طبری در دادگاه، لاریجانی در برزخ

زیتون ـ مهسا محمدی: پیش از این علیرضا زاکانی، اصولگرای تندرو، او را «بیچاره کننده دو رئیس قوه قضائیه» نامیده بود، همزمان صادق آملی لاریجانی، رییس پیشین‌اش و رئیس فعلی مجمع تشخیص مصلحت نظام اما گفته بود که خودش «مستقلا» اتهامات مطرح شده درباره علی‌اکبر طبری را بررسی کرده و «خلاف بودن آن‌ها برای وی محرز شده بود.»

حالا اما فقط فهرست بخشی از رشوه‌ها و فسادهای این مدیر کل امور مالی و معاون اجرایی لاریجانی در اولین جلسه دادگاه به این شرح اعلام شده؛ ۱۸ هزار متر زمین، ۵ قطعه زمین، ۴ ویلا، ۶ آپارتمان لوکس در تهران، ۳۰ میلیارد تومان پول نقد.
نماینده دادستان هم روز گذشته در متن دادخواست اکبر طبری گفته که: «متهم ردیف اول فردی که به محاکمه کشیده شده شخصی است که در طول حدود ۲۰ سال حضور در قوه قضاییه علیرغم این که رابطه استخدامی نداشته و مامور به خدمت بوده، اقدامات مجرمانه وسیعی را رقم زده است.»
۲۰ سال مورد اشاره نماینده دادستان، سابقه فساد این مقام ارشد سابق قوه قضاییه را به اوایل دوران ریاست هاشمی شاهرودی بر قوه قضاییه می‌رساند. 
ترکش‌های این حضور پرسش‌برانگیز و به گفته زاکانی «بیچاره‌کننده»‌ی طبری اما تنها بعد از ریاست ابراهیم رئیسی بر قوه قضاییه، دامنگیر خودش و آخرین رییسش شد. طبری هفت روز بعد از نشستن رئیسی در جایگاه قاضی‌القضاتی از کار برکنار شد و چهار ماه بعد، در ۲۳ تیر ۱۳۹۸ توسط اطلاعات سپاه بازداشت شد.
هم‌پرونده‌های امروز، شرکای دیروز
حالا معاون مورد وثوق لاریجانی در حالی به عنوان متهم ردیف اول این پرونده در دادگاه حاضر شده است که دستکم چهار نفر از هم‌پرونده‌ای‌هایش و کسانی که گفته می‌شود او از نفوذش برای منع تعقیب آنها سواستفاده کرده بود یعنی؛ حسن نجفی (متهم ردیف دوم)، مصطفی نیاز آذری (متهم ردیف پنجم)، محمد انوشه (متهم ردیف هفتم) و غلامرضا منصوری (متهم ردیف نهم) به گفته دادستانی متواری‌اند و در ایران نیستند.
چهار نفر دیگر هم با قرار وثیقه آزاد هستند که از جمله آنان بیژن قاسم‌زاده، بازپرس پیشین دادسرای رسانه است که حکم وی برای فیلتر کردن تلگرام پیش از این او را به چهره‌ای شناخته شده بدل کرده بود.
فرار متهم متواری ردیف پنجم، مصطفی آذری نیاز ، بر اساس تحقیقات دادستانی بنابر تحقیقات دادستانی « در قبال رشوه‌ای است که اکبر طبری از او گرفته است که قریب به ۱۵ هزار متر زمین و ۳ طبقه ویلای لوکس به ارزش ۴۲۰ میلیارد ریال در بابلسر است».

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76969

پرونده ویژه فساد | سپاه پاسداران
فرمانده اسبق سپاه؛ میراث‌خوار هژبر یزدانی

زیتون ـ فریبرز کلانتری: مرتضی رضایی پیش از محسن رضایی فرمانده کل سپاه بود و پس از کنار رفتن از سمت خود، دیگر در فضای عمومی مطرح نبود.

به توصیف رسانه‌های اصول‌گرا و وابسته به سپاه مانند تسنیم او «سردار بی‌تصویر سپاه» یا حداقل «کم تصویرترین سردار سپاه» در رسانه‌هاست. آنها او را از «پر رمز و رازترین مرد سپاه پاسداران» می‌خوانند و دلیل این رازآلودی و رسانه‌گریزی را «تخصص او، یعنی عملیات اطلاعاتی» عنوان می‌کنند، اما شاید بتوان برای گوشه‌نشینی این سردار سابق سپاه دلایل بهتری هم یافت؛ از جمله میراث‌بری اموال هژبر یزدانی و اداره آن.
پیش از انقلاب ۵۷، هژبر یزدانی از متنفذین سیاسی و اقتصادی دوره پهلوی، صاحب بیش از ۳۰ واحد صنعتی و اقتصادی و دامداری بود. از جمله این موارد می‌توان کارخانه قند شیروان، کارخانه قند کرج، کارخانه قند قزوین، کارخانه قند اصفهان، کارخانه قند شازند، کفش اطمینان و کارخانه پاکریس سمنان و حدود یک میلیون راس دام را نام برد.
در دوره پهلوی دوم، به واسطه دارایی‌های بسیار هژبر به خصوص در صنعت دامداری در میان فعالان این صنعت معروف بوده است که «صدای هیچ گله ای را نخواهید شنید مگر اینکه صدای یکی از گاوهای هژبر هم در میان آنها باشد».

در سال ۵۷ وقتی قرار شد عده‌ای از رجال دولتی و غیردولتی دستگیر شوند تا شاید از این طریق، اعتراضات مردمی فروکش کند، هژبر بازداشت و زندانی شد.
با پیروزی انقلاب و انتشار اخباری مبنی بر مصادره اموال و محاکمه هژبر یزدانی، به ناگهان خبری منتشر می‌شود  مبنی بر اینکه عده‌ای به سرکردگی یکی از امرای ارتش شاه با کامیون به زندان حمله کرده و با شکستن دیوار زندان، هژبر را فراری می‌دهند. پس از آن او به امریکا و بعد به کاستاریکا می‌رود.

متن کامل درزیتون:

https://www.zeitoons.com/76984

جاسو‌س‌هایی برای دستگیر شدن
محمود موسوی مجد کیست؟

زیتون ـ سولماز ایکدر: نام سید محمود موسوی مجد٬ فرزند سید کاظم٬ روز گذشته (سه شنبه) برای اولین بار در اخبار ایران مطرح شد؛ به عنوان جاسوسی که «محل تردد فرماندهان نظامی از جمله قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران را در اختیار سرویس‌های اطلاعاتی اسرائیل و آمریکا قرار می‌داده.»
«زیتون» اطلاع یافته که سید محمود موسوی مجد به رغم جوانی و عدم عضویت در سپاه پاسداران از چهره‌های تاثیر گذار سپاه قدس بوده است.
غلامحسین اسماعیلی، سخنگوی دستگاه قضا٬ در نشست خبری روز گذشته‌اش از محمود موسوی مجد با عنوان جاسوسی نام برد که توسط سازمان‌های سیا و موساد جذب شده است و «در قبال اخذ دلار امریکایی» اطلاعات مربوط به محل تردد و اسکان قاسم سلیمانی و دیگر فرماندهان نظامی را «در ادوار مختلف» در اختیار سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل قرار می‌داده.
سخنگوی قوه قضاییه همچنین خبر تایید حکم اعدام این فرد را به همین دلیل داد.

