زيتون | Zeitoons@
9.81K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
انتشار فصل‌نامه «نقد دینی»

https://www.zeitoons.com/77286

زیتون
– هم‌زمان با سال‌روز درگذشت علی شریعتی، نخستین شماره فصل‌نامه نقد دینی منتشر شد. این نشریه الکترونیکی نگاهی تحلیلی-انتقادی به فهم دین و ضرورت بازسازی اندیشه دینداران دارد.

موضوع پرونده ویژه این شماره چیستی و چرایی نواندیشی دینی است. شماره نخست فصل‌نامه با ۱۴ مقاله و در ۱۹۷ صفحه در وب‌سایت  این نشریه قابل دریافت است.
‏⁦در یادداشت نخست این فصل‌نامه که با سردبیری محمدجواد اکبرین،  منتشر می‌شود،  آمده است:

«سرانجام پس از ماه‌ها پیگیری و همت جمعی از دوستان، دفتر فصل‌نامه نقد دینی باز شد تا از دین، نقد دینی و ضرورت بازسازی اندیشه دینداران بگوید و تازه‌های صاحب‌نظران را در نقاط مختلف جهان، به ویژه در بستر اسلام و ایران، در جامه‌ای تازه گرد آورَد و نخستین نشریه فارسی‌زبانِ این حوزه در خارج از کشور باشد.
موضوع پرونده ویژه در نخستین شماره از این فصل‌نامه چیستی و چراییِ نواندیشی دینی است. این موضوع اگرچه مکرر است اما به معنای مصطلح، تکراری نیست. هر چه جهان و انسان تغییر می‌کند  پرسش‌هایی خاص و متفاوت از دین در جهان جدید، زاده یا تجدید می‌شود و چیستی و چرایی وجود نحله‌ای از دینداران یا دین پژوهانی که به این مواجهه می‌اندیشند بیشتر خود را نشان می‌دهد. انتشار دفتر نخست این فصل‌نامه، هم‌زمان شده است با فراگیری ویروس و بلا و ابتلای عالم‌گیری که علاوه بر به چالش کشیدن همه وجوه حیات انسان، الهیات را نیز با پرسش‌ها و تنش‌ها و چالش‌هایی تازه روبه‌رو کرده است.
 صاحب‌نظران بزرگواری که دعوت فصل‌نامه را برای این پرونده پذیرفته‌اند در ۹ مقاله به این پرسش‌ها پاسخ داده‌اند: آیا نواندیشی دینی با «دغدغه ایمانی» در پی دفاع از متون و گزاره‌های دینی به زبان امروز و خرافه‌زدایی از ساحت دین است؟ آیا نواندیشی دینی با «دغدغه آکادمیک و علمی» در پی یک پروژه پژوهشی درباره اجزاء مختلف دین و احیانا تبیین نسبت آن با دنیا و انسان جدید است؟ آیا نواندیشی دینی با «دغدغه روشنفکری» (نه الزاما و انحصارا آکادمیک) به دنبال روشنگری و نوزایی فکری در یک جامعه دینی است و ایجاد تغییرات اجتماعی در جهت آزادی، عدالت و اخلاق را دنبال می‌کند؟ اگر دغدغه نواندیشی دینی ترکیبی از دو یا سه مؤلفه فوق است، کدامیک متغیّر اصلی است؟ آیا پروژه نواندیشی دینی نسبتی با وضعیت جامعه مخاطبش دارد و مثلا ترکیب جمعیت و میزان و درصد مذهبی بودن یا نبودن جامعه تاثیری در این پروژه و کمیت و کیفیت آن نمی‌گذارد؟ و سرانجام با توجه به کارنامه حکومت دینی در ایران و واکنش جامعه به آن، آیا می‌توان برای پروژه نواندیشی دینی در جامعه کنونی ایران هم‌چنان جایگاهی قائل بود؟

در صفحات خارج از این پرونده، سینماگری در آنچه که سینمای دینی خوانده می‌شود تأمل کرده است. مقاله‌ای دیگر به قصه نامکررِ حیات و هویتِ دکتر علی شریعتی پرداخته است که از پیش‌کسوتان بازسازی و تجدید فکر دینی در نیم سده اخیر به شمار می‌آید؛ چنان‌که این شماره نیز در چهل و سومین سالروز درگذشت او منتشر می‌شود. در ادامه، گفتگویی با زنده‌یاد رضا بابایی در باب «حکومت، مشروعیت و عدالت» فرصتی است برای گرامیداشت یاد این نواندیش دینی که بهار جاری در ۵۵سالگی و پس از ماهها ابتلا به سرطان از جمع ما رفت؛ گفتگویی که در زمان حیات او منتشر نشده است. پایان‌بخش فصلنامه نیز معرفی دو کتاب است که سال گذشته توجه علاقمندان به این حوزه را جلب کرده است».

این نشریه در پایان هر فصل منتشر می‌شود و در هر شماره، پرونده‌ای را به موضوعی خاص اختصاص می‌دهد. حسن یوسفی اشکوری، مدیر مسئول فصل‌نامه است و در کنار او محمد جواد اکبرین (سردبیر)، رضا علیجانی و حسن فرشتیان هدایت و انتشار آن را بر عهده دارند.

نخستین شماره این نشریه را به رایگان  از  این‌جا می‌توانید دریافت کنید


https://www.zeitoons.com/77286
«تکوین» پروژه‌ی تواب‌سازی در جمهوری اسلامی
گشودنِ باب «توبه»

زیتون ـ مهسا محمدی
: «توبه» حالا دیگر در ادبیات سیاسی و قضایی جمهوری اسلامی معنا و مصادیق وسیعی پیدا کرده است. متناسب با گسترش و تنوع مخالفان و شکل مخالفت‌ها و اینکه با اصل نظام باشد یا یک سیاست مشخص یا حتی یک «مقام» سیاسی یا مذهبی، توبه می‌تواند اشکال مختلفی به خود بگیرد.
هر چند در نهایت همه اعمالی که به عنوان توبه برای جمهوری اسلامی قابل پذیرش هستند، معنی ضمنی، اعتراف و بازگشت از «گناه» را در خود دارند.

با وجود این از زمانی که آیت‌الله کاظم شریعتمداری، با دستانی لرزان در تلویزیون نامه عفو خود را خطاب به «حضرت آیت آلله العظمی امام خمینی دامت برکاته» خواند، تا به امروز که خبرنگاران در توییتر مجبور به پس گرفتن اعتراض خود درباره حکم زندانیان محیط‌زیستی هستند، این رشته گسسته نشد، اما به ‌روز شده است.
معنی این عمل در ادبیات جمهوری اسلامی تا بدانجا منعطف شده که هفته گذشته محسنی‌اژه‌ای، معاون اول قوه قضاییه، توانست خوانشی «رحمانی» از آن ارائه کند و خواستار در نظر گرفتن «فرصت توبه» برای مجرمین شد و گفت که باید «باب توبه» در زندان ها باز شود.

«باب توبه»
این باب اما هیچ‌گاه در زندان‌ها بسته نبود.
پروژه‌های تواب‌سازی در میان زندانیان سیاسی دهه ۶۰ در ایران بخشی از پروسه بازجویی بود و زندگی زندانی، هم‌بندان و حتی خانواده‌اش را در طول دوران بازجویی و محکومیت به شدت تحت تاثیر قرار می‌داد. 
پروسه‌ای که هم بعد مذهبی داشت و از همین رو به گفته یرواند آبراهامیان، تاریخدان، «بیشتر بازجویان از میان طلاب و روحانیون جوان که در حوزه‌ها تعلیم اسلامی دیده و یا هنوز می‌دیدند انتخاب می‌شدند»، و هم بعد سیاسی و اطلاعاتی.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77285
کیوان صمیمی
اصولگرایانِ واقعی
 
دانشجویان و جوانان باصداقتی را داریم که در دوران مدرن و قرن حاضر هم، نظریه‌ی سیاسی ولایت فقیه را بهترین طریق حکومت‌داری می‌دانند.

همین عزیزان اما امر به معروف، نهی از منکر، انتقاد و مطالبه‌گری از ولی فقیه به‌منظور سالم‌سازی کشور و فاصله‌گرفتن از انحرافات را ترک نکرده‌اند.

انتقاد محترمانه‌ی اخیر دانشجویان ولایی از رهبر که رسانه‌ای هم شد، حاوی نهی از منکر و مطالبه‌گری قابل توجهی بود.

یکی از موارد، سؤالی انتقادی با این مضمون بود : روش‌های چهل‌و‌یک ساله‌ی جمهوری اسلامی، چه بوده‌است که طرفداران آن را از ۹۸٪ به حداکثر ۴۲٪ رسانده‌است.

موضوعات و انتقاداتی از این دست نشان ‌می‌دهد که هموطنانی ولایت‌مدار، مجلس ۴۲ درصدی را نهادی در رأس امور نمی‌دانند تا بتواند انحرافات و بحران‌های موجود را درمان کند.

