اقتصاد ناقص و قرنطینه کامل؟
علی جلالی نجف آبادی

در تب‌و‌تاب بیماری کووید ۱۹ و نگرانی‌هایی که تمامی حوزه‌های اجتماعی بشر را در برگرفته، وضعیت اقتصادی به عنوان مهمترین گزینه مطرح در آینده جوامع و همچنین عبور از بحران موجود مورد توجه قرار گرفته و بدون در نظر گرفتن آن می‌توان مدعی شد که هیچ اتفاق جدی و مثبتی برای نجات جوامع در برابر تهدید تازه قرن، رخ نخواهد داد.
بحث اقتصاد چه در شروع بحران، چه در دوران گذار از آن و چه در آینده بدون ویروس نکته ای بسیار مهم است که بقاء و موجودیت هر نظام اجتماعی و دولت و کشوری را در بر می گیرد.
همه قدرت‌هاب اقتصادی جهان با بروز چنین بیماری و همه‌گیری سریع و گسترده آن با مشکلات بسیاری در حوزه های مختلف تجارت و تولید و خدمات خود مواجه شده و با توجه به ذخایر و پشتوانه و زیرساخت های لازم اقتصادی برای مدیریت بحران و گذار از وضع موجود، هر کدام به شکلی از خسارات و ویرانی های حاصل از این اپیدمی خبر می دهند.
اگر بخواهیم اقتصاد را در وضعیت کنونی مورد بررسی قرار دهیم باید سه دوره زمانی را در نظر بگیریم: ابتدا اقتصاد پیش از بروز بیماری، دوم اقتصاد در زمان عبور از بحران و سوم هم اقتصاد برجای مانده پس از بروز خسارات گسترده ای که به شکل مستقیم و غیر مستقیم حوزه اقتصاد را در بر می گیرد. اگرچه نمی‌توان درباره اقتصاد پس از بحران، حرف دقیقی زد اما می‌توان دوران پیش از اپیدمی و دوران مدیریت و گذار از این بحران را ارزیابی کرد و در این میان از وضعیت ایران و پشتوانه اقتصادی آن و میزان توانش در عبور از بحران سراغ گرفت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74847

دعواهای کرونایی حسن روحانی

زیتون ـ یلدا امیری: چهار دهه رقابت و دشمنی جناح‌های مختلف سیاسی در ایران با وجود ناامیدی فراگیر بدنه هوادارشان همچنان ادامه دارد. در شرایطی که به نظر می‌رسد مردم دیگر به دوگانه قدیمی اصولگرا ـ اصلاح‌طلب باور ندارند، شاید در تلاش برای فاصله‌گذاری جناح‌های سیاسی تعارفات را کنار گذاشته‌اند و بی‌پرده‌تر یکدیگر را آماج حملات قرار می‌دهند.
انتقادات محمد باقر قالیباف، شهردار سابق تهران و نماینده مجلس یازدهم از عملکرد دولت روحانی در بحران کرونا و پاسخ حسن روحانی، رئیس دولت ایران به او این روزها خبرساز شده است.

حمله به دولت کرونازده
قالیباف، روز ۸ فروردین با انتشار پیامی در صفحه توییتر خود از تاخیر دولت در اعمال محدودیت‌ها برای کنترل روند صعودی ویروس کرونا انتقاد کرد و نوشت: «متاسفم که بخاطر آنکه به توصیه قبلی دلسوزان توجه نشد، مجبورم این موضوع را علنی بگویم: با خوشبینی و تعلل به هیچ عنوان کرونا کنترل نمی شود. با آنکه زمان از دست رفته، برای جلوگیری از تهدید بیشتر سلامت مردم، فقط یک راه داریم: قرنطینه شدید و اعمال محدودیت‌های سراسری و موقت.»
البته به غیر از قالیباف اصولگرایان دیگری نیز هستند که به نحوه مدیریت دولت در قبال بحران کرونا انتقاد کرده اند. مصطفی میرسلیم، رئیس شورای مرکزی حزب مؤتلفه و نماینده مجلس یازدهم در نامه‌ای رسانه‌ای خطاب به رئیس جمهور از نحوه مدیریت ستاد مقابله با کرونا توسط روحانی انتقاد کرد. در بخشی از این نامه آمده بود: «با توجه به گرفتاری‌های متعددی که غیر از جنبه‌های بهداشتی و درمانی، آثار بیماری فراگیر کرونا، در زمینه های اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی و امنیتی و تقنینی و قضایی برای مردم ایجاد کرده است، چرا قرارگاه‌های موردی هر زمینه را تشکیل نمی‌دهید تا با استفاده از همۀ امکانات کشور به مصاف این بلیه بروید؟ چرا با توجه به اهمیت موضوع، رسیدگی به آن را به چند جلسه اضطراری دولت و چند تماس تلفنی نمایشی با استانداران محدود می‌کنید؟»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74837

تحریم‎پسندان، لیبرال‎-لنینیست‌های ایرانی
علی تقی‌پور
 
ما با پدیده جدیدی از اپوزیسیون تحریم‌پسند روبرو هستیم که به دلیل تضادهای درونی‌‎اش، با واژگان و مفاهیم مرسوم گذشته به راحتی قابل توصیف و تبیین نیست؛ لذا باید کمی جسارت به‌خرج داد و این پدیده جدید را با کمی تسامح با ترکیب دو واژه متضاد لیبرالیسم و لنینیسم تبیین کرد تا قادر شویم تضاد درونی بین هدف و ابزار نیل به آن را، در این گروه به درستی نشان دهیم. این گروه‌های تحریم‌پسند را می‌توان لیبرال-لنینیست های ایرانی نامید که در هدف غایی خود، به دنبال استقرار یک لیبرال دمکراسی واقعی در ایران هستند، ولی در روش تحقق این هدف و منش سیاسی، همچون یک لنینیست تمام عیار رفتار می‌کنند .

الگوی این گروه در مواجه با تحریم و جنگ، مشابهت بسیاری با شیوه و رفتار لنین در مواجه با جنگ جهانی اول دارد. لنین جنگ جهانی را گرچه نزاع کشورهای امپریالیستی برای تامین منافع طبقات بورژوای خود می‌دانست و ضرر اصلی آن‎را متوجه طبقات فقیر و کارگر می‎دید، ولی جنگ را به چشم فرصتی استثنایی می‌نگریست که گروه‌های پیشرو و انقلابی می‌توانند با بهره‌‎مندی از ضعف طبقه حاکم و تحریک خشم انباشته‌شده طبقات محروم و کارگر، نظم موجود را به نفع یک جنبش انقلابی برهم زنند و قدرت را در اختیار بگیرند.

