چه کسانی مصادیق اتهام «توهین به مقدسات» را مشخص می‌کنند
«کاربران ارزشی» توئیتر در نقش دادستان

زیتون ـ مهسا محمدی: این روزها از «درگذشت» امام حسین گرفته تا «چیپس و ماست خوردن» امام رضا در شبکه‌های مجازی ایران مجازات‌هایی حقیقی را برای گویندگان خود در پی داشته است. خبر دستگیری و تحت تعقیب قرار گرفتن «توهین کنندگان به مقدسات» به یکی از خبرهای ثابت رسانه‌های فارسی زبان بدل شده است.

این «توهین‌کنندگان» از نمایندگان شورای شهر گرفته تا خبرنگاران روزنامه‌های رسمی کشور و کاربرهای عادی فضای مجازی را شامل می‌شوند.

مصادیق توهین به سرعت در حال گسترش است و هر روز ممکن است چیزی که تا پیش از این یک شوخی یا حرف ساده تلقی می‌شد از سوی ارتش سایبری و تندروهای آتش به اختیار فعال در فضای مجازی توهین محسوب شود، مورد حمله قرار بگیرد، مدعی‌العموم ورود کند و در نهایت به مجازات‌هایی از مرگ گرفته تا زندان و یا محرومیت‌های اجتماعی برای فرد «توهین کننده» منجر شود.

در آخرین مورد از این حمله‌ها پویان خوشحال، خبرنگار روزنامه ابتکار به علت انتشار گزارشی در روز ۲۹ مهر ماه با عنوان «بیماری ‌در کمین زائران بی‌ملاحظه» درباره «آسیب‌های بهداشتی در انتظار مسافران شهر کربلا»، هدف قرار گرفت. گفته شد که علت این حمله آن است که وی در بخشی از این گزارش به جای استفاده از عبارت «شهادت امام حسین» از عبارت «درگذشت امام حسین» استفاده کرد که با واکنش کاربران توییتر مواجه شد.

بلافاصله دادستان تهران اعلام کرد که پرونده او برای رسیدگی به یکی از شعبات بازپرسی این دادسرا ارجاع شده است. اعلام شد که اتهام وی فقط در ارتباط با آنچه که در روزنامه ابتکار نوشته نیست و «صفحه توییتر نویسنده این گزارش مملو است از توییت‌های توهین آمیز و تمسخرآمیز نسبت به مقدسات دینی.»

در این میان «محمدعلی وکیلی» مدیر مسئول روزنامه ابتکار هم بلافاصله این خبرنگار را اخراج کرده و به این واسطه از خود و روزنامه‌اش سلب مسئولیت کرد تا این خبرنگار جوان به تنهایی با اتهام بزرگ خود مواجه شود. در حالی‌که به گفته کارشناسان مطلب باید توسط دبیر، دبیرتحریریه، سردبیر و مدیرمسئول اصلاح می‌شد و نمی‌توان با فرض تعریف وقوع جرمی در این میان مسئولیت آنان را نادیده گرفت.

پویان خوشحال اکانت توئیتر خود را غیرفعال و بلافاصله برای خروج از کشور اقدام کرد اما شب دوم آبان در حین خروج بازداشت شد.
https://tinyurl.com/ybkunod2

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/56806

تقابل میان روحانیت سنتی مستقل با روحانیون حکومتی

زیتون- یلدا امیری: پس از انتشار تصاویری از آیت‌الله العظمی شبیری زنجانی در کنار محمد خاتمی، رییس دولت اصلاحات، آیت‌الله محمد یزدی نامه ای سرگشاده و تند نوشت و در آن خطاب به آیت الله العظمی شبیری زنجانی خواستار احترام به نظام حاکم شد. این نامه با جملاتی تهدید آمیز پایان یافته بود: «یادآور می‌شوم مقام و احترام شما در سایه احترام به نظام اسلامی حاکم، رهبری و شأن مرجعیت است، پس لازم است این احترام و شئون مرجعیت را رعایت فرموده و ترتیبی اتخاذ فرمائید این گونه مسائل دیگر تکرار نگردد. ان شاء الله»

این‌که محمد یزدی از جای‌گاه یک روحانی حکومتی یکی از مراجع بزرگ سنتی ایران را تهدید می‌کند، موضوع جدیدی نیست و به بحث استقلال حوزه علمیه و مرجعیت شیعه باز می‌گردد. چنین تقابلی میان روحانیون حکومتی و روحانیون سنتی سابقه‌ای طولانی دارد. نفوذ علما در حکومت ایران طی دو دوره افزایش یافت؛ اول با تشکیل دولت صفوی و طی دوران حکومت آن سلسله که نزدیک به دو قرن و نیم طول کشید و دوره دوم آغاز سلطنت فتحعلی شاه قاجار تا زمانی که جنگ‌های ایران و روس به وقوع پیوست. اتفاقات تاریخی نهضت تنباکو و انقلاب مشروطه در واقع عرصه بروز و نمایش نفوذ علما در جامعه و سیاست ایران بود.

تبعیت مردم از روحانیت در این دوره به حدی رسید که کسروی می‌نویسد: تنها دو گروه در عصر ناصری تا پیش از مشروطه در ایران وجود داشت، یکی شاه و دیگری روحانیت: «در این زمان در ایران رشته کار به دست دو گروه می بود: یکی درباریان و نزدیکان شاه که سخنی به او نتوانستی رسانید و دیگری علما که مردم را توانستندی شورانید.»
https://tinyurl.com/yazdi-shabiri

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/56858

متاسفانه این‌بار حق با محمد یزدی است!
طاها پارسا

۱. نامه‌ی تهدیدآمیز و حامل سرزنش محمد یزدی، دبیر جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و دبیر شورای عالی حوزه‌های علمیه٬ به موسی شبیری زنجانی٬مرجع تقلید شیعه، با واکنش‌ها و اعتراض‌های متعددی مواجهه شده است.