در قوه قضاییه چه می‌گذرد؟
خبر تایید حکم اعدام مجد به دلیل فروختن اطلاعات منتهی به کشته شدن قاسم سلیمانی اما به سرعت از سوی خبرنگاران مستقل مورد تردید قرار گرفت، چرا که او پیش از دی ماه سال گذشته بازداشت شده بود.

در نهایت ساعتی پس از پایان نشست خبری سخنگوی دستگاه قضا٬ خبرگزاری مرکز رسانه‌ای قوه قضاییه اعلام کرد پرونده مجد ارتباطی با کشته شدن قاسم سلیمانی در عراق ندارد.
این مرکز اعلام کرد که تمام مراحل قضایی این پرونده «مدت‌ها قبل از کشته شدن فرمانده نیروی قدس سپاه» انجام شده و حکم اولیه اعدام موسوی مجد «سوم شهریور ۹۸ صادر شده است.»
پس از آن بود باشگاه خبرنگاران جوان اطلاعات بیشتری را درباره محمود موسوی مجد منتشر کرد، از جمله اینکه او در هجدهم مهرماه ۹۷ بازداشت شده است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77036

زندگی و مرگ هدی صابر در گفت‌وگو با همسرش فریده جمشیدی
«۶۴ نفر شهادت دادند که او را در زندان زدند»

زیتون: «تاکنون چنین مسئله‌ای سابقه نداشته که ۶۴ نفر شهادت بدهند که نخبه این مملکت را در زندان ضرب و شتم کرده‌اند و کشته‌اند».

این بخشی از روایت فریده جمشیدی از چند و چون مرگ و یا به گفته او شهادت هدی صابر، روزنامه‌نگار و فعال ملی مذهبی، در گفت‌وگو با «زیتون» است.

در خرداد ماه سال ۱۳۹۰ زمانی که دیگر عمر اعتراض‌های زنجیره‌ای «جنبش سبز» به آن قد نمی‌داد، دو شوک به حامیان این جنبش و نیروهای تحول‌خواه وارد شد. هاله سحابی، فعال سیاسی که برای شرکت در مراسم ترحیم پدرش عزت‌الله سحابی، رهبر شورای فعالان ملی مذهبی ایران، در مرخصی از زندان به سر می‌برد به گفته شاهدان در جریان درگیری با نیروهای امنیتی و به ادعای منابع حکومتی به دلیل سابقه بیماری قلبی و گرمای هوا درگذشت.

یک روز بعد از اعلام خبر درگذشت هاله سحابی، هدی صابر که در زندان اوین و در بند ۳۵۰ به سر می‌برد به همراه امیرخسرو دلیرثانی، در اعتراض به مرگ مشکوک  هاله سحابی دست به اعتصاب غذا زدند.

https://www.zeitoons.com/wp-content/uploads/2020/06/D37D20F8-4BD7-42AF-B006-F23F6B5720E2.jpeg

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77081

از غلامرضا منصوری تا نصرالله لشنی؛ حقوق بشر به سبک غربی
احسان ابراهیمی
حضور آرام و بی‌حاشیه‌ی یک  قاضی در  اندازه‌ی منصوری در کشور آلمان با ویزای شنگن بار دیگر  یک پرسش قدیمی را زنده کرد که سال‌هاست مجموعه دغدغه‌داران حقوق بشر از کشورهای غربی می‌پرسند: در حالی‌که قربانیان چنین افرادی در کمپ‌هتی پناهندگی کشورهای همسایه ایران آواره و منتظرند، چگونه نظام امنیتی و اطلاعاتی این کشورهای مدعی حقوق بشر به راحتی برای‌شان مجوز اقامت و سفر صادر می‌کنند؟

نمونه دیگر  آن، حضور دادیار دخیل در کشتارهای سال ۶۷ است که در سوئد شناسایی و دستگیر شد. بسیاری از قربانیان دستگاه سرکوب جمهوری اسلامی که توسط افرادی چون منصوری محاکمه می‌شود، سال‌ها پشت در ورود به این کشورها با انواع و اقسام کنترل‌هاب امنیتی و … مواجه می‌شوند اما عاملان و مجریان سرکوب، این‌چنین شاهانه و بی‌دغدغه با دریافت ویزا از مبادی اصلی و رسمی و با هواپیما سفر می‌کنند و اموال دزدی ملت ایران را در کشورهای غربی صرف خرید ملک و … می کنند.

قوانین پول‌شویی که این همه صدایش گوش فلک را پر کرده در این موارد نباید مراعات شود؟! اینکه کشورهایی مانند کانادا به بهشت پولشویی اینان تبدیل شده و انواع و اقسام روش‌های پولشویی عمدتاً در قالب خرید خانه توسط پول‌های مشکوک با منشأ ایران، ‌چین، روسیه، برزیل و … در این کشورها وارد اقتصادشان می‌شود، در کنار سخت‌گیری‌های عجیب و غریب در راه اعطای حق حیات به پناهندگان سیاسی و اجتماعی و دینی که قربانیان ظلم همان نظامهای سیاسی است، جایی بسی تعجب است.

از سوی دیگر، دستگیری شخصیتی مثل نصرالله لشنی که در نظام سرکوب امثال منصوری‌ها آواره کردستان عراق و ترکیه اردوغان بود تا پناهی بیابد، و ناجوانمردانه و خلاف معاهدات بین‌الملی به شکل آدم‌ربایی در تله نیروهای امنیتی ایران قرار گرفت، هم‌‌زمان با آسودگی خاطر منصوری برای اقامت در کشور دموکراتیک و آزاد آلمان، نشان می‌دهد این مناسبات تا چه اندازه ناعادلانه و مبتنی بر منطق پول و منافع اقتصادی است. فعالان سیاسی ایرانی در داخل تحت سرکوب شدیداند و اگر امکان فرار و درخواست پناهندگی یابد، باید سال‌ها در برزخ کشورهای واسطه در انتظار طی شدن روندهای کند و کشنده دریافت اقامت کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی بمانند، و اگر بختیار باشند در این مسیر طولانی، توسط نیروهای امنیتی شناسایی و دستگیر نشوند؛ پس از تباه شدن عمر و مالشان به جایی می‌رسند که امثال منصوری با پول مردم و سابقه سرکوب، در اوج امنیت و آرامش اقتصادی در خانه‌های زیبا و گران قیمت پایتخت‌های اروپایی در حال گذران دوران درمان و بازنشستگی‌اند و فرزندانشان در مدارس  و دانشگاه‌های خصوصی اروپایی در حال ادامه تحصیل.

گزارش‌های رسمی دولت اتریش در مسکوت گذاشتن تراژدی قتل قاسملو در خاک آن کشور برای حفظ روابط اقتصادی با دولت جمهوری اسلامی و فراری دادن قاتل، رسوایی تمام عیار معیارهای دوگانه این کشورها در رعایت حقوق بشر است. همچنین مستند بی‌بی‌سی انگلیسی درباره همکاری‌هاب درازآهنگ نهادهای امنیتی انگلیسی با دولت معمر قذافی در ردگیری و دستگیری مخالفان رهبر لیبی در کشورهای اروپایی، نشان می دهد پول و مناسبات پنهانی با دولت‌هاب سرکوب گر، امری‌ست طولانی و پیچیده و البته همچنان در جریان.

