زيتون | Zeitoons@
9.8K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
چرا نوید افکاری اعدام شد؟
اعدام در ماه حرام

زیتون ـ سولماز ایکدر
: نوید افکاری٬ کشتی‌گیر و متهم به قتل حسن ترکمان صبح روز گذشته (شنبه) در زندان عادل آباد تهران اعدام شد.
اعدام او بدون اطلاع خانواده‌اش و بدون برگزاری دیدار آخر او با آنان صورت گرفت؛ از سوی دیگر بر اساس اخباری که به دست «زیتون» رسیده است خانواده فردی که افکاری به قتل او متهم شده هم در مراسم اعدام حضور نداشتند.

این در حالی است که طبق قوانین جمهوری اسلامی برگزاری «آخرین دیدار» از حقوق محکوم به اعدام است. از سوی دیگر کسانی به عنوان «صاحبان خون» معرفی شدند باید شاهد اجرای حکم اعدام باشند.
قوه قضاییه اما بدون رعایت این «قوانین» حکم اعدام نوید افکاری را اجرا کرد؛ آن هم در شرایطی که به گفته حسن یونسی، وکیل خانواده افکاری، قرار بوده «جمعی از خیرین» شهر شیراز برای «جلب رضایت خانواده مقتول» به دیدار این خانواده بروند.
 
مهدی محمودیان، عضو انجمن دفاع از حقوق زندانیان٬ هم در توییتر خود خبر داده بود که «هم‌زمان با وجود اینکه حکم قصاص ایرادات فراوان داشت از ترس اینکه ناگهان حکم اجرا نشود، با مشورت وکلا تصمیم بر این شد که رضایت خانواده مقتول نیز جلب شود تا دستاویزی برای اعدام نوید وجود نداشته باشد و با رایزنی‌هایی که با خانواده مقتول شد، قرار بر این شد که یکشنبه ۲۳ شهریور به دیدار ایشان برویم که به طور ناگهانی و بدون رعایت قوانین در ماه حرام امروز صبح این حکم ظالمانه که بر اساس اقاریر زیر شکنجه زندانی بود اجرا شد.»

گرفتن جان در ماه‌ حرام
چهار ماه قمری ذی القعده، ذی‌الحجه، محرم و رجب ماه‌های حرام هستند. در این چهار ماه -به‌جز برای دفاع- جنگ کنار گذاشته می‌شود و دیه افزایش می‌یابد و به صورت سنتی حکم اعدام اجرا نمی‌شود. هدف از این کار ایجاد امنیت برای افرادی است که می‌خواهند به حج بروند یا تجارت کنند و به سلامت به شهر خود برگردند. این سنت، از قبل از اسلام به جا مانده است.
خودداری از اجرای حکم اعدام در ماه‌های حرام با تفسیر رهبر سابق جمهوری اسلامی از آیه ۳۶ سوره توبه٬ شکل رسمی‌تری به خود گرفت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79919
محکومانِ به اعدام قربانی هستند
سعید مدنی

«مجازات اعدام به گناه آدم‌کشی، به مراتب وحشتناک تر از خود آدم‌کشی است. کشته شدن به حکم دادگاه به قدری هولناک است که هیچ تناسبی با کشته شدن به دست تبهکاران ندارد.[…]اینجا حکم صادر شده و همین که حکم است و قطعی است و اجباری ست ، هولناک‌ترین عذاب است و بدتر از آن چیزی نیست.»
(ابله، داستایوفسکی)

دلایل بسیاری برای اثبات ادعای قربانی ‌بودن محکومان اعدام مطرح شده است. بررسی‌های تجربی گسترده به‌وضوح کاربرد نابرابر و خودسرانه حکم اعدام را نشان می‌دهد. مجازات اعدام به شکل نامتناسبی به اعضای اقلیت‌ها و گروه‌های به حاشیه رانده ‌شده از جمله اقلیت‌های نژادی، مذهبی، قومی،سیاسی، کارگران مهاجر، فقرا، یا افرادِ با ناتوانی هوشی و روانی گرایش دارد. برخی افرادی به دلیل رنگ پوستشان یا به دلیل عدم استطاعت برای برخورداری از وکیل قانونی توانا و باانگیزه حکم اعدام دریافت می‌کنند. آیا نمی‌توان این افراد را نیز قربانی قلمداد کرد؟
علاوه بر این برخی محکومان یا اعدام‌شدگان به دلایل خاصی در برابر اجرای حکم اعدام تحت حمایت قوانین بین‌الملل قرار گرفته‌اند. قوانین حقوق بشری، صدور حکم اعدام علیه اقلیت‌ها را حتی وقتی مرتکب جرم می‌شوند، منع کرده‌اند(بند ۲ ماده ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی).
همچنین در این قوانین اجرای حکم اعدام زنان باردار، مادران جوان و افرادی با اختلالات روانی یا ذهنی، ممنوع شده است.

بنابراین واضح است در صورت اجرای حکم اعدام، آن‌ها قربانی محسوب می‌شوند.
اما استانداردهای حقوق بشر فقط از گروه‌های معین در برابر حکم اعدام حمایت نمی‌کند. این قواعد همچنین کاربرد حکم اعدام برای جرائم بسیار شدید را نیز محدود می‌کند. اصل «تسلط بر بدن» تفسیر جرائم بسیار شدید را تنها به قتل عمدی محدود می‌کند، اما کشورهای محدودی از جمله ایران جرائم دیگر از جمله ارتداد، کفرگویی، همجنس‌گرایی افراد بالغ، جرائم سیاسی، جرائم علیه امنیت ملی، تروریسم، جرایم مرتبط با مواد یا هر جرم دیگری غیر از قتل عمد نیز افراد را در معرض محکومیت اعدام قرار می‌دهد. پیش از این توضیح داده شد که در قوانین ایران در ۶۹ مورد مجازات مرگ در نظر گرفته شده است. از جمله تنها در قانون مجازات اسلامی علاوه بر قتل عمد(ماده ۲۹۰) برای جرائم دیگر از جمله زنا(ماده ۲۲۴ و تبصره ۳ ماده ۱۳۲)، لواط(ماده ۲۳۴)، تفخیذ(تبصره ماده ۲۳۶)، تکرار بیش از سه بار جرائم حدی(ماده ۱۳۶)، سب‌النبی(ماده ۲۶۲)، سرقت پس از بازداشت چهارم(بند ماده ۲۷۸)، محاربه(ماده ۲۸۲)، فساد فی‌الارض(ماده ۲۸۶) و بغی(ماده ۲۸۷) مجازات مرگ در نظر گرفته شده است.