لنین هرگونه شعار صلح‌طلبانه در عرصه بین‎المللی و دعوت به کاهش تنش‌های داخلی با تکیه بر اندیشه‌های میهن‎پرستانه را نوعی خیانت به آرمان طبقات کارگر و محروم جامعه و بازی در زمین بورژوازی می‌دانست؛ چرا که این فرصت تاریخی برای کسب قدرت و رهایی از سلطه طبقه حاکم را از آنها می‌گیرد و نتیجه‌ای جز احیای دوباره طبقه حاکم و تداوم سرکوب و استثمار طبقات ضعیف تر را به دنبال نخواهد داشت.
لیبرال‌‎-لنینیست‌های ایرانی نیز تحریم و حتی جنگ محدود را با علم به آسیب‌های جبران‌ناپذیر آن برای مردم می‌پذیرند و قابل توجیه می‌دانند، در خوانش تاریخی آن‌ها از دلایل شکست چندین جنبش اصلاح‌گرایانه داخلی، بیش از هر چیز بر قدرت دستگاه سرکوب تاکید می‌شود و از این‌رو تنها راه رهایی و امکان مجدد برای نقش‌آفرینی سیاسی مردم را در گروی کند کردن تیزی شمشیر لویاتان حاکم می‌دانند و به تجربه برای آنها ثابت شده است که این امر تنها به مدد فشار قدرت‌های خارجی ممکن است و لا غیر. آنها خشونت جنگ و تحریم را «شری موقت» می‌دانند که می‌تواند امکان نابودی ابزار خشونت و «شر مطلق» طبقه حاکم را فراهم آورد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74849

ابراهیم نبوی، مانی زنوزی
#قرنطینه | قسمت نهم: کرونا و خودکشی وزیر آلمانی

امروز نهم فروردین است. در این نه روز من ویتامین دی، چای اسطوخودوس، چای ویتامین ث، خاکشیر، روغن بنفشه، چای روغن کاکتوس خاردار و هزاران چرند دیگر را که مامان طاهره به لطف متخصصین تلگرام، که تمام‌شان حداقل یک بار از جلوی در دانشگاه جانز هاپکینز رد شده‌اند، مصرف کرده‌ام و اگر کرونا من را نکشد مطمئنم یکی از این‌ها من را از به چهار قطعه مساوی تقسیم خواهد کرد. از شما دکتر‌های آنلاین که همه‌تان هم نسبت فامیلی با ابوعلی سینا و دکتر سمیعی دارید و ژن آن بزرگواران در بخشی از وجودتان در حال قل قل زدن است و من هم به عنوان یک وطن‌پرست قبول دارم که هیچ کشوری به اندازه‌ی این مرز پرگهر به سایر نقاط دنیا دکتر صادر نکرده است و هنر هم نزد ایرانیان است و بس، از شما بزرگواران درخواست می‌کنم چند روزی را جان مادر گرانقدرتان به خودتان استراحت بدهید و لطفا به جای تجویز داروی ضد کرونا، یک دارو هم برای شکم و سایر موارد من تجویز کنید چون بدجوری درد می‌کند.

امروز که من با دردی که توضیح دادم علتش چیست و نمی‌خواهم دوباره ادامه بدهم، از خواب بیدار شدم و سریع به دستشویی رهسپار شدم. متوجه شدم که ویکتور، پدر خانواده با کسی حرف نمی‌زند و دست به سینه نشسته و به گوشه‌ای خیره شده است. آقاجون معتقد است، این بچه، به احتمال زیاد به دلیل اووردوز مصرف اسطوخودوس که برای طبع گرم و خشک مناسب است زبانش بند آمده و بهترین راه درمان آن مالش روغن بنفشه در قسمت‌های گوناگون بدنش است. البته آقاجون ادعایی در طب اسلامی و غیر اسلامی ندارد، ایشان یکی از همان اشخاصی است که اولین بار با دیدن وازلین ذوق زده شدند و آن را به همه جا مالیدند و برای هر دردی آن را تجویز می‌کند و معتقد است بعد از روغن بنفشه و خاکشیر، وازلین برای درمان سرطان، چشم زخم و دل‌پیچه موثر است، این که سرطان، چشم زخم و دل‌پیچه چه ربطی بهم دارند را من اصلا نمی‌دانم و این که شما فکر می‌کنید من اصلا می‌فهمم آقاجون چی می‌گوید در عجبم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74865

نامه‌ی یک پزشک به فرزندش

سلام پسر دردانه ام
این مطلب را برای تو مینویسم
برای تو که عزیز جان و عصاره عمر منی
برای تو که روح و روان و بود و نبود منی
برای تو که بقول رضا براهنی:
«معشوق جان به بهار آغشته منی،
هنگامه منی»
این را مینویسم تا در سالهایی شاید دور و در روزگاری که دیگر احتمالا من نیستم آن را بخوانی تا پدرت را شناخته باشی و اگر دلت خواست او را در خودت تکرار کنی ، کاملش کنی و باز اگر دلت خواست پدرت را به پسرت بیاموزی…
نازنین بابا
من یک پزشکم ، یک پزشک عمومی با خرده هوشی و سر سوزن ذوقی…
با قد و اندامی بلند(که البته چندان مهم نیست ولی ازش خوشم میاد) و سواد و تجربه ای متوسط اما …. دلی عاشق!!
من هر روز در این بحبوحه اپیدمی بیماری کرونا لباس میبوشم ، با تو و مادرت خداحافظی گرمی میکنم ، پشت فرمان ماشین چینی محقرمون مینشینم ، یک موزیک زیبا پلی میکنم ، سیگاری چاق میکنم و پیرهن چاک و خندان لب و صراحی در دست به بیمارستانی میروم که محل کار من است
به محل کارم که رسیدم از نگهبان جلوی در تا پرستاران عزیز تریاژ تا همکاران پزشکم در پاویون و اورژانس را به گرمترین لبخندها و صمیمانه ترین کلامهای خودم مهمان میکنم
سراپا خودم را در لباسهای مخصوصی که میدانم رئیس رئوف بیمارستان با چه زحمت و مصیبتی برایمان تهیه میکند ، میپوشانم و به اطاق مخصوص ویزیت بیماران کرونایی میروم
آنجا پشت میز کارم مینشینم و مریض میبینم … با مریضهایم میگویم ، شوخی میکنم ، میخندم ، سر به سرشان میگذارم و از بودن در کنارشان سرشار از لذت و عزت نفس میشوم
مریضهایی که از درد بیماری یا ترس مرگ نفسشان به شماره افتاده و من چقدر خوشبختم که ولو برای لحظه ای این امکان را پیدا میکنم که با شوخی های خودم و باور و طمأنینه ای که در قلب و ذهنشان میکارم ، ترس و اضطراب مرگ را از وجودشان بزدایم و نور امید را به چشمان کم فروغشان هدیه کنم!

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74869

#قرنطینه | قسمت دهم: Ne Me Quitte Pas

ابراهیم نبوی، مانی زنوزی

امروز دهم فروردین است. من کنار شیرین نشسته‌ام و به روایت خودم ادامه می‌دهم. شاید از نظر شما من خل شده‌ام که با یکی از کاراکترهای این مجموعه رابطه برقرار کرده‌ام و کنارش می‌شینم و برایش قلب می‌فرستم و گاهی توی چشمانش نگاه می‌کنم و چیزهای لوس و بی‌مزه‌ای بهش می‌گویم و از هم خوشمان می‌آید. بله شما اشتباه فکر نمی‌کنید. من خل شده‌ام، مطمئنا ده روز در قرنطینه نشستن و هم صحبت شدن با جناب در و دیوار محترم که تا جایی که خودشان به من گفتند این دو از قدیم با‌هم دوست بوده‌اند و همه جا با هم می‌رفتند و شعر معروف ما دوتا داداشیم را در وصف این دو گفتند، من را به اینجا رسانده است که خل شده‌ام و به اصطلاح مجبورم، بفهمید. مثلا شما‌ها که مثل من ده روز است دارید دیوارها را مشاهده می‌کنید، خیلی حال بهتری از من دارید که نظر می‌دهید؟ البته پس از بیان این نکته، و به‌خاطر گل روی ماه شیرین که گفت از شما معذرت بخواهم، معذرت می‌خواهم.

