ایران، آمریکا و تحریم تسلیحاتی
بازگشت به جهان دو قطبی از راه ایران؟

زیتون ـ یلدا امیری: شکست تلاش‌های آمریکا برای تمدید تحریم‌های تسلیحاتی ایران تا به اینجا، می‌تواند گویای آن باشد که جهان بار دیگر به سوی دو قطبی شرق و غرب پیش می‌رود. تصمیم‌گیری‌های دونالد ترامپ، رئیس جمهوری تاجر مآب آمریکا که تجربه‌ای در عالم سیاست ندارد، این روند را سریع‌تر کرده است. ترامپ با سیاست‌هایی همانند جنگ تجاری با چین، که در حوزه سیاست خارجی در پیش گرفته، باعث شده بلوک شرق انسجامی تازه پیدا کند و ایران هم در این میان بی‌تاثیر نیست.

این روزها آمریکا تلاش می‌کند که تحریم تسلیحاتی ایران را تمدید کند، این تحریم ها روز ۲۷ مهر ماه به پایان می‌رسد و واشنگتن تمام تلاش خود را به کار بسته است.
شمشیرها از رو بسته شده، ظاهرا هیچ نرمشی در کار نیست، واشنگتن به دنبال مصالحه نیست. از یک سو برایان هوک می‌گوید که گزینه نظامی روی میز است و مایک پمپئو هم پس از جلسه شورای امنیت اعلام می‌کند که آمریکا حاضر نیست طرح پیشنهادی اروپا مبنی بر تمدید محدود تحریم تسلیحاتی ایران را بپذیرد. از سوی دیگر اما مقامات آمریکایی ایران را به مذاکره دعوت می‌کنند. به نظر می‌رسد سیاست‌های کلان آمریکا در قبال ایران انسجامی ندارد. اما ایران پشتش به حمایت چین و روسیه گرم است. و البته کشوری که اقتصاد آن در این میان زیر بار تحریم کمر خم کرده ایران است.

مذاکره و گزینه نظامی روی میز
تنها یک روز پس از جلسه شورای امنیت، روز ۱۱ تیر ماه، برایان هوک، نماینده ویژه ایالات متحده در امور ایران در جریان مصاحبه‌ای در اسرائیل گفته «همان‌طور که رئیس‌جمهوری آمریکا تاکید کرده ایران نباید به سلاح اتمی دست یابد و گزینه نظامی در این مورد همیشه روی میز است».

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77786

بایدن یا ترامپ؛ برنده کیست؟ کدام به سود ایران است؟
مهدی نوربخش

اگر امروز انتخاباتی در آمریکا برگزار شود، بدون تردید جو بایدن برنده و دونالد ترامپ بازنده این انتخابات است. انتخابات آینده آمریکا با مولفه‌های جدیدی روبرو شده است که با انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۶ قابل مقایسه نبوده و نیست. گروهی در ایران با فرض‌های نادرست به ارزیابی انتخابات آینده آمریکا نشسته و پیش‌بینی می‌کنند که ترامپ مثل گذشته می‌تواند در این انتخابات پیروز شود. نویسندگان اینگونه تحلیل‌ها متاسفانه از کنش‌ها و بحث‌های مختلف در صحنه سیاست‌های داخلی آمریکا دور مانده، با آن آشنایی کامل ندارند و دلایلی که اقامه می‌کنند نشان از عدم درک صحیح آنها از سیاست در آمریکا  و نیروهای اجتماعی در این کشور است. دلایل مختلفی که ارائه می‌شود، بخشی به لزوم مذاکره با دولت ترامپ در دور اول و مشکل‌تر شدن مذاکره کشور ما با دولت او در دور دوم مربوط می‌شود. این‌گونه تحلیلگران به‌جای انتقاد صریح به سیاست خارجی کشور و کسانی‌که آنرا طراحی می‌کنند، بر انتخاب مجدد ترامپ اصرار می‌ورزند تا بر لزوم نیاز به مذاکره با دولت او تاکید کنند. گروه دیگری بر امتیازات رئیس‌جمهور مستقر در کاخ سفید بر رقیب او تمرکز می‌کنند و ادعا می‌کنند که به‌سختی می‌توان رئیس‌جمهوری را در آمریکا یک دوره‌ای کرد. این دسته از تحلیگران فراموش می‌کنند که در دوران نه چندان دور کارتر و بوش پدر یک دوره‌ای شدند و جرالد فورد حتی بعد از استعفای نیکسون و جایگزینی او نتوانست مجدادا انتخاب شود.

گروه دیگری بر بی‌اعتباری نظرسنجی‌ها در امریکا اصرار می‌ورزند. آنها نظرسنجی‌های فعلی را با سال ۲۰۱۶ مقایسه می‌کنند و این‌گونه نظرسنجی‌ها را بی‌اعتبار می‌دانند. دو دلیل برای رد این تحلیل و برخورد با نظرسنجی‌های فعلی می‌توان ارائه کرد. اول: سازمان‌های نظرسنجی از گذشته خود و نظرسنجی‌ها در انتخابات سال ۲۰۱۶ درس‌ها و تجربه‌های بزرگی آموخته‌اند. نظرسنجی‌ها همه با شیوه‌های علمی اتخاذ می‌گردند و این نظرسنجی‌ها دروغ نمی‌گویند بلکه آنهایی که در این‌گونه نظرسنجی‌ها شرکت می‌کنند دروغ می‌گویند. در آمریکا به بروز این گونه دروغ در نظرسنجی‌ها اثرگذاری بردلی (Bradly Effect)  و یا اثر گذاری ویلدر(Wilder Effect)  می‌گویند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77807

چه کسی از «شهادت» احمد متوسلیان «خبر نداشت»
تغییر کاربری در خدمت نفوذ استراتژیک

زیتون ـ سولماز ایکدر: احمد متوسلیان روز گذشته (جمعه) پس از ۳۸ سال باز هم خبرساز شد. این بار خبر کشته شدن او، اندکی پس از اسارت، نام فرمانده لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله در جنگ ایران و عراق را به سر خط خبرها آورد.

خبرگزاری مهر، روز جمعه یادداشتی از احسان محمدحسنی، مسئول سازمان هنری رسانه‌ای اوج وابسته به سپاه٬ منتشر کرد که در آن ادعا شده بود چهار ایرانی که سال ۶۱ در بیروت ربوده شدند، کشته شده‌اند؛ احمد متوسلیان، وابسته نظامی سفارت ایران در بیروت، محسن موسوی، کاردار سفارت، تقی رستگار مقدم، کارمند سفارت و کاظم اخوان، عکاس خبرگزاری جمهوری اسلامی.
چند ساعت بعد اما باشگاه خبرنگاران جوان، وابسته به صدا و سیما، به نقل از برادر احمد متوسلیان این خبر را تکذیب کرد و گفت: «ماجرای به شهادت رسیدن یا نرسیدن حاج احمد یک قصه ۳۸ سال است و این صحبت‌ها برای امروز و دیروز نیست.»
این در حالی است که بر اساس یادداشت احسان محمدحسنی، این چهار نفر «پس از ربوده شدن» در ساحل مدیترانه توسط نیروهای لبنانی فالانژ مسیحی وفادار به سمیر جعجع «تیرباران شده‌اند و محل دفن ایشان هم مشخص است.»
او بر همین اساس از نیروی قدس سپاه خواسته بود که با همکاری وزارت خارجه، به کاوش محل دفن این افراد بپردازد.
در بخش دیگری از این یادداشت آمده بود که این «زنده‌نمایی» ممکن است «منافعی» برای یک «جریان مصلحت‌اندیش و منفعت‌طلب» داشته باشد. این یادداشت در حالی منتشر شد که بر اساس روایت رسمی جمهوری اسلامی، این چهار نفر زنده و در اسارت اسرائیل هستند.
مقامات رسمی جمهوری اسلامی سال‌هاست که می‌گویند احمد متوسلیان، محسن موسوی، تقی رستگار مقدم و کاظم اخوان، چهاردهم تیر سال ۱۳۶۱ در پست بازرسی فالانژیست‌های مسیحی در شمال بیروت ربوده شدند و پس از آن سرنوشت آنان در هاله‌ای از ابهام است.

