ها و ابزارهای جمهوری اسلامی برای مقابله با کرونا
مرزی که بر روی «پزشکان بدون مرز» بسته شد

زیتون ـ مهسا محمدی: کرونا خبرگزاری‌ها و فضاهای مجازی را به تسخیر خود درآورده است. سیاست، اقتصاد و فرهنگ را آلوده کرده، کسب‌وکارهای کوچک، مراکز خرید، دانشگاه‌ها و حتی پارلمان‌ها را تعطیل کرده، کارخانه‌ها را به حالت نیمه‌تعطیل درآورده و بازارهای بورس را آشفته و از آن سو بیمارستان‌ها را به زانو درآورده است. به خصوصی‌ترین گفتگو‌ها و روابط فردی راه یافته، عید ایران و چین را با خود برده و احتمالا عید پاک مسیحیان را هم با خود خواهد برد.
در این شرایط اضطرار در اکثر کشورها دولت، تحت فشارِ شرایط فوق‌العاده موجود که به تعبیر صدر اعظم آلمان و رییس‌جمهوری ایتالیا با جنگ‌های جهانی قابل قیاس است، اغلب با حذف پارلمان‌ها در روند تصمیم‌گیری، تصمیماتی حیاتی‌ و لحظه‌آخری می‌گیرد، آن را اجرایی می‌کند و بابت آن مسئولیت می‌پذیرد.

تصمیماتی که شاید حدود دو ماه پیش برای هیچ کدام از دولت‌ها و شهروندانشان قابل تصور و قبول نبود. بارها، رستوران‌ها و در بعضی کشورها حتی پارک‌ها بسته شد، حالا بیرون رفتن از خانه و ملاقات با دوستان در یک مکان عمومی می‌تواند برای یک ایتالیایی تا ۳هزار و برای یک آلمانی تا ۲۵ هزار یورو جریمه در پی داشته باشد. در اسپانیا، بریتانیا و فرانسه هم خروج بی‌دلیل از خانه و در هلند عدم رعایت فاصله از یکدیگر مشمول جریمه می‌شود، در جمهوری چک حتی اگر کسی بدون ماسک در اماکن عمومی دیده شود باید جریمه بپردازد. 
در کنار این سیاست‌های داخلی و قرنطینه‌های کامل و نیم‌بندی که هر کدام از این کشورهای اروپایی دیر یا زود به آن تن دادند، درخواست کمک از سایر کشورها نیز در دستور کار کشورهای آسیب‌دیده‌تر مانند ایتالیا و اسپانیا قرار گرفت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74613

اپیدیمیِ کرونا و چرایی شر؟
عبدالبشیر فکرت‌بخشی

چکیده
انسان در زنده‌گی با مصایب و ناملایمات زیادی روبرو است که علی‌القاعده «شر» نامیده می‌شوند. شرور اصولاً به دو دسته‌ی: ۱) شرور اخلاقی و ۲) شرور طبیعی تقسیم می‌شود. شرور اخلاقی نتیجه‌ی سوء اختیار آدمی است و بنابراین، مسئولیّت آن نیز به خود انسان برمی‌گردد، در حالی که شرور طبیعی خلاف آنست. با این وجود، مرز میان شرّ طبیعی و شرّ اخلاقی همیشه روشن نیست و لذا، اعتقاد به اینکه برخی از شرهای طبیعی در اثر عمل‌کرد آدمیان روی دهد، غرابتِ چندانی ندارد. افزون بر این، شرّ (=طبیعی) به مثابه‌ی یک «رخداد» می‌تواند موضوع تفسیرهای گونه‌گونی قرار گیرد: عده‌یی‌آن را نتیجه‌ی عوامل طبیعیِ صرف بینگارند و شماری نیز، در تبیینِ آن تنها به عوامل ‌دینی اکتفا نمایند؛ در این میان، برخی دیگر همزمان به هر دو علتِ طبیعی و دینی شرور اهمیّت ‌دهند و به هریک جایگاه مشخصی قایل شوند. از آن‌جایی‌که نگرش اخیر از منطق و جامعیّت بیشتری برخوردار است، می‌توان آن را قابل دفاع توصیف کرد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74594