موضوع دیگر فرایند قانونی مندرج در ماده ۱۴ اعلامیه جهانی حقوق بشر درباره تعهدات دولت‌ها در زمینه محاکمه عادلانه است. رعایت دقیق فرایند قضایی، عبارت است از رعایت حقوق متهم به‌ویژه درباره حکم اعدام، زیرا اثراتش جبران‌ناپذیر است. در این فرایند ممکن است اَشکال متنوعی از نقض قانون رخ دهد. صدور حکم اعدام برای گروه‌های معینی از جرائم، یکی از مصادیق این تخلف است. در چنین فرایندی تناسب بین ویژگی‌های فرد بزهکار و مجازات او در نظر گرفته نمی‌شود. لذا از شرایط بالقوه کاهنده مجازات غفلت می‌شود. در صورتی‌که حکم اعدام نتیجه نقض ماده ۱۴ اعلامیه جهانی حقوق بشر باشد، اجرای اعدام به‌منزله نقض حق حیات است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79947
بیمار خر خورده؛ اعدام نوید افکاری و مغالطه‌ی علت جعلی
طاها پارسا

https://www.zeitoons.com/79959

اگر شما هم مانند من و بسیاری دیگر که این توییت را منشن کرده‌اند، حال‌تان بعد خواندنش به‌هم می‌خورد، خراب می‌شود، خشمگین می‌شوید و یا نفرت وجودتان را فرامی‌گیرد، این یادداشت کوتاه را بخوانید تا به مغالطه‌ی پنهان شده در آن  و علتِ خشم‌تان بهتر پی‌ ببرید. حتی اگر از کسانی هستید که این توییت را لایک کرده‌اید، و یا برای لحظاتی فکر می‌کنید که حرفِ نویسنده‌ی توییت چندان بی‌ربط هم نیست و شاید هم درست می‌گوید، این یادداشت می‌تواند برایتان مفید‌تر باشد.

علی نصری، ۲۴ ساعت پس از اعدام نوید افکاری، علت اعدام او را پوکر (قمار) میان اپوزیسیون و حکومت و یا به تعبیری قمار میان ترامپ و خامنه‌ای، معرفی می‌کند و می‌نویسد:

« ‏⁧#نوید_افکاری⁩ را مثل ژتون پوکر گذاشتند وسط میز. از آن طرف به اشاره گفتند «اگر مردی اعدامش کن». این طرف‌‌ زیر لب گفت «اعدام میکنم تا چشت درآد». امروز آن‌طرفی‌ها با ولع میز را جمع میکنند‌ و اشک شادی میریزند. این‌طرفی‌ها لم دادند و پز اقتدار میدهند. تا دست بعدی.»


متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79959
نقد برخی روش‌های تازه عفو بین‌الملل
فرخ نگهدار

https://www.zeitoons.com/79989

ضرورت شفاف سازی

روز چهارشنبه دوم سپتامبر گزارش عفو بین الملل درباره موارد شکنجه بازداشت شدگان در جریان ناآرامی های آبان ۹۸ انتشار یافت. گزارش تاکید می کند «با ۶۰ نفر از قربانیان و یا بستگان و نزدیکان قربانیان» مصاحبه‌های عمیق انجامداده است. اما در تمام گزارش هیچ نامی از هیچ یک از قربانیان به میان نیامده است. و این در حالی است که برخی اززندانیان سیاسی، مثل آقای بخشی و یا نوید افکاری و شماری دیگر، خود اعلام کرده اند که تحت شکنجه قرار گرفته‌اند.
علت امتناع عفو بین الملل از ذکر نام قربانیان شکنجه احتمالا آن است که مبادا قربانیان گرفتار خشونت و شکنجه بیشترشوند.
اگر نگرانی فوق دلیل مکتوم ماندن اسامی قربانیان بوده، شایسته است عفو بین الملل موارد و ضوابط زیر را ذیل گزارش های مربوطه درج کند:
۱ – عفو بین الملل تائید می کند که اسامی واقعی قربانیان شکنجه نزد عفو بین الملل محفوظ است و «محرمانه» تلقی میشود. عفو بین الملل از اعلام اسامی قربانیان امتناع می کند زیرا نگران است که  قربانیان و یا اعضای خانواده آنها مورد ایذاء یا پیگرد قرار گیرند.
۲ – عفو بین الملل اسامی و مستندات محرمانه مربوط به قربانیان شکنجه، به شمول هویت آنان، را در اختیار گزارشگر ویژهسازمان ملل در مورد حقوق بشر در ایران قرار می دهد تا گزارش ها و پیگیری های وی به کار گرفته شوند.
۳ – هرزمان که هویت شکنجه شدگان توسط خود آنها، وکلای مدافع، یا اعضای خانواده آنان، اعلام شود عفو بین الملل کارزارهای دفاعی خود را با تصویر و هویت واقعی هر قربانی پیش خواهد برد.
۴ –عفو بین الملل متعهد است که چنانچه شواهدی مبنی بر عدم دقت در اطلاعات دریافتی، و یا در تکمیل آنها، به دست آمد گزارش های تصحیح شده و مراتب در پایگاه اطلاع رسانی عفو بین الملل درج شود.  
۵ – عفو بین الملل متعهد است که در اولین فرصت، که خطر ایذاء قربانیان برطرف شد، عنوان «محرمانه» را اطلاعات مربوطبه قربانیان شکنجه را برداشته و آنها را برای عموم دسترس پذیر سازد.
تاکید بر موارد فوق برای شفاف سازی فعالیت‌های حمایتی عفو بین الملل و تقویت اعتماد عمومی به گزارش های آن اهمیت حیاتی دارد.  
اهمیت کمپین اجتماعی
۵۲ سال پیش، در طول تابستان تا زمستان سال ۱۳۴۷، به عنوان متهم ردیف ۱۱ در گروه ۱۴ نفره زنده یاد جزنی، در دادستانی ارتش شاهنشاهی محاکمه شدم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79989
مهرداد خوانساری
تشکل تحول‌خواهان در مقابل خودکامگان