در ضمن برای آن دسته از برادران فضول و بسیجی که احساس می‌کنند یک وقت اسلام آنلاین در خطر افتاده، بهتر است همین‌جا اعلام کنم که من و شیرین توسط آقاجون صیغه شده‌ایم و اینکه آقاجون آلزایمر دارد و چیزی یادش نمی‌آید دلیل بر دروغ گفتن من نیست. البته من می‌توانستم از اشخاص دیگری برای این امر استفاده کنم ولی از قصد دلم خواست از آقاجون کمک بگیرم تا شما بسیجی‌های آنلاین و غیر آنلاین را کمی دچار اغتشاش ذهنی کنم، از آن جایی که من تحقیق و بررسی‌ کردم، شما با کلمه اغتشاش مشکل دارید و بدجور روی نرو و روانتون بوده و لذا از قصد این کلمه را استفاده کردم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74894

تحدید رسانه‌ها و پارلمان‌ها
کرونا و ریه‌های دموکراسی

زیتون ـ مهسا محمدی: کرونا حالا تا جایی پیش رفته که علاوه بر ریه‌های قربانیانش و تمام «سطوح»، به نهادهای دمکراتیکی که بشر در طی سالیان آنان را ساخته و به آن نازیده هم دست انداخته است؛ به پارلمان‌ها و مطبوعات، جایی که دموکراسی نفس می‌کشد. حتی در برخی کشورها نفس دموکراسی را هم به شماره انداخته است.

اجرای قرنطینه، اقدامات سختگیرانه و پلیسی، تصمیم‌گیری‌های لحظه‌آخری و اختیارات فراوان نهادهای اجرایی، مجازات‌های سنگین و حتی زندان در صورت عدم رعایت قوانین قرنطینه، گروهی را نگران دمکراسی کرده است. آن هم در وضعیتی که پارلمان‌ها به دلیل ماهیت و ساختار خود در این وضعیت برای تصمیم‌گیری زیادی کند و شلوغ به نظر می‌آیند و مطبوعات و نشریات کاغذی هم عامل انتقال احتمالی ویروس به خانه‌های مردم و دلیل خروج غیرضروری آنان از خانه شناخته شده اند. 

حال تمام این اتفاقات به‌زعم عده‌ای دست‌اندازی به این بنیان‌های دمکراسی به «بهانه» کرونا است و نه لزوما اقدامات لازم.
 
با تمرکز بر سر داستان مرگ و زندگی به واسطه کرونا، کنار نهادن این نهادها به نظر توجیه‌شده و یا حتی منطقی می‌رسد و از این رو واکنش عمومی‌ چندانی هم برنمی‌انگیزد. اما در میان بعضی از روشنفکران و بالاخص گروه‌های سیاسی رقیب دولت‌های حاکم  این نگرانی به وجود آمده که بعد از رفتن کرونا، خسارات وارد شده به جوامع انسانی فقط جانی و اقتصادی نباشد و سایر دستاورد‌های بشری که به خون‌دل گرد آمده هم از دست برود.

از میانمار تا مجارستان
میانمار  ۲۰۷ وبسایت را با این توجیه که در حال تولید «فیک نیوز» درباره «کویید ۱۹» هستند، بست. اما منتقدان دولت می‌گویند بستن همه این سایت‌ها ارتباطی با کرونا و انتشار اخبار نادرست ندارد و دولت در این میان مخالفانش را هم حذف کرده است. 
کشور ترکمنستان که بردن نام «کرونا» را هم بالکل ممنوع کرده است.
از ایران نیز هر روز خبر بازداشت افرادی با اتهام انتشار خبرهای جعلی درباره کرونا به گوش می‌رسد. 

به آمارهای چین هم تردیدهای جدی وارد شده و این ظن وجود دارد، افرادی که سعی در اطلاع‌رسانی دقیق و مبتنی بر واقعیت از این بیماری داشته‌اند یا به زندان فرستاده شده و یا ناپدید شدند.


https://www.zeitoons.com/74873

مهرداد خوانساری
نامه‌ای به رئیس قوه قضائیه

ریاست محترم قوه قضائیه و نایب‌رئیس مجلس خبرگان
جناب حجت‌الاسلام سید ابراهیم رئیسی

با سلام و با بهترین آرزوها برای ملت و کشور عزیزمان ایران، این نامه در این دوره دشوار و سرنوشت‌ساز در حالی برای شما ارسال می‌شود که علاوه بر مشکلات عدیده‌ای که سالهاست زندگی مردم عادی رابه گونه‌ای بی‌سابقه در تنگنا قرار داده، اکنون نیز ما با پیامدهای ویروس جهانی و مرگباری نیز روبرو شده‌ایم که سلامت روزمره مردم ایران را تهدید می کند و تاکنون قربانیان زیادی داشته است.
پیش از هر چیز امیدوارم این بلا از سر همه مردم جهان و به ویژه مردم عزیزمان بگذرد و امنیت و تندرستی به جان‌های مردم بازگردد؛ هر چند کاش درهای روابط سیاسی و اجتماعی کشورمان چنان گشوده و گسترده بود که هر ایرانی در هر نقطه جهان می‌توانست در مهار این بحران به کمک بشتابد.
این تهدید اما فرصتی را برای حکومت و ملت ایران فراهم کرده است که شاید تکرارشدنی نباشد. به عبارت دیگر این شرایط که آینده کشور و مردم را با مخاطرات جدی روبرو نموده،‌ فرصتی است برای تلاش‌های تازه به منظور برداشتن موانعی که بدون از میان برداشتن آنها، خروج از بحران و رسیدن به یک راه حل مناسب و پایدار، حتی برای آنان که امروز در حاکمیت، تمام اهرم های قدرت را تحت کنترل خود دارند،‌ میسر نخواهد بود.
حل مشکلات ایران نیازمند فداکاری و اقدامات مبتکرانه‌ای در جهت پیدا کردن راه‌حل‌های مناسب و نیز بسترسازی برای مشارکت هر ایرانی علاقمند به سرنوشت کشور خویش است..
امیدوارم که با توجه درست به انگیزه تحریر این نامه،‌ شما نیز با در نظرگرفتن ضرورت‌های آینده و با توجه به تجربه‌های مشابه در تاریخ، با عکس‌العمل مثبت خود، به همه ایرانیان نشان دهید که خواستار رسیدن به یک راه حل ملی و فراگیر برای پایان دادن به بحرانی هستید که آسایش،‌ امنیت و سلامت امروز و فردای جامعه ما را به شدت در خطر انداخته است.
جناب آقای رئیسی
به یاد می آورم که رهبر جمهوری اسلامی، در پیام نوروزی سال ۹۵، در زمانی که فشارهای اجتماعی،‌ اقتصادی و بین المللی بر مردم و کشورمان بسیار کمتر از امروز بود،‌ تاکید کردند که «هنر آن است که از فرصت‌ها به معنای حقیقی کلمه استفاده و تهدیدها را نیز به فرصت تبدیل کنیم، به گونه‌ای که در کشور در پایان سال، تفاوت‌های محسوسی پیداشود».