امیدوارم فعالان حقوق بشر ساکن در آلمان با ایجاد پویش‌هایی، درصدد محاکمه و یا اخراج  قاضی منصوری از آلمان برآیند و نگذارند وی با سابقه‌ای روشن از سرکوب حقوق بشر در این کشور آسوده باشد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77106

باز هم زنگ خطر
کیوان صمیمی
 
خودسوزی، خشونت‌آمیزترین عکس‌العمل است؛ خشونتی به‌مراتب شدیدتر از آتش‌زدن پاسگاه پلیس و یا بانک.

جانباز مظلوم کرمانشاهی، خود را به‌آتش کشید و شهید شد. فردی جان به‌لب‌رسیده وقتی که خود را به‌آتش می‌کشد، آمادگی این‌که همراه خود دیگری را هم به‌آتش بکشد و یا عملی انتحاری و انفجاری انجام دهد را نیز را دارد.

چنان‌چه اعتراضات خشونت‌پرهیز و مطالبه‌محور فرودستان اقتصادی یا محذوفان اجتماعی پاسخی خشونت‌آمیز از سوی حکومتیان دریافت کند، جان به‌لب‌رسیدگانی که به مرز خودسوزی نزدیک شده‌اند می‌توانند ناگهان در فضای ویژه‌ی روانی، سطل زباله سوزی، بانک‌سوزی، پاسگاه‌سوزی و شاید هم دیگرسوزی و ترور را فی‌البداهه انجام دهند.
حکومت به‌غلط تصور می‌کند که انجام خشونت شدید و عملیات انتحاری توسط مردمی که سازمان‌یافته نیستند، آغاز فاز و ماجرایی جدید است لذا می‌توان در صورت شروع این فاز، تمهیدات متناسب با آن را فراهم کرد اما اشتباه همین‌جاست. انفجار و دیگرسوزی که از خودسوزی آسان‌تر است چنان‌چه کلید بخورَد، آغاز هیچ ماجرایی نیست بلکه پایان ماجراست. پایانی است بر موثربودن جنبش اجتماعی و حرکات خشونت‌پرهیز و تاثیر باورمندانِ به جنبش مطالبه‌محور، بر عصیان‌گریِ حق‌مدارانه‌ی فرودستان و محذوفان.
و به‌این ترتیب است که دیگر، ماجرا پایان می‌یابد و تخریب‌های غیرقابل کنترل، دومینو وار و اضمحلال کننده‌ی همه‌چیز، با شیبی تند به‌حرکت در می‌آید.

آن‌زمان فقط زبان سرکوب است که حرف می‌زند. سرکوب و کشتاری به‌مراتب وسیع‌تر از آبان ۹۸ ولذا نتیجه‌ی آن فاجعه‌ی انسانی، در داخل و خارج مشخص است. در داخل کشور، به حدود صفر رسیدن مشروعیت حکومت و ریزش شدید طرفداران آن و حتی ریزش در بدنه‌ی نیروهای سرکوب‌گر را شاهد خواهیم بود. در صحنه‌ی بین‌المللی نیز بسیج آسان کشورها با سازمان‌دهی امریکا و خارج از شورای امنیت سازمان ملل متحد، به‌منظور سقوط جمهوری اسلامی رقم خواهدخورد.

در آن زمان درخواست نظام از ملت که صدای جنبش را شنیدیم و دعوت به آشتی و گفتگوی ملی، توسط اکثریت وسیعی از مردمِ به‌خشم آمده شنیده نخواهدشد.
خشونت عاصیان، بر سرکوب حکومتیان غلبه خواهدکرد و همین خشم در نظام بعدی، مبنای برخورد با عوامل نظام فعلی خواهدشد. و بازهم استمرار چرخه‌ی خشونت‌ و آغاز حکومت تندروهای جدید را خواهیم داشت، در کنار تعهداتی که برای نظام جدید نسبت به ایالات متحده امریکا ایجاد شده‌است. آغاز عملیات تروریستی و زیرزمینیِ جانفشانان باقیمانده از حکومت اسلامی و شروع سرکوب آنان به‌بهانه‌ی برقراری امنیت، فضایی نگران‌کننده و بی‌ثبات را مجدداً برای مردم به‌ارمغان خواهدآورد.

این است دست‌پخت تمامت‌خواهان فعلی برای ملت و کشور؛ آنانی که صدای جنبش مسالمت‌آمیز اجتماعی مردم و راهکارهای دغدغه‌مندان ملی را به‌موقع نشنوند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77115

درس‌هایی از جنبش ضد تبعیض آمریکا
علی کشتگر

زمانی که در میانه قرن هژدهم (۱۷۶۰) توماس جفرسون نسخه اولیه قانون اساسی آمریکا را تدوین می کرد، برده‌داری در جامعه این کشور امری رایج و عادی بود. جفرسون که با خواندن کتاب معروف گزنفون (کورش نامه) با شیوه مملکت داری کوروش آشنا شده و تحت تاثیر آن بود(۱) به شدت به مساله لغو هرگونه تبعیض مذهبی و آزادی و برابری ادیان و عقاید در امپراطوری وسیع کوروش به عنوان عامل وحدت بخش امپراطوری اهمیت می داد و به این نتیجه رسیده بود که وحدت جامعه متنوع و چند ملیتی آمریکا در گرو مدارا با همه عقاید و مذاهب و برابری همه ادیان در برابر قانون است. او در گنجاندن اصل برابری مذاهب در قانون اساسی آمریکا موفق عمل کرد، اما هرچند خود با برده‌داری مخالف بود و قانون منع وارد کردن برده به آمریکا را به تصویب رساند، اما برای لغو آن نتوانست کاری از پیش ببرد. برخی از مورخان حتی گفته‌اند که خود جفرسون هم در مزارع خصوصی‌اش از کار بردگان بهره می‌برد.
بیش از شصت سال پس از جفرسون این آبراهام لینکلن شانزدهمین رئیس جمهور آمریکا بود که با به تصویب رساندن تبصره سیزدهم قانون اساسی آمریکا رسما برده‌داری را ملغی کرد و پرچم مبارزه با تبعیض و نژادپرستی را در آمریکای به شدت بحران‌زده آن زمان بر افراشت. او در دومین دوره ریاست جمهوری اش در پانزده آوریل ۱۸۶۵ به دست نژادپرستان به قتل رسید. کارل مارکس در نامه ای خطاب به آبراهام لینکلن عمل شجاعانه و انسانی او در لغو برده داری را ستایش می کند(۲). از هنگام تصویب تبصره سیزدهم قانون اساسی که تبعیض‌نژادی و برده داری لغو می شود تا به امروز مبارزه علیه فکر و فرهنگ ریشه دارنژادپرستانه یکی از موضوعات اصلی تحولات اجتماعی و تاریخی آمریکا بوده است.
تجربه آمریکا نشان می‌دهد که قوانین مترقی در حمایت از برابری شهروندان و لغو تبعیضات کافی نیستند و تا فکر و فرهنگ جامعه تحول پیدا نکند زنگارها و رفتارهای نژاد پرستانه از مناسبات اجتماعی زدوده نمی شوند. یک قرن پس از ترور لینکون، کشیش سیاهپوست دکتر مارتین لوترکینگ با رویای زدودن رسوبات نژادپرستی از جامعه آمریکا با تکیه بر جنبش مسالمت جویانه سیاهان برای برافکندن رسم نژاد پرستی قد علم می کند و جان بر سر این سودا می گذارد. از زمان قتل او در چهار آوریل ۱۹۶۸ تا به امروز، پیکار و تلاش علیه نژادپرستی در آمریکا چه در عرصه های فرهنگی و اجتماعی و چه در زمینه قانون‌گذاری ادامه داشته و به موفقیت‌هایی هم رسیده است. با این همه گرایش نژادپرستانه هنوز با سخت جانی به حضور و نفوذ خود در جامعه آمریکا ادامه داده است. می توان گفت که اندیشه برتری نژاد سفید از دوران پس از جنگ جهانی دوم تا هنگام ظهور ترامپ مدام در آمریکا رو به افول و فرسایش داشته است، پیروزی باراک اوباما به عنوان نخستین رئیس جمهوری سیاه پوست تاریخ آمریکا خود نشانه روشنی از روند کاهش نفوذ نژاد پرستی در جامعه آمریکا بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77123