یزدی در واپسین جمله‌ی نامه‌ی خود خطاب به شبیری زنجانی نوشته است«لازم است شؤون مرجعیت را رعایت فرموده و ترتیبی اتخاذ فرمایید این گونه مسائل دیگر تکرار نگردد.»

از جمله‌ی معترضین صاحب‌نام به این جمله، علی مطهری، نائب‌رئیس دوم مجلس است که با لحنی اعتراضی از محمد یزدی پرسیده «آیا شؤون مرجعیت را جناب‌عالی بهتر از خود مراجع تشخیص می‌دهید؟ مگر مردم برده شما هستند که باید با اجازه شما به ملاقات این و آن بروند؟!… [شما]این جمله را که به این مرجع عالیقدر دستور می‌دهید «این گونه مسائل دیگر تکرار نگردد» از چه موضعی می‌فرمایید.»

عبدالله نوری، وزیر اسبق کشور، نیز در نامه‌ای جداگانه سوال مشابهی را از محمد یزدی پرسیده و نوشته «جناب آقای یزدی شما با چه حقی به ‏معظم‌له با ادبیاتی زننده و توهین‌آمیز می نویسید: «لازم است این احترام و شئون مرجعیت را رعایت فرموده و ترتیبی اتخاذ ‏فرمائید ‏این‌گونه مسائل دیگر تکرار نگردد»؟ راستی شما هیچگاه به ذهنتان ‏آمده است که از چه شأن و جایگاهی درون و برون حوزه های علمیه ‏برخوردارید که حتی با بزرگان حوزه ایمان و عقیده مردم اینگونه سخن می گویید؟

۲. موسی شبیری زنجانی، در سال ۱۳۷۳ ، بر خلاف سنت پیشین و رایج شیعه، از سوی جامعه مدرسین حوزه علمیه‌ی قم، که اینک محمد یزدی ریاست آن‌را به عهده دارد، به‌عنوان مرجع تقلید معرفی شد. سایت تاریخ ایرانی ماجرای درگذشت آیت‌الله اراکی و معرفی هفت مرجع تقلید شیعه را چنین روایت کرده است:

ساعات نخست بامداد چهارشنبه ۹ آذر ۱۳۷۳ صدا و سیما با قطع برنامه‌های عادی خود خبر وفات آیت‌الله اراکی را اعلام کرد.[…] یک روز پس از درگذشت آیت‌الله اراکی جامعه، روحانیت مبارز تهران با صدور بیانیه‌ای حضرات آیات خامنه‌ای، فاضل لنکرانی و میرزا جواد آقا تبریزی را به عنوان علمای جایزالتقلید اعلام کرد.[…] فردای آن روز، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم نیز با صدور بیانیه‌ای اسامی هفت نفر از علمای کشور را به عنوان مراجع جایزالتقلید اعلام کرد. علاوه بر سه مجتهد مذکور در لیست جامعه روحانیت، نام حضرات آیات عظام محمدتقی بهجت، حسین وحید خراسانی، سید موسی شبیری زنجانی و ناصر مکارم شیرازی در لیست مورد نظر این نهاد حوزوی به چشم می‌خورد. بعد‌ها اعلام شد که اسامی این لیست به ترتیب آرای موافق آن‌ها در جلسه جامعه مدرسین نوشته شده بود.( منبع: تاریخ ایرانی، اینجا)

۳. اگرچه یکی از راه‌های شناخت مرجع تقلید معرفی آن توسط «علمای مورد اطمینان» است اما به‌نظر نمی‌رسد که این نوع معرفی و شناخت، به ضرورت‌های سیاسی و یا بدون مراجعه مقلد به آن‌ها صورت بگیرد. در سال ۱۳۷۳ مراجع تقلید مشهوری از جمله مرحوم منتظری و سیستانی ( و مراجعی دیگر) نیز حضور داشتند و شائبه‌ی اصلی این معرفی‌ها سیاسی و مخصوصا قرار داشتن حسین‌علی منتظری در جایگاه مرجعیت بود. با این‌همه مجمع مدرسین راه خود را رفت و دیر یا زود مرجعیت این هفت نفر از جمله از سوی خود آنان پذیرفته شد.

حال اگر محمد یزدی، در پاسخ به مطهری و نوری و دیگر مدعیان استقلال نهاد مرجعیت، شأن حقوقی خود در جایگاه ریاست جامعه مدرسین حوزه علمیه قم را یادآوری کند و مدعی شود: نهادی که امکان معرفی و انتصاب روحانیان به مرجعیت تقلید را دارد، جایگاه و شانیت استیضاح و حتی برکناری آنان را نیز دارد، نه تنها سخنی بی‌ربط نگفته است...
https://tinyurl.com/shabiri-yazdi

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/56873

محمد خاتمی هم دفترش را تخلیه کرد
بازپس‌گیری غنائم انقلاب از غیرخودی‌ها

زیتون ـ مهسا محمدی: در روند بازپس گیری املاک مصادره‌ای پس از انقلاب ایران، قرعه این بار به نام محمد خاتمی افتاد. مستاجرانی که پیش از این به دلایلی مورد لطف صاحب‌خانه خود یعنی بنیاد مستضعفان بودند و دیگر نیستند، باید املاکی را که حالا این بنیاد صاحب طلق آن است را به وی بازگردانند.

این بار گویی اختلاف میان موسسه « نشر آثارامام» و بنیاد مستضعفان باعث شد تا حکم تخلیه دفتر محمد خاتمی رئیس جمهور اسبق ایران صادر شود.

علی خاتمی، رئیس دفتر سید محمد خاتمی در گفت‌وگو با ایلنا این نقل و انتقال را طبیعی خواند، اما جواد امام مدیرعامل بنیاد باران، بنیادی که خاتمی بنیاد آن را نهاده بود و در این دفتر فعال بود می‌گوید که این تخلیه نتیجه فشار درازمدت ستاد به موسسه « نشر آثارامام» است چرا که محمد خاتمی از سوی موسسه نشر ثار امام در این دفتر مستقر شده بود.
https://tinyurl.com/ycseypxb

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/56902

پیاده‌روی اربعین؛ جنگ قدرت در حوزه‌ی مذهب

زیتون- یلدا امیری: پیاده روی اربعین که سابقه‌ای تاریخی در میان شیعیان دارد، در سال‌های اخیر به عاملی سیاسی برای قدرت‌نمایی حکومت ایران تبدیل شده است. حکومت ایران اعتقادات مردم را وسیله‌ای برای نمایش قدرت خود تبدیل کرده و در این مسیر تلاش می‌کند با سازمان‌دهی مناسک دینی بدون توجه به عقاید مردم و نماد‌های واقعی، از آن استفاده کند.