این در حالی‌ست که مسئولانی در وزارت کشور، برخی اصولگرایان و نیز علی مطهری صریحاً ۴۲ درصد را نادرست دانسته و مجلس را حدود ۲۸ درصدی اعلام کرده‌اند.
بنابراین بخشی از اصولگرایان هم بر این باور هستند که درمان اساسی و ساختاریِ انحرفاتِ مزمن شده در طول چهار دهه را نمی‌توان با اصلاحات از بالا آن‌هم بالایی اینچنین حداقلی، توسط حتی نهادهای انتخابی درمان کرد.

براندازی و انقلاب نیز درمان پایدار نیست و این موضوع، در سلسه یاداشت‌های کوتاه جنبش اجتماعی در همین کانال آمده‌است.

تنها و تنها حرکت از پائین و بسترسازی برای جنبش مسالمت‌آمیز اجتماعی است که می‌تواند توسعه‌ی پایدار و احیای اخلاق و ایثار را عملی کند.

تنها و تنها کمک به آغاز حرکت‌های آرام و مطالبه‌گرانه است که می‌تواند از شورش‌های کور و خشونت‌آمیز که نتیجه‌ای جز کشتار و ناامیدی ندارد، جلوگیری کند.

ارتباط با فرودستان و حاشیه‌نشینان و زمینه‌سازیِ حرکت آرام و جنبش مدنی، وظیفه‌ی همه‌ی نیروهای ملی با هر گرایش اعتقادی و سیاسی‌ست.

https://www.zeitoons.com/77314
سه آموزه از یک معلم
حسن یوسفی‌اشکوری

امروز ۲۹ خرداد است. سالروز رحلت زنده یاد دکتر علی شریعتی.
۴۳ سال از آن روز تلخ و غمناک گذشته است. هرگز از یاد نمی‌برم صبح روزی که خبر «درگذشت شریعتی در خارج از کشور» را در قم شنیدم! هنوز تلخی آن را در خود حس می‌کنم. داستان آن را در خاطرات پیش از انقلابم بازگفته‌ام که امیدوارم به‌زودی منتشر شود.
در این ۴۳ سال یک تاریخ تغییر و تحول دیده‌ایم. زمان دیگر گشته و طبعا همه ما هم کم یا زیاد دگر گشته‌ایم. در باره شریعتی نیز حرف و حدیث بسیار است. از رد و نفی مطلق تا دفاع مطلق و البته کسانی نیز چون من، به‌رغم استواری علاقه و عواطف شخصی و پیوند فکری با آن زنده‌یاد، نظری متفاوت داریم. من شریعتی را مطلق نمی‌کنم بلکه اول تلاش او را بفهمم و بشناسم و بعد از او بیاموزم و در عین حال فرزند زمان خود باشم؛ چنان که او خود نیز چنین بود و به عنوان معلم نسل ما نیز چنین آموخت. اصولا اگر شریعتی فرزند زمان خویش نبود، نمی توانست «شریعتی» شود. روشنفکر از زمانه تأثیر می‌پذیرد و بر زمانه اثر می‌گذارد. فکر نمی‌کنم کسی انکار کند که شریعتی اثرگذارترین و پر مخاطب‌ترین روشنفکر (نویسنده و گوینده) معاصر ماست.
اما در اینجا می‌خواهم به عنوان ادای دین به یک معلم (عنوانی که او برای خود می‌پسندید) به سه آموزه مهم او اشاره کنم:

یکم. همه کتاب‌ها را بخوان و همه حرف‌ها را بشنو و فراموش کن
مرادش این بوده است که خودت باش و اندیشه‌ها و حرف‌های دیگران را، هرچند مهم، تکرار نکن. روشن است که او نمی‌خواست بگوید گفته‌ها و شنیده‌های دیگران بی اهمیت است و یا نباید شنید و خواند و واقعا از یادشان برد، بلکه او می‌خواست بیاموزد که طوطی و مقلد نباشیم، بیاموزیم ولی خود باشیم و ببینیم چه داریم و چه می‌گوییم. بلندگو بودن هنری نیست و دون شأن انسانیت است.

دوم. ترجمه‌ای فکر نکنید
آموزه مهم دیگر شریعتی، این بود که تأکید می‌کرد ترجمه‌ای فکر نکنید. یکی از سخنان مشهور او این است که می‌گفت اغلب روشنفکران ما ترجمه‌ای فکر می‌کنند. توضیح می‌داد که روشنفکران جهان سومی مستقیم یا غیر مستقیم با برخی افکار و آرای روشنفکران و متفکران مدرن غربی آشنا می‌شوند و بعد همان‌ها را عینا و طوطی‌وار در این سوی جهان تکرار می‌کنند بدون این که به تعبیر وی «جغرافیای حرف» را در نظر بگیرند. شریعتی به طعن به اینان می‌گفت «روشنفکران ترجمه‌ای»!

سوم. کسی که آزادی را از من بگیرد چه دارد به من بدهد
این هم از جملات مشهور شریعتی است. «آزادگی» و «آزادی» و طبعا «آزادی‌خواهی»، سه مؤلفه بنیادین انسان‌شناسی و در ذیل آن اسلام‌شناسی (البته با خوانش شیعی) شریعتی است. آزادی در دیدگاه او روح و گوهر انسانیت است. وی در داستان آدم در قرآن واژه «عصیان» را تا آنجا بر می‌کشد که آدمی و آدمیزاد با عصیان در برابر خداوند به مرتبه والای آدمیت و انسانیت می‌رسد. البته او در الهیات خود چنین توان و حتی وظیفه‌ای را برای انسان، در درون طرح خداوند می‌بیند و نه در خارج از آن. این سخن بدان معناست که در واقع هدف از طرح نهی خداوند از نهی نزدیک شدن به درخت، به‌طور وارونه تشویق به نزدیک شدن بوده و در نهایت آدمی با خوردن میوه ممنوعه انسانیت خود را عیان می‌کند. او در یک گفتار طنزآمیز می‌گوید: بعضی‌ها با افتخار می‌گویند ما که از میوه ممنوعه نخورده‌ایم! بعد به مطایبه می‌افزاید: خیلی خری که از میوه ممنوع نخورده‌ای! وقتی انسان «حق» دارد در برابر آفریدگار عصیان کند، دیگر بندگی بندگان خدا، بلاموضع خواهد بود. او در نیایش خود می‌گوید: «خدایا! مرا در ایمان اطاعتِ مطلق بخش تا در جهان عصیان مطلق باشم»! رهایی از مثلث شوم حاکم بر تاریخ یعنی «زر و زور و تزویر» بیان دیگری از این اندیشه است.

متن کامل در زیتون:


https://www.zeitoons.com/77321
اخلاق علیه اخلاق؛ امکان و امتناع نقد اخلاقی‌ اسلامیسم در اندیشه شریعتی
مجتبی مهدوی

آغاز سخن

در زمانه یی که اخلاقیات رسمی‌، اعمال آمرانه هنجارها و “کد‌-رفتارهای” “احکام” شریعت‌محور است، آیا دعوت به اخلاق امری “اخلاقی‌” است، یا کوششی هر چند ناخواسته برای استمرار روابط هژمونیک اقتصادی- اجتماعی موجود در مناسبات سلطه است؟ طرحی نو در انداختن برای نقد بنیادین روابط سلطه وبدیلی برای اعتلای کرامت انسانی‌ است، یا پند واندرزی نخبه گرایانه به توده‌های محروم از نان وآزادی است تا بر روابط سلطه صبوری کنند، فروتنی پیشه کنند و بر لگد مال شدن کرامت انسانی‌‌شان سخت نگیرند؟ بداخلاقی نکنند؛ خوش اخلاق باشند! از کدام اخلاق سخن میگوییم؟ اخلاق سروران که فرودستان را به فروتنی میخواند، یا اخلاق مدنی واخلاق رهایی که دغدغه اش “امر اجتماعی” است، و تامین نان، آزادی و کرامت انسانی‌ را ضرورت دست یابی‌ به “مکارم اخلاق”[۱] میداند؟
این ‌نخستین پرسش و پروبلمتیک این جستار است؛ و دومین پرسش اینکه آیا اندیشه شریعتی قادر به نقد اخلاقی اسلامیسم و دولت دینی ا‌ن هست واگر هست بدیل آن کدام است؟ در فصل نخست این جستار اخلاق مدنی/نا مدنی را در حوزه جامعه مدنی و ساختار سیاسی مختصرا واکاوی می‌کنیم، و در فصل دوم به رابطه اخلاق مدنی/نا مدنی، دولت دینی اسلامیسم، وبدیل ان در اندیشه شریعتی درشکل یک دولت مدنی/عرفی با جهتگیری سوسیالیسم دموکراتیک اخلاقی/معنوی ‌میپردازیم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77284
جسد قاضی منصوری در رمانی پیدا شد

زیتون
– جسد غلامرضا منصوری، قاضی متهم به فساد مالی، امروز (جمعه) در بیرون هتل محل اقامت وی در بخارست، پایتخت رومانی پیدا شد.

