میراث سیاسی داریوش فروهر
پیمان عارف

۱-اول آذر هر سال فرصتی است برای یادآوری یک تراژدی؛ حکایت غم‌انگیز قتل‌های سیاسی روشن‌فکران و منتقدین حاکمیت جمهوری اسلامی که گرچه در آذری دیگر به سال ۱۳۶۷ با قتل کاظم سامی در مطبش شروع شد اما ده سال بعد در اول آذر ۷۷ با کاردآجین شدن داریوش و پروانه فروهر به نقطه اوجش رسید. در ۱۹ سالی که از قتل سیاسی داریوش و پروانه می‌گذرد، هم به دلیل ماهیت تراژیک این رخداد و هم به دلیل سنخ عمدتا هنری و شاعرانه گرامیداشت فروهرها توسط بازماندگان، خوانش تراژیک از فروهرها هماره دست بالا را داشته و بر خوانش معرفت‌شناختی و گفتمانی از ایشان تقدم یافته است.

به سخن دیگر، افکار عمومی ایرانی در سال‌های پس از آن «اول آذر شوم» با یک روایت تقلیل‌گرایانه از فروهرها مواجه شد که ایشان را به همان اول آذر و تراژدی آن شب فرو می‌کاست. آنان را به دال اعظم یک گفتار دادخواهانه تبدیل می‌ساخت و نهایتا با برساخت شاعرانه پروانه‌های کاردآجین شده و داریوش‌های سلاخی شده در پیوند با اساطیر ایرانی و زمینه اسطوره پذیر جامعه ایران روایتی محدود به آن اول آذر را از فروهرها ارائه می‌کند!

اما واقع آن است که نه داریوش و نه پروانه محدود به آن شب و مرگ غم‌انگیزشان نیستند و هر روایتی از آنان که تنها مرگ آنها را برجسته سازد روایتی خواهد بود تقلیل‌گرا که شب واپسین از حیات آنان را به قیمت نادیده و دست‌کم کمتر دیده شدن هزاران شب پیش از آن برجسته ساخته است. اما واقعیت آن است که اول آذر گرچه دالی است بزرگ ، تراژیک و با کارکرد نشانه‌شناختی قابل توجه، اما نسبت آن دال بزرگ با سایر دلالت‌های حیات سیاسی فروهر رابطه‌ای است هم‌نشینانه و نه جانشینانه، که در هارمونی «حیات سیاسی فروهر» با رابطه همنشینی با یکدیگر یک کلیت را می‌سازند و آن کلیت است که میراث فروهر نام دارد

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/39396

همایش «سیر تحول اندیشه دینی در جهان اسلام»

فایل کامل سخنرانی‌ها و جلسات پرسش و پاسخ با شرکت:
حمید انتظام،
حسن انصاری،
عبدالعلی بازرگان،
فروغ جهانبخش،
عبدالکریم سروش،
احمد صدری،
محمود صدری،
محسن کدیور،
آرش نراقی

http://zeitoons.com/39420

سرنوشت غمگین و مسخره‌ی ما
محمد رهبر

حالا دیگر احمدی‌نژاد را دلقکی می‌دانند که توهم زده و در خیالش توده‌های مردم را پشتیبان خود می‌داند. محمد مهاجری از نویسندگان روزنامه کیهان که وجدانش گاهی ادای بیدار بودن در می‌آورد، تحصن اهل بیتِ احمدی‌نژاد در شاه عبدالعظیم و تاختن رییس‌جمهوری سابق به رییس قضای فعلی را نمایشی مسخره دانسته و باعث تفریح زوار حرم. و بعد در تاریخ نگاری جوری از پر و بال گرفتن احمدی نژاد و بر آمدن دولتش نوشته انگار که از زیر بته به عمل آمده و حاصل اشتباه کوچکی در شورای شهر تهران بوده است.

کیهان‌‌نویس سابق می‌نویسد:«احمدی‌نژاد در سال ۸۲ در شهرداری جان می‌گیرد و جریان اصول‌گرایی به راحتی اجازه می‌دهد در شهرداری و ریاست‌جمهوری جا خوش کند، همه این اتفاقات هم مانند یک رویا پیش می‌آید.»

مضحک و بلکه رذیلانه است که یکی از هواداران احمدی‌نژاد و کسی که روزنامه متبوعش از دست احمدی‌نژاد لقب منتقد دلسوز را گرفت، چنین نعل وارونه می‌زند. برادر! تاریخی که تو تحریف می‌کنی و رانت‌اش را خورده‌ای، ما به خون دل زیسته‌ایم.

در دوران جمهوری اسلامی پس از روح‌الله خمینی که تاریخ را به دو قسمت قبل و بعد از انقلاب تقسیم کرد، کسی مثل احمدی‌نژاد تاثیرگذار نبوده و نیست. ظهور احمدی‌نژاد آخرین بارقه امید اصلاح نظام جمهوری اسلامی را بر باد داد و این تحفه، خلاصه جمهوری اسلامی و مصداق آن حرف خمینی است که حفظ نظام -بخوانید قدرت- اوجب واجبات است به هر وسیله‌ای.