درد مشترک
#خط_سوم

🔴 جنبش علیه تحقیر
از خرداد ۸۸ تا آبان ۹۸
▪️نشست مجازی با حضور
دکتر اردشیر امیرارجمند
و دکتر محمد تقی کروبی
▪️یکشنبه ۲۵ خرداد ۹۹
ساعت ۲۲ به وقت تهران
▪️لینک ورود:
https://us02web.zoom.us/j/86095948452

✅@Kaleme

تهران قصری، کمدین ایرانی ـ آمریکایی در گفت‌وگو با زیتون:
من دو رگه‌ی ایرانی و سیاه‌پوست هستم، نژادپرستی را می‌شناسم

زیتون ـ سپیده جدیری: بعد از این‌که سوال‌ها را دید، خندید و گفت: سوالات شما مرا یاد امتحان‌هایمان در مدرسه انداخت. اگر می‌دانستم پاسخ دادن به آنها این‌قدر کار می‌برد، می‌گفتم همان بهتر که بگذاریم مردم آمریکا نژادپرست باشند چون مبارزه با نژادپرستی از این آسان‌تر بود!

تهران قصری، هنرمند طنزپرداز و کمدین دورگه‌ای است با پدری ایرانی و مادری آفریقایی ـ آمریکایی. والدینش برای او نام تهران را برگزیدند تا یادآور ریشه‌های ایرانی او و فرهنگ کشور ایران باشد. در واشینگتن دی سی متولد شده است، در لس‌آنجلس زندگی می‌کند و با این حال، می‌تواند به فارسی نیز صحبت کند، بخواند و بنویسد. همین علاقه‌اش به زبان فارسی و ایران، که می‌توان گفت میراث خانواده‌اش برای او بوده است، باعث شده که علاوه بر ساخت و اجرای کمدی برای آمریکایی‌ها، به ساخت برنامه‌ی طنز برای شماری از تلویزیون‌های فارسی زبان خارج از ایران نیز روی بیاورد و به‌این ترتیب، برای مخاطبان ایرانی نیز به چهره‌ا‌ی آشنا تبدیل شود. از زمان شروع اعتراضات سراسری در آمریکا، «تهران» با انتشار چندین ویدیو در شبکه‌های اجتماعی از حضور خودش در این اعتراضات، به زبان‌های فارسی و انگلیسی به اطلاع‌رسانی درباره‌ی وجود نژادپرستی و تبعیض و بی‌عدالتی‌های ناشی از آن در آمریکا پرداخته است. او در گفت‌وگو با زیتون، این تبعیض‌ها را معضلی سیستماتیک می‌داند و می‌گوید که «قانون اساسی آمریکا، قوانین وضع شده‌ی مختص سفید پوستان است و‌ شامل حال بردگان نمی‌شود و حتی پس از به پایان رسیدن دوران برده‌داری این ‌قوانین اصلاح نشد.»

تهران، خود علاقه داشت که گفت‌وگو را از ابتدا به زبان فارسی انجام دهیم تا نیازی به ترجمه‌ی آن از زبان انگلیسی نباشد. این شد که پاسخ‌های او که به‌ هر حال، زبان اولش انگلیسی است، کوتاه‌تر از آن‌چه مورد انتظار است از کار درآمد

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77136

جنبشِ ۲۵ خرداد به زبان ساده
طاها پارسا

این‌روزها خیابان‌های بسیاری از شهرهای آمریکا شاهد یک جنبش اجتماعی علیه تبعیض‌اند؛ حاکی از آن که حتی جامعه‌ی مدنی آمریکا، با تمام توان‌مندی و استعداد، نتوانسته است خواسته‌ی «عدم تبعیض» را نهادینه کند و فراتر از آن، هیچ حزب، نهاد، قانون، دستگاه و رسانه‌ای ظرفیت و استعداد نمایندگی این خواسته را نداشته که به‌ناچار سر از خیابان در آورده است.

قاعده همین است. هنگامی که یک «خواسته‌» یا یک «ارزش/هنجار»، جایی در دل نهادهای دولتی یا مردمی نیابد و یا هیچ نهادی هاضمه‌ی پذیرش و نمایندگی و نهادینه کردن آن را نداشته باشد، «جنبش‌»ی به نمایندگی از آن ظهور می‌کند. مادامی‌که آن خواسته یا ارزش، نهادینه یا «منحل» نشود، جنبش‌ فرو نخواهد نشست، حتی اگر از شکلی به شکلی دیگر در آید و یا از راهی به راهی دیگر کشانده شود. به زبانی دیگر، خواسته و اعتراضی که به خیابان کشید، حتی اگر بی‌پناه هم نباشد، بی‌سرپناه است چون سرپناهِ خواسته‌ها و ارزش‌های اجتماعی، نهادهای دولتی و مردمی‌اند.

یازده سال پیش، در چنین روزی، میلیون‌ها نفر از مردم ایران، غالبا در شهر تهران به خیابان آمدند. خواسته‌ی آنان بازپس‌گیری رأی‌شان بود. اما هیچ نهاد و قانونی این خواسته را نمایندگی نمی‌کرد و هاضمه‌ی فهم و نهادینه کردن آن‌را نداشت. اعتراض‌ها جنبشی را شکل داد و خیابان، پناه‌گاه مردم و اعتراض‌های بی‌سرپناه شد.

حکومت، خواسته‌ی مردم را می‌دانست، اما جنبش را درنیافت و در برابر آن مقاومت کرد. این طبیعی بود. نه تنها حکومت‌ها، بلکه همه‌ی نهادها و دستگاه ارزش‌ها و قانون‌های ریشه‌دار هم، ابتدا در برابر خواسته‌ها یا ارزش‌های جدید مقاومت می‌کنند و بعضا آن‌را نامشروع و بی‌جا و ضدارزش می‌خوانند.

نظام جمهوری اسلامی، بخوانید آیت‌الله خامنه‌ای، نام جنبش را «فتنه» گذاشت تا آن را منحرف کند و شکست دهد. گروه‌های مختلف اپوزیسیون و حتی بخشی از فعالان مدنی و سیاسی، هم به یاریش آمدند و خواسته‌ی اصیل و واقعیِ جنبش را منحرف کردند و آن‌را به براندازی، برابری، رفع تبعیض، جمهوری‌خواهی، رفع نظارت استصوابی، اصلاح قانون انتخابات، بازگشت به قانون اساسی، آزادی زندانیان سیاسی و… و هزار و یک خواسته‌ی تاریخی  و عقب‌مانده‌ی دیگر، تعبیر و تفسیر کردند و… این‌گونه بود که تنها خواسته‌ی جنبش، «رای من کجاست؟» در حاشیه نشست.