حسین دهقان، وزیر دفاع وقت جمهوری اسلامی، خرداد سال ۹۵ اعلام کرده بود که چهار ایرانی ربوده‌شده در سال ۱۳۶۱ در بیروت «زنده» و در «اسارت» اسرائیل هستند.
همان سال، ابوالفضل حسن‌بیگی، نایب‌رییس وقت کمیسیون امنیت ملی مجلس، نیز گفته بود که احمد متوسلیان، یکی از چهار ایرانی ربوده‌شده، «قطعاً» تا سال ۹۳ زنده بوده است.
همچنین سفارت ایران در لبنان هم در سال ۱۳۸۷ اعلام کرده بود که آنان هنوز «زنده» و در زندان‌های اسرائیل هستند.
هرچند که اسرائیل بارها اعلام کرده که «به احتمال قوی این چهار ایرانی، توسط نیروهای لبنانی فالانژ مسیحی وفادار به سمیر جعجع کشته شده‌اند.»

امید بازگشت کشته
به رغم اینکه سمیر جعجع، رهبر سابق فالانژهای لبنان، طی یک مصاحبه که توسط وب سایت «آوینی» نیز بازنشر شده است٬ اعلام کرده بود که احمد متوسلیان، محسن موسوی، تقی رستگار مقدم و کاظم اخوان پس از دستگیری (بدون آنکه تحویل اسراییل شوند) توسط نیروهای او کشته شده‌اند٬ جمهوری اسلامی بارها بر زنده بودن آن‌ها تاکید کردند.
در میان چهره‌هایی که طی سال‌های گذشته بارها بر زنده بودن احمد متوسلیان تاکید داشت٬ رهبر جمهوری اسلامی٬ آیت‌الله خامنه‌ای بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77813

تبعیض در «اعتراض به تبعیض»
مژگان حاجی‌زادگان

شاید هیچ‌کس نتواند با قطعیت خودش را از درگیر شدن با دیگری‌سازی استثنا کرده و ادعا کند که هرگز در هیچ «ما»یی عضو نبوده که «آن‌ها»یی را در مقابل خود داشته است. به هر حال، ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که در آن همه‌چیز لزوماً متناسب با میل و سلیقه‌مان نیست و به این ترتیب در مواجهه با برخی وقایع و اتفاقات هم هر کسی مطابق با شرایط، منافع، نگرش‌ها و ارزش‌هایش به سمتی و سویی گرایش پیدا می‌کند و از چیزهایی که در تقابل با آنها تعریف می‌شوند، فاصله می‌گیرد. با توجه به این، به نظر می‌رسد همین که جمعی از افراد در داشتن شرایط، منافع، ارزش‌ها و نگرش‌هایی مشترک باشند و هویت جمعی‌ای را شکل دهند، زمینه برای دیگری‌سازی‌ها فراهم خواهد شد؛ چه آنها عامل و شروع کننده‌اش باشند، چه نباشند. بنابراین، می‌توان گفت دیگری‌سازی به این معنا اجتناب ناپذیر و تاحدودی خنثی است، اما آنچه این مفهوم را تبدیل به مفهومی منفی می‌کند، ابراز دشمنی و تخاصم با «دیگری»ها، و به همین ترتیب حذف و نادیده گرفتن حقوق آن‌هاست.

در این یادداشت قصد دارم با اشاره به برخی از اخبار وقایع اخیر، درمورد قربانیان غیرایرانی خشونت (یا سهل‌انگاری) نیروهای امنیتی، به بحث دیگری‌سازی در نحوه‌ی انتشار اخبار مرتبط به آنها در رسانه‌های جمعی و به دنبال آن، چگونگی واکنش مردم به چنین خبرهایی بپردازم. دلیل اینکه برای طرح این مسئله به قربانیان غیرایرانی توجه کرده‌ام این است که آن‌ها حداقل در دو چیز مشترک‌اند؛ قربانی بودن و غیرایرانی بودن، و این دو ویژگی آن‌ها کمتر مورد مناقشه است. همچنین غیرایرانی‌هایی که در اینجا به آنها اشاره خواهد شد، سرنوشت تاریخی نسبتاً مشابهی را در جوامع خود داشته‌اند؛ افغانستانی‌ها در ایران و سیاهپوستان آفریقایی‌تبار در آمریکا که به طور سیستماتیک مورد ظلم و تبعیض بوده‌اند. اما چه اتفاقی می‌افتد که علیرغم این تشابه و همزمانی، شاهد واکنش یکسان و مشابهی از سوی رسانه‌های جمعی و افکار عمومی در ایران، نسبت به ظلمی که به آن‌ها می‌شود، نیستیم؟ چه چیزی گروهی از آن‌ها را تا حدی «خودی» می‌کند که فرسنگ‌ها آنطرف‌تر در قاره‌ای دیگر برای‌شان شمع روشن می‌کنند و گروهی دیگر را با وجود همزیستی در یک منطقه، و همچنین داشتن زبان و تاریخ مشترک، در درجه‌ی اهمیت پایین‌تری قرار می‌دهد؟

چندی پیش، ویدئویی از زمان کشته شدن مردی سیاهپوست به نام جورج فلوید، در اکثر رسانه‌های جهان منتشر شد که توسط پلیس دستگیر شده و در اثر فشار زانوی مأمور پلیس بر گردنش خفه شده بود. این خبر واکنش‌های بسیاری را در سراسر جهان نسبت به خشونت پلیس و در اعتراض به نژادپرستی برانگیخت. تقریباً همزمان با انتشار این خبر، دو خبر هم از کشتار تعدادی از مهاجران افغانستانی منتشر شد که گفته شد در اثر سهل‌انگاری و خشونت مأموران مرزبانی و پلیس ایران صورت گرفته‌اند. اخبار مرتبط به آن هم بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشت، اما آنچه در رسانه‌های رسمی داخل ایران بازتاب بیشتری داشت اخبار مربوط به کشته شدن جورج فلوید بود. البته نحوه‌ی پوشش خبر کشته شدن مهاجران افغانستانی هم توسط رسانه‌های رسمی ایران، جای بحث دارد که در ادامه به آن خواهم پرداخت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77851

بر اقتصاد ایران چه می‌گذرد؟
دلار ۲۱۰۰۰ تومانی و بانک مرکزی بلی‌قربان‌گو

زیتون ـ جلیل فقیهی: اقتصاد ایران روزهای پرالتهابی را می‌گذراند. روند افزایش قیمت‌ها که از سال ۹۷ شروع شده، در ماه‌های گذشته اوج گرفته است. قیمت ارز، طلا، مسکن و تقریبا تمامی اجناس مصرفی و سرمایه‌ای به شدت افزایش یافته است.

روز گذشته (شنبه) قیمت دلار مرز ۲۱ هزار تومان را رد کرد و قیمت سکه طلا نیز در صرافی‌ها از ۱۰ میلیون تومان گذشت. در این میان، رشد بازار بورس از همه خیره‌کننده‌تر است. در ۱۰۰ روز نخست امسال بورس تهران بیش از ۲۰۰ درصد رشد کرده است.
افزایش هم‌زمان قیمت در بازارهای مختلف انگشت اتهام را به سوی افزایش «نقدینگی» نشانه گرفته است که از بازاری به بازار دیگر سرایت می‌کند و همه آنها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اما عوامل تاثیرگذار در افزایش نقدینگی چیست و ساز و کار دولت و بانک مرکزی برای برگرداندن ثبات و آرامش به اقتصاد کدام است؟

پایه پولی و نقدینگی
در هر اقتصادی چند نوع پول وجود دارد. در اینجا برای ساده کردن کار تنها به دو نوع پول اشاره کرده و از برخی از جزئیات نیز صرف‌نظر می‌کنیم. پول نوع اول،‌ پایه پولی یا پول پرقدرت است. این پول توسط بانک مرکزی هر کشوری خلق می‌شود و در واقع، حساب سپرده بانک‌های تجاری نزد بانک مرکزی است. پول خلق شده توسط بانک مرکزی، از مسیر بانک‌های تجاری تکثیر شده و در نهایت پس از چندین بار چرخیدن وارد بخش واقعی اقتصاد می‌شود. پول نوع دوم، پول خلق شده توسط بانک‌ها است که «نقدینگی» نامیده می‌شود. در واقع منظور از نقدینگی، مجموع پول فیزیکی و حساب سپرده اشخاص نزد بانک‌‌هاست که بزرگی آن چندین برابر بیشتر از پول خلق شده اولیه –پایه پولی- است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77859