به گفته برخی پژوهشگران، پیاده‌روی در روز اربعین به سمت شهر کربلا در جنوب بغداد، از زمان امامان شیعه رایج بوده است و شیعیان در زمان زمان بنی‌امیه و بنی‌عباس نیز به این حرکت پایبند بوده‌اند.
نکته مهم در این میان تلاش حکومت ایران برای بزرگ‌نمایی این حرکت مذهبی و تبدیل آن به یک لشکر کشی برای نشان دادن قدرت خود در بسیج شیعیان است.

سال‌ها از آغاز جنگ قدرت میان ایران و عربستان سعودی می‌گذرد؛ جنگی که در دوره ریاست محمود احمدی‌نژاد بر دولت آغاز شده و تا به امروز ادامه دارد.

اگرچه دولت اعتدال‌گرای حسن روحانی تلاش کرد روابط خود را با عربستان بهبود بخشد اما تغییر هیات حاکمه سنتی عربستان و به قدرت رسیدن خاندان تندرو بن سلمان عملا باعث ناکامی این تلاش‌ها شد.

البته اقدامات تندروها در نهادهای حکومتی ایران را نیز نباید در این میان نادیده گرفت. این جنگ ابعاد اقتصادی، سیاسی و دینی دارد. رژیم عربستان سعودی خود را خادم حرمین شریفه و رهبر جهان اسلام می‌داند و جمهوری اسلامی هم خود را تنها حکومت اسلامی موجود قلمداد می‌کند.
https://tinyurl.com/yac7au3j

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/56932

سایه مشکلات اقتصادی و سیاسی بر یک مراسمِ مذهبی
«تصمیم نظام» برای یک «اربعینِ خوب»

زیتون-محمدرضا سرداری: در اربعین سال گذشته که پیش از اعتراضات دی‌ماه برگزار شد؛ حدود ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار ایرانی شرکت کردند. اما میانگین آمار رسمی منتشر شده نشان می‌دهد تعداد ایرانیان شرکت‌کننده در این مراسم دست‌کم ۵۰۰ هزار تن کمتر از سال گذشته است.

محمدرضا فداکار رئیس ستاد بازسازی عتبات عالیات در نجف به ایرنا گفت:«مشکلات اقتصادی مردم شرایط را سخت کرد. دیناری هم که قرار بود در اختیار زوار بگذارند، مشکل‌ساز شد. بارندگی‌های شدید و راه‌بندان‌ها هم به مسائل زوار افزوده شد و اگر غیر از کار جهادی بود به غیر از مشکلات اسکان، تغذیه زوار هم با دشواری روبرو می‌شد اما با هماهنگی موکب‌ها توانستیم مشکل تغذیه را حل کنیم.»

کاهش سفر زائرین ایرانی در حالی صورت گرفت که امسال نیز تسهیلات گسترده‌ای برای برگزاری این مراسم از سوی حکومت ارائه شد. قاسم سراجان جانشین ستاد عتبات عالیات کربلا در این رابطه به خبرگزاری فارس گفت: «ستاد بازسازی عتبات عالیات کربلا مطابق یک برنامه مدون، زمین یا ساختمان را به صورت رایگان از مدیریت عتبه‌های مقدسه حسینی و عباسی علیهم‌السلام، استانداری، ادارات دولتی، مدارس، ورزشگاه‌ها و افراد خیر و محبین سیدالشهداء علیه السلام اخذ و در اختیار موکب‌داران ایرانی قرار می‌دهد. البته بخش کثیری از زائرین هم، میهمان خانه‌ها و موکب‌های مردم کربلا میهمان هستند که تعداد آنها هم قابل توجه است. به عبارتی می توان گفت بین ۲۵ تا ۳۰ درصد از زائرین توسط این ستاد اسکان داده می‌شوند اما بیش از ۵۰ درصد از مواکب ایرانی زمین یا ساختمان خود را از این ستاد دریافت می‌کنند.»

دولت همچنین با رایزنی با طرف عراقی نرخ ویزای این کشور را کاهش داد تا از هزینه سفر زائرین بکاهد. از همه عجیب‌تر اعطای امتیاز بی‌سابقه مرخصی یک هفته‌ای به سربازان برای شرکت در مراسم اربعین و اجازه خروج از کشور بود که خود نشان از تلاش حکومت برای گسیل بیشتر شرکت‌کنندگان به این مراسم بود، در شرایطی که مردم به دلیل مشکلات اقتصادی رغبت کمتری برای حضور در این مراسم نشان دادند. بر اساس یک برآورد، هزینه متوسط پیاده روی اربعین صرفنظر از تسهیلات موکب ها و ستادهای صلواتی برای هر فرد حدود ۱ میلیون و ۷۷۶ هزار تومان تمام می شود.
https://tinyurl.com/yb9ouv99

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/56945

غش روحانی در نبش اینفانتینو- حوالی بیت رهبری
شهاب عموپور

صبح سه‌شنبه، شیخ سلمان بحرینی در گیرودار اغواگری و نمایش ساختمانی مدرن و تازه‌ساز به مهمانان کنفدراسیون فوتبال آسیا در مالزی بود که ناگهان دوست قدیمی‌اش علی کفاشیان، او را به گوشه‌ای کشید. کفاشیان اما تنها نبود، یار و معاون سابق وی یعنی مهدی تاج که چندسالی‌ست جایگاه ولایت و تولّای‌شان در فدراسیون فوتبال ایران با یکدیگر عوض شده است، از کفاشیان خواسته بود تا پادرمیانی کند و ترتیب این ملاقات سرپایی و حساس هشتم آذرماه را با رییس کنفدراسیون فوتبال آسیا بدهد. پای اینفانتینو، اطرافیان مقام رهبری و روحانی در میان است.