بنابر گزارش رادیو فردا قاضی منصوری از پنجره محل اقامت خود به پایین پرت شده و مرده است.

در این گزارش آمده است که پلیس محلی ساعت دو و سی دقیقه بعدازظهر، از طریق قسمت پذیرش هتل محل اقامت آقای منصوری مطلع شد که پیکر بی‌جان فردی که ساکن یکی از طبقات فوقانی هتل بوده، در پیاده‌روی مقابل این هتل یافته شده است.
گرچه در گزارش پلیس به نام این فرد اشاره نشده، اما درباره هویت او گفته شده ۵۲ ساله و تحت مراقبت قضایی بوده است.

اما منابع مطلع به بخش رومانی رادیو اروپای آزاد گفته‌اند که این فرد، غلامرضا منصوری است که هفته گذشته در بخارست بازداشت شده بود.

برای اولین بار نام قاضی منصوری به عنوان متهم در پرونده اکبر طبری معاون اجرای دفتر ریاست قوه قضائیه سابق٬ صادق لاریجانی٬ مطرح شد. او متهم به دریافت رشوه از جمله دریافت ۵۰۰ هزار یورو است.
قاضی منصوری، متهم ردیف نهم «پرونده فساد» اکبر طبری است.
بعد از جلسه دادگاه و انتشار جزئیات آن، قاضی منصوری با انتشار فیلمی در شبکه های اجتماعی گفت که فراری نیست بلکه برای درمان به خارج از کشور رفته و قصد دارد به سرعت به کشور بازگردد.
در واکنش به این فیلم، نماینده دادستان تهرانی در دومین جلسه محاکمه٬ اکبر طبری٬ معاون اجرایی دفتر ریاست قوه قضاییه در دوره ریاست صادق لاریجانی٬ گفته بود: «او یک ماه بعد از دستگیری طبری از ایران خارج شد و تلفن خود را در ایران گذاشته بود. او هیچ گواهی پزشکی به دادسرا ارائه نداده و اگر ادعایی دارد آن را برابر اصل به سفارت ایران تحویل دهد.
غلامرضا منصوری قاضی بازنشسته اجراییات بخش لواسانات، بازپرس شعبه ۹ دادسرای کارکنان دولت و قاضی دادسرای فرهنگ و رسانه بود.
قاضی منصوری به دلیل صدور احکام برای برخی فعالان رسانه‌ای و سیاسی در دهه ۸۰ و ۹۰ نیز مشهور است و به همین دلیل سازمان گزارشگران بدون مرز شکایتی علیه او در کشور آلمان اقامه کرده بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77334
جواد موسوی خوزستانی
خشم و عقلانیت مدنی
با کاظم علمداری و کتاب تازه‌اش: جنبش‌های اجتماعی و جامعه مدنی


کتاب جدید کاظم علمداری «جنبش‌های اجتماعی نوین و جامعه مدنی»، یک بررسی نظری- تجربی از ارتباط میان جنبش‌های اجتماعی و تکنولوژی اطلاعاتی، از یک سو و رابطه جنبش‌های اجتماعی با جامعه مدنی از دیگر سو است.
به راستی چند درصد مردم در دو دهه پیش می‌توانستند تصور کنند که از پرتو فناوری نوین اطلاعاتی (IT) امکان برقراری ارتباط چندجانبه‌ی تصویر و صدا، و ایجاد شبکه‌هایی در دنیای مجازی با حضور همزمانِ هزارها نفر آن‌هم به‌طور رایگان ـ یا بسیار ارزان ـ در اختیار همگان قرار خواهد گرفت. پس دور از واقعیت نخواهد بود که ادعا شود این تازه آغاز راه است. زیرا هر دست‌آورد جدید، نویدبخش اختراعات و ابداعات دیگری خواهد بود. اما این دستآمد نوین بشری، که در مقیاسی به پهنه‌ی جهان عمل می‌کند دارای سویه‌های روشن و تاریک است. برای نمونه اگر فناوری اطلاعات در شرایط بحران‌ها و خطرهای همگانی ـ همچون اپیدمی کرونا ـ زندگی و روابط ما را تسهیل نموده اما همزمان باعث بروز برخی ناهنجاری‌ها و تنش‌ها در روابط همگانی نیز شده است: “تکنولوژی جدید ضمن این که به آگاهی‌رسانی و آموزش همگانی مردم در مواجهه با اپیدمی بیماری‌های مرگ‌بار بسیار کمک می‌کند در عین حال، باعث می‌گردد که «اپیدمی اجتماعی»(اپیدمی اضطراب اجتماعی: سوشیال پانیک) به اپیدمی بیماری، افزوده شود.”(ص۱۲) در واقع عملکرد فناوری اطلاعات، سرشتی متناقض‌نما دارد به خصوص وقتی در ارتباط میان مردم و دولت، عمل می‌کند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77119
جسد در بخارست پیدا شد
سقوط و پایانِ قاضی منصوری

زیتون
– جسد غلامرضا منصوری، قاضی متهم به فساد مالی، امروز (جمعه) در هتل محل اقامت وی در بخارست، پایتخت رومانی پیدا شد.

بنابر گزارش رادیو فردا «قاضی منصوری از پنجره محل اقامت خود به پایین پرت شده و مرده است».
خبرگزاری رویترز به نقل از پلیس نوشته که جسد این قاضی تحت تعقیب، او «در راهروی هتل » پیدا شده در حالی که از ارتفاع به پایین افتاده است.

تصاویری  که از انتقال جسد توسط خبرگزاری‌ها منتشر شده نشان از مرگ این قاضی در داخل هتل دارد.

در گزارش رادیو فردا   آمده است که پلیس محلی ساعت دو و سی دقیقه بعدازظهر، از طریق قسمت پذیرش هتل محل اقامت آقای منصوری مطلع شد که پیکر بی‌جان فردی که ساکن یکی از طبقات فوقانی هتل بوده، در پیاده‌روی مقابل این هتل یافته شده است.
گرچه در گزارش پلیس به نام این فرد اشاره نشده، اما درباره هویت او گفته شده ۵۲ ساله و تحت مراقبت قضایی بوده است.

منابع مطلع به بخش رومانی رادیو اروپای آزاد گفته‌اند که این فرد، غلامرضا منصوری است که هفته گذشته در بخارست بازداشت شده بود.
 
ساعتی پس از انتشار این خبر رییس بخش بین‌المللی پلیس ایران به نقل از اینترپل مرگ این قاضی تحت تعقیب را تایید و بر “خودکشی” او تاکید کرده است.

هادی شیرزاد گفته پیامی از اینترپل بخارست دریافت کرده مبنی بر اینکه «فرد تحت تعقیب اعلان قرمز یعنی غلامرضا منصوری در یک حادثه غیرمترقبه خود را از پنجره هتل محل اقامتش در بخارست به پایین پرت کرده است.»

علی باقری، معاون امور بین‌الملل و حقوق بشر قوه قضاییه هم از «خودکشی» این قاضی فاسد خبر داده و خواستار بررسی این شده که چرا یک فرد تحت نظر اینترپل چنین اتفاقی برایش افتاده است.

او همچنین مدعی شد که مرگ غلامرضا منصوری «صدمه‌ای» به پرونده فساد در قوه قضاییه که در حال بررسی است، وارد نمی‌کند.

این چهره‌های سیاسی و انتظامی در حالی با قطعیت از «خودکشی» غلامرضا منصوری سخن راندند که تا کنون اینترپل و پلیس رومانی تنها مرگ او را تایید کرد و در مورد علت مرگ سختی مطرح نکرده است

متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/77334
دوستان، دشمنان، شرکا
همه راضی از مرگ قاضی

زیتون ـ سولماز ایکدر
: خبری که ‌توانست قطعنامه روز جمعه شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی٬ علیه ایران را به حاشیه ببرد، خبر مرگ یکی از مشهورترین قضات این روزهای ایران٬ غلامرضا منصوری بود.

جسد غلامرضا منصوری، قاضی متهم به فساد مالی، عصر روز جمعه در هتل محل اقامت وی در بخارست، پایتخت رومانی پیدا شد.

نام قاضی منصوری٬ بازپرس شعبه ۹ دادسرای کارکنان دولت و قاضی دادسرای فرهنگ و رسانه٬ اگرچه برای فعالین جامعه مدنی و روزنامه نگاران نامی آشنا بود؛ اما اولین بار در جریان رسیدگی به پرونده اکبر طبری بود که به صورت وسیع انعکاس یافت.

او در پرونده  اکبر طبری، معاون اجرای دفتر ریاست قوه قضائیه سابق٬ صادق لاریجانی٬ متهم به دریافت رشوه از جمله دریافت ۵۰۰ هزار یورو شد و متهم ردیف نهم «پرونده فساد» بود.
متهمی که پیش از برگزاری دادگاه از کشور خارج شد و به ادعای دادستان پرونده، قوه قضاییه را با جا گذاشتن گوشی موبایلش فریب داده بود.

