اعلام آمار «رسمی ـ تفکیکی» کشته‌شدگان آبان ۹۸
«مثلا شقیقه آن‌ها از فاصله سه متری هدف قرار گرفته بود»

زیتون ـ مهسا محمدی: روز گذشته و بعد از گذشت ۶ ماه و نیم از کشتار آبان ۹۸، بالاخره یک مقام رسمی عددی مشخص از تعداد کشته‌شدگان این اعتراضات اعلام کرد.

مجتبی ذوالنور، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس دهم، تعداد کشته‌شدگان آبان ۹۸ را ۲۳۰ نفر اعلام کرد. به گفته او ۴۶ نفر از این تعداد نیروهای رسمیِ امنیتی و «نیروهای تامین کننده امنیت و نظم، شامل بسیج و نیروهای مردمی» بودند.

این آمار در حالی در حاشیه جلسه اجتماعی انتظامی ستاد مقابله با کرونا، آنهم توسط یک نماینده  مجلس اعلام شد که پیش از این بارها نهادهای دولتی و نظامی وعده اعلام رسمی تعداد کشته‌شدگان بعد از تفکیک و دسته‌بندی را داده بودند.

رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس دهم آنچه در آبان ۹۸ اتفاق افتاد را یک «حادثه طبیعی» خواند و تاکید کرد که «مردم ممکن است اعتراض داشته باشند و آن را اعلام کنند، ولی براندازی نرم در دستور نظام سلطه است.»

 آمار تعداد کشته‌شدگان اعتراضات افزایش قیمت بنزین، علیرغم خواست عمومی برای شفاف‌سازی، در وقت‌کشی حاکمیت و اخبار فجایعی مانند شلیک به هواپیمای اکراینی و همه‌گیری کرونا گم شد.
حالا اما ذالنور «کار دشوار» دولت و نیروهای نظامی را راحت کرده و در یک جلسه حاشیه‌ای آمار را به «تفکیک» ارائه کرد. 

آمار تفکیکی ـ رسمی
به گفته ذالنور تعداد کشته‌شدگان این اعتراضات در مجموع ۲۳۰ نفر بوده که ۶ نفر آنان از ماموران رسمی امنیتی بودند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76763

زاگرس و دوستانش

*برای جنگل‌سوزانِ زاگرس و دوستان و ساکنانش
#خط_سوم

پاندمی کرونا و طرح «مسئله شر» در گفت‌وگو با سروش دباغ
می‌شود به سراغ «خدا» رفت

https://www.zeitoons.com/76810

زیتون- طاها پارسا: ویروس کرونا در ایران برای نخستین بار در «شهر مقدس قم» شناسایی شد و از این شهر به سراسر ایران گسترش یافت. جایگاه مقدسی که دهه‌هاست جمهوری اسلامی و بخشی از روحانیت شیعه برای شهر قم ساخته بود، در یک لحظه به سلاحی در دست مخالفان تبدیل شد و در رسانه‌های اجتماعی، بی‌پرواتر از همیشه، اعتقادات مومنان به چالش کشیده و گاه به سخره گرفته شد.

قم قرنطینه نشد و کار از هر سو بالا گرفت. زخم کهنه‌ی نقش روحانیت شیعه و مسئولیت و جایگاه دینی و سیاسی آن‌ها در حکومت هم سر باز کرد و کرونا پرچم‌دار سکولاریزم شیعی شد. کم‌کم پای خدا و «مسئله شر» هم به‌میان آمد و دیگر این بیماری مرگ‌بار به چالشی برای زیست مومنانه نیز تبدیل شد، آن‌هم در شرایط و لحظاتی که مردم، بیماران و بازماندگان و مصیبت‌دیدگان بیش از همیشه به جایگاه  و کارکرد معنوی دین برای تسکین و پناه و امید نیازمند بودند.

روحانیت و منادیان دین‌داری سنتی برای این وضعیت و این سوالات پاسخ‌هایی کهنه، تکراری و غالبا کلیشه‌ای دارند و این پاسخ‌ها کمتر کسی را جز خود آنان قانع می‌کند، دست‌کم می‌توان گفت دستگاه دین سنتی، هاضمه‌ی جذب سوالات و انتقادات نسل جدید در این روزهای پر درد را ندارد. لذا ما در «زیتون» برای مواجهه با این سوالات به سراغ روشنفکران و نواندیشان دینی می‌رویم؛ نحله‌ای که دهه‌هاست تلاش می‌کند خوانش جدیدی از دین و مسائل دینی به‌دست دهد و به زعم خود برای سوالات جدید پاسخ‌های نو دارد و درصدد آشتی دادن دین و دنیاست اما کمتر به مباحث الهیاتی پرداخته است.

در نخستین گفت‌‌وگو سراغ عبدالکریم سروش رفتیم. او با اتکا به «الهیات عرفانی» از مسئله‌ی شر عبور کرد و به بلایای الهی خوش‌آمد و مرحبا گفت و مدعی شد که خدا به‌هر دردی نمی‌خورد. گفت‌گوی دوم با  محسن کدیور انجام شد  و او به‌ پشتوانه‌ی حکمای اسلامی چون ملاصدرا برون‌رفت از مسئله‌ی شر را به  روایت «الهیات کلاسیک» اسلامی تقریر کرد و از سنن الهی و قانون‌مندی خدا گفت. در گفت‌وگوی سوم، یاسر میردامادی  از «الهیات گشوده» بهره گرفت تا هزینه‌ی کوچک کردن دایره‌ی دانایی و توانایی خدا را بپردازد و سرانجام از غیبت و سکوت خدا یاد کرد. در گفت‌گوی چهارم  حسن یوسفی اشکوری پای « الهیات سلبی» هم  برای کُشتی با برهانِ شر به میان آورد و گفت انتظاری از خدا ندارد‌.

پنجمین فرد از نحله‌ی نواندیشی دینی که پرسش‌هایمان را با او در میان گذاشتیم، سروش دباغ ‌ است. مصاحبه با دکتر دباغ کتبی انجام شد و نزدیک به یک‌ماه به طول انجامید. هر بار تنها یکی-دو سوال را برایش فرستادم  و به‌همین‌خاطر گفت‌وگو در حد امکان چالشی و زنده به‌انجام رسید. از مشکلات مصاحبه‌ی کتبی یکی این است که امکان قطع کردن سخن مصاحبه‌شونده وجود ندارد و توان مصاحبه‌گر برای هدایت گفت‌وگو کم‌تر است. به همین سبب متن‌ گفت‌وگو برای تنقیح، بارها رد و بدل شد و و جواب‌ها و گاه به‌ضرورت سوال‌ها اصلاح شدند تا به نسخه نهایی رسید. سروش دباغ  در این مصاحبه از الهیاتی سینوی-مشائی سخن می‌گفت که می‌تواند مسئله شر را با گیر و گرفت کمتری حل کند. و من کوشیدم در این  گفت‌وگو  این راه حل را از او بشنوم و به‌چالش بکشم. او نیز پیگیرانه، با حوصله و صبری رشکبرانگیز در این گفت‌وگو مشارکت کرد و وقت بسیار گذاشت. متن کامل این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید.