کیوان صمیمی
از کارگران بیاموزیم
 
هفده روز اعتصاب کارگران هفت‌تپه و اعتراضات متعدد زحمتکشان کشور، درس‌های زیادی برای جنبش مسالمت‌آمیز اجتماعی دارد. تنها در یک ماهه‌ی اخیر، تجمعات مطالبه‌محورِ کارگران مرتبط با دست‌کم شرکت‌ها و سازمان‌های زیر، انعکاس بیشتری در رسانه‌ها داشته است :

معادن ذغال سنگ کرمان، هپکو اراک، خدمات شهرداری اهواز، پاکبانان شهرداری بوشهر، برق هرمزگان، خدمات شهری بندرخمینی، روغن نباتی نرگس شیراز، پالایشگاه آبادان، ریزموج تاکستان، مخابرات روستایی خوزستان، معدن طلای آق‌دره تکاب، آب‌و‌برق خوزستان، شهرداری سی‌سخت، شهرداری اندیمشک، شهرداری کوت‌عبدالله، شرکت کیسون، رانندگان تانکرهای آب بوشهر.

براساس آمارهای رسمی، صدهاهزار کارگر در کشور بر اثر محدودیت‌های کرونایی دچار بیکاری شده‌اند از جمله ۲۵هزار کارگر ساختمانی در کرمانشاه، نیمی از کارگران قنادی‌های مشهد، ۱۵هزار کارگر رستوران‌های شیراز و زحمت‌کشانی در سایر شهرها که هنوز گزارش رسمی آن ارائه نشده است.

آمارهای رسمی مبنی بر افزایش چشمگیر مغازه‌خوابی، پشت‌بام‌خوابی و سکونت در همسایگی قبرستان‌ها نیز توسط نهادهای مرتبط منتشر شده و نیز اعلام شده است که ۸۵٪ بازنشستگان، زیر خط فقر زندگی می‌کنند.

انواع اعتراضات مدنی مشابه حرکات فوق که توسط خودِ مظلومین سازماندهی می‌شود، به تقویت جنبش مطالبه‌محور اجتماعی خواهدانجامید. این بهترین راه در جهت بازسازی منافع ملی و همبستگی اجتماعی است و جا دارد سایر اقشار و طبقات، دلسوزان و دموکراسی‌خواهان به‌منظور نجات کشور و آغاز مسیر توسعه‌ی پایدار، از پیروان صادق مشی کارگران باشیم.

پیروان  «زر، زور، تزویر» اما یعنی شیفتگان قدرت، سرمایه‌پرستان و کاسبان دین که از جنس همان دورویان قدیمی در تاریخ هستند گمان می‌کنند با تحدید و تهدید جنبش آرام اجتماعی خواهند توانست جامعه‌ی رشدیافته و دیرپای ایران را از استیفای حقوق خود و مبارزه با فروپاشی میهن بازدارند.

توهمی که مولود طبیعیِ قدرت بی‌مهار است، باعث شده تا آنان درک نکنند که سرکوب آزادی‌های مدنی منجر به گسترش کینه‌ورزی و حرکت‌های خشن خواهد شد و نهایتاً نابودی همه‌چیز و نیز بدنامی برای خودشان به‌ارمغان می‌آورد.

کارگران، زحمتکشان، دغدغه‌مندان ایرانی و باورمندان به جنبش اجتماعی اما، با استمرار و تقویت جنبش مدنی و نیز پرداخت هزینه‌ی مقاومت قانونی، اجازه‌ی مرگ تدریجیِ فرودستان و نابودی ایران را به دورویان نخواهندداد.

نازپرورد تنعّم نبَرَد راه به دوست
عاشقی شیوه‌ی رندان بلاکش باشد


https://www.zeitoons.com/77871

زنان مجلس یازدهم؛ «بچه‌داری و رسیدگی به امورات خانه»
از دختر لاجوردی تا سردبیر «حورا»
 
زیتون ـ سحر نصیری: در حالی که هنوز دو ماه از آغاز به کار مجلس یازدهم نگذشته، رویکرد مردسالانه و ضدزن این مجلس، صدای زنان نماینده اصول‌گرای آن را هم درآورد. روز گذشته سمیه محمودی، نماینده‌ی شهرضا و دهاقان ضمن انتقاد از عملکرد هیات رییسه هفت نفره مجلس خبر داد که این هیات بعد از بررسی درخواست زنان نماینده برای حضور در هیات رییسه کمیسیون‌ها تاکید کردند که «زن باید بچه‌داری کند و به امورات خانه رسیدگی کند».
محمودی که در مورد «سیاست‌های ضدخانواده» که مجلس یازدهم از آن به عنوان اولویت‌های خود یاد می‌کند، سخن می‌گفت، افزود:« وقتی در مجلس از ظرفیت زنان در ترکیب هیات رییسه مجلس و کمیسیون‌ها استفاده نمی‌شود و یا کارمندان زن حتی نمی‌توانند در آزمون دبیری کمیسیون‌ها شرکت کنند چطور می‌توان با سیاست‌های ضدخانواده مقابله کرد در حالی که زن رکن اصلی آن است.»

او در ادامه‌ی انتقاد از همکاران مرد خود افزود: «مجلس در حالی در مورد عدم اجرای سیاست‌های تشکیل و تحکیم و تعالی خانواده می‌تواند انگشت اتهام به سمت دولت بگیرد که اصلاح دیدگاه نسبت به جایگاه زن و خانواده را از بدنه خود آغاز کند.» و خواهان تغییر نگاه سنتی مجلس به زنان شد.

زنان مجلس‌نشین و ریاست
انتخابات یازدهمین دوره مجلس در حالی  مرحله اول خود را به پایان رساند که در دو بخش رکورددار ادوار ماقبل خود بود: پایین‌ترین نرخ مشارکت مردمی و بالاترین میزان راهیابی نمایندگان زن به مجلس.
در این دور انتخابات ۱۷ زن جواز راهیابی به مجلس را دریافت کرده‌اند و فاطمه آجرلو کاندیدای حوره انتخاباتی کرج نیز آماده رقابت در مرحله دوم انتخابات است. فاطمه رهبر یکی از این زنان اما پیش از ورود به مجلس در اثر ابتلا به کرونا درگذشت.
سمیه محمودی از حوزه انتخابیه شهرضا و دهاقان تنها نماینده زن مجلس دهم است که توانسته بار دیگر به مجلس جدید راه یابد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76707

جمهوری اسلامی و عاقبت شعار «نه شرقی نه غربی»
تحریم غربی و قرارداد شرقی

زیتون ـ مهسا محمدی: گفته می‌شود که کار در مرحله مذاکرات اولیه و رد و بدل شدن پیش‌نویسِ  یک سند راهبردی عظیم است؛ سند توافقی ۲۵ ساله میان ایران و چین اما بدون مفاد روشن و قابل بررسی.

ظریف روز گذشته به نمایندگان مجلس یازدهم گفت که «هر موقع که توافق محقق شود»، آن را اعلام خواهند کرد. در عین حال تاکید کرد که «در قرارداد با چین هیچ موضوع مخفی وجود ندارد». به گفته او سابقه این بحث به سال ۹۴ و ملاقات «شی» رییس‌جمهور چین و آیت‌الله خامنه‌ای باز می‌گردد.
نمایندگان اصولگرا هم با اینکه روز گذشته در همه حوزه‌ها به وزیر امور خارجه حسن روحانی تاختند؛ از این توافق احتمالی ناراضی نبودند و فقط ظریف و دولت را برای اینکه زودتر به توصیه‌های «رهبر» برای گردش به شرق گوش ندادند، سرزنش کردند.
به گفته وزیر امور خارجه ایران «بازگرداندن ایران به پروژه راه ابریشم از مفاد مهم توافق ۲۵ ساله است».
حال در آخرین سال دولت حسن روحانی و در نقطه اوج اختلافاتش با تندروهای داخلی بر سر سیاست خارجی و نگاه به غرب و برجام، به نظر می‌رسد که محلی برای توافق و اشتراک پیدا شد؛ چین.
عباس موسوی، سخنگوی وزارت امور خارجه در توصیف این سند به این توضیح کلی که «ابعاد مختلف سیاسی و اقتصادی را دربر‌می‌گیرد» بسنده کرده و در عوض اطمینان داده‌است که این سند «افتخارآمیز»  و «به نفع منافع دو کشور» خواهد بود.