موضوع نحوه‌ی خروج متهمی با این درجه از اهمیت، پس از چند هفته کش و قوس٬ عصر جمعه خاتمه یافت اما سوال جدیدی طرح شد: از مرگ قاضی غلامرضا منصوری چه کسی فایده می‌برد؟

خشنودی اصولگرایانه از مرگ قاضی 
غلامرضا منصوری تا پیش از بازداشت اکبر طبری و افشا شدن پروند «فساد بزرگ» در قوه قضاییه٬ مشت محکم اصولگرایان بود برای سرکوب روزنامه نگاران و فعالان اجتماعی.
اصولگرایان تا چند ماه پیش از احکام این قاضی متهم به فساد، مانند صدور حکم بازداشت برای جمعی از روزنامه نگاران در بهمن و اسفند سال ۹۱ استقبال می‌کردند؛ همچنین از احکام صادره از سوی او برای زنان معترض به حجاب اجباری.
غلامرضا منصوری اما تنها طی چند ماه تبدیل شد به قاضی تحت تعقیبی که فقط در یک قلم ۵۰۰ هزار یورو رشوه گرفته است.
در ماجرای مرگ یا قتل او اما سناریوهای مختلفی قابل طرح است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77372
دعوای توییتری مشاور روحانی و خاتمی
مُلک جماران؛ به نام ریاست‌جمهوری به کام حسن روحانی؟

زیتون ـ یلدا امیری
: مشخص نیست که ملک ۴ هزار متری جماران که این روزها در رسانه‌ها مطرح شده دقیقا متعلق به کیست و کاربرد آن چیست؟ شخص حسن روحانی، نهاد ریاست‌جمهوری؟ شاید هم  به نام ریاست‌جمهوری  و به کام  حسن روحانی .

خبرها از آن‌جا آغاز شد که مصطفی فقیهی، مدیر سایت انتخاب، در توئیتی خبر داد که حسن روحانی در یک ملک ۴ هزار متری در خیابان جماران بدون مجوزهای مختلف در حال ساخت و ساز است. در این توییت آمده بود: «روحانی و ساخت چهار هزار متر بنای غیرقانونی در نیاوران! قبل‌تر گفته بودم، روحانی قصد مهاجرت به جماران دارد؛ اما او اینک درحال ساخت چهار هزار متر بنا بدون اخذ جواز از شهرداری و در زمینی دارای کاربری باغ است، آن‌هم بدون رعایت ضوابط و مقررات و ۱۰۰ درصد سطح اشغال.»
در ادامه توییت یک عضو شورای شهر بر آتش موضع‌گیری‌های جناحی بر سر مالکیت و چند و چون ساخت و ساز این ملک افزود.

محمدجواد حق‌شناس، رئیس کمیسیون فرهنگی شورای شهر تهران، با تایید حرف فقیهی در توییتر خود نوشت: «این خبر را بررسی کردم. متأسفانه حقیقت دارد! دو تن از اعضای شورا از محل بازدید کردند، با تذکری که داده شد پروانه به تاریخ ۲۹ خرداد صادر شد! وجود برخی تخلفات محرز است ان‌شاءالله اطلاع رسانی بیشتر انجام خواهد شد.»

۲۴ ساعت نگذشته بود که فقیهی در توییت دیگری خبر داد که پس از توییت اولش «در مورد ساخت و ساز غیرقانونی آقای حسن روحانی، طبقه سوم ملک ایشان در جماران تخریب شد. اگرچه هنوز ۱۰۰ درصد سطح اشغال جای سوال جدیست!»

خبرگزاری ایرنا به سراغ این سوژه رفت. حمید موسوی، شهردار منطقه یک تهران هم اعلام کرد ملک متعلق به نهاد ریاست جمهوری است و «انتشار خبر ساخت منزل مسکونی برای رئیس‌جمهوری در عین کذب بودن یک شیطنت آشکار و کاملاً با اغراض مشخص است.»

در این زمان بود که حسام‌الدین آشنا، مشاور حسن روحانی، وارد شد و با استناد به گزارش ایلنا مخالفان را سرزنش کرد که «شخصی نبود؛ دولتی بود. مسکونی نبود؛ اداری بود. نیاوران نبود؛ جماران بود. چهار طبقه نبود؛ سه طبقه بود. جدید نبود؛ قدیمی بود. بالا رفتید ماست بود؛ پایین آمدید دوغ بود؛ این قصه هم دروغ بود.»


https://www.zeitoons.com/77413
«جمعیت امام رضا» آماده برای میراث‌خواری «جمعیت امام علی»

«کوچه گردان عاشق» هم بازداشت شد


زیتون
– ماموران امنیتی شب گذشته (یکشنبه) شارمین میمندی‌نژاد، موسس و دو عضو جمعیت خیریه امام علی را بازداشت کردند؛ دفتر مرکز این تشکل غیر دولتی نیز پلمپ شده است.
مرتضی کی‌منش مسئول، و کتایون افرازه نیز بازداشت شده‌اند. کی‌منش مسئول رسانه‌ای و افرازه بازرس علی‌البدل این نهاد هستند.
جمعیت امداد دانشجویی-مردمی امام علی که یک موسسه خیریه غیردولتی در ایران است.

ساعتی پیش نیروهای امنیتی با حضور در منزل شارمین میمندی نژاد موسس جمعیت امام علی علیه السلام او را بازداشت کردند.

مرتضی کی منش مسئول رسانه‌ای جمعیت امام علی (ع) و کتایون افرازه بازرس علی‌البدل جمعیت امام علی (ع) نیز بازداشت شده‌اند.

جمعیت امام رضا٬ جانشین آماده
همزمان با پلمپ جمعیت امام علی، جمعیت امام‌رضایی‌ها فعال شد. این جمعیت که از مدت‌ها پیش تاسیس شده بود٬ روز گذشته فعالیت خود را آغاز کرد.  مدیر جمعیت امام رضا از همکار سابق ابراهیم رئیسی در آستان قدس است.
محسن منصوری رییس بنیاد کرامت امام رضا در دوران تولیت ابراهیم رئیسی و مدیر ستاد اربعینِ آستان قدس رضوی بود.

سابقه خیریه جمعیت امام علی
جمعیت امام علی یکی از بزرگ‌ترین موسسات خیریه غیردولتی در ایران است که به گفته این نهاد بیش از ۱۰ هزار همکار داوطلب در استان‌های مختلف ایران دارد.
این خیریه در سال ۷۸ ثبت شده و مانند دیگر نهادهای رسمی خیریه با مجوز رسمی از وزارت کشور فعالیت می‌کند.
سایت جمعیت امام علی همزمان با پلمپ این موسسه از دسترس خارج شده است. جمعیت امام علی در سیزدهم خرداد از حمله سایبری به حساب‌های کاربری چند نفر از اعضای آن خبر داده بود.

تهدیدهای یک نهاد غیر دولتی نیکوکاری
خیریه «جمعیت امام علی» از چندی پیش تحت فشار امنیتی و رسانه‌ای قرار گرفته بود.
در اردیبهشت سال گذشته، زهرا رحیمی، مدیرعامل جمعیت امام علی، در گفت‌وگویی با «ایرناپلاس» از فشار «برخی نهادهای خاص» برای توقف همکاری شرکت‌ها و مجموعه‌ها با این موسسه سخن گفته بود.
به گفته زهرا رحیمی «تماس‌هایی با برخی افراد و صنوف که پیش از این با جمعیت امام علی همکاری داشته‌اند، گرفته شده و آنها را از همکاری با جمعیت امام علی منع کرده‌اند.»
مدیرعامل جمعیت امام علی با اشاره به آنچه «پرونده‌سازی» برای این موسسه توصیف کرده بود «بدون هیچ مدرک و سندی شما را به همه جریان‌ها وصل می‌کنند. الان ما را به جریان‌هایی وصل کردند که من اصلاً نمی‌دانم که هستند، به سلطنت‌طلب وصل کردند و به همه و همه. شما را به خدا بگذارید کارمان را بکنیم. در رسانه‌های رسمی مانند صداوسیما و رادیو علیه ما گزارش و خبر رفتند. ما دستمان به‌جایی بند نیست و فقط می‌توانیم شکایت قضایی کنیم».
جمعیت امام علی پیش از آن نیز از تماس‌های تلفنی «تهدیدآمیز» با شماری از اعضای خود در جریان کمک به سیل‌زدگان سال ۱۳۹۸ خبر داده بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77426
چرا حسین نجات به قرارگاه ثارالله بازگشت
«نجات» نظام از «براندازی فرودستان»؟

زیتون ـ یلدا امیری
: سردار حسین نجات، سابقه ای طولانی در سرکوب معترضان ایرانی دارد؛ از ۷۸ گرفته تا ۸۸. حالا امنیتی‌ترین بخش سپاه به او سپرده شده است. خبری بد برای مخالفان سیاست‌های حاکم بر جمهوری اسلامی؛ هر گونه اعتراض با شدیدترین برخورد مواجه خواهد شد، تجربه نشان می‌دهد که «سردار» با معترضان مسامحه نمی‌کند.