https://www.zeitoons.com/76810

جنایت در آمریکا، فریب‌کاری در ایران
مهدی نوربخش

ناآرامی‌ها و تظاهرات خیابانی در طی چند روز گذشته در امریکا به بیش از ۱۵۰ شهر عمده در این کشور کشیده شده است. تا به حال حدود پنج هزار نفر دستگیر شده‌اند که اکثر آزاد شده و تعداد کشته شدگان به کمتر از ۱۰ نفر رسیده است.
این نا آرامی‌ها در هفته پیش با قتل نژادپرستانه جورج فلوید (George Floyd)در شهر مینیاپولیس در ایالت مینوسوتا توسط یک پلیس سفید پوست که تمام قوانین دستگیری یک مظنون و متهم را زیر پا می‌گذاشت رخ داد. قتل فلوید که بیشتر به یک قتل عمد شبیه بود مجددا بر زخم دیرینه تنش نژاد پرستی و تبعیض گرایی که چند صد سال در این کشور سابقه دارد نمک پاشید. اولین برده سیاه پوست در سال ۱۶۱۹ میلادی پس از گرفتن و تسخیر یک کشتی پرتغالی حامل برده توسط مستعمره‌های انگلیس در امریکا به شهر پوینت کامفورت (Point Comfort) در ایالت ویرجینیا آورده شد.
برده‌ها بالاجبار از دین اجدادی خود دست کشیده و دین مسیحیت را قبول می‌کردند. حدود ۲۵% بردهایی که از افریقا به آمریکا آورده شده بودند مسلمان بودند اما همه مجبور می‌شدند بر خلاف میل خود به کیش مسیحیت بگروند. برده‌ها تا زمان جنگ‌های داخلی امریکا بین سالهای ۱۸۶۱ تا ۱۸۶۵ میلادی از هیچ حقوقی برخوردار نبودند. کار مجانی آنها در شرایط بسیار دشوار برای برده داران، خصوصا به اقتصاد جنوب آمریکا کمک شایانی کرده بود. بعد از پایان جنگ‌های داخلی بنا بود که ایالات جنوبی با قبول قیودی برای آزادی کامل بردگان از کمک‌های دولت فدرال آمریکا برای بازسازی اقتصادی خود (Reconstruction Era) در بین سالهای ۱۸۶۳ تا ۱۸۷۷ بهره مند شوند، اما رییس جمهوری این کشور، اندرو جانسون، با تحمیل تخفیف در این قیود اجازه نداد تا نظام برده داری در آمریکا کاملا فروپاشی شود. بسیاری از سیاهان آمریکا به شمال این کشور گریختند و بقیه در جنوب مستقر شدند. بخشی از سفید پوستان این کشور خصوصا در جنوب تا سالهای ۱۹۵۰ میلادی و شروع جنبش‌های آزادی خواهی و دفاع از حقوق سیاه پوستان(Civil Rights Movement) به شکل‌های مختلف به کنش‌های تبعیض نژادی و نژاد پرستی خود ادامه دادند. البته اقلیتی در بین سفید پوستان خصوصا در جنوب آمریکا تا این زمان به تبعیض‌گرایی و نژاد پرستی کاملا دل سپرده بودند. اما بخش عظیمی از مردم سفید پوست آمریکا در سالهای ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ میلادی در حمایت از حقوق سیاه پوستان در جنبش آزادیخواهی سیاه پوستان شرکت فعال کرده بودند.
مارتین لوتر کینگ، ملکم ایکس و…جان تازه ای به جنبش آزادیخواهی وحمایت از حقوق انسانی و شهروندی سیاه پوستان داده و با تصویب قانون دفاع از حقوق مدنی مردم آمریکا (Civil Rights Act) که حقوق همه شهروندان این کشور را خارج از هویت‌های نژادی، دینی و جنسی برسمیت می‌شناخت و توسط رییس جمهوری این کشور لیندون جانسون در سال ۱۹۶۴ و دومی یک هفته بعد از ترور مارتین لوترکینگ در سال ۱۹۶۸ به تصویب رسید، توقع آن بود که تبعیض‌گرایی در این کشور که پایی در نژاد پرستی داشت هم به شکل قانونی و هم به شکل یک نرم اجتماعی و فرهنگی خاتمه یابد، اما چنین نشد. نژاد پرستی و تبعیض‌گرایی اگر چه در قانون تقبیح شده اما در فرهنگ بخشی از مردم آمریکا نهادینه شده بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76856

کیوان صمیمی
قلم کافی نیست، قدمی باید
 
نظریه‌پردازی و ارائه‌ی تحلیل‌ها پیرامون مباحث جامعه مدنی، سپهر عمومی، جماعت‌گرایی، مطالبه‌محوری، عدالت‌خواهی و درنهایت جنبش اجتماعی، بیش از دو دهه است که در فضاهای روشنفکری ادامه دارد.
به‌غیر از مدافعان سرسخت دو طیف رفرمیست (اصلاحات از بالا) و برانداز، سایر صاحبنظران اکثراً مدافع راه سوم هستند که در فرآیند بیست ساله‌ی خود به ارائه‌ی راهبرد جنبش اجتماعی منجر شده‌است.
این راهبرد اما، بدون مشارکت “عملی”ِ باورمندان به جنبش خشونت‌پرهیز اجتماعی نتیجه‌بخش نخواهدبود.
تضییع طولانی‌مدت حقوق ستمدیدگان، زمینه‌ی شورش‌های خشونت‌ورز را ایجاد کرده و عدم ارتباط مستقیم و مستمر معتقدین به جنبش مسالمت‌آمیز با تهیدستان، حرکات خشن مظلومین و نیز ظالمان را تسریع می‌کند.
طرفداران حرکات مطالبه‌محور اگر متوجه ضربات شدید شورش‌های کور و خشونت‌گرا به منافع ملی ایران و نیز به خودِ شورشیانِ جان به‌لب‌رسیده باشند، مشارکت عملی برای کمک به تکوین جنبش آرام اجتماعی را سریعاً آغاز می‌کنند.
وظیفه‌ی میهنی کنشگران انسان‌گرا و هر ایرانیِ دغدغه‌مند در شرایط بحران‌زده‌ی فعلی، ترویج ضرورت تقویت جنبش اجتماعی (راه سوم) است.
این ترویج و تبیین، نه صرفاً ازطریق استمرار بیست ساله‌ی نظریه‌پردازی و قلم‌فرسایی بلکه ازطریق قدم‌فرسایی و ایجاد ارتباط عملی با فرودستان و برداشتن گام‌هایی هرچند کوچک ولی همدلانه است.
این قدم‌ها علاوه‌بر کاستن از رنج‌های هموطنان محروممان، به‌تقویت اعتماد و سرمایه اجتماعی کمک کرده و زمینه را برای حرکت‌های مطالبه‌محور مدنی فراهم می‌کند.
ماندگاری ایران و نجات تهیدستان نه ازطریق مداخلات خارجی، نه ازطریق شورش‌های خشونت‌آمیز داخلی، نه ازطریق جابجایی‌های مدیران و مقامات در قوای سه‌گانه،… بلکه ازطریق جنبش اجتماعی مسالمت‌آمیز حاصل خواهدشد.


https://www.zeitoons.com/76867

کرونا و بحران زیست مومنانه
نواندیشان دینی چه پاسخی برای «مسئله شر» دارند؟

https://www.zeitoons.com/category/islamicreformism

زیتون- طاها پارسا: ویروس کرونا در ایران برای نخستین بار در «شهر مقدس قم» شناسایی شد و از این شهر به سراسر ایران گسترش یافت. جایگاه مقدسی که دهه‌هاست جمهوری اسلامی و بخشی از روحانیت شیعه برای شهر قم ساخته بود، در یک لحظه به سلاحی در دست مخالفان تبدیل شد و در رسانه‌های اجتماعی، بی‌پرواتر از همیشه، اعتقادات مومنان به چالش کشیده و گاه به سخره گرفته شد.