دوران هشت‌ساله ریاست جمهوری، احمدی‌نژاد با هدر دادن آخرین فرصت نفتی و تاراج ۸۰۰ میلیارد دلار درآمد ارزی و بر جا گذاشتن خزانه خالی و در انداختن طرح‌های اسفناکی مثل یارانه نقدی و مسکن مهر و فقر گستری و انهدام مدیریت نیم‌بند نظام اسلامی و رجزخوانی در فضای بین‌الملل و در نتیجه تحریم فلج‌کننده ایران، سرنوشت کشور را به کلی تغییر داد.

اما این احمدی‌نژاد که نیت و عملش سرشار از خیانت و جنایت است، مستظهر به عنایات شخص رهبری بوده و هست و برآمدنش چیزی جز غلیان شهوات قدرت‌طلبی خامنه ای نبود. اگر احمدی‌نژاد شهردار شد با رضایت خامنه‌ای و اگر رییس‌جمهور شد با تقلب بیت و حیله رهبری بود.

رهبری با ساختن دو قطبی فقر و ثروت و فرستادن هاشمی و احمدی‌نژاد به دور دوم انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۴ ، دوست دیرینه‌اش هاشمی را برای همیشه از قدرت کنار زد و سال ۸۸ هم موسوی و کروبی را با همین مهره‌ی خبیث از دایره نظام کنار گذاشت

در هشت سال ریاست جمهوری احمدی‌نژاد، رهبر و مجلس و قوه قضاییه و تمام دستگاه‌های تبلیغی نظام مثل کوه پشت دروغ‌زنی و دغل‌کاری این مردِ نامرد ایستاده بودند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/39759

سرد و گرم روزگارِ احمد زیدآبادی
افشین حکیمیان

زندگی چیست؟ در پس گذر ایام چه سرّی نهفته است؟ در فاصله بودن تا نبودن، چگونه انتظاری از زندگی قرین به مقصود است؟ آیا بین بودن و نبودن، آن قَدَر فاصله و تمایزی است، که به ارزش بودن یا نبودنش بیارزد؟ اگر زندگی به سختی و حدت بگذرد، آیا می‌توان مستأصل از دست‌یابی به ذات زندگی از خیر بودن گذشت؟ و یا اگر زندگی به راحتی و رفاه سر شود، می‌توان آن را وافی مقصود دانست و چنین سرنوشتی را خیری بزرگ قلمداد نمود؟ تیرگی گذر ایام را با امید به کدامین سعادتی می‌توان دندان روی جگر گذاشت و خوشی گذر ایام را حاصل مساعدت نظر لطفی می‌توان دانست؟ آیا رفاه و فاصله گرفتن از هر گونه فقر و نداری به یُمن هر امدادی، خوش‌اقبالی است و گرفتاری به تیرگی فقر و نداری به دلیل چنبره‌ی یک وضعیت اجتماعی، نه تنها بداقبالی که گونه‌ای از ذلت و خواری است؟ از سؤال و چون و چرا در باب کیفیت نقد حال، به روی گل کدامین ارزشی و به پاداش نسیه کدامین بشارت دهنده‌ای، می‌توان دست برداشت؟ با حلوا حلوا گفتن کدامین مبشری، می‌توان دهان تلخ حال حاضر بنی‌بشری را شیرین کرد؟ اصلا ارزش و معیار و میزان سنجش در پاسخ به این همه سؤال را از که منبع و مآخذی می‌توان سراغ گرفت؟ کدامین منبع یا مرکزی می‌تواند جوابی قانع کننده برای آدمِ گرفتار در چنبره سختی زندگی، فراهم آورد؟

«از سرد و گرم روزگار» هر آن‌چه چشیده باشی، راهی به رهایی از این همه تأملات شاید که پیدا کنی. زیستن در کلیه آنات زندگی مُهر و نشانی از خویشتن را در جایی به یادگار خواهد گذاشت. لحظه لحظه زندگی، رنگ و نشان تو را آرام آرام نقش خواهد زد. سردی و گرمی این لحظه لحظه‌ها، با مشارکت و حضور فعال تو، هویت یگانه تو را شکل خواهد داد. هر انسانی با تمامی مشابهت‌های ظاهری با دیگر انسان‌ها سردی و گرمی قصه‌ی خود را دارد: قصّه‌ای شاید یگانه و نادر.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/39761

گزارش اختصاصی زیتون از سمپوزیوم «اکنون، ما و شریعتی»؛
آواز دسته‌جمعی یاران شریعتی

زیتون-ماهو منفرد: سمپوزیوم علمی «اکنون، ما و شریعتی» با حضور ۲۷ سخنران در روزهای پایانی هفته گذشته (اول و دوم آذر ماه) در تالار مطهری دانشگاه تربیت مدرس با حضور انبوه دانشجویان برگزار شد تا این مسئله از زوایای گوناگون واکاوی شود که دکتر علی شریعتی چه نسبتی با «ما ایرانیان کنونی» دارد. «نوشریعتی: شرایط امکان یک پارادایم»، عنوان فرعی سمپوزیوم بود.