کارگران مشغول کارند

هشت و نه روز است که کارگران مشغول کارند و ده روز دیگر هم بی‌وقفه کار خواهند کرد تا دویست و پنجاه ایرادی که بر ورزشگاه بزرگ آزادی وارد شده، رفع و دیدار برگشت فینال جام باشگاه‌های آسیا در آن برگزار شود.

چهره به چهره

فوتبال برای مردم شور و هیجان ملی و چهره‌های رنگ‌شده‌ی آبی و قرمز و سفید را محصول دارد و برای سیاستمدارانِ هرکجا چهره‌ای خوشرنگ، از همه رنگ را ارمغان. این است که «چهره‌ی فوتبال» در منزلگه سیاست از خود فوتبال ارزشمندتر می‌شود و این روزها پای سلطانی‌فر، وزیر ورزش را به سرکشی از روند کار کارگران در آزادی می‌کشاند تا از نزدیک روند پیشرفت را کنترل کند و به‌ویژه ببیند اوضاع «سکوهای جایگاه هشت» چگونه است.

نظر به نظر
احمدی‌نژاد خواست و نشد. می‌گفتند خاتمی نه خواسته بود نه نخواسته بود که بشود یا نشود. روایتی دیگر اما می‌گفت که خاتمی خواسته بود و نشده بود، به همین دلیل هم بود که وقتی احمدی‌نژاد خواست که بشود، گفتند این که همان خواسته‌ی خاتمی‌ست و لکن نمی‌شود. احمدی‌نژاد وقتی نزد مصباح یزدی رفت تا اجازه‌ی حضور زنان در ورزشگاه را ابتدا از او بگیرد، به راست یا دروغی که هرگز معلوم نشد، به مصباح گفت که موافقت رهبری را قبلا گرفته است. طرفداران مصباح بی‌درنگ نامه‌ای را از قول رهبری انتشار دادند که در آن به احمدی‌نژاد تذکر داده بود که قبلا به خواسته‌ی مشترک او و خاتمی جواب منفی داده است و وضع همان است که بود.
https://tinyurl.com/yaxt7z8j

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/56994

آستان قدس یا دارالخلافه رضوی

زیتون–سولماز ایکدر: از روز پنج شنبه (۱۰ آبان) یگان «حفاظت از آستان قدس رضوی» تشکیل شد.

ابراهیم رییسی٬ تولیت آستان قدس رضوی٬ در خصوص دلایل تشکیل این یگان حفاظتی گفته است: «یکی از مأموریت‌های ما حفظ اماکن متبرکه از هرگونه آسیب است، زیرا همیشه این اماکن مورد طمع افراد شرور و و شیاد قرار دارد.»

ابراهیم رئیسی٬ دومین متولی آستان قدس پس از انقلاب سال ۵۷ ٬ آستان قدس رضوی را همچون حزب اداره و از منابع اقتصادی آن برای سازماندهی یکی از تندروترین بخش‌های سیاسی ایران استفاده می‌کند.

حال تولیت آستان قدس با تاسیس «یگان حفاظت» آستان قدس، به تدریج در کنار منابع اقتدار نرم قدرت٬ مانند توزیع رانت، توزیع غذای رایگان و تاسیس رسانه و استخدام‌های جهت‌دار، اینک تلاش می‌کند تا منابع سخت قدرت، یعنی قدرت نظامی را هم مستقیما به کار بگیرد. بدین ترتیب و با تأسیس «یگان حفاظت» حزب آستان قدس رضوی بازوی مسلح خود برای عبور از بحران قدرت را تدارک می‌بیند.
https://tinyurl.com/yadm52lz

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/56990

دیدیم که راهبه‌ها بچه‌ها را کشتند | ۴
اشباح یتیم‌خانه

زیتون– علی کلائی: یتیم‌خانه‌ها یا همان پرورشگاه‌ها قرار بوده که مکانی برای حمایت از کودکانی باشد که پدر و مادرهای واقعی‌شان به هر دلیلی امکان مراقبت و سرپرستی از ایشان را ندارند. اما در دهه‌های ۳۰ تا ۵۰ در قرن گذشته‌، سیستم یتیم‌خانه‌ها و بالاخص یتیم‌خانه‌هایی که تحت نظارت نهادهای مذهبی کلیسایی در ایالات متحده آمریکا و برخی دیگر از کشورهای جهان اداره می‌شد، بارها شاهد تضییع سیستماتیک حقوق کودکان، تجاوزهای جنسی و شکنجه و فجایعی بود که هنوز که هنوز است پرداختن به آن‌‌ها برای قربانیان و کسانی که در خصوص آنها تحقیق و پژوهش می‌کنند، دردناک است و یادآور فجایعی است که با‌ وجدان انسانی منافات دارد.

آنچه در ادامه می‌خوانید برگردان به فارسی «بخش چهارم» گزارشی مبسوط از کریستین کنیلی، محقق و پژوهشگر ارشدی است که چهارسال بر این مسئله در آمریکا و دیگر کشورهای جهان تحقیق و پژوهش کرده است. این گزارش اما به طور مشخص به داستان و پرونده یتیم‌خانه کاتولیکی سنت جوزف در برلینگتون در ایالت ورمونت آمریکا تمرکز کرده و به بازخوانی و طرح این پرونده مشخص پرداخته است. این گزارش در ۲۷ آگوست ۲۰۱۸ در وبگاه بازفید به زبان انگلیسی منتشر شده است
https://tinyurl.com/ycwlkphs

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/56999

زمستان تحریم‌های ایران چقدر سرد است؟
بازی تحریم و تهدید

زیتون ـ مهسا محمدی: ۱۴ آبان یا همان ۵ نوامبر معهود فرا رسید. موج دوم تحریم‌های پسابرجامی آمریکا علیه ایران درآستانه رسیدن است. دونالد ترامپ رییس‌جمهور برآمده از رسانه و شوهای تلویزیونی آمریکا به روال قدیم خود و به شیوه‌ای متفاوت آمدن آن را خبر داده است، در پوستری دستکاری شده از سریال محبوب «بازی تاج و تخت».