قم قرنطینه نشد و کار از هر سو بالا گرفت. زخم کهنه‌ی نقش روحانیت شیعه و مسئولیت و جایگاه دینی و سیاسی آن‌ها در حکومت هم سر باز کرد و کرونا پرچم‌دار سکولاریزم شیعی شد. کم‌کم پای خدا و «مسئله شر» هم به‌میان آمد و دیگر این بیماری مرگ‌بار به چالشی برای زیست مومنانه نیز تبدیل شد، آن‌هم در شرایط و لحظاتی که مردم، بیماران و بازماندگان و مصیبت‌دیدگان بیش از همیشه به جایگاه  و کارکرد معنوی دین برای تسکین و پناه و امید نیازمند بودند.

روحانیت و منادیان دین‌داری سنتی برای این وضعیت و این سوالات پاسخ‌هایی کهنه، تکراری و غالبا کلیشه‌ای دارند و این پاسخ‌ها کمتر کسی را جز خود آنان قانع می‌کند، دست‌کم می‌توان گفت دستگاه دین سنتی، هاضمه‌ی جذب سوالات و انتقادات نسل جدید در این روزهای پر درد را ندارد. لذا ما در «زیتون» برای مواجهه با این سوالات به سراغ روشنفکران و نواندیشان دینی می‌رویم؛ نحله‌ای که دهه‌هاست تلاش می‌کند خوانش جدیدی از دین و مسائل دینی به‌دست دهد و به زعم خود برای سوالات جدید پاسخ‌های نو دارد و درصدد آشتی دادن دین و دنیاست اما کمتر به مباحث الهیاتی پرداخته است.

در نخستین گفت‌‌وگو سراغ عبدالکریم سروش رفتیم. او با اتکا به «الهیات عرفانی» از مسئله‌ی شر عبور کرد و به بلایای الهی خوش‌آمد و مرحبا گفت و مدعی شد که خدا به‌هر دردی نمی‌خورد. گفت‌گوی دوم با  محسن کدیور انجام شد  و او به‌ پشتوانه‌ی حکمای اسلامی چون ملاصدرا برون‌رفت از مسئله‌ی شر را به  روایت «الهیات کلاسیک» اسلامی تقریر کرد و از سنن الهی و قانون‌مندی خدا گفت. در گفت‌وگوی سوم، یاسر میردامادی  از «الهیات گشوده» بهره گرفت تا هزینه‌ی کوچک کردن دایره‌ی دانایی و توانایی خدا را بپردازد و سرانجام از غیبت و سکوت خدا یاد کرد. در گفت‌گوی چهارم  حسن یوسفی اشکوری پای الهیات سلبی» را برای کُشتی با برهانِ شر به میان آورد و گفت انتظاری از خدا ندارد‌. گفت‌وگوی پنجم با سروش دباغ انجام شد و او هم الهیاتی سینویی-مشائی را به راه‌حل‌های نواندیشانه برای مواجهه با برهان شر اضافه کرد…

. این گفت‌وگوها با افرادی دیگر ادامه دارند...


«خدا» به هر دردی نمی‌خورد
پاندمی کرونا و طرح «مسئله شر» در گفت‌وگو با عبدالکریم سروش

«خدا» وجودی قانون‌مند است
پاندمی کرونا و طرح «مسئله شر» در گفت‌وگو با محسن کدیور

غیبت «خدا» ممکن است
پاندمی کرونا و طرح «مسئله شر» در گفت‌وگو با یاسر میردامادی

انتظاری از «خدا» ندارم
پاندمی کرونا و طرح «مسئله شر» در گفت‌وگو با حسن یوسفی‌اشکوری

می‌شود سراغ خدا رفت
پاندمی کرونا و طرح «مسئله شر» در گفت‌وگو با سروش دباغ

https://www.zeitoons.com/category/islamicreformism

اندیشه دینی، نواندیشان دینی و مشکل دیرپای مساله شرّ
وریا امیری

https://www.zeitoons.com/76909

پدید آورنده نور و آفریننده ظلمت. صانع سلامتی و آفریننده بدی. من یهوه صانع همۀ این چیزها هستم! (عهد عتیق – اشعیا ۴۵:۷)
و ما بر دلهایشان پرده‌ها انداختیم تا دیگر آیات ما را فهم نکنند، و گوش آنها را سنگین ساختیم و اگر به هدایتشان بخوانی دیگر ابدا هدایت نخواهند یافت! (قرآن – سوره کهف – آیه ۵۷)

در روزگاری که ویروس کووید-۱۹ در جهان به یکه‌تازی و فتح و گسترش ملک خویش مشغول است و جان آدمیان را در سرپنجه مکافات و بخشش خود به بازی گرفته است، طرح سوال کهنه و تاریخی شر چندان بی هنگام نیست. می دانیم که شیوع این ویروس در ایران از شهر قم (واحتمالا از حوزه علمیه) که از مقدس ترین اماکن تشیع است آغاز شد و به کل ایران گسترش پیدا کرد. در باب اینکه چگونه این ویروس به تنها تن خویش جایگاه بس مخوف این شهر مقدس را به سخره گرفت و باعث آغاز موج تازه ای از انتقادها، چالش ها، نقدها و همینطور دفاع های جانانۀ روحانیت سنتی و روشنفکران دینی شد صحبت بسیار رفته است. در این گفتار کوتاه اما مناسب می دانم که اندکی در باب مسئله شر و ایرادات وارد به ادعای ادیان ابراهیمی بنویسم. و همینطور چهار برهان معمول و معروف (تئودیسه های چهار گانه) در توجیه مسئله شر در باور دینی را به اختصار شرح داده و نقدهای کوتاهی را به آن ها مطرح کنم. در این میان به پاسخ های دکتر یاسر میردامادی از نحله نو اندیشان دینی در گفتگویشان با طاها پارسا مندرج در وب سایت زیتون اشاره مختصری خواهم کرد.

مشکل شر از قدیم الایام یکی از مباحث مناقشه برانگیز و بی نتیجه ماندۀ تاریخ فلسفه دین بوده و هست. به طور بسیار خلاصه می توان قضیه را اینگونه بیان کرد که: آیا نسبت دادن صفات قادر مطلق، عالم (دانا) مطلق و رحمان و رحیم (خیرخواه) بودن به خالق جهانی که در آن شر و پلیدی وجود دارد امکان پذیر است؟ و آیا این صفات هر سه با هم می توانند یک جا جمع شوند؟ (رحمان و رحیم در این بحث یکی گرفته شده و برای پرهیز از ایجاد اشکالات کلامی تنها اشاره می کنیم که از نظر برخی عالمان، رحمان به معنی بخشش عام و رحیم به معنی مهربانی و بخشش فقط برای مومنان است.)