یک پیش‌نویس، موافقان و مخالفانش
رهبر جمهوری اسلامی در همان سال ۹۴، در پی دیدار خودش و رؤسای جمهوری ایران و چین و گفتگوهای اولیه بر سر این توافق احتمالی، روابط استراتژیک ۲۵ ساله را «کاملاً درست و حکمت‌آمیز» خوانده و بار دیگر بر نگاه مثبت خود به «شرق» در مقابل غرب تاکید کرده بود.
حالا هم خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، این سند را از جنس «ارتباط» می‌داند، نه آنگونه که مخالفان می‌گویند «استعمار» و رفتن زیر سلطه چین. خبرگزاری اصول‌گرای فارس هم این توافقِ هنوز به انجام نرسیده را «گامی بزرگ» می‌خواند و خبرگزاری مشرق هم آن را دستمایه حمله به منتقدان قرار داد و مخالفت‌ها و نقدها را «حمله حقوق‌بگیران آمریکایی» به این توافق «تجاری معقول» خواند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77889

اعدام‌های خرداد۶۰ و مسئولیت میرحسین موسوی
روزی روزگاری «میرحسین»
سپیده جدیری

https://www.zeitoons.com/77924

«چگونه است که امروز محاکم قضایی از آمران وعاملان جنایت‌های کهریزک و کوی دانشگاه و کوی سبحان و روزهای ۲۵ و ۳۰ خرداد و عاشورای حسینی می‌گذرند و پرونده‌های فسادهای بزرگ را باز نشده می‌بندند و به‌صورت ناگهانی در آستانه‌ی ماه خرداد، ماه آگاهی و حق‌جویی، پنج نفر را با حواشی تردید برانگیز به چوبه‌های دار می‌سپارند؟ آیا این است آن عدل علوی که به دنبالش بودیم؟» از متن بیانیه‌ی میرحسین موسوی در واکنش به اعدام فرزاد کمانگر، علی حیدریان، فرهاد وکیلی، شیرین علم هولی و مهدی اسلامیان، کلمه، ۲۰ اردیبهشت ۱۳۸۹.
خرداد تنها برای هواداران جنبش سبز ماه معناداری نیست؛ خاطره‌ی تلخ وقایع ۳۰ و ۳۱ خرداد ۱۳۶۰، همچنان و پس از گذشت سالیان، بر خاطرِ هم‌باوران و بازماندگان اعدام‌شدگان آن تاریخ سنگینی می‌کند؛ اعدام‌هایی که بنا بر آن‌چه در روزنامه‌ی اطلاعاتِ مورخ ۳ تیرماه ۱۳۶۰ اعلام شد، حتی بدون احراز هویت اعدام‌شدگان صورت گرفته بود.

ماجرا از چه قرار بود؟
روایات مختلفی در این‌باره به چشم می‌خورد که هر یک از زاویه‌ی دید گروه و دسته‌ای که روایت‌گر، خود را متعلق یا نزدیک به آن تعریف می‌کند، جای تأمل دارد. اما از آنجا که غرض از نوشتن این متن، نه ریشه‌یابی علل آن وقایع، بلکه تنها پرداختن به بی‌عدالتی چشمگیر پشت آن اعدام‌ها است، به روایت یرواند آبراهامیان تاریخ‌نگار به عنوان سندی تاریخی درباره‌ی آمار و ابعاد فاجعه بسنده می‌کنیم. او در صفحات  ۲۱۸ و ۲۱۹ کتاب «اسلام رادیکال؛ مجاهدین ایرانی»(۱)، از «تظاهرات عظیمی» نام می‌برد که در روز ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ نه تنها در تهران، بلکه در بسیاری دیگر از شهرهای ایران، از تبریز گرفته تا رشت، آمل، اهواز و…  پدید می‌آید. آبراهامیان تعداد شرکت‌کنندگان در تظاهرات تهران را نیم میلیون نفر، تعداد مجروحین و کشته‌شدگان در اثر شلیک پاسداران (تنها در حوالی دانشگاه تهران) را به ترتیب، ۲۰۰ تن و ۵۰ تن و تعداد دستگیرشدگان را هزار تن تخمین می‌زند. و در نهایت، از جنایت شرم‌بارتری پرده برمی‌دارد: رئیس زندان اوین «با کبکبه‌ و دبدبه‌ی بسیار» اعلام می‌کند که «در زندان اوین ۲۳ تن از تظاهرکنندگان تیرباران شده‌اند که در میان آنها شماری دختر نوجوان نیز به چشم می‌خورند.»
اخیرا در شبکه‌های اجتماعی و به‌خصوص به‌مناسبت زنده نگاه داشتن یاد جان‌باختگان نوجوان آن اعدام‌ها، بحث‌های جدیدی پیرامون این‌که چه کسانی می‌بایست مسئولیت آن فاجعه را بر عهده بگیرند یا دست کم بابتش پاسخگو باشند، درگرفته است.
فرج سرکوهی، نویسنده، منتقد ادبی و فعال سیاسی در بخشی از اظهار نظر خود در این‌باره در فیسبوک و توییتر، نکته‌ای را خاطرنشان کرد که سرمنشأ بحث‌های بسیار میان هواداران و منتقدان میرحسین موسوی در شبکه‌های اجتماعی شد. او نوشت: «یادم هست که آقای بهزاد نبوی، که در آن زمان سخنگوی دولت مهندس موسوی بود و اکنون از رهبران اصلاح‌طلبان حکومتی، در دفاع از این جنایت در تلویزیون گفت در قوانین اسلامی سن و سال و دانستن اسم و… مطرح نیست. جرم این‌ها محرز (ثابت) شده و باید مجازات می‌شدند (نقل به مضمون)». هرچند که آقای سرکوهی آن‌قدر انصاف داشت که به‌فاصله‌ای اندک از نوشتن آن متن، این اشتباه محاسباتی را در اظهار نظر خود اصلاح و در مطلبی مستقل نیز بابت آن عذرخواهی و یادآوری کند که این عبارت، «اشتباه و خطای حافظه‌»ی او بوده، و نه مهندس موسوی بلکه شخص دیگری در آن تاریخ، نخست وزیری ایران را بر عهده داشته است، اما گروه‌هایی، حال مشخص نیست از روی عمد یا به سهو، همان متن اولیه‌ و اصلاح‌نشده‌ی ایشان را دستمایه‌ی هجمه‌‌های جدید علیه میرحسین موسوی قرار دادند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77924

دخترکانِ چراغ‌های قرمز

#خط_سوم

سیاست «نگاه به شرق» در دانشگاه

زیتون ـ کمتر از یکسال پس از قرارداد دانشگاه علامه با چین، حالا نوبت به روسیه رسید و نتایج اجلاس مجازی روسای دانشگاه‌های برتر ایران و روسیه اعلام شد. حسین سلیمی رئیس دانشگاه علامه گفت: «در این چند ساله شناخت خوبی میان دانشگاه‌های ایران و روسیه و دانشمندان علوم انسانی دو کشور ایجاد شده و ما در اجلاسی که در کیش داشتیم موفق شدیم یک همایش مشترک را با دانشگاه‌های روسیه در رابطه با روابط فعالیت‌های فرهنگی ایران و روسیه برگزار کنیم».