ترامپ در این پوستر که آن را در توئیترش منتشر کرد، ایران را تهدید کرده که « تحریم‌‌ها می‌آیند»، با گرته برداری از جمله معروف و تکرارشونده در سریال که می‌گوید «زمستان می‌آید».

به نظر می‌رسد رییس‌جمهور آمریکا با فرض اینکه دولتمردان ایران این سریال را دیده‌اند تلاش دارد بزرگی و مهابت دوران سختی که در انتظارشان است را پیشاپیش نشان دهد تا شاید به گفته ترامپ با اِعمال «شدیدترین تحریم‌ها» مقامات جمهوری اسلامی بالاخره «هوش به خرج دهند » و برای مذاکره درباره توافق جدید اتمی بازگردند.
https://tinyurl.com/y7sc82bn

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/57042

دین‌گریزی یا غربال حکومت؟

‏مقدمه: مقصود فراستخواه، جامعه‌شناس و عضو هیات علمی موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی است. او چندی پیش در دیدار جامعه‌شناسان با حسن روحانی رئیس‌جمهور خطاب به او گفته بود: «جامعه‌ی ایران در حال تحول است؛ شکاف ادراکیِ جدّی میان منظر شما به عنوان یک دولتمرد، با منظرِ ما همه که در محضر شما هستیم، وجود دارد».

فراستخواه به تازگی در گفتگویی طولانی با دوماهنامه «صفیر حیات» چاپ تهران به علل و دلائل دین‌گریزی در جامعه ایران پرداخته و با اشاره به آمار افول دینداری و اخلاق در جامعه، گفته است: «ما آمار اجتماعی خیلی دقیق تر از این داشتیم سالها نوشته شده است ولی آقایان توجه نکرده‌اند. متأسّفانه نابکاری و وضعیّت‌هایی که در جامعه وجود دارد را آقایان معرّفی نمی‌کنند و شاید هم نمی‌دانند. وضعیّت جامعه‌ی ما خیلی بدتر از این قضایا است. امّا باز به این معنا نیست که مشکل در جامعه است، اتّفاقاً مشکل در حکمرانی است، مشکل در ارائه‌ای است که ما از دین داشتیم. مشکل در اداره‌ی جامعه و کنترل به نام دین است که علاوه بر تجاوز به حق و حقوق مردم، بدنام کردن میراث دینی جامعه نیز هست و متأسفانه بدتر از این هم خواهد شد». آنچه در پی می‌آید گزیده‌ی دو بخش کوتاه از این گفتگوی طولانی است:
https://tinyurl.com/y7gjdwx4

منن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/57050

چرا «حق با محمد یزدی است»؛ در ستایش نقد
طاها پارسا

در فضای خبری و داغی که نامه‌ی محمد یزدی به موسی شبیری زنجانی فراهم کرد، یادداشت «متاسفانه این‌بار حق با محمد یزدی است!» مورد توجه و البته انتقادهای خوب و بدخوانی‌های بدی قرار گرفت. در وضعیتی که شبیری‌زنجانی یک مرجع تقلید مشهور است و مقلدان و مریدان و شاگردان قابل اعتنایی دارد و محمد یزدی هم کارنامه‌‌اش در سیاست و قوه قضائیه و شورای نگهبان سراسر اشکال و انتقاد است، همان تیتر یادداشت به اندازه‌ی کافی تحریک‌کننده بود.

در این یادداشت با یادآوری چند نکته برای روشن‌شدن مدعای یادداشت پیشین، می‌کوشم به چند تن از منتقدان، از جمله جنابان احمد زیدآبادی و اکبر موسوی نیز جواب ‌دهم.
https://tinyurl.com/y93cdwh5

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/57073

«آراستگی» به روایت دانشگاه آزاد اسلامی

زیتون– یلدا امیری: دو سال پس از آنکه علی‌اکبر ولایتی به دستور رهبر ایران به عنوان رئیس هیات موسس دانشگاه آزاد منصوب شد، اخباری مبنی بر بسته‌شدن فضای آموزشی، خوابگاهی و حتی مجازی در این دانشگاه منتشر شده است.

ولایتی مهر ماه امسال در مراسم «گرامی‌داشت هفته دفاع مقدس« ضمن دفاع از اقدامات نهاد های نظامی حکومتی در عراق و یمن، بار دیگر بر «ارزش های انقلابی» تاکید کرد و گفت: ما قول می‌دهیم دانشگاه آزاد، دانشگاه علم و دین باشد ‌و تظاهر به ضدانقلاب بودن و تظاهر به بی‌دینی جایی در دانشگاه آزاد ندارد. اجازه نمی‌دهیم ارزش‌های انقلابی در دانشگاه آزاد تضعیف شود و تراز علمی دانشگاه پایین بیاید. بنا داریم نگذاریم یک ریال از بیت المال در دانشگاه آزاد اسراف شود.

ظاهرا در راستای حفظ همین «ارزش‌های انقلابی» است که دانشگاه آزاد اسلامی پوشیدن «لباس راحتی» برای زنان را در محیط خوابگاه‌هایی که فقط زنان حق ورود به آن را دارند، ممنوع اعلام کرده و مردان را هم به پوشیدن پیراهن آستین بلند ملزم کرده است.