حکومت از حاشیه‌نشینیِ خواسته‌ی اصلی، از انحرافِ جنبش، جشن گرفت. شادمان از آن‌که، بخشی از هویت آن، از سوی منتقدان و مخالفانش، شقه‌شقه و نابود شده بود. حالا خیلی راحت می‌توانست سراغ بخش دیگری از هویت جنبش برود و آن‌را محصور کند. کاندیداهای انتخابات ریاست‌جمهوری، میرحسین موسوی و مهدی کروبی، نمایندگان رأی گم‌شده‌ی مردم، رهبران ناتمامِ جنبش، محدود و محصور شدند تا چیزی از جنبش در خیابان باقی نمانَد. حکومت موفق شد. چهار سال ریاست احمدی‌نژاد بر دولت به‌پایان رسید و رأی مردم در انتخاباتِ ریاست‌جمهوری پیدا نشد و  خواسته‌ی اصلی منحل شد و جنبش ۲۵ خرداد ۸۸ به پایان رسید و در عوض برگی درخشان به تاریخ «جنبش دموکراسی‌خواهی ایران» افزوده شد؛ «جنبشی» که فرو نخواهد نشست، حتی اگر از شکلی به شکلی دیگر در آید و یا از راهی به راهی دیگر کشانده شود.

جنبش ۲۵ خرداد ۸۸، به خواسته‌ی اصلی خود نرسید اما  آثار جانبی آن بر عرصه‌ی سیاست در ایران غیر قابل انکار است.  این جنبشِ  مسالمت‌آمیز و مدرن،  تاریخِ حکمرانی و سیاست و هویت و حتی زندگی شخصی و آینده‌ی بسیاری از سیاست‌مداران، فعالان سیاسی، روشنفکران و روزنامه‌نگاران را به قبل از و بعد از خود تقسیم کرد. ادبیات و رفتار و فرهنگِ سیاسی برخاسته از این جنبش، نوری بر تاریک‌خانه‌ی سیاست و حکمرانی و گفتمان‌های غالب گرفت و بسیاری را برانداخت، تضعیف کرد  و حتی کسانی‌ را هم برکشید؛ کسانی که کمترین نسبتی با آن نداشتند. جنبش ۲۵ خرداد با سکوت آغاز شد؛ گویی مارگوت بیکل برای این جنبش سروده بود که «سکوت سرشار از ناگفته‌هاست».

ناگفته نمانَد. میرحسین موسوی و مهدی کروبی، راه اصلاحِ عملیِ جمهوری اسلامی را یافته بودند، اما از هر سو تنها ماندند و به تنهایی به حصر رفتند. از میان جمعیت میلیونی حامیان، تنها کسی که آن‌ها را «هیج‌گاه» تنها نگذاشته، یک زنِ سرافراز، زهرا رهنورد، است. حالا دیگر، صبوری آنان، ایستادن‌شان بر سر آرمان، مبارزه آن‌ها در برابر استبداد و تسلیم نشدن‌آن‌ها به خواسته‌های نامشروع رهبر جمهوری اسلامی، صورتی نمادین و جلوه‌ای اخلاقی یافته است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77145

چه کسانی می‌خواهند ایران و آمریکا به میز مذاکره برنگردند؟
پیش‌بینی‌‌های هشدارآمیز ظریف

زیتون ـ یلدا امیری: محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران روز گذشته در یک برنامه زنده اینستاگرامی گفت: «من سیاستمدار نیستم و کارگزار دیپلماتیک هستم و درس می‌دهم.»  اما برخلاف آنچه ظریف در این گفتگوی اینستاگرامی با فرید مدرسی، روزنامه‌نگار، گفت به نظر می‌آید که اتفاقا «سیاستمدار» است و  می‌داند کجا و چگونه حرف‌های مگو را هر چند در لفافه بگوید و هشدار دهد.

ظریف در این برنامه با اشاره به احتمال پیروزی ترامپ در انتخابات گفت؛ هرچند بزرگترین اشتباه پیش‌بینی است اما او شانس انتخاب مجدد ترامپ را بیش از ۵٠ درصد می‌داند به گفته وی ترامپ یک پایه ٣۵ درصدى رای دارد و هنوز آن پایه تکان نخورده است، در ضمن تاکید کرد «به عنوان تحلیل‌گر می‌گویم شانس انتخاب مجدد ترامپ وجود دارد.»

تهدید با زبان خوش
روز ۱۵ خرداد خبری منتشر شد مبنی بر اینکه ایران یک شهروند آمریکایی به نام «مایکل وایت» را آزاد کرد، از سوی دیگر دولت آمریکا نیز شهروند ایرانی- امریکایی به نام مجید طاهری را آزاد کرده است.
پس از آن بود که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا در حساب توییترش نوشت:«تشکر از ایران، این نشان می‌دهد که توافق ممکن است!»
او در توییت دیگری هم با ابراز شادی از بازگشت مایکل وایت به آمریکابا تشکر مجدد از ایران نوشت: «تشکر از ایران. تا انتخابات آمریکا صبر نکنید تا بخواهید یک ماجرای بزرگ درست کنید. من برنده می‌شوم. شما الان به توافق بهتری می‌رسید!»
بعد از این دو توییت ترامپ بود که بحث امکان بازگشت ایران و ایالات متحده بر سر میز مذاکره بالاگرفت.


https://www.zeitoons.com/77194

۲۵ خرداد ۸۸ استبداد را عریان کرد
ابوالفضل قدیانی

یکشنبه ۳/۲۵/ ۹۹ یازدهمین سالگرد جنبش سبز بود. این روز:
۱-یازدهمین سالگرد بزرگترین راهپیمایی اعتراضی و ضد استبدادی تاریخ این کشور چه پیش از انقلاب و چه پس از انقلاب است.
۲- یازدهمین سالگرد جنبشی است که نام و یاد آن لرزه بر اندام مستبد و اصحاب استبداد می‌اندازد.
۳-یازدهمین سالگرد عریان شدن زوال مشروعیت نظام استبداد دینی و ولی فقیهش علی خامنه‌ای است.
۴-یازدهمین سالگرد برانداختن تام و تمام پردهٔ تزویر از چهرهٔ مستبد امروز ایران و استبداد دینی است.

این که آقای خامنه‌ای پس از این راهپیمایی اعتراضی گفت : آبروی نظام رفت یا آبروی نظام را بردند اشاره به همین  نکات دارد.

جنبش سبز زنده است چون مطالبات آن که همان جمهوریت تام و تمام، دمکراسی، حکومت قانون، عدالت، آزادی‌های فردی و اجتماعی، حقوق شهروندی، توسعهٔ اقتصادی و سیاسی است، تاکنون معوق مانده و بر آورده نشده است واکنون با شدت بسیار بیشتری مطالبه می‌شود.
جنبش سبز آتش زیر خاکستری است که با این وضعیت بحرانی و انسان‌شکن اقتصادی چندان طولی نمی‌کشد که شعله‌ور گردد.

رهبران جنبش سبز قریب ده سال است که در حصر به سر می‌برند و همچنان هدف کینه‌توزی و انتقام‌جویی مستبد امروز ایران‌اند اما محکم و استوار بر سر موضع خود علیه استبداد ایستاده‌اند.

چند روز پیش آقای محمد تقی کروبی، فرزند شیخ شجاع اصلاح طلبان آقای کروبی، طی مصاحبه‌ای اعلام کرد که آقای کروبی ماه گذشته دچار بیهوشی شده  و با تعلل نیروهای امنیتی با یک ساعت تأخیر به بیمارستان اعزام و مورد مداوا قرار گرفته است  و به خاطر شرایط کرونایی پس از یک روز به منزل (محل حصر) باز گشته. فرزند ایشان تأکید کرد  که آقای کروبی علی‌رغم ضعف جسمانی از روحیه‌ای بسیار عالی و مقاوم برخوردار است.