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74906

کرونا و پروپاگاندا
ابراهیم نبوی

حکومت ایران حکومتی نیمه توتالیتر است، چرا که تمایل به کنترل شخصیتی و اخلاقی مردم دارد. این حکومت بخش وسیعی از قدرت خود را از کنترل رفتار، پوشش، اخلاق و روابط خصوصی مردم به دست می‌آورد. همچنین مکان و امکان بروز قدرت جمهوری اسلامی و اثبات هیبت و هیمنه آن نیز همواره در خیابان است. حکومت برای اثبات مردمی‌بودن خودش همواره به جمعیت راهپیمایان، حمله بسیجی‌ها به مردم در خیابان، مانور قدرت نظامی و شبه‌نظامی و هر نوع نمایش قدرت و مشارکت مردم در انتخابات استفاده می‌کند.

از همین رو معمولا خیابان مکان قدرت جمهوری اسلامی و خانه مردم مکان قدرت مردم است. مردم در خیابان همان می‌شوند که حکومت می‌خواهد و آنان را مجبور می‌کند و مردم در خانه همان‌گونه رفتار می‌کنند که خودشان هستند. قرنطینه یک اتفاق مهم علیه سیستم پروپاگاندای حکومت شبه‌ توتالیتر جمهوری اسلامی است. از سوی دیگر قرنطینه هم‌چنین از قدرت پروپاگاندای حکومت بر طرفدارانی که با اجتماع در منابر و خیابان و بسیج و فضاهای مشترک ذهن‌شان شستشو شده و از واقعیت اجتماعی فاصله می‌گیرد، خواهد کاست. لذا چنین می‌توان نتیجه گرفت:

یک؛ بودن مردم در قرنطینه خواه‌ناخواه کنترل حکومت را بر مردم می‌کاهد و موجب می‌شود تا مردم بیشتر به همان که هستند نزدیک شوند. این امر هم شامل کارکنان اداری و مردم عادی که در محل کار و خرید و رفت و آمد ظاهر می‌شوند و همواره مجبورند رفتارهایی که دوست ندارند بکنند یا به شکلی حضور پیدا کنند که دوست ندارند، مثلا از حجاب استفاده کنند و هم شامل افرادی می‌شود که به‌خاطر سرکوب یا کنترل مردم یا تبلیغات در خیابان( مثل نماز جمعه) با چهره ایدئولوژیک ظاهر می‌شوند.

دو؛ مردم در خانه به رسانه‌های مجازی متکی می‌شوند و رسانه‌های مجازی تا حد زیادی آزادی بیشتری نسبت به رسانه‌های کاغذی و سخت مانند روزنامه، مجله و کتاب دارد. بساط روزنامه‌ها جمع می‌شود و کنترل حکومت بر کتاب و رسانه‌هایی مانند کنسرت موسیقی و سالن سینما کاهش پیدا می‌کند، در حالی که عملا روزنامه، کتاب، سینما و موسیقی از بین نمی‌رود بلکه توسط مردم در خانه از رسانه‌های مجازی به دست می‌آید و مورد استفاده قرار می‌گیرد.

سه؛ بسیاری از رسانه‌های زرد که به دلیل تحت کنترل بودن حکومت به شکلی مهوع تبدیل به رسانه‌های سرگرم کننده‌ای که همه عناصر شادی و زیبایی را به نوع ایدئولوژیک آن تبدیل کرده‌اند، تقریبا تعطیل می‌شوند. در واقع سلیقه مردم با سلبریتی‌های زرد حکومت-پسند فاصله می‌گیرد و مردم و حتی سلبریتی‌ها هم مجبور به تغییر سلیقه می‌شوند. و این از نظر فرهنگی با فرهنگ ریاکار دوروی حکومت پسند متفاوت است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74900

ایران و آمریکا از جان عراق چه می‌خواهند؟
عراق؛ فشار از بیرون، شکاف از درون

زیتون ـ یلدا امیری: تنش‌ها میان ایران و آمریکا بر سر عراق بالا گرفته است. ایران، عراق را بخشی مهمی از عمق استراتژیک خود می‌داند و آمریکا خواهان خروج ایران نه تنها از عراق بلکه از سایر کشورهای منطقه. تحریم‌های سخت آمریکا هنوز ایران را وادار نکرده به طور کامل از منطقه خارج شود، اگرچه گفته می شود حمایت مالی ایران از گروه‌های شبه‌نظامی در منطقه کاهش یافته اما هنوز ایران در معادلات کشورهایی چون عراق دخالت دارد.

در یک ماه گذشته، با وجود بحران همه گیر کرونا باز هم تنش‌ها میان آمریکا و شبه نظامیان شیعی وابسته به ایران به‌خصوص کتائب حزب‌الله بالا گرفت. روز ۲۱ اسفند ماه دو نظامی آمریکایی و یک بریتانیایی عضو ائتلاف ضد داعش در حمله موشکی به پایگاه تاجی عراق کشته شدند به فاصله یک روز وزارت دفاع آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد ارتش این کشور به تاسیسات گروه شبه‌نظامی کتائب حزب الله در عراق حمله کرده است.
محمد باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران حملات خمپاره‌ای شبه نظامیان شیعه مورد حمایت تهران در عراق را عکس العمل طبیعی مردم عراق و نیروهای مقاومت آن به قتل قاسم سلیمانی، و ابومهدی المهندس توسط ارتش آمریکا دانست و گفت:«اتفاقاتی که ظرف هفته های اخیر علیه پایگاه های آمریکایی در عراق افتاده عکس العمل طبیعی مردم عراق و نیروهای مقاومت در برابر اقدام شیطانی آنها در ترور شهید سلیمانی و شهید ابومهدی المهندس فرمانده نیروهای مقاومتی عراق است و هیچ ارتباطی به کشور ما ندارد و آمریکایی بعضا این موضوع را به ما نسبت می دهند که اینها فرافکنی است.»
در همین حال رسانه‌های آمریکایی خبر داده اند که آمریکا آماده حمله به نیروهای شبه‌نظامی شیعی مورد حمایت ایران است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74922

جهانِ پس از کرونا
حامد وکیلی

کرونا بیش از آنچه ابتدا تصور می‌کردم در حیات‌مان دارای نقش شده است. گمان می‌کردم مانند شیوع فصلی آنفولانزا، در زمان خاصی می‌آید (نهایتاً با شیوع سریع‌تر و راحت‌تر) و دوره کوتاهی سپری می‌شود (نهایتاً با تلفاتی سنگین‌تر) و می‌رود. اما انگار به‌این راحتی دست‌بردار نیست. بنا ندارم تا دقیق نشدنِ تخمینِ حضورِ کرونا، دست به تفسیری فراتر از واقعیتِ مشخص‌شده‌ی صحنه بزنم. از این روی، سعی بر این دارم که محتاطانه چند نکته بگویم.