این سمپوزیوم قرار بود در تیر ماه امسال برگزار شود امامدیریت جدید حسینیه ارشاد با برگزاری آن مخالفت کرد. در همان ایام، احسان شریعتی در گفت‌وگو با روزنامه اعتماد اعلام کرد با اینکه برگزارکنندگان مراسم شرط مدیریت حسینیه ارشاد را محقق کرده و مجوزهای لازم را از فرمانداری و استانداری تهران کسب کرده بودند، دو هفته قبل از برگزاری مراسم، مدیریت حسینیه ارشاد به آن‌ها اعلام کرده است که «امکان پذیرایی از برنامه شما را نداریم» و درباره دلیل این بدقولی هم، هیچ توضیحی نداده است.

کمیته برگزاری هم تصمیم می‌گیرد مراسم چهلمین یادمان دکتر شریعتی را در دوم آذر ماه، مصادف با زادروز وی، در دانشگاه تربیت مدرس برگزار کند. با اینکه برگزاری مراسم چهار ماه و نیم به تأخیر افتاد و فرصتی ناخواسته در اختیار برگزارکنندگان قرار گرفت و برنامه سمپوزیوم در کانال «اکنون، ما و شریعتی» به عربی هم ترجمه شده بود، اما همه سخنرانان ایرانی بودند و کسی از مصر و سوریه و الجزایر و سایر کشورهای اسلامی و غیر اسلامی، در این مراسم سخنرانی نکرد.

با توجه به علاقه نیروهای رادیکال و غیر رادیکال جهان اسلام به آموزه‌های دکتر شریعتی، معلوم نیست فقدان حضور متفکران رادیکال یا میانه‌رو جهان اسلام در این سمپوزیوم، ناشی از کم‌کاری برگزارکنندگان بوده است یا ناشی از ملاحظات سیاسی.

با این حال صفحه اینستاگرام سمپوزیوم و پخش زنده برخی قسمت‌های آن در اینستاگرام، جزو نقاط قوت سمپوزیوم بود. سمپوزیوم با سخنرانی دکتر عباس منوچهری در صبح روز چهارشنبه، آغاز به کار کرد. منوچهری دبیر علمی این همایش بود و پس از وی، سوسن شریعتی سخنرانی افتتاحیه را ایراد کرد. در مجوع ۲۷ سخنران در این همایش دانشگاهی سخنرانی کردند که این گزارش چکیدۀ مهم‌ترین سخنرانی‌های این همایش است.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/39860

دچار «ماسیدگی شرایط» شده‌ایم
گفت‌وگو با تقی رحمانی

زیتون: تغییر خطر مشی سیاسی حسن روحانی بعد از انتخابات اردیبهشت ماه امسال همچنان یکی از بحث‌های رایج عرصه سیاسی کشور است. تقی رحمانی فعال سیاسی ملی_مذهبی، معتقد است در شرایط حاضر باید به جای انتقاد صرف از رییس جمهور، به تحلیل شرایط کلی که به این تغییر منجر‌شده٬ پرداخت.
به نظر او در کنار صلاحدیدهای شخصی که این تغییر مشی را برای حسن روحانی رقم زده، باید نگاهی هم به عملکرد اصلاح طلبان در قبال دولت و همچنین در برابر اقتدارگرایان داشت.

این فعال سیاسی تحول‌ طلب، اعتقاد دارد رویکرد اصلاح طلبان در مورد دولت اعتدال، مطالبه‌محوری صرف است؛ در حالی که آنها باید برای تحقق مطالبات مدنی، نقش «خاکریز» را هم برای دولت ایفا کنند.
تقی رحمانی در این گفتگوی مفصل توضیح می دهد، چرا نبود استراتژی مشخص هم از سوی اصلاح طلبان و هم از سوی دولت اعتدال و البته جامعه مدنی، یک «شرایط ماسیدگی سیاسی» را برای کشور رقم زده و چگونه باید از این وضعیت فارغ شد؟

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/39852

یک نفر به رهبری «تبریک» بگوید بابت این «لات از چشم افتاده»
حسین علیزاده

قاسم سلیمانی پیروزی بر داعش را به آیت‌الله خامنه ای تبریک گفت. دلیل این کار روشن است چرا که امکان انتقال ثقل نظامی ایران به سوریه ممکن نبود مگر با«نظر مثبت» فرمانده کل قوا؛ چنین هم شد.