او افزود: «ما اقداماتی برای ایجاد رشته‌های مشترک بین ایران و روسیه داشتیم و دانشجویان و اساتید ما در دوره‌های مشترک ایجاد شده بین دو کشور شرکت کردند. ما می‌توانیم کارگاه‌ها و همایش‌های خوبی را در فضای مجازی برگزار کنیم که احتمال موفقیت آنها بالا باشد». رئیس دانشگاه علامه طباطبایی پیشنهاد داد که دوره‌های آموزش کارشناسی ارشد مشترکی در حوزه زبان فارسی، زبان روسی، ایران شناسی، زبان شناسی و مطالعات منطقه‌ای برگزار شود. او از همه دانشگاه‌هایی که می‌توانند در این زمینه‌ها دوره‌های آنلاین برگزار کنند، دعوت به همکاری کرد.

از سوی دیگر والری فالکوف، وزیر علوم روسیه همکاری دانشگاه‌های ۲ کشور را بسیار موثر دانست و گفت: قصد ما این است که به تعدادی از داوطلبان ایرانی، پذیرش بهترین دانشگاه های روسیه را اعطا کنیم؛ در نظر داریم برای سال ۲۰۲۰ تعداد ۹۰ دانشجوی ایرانی را در دانشگاه های روسیه پذیرش کنیم که بیشتر این دانشجویان، در دانشگاه های علوم پزشکی مسکو و علوم پزشکی سن پترزبورگ تقاضای پذیرش دارند. وزیر علوم روسیه «از روسای دانشگاه تهران و دانشگاه دولتی مسکو که این روابط را به خوبی پیش برده‌اند» تقدیر کرد.
سال گذشته دانشگاه علامه طباطبائی و دانشگاه مطالعات بین‌المللی چین نیز تفاهم‌نامه همکاری‌های مشترک امضا کرده بودند. به گزارش ایسنا «اجرای پروژه‌های تحقیقاتی مشترک در مورد روابط بین ایران و چین و راه‌اندازی دوره‌های مشترک در رشته زبان فارسی و زبان چینی» از مفاد این تفاهم‌نامه است. پیشنهاد آموزش زبان چینی از سوی سازمان برنامه‌ریزی آموزشی همزمان با امضای تفاهم‌نامه دو دانشگاه ایرانی و چینی در حالی مطرح شد که پیشتر رهبر جمهوری اسلامی از “اصرار بر ترویج انحصاری زبان انگلیسی” در ایران انتقاد کرده و گفته بود: «زبان علم فقط انگلیسی نیست…زبان‌های دیگر مثل اسپانیولی، فرانسه، آلمانی و [زبان] کشورهای شرقی هم زبان علمند».
این قراردادها بخشی از سیاست «نگاه به شرق» است که طی سالهای اخیر و با تاکید رهبر جمهوری اسلامی در سیاست خارجی شدت گرفته و به دانشگاه‌ها هم سرایت کرده است.

بازداشت ۵ دانشجو در اوج کرونا
علیرغم شیوع موج تازه کرونا در کشور اما بازار بازداشت دانشجویان همچنان داغ است و انتقال به زندان در این شرایط بر نگرانی خانواده‌ها و تشکل‌های دانشجویی افزوده است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77962

از نطنز و پارچین تا سفارت‌خانه‌‌ها
آیا جنگی پنهان بین ایران و اسرائیل آغاز شده؟

زیتون ـ یلدا امیری: گویی همه ترجیح می‌دادند موضوع مسکوت بماند؛ اسرائیل هم هنوز مسئولیتی را به عهده نگرفته است. انفجار در سایت اتمی پارچین و پس از آن نطنز باعث گمانه‌زنی‌های بسیاری در میان اهالی رسانه و شبکه‌های اجتماعی درباره چند و چون این اتفاق شد. با وجود این به نظر می رسید که تمایل به سکوت و عبور بی سر و صدا در مورد این وقایع هم در سوی اسرائیل و هم از سوی ایران وجود دارد. این سکوت ایران شباهت زیادی به انفعالش در برابر حملات اسرائیل به پایگاه‌های ایران در سوریه دارد، سکوت مصلحتی.


انفجار سایت‌های هسته‌ای
تا این‌جایِ کار ماجرای انفجار در سایت‌های اتمی ایران و گمانه‌زنی‌ها در مورد دست‌های پشت پرده اسرائیلی؛ شبیه جنگ سرد است و عاملی برای کشش بیشتر ایران به شرق.
روزنامه نیویورک تایمز روز ۱۲ تیر با انتشار دو گزارش اختصاصی به نقل از یک منبع اطلاعاتی وابسته به یک کشور خاورمیانه و همچنین اظهارات یک عضو اطلاعات سپاه پاسداران از نقش اسرائیل در انفجار نطنز خبر داد. اما هیچ یک از این دو منبع اطلاعاتی حاضر به فاش کردن هویت خود نشده‌اند.

پس از آن سخنان آویگدور لیبرمن، وزیر دفاع پیشین اسرائیل خبرساز شد، او تلویحا گفته است که منبع اطلاعاتی که روزنامه نیویورک تایمز با استناد به او، اسرائیل را عامل انفجار در سایت هسته‌ای نطنز در ایران معرفی کرده، ارشدترین مقام اطلاعاتی اسرائیل است. ظاهرا اشاره لیبرمن به یوسی کوهن، رییس موساد، سازمان جاسوسی اسرائیل بوده است. لیبرمن در گفت‌وگو با رادیوی ارتش کشورش، بدون بردن نام یوسی کوهن، گفت تمام مقامات جامعه اطلاعاتی اسرائیل به خوبی آگاه هستند که فردی که منبع اطلاعاتی اخیر بوده، کیست و تنها بنیامین نتانیاهو می‌تواند دهان او را ببندد.

خبرهای ضد نقیض
پس از وقوع انفجار در پارچین و نظنز خبرهای ضد و نقیضی در این مورد منتشر شد چند ساعت پس از انفجار پارچین، دوربین صدا و سیمای جمهوری اسلامی به محلی که گفته می‌شد انفجار رخ داده است رفت. خبرنگار این سازمان جلوی مخازنی قرار گرفت و مدعی شد حادثه ناشی از انفجار مخازن گاز بوده است اما تصاویر این گزارش صدا و سیما تنهای نمای بسته‌ای از محل را نشان می‌داد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77949

پرونده ویژه فساد | متهمانی که در پرونده بانک سرمایه گم شدند
 پسر فرمانده سابق سپاه و برادر معاون اول

زیتون ـ فریبرز کلانتری: یکی از پرونده‌هایی که قوه قضائیه در دوره ریاست ابراهیم رئیسی روی آن مانور زیادی داد، پرونده بانک سرمایه بود.
در بازخوانی پرونده بانک سرمایه در بخش اول متهمانی بودند که در پرونده گم شدند و هیچ وقت پایشان به دادگاه باز نشد.

علی بخشایش، مدیرعامل سابق بانک سرمایه
در اولین مرحله رسیدگی به پرونده بانک سرمایه علی بخشایش، پرویز کاظمی و محمدرضا توسلی هر کدام به اتهام مشارکت در اخلال عمده در نظام اقتصادی کشور از طریق اخلال در نظام پولی و بانکی و مشارکت در خیانت در امانت، محاکمه و به زندان محکوم شدند.

ردپای سردار-زادگان
در دور دوم رسیدگی به پرونده بانک سرمایه، پرونده حسین هدایتی و ۱۰ متهم اقتصادی دیگر بانک سرمایه رسیدگی شد. یکی از پرونده‌های دیگر که در این دوره بررسی شد، پرونده گروه جهانبانی بود.
 
‏در این پرونده، پای عمار صالحی، پسر سرلشگر سید عطاالله صالحی، فرمانده سابق ارتش هم به پرونده باز شد و او به ۱۰ سال زندان محکوم شد که از اجرا شدن یا تعویق اجرای آن هیچ خبری در دسترس نیست. اما ظاهرا او تنها پسر سرلشگری نیست که در این پرونده حضور دارد. با این تفاوت که هیچ نامی از نفر دوم حتی در مراحل دادرسی برده نشد.
جهانبانی در شرکت ساختمانی «اقامت» با دو فرد دیگر شراکت داشته است. عمار صالحی، پسر سرلشگر صالحی و محسن جعفری نجف آبادی، فرزند محمد علی جعفری نجف آبادی فرمانده سابق سپاه پاسدران انقلاب اسلامی از جمله شرکای او بوده‌اند...