مقدمه

علیرغم بیش از ۴۰ سال تجربیات سیاسی و بحث و گفتگوهای متعدد با هم‌میهنان و شخصیت های برجسته و مختلف ایرانی و خارجی، گاهی برآوردهای افرادی که در حاشیه مسائل ایران قرار دارند،‌ باعث راهنمایی و توجه بیشتر به «میزان کارهای لازم» در نوع تفکر و برداشت هایمان می شود. مقاله ای که در ۳ سپتامبر ۲۰۲۰ در نشریه معتبر «فارین افرز» آمریکا به قلم آقای «زیو ونگ» (Wang Xiyeu)، پژوهشگر آمریکایی چینی تبار که در دسامبر ۲۰۱۹ پس از ۳ سال در زندان اوین، به اتهام جاسوسی برای آمریکا،‌ آزاد شده بود) منتشر شد کوتاه و به زبان ساده، علاوه بر جلب نظر خواننده به حقایق غیرقابل انکاری از طرز تفکر و نوع عملکرد جریان حاکم بر ایران، هر خواننده ای را به تأمل وامی‌دارد.

ملاحظات «زیو ونگ»
این پژوهشگر معتقد است که نیروهای اصلاح‌طلب در ایران یک نیروی سیاسی یکپارچه نیستند و یک برنامه سیاسی و رهبری کاملاً مشخص، که بتواند جایگزینی واقع بینانه برای نیروهای تندرو و مکتبی در میان قشر حکومتگر باشد ندارند. همچنین آنها حتی هنگام دستیابی به قدرت در پروسه های «فیلتر شده انتخاباتی»،‌ منابع اقتصادی یا نظامی قابل توجه و تعیین کننده ای را در اختیار و کنترل خود ندارند. آنها در عمل چهره دیگری از همان رژیم هستند که با همتایان قشری و رادیکال خود همزیستی دارند. در حالی که هدف مشترک هر دو جناح، حفظ رژیم کنونی است، که تضمین کننده منافع هر دو آنها است، اما روند کار در سال های اخیر این بوده که تندروها از اعتدال گرایان برای مشروع جلوه دادن و پیاده نمودن خواسته های نظام در ارتباط با جامعه بین المللی استفاده کرده اند و در عوض، موقعیت و حضور سیاسی اعتدال گرایان را در داخل کشور تحمل نموده اند.

به این ترتیب به دید بسیاری از ایرانیان، نقش اصلاح طلبان یا میانه روها را (مانند حسن روحانی رئیس جمهور و یاران کلیدی اش مثل محمد جواد ظریف و یا بیژن زنگنه که اینک امور روزمره کشور را اداره می کنند) چیزی بیش از «پیمانکاران موقتی رژیم در مدیریت کشور» نمی بینند زیرا که نقش آنها (بویژه اعضای کابینه دولت تدبیر و امید که بیشترشان تا یکسال دیگر نقشی در سیستم حکومتی ایران نخواهند داشت) چیزی بیش از قربانیانی نخواهد بود که باید در راه حفاظت از رهبر و سپاه که قدرتمندان واقعی در سیستم و مسئول مستقیم سرافکندی ها و نارضایتی ها در کشور می باشند، فدا شوند، چنین توصیفی بی شک شباهت بسیار زیاد به همان مقوله «خردمندان در خدمت خودکامگان» دارد که پیرامونش تاکنون نوشته های متعددی به قلم پژوهشگران و فعالان سیاسی داخلی و خارجی انتشار یافته است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79992
از خلخالی تا رئیسی؛ چهار دهه اعدامِ انقلابی
تعجیل در کارِ شر

https://www.zeitoons.com/79975

زیتون ـ مهسا محمدی
: «سلام زن‌دایی، ع هستم، اگر میشه به پدر و مادرم بگید برای دیدنم بیان، قراره پس‌فردا اعدام بشم…»
صدای مامور از پشت تلفن شنیده می‌شود، «ع کیه؟ دروغگوی… اسمتو عوضی دادی… اصلا بگو نیان، سحر اعدامی…» و سحر اعدام شد.

این بخشی از آخرین گفتگو‌ی یکی از اعدام‌شدگان «پیش از موعد» در دهه ۶۰ در ایران است که خانواده این فرد در اختیار نگارنده قرار داده‌اند.

تغییر زمان اجرای حکم، به پیش انداختن و تعجیل در اجرای آن، اجرای اعدام بدون تشریفات قانونی و دیدار آخر، در کنار همه روندهای نادرست و غیرقانونی «قضایی» که منجر به صدور حکم غیرقابل بازگشت اعدام می‌شود، در جمهوری اسلامی سنت دیرپایی است همزاد انقلاب.

در تازه‌ترین مورد، این سنت نامیمون گردن‌گیر نوید افکاری، کشتی‌گیر متهم به قتل شده که علیرغم همه ابهامات و تناقضات موجود در پرونده‌اش و با وجود مخالفت صریح و گسترده افکار عمومی در ایران و جهان، اعدام شد.

بابک پاک‌نیا از وکلای پرونده افکاری در گفتگو با امتداد درباره اعدام نابهنگام او می‌گوید: «آخرین تماس او ساعت ۱۱:۳۰ دقیقه شب[ی که فردای آن اعدام شد] بوده، اینکه از آن ساعت تا بامداد چه اتفاقی افتاده و چگونه شرایط اعدام او مهیا شده، نمی‌دانیم…»

تعجیل خلخالی
این «تعجیل» از ۲۵ بهمن ۱۳۵۷ آغاز شد و از هر قشر و گروهی قربانی گرفت. از افسران حکومت پهلوی و زندانیان سیاسی گرفته تا قاچاقچیان مواد مخدر و متهمان جرایم عمومی.