متن کامل در زیتون:


https://www.zeitoons.com/76909

با نگاهی به کتاب «بخوان به نام ایران»
یک دادخواهی ماندگار

https://www.zeitoons.com/76880

زیتون-سپیده جدیری: زمانی‌که سخن از «بخشش اما فراموش نکردن» – که میراث ماندگار نلسون ماندلا و دزموند توتو در عرصه‌ی دادخواهی است – به میان می‌آید، نقدهایی از برخی کنشگران و همچنین بازماندگان و آسیب‌دیدگان از خشونت، کشتار و ستم دستگاه حاکم بر ایران، به این کلام وارد می‌شود که به‌طور قطع و با توجه به شدت آسیبی که متوجه آنها شده است، جای تامل دارد. به‌واقع باید گفت که رویکرد انتقادی به‌تمامی متوجه خواست «بخشش» است، نه خواست «فراموش نکردن» که اساس هر دادخواهی بر آن استوار است. با این حال، بد نیست که به دلایل ماندلا برای طرح خواست «بخشش»، دقیق‌تر شویم:

«بهترین راه جبران رنج قربانیان و گروه‌های اجتماعی و قدردانی از تلاش‌هایشان، تبدیل شدن‌مان به جامعه‌ای است که به حقوق بشری که برای آن مبارزه کرده‌ است، تحققی عینی ببخشد. باید ببخشیم اما فراموش نکنیم. رهبران ما باید از تمام احزاب و اقشار مختلف جامعه انتخاب شوند تا ملتی بسازیم که بنیانش بر امید و آینده‌ای استوار باشد که کنار هم خلق می‌کنیم.» (از مقاله‌ی «باید ببخشیم اما فراموش نکنیم»، نلسون ماندلا، مجله‌‌ی سیویلیزیشن، ژوئیه‌ی  ۱۹۹۹).

ماندلا در کنار «فراموش نکردن» بر «بخشش» نیز تاکید می‌کند چرا که در غیر این صورت، تبعیض و بی‌عدالتی – هرچند شاید از جنس دیگر – همچنان در تار و پود ملتی که باید با بنیان‌هایی نو برساخته شود، باقی خواهد ماند. زمانی می‌توان گفت که دادخواهی ملی به نتیجه‌ی مطلوب دست پیدا کرده است که تبعیض‌ها و بی‌عدالتی‌ها به تمامی از بافت جامعه و ساختار حکومتش رخت بربسته باشد، نه این‌که به شکلی دیگر بازتولید شود.

هم‌اکنون در روزهایی به سر می‌بریم که خاطره‌ی کشته شدن هاله سحابی و هدی صابر را برایمان زنده می‌کند؛ دو فعال ملی مذهبی که بسیار مظلومانه درگذشتند: هاله سحابی که برای شرکت در مراسم تشییع پیکر پدرش، عزت‌الله سحابی، از زندان به مرخصی آمده بود، با حمله‌ی ماموران امنیتی به آن مراسم بر زمین می‌افتد و کشته می‌شود و یک روز بعد، هدی صابر در زندان، در اعتراض به کشته شدن او اعتصاب غذای خود را آغاز می‌کند و نُه روز بعد جان می‌سپارد. این سالگردها می‌تواند بهانه‌ای باشد تا بیشتر به لزوم دادخواهی ملی و شیوه‌‌ای از آن که به نظر اثربخش‌تر می‌آید بپردازیم. ابتدا باید دید که چگونه می‌توان دادخواهی خانواده‌های قربانیان و آسیب‌دیدگان را به دادخواهی عمومی تبدیل کرد؟

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76880

روح‌الله خمینی و نسل من در چهار پرده
احسان ابراهیمی

پرده اول:
کودکان ایرانی که در سه سال نخست دوران جمهوری اسلامی به‌دنیا آمده‌اند (از سال ۵۸ تا ۶۱) در لحظه اعلام مرگ روح‌الله خمینی دانش آموزان ابتدایی بودند و جملگی آن لحظه و دوران را تجربه کرده‌اند. تعطیلی یک هفته‌ای مدارس و ۴۰ روز عزای عمومی، حس همزمان شادی و غم را برای کودکان آن دوران به همراه داشت. شادی از تعطیلی نابه‌هنگام مدرسه از یکسو و از سوی دیگر، غم فراگیر و سنگینی که در فضای صداوسیما، محلات، مساجد و مراکز عمومی و همچنین دورن خانواده های علاقمند به رهبر کاریزماتیک حکومت، جاری و ساری بود، حسی متضاد در کودکان ایجاد کرده بود. نگارنده لحظه روبرو شدن با این خبر را هیچگاه فراموش نمی کند. کودک ۷ ساله ایی که از خواب برخاسته و با گریه و عزاداری مادرش روبرو شده. گویی مصیبتی عظیم در خانه اش رخ داده و نمی داند با گریه و بر سر زدن مادرش چگونه برخورد کند. التهاب لحظات اوج این مصیبت که گویی آخرالزمان شده، تماس‌های تلفنی و گریه‌های پای تلفن، پیگیری اخبار به نحو عصبی و نگران، بی خبری از آنچه قرار است رخ دهد در اوضاع بغرنج جنگ با همسایه و … تجارب و تصاویری است که پس از غبار بیش از سه دهه، همچنان روشن و واضح در ذهنم مرور می شود. حضور در تشییع جنازه وی در گرمای سنگین تهران و جمعیت انبوه به‌همراه پدر و مادر و برادر نوزادم و روبرو شدن با حجم سنگین عزا و تجربه مرگ و همچنین رفتن به بهشت زهرا برای شب سوم و هفتم و چهلم درگذشت وی و ازدحام و ترس از خفگی در جمعیت و پیاده روی طولانی برای رسیدن به محل دفن وی بهمراه پدر و برادرم که او نیز کودکی نه ساله بود، از عواقب آن خبر هولناک بود.

پرده دوم:
در طول سالهای تحصیل دبستان تا دبیرستان، هاله تقدس ضخیم حول شخصیت رهبر جمهوری اسلامی برای نسل من، تنها تصویری خداگون از وی اقتضا می کرد. هیچ کلام یا امکان حتی فهمی دیگرگون از شخصیت و کارنامه وی مهیا و میسور نبود. حتی فرازهایی از وصیت نامه وی را حفظ بودم و در جمع های خانوادگی میخواندم و با تشویق همگان روبرو می شدم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76882

علی مطهری علیه آیت‌الله خامنه‌ای
«ولایت فقیه در راس امور است»

زیتون ـ یلدا امیری: پدرش روحانی و استاد حوزه علمیه و از نظریه پردازان جمهوری اسلامی بود، اما ۴۲ سال بعد پسر که عمامه‌ای بر سر ندارد، از منتقدان اصولگرای ولایت فقیه شده است. علی مطهری، فرزند مرتضی مطهری و نماینده سابق مجلس در مصاحبه‌ای دخالت رهبر جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران در امور مجلس و انتخابات را به چالش کشیده و نسبت به دو قطبی موجود در کشور هشدار داده است.