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77991

گام لرزان نوانقلابیون برای برکناری حسن روحانی

زیتون ـ محمدرضا سرداری: هنوز دو ماه از آغاز به کار مجلس یازدهم نگذشته است که اعضای مجلس اصولگرای نئوانقلابی شمشیر را برای حسن روحانی و اعضای دولت وی از رو بسته‌اند و به صراحت می‌گویند که قصد دارند وی را همچون بنی‌صدر عزل کنند.
پس از پرخاش‌گری به جواد ظریف، وزیر امور خارجه، در جریان احضار هفته او در صحن علنی مجلس و دروغ‌گو خواندن وی، برخی نمایندگان نزدیک به جبهه پایداری در پی جمع‌آوری امضا برای استیضاح حسن روحانی رئیس جمهور هستند.

جواد نیک‌بین، نماینده‌ی روحانی کاشمر در توییتی این خبر را اعلام کرده و گفت امضاکنندگان به ۱۸ دلیل خواستار استیضاح  روحانی شده‌اند. دلایلی که البته در این توییت ذکر نشده است؛ اما در گفت‌وگوی طراح استیضاح با سایت «دیده‌بان ایران» گفته شده همان دلایلی که باعث شد بنی‌صدر عزل شود؛ در حال حاضر نیز وجود دارد و این دولت باید استیضاح و عزل شود. «این قانون نانوشته غلط در حال حاضر انجام می‌شود. هرکسی نماینده مجلس میشود یا هرکسی رئیس جمهور می شود باید دوره اش بگذرد و هیچوقت به غیر از زمان بنی صدر مجلس، به وظیفه قانونی خودش درست عمل نکرده است.حالا به خاطر مصالح و… دیگر مسائل به وظایف‌شان عمل نکردند. مجلس این اختیار را دارد، بنابراین می‌خواهیم روحانی را مانند بنی‌صدر عزل کنیم.»
گویی با پیش‌بینی چنین برخوردهایی بود که روحانی در مراسم بازگشایی مجلس یازدهم، نومیدانه، نمایندگان را به همکاری با دولت فراخوانده و گفته بود:«هم دوران دولت چهار ساله است و کوتاه و هم دوران مجلس اما با همکاری دولت و مجلس می‌توانیم یادگاری دائمی و ماندگار را برای دهه‌ها و حتی قرن‌ها برای مردم به یادگار بگذاریم.»
شبیه‌سازی روحانی- بنی‌صدر
شبیه‌سازی بنی‌صدر با روسای جمهور بعد از وی برای نخستین بار نیست که صورت می‌گیرد. در میان روسای جمهور گذشته؛ محمد خاتمی و محمود احمدی‌نژاد نیز تهدید شدند که به سرنوشتی چون بنی‌صدر دچار خواهند شد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/78041

«مجریِ‌» بازجو و اعدامیِ«خندان»

زیتون ـ سولماز ایکدر: روح‌الله زم اولین نفری نیست که مقابل دوربین تلویزیون جمهوری اسلامی می‌نشیند و «اعتراف» می‌کند. نظام جمهوری اسلامی سابقه‌ای طولانی در اخذ اعتراف تلویزیونی از مخالفانش دارد.

حالا دیگر اعتراف تلویزیونی به صورت یکی از مراحل عادی در مسیر پرونده‌های جنجالی در ایران در آمده است. بالاخص در زمان‌ بروز بحران سیاسی در کشور یا افزایش حساسیت عمومی بر روی یک پرونده، جمهوری اسلامی این سلاح کهنه اما به زعم خودش هنوز موثر را به کار می‌گیرد.
از زمان پیروزی انقلاب ۵۷  تابحال، نظامِ اسلامی، از نورالدین کیانوری و احسان طبری٬ فعالان سیاسی حزب توده، سعیدی سیرجانی٬ نویسنده٬ و فعالین سیاسی ملی مذهبی، گرفته تا «سحر طبر»٬ سلبریتی اینستاگرامی٬ را مقابل دوربین تلویزیون نشاند و  از آنان علیه خودشان «اعتراف» گرفت.
اعتراف‌گیری از مذهبی‌‌ها اگرچه با بازداشت اعضای گروه فرقان آغاز شده بود، اما مهمترین چهره مذهبی که در مقابل دوربین تلویزیون مجبور به اعتراف شد، آیت‌الله کاظم شریعتمداری بود؛ از مراجع تقلید شیعه.
اگرچه پیش از انقلاب نیز پخش تلویزیونی اعترافات سابقه داشته است و در دیگر کشورهای بلوک شرق نیز شاهد پخش اعترافات تلویزونی بودیم٬ اما در دوران جمهوری اسلامی پخش اعترافات اجباری وسعتی بی‌سابقه یافت، تا جایی که به گفته یرواند آبرهامیان، تاریخ‌دان، در تاریخ جهان بی‌سابقه است.
پخش اعترافات صادق قطب‌زاده، وزیر امور خارجه و مدیرعامل سازمان رادیو تلویزیون ملی، از همان تلویزیون هم از همین دست بود.
با تغییر نام بازجو به «کارشناس» در سال‌های اخیر اعترافات تلویزیونی هم در ادبیات جمهوری اسلامی «مستند» نامیده می‌شود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/78059

آیا الگوی روابط «رهبر» و «جوانان انقلابی» تغییر کرده؟
آتش به‌اختیار عمل نکنید

زیتون ـ مهسا محمدی: طی روزهای اخیر رهبر جمهوری اسلامی ناچار شد دوبار از تریبون‌های رسمی «انقلابیون» نزدیک به خود را مورد عتاب و خطاب قرار داده و کنترل کند.

 یکبار در مواجهه با صادق آملی لاریجانی در رابطه با پرونده معاونش، اکبر طبری و حمله گسترده اصول‌گرایان به او، بار دیگر هم در دفاع از دولت در برابر مجلس «انقلابی».
رهبر جمهوری اسلامی در دیدار مجازی روز گذشته خود با نمایندگان مجلس به آنان گفت که از فضای «تشنج» با دولت فاصله بگیرند، چرا که مردم با این فضا مخالفند و از سوی دیگر به آنان تاکید کرد که خواهان آن است که دولت حسن روحانی دوره دوم ریاست جمهوری خود را تمام و کمال طی کند.
پیش از این هم با نزدیک شدن حلقه‌های افشا شده فساد در قوه قضاییه به صادق آملی لاریجانی، و خیز ابراهیم رئیسی و «جوانان انقلابی» تحسین‌کننده‌اش برای به میان کشیدن پای رییس پیشین دستگاه قضا، رهبر جمهوری اسلامی اجازه‌ی این کار را نداد. او در روز ۷ تیر در ارتباط تصویری با رئیس و مسئولان عالی قضایی و همچنین روسای کل دادگستری‌های سراسر کشور، با گلایه از «اهانت و ظلم به برخی بزرگان پاکدست قبلی قوه قضائیه» در جریان قضاوت‌ها و اظهارنظرهایی که در خصوص دادگاه‌های فساد اخیر شده، گفت: «خطاب من در این موضوع مردم و جوانان مؤمن است که مراقب باشند تعدی نکنند.» و به این ترتیب لاریجانی را مجددا به حاشیه امنش بازگرداند.