پایه‌گذار این بدعت در جمهوری اسلامی، صادق خلخالی، اولین حاکم شرع دادگاه‌های انقلاب است، که بنابر شواهد موجود برای سرعت بخشیدن به «کارها» محل صدور و اجرای حکم را یکی کرده بود.

او در توصیف عملکرد خود در سال‌های ابتدایی پس از انقلاب ۵۷ گفته: «من حاکم شرع بودم و پانصد و چند نفر از جانیان و سرسپردگان رژیم شاه را اعدام کردم وصدها نفر از عوامل غائله های کردستان و گنبد و خوزستان و شماری از عوامل اشرار و قاچاقچیان مواد مخدر را هم کشتم.»
«ایشان خیلی زود حکم صادر می‌کرد و عجله داشت که این افراد را زودتر اعدام کند»، این توصیف مصطفی میرسلیم، مسئول وقت شهربانی کل کشور و نماینده مجلس فعلی از همکار پیشین‌اش صادق خلخالی بعد از انقلاب ۵۷ است. البته میرسلیم در نقد خلخالی چندان تند نرفته و بلافاصله می‌افزاید که: «اینطور فکر نمی‌کنم که ایشان سوء‌نیت داشت. روش ایشان روش درستی نبود. به لحاظ قضایی خیلی باید دقت کرد. بالاخره جان انسان ها محترم است و نمی شود که هر کسی را گرفت و بدون محاکمه دقیق اعدام کرد.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79975
اعدام نوید افکاری و منطق سرکوب
احسان ابراهیمی
 
۱- در یکی از جلسات بازجویی در زندان اوین، بازجو در بحثی طولانی مدت، برآمده از اعتراض من به بازداشت توسط وزارت اطلاعات و اینکه چرا دانشجو را از راه غیر از «هیات نظارت» در دانشگاه‌ها بازخواست و سرکوب می کنید، تلاش می‌کرد توضیح دهد چرا نظام جمهوری اسلامی در برخورد با منتقدان دانشجو و قشر تحصیلکرده مصمم و مصّر است. مسئله را این‌گونه توضیح می داد:
«وقتی شبهه تقلب را کسانی چون توی دانشجوی فوق لیسانس مطرح می کنی و به‌دنبال آن اردوکشی خیابانی به راه می‌اندازی، سیاهی لشکر بی‌سواد و تحصیل نکرده به‌دنبال حرف افرادی چون شما به خیابان می‌آیند و از سر اعتمادی که به قشر دانشگاهی و دانشجو دارند، چشم بسته حرف شما را تلقی به قبول می کنند. ازینرو نظام در برخورد با کسانی چون تو بی‌مماشات است و به سراغ کسانی نمی‌رود که از روی اعتماد و نادانی به دنبال شما راه افتاده‌اند.» (در بکاربردن الفاظ و القاب، هتاک بود ازینرو نقل به مضمون است.)
در واقع وی می کوشید به دسته‌بندی نوع برخوردها اشاره کند و نشان دهد یک هوشمندی امنیتی در این سرکوب مستتر است و آمر و مباشر و فریب خورده را از هم تمییر می‌دهند.

۲- وقتی نوید افکاری را، با عنایت به محکومیت جهانی، اعدام می‌کنند در واقع مبتنی بر همان منطقیست که در ادوار گذشته به سراغ دانشجویان می رفتند. پس از دی ۹۶ و آبان ۹۸، که جنس اعتراضات سراسری و طبقه و گروهی که در آن مشارکت کردند، نسبت به دوره های قبل، که بیشتر از جنس اعتراضات جامعه مدنی و دانشگاهی بود (اوجش را در جنبش سبز مشاهده کردیم)، نظام سرکوب به این نتیجه رسیده است که نخبگان و اثرگذاران این بدنه و طبقه اجتماعی را که بنا به دو جهش اعتراضی ۹۶ و ۹۸، قاطبه اعتراضات آتی تشخیص داده است، سرکوب و حذف کند تا با ایجاد شکاف میان رأس و بدنه، این جنبش به‌حق اعتراضی را نیز زمین‌گیر کند، آن‌چنان که جنبش‌های طبقه متوسط را تاکنون زمین گیر کرده است. اعدام شخصیتی چون نوید افکاری و دستگیری و شکنجه برادرانش با عنایت به نخبه ورزشی بودن و اثرگذاری در بین جوانان معترض، نشان می دهد همان منطق همچنان جاری و ساری است و نظام تلاش می کند با سرکوب نمونه ها و سرمشق‌ها، کسانی که را قابلیت و پتانسیل رهبری گروهی از معترضان را دارند، از پیوستن به جنبش های اعتراضی آتی منصرف نماید.

۳- آنچه نظام سرکوب از فهم و درک آن عاجز است این است که مادامی که دستگاه حکومت با چنین شیوه‌هایی با معضلات اجتماعی و مطالبات به‌حق مردم روبرو می شود، هر گروه و قشری که قاطبه بدنه اعتراضات را تشکیل دهند، نخبگان و نمونه ها و رهبران محلی و گروهی خود را خواهند یافت و اعدام معترضان کمکی به اتمام اعتراضات نخواهد کرد و نویدهای آتی همچنان در کار امیدبخشی و تشویق بدنه معترضین خواهند بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80018
اعدام افکاری؛ پشت چه کسی به خاک مالیده شد؟
احمد احمدیان
*
به خاطره‌ی تابان کامران صمیمی بهبهانی

https://www.zeitoons.com/80020

سحرگاه شنبه ۲۰ شهریور ۱۳۹۹، نوید افکاری اعدام شد. اعدامی که قبل‌ از انجام مخالفت تعداد زیادی از شهروندان ایرانی را در توییتر برانگیخته بود. و بعد از انجام همچنان مهم‌ترین موضوع بحث ایرانیان در توییتر است. به هرحال اعدام افکاری، چیزی نیست که بتوان ساده از کنارشگذشت حتی اگر مخالفت و محکوم کردن این اعدام بی‌اثر و ناممکن شده باشد. هنوز بازخوانی آن موثر و ممکن است.