#قرنطینه | قسمت سوم: آنفلوآنزای اسپانیایی
ابراهیم نبوی

امروز تا جایی که من اطلاع دارم سوم فروردین است، این که چه شکلی سوم فروردین شد را خودتان می‌دانید. فعلا موضوع من این است که چرا شخصیت‌های داستان ما هنوز در اول فروردین گرفتار شده‌اند. این‌که آقاجون به‌خاطر آلزایمرش و نه زوال عقل‌اش، فکر کند امروز اول فروردین است منطقی است، ولی فی‌فی و کامی که زمان و مکان را گم نکرده‌اند، ما هم که می‌دانیم سوم فروردین است و مطمئنم که آلزایمر مثل کرونا واگیردار نیست. به هر حال من می‌توانم جوری بنویسم که امروز سوم فروردین باشد. دو روز قبل آقاجون ساعت ۸ صبح با کت و شلوار روی مبل نشسته بود. نمی‌دانست خودش کت و شلوار پوشیده، یا فی‌فی به او کت و شلوار پوشانده، و همچنین نمی‌دانست که خودش می‌خواهد برود خرید یا می‌خواهند همه با هم بروند عید دیدنی، در همین حال معصومه یعنی خاله فی‌فی با شوهر لوس و نسبتا عوضی‌اش اصغر در زدند، آمده بودند عید دیدنی و فی‌فی به آنها اجازه نداد که بدون ضدعفونی شدن وارد خانه شود. به هر حال اصغرآقا کلی وراجی کرد در این مورد که کرونا یک ویروس ساخته شده کمونیست‌هاست برای جنگ میکروبی، بعد هم بخاطر برخورد بدی که فی‌فی با آنها کرده بود، آنها رفتند. واقعیتش من هم باهاشون حال نکردم و بیشتر به خاطر شیرین دخترشان بود که می‌خواستم در در داستان بیاوریم‌شان که دو کلام حرف بزنیم و بپرسم چرا جواب مسیج‌هایم را نمی‌دهد. شیرین هم که حتی نگاهی به من نکرد، این شد که از داستان بیرون انداختم‌شان.
«شیرین جون، یادت باشه من خواستم، تو نخواستی. تازه خودت هم در جریانی که همین بابات که این جوری مرد خانواده شده پارسال و دو سال قبل بخاطر اختلاس در پرونده بابک زنجانی زندان بوده، حالا من نمی‌خواهم در این ایام عید خیلی حرفها را تو داستان بزنم ولی شیرین میسج‌هات رو جواب بده، انقدر منو نپیچون.» کجا بودم؟ دوم فروردین همین دیروز وقتی تلفن زنگ زد، فی‌فی با سرعت به اتاق بالای خانه رفت و گوشی کامیار را برداشت و متوجه شد که کسی به نام بهار ۱۹۹۸ به او زنگ زده است«بهار ۱۹۹۸ کیه؟ می‌گی یا..»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74620