از خداوند کریم سلامتی و تندرستی این عزیز محصور و دو عزیز محصور دیگر را مسئلت دارم. امیدوارم هرچه زودتر  اینحصر غیرقانونی و ظالمانه شکسته شود و مردم شاهد آزادی محصورین و آزادی زندانیان سیاسی باشند که از اساس دستگیری و محاکماتشان غیر قانونی و ستمگرانه بوده است.
‌به هر حال هر حادثه سوئی که برای محصورین و زندانیان سیاسی عزیز رخ دهد مسئول اصلی آن آقای خامنه‌ای است که باید پاسخگو باشد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77257

سال‌های انتظار

*من به چشم‌های بی‌قرار تو قول می‌دهم
ریشه‌های ما به آب
شاخه‌های ما به آفتاب می‌رسد
ما دوباره سبز می‌شویم

*قیصر امین‌پور

چه چیزی اینستاگرام را «خطرناک» می‌کند؟
پا در کفش صدا و سیما، دست در دست توییتر

زیتون ـ شیوانظرآهاری: احتمال فیلتر شدن اینستاگرام به عنوان یک شبکه محبوب اجتماعی، یکی از رایج‎ترین بحث‎های دنیای مجازی در سال‌های اخیر در ایران بود. پس از اعتراضات دی‎ماه ۹۶ و فیلترشدن تلگرام، همواره زمزمه‏‌هایی مبنی بر پیش‌بینی سرنوشتی مشابه برای اینستاگرام به گوش می‌رسید. حالا اما به نظر می‌رسد که در دورخیز گروه‌های سیاسی برای انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۴۰۰ بار دیگر این بحث‎ها جدی شده است.

پیش از این معمولا بحث فیلتر اینستاگرام در ادبیات حاکمیت بیشتر از آن که به حوزه سیاسی پیوند بخورد، با آزادی‌های اجتماعی، حجاب و ترویج سبک‌های زندگی متفاوت سروکار داشت. سه روز پیش هم، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی در جلسه علنی مجلس با انتقاد از عدم نظارت درست و دقیق فضای مجازی گفت:«۳۰ درصد جرایم رایانه‌ای کشور، در بستر اینستاگرام رخ می‌دهد و ۲۵ درصد محتوای خلاف عفت در این محتوا دیده می‌شود، همچنین درآمدهای کثیف مانند قمار نیز در آن جا قابل رویت است.»
از سوی دیگر اما فرید مدرسی، روزنامه‌نگار نزدیک به دولت، که همین چند روز پیش میزبان اولین گفتگوی لایو اینستاگرامی جواد ظریف، وزیر امورخارجه، بود؛ در توییترش با اشاره به تلاش‎های صورت گرفته برای فیلترکردن اینستاگرام تا پیش از انتخابات ۱۴۰۰ نوشته است محفلی که به دنبال فیلتر کردن این شبکه است مدعی دولت بعدی است و می‏‌خواهد فیلترکردن اینستاگرام را به نام دولت روحانی تمام کند. او البته آدرس سرراستی از این «محفل» نداد و نوشت:«این محفل که مدعی دولت بعدی است، دو سر در دو نهاد دارد که یک نفر آن دستیار رئیس نهاد اولی است و دیگری فرزند رئیس نهاد دیگری.»

اینستاگرام به جای تلویزیون
اینستاگرام در دوران همه‌گیری ویروس کرونا و قرنطینه اجباری در بسیاری از کشورهای جهان، ظرفیت‏‌های جدیدی از خود نشان داد.
در کشوری مانند ایران که تلویزیون ملی اقبال چندانی میان مردم ندارد، این شبکه با امکان ارتباط مستقیم کاربران با اشخاص محبوب یا معروف و پخش زنده، توانست تا حدی جای تلویزیون را بگیرد. بسیاری از چهره‎هایی که تلویزیون ملی به آنان روی خوش نشان نمی‎دهد در این مدت و توسط این شبکه توانستند به طور مستقیم با هوادارانشان صحبت کنند و مردم زیادی را ساعت‌ها پای صفحات کوچک موبایل نگاه دارند.
این کارکرد اینستاگرام در وضعیتی که حاکمیت سعی کرد انحصار تولید صدا و تصویر در سطح گسترده را تا جایی که ممکن است در دایره اختیارات صدا و سیما نگاه دارد، محل حساسیت فراوانی شد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77254

انتشار فصل‌نامه «نقد دینی»

https://www.zeitoons.com/77286

زیتون– هم‌زمان با سال‌روز درگذشت علی شریعتی، نخستین شماره فصل‌نامه نقد دینی منتشر شد. این نشریه الکترونیکی نگاهی تحلیلی-انتقادی به فهم دین و ضرورت بازسازی اندیشه دینداران دارد.

موضوع پرونده ویژه این شماره چیستی و چرایی نواندیشی دینی است. شماره نخست فصل‌نامه با ۱۴ مقاله و در ۱۹۷ صفحه در وب‌سایت  این نشریه قابل دریافت است.
‏⁦در یادداشت نخست این فصل‌نامه که با سردبیری محمدجواد اکبرین،  منتشر می‌شود،  آمده است:

«سرانجام پس از ماه‌ها پیگیری و همت جمعی از دوستان، دفتر فصل‌نامه نقد دینی باز شد تا از دین، نقد دینی و ضرورت بازسازی اندیشه دینداران بگوید و تازه‌های صاحب‌نظران را در نقاط مختلف جهان، به ویژه در بستر اسلام و ایران، در جامه‌ای تازه گرد آورَد و نخستین نشریه فارسی‌زبانِ این حوزه در خارج از کشور باشد.
موضوع پرونده ویژه در نخستین شماره از این فصل‌نامه چیستی و چراییِ نواندیشی دینی است. این موضوع اگرچه مکرر است اما به معنای مصطلح، تکراری نیست. هر چه جهان و انسان تغییر می‌کند  پرسش‌هایی خاص و متفاوت از دین در جهان جدید، زاده یا تجدید می‌شود و چیستی و چرایی وجود نحله‌ای از دینداران یا دین پژوهانی که به این مواجهه می‌اندیشند بیشتر خود را نشان می‌دهد. انتشار دفتر نخست این فصل‌نامه، هم‌زمان شده است با فراگیری ویروس و بلا و ابتلای عالم‌گیری که علاوه بر به چالش کشیدن همه وجوه حیات انسان، الهیات را نیز با پرسش‌ها و تنش‌ها و چالش‌هایی تازه روبه‌رو کرده است.
 صاحب‌نظران بزرگواری که دعوت فصل‌نامه را برای این پرونده پذیرفته‌اند در ۹ مقاله به این پرسش‌ها پاسخ داده‌اند: آیا نواندیشی دینی با «دغدغه ایمانی» در پی دفاع از متون و گزاره‌های دینی به زبان امروز و خرافه‌زدایی از ساحت دین است؟ آیا نواندیشی دینی با «دغدغه آکادمیک و علمی» در پی یک پروژه پژوهشی درباره اجزاء مختلف دین و احیانا تبیین نسبت آن با دنیا و انسان جدید است؟ آیا نواندیشی دینی با «دغدغه روشنفکری» (نه الزاما و انحصارا آکادمیک) به دنبال روشنگری و نوزایی فکری در یک جامعه دینی است و ایجاد تغییرات اجتماعی در جهت آزادی، عدالت و اخلاق را دنبال می‌کند؟ اگر دغدغه نواندیشی دینی ترکیبی از دو یا سه مؤلفه فوق است، کدامیک متغیّر اصلی است؟ آیا پروژه نواندیشی دینی نسبتی با وضعیت جامعه مخاطبش دارد و مثلا ترکیب جمعیت و میزان و درصد مذهبی بودن یا نبودن جامعه تاثیری در این پروژه و کمیت و کیفیت آن نمی‌گذارد؟ و سرانجام با توجه به کارنامه حکومت دینی در ایران و واکنش جامعه به آن، آیا می‌توان برای پروژه نواندیشی دینی در جامعه کنونی ایران هم‌چنان جایگاهی قائل بود؟