اولین و تکراری‌ترین سوالی که باید دوباره پرسید این‌ست چرا نوید افکاری به اعدام محکوم شد؟ اگرچه نوید افکاری تا واپسین روزها و چه بسا واپسین دقایق حیات اتهام وارده را رد می‌کرد، اما او متهم بود به قتل حسن ترکمان، کسی که به گفته‌ی صدا و سیما «کارمند اداره آب و فاضلاب شیراز» بوده و افکاری با انگیزه و اختلاف شخصی او را به قتل رسانده. به جز آنکه قاتل بودن افکاری، خود محل تردید بسیار است. کارمند اداره آب بودن حسن ترکمان و انگیزه شخصی افکاری از قتل ترکمان نیز از جهات مختلف محل تردید بسیار است. اولین دلیل اینکه خبرگزاری امنیتی فارس ، ۱۴ مرداد ۹۷ خبر از « تشییع پیکر شهید مدافع امنیت در شیراز» داده بود و نوشت:« «حسن ترکمان» یکی از نیروهای امنیتی حاضر در تجمعات غیرقانونی روزهایگذشته در شیراز که شامگاه پنج‌شنبه‌ ۱۱ مرداد توسط عوامل نفوذی استکبار درب منزل خود با ضربات چاقو به شهادت رسیده بود.» به جز خبر فارس روند پرونده افکاری و اصرار قوه قضاییه، صدا و سیما و مجموعه حاکمیت بر اعدام افکاری چیزی است که احتمال «قتل با انگیزه شخصی» را بسیار پایین می‌آورد. چه آنکه اخبار چند سال اخیر نشان می‌دهد که در پرونده‌های قتل محکوم به قصاص تلاش خود حاکمیت نیز بر عدم اجرای حکم صادره است.

در پرونده پر سروصدای «آرمان و غزاله»،احسان علیخانی، مجری برنامه‌های نسبتا پربیننده صداوسیما در اینستاگرامشنوشت:«چند سالی است ستاد ملی صبر(صلح، بخشایش، رضایت) قوه قضاییه با کارشناسی مددکاران و مشاورین فرهنگی زندانها ، برای کمک به زندانیان محکوم به قصاص با توجه به بررسی پرونده و رفتار و عملکرد در زندان ، از هنرمندان طلب یاری می‌کند برای رضایت ، قصه آرمان و غزاله هم در همین راستا به اطلاع این دوستان رسید. در ضمن این دوستان هنرمند در طی این سالها موفق به جلب رضایت در پروندهای متعددی شدند حتی در روستاهای دور افتاده که هیچ وقت رسانه ای نشده.»

تایید ادعاهای علیخانی را می‌توان در امنیتی‌ترین برنامه‌های تلویزیون دید: آنجا که «علی رضوانی»در بخش بدون تعارف ۲۰:۳۰، روبروی «عباس عربی» می‌نشیند، تا از او به خاطر جلب رضایت اولیا دم و نجات بیش از ۲۰۰ محکوم به اعدام، تشکر کند. در لابلای صحبت‌های عربی و رضوانی. فیلم‌های کوتاهی از لحظه رضایت دادن اولیا دم نشان داده می‌شود که عباس عربی، قرآن به دست در صحنه حضور دارد. با کمی دقت در این فیلم‌های کوتاه میتوان در اغلب‌شان یک روحانی یا یک سپاهی را در کنار عربی دید. به هر حال به جرأت می‌توان گفت اینها دلایلی است که نشان می‌دهد اصرار و تعجیل در اعدام افکاری را باید دلیلی بر نادرستی ادعای قتل با انگیزه شخصی دانست.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80020
اختصاصی زیتون: چند و چون خرابکاری در تاسیسات هسته‌ای
🍃 حراستِ نیروگاه نطنز عامل انفجار بود

زیتون ـ یلدا امیری
: ادعای دستگیری جاسوسانی که در همه جا هستند از سپاه قدس تا دل وزارتخانه‌ها توسط سازمان‌های مختلف اطلاعاتی جمهوری اسلامی؛ یادآور سال‌ها جنگ سرد آمریکا با اتحاد جماهیر شوروی است.

تقریبا هر دو یا سه ماه یکبار وزارت اطلاعات ایران یا اطلاعات سپاه ادعای دستگیری چند جاسوس آمریکایی یا اسرائیلی را رسانه‌ای می‌کنند.

پنج‌شنبه ۱۲ تیر ۱۳۹۹ ساعت یک شب انفجاری بزرگ در تأسیسات هسته‌ای نطنز رخ داد. انفجاری که مقامات جمهوری اسلامی ابتدا آن را انکار کردند سپس ابعاد آن را کوچک توصیف کردند و سرانجام اعلام کردند که به دلایل امنیتی از توضیح درباره آن معذورند.
....
...

بر اساس اخباری که به دست «زیتون» رسیده، عوامل این انفجار فرد یا افرادی از حراست سایت هسته‌ای نطنز بوده‌اند که با همکاری کشوری خارجی دست به این اقدام زده‌اند. اینکه کدام کشور در این انفجار همکاری داشته مشخص نیست، اما با توجه به سوابق پیشین احتمالا این اقدام از سوی اسرائیل بوده است.

روز ۳ مرداد ۱۳۹۹ کریمی قدوسی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، توییتی نوشت که تلویحا خبر زیتون را تایید می‌کند، او نوشت: «گزینه رخنه در مسائل حراستی و حفاظتی جمع بندی قطعی ما است چرا که اگر از بیرون شیء با این نقطه برخورد می‌کرد، می‌بایست قطعاتی از آن مشاهده شود که طبق بررسی‌ها مطلقا چیزی یافت نشده است.»