بسیار دیده شده که اگر دست‌آوردی در جمهوری اسلامی حاصل آمده آن را به رهبر تبریک گفته‌اند. اما، آن‌جا که پای «خسارت محض» (توصیفی که رهبری درباره توافق برجام نموده) خامنه‌ای مستثناست. پرسش این است که آیا متصور است توافقی به این مهمی یا بهتر است بگوییم مهم‌ترین توافق در تاریخ ایران بدون «نظر مثبت» رهبر تحقق می‌یافت؟

حال حکایت احمدی‌نژاد است. احمدی نژاد دست‌پخت کیست؟
متن کامل در زیتون:

http://zeitoons.com/40043

پیام تشکر مدنی از مردم بندرعباس
🍃 سعید مدنی به تهران بازگشت

زیتون– سعید مدنی، فعال ملی ـ مذهبی، پس از پایان مدت تبعید به تهران بازگشت.
به گزارش «زیتون» این نویسنده و پژوهشگر مسایل اجتماعی دی ماه سال ۹۰ به سه سال و نیم حبس در تبعید محکوم شد. او در بهمن سال ۱۳۹۲ در پی فعالیت به عنوان وکیل بند ۳۵۰ و اصرار بر خواسته‌های زندانیان این بند به سالن ۱۲ زندان رجایی شهر کرج تبعید شد. مدنی علاوه بر حکم سه و نیم سال حبس به دلیل تشکیل پرونده‌ای جدید به ۶ سال دیگر نیز محکوم شده بود٬ اما با اعمال قانون جدید مجازات اسلامی اسفندماه سال ۹۴ آزاد و بلافاصله برای گذراندن دوسال تبعید به بندر عباس منتقل شود.
سعید مدنی بار اول در سال ۱۳۷۳ به اتهام سردبیری ماهنامه ایران فردا با صاحب امتیازی و مدیرمسئولی مهندس عزت‌الله سحابی، بار دوم در سال ۱۳۷۹ به اتهام عضویت در شورای فعالان ملی ـ مذهبی نیز به حبس محکوم شده بود.
این فعال ملی-مذهبی٬ امروز (۹ آذر) با پایان دوران تبعید، سعید مدنی به تهران بازگشت.
سعید مدنی در ایام زندان و تبعید همچنان به فعالیتهای علمی و پژوهشی خود ادامه داد.
او پس از اتمام مدت تبعید با نگارش این نامه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته است از میهمان نوازی مردم بندرعباس در ایام تبعید سپاسگزاری کرد:

به نام خدا
مردم شریف بندرعباس
با عنایت به لطف خداوندی، و با توجه به گذران نزدیک به دو سال اقامت اجباری در شهر بندرعباس، مایلم مراتب سپاسگزاری و قدردانی خود را از همه‌ی کسانی‌که در این مدت به‌گونه‌های مختلف مرا مورد لطف و عنایت قرار دادند، ابراز کنم.
بی‌تردید اقامت اینجانب در بندرعباس، یکی از بزرگترین فرصت‌های زندگی‌ام بود؛ مجالی ارزشمند تا به‌واسطه آن از نزدیک با روحیه و خلق‌و‌خوی گرم شما آشنا شده و گوشه‌ای از سرزمین ایران را با منابع غنی و امکانات بالقوه از نزدیک به تماشا بنشینم.
جای تأسف فراوان دارد که نعمت‌های خدادادی و منابع غنی انسانی و مادی استان هرمزگان چنان‌که شایسته است توسط صاحبان قدرت قدر دانسته نمی‌شود، و ناچار باید در کنار استعدادهای بی‌کران هموطنان عزیز و منابع سرشار آب‌های نیلگون خلیج فارس و دشت‌های سرسبز از میناب و رودان تا ایسین و پارسیان، شاهد فقر و نابرابری مردمان رنجدیده‌ای باشیم که بسیاری از آنها حتی قادر به تأمین مایحتاج اساسی خود نیستند. اما این وضع ناگوار، باید خود انگیزه‌ای دیگر باشد برای تلاش به منظور اصلاح و تغییر؛ کوششی با تکیه بر عنصر حیاتی”امید”؛ امیدی که بذر هویت ما برای ساختن ایرانی آباد و آزاد است.
در پایان از همه‌ی فعالان عرصه‌سیاسی، کنشگران اجتماعی، هنرمندان، نویسندگان، روزنامه‌نگاران، دانشجویان و اساتید، و تمامی علاقه‌مندان به ایرانی توسعه‌یافته و آزاد که در این مدت با اظهار لطف و حمایت بی‌دریغ، سختی ایام تبعید را بر من آسان ساختند، تشکر کرده، و برای ایشان و هموطنان عزیز و آزاده ـ به‌ویژه مردم شریف بندرعباس ـ روزگاری بهتر آرزو می‌کنم.
سعید مدنی
نهم آذرماه ۱۳۹۶

طاهر آقا؛هفتاد سال نماد اشکها و لبخندهای مردم ما
علی کشتگر

اگر آن کس که «هیچ چیز جز زنجیرهایش» برای از دست دادن ندارد بر ستمگران بشورد طبیعی است. اما شگفت آور و ستایش برانگیز است کارزار آن کسی که همه چیز دارد اما در همراهی با ستمدیدگان از همه چیز می گذرد و در درازای همه عمر خویش روزبه روز در راه سخت و پرمشقتی که برگزیده استوارتر گام برمی دارد، احمدزاده یک حماسه ملی بود و هست.