#قرنطینه | قسمت چهارم: ویکتور کارامانلیس و کرونا
ابراهیم نبوی، مانی زنوزی

امروز چهارم فروردین است و ما هنوز در قرنطینه هستیم. برای شما که احتمالا مطالب قبلی را نخواندید توضیح خاصی نمی‌دهم، چون این نهایت بی‌احترامی است که من هر بار بخواهم توضیح بدهم دیروز چی شد و پریروز چی شد، خودتان بروید و بخوانید. فقط همین قدر می‌گویم که اول فروردین آقاجون ساعت ۸ بدون اینکه بداند خودش کت و شلوار پوشیده یا فی‌فی به او کت و شلوار پوشانده روی مبل دم در نشسته بود. این که چرا دم در نشسته بود را خودتان بخوانید، من حوصله ندارم. این وسط هم معصومه، خاله‌ی فی‌فی و اون شوهر لوس و نسبتا عوضی‌اش، اصغر اختلاسی با شماره پرونده‌ی ۴۴۹در زدند، البته اختلاسی جزو فامیل نسبتا محترمشان نیست و بیشتر شغل شریف‌شان است. آمده بودند عید دیدنی و فی‌فی به آنها اجازه نداد که بدون ضدعفونی شدن وارد خانه شود. دختری هم همراهشان آمده بود که به دلیل اینکه سه ماه است من را پیچانده و احتمالا پیچاندن را از همون پدر نسبتا عوضی‌اش به ارث برده، دیگر نمی‌خواهم اسمش را در جایی بیاورم. به هر حال اصغر کلی وراجی کرد در این مورد که کرونا یک ویروس ساخته شده کمونیست‌هاست برای جنگ میکروبی، بعد هم بخاطر برخورد بدی که فی‌فی با آنها کرده بود، آنها رفتند. هم‌زمان با رفتن آنها گوشی تلفن کامیار شوهر فی‌فی زنگ زد، فی‌فی هم به سرعت رفت و تلفن او را برداشت و متوجه شد کسی به نام بهار ۱۹۹۸ به او زنگ زده. لابد لازم است درباره شخصیت‌های این داستان برایتان توضیح بدهم، البته اگر شما هم مثل آقاجون یا همان پدر پدر بزرگ آقای زمردی آلزایمر نداشته باشید که آن را نباید زوال عقل بگویم چون به پدربزرگ برمی‌خورد، فی‌فی دختر خانواده ۲۴ ساله و شوهرش کامیار ۳۰ ساله هستند و فی‌فی دختر طاهره خانم، همسر آقای زمردی است که تا اینجای داستان این آقا اسم نداشته و همین‌جا من اسمش را ویکتور می‌گذارم. بعد از دعوای فی‌فی و کامی که منجر به تهدید و بعد آشتی این دو شد، فی‌فی به طبقه پایین آمد و پست اینستاگرامی پدر بزرگ را در مورد آنفولانزای اسپانیایی گذاشت، آن روز همه چیز به خیر و خوشی تمام شد و امروز صبح که طاهره از خواب بیدار شد متوجه شد که بدون اینکه جای آقاجان تر باشد، او در خانه نیست.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74648

آقای روحانی! با مرگ نمی‌شود شوخی کرد
ابراهیم نبوی

جناب آقای روحانی!
از اینکه در ایام فرخنده نوروز به خوبی استراحت کرده و موفق شدید با گفتارهای دلچسب‌تان روحیه شاد ایجاد کنید و فضای خنده‌داری از کل حکومت به مردم و جهان نشان دهید، کمال امتنان را دارم. البته در ایران چنین روحیه شاد و آرام و خونسردی در قبال فجایع و وقایع دشوار کمتر داشتیم ولی افرادی چون شما کمابیش بوده‌اند، پادشاهانی که اگر همه مملکت را آب می‌برد، آنها را خواب می‌برد. یک نمونه آشنای آن همین شاه سلطان حسین صفوی که فی‌الواقع حاکم قابل توجهی برای بلاد اسلام بود. من واقعا از روحیه شما در این مدت تشکر می‌کنم، ولی اگر محض تفریح و خنده هم بود، دو هفته و یک ماه و دو ماه بس است، شما دقیقا دارید چکار می‌کنید؟ دقیقا کجائید و چکار می‌کنید؟ آیا در جریان همه‌گیر شدن ویروس خطرناک کرونا هستید؟ آیا می‌دانید این ویروس تا حالا تقریبا بیست هزار نفر را در یک ماه در جهان کشته و احتمالا در دو ماه آینده حداقل یک میلیون نفر را خواهد کشت؟ آیا می‌دانید برای مقابله با چنین وضعیتی ما نیاز به تصمیمات قاطع، اکید، منسجم و بدون تسامح و گذشت و اجرای آن تصمیمات داریم؟ آیا می‌دانید این بالا پایین شدن‌های شما و تغییر روز به روز نظر شما موجب کشتار بسیار وحشتناکی پس از پایان تعطیلات خواهد شد و بسیاری از عزیزان‌مان در این فضای بی‌مبالات کشته خواهند شد؟
.....
.....
آقای روحانی!
شما توانایی تغییرات سیاسی و فرهنگی و بین المللی را ندارید، موضوع بهداشت که کابینه شما همیشه در آن بیش از بقیه موارد موفق بوده، حداقل کاری است که می‌توانید برای مردمی بکنید که در قبال شان مسئولیت دارید. وقت مماشات و خنده‌های مصنوعی و شوخی‌های بیمزه نیست، من به عنوان یک طنزنویس می‌گویم که مرگ اصلا موضوع جالبی برای شوخی نیست، لطفا با زندگی مردم بازی نکنید.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74654