محمدحسین زیبایی‌نژاد با نام مستعار حسین نجات روز ۱ تیر ۱۳۹۹ با حکم حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به عنوان جانشین قرارگاه ثارالله سپاه منصوب شد. این دومین بار است که او به این مقام منصوب می‌شود. او از سال  ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹ فرمانده قرارگاه ثارالله بود و اکنون بار دیگر به فرماندهی قرارگاه بازگشت.
ایران  روزهای سختی را پشت سر می‌گذارد، فشار تحریم‌ها بخش ضعیف جامعه را جان به لب کرده، صحبت از اجاره خانه و زندگی در شهرهای بزرگ بخش لوکس زندگی مردم است صحبت از نان و گرسنگی است و احتمال بروز اعتراضات کم نیست.

اهمیت قرارگاه ثارالله
قرارگاه ثارالله مهم‌ترین بخش سپاه پاسداران است و ماموریت دفاع از مراکز و نهادهای حساس در تهران و مدیریت امنیت پایتخت و دیگر شهرهای استان تهران در برابر شورش مردم و اعتراضات فراگیر ضدحکومتی یا تهدید نظامی علیه حکومت بر عهده این قرارگاه است.

از سال ۱۳۷۴ قرار بر این شد که این قرارگاه در صورت بروز بحران به تشخیص شورای عالی امنیت ملی و تایید آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، مسئولیت برقراری امنیت شهر تهران را عهده‌دار باشد، ولی در شرایط عادی این مسئولیت برعهده نیروی انتظامی است.

وزارت اطلاعات، نیروی انتظامی و تمامی وزارت‌خانه‌های دولت هم در شرایط بحران تحت کنترل عملیاتی این قرارگاه قرار می‌گیرند. گفته می‌شود که در جریان اعتراض‌های  خرداد ۱۳۸۸ به نتیجه انتخابات ریاست جمهوری، قرارگاه ثارالله در کنترل و مهار اعتراض‌ها نقش اصلی را برعهده داشته است.
سابقه‌ی نجات
حسین نجات پیش از پیروزی انقلاب در گروه «منصورون» فعالیت داشت، پس از انقلاب به تشکیلات «سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی» پیوست و در سال ۶۰ عضو سپاه پاسداران شد. او در مصاحبه‌ای می‌گوید: «جریان مجاهدین انقلاب در دهه اول انقلاب و در زمان حضرت امام(ره) کاملا انقلابی بودند. کم‌کم برخی اعضای این سازمان در نحوه دخالت ولایت فقیه و نحوه دخالت نماینده ایشان در تشکیلات سازمان با هم اختلاف پیدا کردند و معتقد شدند که نماینده ولی فقیه در سازمان باید یک عضو ناظر باشد و نباید دخالت کند. برعکس نظر حضرت امام راجع به نماینده خود در سازمان.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77458
پرونده ویژه فساد | مجلس؛ برادران کریمی قدوسی
رقابت سیاسی، شراکت اقتصادی 

زیتون
ـ فریبرز کلانتری: جواد کریمی قدوسی، در جایگاه نماینده چهار دوره اخیر مجلس از مشهد، سعی کرد از خود چهره‌ای «ضدفساد» بسازد و بارها خواستار برخورد با مفاسد اقتصادی مسئولین دولتی و حکومتی شد. تاکنون درباره اتهامات فساد اقتصادی برادران و بستگان بسیاری از مقامات جمهوری اسلامی سخن گفته و اعلام کرده که آنان تنها نبوده‌اند و با حمایت سیاسیِ متنفذین نزدیک خود این اقدامات را انجام داده‌اند.

علی کریمی قدوسی برادر جواد کریمی قدوسی
قدوسی هر چند نتوانست آنگونه که می‌خواست به چهره ضد فساد بدل شود اما شهرتی که در این بین به دست آورد بر سر تعداد بالای اظهارات خلاف واقع و تکذیب‌شده‌اش بود.
با وجود این او تاکنون درباره برادرش سخن نگفته است. برادری که ۱۷ سال در زمان عباس واعظ طبسی، قائم مقام تولیت آستان قدس رضوی بوده و در فعالیت‌های اقتصادی زیادی نیز نقش دارد. جواد کریمی قدوسی جایگاه فعلی خود را نیز تا حدودی مدیون برادر است.

از واعظ طبسی تا جهانگیری
از جمله افرادی که کریمی قدوسی درباره او زیاد سخن گفته مهدی جهانگیری، برادر اسحاق جهانگیری، است. او سعی کرده که اتهامات فساد درباره مهدی جهانگیری را به به برادرش و دولت حسن روحانی نیز نسبت دهد.
با وجود سخنان جنجالی کریمی قدوسی درباره مهدی جهانگیری با بررسی دقیق‌تر پرونده فساد جهانگیری، به شراکت برادر جواد کریمی قدوسی در برخی از پروژه‌ها برمی‌‌خوریم.

جواد کریمی قدوسی
یکی از پروژه‌های چند صد میلیاردی که در اختیار مهدی جهانگیری قرار گرفته است، پروژه هتل سیرجان است. طی قراردادی با شهرداری سیرجان زمینی به مساحت ۲۷ هزار متر مربع به این پروژه اختصاص داده شده است. زیربنای کل این مجموعه حدود ۶۵ هزار مترمربع  در ۵ بلوک با کاربری‌های هتل، تجاری، تالار پذیرایی در منطقه ویژه اقتصادی سیرجان هنوز هم در حال ساخت است.
برای راه اندازی پروژه هتل سیرجان، وام یکصد میلیون دلاری هم از صندوق ذخیره ملی از سوی، مرتضی شهیدزاده که این روزها پرونده اخلال ارزی‌اش در مورد کارخانه نیشکر هفت تپه در جریان است، در اختیار این مجموعه قرار گرفته است.
در مشخصات فنی این پروژه مالک پروژه، «شرکت توسعه مجتمع های خدماتی و رفاهی پارس زیگورات» ذکر شده و پیمانکار آن «شرکت تندیس تجارت باختر» که هر دو شرکت زیر مجموعه گروه مالی گردشگری هستند. مجموعه گروه مالی گردشگری نیز در اختیار جهانگیری است.
اما نکته قابل تامل، حضور علی کریمی قدوسی، برادر جواد کریمی قدوسی، به عنوان عضو هیات مدیره در «شرکت پدید آوران پارس» است. این شرکت کارگزاری فروش واحدهای تجاری و همچنین مدیریت راه‌اندازی و  بهره‌برداری این مجموعه را بر عهده دارد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77282
من هم یک «نژادپرست» بودم!
طاها پارسا

در دوران دانشجوی، مانند هر دانشجوی شهرستانی دیگری، مسافت چند صدکیلومتری شهرستان تا تهران را با اتوبوس‌هایی رفت‌وآمد می‌کردم که هر سفرش یک داستان و ده‌ها تجربه‌ی جداگانه داشت؛ با سفارش‌ها و دستورالعمل‌های تکراری پدر و مادر: از رستوران‌های بین راه غذا نخور! کسی چمدانت را اشتباهی نبرد! ساک‌دستی و کیف‌پولت را محکم بچسپ! اگر در میانه‌ی راه اتوبوس ایستاد، جا نمانی! شماره اتوبوست را یادداشت کن و… مهم‌تر از همه مواظب مسافرِ بغل‌دستی‌ات باش!

من این آخری را جدی‌تر از همه گرفته بودم. غالبا در بدو ورود به اتوبوس و نشستن روی صندلی، چهره‌ای عبوس و جدی به خودم می‌گرفتم تا بغل‌دستی از من حساب ببرد، تخمه نشکند، آدامس نجود، موقع خوابیدن سرش را روی شانه‌ام نگذارد و … و خدای‌ناکرده هوس نکند به کیف‌پولم دست بزند. البته تا رسیدن به مقصد هم  بارهاو بارها باید از بودن کیف‌پول سرجایش مطمئن می‌شدم.

این‌ مقدمه را تنها برای توصیف شرایط سفر نگفتم. در ادامه می‌بینید که هنوز هم با وجدانم بابت اتفاقی که در یکی سفر‌ها برایم افتاد درگیری دارم و این مقدمه هم تلاشی (احتمالا مذبوحانه) برای توصیف شرایط و اندکی تسکین عذابِ وجدان است.