کریمی قدوسی روز ۴ مرداد نیز در توییتر خود نوشت: «حراست مراکز هسته‌ای موظف می‌باشند کلیه تجهیزات و ماشین آلات جدید را قبل از ورود به سایتهای هسته‌ای اسکن، آزمایش و بررسی کامل نموده تا از ایجاد رخنه نفوذ دشمن برای فرستادن عوامل نفوذی در چهره پیمانکار و مجری طرح مانع ایجاد نمایند.»

مجتبی ذوالنوری نماینده قم و رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز روز ۱۰ مرداد در گفتگویی با تلویزیون دولتی ایران درباره وقوع انفجار در تاسیسات هسته‌ای نطنز گفت: «بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که هیچ گونه حمله موشکی، پهپادی و امثال آن به تاسیسات هسته‌ای نظنز صورت نگرفته است. بررسی‌ها حاکی از آن است که این انفجار بیشتر توسط عناصر داخلی بوده است که فعلا از بیان جزئیات آن معذوریم.»

جاسوسان گمنام
آنگونه که مقامات ایران سخن گفته‌اند به نظر می رسد عامل یا عوامل ایجاد این انفجار در حراست سایت نطنز را پیدا کرده‌اند اما مشخص نیست که چرا این افراد را معرفی نمی‌کنند.


متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80027
خیابان‌های ایدئولوژیک
بازرگان یا شیخ نمر؟

زیتون ـ مهسا محمدی
: فرماندار تهران در نامه‌ای به شورای شهر با این استدلال که «مهدی بازرگان» و «اعظم طالقانی» افراد شناخته شده‌ای در نزد مردم ایران نیستند با نامگذاری خیابان‌هایی به نام آنان مخالفت کرد.
مخالفت عیسی فرهادی، با مصوبه شورای شهر تهران با استناد به بند ۱ آیین‌نامه نامگذاری معابر، در وضعیتی صورت گرفت که از نگاه اعضای شورای شهر این مخالفت فرماندار علاوه بر اینکه به لحاظ قانونی صحیح نیست، یک مداخله سلیقه‌ای محسوب می‌شود.

طی سال‌های اخیر پیشنهادات شورای شهر اصلاح‌طلب ـ معتدل تهران، برای نامگذاری خیابان‌ها و معابری به نام شخصیت‌هایی که با اکراه از سوی هسته سخت حاکمیت و یا تندروها پذیرفته می‌شود، محل بحث شده است.
این در حالی است که این مصوبات شورا، با این استدلال که تفاوتی در حال شهروندان تهرانی ایجاد نمی‌کند، مورد انتقاد بعضی از رای‌دهندگان به آنان هم هست. آنها می‌گویند وظایف شورای شهر به نهادی برای نامگذاری خیابان‌ها کاهیده شده‌است. با وجود این به نظر می‌رسد که دست این شورا حتی برای این اقدام حداقلی نیز باز نبوده و عجیب‌تر این که نهادی که در صدد مخالفت برآمده، فرمانداری تهران است، نهادی که فرض می‌شود به لحاظ جناحی اختلافی با شورای اصلاح‌طلب ندارد.

خیابانی برای بازرگان و اعظم طالقانی
در مرداد ماه سال جاری بود که محمد جواد حق شناس، به عنوان رئیس کمیته نام گذاری شورای شهر از تصمیم شورا برای نام‌گذاری خیابان سازمان آب، حدفاصل بزرگراه شیخ فضل الله نوری تا بلوار آیت الله کاشانی در محدوده گذر صادقیه در منطقه ۲ و ۵، به نام مهندس بازرگان خبر داد. نام خیابان «سازمان آب» ۱۳ بار در محدوده صادقیه تکرار شده است.
نزدیک یک ماه پیش هم شورای شهر تهران پیشنهاد تغییر نام خیابانی در نزدیکی محل سکونت پیشین اعظم طالقانی، فرزند آیت الله طالقانی را به نام او داد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80033
بیانیه ۱۵۰ نفر از فعالان سیاسی و مدنی و حقوق بشری
🍃 فرمان اعدام نوید افکاری؛ ارعاب مردم و سرکوب معترضان

https://www.zeitoons.com/80070

زیتون
– ۱۵۰ نفر از فعالان سیاسی و مدنی و حقوق بشری طی بیانیه‌ای در خصوص اعدام نوید افکاری٬ تاکید کردند که فرمان اعدام او از همان مرکزی آمد که حکم کشتار متعرضین را صادر کرده بود.
در این بیانیه آمده است: «جنایت به قتل رساندن نوید در حالی صورت گرفت که مطالبه لغو اعدام و اجرای یک دادرسی عادلانه، از سوی افکار عمومی داخلی و خارجی و از جمله خیل وسیعی از فعالان حقوق بشری و مجامع و شخصیت های ورزشی، هنری و سیاسی به اطلاع سنگین‌ترین گوشهای حاکمان نیز رسیده بود. اما بیت ولایی قدرت و رئیس جنایتکار قوه قضائیه بی‌اعتنا به این خواسته عمومی، شتابزده و بدون رعایت حداقل تشریفات معمول قانونی و انسانی نوید ورزشکار و کارگر گچکار را اعدام کردند.»

امضاکنندگان این بیانیه در بخشی دیگر از آن  «ضمن محکوم کردن این جنایت سنگدلانه و خلاف همه قوانین داخلی و بین‌المللی و همه موازین انسانی و اخلاقی» هشدار  داده اند که  «حاکمان بیت ولایی آقای خامنه‌ای و قدرتمندان قوه ناعدالتی و جنایت تصور نکنند با این نوع دهن کجی‌ها و قساوت قلب‌های مکرر در حال هراس افکنی در جامعه اند؛ آنان باید بدانند که این شتاب در جنایت در اصل از عمق هراس‌شان از اعتراض محرومان و تهیدستان جامعه نشات گرفته است.»

متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است:

فرمان شتاب در اعدام نوید افکاری از همان مرکزی آمد که حکم شلیک و کشتار صدها نفر از مردم معترض در آبان ماه ۹۸ صادر شده بود و به زعم آنان با همان هدفی صورت گرفت که کشتار قبلی صورت گرفته بود: ارعاب مردم و سرکوب معترضان.  
صدور دو حکم اعدام برای نوید (قتل و محاربه) از قبل بدین خاطر صورت گرفته بود که به هر شکل ممکن اعدام او عملی شود. اما شتاب در اجرای آن پس از این اتفاق افتاد که اشکالات اساسی حقوقی و تناقضات آشکار سناریوی سست سرکوبگران جنایتکار در حال افشاء بود. از جمله در تعارض آشکار بین محل اصابت کارد در روایت ویدئویی پدر مقتول که سمت راست گردن و شانه پسرش را نشان می‌دهد با صحنه سازی تحت شکنجه ای که نوید سمت چپ شانه و بازو را نشانه می‌گیرد!؛ شهادت محضری فردی که گواهی به اقدام نوید داده بود مبنی بر این که تحت فشار و شکنجه آن اعتراف را کرده است و به عکس شهادت شاهدی که در اداره پلیس ناظر شکنجه نوید بوده و….

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80070
سندرم صف مرگ
علیه اعدام ۱۲ | سعید مدنی

انتظار در صف مرگ و تجربه چرخه امید و درماندگی در شرایط امنیتی شدید و اغلب در سلول انفرادی، موجب وارد ‌آمدن فشار روانی طولانی و چرخه‌هایی از شوک، ترس و رنج می‌شود. به گفته محکومان، فشار صندلی الکترونیکی، موجب اختلال روانی رنج‌آورِ «سندرم صف مرگ» می‌شود.

تعداد مکاتبی که حکم اعدام را به‌عنوان یک بی‌رحمی ضروری و اجتناب‌ناپذیر یا مجازات غیرانسانی و نقض قوانین بین‌الملل، تحقیرآمیز و بنابراین مخل حقوق بشر دانسته‌اند، رو به افزایش است. محکوم، در برخی پرونده‌ها باید سال‌ها با کابوس مرگ سر کند. گاه پرونده‌های قتلِ منتهی به صدور حکم اعدام آن‌چنان طولانی می‌شود که هم قاتل و خانوادهاش و هم مقتول آرزوی خاتمه فرایند دادرسی را دارند.

در پرونده قتل فاطمه سحرخیزان که در مهر ۱۳۸۱ رخ داد، شاهد این وضعیت بودیم. شهلا جاهد متهم به قتل در سال ۱۳۸۶ گفت: «من از زندان خسته شدهام، بنابراین بارها از مسئولان قضایی خواسته‌ام که هرچه زودتر خواسته اولیای دم را که قصاص من است، اجرا کنند. چون دیگر تحمل زندان را ندارم. از مسئولان اجرای احکام نیز می‌خواهم اگر واقعا مقصر و قاتل هستم، حکم اعدام را اجرا کنند تا از این بلاتکلیفی و زندگی پررنج و عذاب خلاص شوم. چندی قبل از وکیلم خواستم دیگر هیچ‌گونه اعتراضی به احکام پرونده‌ام نکند تا حکم هرچه سریع‌تر اجرا شود».

عبدالصمد خرّمشاهی، وکیل مجرم نیز طی نامه‌ای در ۲۳ شهریور ۱۳۸۶ خطاب به رئیس قوه قضائیه نوشت که حدود ۹ سال حبس، موکل‌اش را خسته کرده و بنابراین درخواست کرده اگر ابهامی در پرونده وجود دارد، برطرف شود و در غیر این صورت حکم قصاص به مرحله اجرا درآید. سرانجام شهلا جاهد ساعت ۵ صبح روز ۱۰ آذر ۱۳۸۹ پس از تحمل هشت سال زندان در زندان اوین به دار آویخته شد.

در پرونده‌ای دیگر، قاتلی به نام عبدالوهاب در سال ۱۳۷۴ در جریان سرقت منزلش توسط هم‌وطن خود به نام عبدالحفیظ با ضربات چاقو به قتل رسید. به دنبال بازداشت وی به حکم قاضی، متهم روانه زندان شد تا با شناسایی اولیای دم حکم نهایی صادر شود. تا اینکه چندی قبل دو تن از برادران عبدالوهاب از افغانستان به ایران آمده و با حضور در شعبه ۱۶۰۳ دادگاه، خواستار مجازات عامل قتل برادرشان شدند. قاتل پس از ۷ سال و در سال ۱۳۸۱ اعدام شد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80100
به نام «امنیت» به کام حاکمیت
رضویون؛ پای سپاه در کفش نیروی انتظامی

https://www.zeitoons.com/80087

زیتون – احسان نادرپور:
«کجا میری؟ چی تو ماشینت داری؟ صندوق رو بزن… داشبورد رو باز کن… نسبت تون چیه؟ شالتو بکش جلو، ها کن..» به لطف جمهوری اسلامی و نهادهای حاکمیتی از سپاه پاسداران و کمیته در سال‌های اول انقلاب تا گشت ارشاد، بسیج و سایر نهادهای ریز و درشت در سال‌های بعد، این جملات تبدیل به تجربه مشترک تعداد زیادی از ایرانی‌ها شده‌است.

در شهرها هر چند وقت یک بار به بهانه­‌های مختلف و اغلب با اسم رمز «برقراری امنیت» گشت­ و ایست‌های بازرسی به راه می­‌افتد. کاری که انجام آن به شیوه‌های غیرمعمول و توسط نهادهای غیرمسئول، به شهادت افکار عمومی نه تنها باعث ایجاد امنیت نمی‌شود که بیشتر حس ناامنی می‌دهد. از سوی دیگر موازی کاری همه این نهادها با پلیس و نیروی انتظامی به سردرگرمی و نارضایتی مردم انجامیده و گاه حتی صدای دولت را هم در می‌آورد.

این روزها بار دیگر خبرها حاکی از به راه افتادن جریانی تازه با نام «رضویون» به منظور برقراری «امنیت» است، نهادی که به شیوه شاخه‌ها سپاه قدس، «زینبیون» و «فاطمیون» نامگذاری شده است.