۱– مطابق گفته‌های کارشناسان، مشخص نیست دقیقاً تا کی باید زیستِ قرنطینه‌ای ادامه داشته باشد. البته تخمین‌هایی زده‌اند که درصورت رعایت نسخه‌های متخصصان درمان (مانند رعایت فاصله اجتماعی و رعایت بهداشت فردی)، احتمالاً تا یکی‌دو ماه آینده، حالت فوق‌العاده به‌پایان برسد. اما تاکنون هیچ گزاره موثق علمی به ما اطمینان نمی‌دهد که پس از آن، «تهدید کرونا» برچیده شده باشد. به‌علتِ ناشناخته بودنِ این ویروس، ما چشم‌اندازی از پایان بحرانِ کرونا در جهان نداریم.

۲– مهم‌تر از این‌که افقِ پایانِ کرونا مبهم است، این است که از این‌ به‌بعد هیچ اطمینانی نداریم که ویروس‌هایی از این‌دست و یا خطرناک‌تر از کرونا، به‌جان بشر نیفتند. درواقع، شواهد حکایت از ظهورِ تهدیدی جدید در جهان به‌نام «تهدیدِ ویروسی» می‌کند. اگر هم پیش‌تر، این تهدید وجود داشته، اما درک همگانی و عمومی از آن وجود نداشت. به‌عبارتی، از امروز باید «تهدید ویروسی»  را در کنار سایر اَبَرتهدیدهای قریبِ بشر نام برد؛ تهدیدی که باید از این پس، آن را جدی و نزدیک تلقی کرد. هر آینه باید گرمیِ نفسِ یک ویروس را در نزدیکی خود حس کنیم.

۳– لذا اگر بخواهم درست‌تر بگویم، تاریخ پایانِ کرونا، تاریخ پایان این بحران نخواهد بود! از این به‌بعد باید با خوفِ ویروس زندگی کنیم. یعنی سایه تهدید ویروس‌ها را بر سرِ حیاتِ اجتماعی بشر، بسیار بیش‌تر از گذشته حس کنیم. تولد این تهدیدِ جدید، قطعاً ابعادِ حیاتِ جمعیِ ما را تحت تاثیر قرار خواهد داد. ضرورتاً شکلِ حیات اجتماعی بشر، بعداز کرونا، تغییر خواهد کرد. اما گستره این تغییر، بسته به تحولات آینده و اطلاعاتی است که بعداً به‌دست خواهیم آورد.

۴– ما سال‌ها است که با ظهور فضای مجازی، شبکه‌های اجتماعی در فضای مجازی، امکان‌های جدید تکنولوژیک در این فضا (خصوصاً اَپ‌ها) و… به ساحتِ جدیدی از حیات اجتماعی دست‌یافته‌ایم. اکنون در عصری هستیم، که ما هم واجدِ حیات اجتماعی فیزیکی و هم واجد حیات اجتماعیِ مجازی هستیم. درواقع، بشر دارای دوساحت از زیستِ‌جمعی شده‌است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74942

نظام بر سر دو راهی سلامت و «جهش تولید»
روحانی: حرف ضدِ انقلاب است
 
زیتون ـ محمدرضا سرداری: پس از پایان تعطیلات نوروزی، حسن روحانی، رییس‌جمهوری، دستور داده تا کسب و کارهای کم خطر در استان‌ها از شنبه ۲۳ فروردین از ۳۰ فروردین در تهران، با در نظر داشت پروتکل‌های بهداشتی به کار باز‌گردند.

حسن روحانی در ستاد ملی مقابله با کرونا این دستور را ابلاغ کرده همچنین گفته مبتلا شدن به کرونا نباید موجب نگرانی کسی شود و آن را باید به منزله آنفلوآنزا گرفت. این تصمیم البته با نظرات کارشناسی جامعه پزشکی و همچنین مدیران بخش بهداشت و درمان کشور مغایرت دارد. سعید نمکی، وزیر بهداشت ایران پیش از ابلاغ این دستور، در نامه ای به رئیس دولت به این تصمیم اعتراض کرده بود.

تصمیم آتش به اختیار برای بازگشایی واحدهای تولیدی
‏پیش از آن که تعطیلات نوروز پایان یابد، قائم مقام وزارت صمت دستورالعملی را در نهم فروردین به کلیه واحدهای صنعتی در استان‌ها ابلاغ می‌کند که طی آن به نام‌گذاری خامنه‌ای استناد شده و نوشته «اصل کار و تولید کشور آن هم در سالی که به نام سال «جهش تولید» نامگذاری شده، تعطیل‌پذیر نیست». اما به باور وزیر بهداشت اقدام وزارت صنعت، تصمیمی آتش به اختیار است که برخلاف ستاد ملی مقابله با کرونا اتخاذ شده است.

وزیر بهداشت ایران در نامه‌اش نوشت:«اخیراً بدون اطلاع ستاد نامه‌ای توسط قائم‌مقام وزیر صنعت در امور بازرگانی به کلیه استان‌ها ابلاغ شده که عملاً دستورالعمل اداری برای بازگشایی کسب و کار تلقی می‌شود که این شیوه با نقش، مسؤولیت و جایگاه ستاد ملی مقابله با کرونا مغایرت دارد.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74957