البته پدر او مرتضی مطهری نیز به نوعی دخالت فقیه در مجلس را جایز می‌دانست؛ اگرچه نوشته: «ادله‌ای که فقها برای ولایت اجتماعی فقیه ذکر کرده‌اند، تکلف و انحراف است از مقاصد دین مقدس اسلام، برای ادله فقها مرجوع شود به مکاسب شیخ و عوائد نراقی» (یادداشت‌ها، جلد ۷، صفحه ۴۵۶) اما معتقد بود که در میان قوای سه‌گانه مقننه، مجریه و قضائیه برای اثبات ولایت فقیه، باید نقش فقاهت را در هر یک از این سه قوه نشان داد او اجتهاد و فقاهت را برای قضاوت لازم می‌شمرد، و در قوه مقننه این شرط را در حد درک صحیح احکام اصلی اسلام و یا برای تطبیق بر مصادیق، لازم می‌دانست و لذا مصوبات مجلس را نیازمند به تصویب مجتهد جامع الشرایط می‌دانست، ولی برای مدیریت قوه مجریه، از شرط اجتهاد نام نمی برد و حتی اشاره ای به تنفیذ هم نمی‌کند.

دخالت در همه امور

طبق قانون جمهوری اسلامی فقهای شورای نگهبان بر مصوبات مجلس نظارت می‌کنند اما در قانون سخنی از دخالت رهبری به میان نیامده است؛ علی مطهری در مصاحبه‌ای گفته است که ولی ‌فقیه در تمام جزئیات دخالت می‌‌کند.

حتی آیت الله خمینی رهبر سابق جمهوری اسلامی کمتر از جانشین خود در کار مجلس دخالت می‌کرد. در کتاب «حکومت اسلامی و ولایت فقیه در اندیشه امام خمینی»، صفحه ۵۵۲ آمده است: ‏«نمایندگان محترم در محدوده قانون و شرع آزاد و مختارند و هیچ کس نمی‌تواند از حقوق قانونی آنان جلوگیری نماید.» اما امروز نمایندگان مجلس اختیارات اندکی دارند.

مطهری در مورد دخالت در امور مجلس می‌گوید: «هر وقت استیضاحی داشته باشیم آقای لاریحانی می‌گوید که او از محتوای سخنان رهبری احساس کرد که او مخالف این طرح یا استیضاح است؛ خب علنا اعلام کنند اما نمی‌کنند و می‌خواهند بگویند رهبری دخالتی ندارد اما امروز ولی فقیه در تمام جزئیات دخالت می‌کند؛ مثلا در استیضاح وزیر کشور که یکی از مقصران حوادث آبان است، آقای لاریجانی به استناد توصیه رهبری گفتند این استیضاح به صلاح نیست.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76890

طبری در دادگاه، لاریجانی در برزخ

زیتون ـ مهسا محمدی: پیش از این علیرضا زاکانی، اصولگرای تندرو، او را «بیچاره کننده دو رئیس قوه قضائیه» نامیده بود، همزمان صادق آملی لاریجانی، رییس پیشین‌اش و رئیس فعلی مجمع تشخیص مصلحت نظام اما گفته بود که خودش «مستقلا» اتهامات مطرح شده درباره علی‌اکبر طبری را بررسی کرده و «خلاف بودن آن‌ها برای وی محرز شده بود.»

حالا اما فقط فهرست بخشی از رشوه‌ها و فسادهای این مدیر کل امور مالی و معاون اجرایی لاریجانی در اولین جلسه دادگاه به این شرح اعلام شده؛ ۱۸ هزار متر زمین، ۵ قطعه زمین، ۴ ویلا، ۶ آپارتمان لوکس در تهران، ۳۰ میلیارد تومان پول نقد.
نماینده دادستان هم روز گذشته در متن دادخواست اکبر طبری گفته که: «متهم ردیف اول فردی که به محاکمه کشیده شده شخصی است که در طول حدود ۲۰ سال حضور در قوه قضاییه علیرغم این که رابطه استخدامی نداشته و مامور به خدمت بوده، اقدامات مجرمانه وسیعی را رقم زده است.»
۲۰ سال مورد اشاره نماینده دادستان، سابقه فساد این مقام ارشد سابق قوه قضاییه را به اوایل دوران ریاست هاشمی شاهرودی بر قوه قضاییه می‌رساند. 
ترکش‌های این حضور پرسش‌برانگیز و به گفته زاکانی «بیچاره‌کننده»‌ی طبری اما تنها بعد از ریاست ابراهیم رئیسی بر قوه قضاییه، دامنگیر خودش و آخرین رییسش شد. طبری هفت روز بعد از نشستن رئیسی در جایگاه قاضی‌القضاتی از کار برکنار شد و چهار ماه بعد، در ۲۳ تیر ۱۳۹۸ توسط اطلاعات سپاه بازداشت شد.
هم‌پرونده‌های امروز، شرکای دیروز
حالا معاون مورد وثوق لاریجانی در حالی به عنوان متهم ردیف اول این پرونده در دادگاه حاضر شده است که دستکم چهار نفر از هم‌پرونده‌ای‌هایش و کسانی که گفته می‌شود او از نفوذش برای منع تعقیب آنها سواستفاده کرده بود یعنی؛ حسن نجفی (متهم ردیف دوم)، مصطفی نیاز آذری (متهم ردیف پنجم)، محمد انوشه (متهم ردیف هفتم) و غلامرضا منصوری (متهم ردیف نهم) به گفته دادستانی متواری‌اند و در ایران نیستند.
چهار نفر دیگر هم با قرار وثیقه آزاد هستند که از جمله آنان بیژن قاسم‌زاده، بازپرس پیشین دادسرای رسانه است که حکم وی برای فیلتر کردن تلگرام پیش از این او را به چهره‌ای شناخته شده بدل کرده بود.
فرار متهم متواری ردیف پنجم، مصطفی آذری نیاز ، بر اساس تحقیقات دادستانی بنابر تحقیقات دادستانی « در قبال رشوه‌ای است که اکبر طبری از او گرفته است که قریب به ۱۵ هزار متر زمین و ۳ طبقه ویلای لوکس به ارزش ۴۲۰ میلیارد ریال در بابلسر است».

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76969

پرونده ویژه فساد | سپاه پاسداران
فرمانده اسبق سپاه؛ میراث‌خوار هژبر یزدانی

زیتون ـ فریبرز کلانتری: مرتضی رضایی پیش از محسن رضایی فرمانده کل سپاه بود و پس از کنار رفتن از سمت خود، دیگر در فضای عمومی مطرح نبود.