خامنه‌ای جز به حفظ قدرت نمی‌اندیشد
ابوالفضل قدیانی

مستبد امروز ایران علی خامنه‌ای این روزها جهد بلیغی در فرافکنی، فریب و انحراف افکار عمومی در موضوع ویروس کرونا به کار می‌برد. در این راستا تئوری توطئه را هم به خدمت گرفته است تا شاید بتواند نقش مخرب خود و ارگان‌های تحت فرمانش در شیوع وسیع ویروس کرونا را لاپوشانی کند و سوء‌مدیریت وعدم کارآمدی خود و نظام استبداد دینی را تحت‌الشعاع سخنان توطئه‌پندار خود قرار دهد، در حالی‌که این ویروس خطرناک دنیا را فرا گرفته و تمام کشورها را اعم از توسعه یافته و در حال توسعه، فقیر و غنی، شرقی و غربی را در عرصه‌های مختلف با بحران‌های عظیم مواجه ساخته است.

متشبث شدن به سخنانی از این قبیل: «جنگ بیولوژیک»، «ژن ملت»، «ژنتیک ایرانی»، ویروس «ایرانی کش» و… حقیقتا” حیرت‌آور است. در کجای دنیا نژاد خالص ایرانی وجود دارد که نژادپرستان آن را ثابت کرده باشند؟ کدام عقل سلیم می‌تواند چنین سخنان بی‌پایه و اساسی را بپذیرد، مگر اذهان بیماری که توهم توطئه آن را تسخیر کرده باشد. البته مردم آن را باور نخواهند کرد گرچه آن را توهین به شعور خود تلقی خواهند کرد.

از آن‌جا که خودکامه‌ى ایران و اعوان و انصارش اهمیتی برای جان مردم قائل نیستند، در این شرایط بحرانی و تحریم‌های ظالمانه و ضدانسانی ترامپ فاشیست، علی‌خامنه‌ای جز به حفظ قدرت و تحکیم موقعیت و حیثیت کاذب خود البته در میان طرفدارانش به چیز دیگری نمی‌اندیشد. اگر جان مردم برایش مهم بود دستور می‌داد قم را قرنطینه کنند. وقتی آقای باقری رئیس ستاد نیروهای مسلح مدعی خلوت‌سازی شهرها شد و پای سخن خود هم نایستاد، لااقل اجازه نمی‌دادند مسافران نوروزی به مسافرت بروند. اجازه نمی‌دادند برای سردار اسدالهی یکی از فرماندهان سپاه چنین تشییع جنازه‌ای برگزار شود؛ بعد هم سپاه مدعی شود که این تشییع خودجوش بوده البته چنین ادعایی به سخره گرفتن شعور ملت است. سئوال این است که چرا مانع برگزاری آن نشدید؟