بیش از هفتاد سال پیش در اوج جوانی و برخورداری از ثروت و مکنت خانوادگی دلداده راه دکتر مصدق شد. او از آغاز هم آرزوی آزادی به سر داشت و هم به ایده های سوسیالیستی برابری و عدالت خواهانه دلبسته بود. طاهر آقا از نخستین سالهای دهه ۲۰ تا آخرین لحظه های زندگی پر افتخار خود در این راه که هزینه های طاقت فرسایی به او و فرزندانش تحمیل کرد نه دچار تزلزل و پشیمانی شد و نه هرگز در لحظه های اعدام سه فرزند دلبندش و یا در سالهای رنج و شکنجه در زندان های شاه و جمهوری اسلامی امید را از دست داد. و شگفتا که وقتی برای آخرین بار درهشتاد سالگی از زندان آزاد شد و برای دیدن مستوره به پاریس آمد، پس از تحمل این همه زندان و مصیبت همچنان شور و امید دوران پیش از انقلاب را در گفتار و کردار حفظ کرده بود.

متن کامل در زیتون :
http://zeitoons.com/40176

اردوغان: ترکیه تحریم های ایران را نقض نکرده است
رضا ضراب اردوغان مجوز دور زدن تحریم‌های آمریکا را صادر کرده بود

زیتون– پس از آنکه رضا ضراب، تاجر ایرانی-ترک در دادگاهی در ترکیه مدعی شد که به یک وزیر سابق دولت ترکیه رشوه پرداخت کرده است، رجب طیب اردوغان، رییس جمهوری ترکیه گفت، کشورش هیچ یک از تحریم های آمریکا علیه ایران را نقض نکرده است.
رضا ضراب، تاجر ایرانی-ترکیه‌ای روز پنجشنبه در دادگاه نیویورک، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه را متهم کرد که «شخصاً مجوز دور زدن تحریم‌های آمریکا علیه ایران را صادر کرده است.»
به گزارش رویترز، دادستانی آمریکا، رضا ضراب، متولد ایران را متهم کرده که در فاصله سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ به دولت و نهادهای ایرانی کمک کرده تا صدها میلیون دلار از دارایی‌های آن‌‌ها را برای دور زدن تحریم‌ها جا به جا کند.
رضا ضراب در دادگاه گفته بود که به ظفر کاگلایان، وزیر اقتصاد سابق ترکیه رشوه پرداخت کرده تا معاملات غیرقانونی طلایی را که برای دور زدن تحریم های ایران انجام می شد را تسهیل نماید.
پیشتر بکیر بوزداگ، معاون نخست وزیر ترکیه گفته بود ادعاهای ضراب در نزد دادگاه آمریکایی افترا است زیرا وی تحت فشار این اظهارات را بیان کرده است.
ضراب ابتدا قرار بود در این پرونده به عنوان متهم حاضر شود، اما اکنون به عنوان شاهد حضور یافته است.
هاکان آتیلا، معاون مدیر هالک بانک ترکیه متهم به نقض تحریم های آمریکا علیه ایران و همچنین پرداخت رشوه و پولشویی اکنون تنها متهم این پرونده است.
اقتصاددانان هشدار می دهند که این اظهارات رضا ضراب که ممکن است موجب جریمه یک یا چند بانک ترک شود، می تواند برای اقتصاد ترکیه مضر باشد.
رئیس جمهور ترکیه در اولین اظهار نظر بعد از ادعاهای رضا ضراب در دادگاه گفت، ترکیه تحریم های آمریکا علیه ایران را نقض نکرده است. «ما کار درست را انجام دادیم. ما تحریم ها را نقض نکردیم.» وی در جمع نمایندگان حزب عدالت و توسعه در پارلمان ترکیه گفت، در هر صورت «ما چنین تعهدی به دولت آمریکا نداده بودیم.»
ماهر اونال، سخنگوی حزب عدالت و توسعه نیز محاکمه برگزار شده در آمریکا را اقدامی علیه ترکیه دانست و اظهار داشت: «ما اجازه نخواهیم داد ترکیه توسط مردی که خود به گروگان گرفته شده، به گروگان گرفته شود.»
ضراب در جلسه دادگاه مدعی شده که در فاصله مارس ۲۰۱۲ تا مارس ۲۰۱۳ رقم ۴۵ تا ۵۰ میلیون یورو معادل ۵۳.۲ تا ۵۹.۱ میلیون دلار به اضافه حدود ۷ میلیون دلار رشوه به وزیر اقتصاد وقت ترکیه پرداخت کرده است.
http://zeitoons.com/40172