از آتش به اختیاری تا مفاهمه
آیت‌الله خامنه‌ای در ارتباط تصویری روز گذشته با نمایندگان مجلس به آنان گوشزد کرد که «روابط مجلس با دولتمردان باید مطابق قانون و شرع باشد، یعنی سؤال و تفحص به عنوان حق مجلس وجود داشته باشد اما توهین و دشنام و نسبتِ بدون علم به دولتمردان به هیچ وجه جایز نیست و برخی از این نسبت‌ها حرام شرعی است.»
به نظر می‌رسد اشاره او به حملات نمایندگان مجلس به محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه، در جریان حضور هفته پیش وی در مجلس است. در آن جلسه ظریف برای دفاع از خود در برابر «دروغگو» و «ترسو» خوانده شدن از سوی نمایندگان از تحسین‌هایی که رهبر جمهوری اسلامی از او کرده بود مثال آورد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/78095

قدیانی: مسئول اصلی خامنه‌ای‌ست
نرگس محمدی؛ مبتلا به کرونا، محروم از پزشک و دارو

زیتون– نرگس محمدی٬ زندانی سیاسی و فعال حقوق بشر٬ در نامه‌ای از زندان زنجان٬ خبر از ابتلایش به ویروس کرونا داد.
او در این نامه نوشت که ۲۱ تیرماه زندانیان زن زنجان که ۱۸ نفر هستند، تفکیک شدند٬ ۶نفر که علایم کرونا نداشتند به بیرون بند منتقل شده و  ۱۲ نفر که تقریبا از ۱۱ روز پیش علائم کرونا داشتند در داخل بند قرنطینه شدند.
به نوشته این فعال حقوق بشر هفته گذشته با وخامت حالشان و پیگیری خانوداه تست کرونا از آن‌ها گرفته اشد ولی جواب تست هرگز به آن‌ها ابلاغ نگردید تا اینکه به ناگهان تعدادی به داخل بند آمده و بند را تفکیک کردند.
در ادامه این نامه آمده است که یکی از هم‌بندی‌ها که پنج شنبه با وخامت حالش به بیمارستان منتقل شد با تشخیص قطعی کرونا امروز صبح با وثیقه آزاد شد.
به نوشته نایب رییس کانون مدافعان حقوق بشر از حدود یک ماه پیش حدودا ۳۰ نفر ورودی جدید داشتند که بعضی از آنها علایم کرونا داشتند حتی یکی از آنها با گواهی ابتلای کرونا به زندان منتقل شد ولی با وخامت حالشان به مرخصی رفتند.
او در ادامه نوشت: «ما ۱۲ نفر با علایم خستگی مفرط ودرد ناحیه شکم ، اسهال و استفراغ و از دست دادن حس بویایی بدون دارو و درمان و تغذیه مناسب روی تختها افتاده ایم .عدم امکانات پزشکی ، عدم فضای مناسب برای قرنطینه برای ورودی های جدید و عدم کنترل سلامتی آنها موجب شیوع ویروس کرونا در بند گردید که جای تامل دارد .من ازجناب آقای نمکی وزیر بهداشت تقاضا دارم نماینده ای جهت رسیدگی به وضعیت زندان زنان زنجان اعزام دارند.»
نرگس محمدی در پایان اعلام کرد: «من از طریق نامه شکایت قانونی خود را به جهت اعمال شرایط سخت و طاقت فرسای زندان زنجان در ۶ ماه گذشته وعدم رسیدگی پزشکی اعلام میدارم. طی این مدت بنا به دستور وزارت اطلاعات و قوه قضاییه حتی از خرید گوشت با هزینه خودم مخالفت شده است از ارائه کتاب ،تلفن فرزندانم در خارج از کشور ممانعت شده است و من قریب یک سال میباشد که صدای فرزندانم را نشنیده ام .اکنون نیز با ابتلا به کرونا بدون دارو وخدمات پزشکی بسر میبرم.»
پیش از انتشار این نامه نیز شیرین عبادی حقوقدان و برنده جایزه صلح نوبل خبر از آن داده بود نرگس محمدی به بیماری کرونا مبتلا شده است.
عبادی در کانال رسمی خود در تلگرام به نقل از خانواده نرگس محمدی که توانسته اند با او صحبت کنند نوشته بود: «نرگس محمدی در زندان زنجان به کرونا مبتلا شده است.»
این فعال حقوق بشر پیام خانواده محمدی را منعکس کرده که در آن به وضعیت بد جسمی او به دلیل مشکلات گوارشی و ریوی اشاره شده است.

آیت‌الله خامنه‌ای مسئول جان زندانیان
در واکنش به این خبر بود که شب گذشته ابوالفضل قدیانی٬ زندانی سیاسی سابق٬ آیت‌الله خامنه‌ای را مسئول حیات نرگس محمدی دانست
به گزارش زیتون قدیانی در این نامه نوشت«تبعید نرگس محمدی به زندان زنجان و نگهداشتن وی در بند مجرمان خطرناک چیزی جز اقدام به قتل غیر مستقیم ایشان نیست چرا که این بانوی شجاع و مقاوم با ایستادگی بر سر آرمانهای خود یعنی دفاع از آزادی،عدالت و حقوق بشر ، سرکوبگران را به ستوه آورده است.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/78117

مرجعیت شیعه و «آخوند درباری»
جای خالی «مسئول اصلی» در بیانیه‌ی مکارم شیرازی

زیتون ـ یلدا امیری: ناصر مکارم شیرازی، از مراجع تقلید شیعه در ایران با انتشار بیانیه‌ای درباره گرانی‌های اخیر ابراز نگرانی کرده و نوشته است که «مساله مهم، خونسردی مسئولان است! که با وعدۀ حل مشکلات و مسئولیتی که دارند، اکنون حتی اظهار شرمندگی هم نمی‌کنند!»

به نظر می‌رسد که «مسئولان» مدنظر این روحانی شیعه دولت حسن روحانی باشد. البته او در ادامه به مجلس هم تاخته که «از زیر بار مسئولیت سنگین گرانی سرسام‌آور» شانه خالی می‌کند و «به امور حاشیه‌ای می‌پردازد».
در تاریخ معاصر ایران می‌توان نمونه‌های روشن و موثری از نفوذ کلام روحانیت شیعه در میان مردم یافت. از زمانی که سخنان، فتواها و موضع‌گیری‌های آنها، خوب یا بد، بر مردم و مقلدانشان تاثیر داشت و منشا اثر و حرکت بود.
حال با سیاسی شدن جایگاه این قشر و برقراری حکومت مذهبی در ایران، به نظر می‌رسد که دیگر روحانیت شیعه جایگاه پیشین خود را از دست داده و در مناسبات قدرت نه خود را مانند گذشته در مقابل حکومت که همراه آن تعریف می‌کند.
مثال روشن آن در سال‌های اخیر احمد جنتی است که پیش از این از جایگاه ‌خطیب نماز جمعه تهران،‌ با انتقاد از افرادی که قصد ایجاد رابطه با آمریکا و شکستن تحریم‌ها را داشتند، اعلام کرده بود که چه اشکالی دارد اگر وضع بدتر شد، مردم روزی یک وعده غذا بخورند.

مرجعیت از کجا به اینجا رسید؟
فتواها یا احکام مذهبی که در واکنش به جریانات سیاسی از سوی مراجع شیعه صادر می‌شد، نقش مهمی در شکل‌دهی به زندگی شخصی، اجتماعی و سیاسی مردم ایران پیش از انقلاب۵۷ داشت. مراجع به دلیل داشتن پایگاه اجتماعی از این قدرت برخوردار بودند که حکومت را وادار به تغییر تصمیمات خود کنند و فارغ از نتیجه این اعمال نفوذ (که لزوما همیشه مثبت نبود) این اثرگذاری وجود داشت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/78116

بدون تعارف با اصلاح‌طلبان
چرا از حقوق انسانی «زم» دفاع نمی‌کنید؟

– شاید پیش و بیش از هر کس دیگر خود اصلاح‌طلبان به این نتیجه رسیده‌ باشند که در میان مردم نفوذ گذشته را ندارند و تا حد زیادی اعتماد آنها را از دست داده‌اند. برخی از ایشان علت اصلی این امر را در محدودیت‌ها و موانعی که هسته سخت قدرت برای اصلاح‌طلبان ایجاد می‌کند، جست‌وجو می‌کنند. اگرچه ناکارآمد نشان دادن اصلاح‌طلبان و ایجاد مانع بر سر راه اجرای برنامه‌های اصلاحی‌، توسط نهادهای انتصابی و هسته سخت قدرت در ایران، می‌تواند یکی از علل از دست رفتن اعتماد و ناامیدی مردم باشد اما اگر در کنار آن عللی دیگر نیز مورد کندوکاو قرار نگیرند و دیده نشوند، بدون تردید از ارائه تحلیل درست در مورد وضعیت خود و جامعه ناتوان خواهند بود.