این دانشگاه با صدور دستورالعملی با عنوان «آراستگی و شئون فرهنگی» این محدودیت‌ها را اعمال کرده است و اگر شخصی معیارهای مورد نظر این دستورالعمل را رعایت نکند «کمیته آراستگی فردی» می‌تواند او را از ورود به دانشگاه محروم کند.
https://tinyurl.com/yay56x7u

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/57084

درآمدی بر آبی دریای بی‌کران
سروش دباغ

از متن:
«دچار یعنی/ عاشق/ و فکر کن که چه تنهاست/ اگر که ماهی کوچک، دچار آبی دریای بیکران باشد/ چه فکر نازک غمناکی! / و غم تبسم پوشیده نگاه گیاه است/ و غم اشاره محوی به رد وحدت اشیاست … / همیشه فاصله ای هست/ دچار باید بود/ وگرنه زمزمه حیرت میان دو حرف/ حرام خواهد شد.[۱]»

حدود دو دهه است که دل مشغول پروژه نواندیشی دینی در ایران معاصرم و در این راستا، مقالات و کتابهای گوناگونی منتشر کرده ام.[۳] چنانکه درمی یابم، نواندیشی دینی متضمنِ بازخوانی انتقادی سنت دینی و مؤلفه های مختلف آن نظیر کلام، فقه، فلسفه، عرفان، تاریخ اسلام، تفسیر و … است. در این میان، نواندیشان دینی که هم با سنت اسلامی آشناییِ نیکویی دارند و هم نسبت به فراورده های معرفتی جهان جدید گشوده اند و در یک یا چند دیسیپلین اطلاعات تخصصی دارند، به این مهم همت گمارده و نتایجِ تأملات و تتبّعات خویش را پیش چشم دیگران قرار داده اند. خوشبختانه، در دهه های اخیر، مباحث مهم و رهگشایی درباره چگونگی تفسیر متون مقدس، وحی شناسی، علم و دین، فقه و اخلاق، دین و سکولاریسم، … توسط نواندیشان دینی منتشر شده است.

آبی دریای بیکران متشکل از دو فصل است: فصل اول حاوی مقالات ده گانه « طرحواره ای از عرفان مدرن» است. تمام این مقالات پیش از این در نشریات و سایت های «آسمان»، «اندیشه پویا»، «جرس»، «زمانه» و «زیتون» منتشر شده اند. فصل دوم متضمن مقاله علی صنایعی، پژوهشگر فلسفه و عرفان است؛ جستاری که به بررسی این طرحواره و مقالات ده گانه اش پرداخته است.
https://tinyurl.com/ycewn3jk

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/57002

توییت فارسی پمپئو٬ زمستان ترامپ و قربانیان اصلی تحریم

زیتون– نیلوفر سعیدی: اگر چه سریال تلویزیونی مشهور «بازی تاج و تخت» (Game of Thrones)٬ در سالیان اخیر٬ جوایز و افتخارات فراوانی به دست آورده و در جهان با استقبال روبرو شده است٬ اما به احتمال قوی کسی فکرش را نمی‌کرد که یکی از دیالوگ‌های مشهور این سریال با عبارت خاص و استعاری «زمستان می‌آید»٬ با تغییری اندک٬ از سوی چهل و پنجمین رئیس‌جمهوری آمریکا٬ به عنوان بیانی سیاسی و تهدیدآمیز علیه ایران به کار گرفته شود.

تا این لحظه علاوه بر عوامل و سازندگان سریال مزبور٬ هنرمندان و افراد دیگری نیز به این کنایه‌ی ترامپ واکنش نشان داده و چنین کاری را سوءاستفاده از یک اثر هنری قلمداد کرده‌اند اما سرلشکر قاسم سلیمانی هم با پوستر و جمله‌ی من در برابر تو خواهم ایستاد٬ پاسخ ترامپ را داد. اگر چه سلیمانی با استفاده از ضمیر «من» خود را در جایگاه نخست پاسخ دادن به رئیس جمهور آمریکا قرار داد اما اعلام جزئیات تحریم‌ها از سوی وزیر امور خارجه و خزانه‌داری آمریکا٬ مشخص کرد که تهدیدات و تحریم‌های جدید آمریکا علیه ایران٬ چیزی فراتر از خط و نشان کشیدن‌های توییتری و شبه‌سینمایی است.

چه کسی جان بولتون را راضی کند؟
پس از آن که استیون منوچین، وزیر خزانه‌داری و مایک پمپئو وزیر خارجه آمریکا دریک کنفرانس مطبوعاتی٬ تحریم‌ها را اعلام کردند٬ جان بولتون، مشاور امنیت ملیدونالد ترامپ در مصاحبه با فاکس‌نیوز گفت: «ما قصد داریم تحریم‌هایی فراتر از این را اعمالکنیم. ما به این سطح از تحریم‌ها اکتفا نمی‌کنیم.»
https://tinyurl.com/yboxnotc

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/57144

پرونده‌ی «قتل‌های زنجیره‌ای» باز هم ورق خورد

زیتون ـ مهسا محمدی: ابهامات پرونده قتل‌هایی که پاییز ۲۰ سال پیش در تهران اتفاق افتاد، هنوز هم به یک‌باره و نابهنگام سربرمی‌آورد و دامان آمران و عاملان خود را رها نمی‌کند.

مرتضی کاظمیان روزنامه نگار، در توییتر در واکنش به سوال‌ها و در واقع انتقاداتی که حسام آشنا، مشاور رییس‌جمهوری ایران درباره قتل خاشقچی مطرح کرده بود، او را درباره قتل‌های زنجیره‌ای دهه ۷۰ در ایران مورد سوال قرار داد. از او خواست با توجه به اینکه داماد دری نجف‌آبادی، وزیر اطلاعات وقت بوده و همچنین در زمان وقوع این قتل‌ها معاون ویژه او هم بوده است، درباره آن قتل‌ها ابهام‌زدایی کند و درباره نقش پدر همسر خود به عنوان یکی از آمرین احتمالی توضیح دهد.

پاسخ آشنا اما فارغ از انکار و دفاعِ قابل پیش‌بینی او از وزیر اطلاعات وقت، نکات دیگری هم داشت. او در پاسخ به کاظمیان نوشت:« مطمئن هستم که وزیر وقت اطلاعات نه در آن جنایات دخیل بود و نه از عاملان و آمران آن خبر داشت من در همان سال ۱۳۷۷ در روزنامه های انتخاب و جمهوری اسلامی با نام مستعار بهمن شناسا مطالب لازم را در این باره نوشته ام. این پرونده به سخت ترین و خشن ترین وجه ممکن مورد رسیدگی قرار گرفت.»