دانشجوی ترم چهارم بودم و در یکی از همان سفرهای طولانی، صندلی کناری‌ام خالی بود و این می‌توانست برایم سفری رویایی را رقم بزند و با خیال راحت تا تهران بخوانم و بخوابم. اما هنوز چند ده کیلومتر از شهر خارج نشده بودیم که در نخستین ایستگاه  پلیسِ  راه، مسافران بدون بلیط (باز هم به رسم آن روزها) سوار شدند. یکی از آن‌ها با ساک بزرگ و مندرس‌اش کنارم نشست.
رویایم در یک آن فرو ریخت. از بهشت به جهنم پرتاب شده بودم. آموخته بودم که بیش از همه باید مواظب این مسافران میانه‌ی راه باشم که بلیطی (و اسم و نشانی) ندارند، بیمه نیستند و هویت آن‌ها هم بر کسی معلوم نیست. اما همه‌ی تلخی ماجرا این نبود. بدتر از همه! حالا کنار دست من یک مرد میان‌سال افغانستانی نشسته بود. خودم را جمع کردم، تا به بیشترین فاصله را با او داشته باشم. «کوچک‌تر» از همیشه شدم. شرمسارانه بگویم، برای لحظاتی احساس تنگی نفس داشتم. هنوز چیزی نشده بود بوی کفش می‌آمد و ….

بیش از این از شرح آن‌چه آن شب بر من می‌گذشت، شرم دارم. حالا دیگر این «من» بودم که کنار دست آن مرد افغانستانی نشسته بود.اما این «من» یک جوانِ اهلِ مطالعه‌ی دانشجوی درس‌خوانِ دانشگاه برتر کشور نبود! یک «نژادپرست» بود. نژادپرستی تمام وجودش را گرفته بود و داشت خفه‌اش می‌کرد، نمی‌توانست راحت نفس بکشد.

بیش از دو دهه از آن ماجرامی‌گذرد. اما این «ماجرا‌»ها در زندگی‌مان جاری بود. با تمام پیشرفت‌ها، مطالعه‌ها، نشست و برخاست‌ها با اهل فرهنگ و ادعاها و گفتن‌ها از حقوقِ بشر و و … «ما» به نژادپرستی عادت کرده‌ بودیم. نژادپرستی برای ما عادی شده بود. حتی مستقیم و غیر مستقیم به فرزندانمان آموزش‌اش می‌دادیم که از دوستی و برخورد و مراوده و ازدواج  با افغانستانی‌ها خودداری کند. بخشی از «ما» بود و شاید هم هنوز هست.

در غیابِ  تدبیر و عقل معیشت‌اندیش، تقدیر من را به سرزمینی پرتاب کرد که نامش برایم با نژادپرستی و فاشیسم توأمان بود. باید چند وقتی می‌گذشت تا از خودم، از «من»، فاصله بگیرم. گویی بنا بود خیلی زود تنبیه شوم.

در همان ماه‌های نخست مهاجرت، در یک شعر کوچک در آلمان شرقی، از مردمِ عادی آلمان رفتارهایی سرشار از برابری دیدم که از هم‌وطنانم – هم‌نژادهایم؟!- کمتر و به‌ندرت نسبت به خودم دیده بودم. زن و شوهری که برای چاپ یک صفحه به مغازه‌ی کوچکشان مراجعه کرده‌بودم، بعد از اندکی آشنایی، صمیمانه من را به خانه‌شان دعوت کردند (تصورش را بکنید چند نفر از در ایران، ما حاضر بودیم یا هنوز هم هستیم یک خارجی را، یک افغانستانی را نه یک بلوندِ غربی را، به خانه دعوت کنیم و از او پذیرایی کنیم؟ ). پیش‌خدمت رستوران کوچکی صمیمانه اینترنتش را  هر بار با من یه اشتراک می‌گذاشت و اجازه‌ی استقرار لپ‌تاپ و نوشتن یادداشت را به من داد ( و در ابتدا از من از میزان مصرف برق لپ‌تاپ پرسید تا اگر از برق آن‌جا استفاده کردم به صاحب اصلی رستوران بگوید). حتی یک‌ روز که در حال تعمیر بودند، سایه‌بانی را برایم در بیرون رستوران مستقر کرد و با یک پریز سیار برایم برق آورد و از من پذیرایی کرد…
تجربه‌ی بزرگی بود. مخصوصا که تنها هم بودم. خیلی زود مرزهای ذهنی را هم زد‌ودم و از همه چیز گذشتم. توفیقِ اجباری بود که از بندِ «خاک» رستم. حالا یک بی‌وطن بودم و فراتر از رنگ و نژاد و زبان و دین، انسان‌بودن را می‌زیستم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77503
سعید مدنی و زهرا تیزرو از علت‌های «قتل ناموسی» می‌گویند
فقر، فرهنگ، قانون

زیتون ـ سپیده جدیری:
در ماهی که گذشت، شاهد داغ شدن خبر پنج «قتل ناموسی» در ایران و بحث‌های مختلف پیرامون علل و دلایل آن بودیم؛ حساسیتی که تا به امروز، بیشتر در میان فعالان حقوق زنان و کودکان به چشم می‌خورد و جامعه اغلب به آن در حد خبرهای معمول صفحات حوادث نگاه می‌کرد. این بالا رفتن حساسیت جامعه به موضوع خشونت علیه زنان و دختران و قتل‌های ناموسی نتیجه چیست؟

سعید مدنی، جامعه‌شناس و فعال ملی-مذهبی، در گفت‌وگو با زیتون بر این باور است که موضوع امیدوارکننده، «تغییر ارزش‌ها و نگرش‌هایی است که در کل جامعه‌ی ایران و به‌خصوص گروه‌های جوان رخ داده است و این کاملا مستقل از خواست یا اراده‌ی نظام سیاسی بوده است.» زهرا تیزرو، پژوهشگر حوزه‌ی زنان و استاد روانشناسی دانشگاه ایست لندن، نیز معتقد است که «شناسایی درست منشا افکاری که منجر به ایجاد احساسات مخربِ منجر به قتل ناموسی می‌شود، بسیار اهمیت دارد و موجب تسهیل گفت‌وگوهای همدلانه و پیدا کردن راه حل‌های مناسب در این زمینه می‌شود.»

چیزی که امروز دست کم  به لطف شبکه‌های اجتماعی در بخشی از جامعه‌ی ایرانی شاهد آن هستیم، این همدلی‌ها در مقابله با علل و عواملی است که منجر به این نوع قتل‌ می‌شود. به نظر می‌رسد که سال‌ها تلاش فعالان حوزه‌ی زنان، دست کم در افزایش سطح آگاهی و حساسیت‌های جامعه‌ی ایرانی در مورد مسئله‌ی خشونت علیه زنان، تا حدودی به نتیجه رسیده است.

سعید مدنی و زهرا تیزرو در گفت‌وگوهای جداگانه‌ای با زیتون، دلایل و ابعاد «قتل ناموسی» را در ایران بررسی و هر یک راه حل‌هایی را برای پیشگیری از آن و حمایت از زنان و دختران آسیب‌دیده از خشونت خانگی ارائه کردند  که دقیق شدن در آنها می‌تواند راهگشا باشد.

متن کامل این گفتگوها از پی می‌آید:

https://www.zeitoons.com/77509
معمای قتل مهدی نیکبخت (بی تو) و صدها پرسش بی پاسخ
مهرداد احمدزاده

بارها و بارها در گوشه و کنار ایران شاهد هستیم که دگراندیشان و مخالفین را به انواع و انحاء مختلف می کشند و اطلاع رسانی چندانی هم در ارتباط با آن صورت نمی پذیرد. در بسیاری از این قتلها حاکمیت با تهدید خانواده مقتول، تلاش می کند تا از رسانه ای شدن آن جلوگیری کند و چه بسیار قتلهایی که فراموش شد و هرگز راز آن برملا نگردید. نمونه اخیر آن میتوان به قتل مهدی نیکبخت (بی تو) اشاره کرد علیرغم انکه دادستانی اصفهان اعلام نمود قاتل وی در کمتر از بیست و چهار ساعت بازداشت شده است هیچگونه اطلاع رسانی درخوری از سوی مسئولین امر صورت نپذیرفت و دادستان اصفهان در یک مصاحبه به کذب مدعی شد که خصومت شخصی دلیل قتل وی بوده است. در این ارتباط و برای روشن شدن بیشتر موضوع چند نکته مهم قابل ذکر است.