#قرنطینه | قسمت یازدهم: مستضعفان تشنه لب آمریکا
ابراهیم نبوی، مانی زنوزی

امروز یازدهم فروردین است. من از شما خواننده‌ی عزیز می‌پرسم آیا فالو کردن دختری در اینستاگرام نشانه‌ی علاقه به اوست؟ مطمئنا نه، خیلی‌ها هستند که من فالوشآن می‌کنم و آنها هم من را فالو می‌کنند، خود شما هم همین کار را می‌کنید و کلا در جامعه متداول است که همه همدیگر را فالو کنیم و دسته جمعی شادی‌هایمان را قسمت می‌کنیم و اصلا اینستاگرام برای این امر بزرگ در اختیار جوامع قرار گرفته و دین مبین اسلام هم روی این نکته که همدیگر را فالو کنید تاکید کرده و اصولا مقلد همان فالوور است که مرجع تقلید را فالو می‌کند و اساس اسلام همین فالو کردن است. اصلا من چکاره هستم که بخواهم مخالف فالو کردن و این حرف‌ها باشم. این ها را به شما نمی‌گویم، به شیرین می‌گویم که امروز صبح پرسیده چرا ستاره یکی از اینفلونسر‌های اینستاگرام را فالو می‌کنم. من قبل از آشنایی با شیرین این فرد را که اصلا هم نمی‌شناسم و ارتباطی هم با او ندارم فالو می‌کردم و همین الان آنفالو‌اش کردم و قرار هم نیست با او کاری داشته باشم. حالا چرا ستاره مسیج داده که من به چه دلیل آنفالو‌اش کردم را نمی‌دانم.
البته من در این روزهای قرنطینه به دلیل کم محلی شیرین در روزهای اول، کمی سختی کشیدم. قرنطینه خودش به تنهایی شرایطی خیلی سخت و فشار آورنده است و اگر به آن کم محلی و ناامیدی و دپرس شدن را هم اضافه کنیم، سه برابر کرونا خطرناک است و به همین دلیل یک بار به صورت اتفاقی برای ستاره مسیج دادم آن هم در حد سلام و او هم جواب داد و خب چون موضوع مهمی هم نبود اصلا در داستانم آن را نیاوردم و حالا یک بار ایموجی قلب فرستادن و چند تا عکس نود از ستاره دریافت کردن که این حرف‌ها را ندارد. این‌که کسی در قرنطینه لباس کافی موقع عکس گرفتن نپوشیده باشد، خیلی عجیب نیست و قبل از این که شما بخواهید هشتگ #راوی‌ـ‌عوضی و #راوی‌-دخترفلان را ترند کنید، یاد آوری می‌کنم که کامی هنوز اکانت دومش را پاک نکرده و چقدر این آدم بیشعور است و خدای نکرده فکر نکنید من چون خودم گند زدم دارم گند کاری‌های کامی را یاد آوری می‌کنم که یک وقت رفتار خودم را توجیه کنم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74964

حمله «مدافعان چین» به سخنگوی وزارت بهداشت

زیتون– اظهار نظر کیانوش جهانپور، سخنگوی وزارت بهداشت٬ در انتقاد از آمار و اطلاعات چینی‌ها درباره کرونا جنجال‌ساز شد.

او که روز گذشته (یک‌شنبه) در یک نشست خبری ویدئویی با خبرنگاران سخن می‌گفت، آمارهای چین درباره کرونا را «یک شوخی تلخ» خواند و گفت بر اساس گزارش‌هایی که دولت چین می‌داد «بسیاری در همه جهان فکر کردند این بیماری مثل آنفلوآنزا است و مرگ و میر کمتری دارد.»

سخنگوی وزارت بهداشت شب گذشته (۱۷ فروردین) نیز یک توئیت درباره گزارش چینی‌ها نوشت که تکرار حرف‌هایش در نشست خبری دیروز بود.

به نوشته سخنگوی وزارت بهداشت محافل آکادمیک دنیا بر اساس اطلاعات محققین چینی «حداقل آنفلوآنزای تیپ A را از ویروس نوپدید کرونا وخیم‌تر قلمداد کردند» ولی یافته‌های بعدی خلاف این را نشان داد.

این توییت نقطه آغاز مجادله‌ای شد که تا این لحظه ادامه دارد.
در قدم اول چانگ هوا، سفیر چین، واکنش نشان داد.
او به سخنگوی وزارت بهداشت ایران توصیه کرد که «به دقت» اخبار مربوط به نشست‌های خبری روزانه وزارت بهداشت چین را بخواند و به «حقایق و تلاش‌های» چین احترام بگذارد.

متن کامل در زیتون :

https://www.zeitoons.com/74970

سیاست ترکیه در قبال کرونا؛ پنهان‌کاری یا شفافیت؟

https://www.zeitoons.com/74987

زیتون- مینا مصطفوی: با شیوع کووید ۱۹ در سراسر دنیا، کشورهای زیادی با بحران کرونا مواجه شده‌اند. ترکیه، همسایه غربی ایران نیز پس از سه هفته از آغاز شیوع این ویروس در ایران، اولین مبتلایان خود را در کشور اعلام کرد. فخرالدین کوجا، وزیر بهداشت ترکیه در عموم سخنرانی‌هایش بر عملکرد بهتر این کشور نسبت به کشورهای همسایه تاکید داشته و می‌گوید ترکیه مانند کشورهای همسایه نخواهد شد. به نظر می‌رسد وزیر بهداشت ترکیه به سیاست لاپوشانی جمهوری اسلامی در پنهان کردن تعداد مبتلایان در ابتدای شیوع این ویروس و دادن آمار نادرست اشاره دارد که منجر به گسترش ویروس در کل کشور ایران شد. اما همان‌طور که در گزارش نیز اشاره خواهد شد به‌نظر می‌رسد سیاست عمومی ترکیه نیز بر خلاف اظهارات مقاماتش، هم‌راستا با سیاست ایران یعنی پنهان‌کاری در زمینه زمان و میزان ابتلا به کروناست.

عملکرد دولت ترکیه در شروع بحران کرونا در این کشور
فخرالدین کوجا، وزیر بهداشت ترکیه، اولین مورد ابتلای به ویروس کووید ۱۹ را در اولین ساعات بامداد چهارشنبه، ۲۱ اسفند ۹۸ به طور رسمی اعلام کرد. هرچند از ابتدای شیوع این بیماری در ایران، اخبار ضد و نقیضی مبنی بر ابتلای چندین شهروند ترکیه در سایت‌های خبری غیررسمی و شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شد، اما مقامات این کشور هم‌چنان اصرار داشتند که مورد ابتلای به کووید ۱۹ هنوز در ترکیه مشاهده نشده و دولت ترکیه با اتخاذ تدابیر پیشگیرانه از قبیل بستن مرزهای زمینی و هوایی خود با ایران در ۴ اسفند ۹۸، در این‌باره کاملا شفاف عمل کرده است.

این در حالی‌ست که روزنامه سوزجو در ۶ اسفند ۹۸ نوشت: با توجه به آمار سازمان گردشگری، در ژانویه ۲۰۲۰، تعداد ۱۲۰ هزار و ۵۲۷ ایرانی از مرزهای زمینی و هوایی به ترکیه وارد شده‌اند که با توجه به دوره نهفتگی ۲ الی ۱۴ روزه این بیماری، احتمال وجود مبتلایان و گسترش این ویروس در ترکیه بسیار بالا است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74987

کرونا و غم‌اندیشی
احسان ابراهیمی

https://www.zeitoons.com/74995

در دو یادداشت «کرونا و علم زدگی عرفانی» و «کرونا، ملاصدرا و معضل شر» به جنبه‌های بیرونی، فلسفی بحران کرونا اشاراتی شد. اما یکی از جنبه‌های مهمی که تحت تأثیر همه‌گیری کرونا قرار گرفته، نوع مواجهه فرد انسانی با غم برآمده از این بحران است. در این مطلب بدان خواهم پرداخت.

حال که کرونا کلیه روندهای زندگی روزمره را مختل و تعطیل کرده است و انسانهای بسیار را از معاشرت و با هم بودن مانع شده است، «غم» که هم برآمده از همین فراق از عادات روزانه است و هم برخاسته از نگرانی نسبت به آینده، مشخصه اصلی زندگی شده است. با این غم لاجرم چه باید کرد و چگونه آن را مدیریت کنیم؟ تلاش این نوشته همین راههای مدیریت غم است.