او در ادامه پاسخ خود در توییت بعدی این‌طور نوشت:« آنچه در سازمان قضایی نیروهای مسلح اتفاق افتاد به هیچ وجه کمتر از قتل‌ها نبود. روزی باید از آقای نیازی سوالات سختی پرسید.»
نظر آشنا مبنی بر پرسیدن «سوالات سخت » از محمد نیازی اما دیری نپایید و او بعد از مدتی کوتاهی این توییت خود را حذف کرد. اما محمد نیازی کیست؟

نیازی، طلبه‌ای قمی و از شاگردان سابق وحید خراسانی، حسن‌زاده آملی و مصباح یزدی است. اولین سمت رسمی وی غیر از عضویت در سپاه پاسداران در سال‌های اول انقلاب، مسئولیت جهاد سازندگی کلاردشت بود اما بعدها به سرعت مدارج ترقی را طی کرد و در نهایت در سال ۱۳۶۸ به تهران منتقل شد و دادستانی نظامی تهران را برعهده گرفت و در سال ۷۸ پس از افشای قتل‌های زنجیره‌ای به عنوان رییس سازمان قضایی نیروهای مسلح جانشین علی یونسی رییس سابق این سازمان شد که به عنوان وزیر اطلاعات انتخاب شده بود.
https://tinyurl.com/ybrmnjvm

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/57130

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا؛ آزمون محبوبیت ترامپ

زیتون– یلدا امیری: انتخابات میان دوره‌ای آمریکا پس از ماه‌ها کارزار انتخاباتی میان دو حزب جمهوری‌خواه و دمکرات در حال برگزاری است. شهروندان ایالات متحده امروز پای صندوق‌های رای می‌روند تا در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره شرکت کنند. نتیجه این رای‌گیری مشخص خواهد کرد کدام یک از دو حزب اصلی قدرت را در مجلس نمایندگان و مجلس سنا در دست خواهد گرفت.

اما جدای تاثیراتی که این انتخابات می‌تواند بر آینده سیاست‌گذاری آمریکا داشته باشد، انتخابات میان‌دوره‌ای را معمولا آزمونی برای محبوبیت رئیس‌جمهوری قلمداد می‌کنند و در واقع انتخابات امروز یک همه‌پرسی درباره دونالد ترامپ است. براساس نظرسنجی ها می‌توان گفت که این انتخابات خبرهای خوبی برای ترامپ به همراه ندارد.

بر اساس نظرسنجی سراسری که توسط شبکه خبری ای‌بی‌سی و روزنامه واشنگتن‌پست صورت گرفته ۵۰ درصد از مردم آمریکا متمایل به نامزدهای دموکرات بودند و در مقابل ۴۳ درصد طرفدار حضور جمهوری‌خواهان در مجلس نمایندگان هستند. چنانچه دموکرات‌ها کنترل مجلس سنا یا نمایندگان را از جمهوری‌مواهان بازپس بگیرند، خواهند توانست اقداماتی را که دونالد ترامپ، می‌تواند در دو سال باقیمانده از دوره ریاست جمهوری‌اش انجام دهد را به شدت محدود کنند.
https://tinyurl.com/y9uzkcs6

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/57170

تلاش برای ترور در سایه‌ی برجام
محمدرضا سرداری

پس از گذشت دو دهه از خاموش شدن ماشین ترور برون‌مرزی جمهوری اسلامی، این روزها خبرهایی نشان می‌دهد که این ماشین کهنه ممکن است دوباره به حرکت افتاده باشد.

در زمستان سال ۹۵ خبر قتل یک تکنسین برق ایرانی تبار به نام علی معتمد در یک شبکه تلویزیونی هلند که اخبار جنایی را دنبال می کند، بازتاب یافت. پلیس هلند پس از یک سری تحقیقات مفصل و پس از آن که هویت مقتول از سوی مرتضی صادقی از فعالان چپ مقیم هلند به محمدرضا کلاهی، متهم بمب گذاری در حزب جمهوری اسلامی نسبت داده شد، به طور رسمی اعلام کرد که این فرد همان محمدرضا کلاهی است که سال‌ها با تغییر هویت و به صورت مخفیانه در هلند زندگی کرده بود. با این وجود هیچ‌گونه انگشت اتهام رسمی از سوی مقامات امنیتی هلند به سوی جمهوری اسلامی نشانه نرفت. یک سال بعد احمد ملا نیسی یکی از رهبران گروه جدایی‌طلب الاحوازی در شهر لاهه ترور شد. در این زمینه نیز تحقیقات مفصلی صورت گرفت و علیرغم آن که دوستان و بستگانش این ترور را به جمهوری اسلامی نسبت دادند، باز هم مقامات هلندی در خصوص آمران و عاملان این حمله تروریستی سکوت کردند.

شاهد بعدی اما متفاوت از قبل بود. این بار در پاریس، جمهوری اسلامی متهم به بمب‌گذاری در گردهمایی سالانه سازمان مجاهدین خلق شد و یکی از دیپلمات‌های ایرانی در وین که به گفته مقامات فرانسوی حین بازداشت فاقد مصونیت دیپلماتیک بود، به عنوان یکی از عوامل برنامه‌ریزی برای آن حمله تروریستی شناخته شد. تا این‌که دانمارک نیز اخیرا اعلام کرده یک نروژی ایرانی‌تبار را به اتهام تلاش برای ترور یک فعال دیگر گروه الاحوازی بازداشت کرده است. به ادعای مقامات دانمارکی این فرد از عوامل اطلاعاتی جمهوری اسلامی بوده و حین فیلم‌برداری به قصد شناسایی هدف دستگیر شده است.

این موضوع واکنش شدید مقامات دانمارکی و همچنین اتحادیه اروپا را به دنبال داشت اما جمهوری اسلامی آن را توطئه ای برای خراب کردن روابط ایران و اروپا در آستانه آغاز دور دوم تحریم‌های آمریکا و همچنین تحت تاثیر قرار دادن بسامد خبری قتل جمال خاشقچی روزنامه‌نگار عربستانی توصیف کرده است.