در صفحات خارج از این پرونده، سینماگری در آنچه که سینمای دینی خوانده می‌شود تأمل کرده است. مقاله‌ای دیگر به قصه نامکررِ حیات و هویتِ دکتر علی شریعتی پرداخته است که از پیش‌کسوتان بازسازی و تجدید فکر دینی در نیم سده اخیر به شمار می‌آید؛ چنان‌که این شماره نیز در چهل و سومین سالروز درگذشت او منتشر می‌شود. در ادامه، گفتگویی با زنده‌یاد رضا بابایی در باب «حکومت، مشروعیت و عدالت» فرصتی است برای گرامیداشت یاد این نواندیش دینی که بهار جاری در ۵۵سالگی و پس از ماهها ابتلا به سرطان از جمع ما رفت؛ گفتگویی که در زمان حیات او منتشر نشده است. پایان‌بخش فصلنامه نیز معرفی دو کتاب است که سال گذشته توجه علاقمندان به این حوزه را جلب کرده است».

این نشریه در پایان هر فصل منتشر می‌شود و در هر شماره، پرونده‌ای را به موضوعی خاص اختصاص می‌دهد. حسن یوسفی اشکوری، مدیر مسئول فصل‌نامه است و در کنار او محمد جواد اکبرین (سردبیر)، رضا علیجانی و حسن فرشتیان هدایت و انتشار آن را بر عهده دارند.

نخستین شماره این نشریه را به رایگان  از  این‌جا می‌توانید دریافت کنید


https://www.zeitoons.com/77286

«تکوین» پروژه‌ی تواب‌سازی در جمهوری اسلامی
گشودنِ باب «توبه»

زیتون ـ مهسا محمدی: «توبه» حالا دیگر در ادبیات سیاسی و قضایی جمهوری اسلامی معنا و مصادیق وسیعی پیدا کرده است. متناسب با گسترش و تنوع مخالفان و شکل مخالفت‌ها و اینکه با اصل نظام باشد یا یک سیاست مشخص یا حتی یک «مقام» سیاسی یا مذهبی، توبه می‌تواند اشکال مختلفی به خود بگیرد.
هر چند در نهایت همه اعمالی که به عنوان توبه برای جمهوری اسلامی قابل پذیرش هستند، معنی ضمنی، اعتراف و بازگشت از «گناه» را در خود دارند.

با وجود این از زمانی که آیت‌الله کاظم شریعتمداری، با دستانی لرزان در تلویزیون نامه عفو خود را خطاب به «حضرت آیت آلله العظمی امام خمینی دامت برکاته» خواند، تا به امروز که خبرنگاران در توییتر مجبور به پس گرفتن اعتراض خود درباره حکم زندانیان محیط‌زیستی هستند، این رشته گسسته نشد، اما به ‌روز شده است.
معنی این عمل در ادبیات جمهوری اسلامی تا بدانجا منعطف شده که هفته گذشته محسنی‌اژه‌ای، معاون اول قوه قضاییه، توانست خوانشی «رحمانی» از آن ارائه کند و خواستار در نظر گرفتن «فرصت توبه» برای مجرمین شد و گفت که باید «باب توبه» در زندان ها باز شود.

«باب توبه»
این باب اما هیچ‌گاه در زندان‌ها بسته نبود.
پروژه‌های تواب‌سازی در میان زندانیان سیاسی دهه ۶۰ در ایران بخشی از پروسه بازجویی بود و زندگی زندانی، هم‌بندان و حتی خانواده‌اش را در طول دوران بازجویی و محکومیت به شدت تحت تاثیر قرار می‌داد. 
پروسه‌ای که هم بعد مذهبی داشت و از همین رو به گفته یرواند آبراهامیان، تاریخدان، «بیشتر بازجویان از میان طلاب و روحانیون جوان که در حوزه‌ها تعلیم اسلامی دیده و یا هنوز می‌دیدند انتخاب می‌شدند»، و هم بعد سیاسی و اطلاعاتی.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77285

کیوان صمیمی
اصولگرایانِ واقعی
 
دانشجویان و جوانان باصداقتی را داریم که در دوران مدرن و قرن حاضر هم، نظریه‌ی سیاسی ولایت فقیه را بهترین طریق حکومت‌داری می‌دانند.

همین عزیزان اما امر به معروف، نهی از منکر، انتقاد و مطالبه‌گری از ولی فقیه به‌منظور سالم‌سازی کشور و فاصله‌گرفتن از انحرافات را ترک نکرده‌اند.

انتقاد محترمانه‌ی اخیر دانشجویان ولایی از رهبر که رسانه‌ای هم شد، حاوی نهی از منکر و مطالبه‌گری قابل توجهی بود.

یکی از موارد، سؤالی انتقادی با این مضمون بود : روش‌های چهل‌و‌یک ساله‌ی جمهوری اسلامی، چه بوده‌است که طرفداران آن را از ۹۸٪ به حداکثر ۴۲٪ رسانده‌است.

موضوعات و انتقاداتی از این دست نشان ‌می‌دهد که هموطنانی ولایت‌مدار، مجلس ۴۲ درصدی را نهادی در رأس امور نمی‌دانند تا بتواند انحرافات و بحران‌های موجود را درمان کند.

این در حالی‌ست که مسئولانی در وزارت کشور، برخی اصولگرایان و نیز علی مطهری صریحاً ۴۲ درصد را نادرست دانسته و مجلس را حدود ۲۸ درصدی اعلام کرده‌اند.
بنابراین بخشی از اصولگرایان هم بر این باور هستند که درمان اساسی و ساختاریِ انحرفاتِ مزمن شده در طول چهار دهه را نمی‌توان با اصلاحات از بالا آن‌هم بالایی اینچنین حداقلی، توسط حتی نهادهای انتخابی درمان کرد.

براندازی و انقلاب نیز درمان پایدار نیست و این موضوع، در سلسه یاداشت‌های کوتاه جنبش اجتماعی در همین کانال آمده‌است.

تنها و تنها حرکت از پائین و بسترسازی برای جنبش مسالمت‌آمیز اجتماعی است که می‌تواند توسعه‌ی پایدار و احیای اخلاق و ایثار را عملی کند.

تنها و تنها کمک به آغاز حرکت‌های آرام و مطالبه‌گرانه است که می‌تواند از شورش‌های کور و خشونت‌آمیز که نتیجه‌ای جز کشتار و ناامیدی ندارد، جلوگیری کند.