به توصیف رسانه‌های اصول‌گرا و وابسته به سپاه مانند تسنیم او «سردار بی‌تصویر سپاه» یا حداقل «کم تصویرترین سردار سپاه» در رسانه‌هاست. آنها او را از «پر رمز و رازترین مرد سپاه پاسداران» می‌خوانند و دلیل این رازآلودی و رسانه‌گریزی را «تخصص او، یعنی عملیات اطلاعاتی» عنوان می‌کنند، اما شاید بتوان برای گوشه‌نشینی این سردار سابق سپاه دلایل بهتری هم یافت؛ از جمله میراث‌بری اموال هژبر یزدانی و اداره آن.
پیش از انقلاب ۵۷، هژبر یزدانی از متنفذین سیاسی و اقتصادی دوره پهلوی، صاحب بیش از ۳۰ واحد صنعتی و اقتصادی و دامداری بود. از جمله این موارد می‌توان کارخانه قند شیروان، کارخانه قند کرج، کارخانه قند قزوین، کارخانه قند اصفهان، کارخانه قند شازند، کفش اطمینان و کارخانه پاکریس سمنان و حدود یک میلیون راس دام را نام برد.
در دوره پهلوی دوم، به واسطه دارایی‌های بسیار هژبر به خصوص در صنعت دامداری در میان فعالان این صنعت معروف بوده است که «صدای هیچ گله ای را نخواهید شنید مگر اینکه صدای یکی از گاوهای هژبر هم در میان آنها باشد».

در سال ۵۷ وقتی قرار شد عده‌ای از رجال دولتی و غیردولتی دستگیر شوند تا شاید از این طریق، اعتراضات مردمی فروکش کند، هژبر بازداشت و زندانی شد.
با پیروزی انقلاب و انتشار اخباری مبنی بر مصادره اموال و محاکمه هژبر یزدانی، به ناگهان خبری منتشر می‌شود  مبنی بر اینکه عده‌ای به سرکردگی یکی از امرای ارتش شاه با کامیون به زندان حمله کرده و با شکستن دیوار زندان، هژبر را فراری می‌دهند. پس از آن او به امریکا و بعد به کاستاریکا می‌رود.

متن کامل درزیتون:

https://www.zeitoons.com/76984

جاسو‌س‌هایی برای دستگیر شدن
محمود موسوی مجد کیست؟

زیتون ـ سولماز ایکدر: نام سید محمود موسوی مجد٬ فرزند سید کاظم٬ روز گذشته (سه شنبه) برای اولین بار در اخبار ایران مطرح شد؛ به عنوان جاسوسی که «محل تردد فرماندهان نظامی از جمله قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران را در اختیار سرویس‌های اطلاعاتی اسرائیل و آمریکا قرار می‌داده.»
«زیتون» اطلاع یافته که سید محمود موسوی مجد به رغم جوانی و عدم عضویت در سپاه پاسداران از چهره‌های تاثیر گذار سپاه قدس بوده است.
غلامحسین اسماعیلی، سخنگوی دستگاه قضا٬ در نشست خبری روز گذشته‌اش از محمود موسوی مجد با عنوان جاسوسی نام برد که توسط سازمان‌های سیا و موساد جذب شده است و «در قبال اخذ دلار امریکایی» اطلاعات مربوط به محل تردد و اسکان قاسم سلیمانی و دیگر فرماندهان نظامی را «در ادوار مختلف» در اختیار سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل قرار می‌داده.
سخنگوی قوه قضاییه همچنین خبر تایید حکم اعدام این فرد را به همین دلیل داد.

در قوه قضاییه چه می‌گذرد؟
خبر تایید حکم اعدام مجد به دلیل فروختن اطلاعات منتهی به کشته شدن قاسم سلیمانی اما به سرعت از سوی خبرنگاران مستقل مورد تردید قرار گرفت، چرا که او پیش از دی ماه سال گذشته بازداشت شده بود.

در نهایت ساعتی پس از پایان نشست خبری سخنگوی دستگاه قضا٬ خبرگزاری مرکز رسانه‌ای قوه قضاییه اعلام کرد پرونده مجد ارتباطی با کشته شدن قاسم سلیمانی در عراق ندارد.
این مرکز اعلام کرد که تمام مراحل قضایی این پرونده «مدت‌ها قبل از کشته شدن فرمانده نیروی قدس سپاه» انجام شده و حکم اولیه اعدام موسوی مجد «سوم شهریور ۹۸ صادر شده است.»
پس از آن بود باشگاه خبرنگاران جوان اطلاعات بیشتری را درباره محمود موسوی مجد منتشر کرد، از جمله اینکه او در هجدهم مهرماه ۹۷ بازداشت شده است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77036

زندگی و مرگ هدی صابر در گفت‌وگو با همسرش فریده جمشیدی
«۶۴ نفر شهادت دادند که او را در زندان زدند»

زیتون: «تاکنون چنین مسئله‌ای سابقه نداشته که ۶۴ نفر شهادت بدهند که نخبه این مملکت را در زندان ضرب و شتم کرده‌اند و کشته‌اند».

این بخشی از روایت فریده جمشیدی از چند و چون مرگ و یا به گفته او شهادت هدی صابر، روزنامه‌نگار و فعال ملی مذهبی، در گفت‌وگو با «زیتون» است.

در خرداد ماه سال ۱۳۹۰ زمانی که دیگر عمر اعتراض‌های زنجیره‌ای «جنبش سبز» به آن قد نمی‌داد، دو شوک به حامیان این جنبش و نیروهای تحول‌خواه وارد شد. هاله سحابی، فعال سیاسی که برای شرکت در مراسم ترحیم پدرش عزت‌الله سحابی، رهبر شورای فعالان ملی مذهبی ایران، در مرخصی از زندان به سر می‌برد به گفته شاهدان در جریان درگیری با نیروهای امنیتی و به ادعای منابع حکومتی به دلیل سابقه بیماری قلبی و گرمای هوا درگذشت.

یک روز بعد از اعلام خبر درگذشت هاله سحابی، هدی صابر که در زندان اوین و در بند ۳۵۰ به سر می‌برد به همراه امیرخسرو دلیرثانی، در اعتراض به مرگ مشکوک  هاله سحابی دست به اعتصاب غذا زدند.

https://www.zeitoons.com/wp-content/uploads/2020/06/D37D20F8-4BD7-42AF-B006-F23F6B5720E2.jpeg

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77081

از غلامرضا منصوری تا نصرالله لشنی؛ حقوق بشر به سبک غربی
احسان ابراهیمی
حضور آرام و بی‌حاشیه‌ی یک  قاضی در  اندازه‌ی منصوری در کشور آلمان با ویزای شنگن بار دیگر  یک پرسش قدیمی را زنده کرد که سال‌هاست مجموعه دغدغه‌داران حقوق بشر از کشورهای غربی می‌پرسند: در حالی‌که قربانیان چنین افرادی در کمپ‌هتی پناهندگی کشورهای همسایه ایران آواره و منتظرند، چگونه نظام امنیتی و اطلاعاتی این کشورهای مدعی حقوق بشر به راحتی برای‌شان مجوز اقامت و سفر صادر می‌کنند؟

نمونه دیگر  آن، حضور دادیار دخیل در کشتارهای سال ۶۷ است که در سوئد شناسایی و دستگیر شد. بسیاری از قربانیان دستگاه سرکوب جمهوری اسلامی که توسط افرادی چون منصوری محاکمه می‌شود، سال‌ها پشت در ورود به این کشورها با انواع و اقسام کنترل‌هاب امنیتی و … مواجه می‌شوند اما عاملان و مجریان سرکوب، این‌چنین شاهانه و بی‌دغدغه با دریافت ویزا از مبادی اصلی و رسمی و با هواپیما سفر می‌کنند و اموال دزدی ملت ایران را در کشورهای غربی صرف خرید ملک و … می کنند.