طاهرآقا احمدزاده؛ هفت دهه مبارزه
مرتضی کاظمیان

انگار همین دیروز بود، بهار ۱۳۸۰؛ از زیر چشم‌بند و در محوطه کوچک هواخوری، پیر آزادی‌خواه را در آمد و شدی سریع و چالاک میان دو دیوار بازداشتگاه مخفی دیدم. باورنکردنی بود: «طاهرآقا!» او را هم گرفته‌ بودند. در هشتاد سالگی بار دیگر زندانی استبداد شده بود. این‌بار به‌دست اطلاعات سپاه پاسداران.
بازداشت استاد چنان غریب بود که تا مشاهده دوباره‌ی وی، باورنکردنی ماند. بار دیگر، از دریچه کوچکی که به راهرو بازداشتگاه باز می‌شد، به‌طور اتفاقی کشف‌ شد، و این‌بار واقعیت ناگوار قطعیت یافت. آن‌که سال‌ها در رژیم شاهنشاهی و در دهه ۶۰ (پس از پیروزی انقلاب) حبس و شکنجه تحمل کرده بود، حالا و در آستانه‌ی نهمین دهه از زندگی باید در سلول انفرادی (به ابعاد تقریبی ۱۵۰ در ۲۵۰ سانتی‌متر) صبوری می‌کرد.
از آن پس، زندگی و حبس در شرایط سخت انفرادی آسان‌تر شد؛ حضور استاد ۸۰ ساله در بازداشتگاه مخفی، عطر ایستادگی و صبوری می‌افشاند. همچنان‌که حضور دیگر بزرگان ملی ـ مذهبی (همچون زنده‌یاد مهندس سحابی، دکتر پیمان، مهندس صباغیان، دکتر رئیس طوسی، دکتر ملکی، و مهندس توسلی)، هم تلخ و تأسف‌بار بود، و هم انرژی‌بخش.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/40197

طاهرآقا، آخرین آزاده قلندرِ خراسانی
حسن فرشتیان

اولین بار او را در آغوش مردمانی دیدم که عاشقانه او را در خیابان‌های شهرمان که شریعتی «شهر شهادت» نامیده بود می‌چرخاندند و شعار می‌دادند: «درود هر آزاده! بر طاهر احمدزاده!». تازه از زندان آزاد شده بود و با دسته‌گلی بر گردن، چنان محجوب و سر به‌زیر بود که جز لبخند، نمی‌شد نکته دیگری از سیمایش خواند. مِهرش به دل می‌نشست.

بعد از آزادی‌اش از زندان، در جریان تظاهرات خیابانی سال ۱۳۵۷ او را غالبا همراه با استاد شریعتی می‌دیدم. صحنه‌ای را فراموش نمی‌کنم که بر پنجره ساختمانی نیمه‌تمام در خیابان تهران، آمده بودند و دست در دست یکدیگر، برای تظاهر کنندگان ابراز احساسات می‌کردند. استاد محمد تقی شریعتی (۱۲۸۶-۱۳۶۶) را می‌شناختم و دلیل آن احترام مردم را درک می‌کردم. اما دلیل آن همه احترام و عزت نسبت به طاهر احمدزاده (۱۳۰۰-۱۳۹۶) را متوجه نمی‌شدم. هرچند زندانی سیاسی از بند رسته بود، ولی چه تفاوتی با آن همه از بندرَستگان داشت؟ سنّ و سال من اقتضا نمی‌کرد که حوادث سال های ۱۳۲۰ و سپس ۱۳۳۲ مشهد را شاهد بوده و نقش آن دو را در هدایت جریانات آن زمان بدانم.

* * *

معمای عظمت و بزرگی و احترام آن مرد هم‌چنان برایم ادامه داشت. تا روزی که ایشان به منزل ما آمد و من مامور باز کردن درب خانه شدم، آن‌گاه اندکی بیشتر او را شناختم. آقایان سیدعلی و سیدهادی خامنه‌ای، سید عبدالکریم هاشمی‌نژاد، شیخ عباس واعظ طبسی و… که از رهبران حرکت انقلابی مشهد در سال ۱۳۵۷ بودند، به دلیل مزاحمت‌های ساواک و رژیم شاهنشاهی به زندگی نیمه پنهانی روی آورده بودند، آن روز منزل پدری ما بودند. از جهت رعایت مسائل امنیتی، بنا بود که کسی را راه ندهم و به بهانه‌ای، میهمانان و یا بستگان را دست‌به‌سر کنم که وارد منزل نشوند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/40215

غروب خورشید یک اسطوره
حسن یوسفی‌اشکوری

اصطلاحات و عناوین در زبان رایج و محاوره‌ای فارسی دیری است که دچار دگردیسی و در واقع دست‌کاری شده و غالبا با گزافه‌گویی و یا مجیزگویی همراه شده و در هرحال در مصادیق درستی به کار گرفته نمی‌شوند. به ویژه زبان و ادب شعری و شعاری و ذوقی پارسی، که برآمده از ذهنیت زیبایی‌شناختی قدرت‌مند و توان تخیل بالا و در عین حال والاست، چنین ظرفیتی را دارد.