اما به‌راستی آیا جمهوری اسلامی برنامه تازه‌ای برای حذف مخالفان خویش در خارج از کشور ریخته یا دستگاه‌های اطلاعاتی دول متخاصم آن در تلاش برای پاپوش ساختن برای جمهوری اسلامی هستند؟
https://tinyurl.com/ya8582z8

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/57184

خندیدن با اعمال شاقه
ابراهیم نبوی

به امید خدا و در ادامه کاری که در بیست سال گذشته انجام دادم، ستون طنز سیاسی مرا از امروز در زیتون با همین عنوان «خندیدن با اعمال شاقه» خواهید خواند.

نیروی هوایی آستان ‌قدس رضوی
یعنی آدم دهانش مثل گاله باز می‌ماند. جهت افزایش اطلاعات عمومی عزیزان هموطن عرض می‌کنیم که گاله بر وزن ماله، همان جوالی است که پشت الاغ( جیگر سابق) می‌گذارند و توی آن خربزه و هندوانه یا میوه‌های دیگر می‌ریزند. لطفا برای حمل و نقل گیلاس و آلبالو از این روش استفاده نکنید. بله، آدم دهانش مثل گاله باز می‌ماند که این آستان قدس رضوی دارد چکار می‌کند؟ هفته گذشته کشور خراسان یگان حفاظت از آستان‌ قدس رضوی را تشکیل داد. و در همین حال به نظر می‌آید که کم کم نیروی هوایی و نیروی زمینی ارتش مستقل خراسان نیز تشکیل شود. فقط برای حاج آقا رئیسی یادآوری می‌کنیم که بیخودی نیروی دریایی تشکیل ندهند. نیروی دریایی برای خوش تیپی نیست، برای دریاست. خراسان هم که دریا ندارد. اصلا بگذارید ببینیم، این آستان قدس مگر تا به حال مورد حمله قرار گرفته؟ واقعا آدم نمی‌داند چه بگوید. فقط مجددا تاکید می‌کنیم که برای حمل آلبالو و کیلاس و شاتوت و توت سفید از گاله استفاده نکنید.
https://tinyurl.com/ybf3wj65

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/57199

دست‌آورد‌‌های انتخابات میان‌دوره‌ای برای مردم آمریکا و ایران
مهدی نوربخش

از متن:

دموکرات‌ها در انتخابات میان دوره‌ای توانستند اکثر کرسی‌های مجلس امریکا را به‌دست اورده و تعداد صندلی‌های خودرا از ۱۹۵ به ۲۳۰ افزایش دهند. با به‌دست گرفتن مجلس، دموکرات‌ها قادر خواهند شد تا نیمی از قوه مقننه کشور را به‌ دست گرفته و قوه مجریه کشور را مجبور کنند درچهارچوب قوانین کشور پاسخگو باشد. پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای، این پاسخگویی تحت تهدیدات و سیاست‌های پوپولیستی ترامپ کاملا از دست رفته بود. در حال حاضر قوه قضائیه امریکا ترامپ را به‌خاطر دخالت روسیه در انتخابات ریاست جمهوری این کشور و همکاری احتمالی ترامپ با یک کشور خارجی مورد تحقیق و بررسی قرار داده است. ترامپ این تحقیق و بررسی را نابه‌جا دانسته و ادعا می‌کند که بین او و پوتین هیچ‌گونه همکاری در این انتخابات صورت نگرفته است. قوه قضائیه امریکا رابرت مولر را، که شخصیتی بسیار قابل احترام و اعتماد در این کشور است، مسئول این تحقیق و بررسی کرده است. تا به‌حال پنج نفر از اطرافیان ترامپ به جرم‌های مختلف در همین رابطه محکوم شده‌اند و حداقل تا به‌حال انچه در این کشور محرز شده است تلاش ترامپ برای جلوگیری ازاجرای عدالت (Obstruction of Justice) در این پروسه بوده است. انچه مولر در حال حاضر به‌دنبال ان می‌گردد مدارک مستند برای همکاری (collusion) ترامپ و پوتین در انتخابات ریاست جمهوری امریکاست.
جمهوری‌خواهان در مجلس امریکا و خصوصا آن‌هایی که مسئولیت کمیته‌های مختلف و مهم این نهاد را برای تحقیقات مستقل داشته اند کوشش کرده‌اند که در حمایت از ترامپ و به اشکال مختلف در مقابل این تحقیقات ایجاد مشکل کنند. به‌دست اوردن اکثریت در مجلس امریکا توسط دموکراتها نه‌تنها پاسخگویی را بر نهاد مجریه کشور تحمیل خواهد نمود بلکه اجازه نمی‌دهد که جمهوری‌خواهان در این نهاد و در حمایت از ترامپ و با همکاری با او وقفه ای در تحقیقات و بررسی مولر ایجاد نمایند. تصاحب کرسی‌های اکثریتی مجلس نه‌تنها این شانس را به دموکرات‌ها میدهد که اجازه ندهند که تحقیقات مولردر زیر نفوذ ترامپ و جمهوریخواهان ناکام بماند که پیروزی بزرگی برای دموکراسی در امریکا و پاسخگویی قانونی در مقابل شکستن حریم‌های قانون خواهد بود. امروز ترامپ از دادستان خود جف سشن خواست که استعفا کند. ترامپ بسیار از انتخاب او به‌خاطر اینکه سشن خود را از پروسه قانونی تحقیق و بررسی برروی ترامپ کنار گذاشته بود نادم بود. بسیاری بر این باور بودند که ترامپ بعد از این انتخابات دادستان خود را مستعفی خواهد کرد تا راه را برای جلوگیری از تحقیقات مولر هموار کند. سشن استعفا داد اما با بودن مجلس در دست دموکرات‌ها، این امکان از ترامپ گرفته شد.
https://tinyurl.com/yamlo8u8

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/57234