قوانین پول‌شویی که این همه صدایش گوش فلک را پر کرده در این موارد نباید مراعات شود؟! اینکه کشورهایی مانند کانادا به بهشت پولشویی اینان تبدیل شده و انواع و اقسام روش‌های پولشویی عمدتاً در قالب خرید خانه توسط پول‌های مشکوک با منشأ ایران، ‌چین، روسیه، برزیل و … در این کشورها وارد اقتصادشان می‌شود، در کنار سخت‌گیری‌های عجیب و غریب در راه اعطای حق حیات به پناهندگان سیاسی و اجتماعی و دینی که قربانیان ظلم همان نظامهای سیاسی است، جایی بسی تعجب است.

از سوی دیگر، دستگیری شخصیتی مثل نصرالله لشنی که در نظام سرکوب امثال منصوری‌ها آواره کردستان عراق و ترکیه اردوغان بود تا پناهی بیابد، و ناجوانمردانه و خلاف معاهدات بین‌الملی به شکل آدم‌ربایی در تله نیروهای امنیتی ایران قرار گرفت، هم‌‌زمان با آسودگی خاطر منصوری برای اقامت در کشور دموکراتیک و آزاد آلمان، نشان می‌دهد این مناسبات تا چه اندازه ناعادلانه و مبتنی بر منطق پول و منافع اقتصادی است. فعالان سیاسی ایرانی در داخل تحت سرکوب شدیداند و اگر امکان فرار و درخواست پناهندگی یابد، باید سال‌ها در برزخ کشورهای واسطه در انتظار طی شدن روندهای کند و کشنده دریافت اقامت کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی بمانند، و اگر بختیار باشند در این مسیر طولانی، توسط نیروهای امنیتی شناسایی و دستگیر نشوند؛ پس از تباه شدن عمر و مالشان به جایی می‌رسند که امثال منصوری با پول مردم و سابقه سرکوب، در اوج امنیت و آرامش اقتصادی در خانه‌های زیبا و گران قیمت پایتخت‌های اروپایی در حال گذران دوران درمان و بازنشستگی‌اند و فرزندانشان در مدارس  و دانشگاه‌های خصوصی اروپایی در حال ادامه تحصیل.

گزارش‌های رسمی دولت اتریش در مسکوت گذاشتن تراژدی قتل قاسملو در خاک آن کشور برای حفظ روابط اقتصادی با دولت جمهوری اسلامی و فراری دادن قاتل، رسوایی تمام عیار معیارهای دوگانه این کشورها در رعایت حقوق بشر است. همچنین مستند بی‌بی‌سی انگلیسی درباره همکاری‌هاب درازآهنگ نهادهای امنیتی انگلیسی با دولت معمر قذافی در ردگیری و دستگیری مخالفان رهبر لیبی در کشورهای اروپایی، نشان می دهد پول و مناسبات پنهانی با دولت‌هاب سرکوب گر، امری‌ست طولانی و پیچیده و البته همچنان در جریان.

امیدوارم فعالان حقوق بشر ساکن در آلمان با ایجاد پویش‌هایی، درصدد محاکمه و یا اخراج  قاضی منصوری از آلمان برآیند و نگذارند وی با سابقه‌ای روشن از سرکوب حقوق بشر در این کشور آسوده باشد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77106

باز هم زنگ خطر
کیوان صمیمی
 
خودسوزی، خشونت‌آمیزترین عکس‌العمل است؛ خشونتی به‌مراتب شدیدتر از آتش‌زدن پاسگاه پلیس و یا بانک.

جانباز مظلوم کرمانشاهی، خود را به‌آتش کشید و شهید شد. فردی جان به‌لب‌رسیده وقتی که خود را به‌آتش می‌کشد، آمادگی این‌که همراه خود دیگری را هم به‌آتش بکشد و یا عملی انتحاری و انفجاری انجام دهد را نیز را دارد.

چنان‌چه اعتراضات خشونت‌پرهیز و مطالبه‌محور فرودستان اقتصادی یا محذوفان اجتماعی پاسخی خشونت‌آمیز از سوی حکومتیان دریافت کند، جان به‌لب‌رسیدگانی که به مرز خودسوزی نزدیک شده‌اند می‌توانند ناگهان در فضای ویژه‌ی روانی، سطل زباله سوزی، بانک‌سوزی، پاسگاه‌سوزی و شاید هم دیگرسوزی و ترور را فی‌البداهه انجام دهند.
حکومت به‌غلط تصور می‌کند که انجام خشونت شدید و عملیات انتحاری توسط مردمی که سازمان‌یافته نیستند، آغاز فاز و ماجرایی جدید است لذا می‌توان در صورت شروع این فاز، تمهیدات متناسب با آن را فراهم کرد اما اشتباه همین‌جاست. انفجار و دیگرسوزی که از خودسوزی آسان‌تر است چنان‌چه کلید بخورَد، آغاز هیچ ماجرایی نیست بلکه پایان ماجراست. پایانی است بر موثربودن جنبش اجتماعی و حرکات خشونت‌پرهیز و تاثیر باورمندانِ به جنبش مطالبه‌محور، بر عصیان‌گریِ حق‌مدارانه‌ی فرودستان و محذوفان.
و به‌این ترتیب است که دیگر، ماجرا پایان می‌یابد و تخریب‌های غیرقابل کنترل، دومینو وار و اضمحلال کننده‌ی همه‌چیز، با شیبی تند به‌حرکت در می‌آید.

آن‌زمان فقط زبان سرکوب است که حرف می‌زند. سرکوب و کشتاری به‌مراتب وسیع‌تر از آبان ۹۸ ولذا نتیجه‌ی آن فاجعه‌ی انسانی، در داخل و خارج مشخص است. در داخل کشور، به حدود صفر رسیدن مشروعیت حکومت و ریزش شدید طرفداران آن و حتی ریزش در بدنه‌ی نیروهای سرکوب‌گر را شاهد خواهیم بود. در صحنه‌ی بین‌المللی نیز بسیج آسان کشورها با سازمان‌دهی امریکا و خارج از شورای امنیت سازمان ملل متحد، به‌منظور سقوط جمهوری اسلامی رقم خواهدخورد.

در آن زمان درخواست نظام از ملت که صدای جنبش را شنیدیم و دعوت به آشتی و گفتگوی ملی، توسط اکثریت وسیعی از مردمِ به‌خشم آمده شنیده نخواهدشد.
خشونت عاصیان، بر سرکوب حکومتیان غلبه خواهدکرد و همین خشم در نظام بعدی، مبنای برخورد با عوامل نظام فعلی خواهدشد. و بازهم استمرار چرخه‌ی خشونت‌ و آغاز حکومت تندروهای جدید را خواهیم داشت، در کنار تعهداتی که برای نظام جدید نسبت به ایالات متحده امریکا ایجاد شده‌است. آغاز عملیات تروریستی و زیرزمینیِ جانفشانان باقیمانده از حکومت اسلامی و شروع سرکوب آنان به‌بهانه‌ی برقراری امنیت، فضایی نگران‌کننده و بی‌ثبات را مجدداً برای مردم به‌ارمغان خواهدآورد.