یکی از این عناوین «اسطوره» است که گاه گشاده‌دستانه در مصادیق گسترده و در مورد افراد زیادی به کار برده می‌شود. به عبارت دیگر، در محاورات روزمره و حتی در ذهن و زبان روشن‌فکری و روشن‌فکران یعنی فرهیختگان ما نیز از این عنوان برای مصادیقی به کار گرفته می‌شود که گاه به حق و به جا به‌ نظر نمی‌رسند.
اما من اکنون، با عنایت به این دقیقه و با توجه به آگاهی نسبی به عمق معنایی و مفهومی اسطوره، می‌خواهم این عنوان را برای زنده‌یاد طاهر احمد‌زاده به کار ببرم و مرگ او را، به شرحی که خواهم آورد، «غروب خورشید یک اسطوره» بدانم.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/40285

درس‌های ویتنام مصری‌ها در یمن برای تهران
فرزانه روستایی

وقتی کره شمالی و کیم جونگ اون متحد بلافصل ایران و نظام کره شمالی مدل الگوسی توسعه سیاسی* در ایران باشد٬ منطقا یمن نیز در میان ۱۹۶ کشور تبدیل به متحد سیاسی ایران خواهد بود.اما این انتخاب بدین مفهوم نخواهد بود که خطای فاحش در یارگیری منطقه ای با شیعیان حوثی برای ایران بی عواقب خواهد بود.

اگر کره شمالی بدترین نقطه کره زمین است، یمن نیز یکی از بی‌ثبات‌ترین کشورها از نقطه نظر سیاست‌های داخلی است. به عبارتی دیگر اگر به شوخی گفته شود که حتی خدا هم نمی داند در درگیری های داخلی یمن طی ۲۴ ساعت آینده چه کسی دوست و چه کسی دشمن شماست تقریبا اغراق نشده است. شاید یک دلیل عمده این‌که تحولات یمن به پازلی بدون راه حل تبدیل شده است همین باشد که جای بازیگران سیاسی در سیستم قبیله‌ای یمن پیوسته عوض می شود و هیچ کشوری نمی تواند روی اتحاد با هیچ جناحی در یمن حساب دراز مدت باز کند.

تحولات پریروز یمن و جابجا شدن نقش علی عبدالله صالح از متحد حوثی‌ها و رفیق ایران به ضدیت با حوثی‌ها و نزدیک شدن به عربستان جدیدترین سند این ادعاست که کسی نمی تواند فردای یمن و سرزمین رویایی ملکه صبا را پیش بینی کند.

بازی جدید و خطرناک علی عبدالله صالح
نقشی که علی عبدالله صالح از پریروز بر عهده گرفته است و با چراغ سبز سعودی‌ها همه پایگاه‌ها و مراکز رفقای حوثی خود و متحدان ایران را در زیر آتش شدید حمله قرار داد، بازی تکراری جوامع قبیله‌ای است که رئیس ایل یا قبیله به نمایندگی از طرف همه قبیله اعلان جنگ می‌کند و یا بدون مشورت با دیگران، به نمایندگی از طرف همه پیمان صلح امضا می کند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/40390

پیام تسلیت جمعی از فعالان ملی و مذهبی به مناسب درگذشت طاهر احمدزاده

زیتون– جمعی از فعالان ملی و مذهبی در پیامی٬ درگذشت طاهر احمدزاده را تسلیت گفتند.
امضا کنندگان این پیام طاهر احمدزاده را نمادی از نسل مبارز و عدالت‌خواه و استوار و درعین‌حال رنج‌کشیده و آزاردیده از حاکمان دو نظام سلطنتی و جمهوری اسلامی دانسته و تاکید کردند که او با وجود فراز و فرودهای بسیار در زندگی فکری و سیاسی‌اش، همواره به آرمان‌های ملی و دینی و انسانی‌اش وفادار ماند.
طاهر احمدزاده فعال ملی-مذهبی پنجشنبه نهم آذرماه ۱۳۹۶ در سن ۹۶ سالگی درگذشت.
احمدزاده اولین استاندار خراسان پس از انقلاب ۱۳۵۷ است که نه تنها در دوران حکومت پهلوی بلکه بعد از انقلاب هم چندین بار بازداشت شد.
احمدزاده از دهه ۱۳۲۰ در «کانون نشر حقایق اسلامی» مشهد در کنار محمد تقی شریعتی فعالیت خود را آغاز کرد. او از فعالان نهضت ملی شدن نفت و از هواداران نهضت مقاومت ملی بود.
این فعال ملی-مذهبی بین سال‌های ۱۳۳۶ تا ۱۳۵۷ بارها بازداشت و زندانی شد. او یکی از ۱۱۲۶ زندانی سیاسی بود که در آبان ۵۷ از زندان آزاد شدند.
بعد از انقلاب نیز ابتدا در سمت استاندار خراسان در دولت موقت منصوب شد که از این سمت مدتی بعد از استعفای بازرگان کناره گیری کرد. بعد از استعفای دولت موقت احمدزاده همواره از منتقدین سیاست های جمهوری اسلامی بوده است که به خاطر انتقادهای خود چندین بار زندانی شد. وی آخرین بار در سال ۱۳۸۰ در سن هشتاد سالگی از زندان آزاد شد.