۱– هگل در خوانشی که از فلسفه رواقیون دارد می گوید آگاهی در فلسفه رواقی میان دو قطب «خودهمانستی درونی و واقعیت بیرونی» در نوسان است و همین نوسان به وجودآورنده وضع دردناکی است. (درد بی خویشتنی، نجف دریابندری ص ۲۸۳)
به دیگر سخن، اگرچه رواقیون در تقویت درون و دور شدن از واقعیت بیرونی که در کنترل فرد نیست تلاش می‌کند میزان رنج و غم را کاهش دهد اما بنا به تحلیل هگل، این تلاش برای درون‌نگری و درون‌رَوی در تصادف با واقعیت بیرونی به نوعی شکاکیت یا استیصال منجر می شود. (همان، ص ۲۸۲) از این‌رو، فلسفه رواقی در کنه و سرشت خود، ناقص و نابسنده است هرچند در تلاش برای قوی کردن درون انسانی نکات مهم و آموزنده ایی داشته باشد. اما چیزی که هگل از رواقیون گرفته و پرورانده و در ساختار نظام فلسفی‌اش به اوج رسانده مفهومی است با نام «آگاهی ناخوش» (unhappy consciousness). اساس این مفهوم بر شکاف میان آگاهی و حقیقت است و اینکه حقیقت هماره بیرون از آگاهی است و آگاهی برای رسیدن به حقیقت باید از خود برون رود و این برون رفتن از خود، ناخوشایند است. پس آگاهی همیشه ناخوش است. (همان، ص ۲۸۳)
«به نظر هگل، آگاهی ناخوش حالتی است که بر اثر «درون تابی» (Reflexion) عارض انسان می شود؛ یعنی با تابش آگاهی به دورن خود، … حال ناخوشی گریبانگیر انسان می شود که در زندگی عملی او هم انعکاس می یابد.» (ص ۲۸۴)
خواه با این خوانش هگل از فلسفه رواقی و نهایتاً جایگاه فلسفی «آگاهی ناخوش» هم‌داستان باشیم خواه مخالف، ناخوشی از منظر هگل ویژگی درون زاد آگاهی است و این ناخوشی هماره همراه شخص خودآگاه هست. کسی که از جایگاه فلسفی خود هم در آفرینش و هم در جهان زندگی روزمره آگاه است و بدان اندیشیده (حتی اگر به نقطه یقینی و قطعی نرسیده باشد) همیشه ناخوش است و این ناخوشی نشانه و شناسه تلاش برای خودآگاهی است. به این معنا، دورانی که غمی چون غم فراگیری کرونا بر جهان سایه انداخته، فرصتی است برای خودنگری و به قول هگل «درون‌تابی» امری که خود منجر به دانش ناخوش می شود و غم زودگذر و روبنایی را تبدیل به غمی فلسفی و مداوم اما مبتنی بر خودآگاهی می کند.

۲– یکی از اصلی‌ترین آموزه‌های عرفان ایرانی/اسلامی فراروی و ترک روزمره و عادات آن و تلاش برای جداشدن از آمیختگی محض و صرف با زندگی عادیست.این بیت صریح حافظ که می گوید:
از خلاف آمد عادت بطلب کام، که من / کسب جمعیت از آن زلف پریشان کردم

متن کامل در زیتون:

کرونا؛
«شوخی تلخ» چین با جهان

زیتون ـ سولمار ایکدر: کرونا اولین بیماری نیست که از چین به دیگر کشورهای جهان رفته.
ویروسِ سارس نیز در نوامبر ۲۰۰۲ از یکی از ایالت‌های جنوبی چین به راه افتاد و تا ژوئیۀ ۲۰۰۳ به گواهی انستیتو پاستور بیش از ۸ هزار نفر را بیمار کرد و سبب سازِ مرگ نزدیک به ۸۰۰ نفر در ۲۰ کشور جهان شد.
این بیماری نیز از یکی از «بازارهای مرطوب» چین شیوع پیدا کرده بود. جایی که در آن حیوانات وحشی به صورت زنده یا قصابی شده به فروش می‌رسند.
پس از شیوع سارس «بازارهای مرطوب» برای مدتی کوتاه در چین ممنوع شدند اما از آنجایی که مشتری حیوانات وحشی این بازارها افراد ثروتمند و بانفوذ هستند٬ به سرعت این ممنوعیت لغو شد.
کویید-۱۹ نیز از یکی از بازارهای مرطوب همین کشور شیوع یافت؛ این بار شهر ووهان. گرچه به نظر می‌رسد که شیوع این بیماری ناشی از فرهنگ خاص غذایی چینی‌هاست٬ اما ایراد اصلی که این روزها متوجه آنان شده، نه به عادات غذایی مردم آن که به شیوه مواجهه و اطلاع رسانی حاکمیت آن است.
بسیاری از گزار‌ش‌ها و خبرنگاران از درون و بیرون چین شبهه اساسی به آنچه دولت این کشور از ابتدای اعلام رسمی این بیماری تا به امروز گفته، وارد کرده‌اند.

آمارهای دروغین
دی ماه سال گذشته برای اولین بار چین شروع به خبررسانی در مورد شیوع بیماریی جدید کرد. بیماری که امروز آن‌را با نام کرونا می‌شناسیم.
اما آن زمان نقطه آغاز بیماری نبود.

رادیو فردا به نقل از روزنامه ساوث چاینا مورنینگ پست، روزنامه معتبر هنگ‌کنگ، نوشت که این روزنامه به داده‌ها و اطلاعات دولتی دست یافته که حاکی‌ از آن است که به احتمال زیاد نخستین مورد تائیدشده‌ ابتلا به ویروس کرونای جدید، شهروندی ۵۵ ساله‌، ساکن استان هوبی (مرکز شیوع ویروس) است، و بیماری او زمانی در ۱۷ نوامبر-۲۶ آبان تشخیص داده شده‌است؛ یعنی دو ماه پیش از اعلام رسمی شیوع این بیماری مرگ بار.

پنهان‌کاری چین باعث شد که دیگر کشورهای دنیا نیز نتوانند به موقع واکنش نشان دهند و این بیماری تقریبا تمامی دنیا را به تسخیر خود درآورد.

از جمله دیروز سندی منتشر شد که حداقل در آذرماه سال گذشته ابتلای به بیماری کرونا در بیمارستان صیاد شیرازی گرگان اثبات شده بود.
متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74983

🍃پیام تسلیت‌ جمعی از نواندیشان دینی به مناسبت درگذشت رضا بابایی
 
زیتون–  جمعی از نواندیشان دینی به مناسبت درگذشت رضا بابایی پیام تسلیتی صادر کردند.

در این بیانیه در مورد رضا بابایی آمده است: «دین رهایی‌بخش و اخلاقی دغدغه‌ی اوّل او بود و در راه تفکیک گوهر معنوی دین از صورت عبوس تقلید و تنسّک، به نیکی و با هوشیاری از میراث فرهنگی و ادبی کهن ما سود می‌جست و بذر تحقیق و تأمّل می‌کاشت.»