این است دست‌پخت تمامت‌خواهان فعلی برای ملت و کشور؛ آنانی که صدای جنبش مسالمت‌آمیز اجتماعی مردم و راهکارهای دغدغه‌مندان ملی را به‌موقع نشنوند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77115

درس‌هایی از جنبش ضد تبعیض آمریکا
علی کشتگر

زمانی که در میانه قرن هژدهم (۱۷۶۰) توماس جفرسون نسخه اولیه قانون اساسی آمریکا را تدوین می کرد، برده‌داری در جامعه این کشور امری رایج و عادی بود. جفرسون که با خواندن کتاب معروف گزنفون (کورش نامه) با شیوه مملکت داری کوروش آشنا شده و تحت تاثیر آن بود(۱) به شدت به مساله لغو هرگونه تبعیض مذهبی و آزادی و برابری ادیان و عقاید در امپراطوری وسیع کوروش به عنوان عامل وحدت بخش امپراطوری اهمیت می داد و به این نتیجه رسیده بود که وحدت جامعه متنوع و چند ملیتی آمریکا در گرو مدارا با همه عقاید و مذاهب و برابری همه ادیان در برابر قانون است. او در گنجاندن اصل برابری مذاهب در قانون اساسی آمریکا موفق عمل کرد، اما هرچند خود با برده‌داری مخالف بود و قانون منع وارد کردن برده به آمریکا را به تصویب رساند، اما برای لغو آن نتوانست کاری از پیش ببرد. برخی از مورخان حتی گفته‌اند که خود جفرسون هم در مزارع خصوصی‌اش از کار بردگان بهره می‌برد.
بیش از شصت سال پس از جفرسون این آبراهام لینکلن شانزدهمین رئیس جمهور آمریکا بود که با به تصویب رساندن تبصره سیزدهم قانون اساسی آمریکا رسما برده‌داری را ملغی کرد و پرچم مبارزه با تبعیض و نژادپرستی را در آمریکای به شدت بحران‌زده آن زمان بر افراشت. او در دومین دوره ریاست جمهوری اش در پانزده آوریل ۱۸۶۵ به دست نژادپرستان به قتل رسید. کارل مارکس در نامه ای خطاب به آبراهام لینکلن عمل شجاعانه و انسانی او در لغو برده داری را ستایش می کند(۲). از هنگام تصویب تبصره سیزدهم قانون اساسی که تبعیض‌نژادی و برده داری لغو می شود تا به امروز مبارزه علیه فکر و فرهنگ ریشه دارنژادپرستانه یکی از موضوعات اصلی تحولات اجتماعی و تاریخی آمریکا بوده است.
تجربه آمریکا نشان می‌دهد که قوانین مترقی در حمایت از برابری شهروندان و لغو تبعیضات کافی نیستند و تا فکر و فرهنگ جامعه تحول پیدا نکند زنگارها و رفتارهای نژاد پرستانه از مناسبات اجتماعی زدوده نمی شوند. یک قرن پس از ترور لینکون، کشیش سیاهپوست دکتر مارتین لوترکینگ با رویای زدودن رسوبات نژادپرستی از جامعه آمریکا با تکیه بر جنبش مسالمت جویانه سیاهان برای برافکندن رسم نژاد پرستی قد علم می کند و جان بر سر این سودا می گذارد. از زمان قتل او در چهار آوریل ۱۹۶۸ تا به امروز، پیکار و تلاش علیه نژادپرستی در آمریکا چه در عرصه های فرهنگی و اجتماعی و چه در زمینه قانون‌گذاری ادامه داشته و به موفقیت‌هایی هم رسیده است. با این همه گرایش نژادپرستانه هنوز با سخت جانی به حضور و نفوذ خود در جامعه آمریکا ادامه داده است. می توان گفت که اندیشه برتری نژاد سفید از دوران پس از جنگ جهانی دوم تا هنگام ظهور ترامپ مدام در آمریکا رو به افول و فرسایش داشته است، پیروزی باراک اوباما به عنوان نخستین رئیس جمهوری سیاه پوست تاریخ آمریکا خود نشانه روشنی از روند کاهش نفوذ نژاد پرستی در جامعه آمریکا بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77123

درد مشترک
#خط_سوم

🔴 جنبش علیه تحقیر
از خرداد ۸۸ تا آبان ۹۸
▪️نشست مجازی با حضور
دکتر اردشیر امیرارجمند
و دکتر محمد تقی کروبی
▪️یکشنبه ۲۵ خرداد ۹۹
ساعت ۲۲ به وقت تهران
▪️لینک ورود:
https://us02web.zoom.us/j/86095948452

✅@Kaleme

تهران قصری، کمدین ایرانی ـ آمریکایی در گفت‌وگو با زیتون:
من دو رگه‌ی ایرانی و سیاه‌پوست هستم، نژادپرستی را می‌شناسم

زیتون ـ سپیده جدیری: بعد از این‌که سوال‌ها را دید، خندید و گفت: سوالات شما مرا یاد امتحان‌هایمان در مدرسه انداخت. اگر می‌دانستم پاسخ دادن به آنها این‌قدر کار می‌برد، می‌گفتم همان بهتر که بگذاریم مردم آمریکا نژادپرست باشند چون مبارزه با نژادپرستی از این آسان‌تر بود!

تهران قصری، هنرمند طنزپرداز و کمدین دورگه‌ای است با پدری ایرانی و مادری آفریقایی ـ آمریکایی. والدینش برای او نام تهران را برگزیدند تا یادآور ریشه‌های ایرانی او و فرهنگ کشور ایران باشد. در واشینگتن دی سی متولد شده است، در لس‌آنجلس زندگی می‌کند و با این حال، می‌تواند به فارسی نیز صحبت کند، بخواند و بنویسد. همین علاقه‌اش به زبان فارسی و ایران، که می‌توان گفت میراث خانواده‌اش برای او بوده است، باعث شده که علاوه بر ساخت و اجرای کمدی برای آمریکایی‌ها، به ساخت برنامه‌ی طنز برای شماری از تلویزیون‌های فارسی زبان خارج از ایران نیز روی بیاورد و به‌این ترتیب، برای مخاطبان ایرانی نیز به چهره‌ا‌ی آشنا تبدیل شود. از زمان شروع اعتراضات سراسری در آمریکا، «تهران» با انتشار چندین ویدیو در شبکه‌های اجتماعی از حضور خودش در این اعتراضات، به زبان‌های فارسی و انگلیسی به اطلاع‌رسانی درباره‌ی وجود نژادپرستی و تبعیض و بی‌عدالتی‌های ناشی از آن در آمریکا پرداخته است. او در گفت‌وگو با زیتون، این تبعیض‌ها را معضلی سیستماتیک می‌داند و می‌گوید که «قانون اساسی آمریکا، قوانین وضع شده‌ی مختص سفید پوستان است و‌ شامل حال بردگان نمی‌شود و حتی پس از به پایان رسیدن دوران برده‌داری این ‌قوانین اصلاح نشد.»

تهران، خود علاقه داشت که گفت‌وگو را از ابتدا به زبان فارسی انجام دهیم تا نیازی به ترجمه‌ی آن از زبان انگلیسی نباشد. این شد که پاسخ‌های او که به‌ هر حال، زبان اولش انگلیسی است، کوتاه‌تر از آن‌چه مورد انتظار است از کار درآمد

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77136