متن کامل این پیام به همراه نام امضا کنندگان آن که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفت٬ به شرح زیر است:
به‌نام خدا
هر موجود زنده‌ای روزی در آغوش مرگ خواهد خفت
خبر گرچه چندان غیرمنتظره نبود ولی دردناک شد: طاهر احمدزاده از این سرای به سرای باقی شتافت. با وجود این‌که نزدیک به یک قرن زیست ولی فقدان او بسی غم‌انگیز بود، چرا که او نمادی از نسل مبارز و عدالت‌خواه و استوار و درعین‌حال رنج‌کشیده و آزاردیده از حاکمان دو نظام سلطنتی و جمهوری اسلامی محسوب می‌شد. زندگی طاهر احمدزاده خود در عین شکوه و جمال انسانی و آرمانی‌اش، یکی از زندگی‌های تراژیک قهرمانان پس از مشروطیت و ایران معاصر است.
او از جوانی در مبارزات ضداستعماری و ضداستبدادی مردم خراسان و بعدتر در سراسر ایران حضور فعال و اثرگذار داشت. زنده‌یاد احمدزاده از حامیان پرشور و استوار نماد ملی‌گرایی ایران یعنی دکتر محمد مصدق بود و بعد از کودتا علیه دولت ملی، او از پیشگامان نهضت مقاومت ملی در خراسان شد؛ رویکردی که تا پایان عمر پربارش به راه مصدق وفادارانه و مسئولانه ادامه یافت.
استاد احمدزاده افزون بر رنج‌هایی که خود تحمل کرد، شاهد جان‌باختن سه فرزند آرمان‌خواه خویش بود. مسعود و مجید در رژیم سلطنتی، و مجتبی در جمهوری اسلامی قربانی مبارزه با استبداد و خودکامگی شدند.
مرحوم احمدزاده با وجود فراز و فرودهای بسیار در زندگی فکری و سیاسی‌اش، همواره به آرمان‌های ملی و دینی و انسانی‌اش وفادار ماند. از همکاری با استاد محمدتقی شریعتی در کانون نشر حقایق اسلامی مشهد گرفته تا جنبش ملی شدن صنعت نفت و نهضت مقاومت ملی، از مبارزه با استبداد گرفته تا کوشش‌هایش پس از انقلاب در مقام استانداری خراسان و همکاری در نهاد ضداستبداد دینی «اقامه» در صدر انقلاب، و سپس دوران سخت و همراه با شکنجه‌های دهشتناک زندان جمهوری اسلامی، و بعدتر همدلی با جنبش جامعه مدنی ایران، و درنهایت در دوران دشوار خانه‌نشینی اجباری.
در چند دهه اخیر، زنده‌یاد احمد‌زاده یکی از چهره‌های شاخص و محبوب طیف نیروهای «ملی ـ مذهبی» ایران به‌شمار می‌آمد. ساده‌زیستی و عدالت‌طلبی و آزادی‌خواهی و پاکدستی و زیست اخلاقی و دین‌ورزی و مدارا و فروتنی از ویژگی‌های بارز این انسان فرزانه بود. سلام خداوند و درود تمام پاکان بر او باد.
ضایعه درگذشت این اسطوره مبارزه و استواری و رنجدیدگی را به یکایک اعضای خانواده‌اش (به‌ویژه سرکار خانم دکتر مستوره احمدزاده) و به تمام یاران و همفکران و دوستانش در ایران ـ به‌ویژه در مشهد ـ تسلیت و تعزیت می‌گوییم، و برای آن بزرگ‌مرد شادی روان و برای بازماندگان شکیبایی و پاداش نیکو از خداوند مسئلت داریم.

مهرداد احمدزاده، مهدی امینی‌زاده، عبدالعلی بازرگان، ایرج باقرزاده، بیژن بهادری، محمدباقر تلغری‌زاده، رضا حاجی، محمد حیدری، تقی رحمانی، فرزانه روستایی، حمید شمس، معصومه شاپوری، رضا علیجانی، نورالدین غروی، فرشید فاریابی، حسن فرشتیان، مصطفی قهرمانی، مرتضی کاظمیان، هادی کحال‌زاده، محسن کدیور، علی کلایی، پروین کهزادی، مسعود لدنی، رضا مسموعی، فهیمه ملتی، مهدی ممکن، مهدی نوربخش، حسن یوسفی اشکوری
http://zeitoons.com/40457