ارتباط با فرودستان و حاشیه‌نشینان و زمینه‌سازیِ حرکت آرام و جنبش مدنی، وظیفه‌ی همه‌ی نیروهای ملی با هر گرایش اعتقادی و سیاسی‌ست.

https://www.zeitoons.com/77314

سه آموزه از یک معلم
حسن یوسفی‌اشکوری

امروز ۲۹ خرداد است. سالروز رحلت زنده یاد دکتر علی شریعتی.
۴۳ سال از آن روز تلخ و غمناک گذشته است. هرگز از یاد نمی‌برم صبح روزی که خبر «درگذشت شریعتی در خارج از کشور» را در قم شنیدم! هنوز تلخی آن را در خود حس می‌کنم. داستان آن را در خاطرات پیش از انقلابم بازگفته‌ام که امیدوارم به‌زودی منتشر شود.
در این ۴۳ سال یک تاریخ تغییر و تحول دیده‌ایم. زمان دیگر گشته و طبعا همه ما هم کم یا زیاد دگر گشته‌ایم. در باره شریعتی نیز حرف و حدیث بسیار است. از رد و نفی مطلق تا دفاع مطلق و البته کسانی نیز چون من، به‌رغم استواری علاقه و عواطف شخصی و پیوند فکری با آن زنده‌یاد، نظری متفاوت داریم. من شریعتی را مطلق نمی‌کنم بلکه اول تلاش او را بفهمم و بشناسم و بعد از او بیاموزم و در عین حال فرزند زمان خود باشم؛ چنان که او خود نیز چنین بود و به عنوان معلم نسل ما نیز چنین آموخت. اصولا اگر شریعتی فرزند زمان خویش نبود، نمی توانست «شریعتی» شود. روشنفکر از زمانه تأثیر می‌پذیرد و بر زمانه اثر می‌گذارد. فکر نمی‌کنم کسی انکار کند که شریعتی اثرگذارترین و پر مخاطب‌ترین روشنفکر (نویسنده و گوینده) معاصر ماست.
اما در اینجا می‌خواهم به عنوان ادای دین به یک معلم (عنوانی که او برای خود می‌پسندید) به سه آموزه مهم او اشاره کنم:

یکم. همه کتاب‌ها را بخوان و همه حرف‌ها را بشنو و فراموش کن
مرادش این بوده است که خودت باش و اندیشه‌ها و حرف‌های دیگران را، هرچند مهم، تکرار نکن. روشن است که او نمی‌خواست بگوید گفته‌ها و شنیده‌های دیگران بی اهمیت است و یا نباید شنید و خواند و واقعا از یادشان برد، بلکه او می‌خواست بیاموزد که طوطی و مقلد نباشیم، بیاموزیم ولی خود باشیم و ببینیم چه داریم و چه می‌گوییم. بلندگو بودن هنری نیست و دون شأن انسانیت است.

دوم. ترجمه‌ای فکر نکنید
آموزه مهم دیگر شریعتی، این بود که تأکید می‌کرد ترجمه‌ای فکر نکنید. یکی از سخنان مشهور او این است که می‌گفت اغلب روشنفکران ما ترجمه‌ای فکر می‌کنند. توضیح می‌داد که روشنفکران جهان سومی مستقیم یا غیر مستقیم با برخی افکار و آرای روشنفکران و متفکران مدرن غربی آشنا می‌شوند و بعد همان‌ها را عینا و طوطی‌وار در این سوی جهان تکرار می‌کنند بدون این که به تعبیر وی «جغرافیای حرف» را در نظر بگیرند. شریعتی به طعن به اینان می‌گفت «روشنفکران ترجمه‌ای»!

سوم. کسی که آزادی را از من بگیرد چه دارد به من بدهد
این هم از جملات مشهور شریعتی است. «آزادگی» و «آزادی» و طبعا «آزادی‌خواهی»، سه مؤلفه بنیادین انسان‌شناسی و در ذیل آن اسلام‌شناسی (البته با خوانش شیعی) شریعتی است. آزادی در دیدگاه او روح و گوهر انسانیت است. وی در داستان آدم در قرآن واژه «عصیان» را تا آنجا بر می‌کشد که آدمی و آدمیزاد با عصیان در برابر خداوند به مرتبه والای آدمیت و انسانیت می‌رسد. البته او در الهیات خود چنین توان و حتی وظیفه‌ای را برای انسان، در درون طرح خداوند می‌بیند و نه در خارج از آن. این سخن بدان معناست که در واقع هدف از طرح نهی خداوند از نهی نزدیک شدن به درخت، به‌طور وارونه تشویق به نزدیک شدن بوده و در نهایت آدمی با خوردن میوه ممنوعه انسانیت خود را عیان می‌کند. او در یک گفتار طنزآمیز می‌گوید: بعضی‌ها با افتخار می‌گویند ما که از میوه ممنوعه نخورده‌ایم! بعد به مطایبه می‌افزاید: خیلی خری که از میوه ممنوع نخورده‌ای! وقتی انسان «حق» دارد در برابر آفریدگار عصیان کند، دیگر بندگی بندگان خدا، بلاموضع خواهد بود. او در نیایش خود می‌گوید: «خدایا! مرا در ایمان اطاعتِ مطلق بخش تا در جهان عصیان مطلق باشم»! رهایی از مثلث شوم حاکم بر تاریخ یعنی «زر و زور و تزویر» بیان دیگری از این اندیشه است.

متن کامل در زیتون:


https://www.zeitoons.com/77321

اخلاق علیه اخلاق؛ امکان و امتناع نقد اخلاقی‌ اسلامیسم در اندیشه شریعتی
مجتبی مهدوی

آغاز سخن
در زمانه یی که اخلاقیات رسمی‌، اعمال آمرانه هنجارها و “کد‌-رفتارهای” “احکام” شریعت‌محور است، آیا دعوت به اخلاق امری “اخلاقی‌” است، یا کوششی هر چند ناخواسته برای استمرار روابط هژمونیک اقتصادی- اجتماعی موجود در مناسبات سلطه است؟ طرحی نو در انداختن برای نقد بنیادین روابط سلطه وبدیلی برای اعتلای کرامت انسانی‌ است، یا پند واندرزی نخبه گرایانه به توده‌های محروم از نان وآزادی است تا بر روابط سلطه صبوری کنند، فروتنی پیشه کنند و بر لگد مال شدن کرامت انسانی‌‌شان سخت نگیرند؟ بداخلاقی نکنند؛ خوش اخلاق باشند! از کدام اخلاق سخن میگوییم؟ اخلاق سروران که فرودستان را به فروتنی میخواند، یا اخلاق مدنی واخلاق رهایی که دغدغه اش “امر اجتماعی” است، و تامین نان، آزادی و کرامت انسانی‌ را ضرورت دست یابی‌ به “مکارم اخلاق”[۱] میداند؟
این ‌نخستین پرسش و پروبلمتیک این جستار است؛ و دومین پرسش اینکه آیا اندیشه شریعتی قادر به نقد اخلاقی اسلامیسم و دولت دینی ا‌ن هست واگر هست بدیل آن کدام است؟ در فصل نخست این جستار اخلاق مدنی/نا مدنی را در حوزه جامعه مدنی و ساختار سیاسی مختصرا واکاوی می‌کنیم، و در فصل دوم به رابطه اخلاق مدنی/نا مدنی، دولت دینی اسلامیسم، وبدیل ان در اندیشه شریعتی درشکل یک دولت مدنی/عرفی با جهتگیری سوسیالیسم دموکراتیک اخلاقی/معنوی ‌میپردازیم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77284