۱. اگر چه بیش از دو هفته از قتل مهدی نیکبخت( بی تو) گذشته و دادستان اصفهان اعلام کرده که در کمتر از بیست و چهارساعت قاتل وی دستگیر شده است اما از آن زمان تا کنون هیچ گونه اطلاع رسانی درخوری از طریق مسئولین امر صورت نپذیرفته است و در کمال تعجب حتی هویت قاتل نیز پنهان نگه داشته شده است. این تعلل سوالات زیادی را در نزد افکار عمومی ایجاد می کند. براستی چرا هویت قاتل هنوز افشا نشده است!؟ چرا دادستان اصفهان علت قتل را خصومت شخصی اعلام کرده در حالیکه اخبار معتبری وجود دارد که قاتل عنوان نموده به این دلیل بی تو را به قتل رسانده که مرتد و دجال بوده است. چگونه است که اگر چند دختر روی پشت بام منزلشان برقصند بلافاصله دستگیر و مصاحبه های آنها از صدا و سیما پخش می شود اما مسئولین در ارتباط با بی تو سکوت کرده اند. آیا قتل بی تو حتی به اندازه چهار تا عکس و پست سحر تبر؛ نیز اهمیت نداشت که به جرم ناکرده انقدر با آب وتاب در رسانه های مختلف و از جمله در صدا و سیما به آن پرداخته شد!؟ چگونه می توان انتظار داشت پرونده ای که نقطه ی آغاز ان فریب و تحریف افکار عمومی بوده نتیجه ای منصفانه در پی داشته باشد!؟ آیا مسئولین به دنبال سناریوسازی دیگری هستند!؟ کدام خط فکری منحط، واپسگرا و متحجرانه زمینه بروز چنین قتلی را فراهم کرده است!؟ اینها و صدها سوال دیگراست که مسئولین می بایست در اسرع وقت به آن پاسخ دهند!؟

۲. بر کسی پوشیده نیست اصفهان شهریست که در آن جریانات متعصب مذهبی، متحجر و واپسگرا ید طولانی دارند. این جریانات متحجر بعضا پیوندهای مستحکمی با بخشهایی از هسته ی قدرت داشته و چه بسا همدیگر را هم تغذیه می کنند. همین دو سال پیش بود که مهدی مقدری سخنگوی شورای شهر اصفهان در اعتراض به همین جریانات متحجر و واپسگرا با صدور بیانیه ای از سخنگویی شورای شهر اصفهان استعفا داد. هنوز فراموش نکرده ایم که چگونه عده ای با اشاره ی امام جمعه اصفهان بر سر و صورت دختران بی گناه اسید پاشیدند, رعب و وحشت آفریدند و در نهایت هم هیچ کس دراین ارتباط دستگیر نشد. از این روی تصور اینکه بتوان قتل بی تو را تصمیم شخصی یک نفر دانست دور از ذهن است خاصه آن که ردپای روزنامه کیهان را هم میتوان در ان مشاهده کرد. کیهان پس از انتشار گزارش گاردین از هیپی های جزیره هرمزکه عکس بی تو هم در آن منتشر شده بود با اشاره به این گزارش نوشت:

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77532
تأملی در اتهام‌های دو دانشجوی بازداشتی دانشگاه شریف
سیداحمدرضا حائری*

فروردین امسال بود که علی یونسی و امیرحسین مرادی دو دانشجوی دانشگاه شریف توسط نهادهای امنیتی بازداشت شدند و پس از مدتی نیز سخنگوی قوه قضائیه دلیل بازداشت و اتهام ایشان را همکاری با سازمان مجاهدین خلق عنوان کرده و اظهار داشت که نیروهای امنیتی از منزل ایشان مواد منفجره پیدا کرده و از قصد این دانشجویان برای عملیات خرابکارانه طی دوران درگیری کشور با بحران کرونا گفت. اظهاراتی که به آن اندازه که غریب و بهت آور بود، مورد توجه تحلیلگران مسائل ایران قرار نگرفت.
پس از آن اظهارات شگرف آقای سخنگو، دیگر اطلاع رسانی در خصوص وضعیت پرونده این دو دانشجو صورت نگرفت و متأسفانه مطابق معمول مورد انتظار، این خبر نیز در لابلای اخبار به مرور زمان کم رنگ شد. و اکنون نیز با گذشت بیش از دو ماه از بازداشت موقت ایشان، نه اطلاعی از وضعیت این دانشجویان در زندان و اینکه هنوز در انفرادی و تحت بازجوئی هستند یا خیر؟ موجود است. و نه از سیر قضائی اتهامات منتسب به ایشان، وکلای احتمالی و…، این هم از معایب فضای مدرن خبررسانی عصر اینترنت، تلگرام، اینستاگرام و توئیتر است که به دلیل سرعت بالای انتشار اخبار و اطلاعات در آن، به برخی وقایع مهم، آنچنان که باید پرداخته نمی شود؛ بگذریم از اینکه این فضای مدرن خبررسانی در مجموع، محاسن، خیر و خوبی هایش بر معایبش برتری چشمگیری دارد.

در این یاداشت با بررسی بخش‌هایی از دو مصاحبه ای که در ده ماه اخیر با دو کارشناس برجسته سابق وزارت اطلاعات در حوزه مربوط به سازمان مجاهدین خلق، توسط دو رسانه مختلف داخلی انجام شده و با توجه به اظهارات و تحلیل های اعضاء برجسته جداشده یا بعضاً رها شده از این سازمان( اعضاء جدا شده سازمان با تحلیل روابط اعضاء با رهبری سازمان در چهل سال گذشته، عموماً سازمان مجاهدین را «فرقه رجوی» می نامند و ما هم در این یاداشت با همین عنوان از ایشان یاد می کنیم، با تأکید بر اینکه به نظر می رسد، اندکی مطالعه در خصوص سیر تحولات سازمان از زمان استیلای مسعود رجوی بر آن اندکی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی بهمن ۵۷ تا امروز که همسر سابق مسعود رجوی در رأس آن قرار داده شده، اثبات کننده این تحلیل است که ساختار این سازمان نه همچون یک گروه، حزب یا سازمان سیاسی یا حتی نظامی یا پارتیزانی، بلکه همچون فرقه ای مبتنی بر کیش شخصیت است. از عملکرد و وضعیت آن در سالیان اخیر، به خصوص پس از حمله آمریکا به عراق و سقوط صدام؛ و نیز با اشاراتی به تجاربی که درخصوص مواجهه با اتهام ارتباط با سازمان در سالهای پس از شکل گیری جنبش سبز در سال ۸۸ شاهد آن بوده ایم، کوشیده ایم امکان واقعیت داشتن اتهام منتسب به دو دانشجوی بازداشتی دانشگاه شریف را بررسی کرده و این احتمال را نیز بسنجیم که با توجه به جهات گوناگون، دوران استفاده از بدنامی فرقه رجوی برای مقابله با گروه ها و فعالین سیاسی منتقد و مخالفین خشونت پرهیز و واداشتن آنها به سکوت و عقب نشینی به پایان رسیده باشد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77557
رهبرسازی
و
هم‌چنان حق با حجاریان است

– در دو دهه گذشته گاه و بی‌گاه، به بهانه‌های مختلف، با نهادهای مدنی، رسانه‌ها، مذاهب، فرقه‌های دینی و عرفانی، روشنفکران، اشخاص مستقل و در برخی از موارد غیر مستقل برخوردهای خشن شده است. آخرین مورد آن جمعیت خیریه «امام علی» است که مدیران آن بازداشت شده‌اند.

علاوه بر این برخوردهای خشن، نمودهای دموکراسی در قانون اساسی، مرتباً از ماهیت تهی شده و فلسفه وجودی آنها نادیده گرفته می‌شود. تأیید صلاحیت و انتخابات حداقلی برگزار می‌شود تا نتایج تضمینی به‌ دست آید. نقش نظارتی و وظیفه قانونگذاری مجلس به هیچ انگاشته می‌شود، رسانه‌های مستقل و خبرنگاران روزبه‌روز با محدودیت‎‌های بیشتری روبه‌رو می‌شوند، قوه قضائیه بیش از هر زمان دیگری استقلال خود را از دست داده است و …

نکته مهم در این شرایط این است که هیچ‌کس نمی‌داند برای احقاق حق خود به کجا مراجعه کند. در پرونده‌های مختلف از دستگیری فعالان محیط زیست گرفته تا بررسی علل سقوط هواپیمای اوکراینی، بازداشت روزنامه‌نگاران و فعالان سیاسی، اطلاعات سپاه ابتکار عمل را در دست دارد و هرگونه که بخواهد نتایج را رقم می‌زند. از این گذشته، هیچ‌کس نمی‌داند گستره فعالیت‌های سپاه تا کجا امتداد می‌یابد و صرفاً به اقدامات امنیتی و اطلاعاتی محدود نمی‌شود. در روند انتخابات از ابتدا تا انتها دخالت می‌کند، این دخالت نامحدود است و شامل بررسی صلاحیت‌ها تا اعلام نتیجه و حضور در ستادهای انتخاباتی هم می‌شود؛ سیاست خارجی را آن‌گونه که بخواهد به پیش می‌برد و اگر مسیر آن را نپسندد، دولت و دستگاه دیپلماسی را دور می‌زند یا در آن کارشکنی می‌کند. در مسائل فرهنگی و فضای مجازی نیز اطلاعات سپاه نقش تعیین‌کننده‌ای دارد و خط‌مشی‌های خود را بدون توجه به منتقدان عملیاتی می‌کند. در حوزه اقتصاد نیز محدودیتی برای دخالت‌های اطلاعات سپاه در زمینه‌های مختلف وجود ندارد. در صادرات و واردات رسمی و غیررسمی، یکه‌تاز است و رقیبان خود را برنمی‌تابد، در مبارزه با فساد و دستگیری اختلاس‌گران نیز به طور مستقل عمل می‌کند و بازداشت‌گاهها و روش‌های خاص خود را برای مبارزه با فساد دارد.