امضا کنندگان این بیانیه تاکید کردند که آثار بابایی جملگی حکایت از روح آزاد و مشتاق او می‌کند و تراوشات بیان و بنان او در دوره‌ی پختگی فکری او تلاش‌های ارجمندی در ادای دین به قلمرو سرنوشت‌ساز «عقل و دین» است. او در متن سنّت حوزوی، عَلَم نواندیشی دینی را به دوش می‌کشید، ملامت می‌شنید و بی هیچ منّت و رشوتی استقامت می‌ورزید، برای آگاهی مردم می‌نوشت و برای آزادی ایران می‌کوشید.
رضا بابایی، نویسنده نواندیش حوزوی سحرگاه ۱۸ فروردین ماه درگذشت. نوشته‌های روان و دیدگاه‌های روشن او درباره تحولات فکری و فرهنگی جامعه امروز ایران خواندنی بود. او از چند ماه گذشته به بیماری سرطان مبتلا بود.

رضا بابایی متولد ۱۳۴۳، مدرس حوزه و دانشگاه، پژوهشگر و مسئول انجمن قلم حوزه بود. از جمله آثار او به «مولوی و قرآن»، «درآمدی بر دین‌شناسی حافظ»، «بهتر بنویسیم»، «خارج از نوبت»، «آیین قلم»، «نیایش‌نامه»، «اعجاز بیانی قرآن»، «پیش‌شرط‌های پژوهش در علوم دینی»، «دین و دینداری» و «محمد برگزیده خدا» می‌توان اشاره کرد.

متن کامل این پیام که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است:

https://www.zeitoons.com/75024

امضا کنندگان:
محمّدجواد اکبرین، عبدالعلی بازرگان، رضا بهشتی معزّ، سروش دبّاغ، عبدالکریم سروش، احمد صدری، محمود صدری، حسن فرشتیان، احمد علوی، رضا علیجانی، حسین کمالی، محسن کمالیان، محمّدمهدی مجاهدی، داریوش محمّدپور، مهدی ممکن، یاسر میردامادی، صدّیقه وسمقی، حسن یوسفی اشکوری.

چه انتظاری از دین؟
حسن یوسفی اشکوری

طرح موضوع
پرسشِ «چه انتظاری از دین» و یا دقیق تر «از دین چه انتظاری می توان داشت؟»، پرسش از کارکرد دین و به عبارت دیگر پرسش از فایده و یا فواید دین برای آدمیزاد است. بالاخره هر پدیده ای از یک سو اگر فایده و کارکردی (فایده مادی و یا معنوی و یا هر دو) برای آدمی داشته باشد مورد توجه و اقبال قرار می گرد؛ و از سوی دیگر، به میزانی که پدیده نقش ذاتی و یا قراردادی خود را ایفا می کند، در عرصه زندگی فردی و یا اجتماعی ماندگار و نقش آفرین می شود. طبعا پدیده انسانی دین نیز از این قاعده مستثنی نیست.
می دانیم که دین به معنای عام جامعه شناختی آن، کهن ترین و دیرپاترین پدیده اجتماعی و انسانی تاریخ است. چنین می نماید که، جدای از میزان اعتبار معرفت شناختی و یا ایمانی هر دینی، ماندگاری دینها و جان سختی های نهاد دین در جوامع مختلف بشری در اعصار گوناگون (از پیشاتاریخ تا روزگار مدرن)، به کارکردهای متنوع و پیچیده پدیده دین بر می گردد. از این رو، هرزمان دینی و یا وجوهی از دین کارکرد خود را از دست بدهد، به طور طبیعی و قهری از عرصه حذف خواهد شد. چنان که تا کنون هزاران دین پدید آمده و مدتی نقش ایفا کرده و بعد از میدان کنار رفته و چه بسا از آن حتی نامی نیز در خاطره ها و یا منابع تاریخی نمانده باشد. بیفزایم ماندگاری یک دین لزوما دلیل حقانیت آن نیست اما قطعا به معنای کارکردهای آن است.
حال پرسش از دین چه انتظاری، هرچند در تاریخ ادیان و از جمله در تاریخ فکر و اندیشه اسلامی دیرینه سال است، اما در روزگار جدید با قوت بیشتر مطرح شده و می شود. یکی از عوامل آن البته به نقش و کارکردهای فردی و اجتماعی دیانت در جهان جدید است. در فضای کنونی جهان برای دین رقیبانی قدرتمند و اثرگذار و پر مدعا پیدا شده و از این رو هر روز بیشتر پرسش از دین به ویژه در میان دینداران و به طور اخص در میان مسلمانان بیش از گذشته جدی تر شده و طبعا هر فرد دینداری باید بدان پاسخ دهد و در برابر مدعیان و رقیبان رنگارنگ و حتی برای خود به نحو استدلالی بگوید که دیانت او چه کارکردهای مفید و یا کارکرد یگانه ای دارد که از رقیبان بر نمی آید. اگر تعبیر «کلام جدید» درست باشد، متکلمان نواندیش و مدعی کلام و یا الهیات جدید باید بدان پاسخ دهند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75056

تغییر مواضع رهبر جمهوری اسلامی در مورد کرونا
«لکن این هم تجربه‌ای است»

زیتون ـ یلدا امیری: نحوه رویارویی رهبر جمهوری اسلامی با بحران کرونا از ابتدا تا کنون تفاوت‌های زیادی داشته است، او ابتدا کرونا را انکار کرد، بعد از حمله بیولوژیک آمریکا سخن گفت و حالا  ناامید، دست به دامن منجی شده است.

او همزمان ضمن اشاره تلویحی به قرنطینه بودن خود تاکید کرد:«بنده متأسّفانه توفیق دیدار نزدیک شما را ندارم و ناچار از دور با شما حرف می‌زنم، لکن این هم تجربه‌ای است.»

او در سخنرانی امروز خود تصریح کرد:«شاید در تاریخ بشر کمتر دوره‌ای اتّفاق افتاده باشد که آحاد بشری چه نخبگان و چه بسیاری از مردم در همه جای عالم به قدر امروز احساس نیاز به یک منجی داشته باشند.»

او در ادامه «این حادثه‌ رایج کشور» را یک «آزمون» «هم برای دولت‌ها، هم برای ملّت‌ها» خواند، آزمونی «عجیب».

پیش از این رهبر جمهوری اسلامی در سخنرانی خود به مناسبت سال نو و عید مبعث در توجیه عدم پذیرش کمک‌های بشردوستانه آمریکا گفته بود: «شما متهم هستید که خودتان این ویروس را ایجاد کرده‌اید.» او که قبلا اتهام حمله بیولوژیک با «ویروس منحوس» را علیه ایالات‌متحده مطرح کرده بود در ادامه در توضیح دلیل نپذیرفتن کمک واشنگتن گفت: «ممکن است دارویی را وارد کشور کنید که این ویروس را ماندگار کند. شاید کسی را وارد ایران کنید تا اطلاعات خود را از میزان اثرگذاری این ویروس تکمیل کنید.»

حکومت جمهوری اسلامی و در صدر آن آیت‌الله خامنه‌ای متهم است که تاریخ اعلام شیوع کرونا را برای برگزاری تظاهرات ۲۲ بهمن و انتخابات مجلس در روز ۲ اسفند به تاخیر انداخته است.

متن کامل در زیتون :

https://www.zeitoons.com/75071