به همین علت است که وقتی آمریکا پیشنهاد کمک می‌کند، با تفرعن آن را رد می‌کند؛ امری که در چنین وقایعی بین کشورهای جهان صرف‌نظر از اختلافات و ضدیت‌ها معمول است. منت و تعهدی هم به‌دنبال ندارد. بدتر از آن ردکردن کمک‌های پزشکان بدون مرز و اخراج آنان است در حالی‌که‌ از‌ طرف ‌دولت‌ (وزارت بهداشت) دعوت شده بودند. این کمک‌ها حق ملت ایران است. احدالناسی حق رد کردن آن را ندارد. فقط مردم‌اند که حق رد کردن حق خود را دارند. این اقدام علاوه بر پایمال کردن حقوق مردم نشانه حرج و مرج و فشل بودن مدیریت در کشور است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74666

🍃امتناع از همکاری با پزشکان بدون مرز تناسبی با سنت مردم ایران ندارد

زیتون– جمعی از فعالان مدنی و سیاسی ایران طی بیانیه‌ای از «عدم پذیرش کمک‌های سازمان پزشکان بدون مرز» اظهار تاسف کرده‌اند.

سازمان غیر دولتی پزشکان بدون مرز که به درخواست ایران کادر فنی و تجهیزات لازم برای ایجاد یک بیمارستان صحرائی در اصفهان را با دو پرواز ویژه به ایران رسانده بود، لغو ناگهانی این همکاری را «غیر قابل درک» خواند و اعلام کرد که از آن «شگفت زده» شده است. این سازمان در پی تقاضای ایران برای برخورداری از همکاری‌های بین‌المللی در مبارزه با بحران ویروس کرونا در این کشور ابراز آمادگی کرده و با انجام هماهنگی‌های لازم از سوی سفارت ایران در پاریس عازم این کشور گردید. تصمیم به لغو این همکاری و رد کمک‌های این سازمان روز سه شنبه از سوی وزارت بهداشت ایران اعلام شد. بگفتۀ این وزارت، ایران «نیازى به برپایى تخت بیمارستانى توسط نیروهاى خارجى» ندارد. دو هواپیمای حامل کادر درمانی و تجهیزات پزشکی تنها چند ساعت پیش از آن به تهران رسیده بود.

امضا کنندگان این بیانیه ضمن ابراز تاسف از «برخورد نگران کننده بخشی از حکومت، نسبت به اقدام انسانی آن سازمان، در کمک به مقابله با شیوع بیماری کرونا و گسترش این ویروس در ایران» تاکید کردند که «عملِ بخشی از مقامهای حکومتی کشور ما در امتناع از همکاری مناسب با پزشکان بدون مرز، مطلقاً تناسبی با سنّت صلح‌دوستی و تعاون ملت و مردم ایران ندارد.

متن کامل این بیانیه‌ که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به این شرح است:

https://www.zeitoons.com/74676

امضاء کنندگان:
هاشم آقاجری، رضا آقاخانی، اسماعیل آزادی، فروزان آصف‌نخعی، حمید آصفی، هادی احتظاظی، محمد ابراهیم‌زاده‌گنجی، سیدعبدالمجید الهامی، سارا امانی‌بابایی، رسول بداقی، قربان بهزادیان‌نژاد، سید علیرضا بهشتی شیرازی، سیدعلیرضا حسینی بهشتی،هاشم باروتی، عباس پوراظهری، سیدمصطفی تاجزاده، رضا تهرانی، مصطفی تنها، علیرضا جباری، فرانک چالاک، ولی حق‌شناس، محمد حیدرزاده، امیر خرم، ابراهیم خوش سیرت، خسرو دلیرثانی، حسین‌علی ذوالفقاری، زهرا ربانی املشی، علیرضا رجایی، جواد رحیم‌پور، بهمن رضاخانی، یونس رستمی، حمیدرضا رسولیان،احسان رضایی،محمد رضایی، سعید رضوی‌فقیه، حسین رفیعی، رضا رییس‌طوسی، رقیه زارع‌پور حیدری، اردشیر زارعی‌قنواتی، احمد زمانی، محسن زمانی، مهدی زمانی، علی ساریخانی، فریدون سحابی، نشاط سحابی،علی سلطانی، نرگس سوری، احسان شریعتی، شایا شهوق علیرضا شمسیان، امیرحسین شیروی، فیروزه صابر، فاطمه صادقی، پرویز صداقت، کیوان صمیمی، طاهره طالقانی، سیامک طاهری، مصطفی طاهری، ناصر طاهری،عباس عبدی، رویین عطوفت، ابوذر علوی، سمیه علوی، لیلا علوی، مینا علوی، محمدعلی عمویی، رضا غفوری، منیژه فتحی، علی فریدیحیایی، عزیز قاسم‌زاده، ابوالفضل قدیانی، نظام‌الدین قهاری، محمدرضا کارخانه‌چین، حسین کشوردوست کلتی، صدیقه کنعانی، بهناز کیانی، سمانه گلاب، فاطمه گوارایی، محمد محمدی‌اردهالی، حسین مجاهد، سعید مدنی، فرامرز معتمد دزفولی، اصغر ممبینی، احمد منتظری، سیدحسین موسوی، حسین نوری‌زاده، فرشاد نوروزیان، صدیقه وسمقی.