– در مواردی مانند اعترافات تلویزیونی «زم»، حکم اعدام متهم «شرابخواری»، وضعیت بخش زیادی از زندانیان سیاسی و امنیتی مانند نرگس محمدی، کرد افشاری و … دفاعیات اصلاح‌طلبان ناکافی است و برای بیشتر مردم قانع‌کننده نیست. علت آن نیز روشن است، قاطبه‌ی اصلاح‌طلبان، حال بر اساس مصلحت باشد یا حقیقت، برای انتقاد از موارد فوق و موارد دیگر مشابه، حداکثر به قانون اساسی و فقه مراجعه و خوانشی از آن دو اراده و ارائه می‌کنند که با خوانش اصولگرایان متفاوت است و ممکن است متضمن نرمی و اعتدال بیشتر باشد. بدیهی است اصولگرایان نیز رفتارهای خود را منطبق بر قانون اساسی و فقه می‌دانند و سخنان اصلاح‌طلبان را پذیرفتنی نمی‌دانند. اما چنین دفاعیاتی نه تنها حق مطلب را در مورد ظلمی که بر قربانیان می‌رود ادا نمی‌کند، بلکه برای کاهش درد و رنج بسیاری از منتقدان و قربانیان کافی نیست و تاکنون نتوانسته است گرهی از کار فروبسته آنها بگشاید. چاره کار آن است که سطح و مبنای انتقاد و اعتراض نسبت به مواردی که ذکر آنها رفت از قانون اساسی و فقه به «حقوق بشر» تغییر پیدا کند. تحول در چارچوب نظری و واحد تحلیل، ضرورتی است که اصلاح‌طلبان باید در پیش گیرند، چنانچه این تحول در مبانی تحلیلی اصلاح‌طلبان لحاظ نشود، روند بی‌اعتمادی و ناامیدی مردم سرعت بیشتری خواهد گرفت.

– روشنفکرانی چون مجتهد شبستری، سروش، ملکیان، فنایی و … که مورد اعتماد و احترام اصلاح‌طلبان هستند و آرای‌شان را به‌عنوان مبانی فکری خود می‌پذیرند و به‌کار می‌گیرند، مدت‌هاست که از اولویت اخلاق بر فقه و قانون سخن به‌میان آورده‌اند و اخلاق معاصر را نیز مبتنی بر حقوق بشر می‌دانند.
یعنی کار اصلاح‌طلبان در این زمینه چندان دشوار نیست، راهی هموار در پیش دارند و مبانی نظری تحول از انتقاد مبتنی بر قانون و فقه به انتقاد بر اساس حقوق بشر کاملاً فراهم است. در بسیاری از موارد که حقوق افراد پایمال می‌شود، در نزد افکار عمومی، تنها انتقاداتی مقبول خواهد بود که مبنا و چارچوب آن حقوق بشر باشد، در غیر این صورت نه مشکلی رفع و نه اعتمادی ایجاد خواهد شد.

– در این میان یک احتمال و البته اشتباه راهبردی را نمی‌توان نادیده گرفت و از آن سخن نگفت. بسیار محتمل است که اصلاح‌طلبان در دفاع از حقوق اولیه و انسانی زندانی‌هایی مانند روح‌الله زم، مثلا محاسبه‌ی هزینه-فایده کنند و تلاش کنند با فاصله‌گرفتن از او، مرز خود را با براندازان پررنگ کنند و یا دلی از نظام به‌دست آرند. یا حتی در مقام دفاع به برخی کلی‌گویی‌ها در دفاع از حقوق اولیه‌ی زندانیان استناد کنند. غافل از آن‌که تنها دستاورد  سیاسی این کار، بروز یک تناقض رفتاری و ناسازگاری گفتمانی  است و محصول هم  فاصله‌ی بیشتر از بدنه و البته خشنودی نظام و اصول‌گرایان از ریزش  پایگاه مردمی ‌آن‌هاست.‌ به عبارتی دیگر،  یکی از اصلی‌ترین آزمون‌های اصلاح‌طلبی همین اولویت‌های حقوق بشری است و سکوت و نادیده گرفتن این نمونه‌ها، معنایی جز مردودی در آزمون ندارد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/78133

نامه جمعی از فعالان سیاسی به حسن روحانی
نرگس محمدی و زندانیان سیاسی را دریابید

زیتون– جمعی از فعالان سیاسی و مدنی در نامه‌ای خطاب به حسن روحانی٬ رییس جمهوری٬‌ خواستار رسیدگی هر چه سریع‌تر به وضعیت نرگس محمدی شدند.
پیشتر نرگس محمدی٬ زندانی سیاسی و فعال حقوق بشر٬ در نامه‌ای از زندان زنجان٬ خبر از ابتلایش به ویروس کرونا داده بود.

او در نامه‌ای از زندان زنجان نوشته بود: «ما ۱۲ نفر با علایم خستگی مفرط ودرد ناحیه شکم ، اسهال و استفراغ و از دست دادن حس بویایی بدون دارو و درمان و تغذیه مناسب روی تختها افتاده ایم .عدم امکانات پزشکی ، عدم فضای مناسب برای قرنطینه برای ورودی های جدید و عدم کنترل سلامتی آنها موجب شیوع ویروس کرونا در بند گردید که جای تامل دارد .من ازجناب آقای نمکی وزیر بهداشت تقاضا دارم نماینده ای جهت رسیدگی به وضعیت زندان زنان زنجان اعزام دارند.»

پیش از انتشار این نامه نیز شیرین عبادی حقوقدان و برنده جایزه صلح نوبل خبر از آن داده بود نرگس محمدی به بیماری کرونا مبتلا شده است.

متن کامل این پیام که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است:
بنام خدا
جناب آقای روحانی
رییس محترم جمهور و ریاست ستاد ملی بحران کرونا
با سلام،
به‌طوری‌که استحضار دارید، نرگس محمدی بیش از ۸ سال است که دور از همسر و فرزندانش در زندانهای اوین و زنجان در حبس به‌سرمی‌برد. جدا از این‌که در این چند سال،وی با بی‌عدالتی در معرض اتهامات سنگینی روبرو بوده، امکان تماس تلفنی با شوهر و فرزندانش از وی سلب شده،امکان ارتباط با وکیل قانونی را نداشته و به بیماری وی ( آمبولی) رسیدگی نشده، اکنون بر اساس اظهارات خانواده او، در زندان زنجان همراه با تعداد دیگری از همبندیانش به بیماری کووید ۱۹ نیز مبتلا شده است.
نظر به اینکه ستاد ملی بحران کرونا از ابتدای شیوع این بیماری ، موضوع رسیدگی به زندانیان را در دستور کار خود قرار داد و همین منجر به آزادی یا ‌مرخصی بسیاری از زندانیان شد، ضرورت دارد با همان حساسیت و عطف به ماده ۵۰۲ قانون آئین دادرسی کیفری نسبت به مرخصی نرگس محمدی و کلیه زندانیان سیاسی و عقیدتی بویژه بیماران مبتلا به کرونا نیز ، اقدام عاجل صورت پذیرد و ترتیبی اتخاذ شود تا برای پرهیز از هر گونه خطر احتمالی و آسیب پذیری جان این عزیزان،دستور فوری برای مرخصی آنان صادر شود.

هاشم آقاجری- عمادالدین باقی-قربان بهزادیان- علیرضا بهشتی- علیرضا بهشتی شیرازی- مسعود پدرام – حبیب الله پیمان – مصطفی تاجزاده- محمد توسلی- درخشنده تیموریان – امیر خرم-معصومه دهقان – علیرضا رجایی- حسین رفیعی – حامد سحابی- پروانه سلحشوری- احسان شریعتی- فیروزه صابر- هاشم صباغیان- کیوان صمیمی- طاهره طالقانی – زرین دخت عطایی( سحابی) – فاطمه گوارایی – فخرالسادات محتشمی پور- محمد محمدی اردهالی- سعید مدنی- مینو مرتاضی لنگرودی – آذر منصوری- لطف الله میثمی – صدیقه وسمقی

https://www.zeitoons.com/78144