– مروری بر روایت «سعید حجاریان» از تشکیل وزارت اطلاعات به‌طور نسبی می‌تواند برای درک چرایی وضعیت کنونی کشور راهگشا و عبرت‌آموز باشد. وضعیت کنونی کشور در یک جمله این گونه خلاصه می‌شود: از دولت اصلاحات به بعد، وزارت اطلاعات تضعیف و در مقابل اطلاعات سپاه تقویت و حوزه عمل و اختیاراتش عملاً نامحدود شده است. پرسش این است که چرا این وضعیت پیش آمده است؟

حجاریان که به عنوان نماینده دولت در تشکیل ساختار وزارت اطلاعات نقش اصلی را ایفا کرده، از روزهای سختی سخن گفته است که علیرغم مخالفت سران سه قوه، توانسته است طرح تشکیل وزارت اطلاعات را به سرانجام برساند. وی معتقد بود وزیر اطلاعات باید از مجلس رأی اعتماد بگیرد، مجلس بتواند از او سوأل بکند، امکان نظارت، تحقیق و تفحص، استیضاح و برکناری وجود داشته باشد تا در خدمت مردم و دموکراسی باشد. مخالفان طرح – هر کدام به نوعی – این استدلال را مطرح می‌کردند که دستگاه اطلاعاتی باید زیر نظر قوه قضائیه، رئیس جمهوری یا رهبری باشد. برای نمونه سپاهی‌ها اعتقاد داشتند که با این طرح دستگاه اطلاعاتی بروکراتیزه و از قدرت رهبری کاسته می‌شود.

اگر چه حجاریان در نهایت، نتیجه تلاش و کار خود را بیهوده تلقی می‌کند و می‌گوید در نظامی که فقط یک جزء آن دموکراتیک است در نهایت آن جزء نیز به ابزاری در خدمت قدرت تبدیل می‌شود و کارآیی دموکراتیک نخواهد داشت. در واقع حجاریان اعتراف کرده است که وزارت اطلاعات اگرچه زیر نظر مجلس است و امکان نظارت و استیضاح از آن نیز وجود دارد اما چون در یک سیستم غیر دموکراتیک قرار گرفته است عملاً در خدمت مردم و دموکراسی نیست.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77561
پیدا و پنهان آبان ۹۸
آمار نمی‌دهند، اعدام می‌کنند

زیتون ـ مهسا محمدی
: صبح روز گذشته با خبر تایید حکم اعدام سه تن از معترضان آبان ۹۸ آغاز شد. خبری که چند ساعت بعد و در پی نشر گسترده آن در رسانه‌ها و واکنش کاربران شبکه‌های اجتماعی در ایران، تکذیب شد.

خبر تایید حکم اعدام توسط سایت هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر، منتشر شد. در گزارش این سایت آمده است که «یکی از وکلای پرونده که نخواست نامش برده شود از تایید احکام اعدام امیرحسین مرادی، سعید تمجیدی و محمد رجبی، سه تن از شهروندان بازداشت شده در جریان اعتراضات سراسری ۹۸ موسوم به «اعتراضات آبان» در دیوان عالی کشور خبر داد.»

حکم اعدام و شلاق این سه زندانی پیشتر  توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی صادر شده بود. یکی اتهامات آنان «مشارکت در تخریب و تحریق به قصد مقابله با نظام جمهوری اسلامی ایران» بود.
تکذیب خبر اما توسط باشگاه خبرنگاران جوان، وابسته به صدا و سیما منتشر شد. باشگاه خبرنگاران به نقل از یک «منبع آگاه» در دیوان عالی کشور گزارش‌ها درباره تایید حکم اعدام این سه بازداشتی اعتراضات آبان ۹۸ را تکذیب کرد.

این «منبع آگاه» تاکید کرده که تابحال «حکمی درباره بازداشت‌شدگان آبان ماه تایید نشده است.»

پس از آن، هرانا بر درستی خبر خود تاکید کرد و نوشت که در این باره باز هم با «منابع مطلع این پرونده از جمله یکی از وکلا» تماس گرفته  است.

با وجود این هنوز هیچ منبع رسمی‌ای در قوه قضاییه این خبر را تکذیب نکرده است.

آبان  و آمار
وضعیت و آمار بازداشت‌شدگان اعتراضات آبان ۹۸ مانند آمار کشته‌شدگان آن نامعلوم است و آمارهای منابع رسمی و غیررسمی هم در این باره متعدد و متناقض است.
در میانه خرداد و بعد از گذشت ۶ ماه و نیم از کشتار آبان، بالاخره یک مقام رسمی آماری از تعداد کشته‌شدگان این اعتراضات داد. مجتبی ذوالنور، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس دهم، تعداد کشته‌شدگان آبان ۹۸ را ۲۳۰ نفر اعلام کرد. 

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77556
👍1
جمعیت امام‌ علی
کیوان صمیمی
 
بازداشت برخی از فعالان این تشکل، من را به‌یاد دهه‌ی ۶٠ انداخت. تندروهای خط امامی تا می‌توانستند جلوی اعزام ایثارگران غیرخودی به جبهه را می‌گرفتند و بسیاری از جمع‌های مردمی ولی منتقد به حکومت هم از جبهه اخراج شدند. افرادی نیز با اصرار بر ضرورت دفاع از میهن، خود را با نام مستعار معرفی می‌کردند و عزیزانی هم شهید شدند.
از همان زمان انحصارطلبی حکمفرما بود و از آن هم دردناک‌تر مشاهده‌ی دلِ شکسته‌ی پدر و مادرهایی بود که جسد فرزند دگراندیششان را نه‌تنها در گلزار شهدا دفن نکردند بلکه اجازه‌ی دفن در قبرستان عمومی را نیز نمی‌دادند.
شباهت‌ها با چهار دهه‌ی پیش، زیاد است. اکنون هم به‌رغم این‌که جمعیت امام‌علی سال‌هاست رویکردی غیرسیاسی و صرفاً خیریه‌ای دارد، تندروهای فعلی نیز مانند تندروهای پیشین، نگران رشد محبوبیت مردمیِ غیرخودی‌ها هستند. اکنون هم چنان‌چه انجمن‌ها و افراد شاخص ایثارگر و نیکوکار با انحصارطلبان هماهنگ نباشند، به‌بهانه‌های مختلف فشارها و محدودیت‌هایی برای آنان ایجاد می‌شود.
گیرم که از هزاران نیکوکار فعال، نفراتی هم در دیکته‌های فعالیت‌ خود چند اشتباه داشته‌اند و ۲۰ نگرفته و مثلاً نمره‌ی ۱۷ یا ۱۶ یا… و یا حتی ۱۲ و ۱۱ گرفته‌اند ولی جمعیت امام‌علی نه‌تنها سال‌هاست نمره‌ی قبولی را کسب کرده‌است بلکه میلیون‌ها نفر امتیازی بسیار بالا به آن می‌دهند.
خیریه‌ها امید را در جامعه افزایش می‌دهند اما شایسته است به تفاوت بین امید منفعل و امید فعال توجهی دقیق داشته‌باشند. چنان‌چه انجمن‌های نیکوکاری صرفاً به صندوق پرداخت هدایای نقدی و کالایی تبدیل شوند، به بازتولید امیدوارانی کمک کرده‌اند که همیشه چشم‌به‌راه دریافت کمک هستند و حتی به این شیوه‌ی تامین‌شدن، وابسته شده‌اند.
نهادها و افراد خیّر اما می‌توانند ازطریق ارتباط مستمر با فرودستان و کمک به توان‌آفرینی آنان، امید فعال و دستاورد ماندگار برای حذف‌شدگانی که از هر سو تحت فشار واقع‌شده‌اند تولید کنند.
جناح افراطیِ ساختار سیاسی هم که به‌شدت نگران شورش‌های کور به‌ویژه در این شرایط فوق بحرانی کشور است اگر دارای نگاه علمی و دوراندیشانه بود و فرقه‌ی خود را تافته‌ی جدابافته‌ای از بقیه‌ی دنیا تصور نمی‌کرد، با مطالعه‌ی تجربیات کشورهای متعدد درمی‌یافت که ارتباط طبقه‌ی متوسط شهری با تهیدستان، حاشیه‌نشینان را از شورش خشونت‌آمیز به جنبش خشونت‌پرهیز سوق می‌دهد
.
تندروهای حکومت با ایجاد مانع برای ارتباط انجمن‌های مدنی با نیازمندان، توهّمِ جلوگیری از وقوع جنبش اجتماعی را دارند، غافل از این‌که به‌دست خود باعث نارضایتی و فشار بیشتر بر رنج‌دیدگان شده و بیرون‌زدنِ ناگهانیِ حرکت‌های عکس‌العملی و خشن را موجب می‌شوند.


https://www.zeitoons.com/77611