شعارهای ۳۰ ساله یک رهبر
«جهش تولید»؛ آرزو یا استراتژی

زیتون ـ محمدرضا سرداری: نام‌گذاری سالانه رهبر جمهوری اسلامی امسال واکنش برانگیز شد. از هنرمندان سلبریتی تا سیاسیون اصلاح‌طلب هر یک جداگانه به  نامگذاری امسال خامنه‌ای، «جهش تولید»، طعنه زده و آن را زیر سوال بردند. طعنه‌ای که از آن سو با واکنش سخت طرفداران رهبر روبرو شد و حتی به بازداشت موقت امیر نوری، بازیگری که این نامگذاری را به طنز گرفته بود و توبه وی انجامید.

کار حتی تا جایی پیش رفت که محسنی اژه‌ای معاون قوه قضاییه نیز پا به میدان گذاشت و تهدید کرد با کسانی که امسال مانع تحقق شعار خامنه ای شوند برخورد قضایی خواهد شد. نامگذاری سال‌های شمسی از سوی رهبر جمهوری اسلامی ۳۰ سال است که سابقه دارد اما هیچگاه با طعنه و نقد علنی روبرو نشده بود. اما چرا شعار امسال خامنه‌ای واکنش برانگیز شده و حساسیت‌هایی را برانگیخته است. شاید یکی از دلایل واکنش‌های اخیر به نامگذاری امسال رهبر جمهوری اسلامی، این پرسش باشد که این نامگذاری‌ها اساسا چه خاصیتی دارد و چه تغییری در وضعیت کشور بوجود آورده است. اما فرآیند این نامگذاری چیست؟

نامگذاری و فرآیند آن؛ آیا خامنه‌ای خودش نامگذاری می‌کند؟
سنت نامگذاری سال‌ها از سوی خامنه‌ای فرآیند شفافی ندارد. یعنی هیچ شورا یا نهادی که مشخصا این موضوع را بررسی و به رهبر پیشنهاد دهد وجود ندارد. از منظر قانون اساسی چون رهبر سیاست‌های کلی نظام را  در طی مشورت مجمع تشخیص مصلحت نظام تعیین می‌کند؛ نامگذاری سال‌ها را نیز می‌توان جز وظایف یا اختیارات این مجمع برشمرد. اما سابقه‌ای در این زمینه وجود ندارد که نشان دهد این مجمع نامگذاری سال‌ها را به رهبر جمهوری اسلامی پیشنهاد می‌دهد. غلامعلی حداد عادل که مشاور عالی رهبر است در گفت و گویی با سایت رسمی خامنه ای در سال ۹۰ در این زمینه گفته است: « رهبری با اطلاعات و گزارش‌هایی که از سراسر کشور دریافت می‌کنند، مطالعات و تجربه‌ای که دارند، درک و دریافتی که از معارف اسلامی و قرآنی و مفاهیم انسانی دارند و نیز اشرافی که به مسائل کشور دارند، هر سال ملت را به یک موضوع توجه می‌دهند.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74687