سپاه ولی عصر خوزستان با صدور اطلاعیه ای اعلام کرد که «در پی درخواست‌های اخیر مردمی برای ورود نیروهای بسیج و سپاه جهت تقویت امنیت مناطق مختلف شهرستان اهواز گشت های ویژه رضویون به زودی فعال می‌شوند.»
در این اطلاعیه آمده مردم استان خوزستان با «درخواست و مطالبه گسترده در فضای مجازی و مراجعات حضوری و مکتوب» خواهان ورود و « کمک سپاه ولیعصر(عج) به ارتقای امنیت عمومی جامعه در پی سرقت‌ها و ناامنی‌های اخیر در شهرستان اهواز» شدند. سپاه و بسیج هم «ضمن تشکر از اعتماد عموم مردم» برای این کار اعلام  آمادگی کردند.
همزمان با اعلام خبر این گشت‌زنی‌ها، ابراهیم رییسی، رئیس قوه‌قضائیه هم در گردهمایی فرماندهان نیروی انتظامی تاکید کرد: «مطلقاً نباید اجازه دهیم هیچ نقطه‌ای از کشور به محل امنی برای مفسدان، اراذل و اوباش و معتادان متجاهر تبدیل شود.»

گشت رضویون از کجا آمده است؟
خوزستان اولین و تنها استانی نیست که گشت­ موسوم به «رضویون» در آن راه اندازی می‌شود.
نقطه شروع اجرای گشت­‌های رضویون، پاییز سال ۹۶ بود و این کار در ابتدا به صورت چراغ خاموش و بدون اعلام قبلی آغاز شد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80087
👍1
هشدار!

#نسرین_ستوده پس از ۴۰ روز اعتصاب غذا به علت عارضه قلبی به اورژانس بیمارستان طالقانی منتقل شد. جان این وکیل مدافع حقوق بشر در خطر است

#خط_سوم
شاهدان شکنجه؛ از رامینِ پوراندرجانی تا شاهین ناصری
آن را که خبر شد

زیتون ـ یلدا امیری
: شاهدانِ بی‌قانونی و گاه جنایت در زندان‌های جمهوری اسلامی، برای شهادت نه تنها از مصونیت قضایی برخوردار نیستند بلکه زبان گشودن آنان می‌تواند برایشان عواقب خطرناکی در پی داشته باشد. اعدام نوید افکاری و روند قضایی پرابهام طی شده درباره پرونده او با واکنش‌های زیادی در شبکه‌های اجتماعی، نهادهای حقوق بشر و حتی سیاستمداران روبرو شد، حال بعد از گذشت بیش از یک هفته از این واقعه، اخباری منتشر شده مبنی بر اینکه یکی از شاهدان پرونده نوید افکاری ناپدید شده است.
مهدی محمودیان، روزنامه‌نگار و فعال حقوق بشر، روز شنبه ۲۹ شهریور در توییتر خود نوشت: «سید شاهین ناصری فرزند سید عین الدین در محضر دادگاه به شکنجه شدن نوید افکاری در حین بازجویی شهادت داده و شفاها نیز اظهارات خود را تائید کرده است. حدود ۱۰ روز است که خانواده‌اش از او خبری ندارد. گویا او را تحویل همان نهادی داده‌اند که او علیه مامورین آن شهادت داده است.»

شاهدی که کوتاه نیامد
اوایل شهریور ماه  سال جاری بود که شاهین ناصری، فردی که خود را فوق لیسانس بازرگانی معرفی کرده بود، یک فایل صوتی در اختیار رسانه‌ها قرار داد. او در این فایل گفته بود که در اداره آگاهی شیراز شاهد کتک خوردن نوید افکاری و آسیب‌دیدگی جدی دست او بوده است.
ناصری پیش از آن هم در ۹ آبان ۱۳۹۸ با نوشتن نامه‌ای رسمی و ثبت‌شده از زندان شهادت داده بود که شخصا در آگاهی شیراز شاهد شکنجه نوید افکاری بوده است.
ناصری در فایل صوتی مذکور گفته است: «یک روز در آگاهی در راهرو صدای داد و بیداد و التماس شنیدم. سروان همراهم از من خواست که در راهرو بایستم تا او برگردد. رفت در یک اتاق را باز کرد. من هم از روی کنجکاوی رفتم ببینم چه خبر است. دیدم دو نفر لباس شخصی در یک اتاقی با فحاشی و باتوم و لوله نوید را با بی‌رحمی تمام کتک می‌زنند. بهش می‌گفتند هر چی ما می‌گیم درسته. چیزایی که می‌گیم می‌نویسی یا نه؟ نوید هم التماس می‌کرد نزنید، من کاری نکردم. دست‌هاش هم می‌آورد روی سرش. یکی از مامورهایی که بعدا فهمیدم اسمش عباسی است همچین کوبید روی دستش که نوید ضجه بلندی زد و از حال رفت.
ناصری اضافه کرده است: «من در سه دادسرا در این رابطه شهادت دادم. در دادسرای جرایم امنیتی که رفتم برای شهادت بازپرس شعبه گفت در آگاهی چه دیدی؟ من دیده‌هایم را توضیح دادم. بازپرس با لحن بدی گفت تو داری در پرونده امنیتی دخالت می‌کنی. پدرت را درمی‌آورم. همین مامورها را وادار می‌کنم که به خاطر تهمت و افترا ازت شکایت کنند. ذوبت می‌کنم.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80114
آمریکا«ماشه» را چکاند
 ترامپ به کجا شلیک کرد؟

زیتون ـ محمدرضا سرداری
: بالاخره دولت ترامپ ماشه برجام را چکاند، می‌گوید قرار است تحریم‌های سازمان ملل هم به صورت خودکار بازگردد. اما این تنها حرف دولت ترامپ است. نه مخالفان ترامپ در آمریکا، نه متحدان سنتی آمریکا در شورای امنیت که هنوز عضو برجام هستند؛ و نه حتی دبیرکل سازمان ملل بازگشت تحریم‌های بین‌المللی را علیه ایران به رسمیت نشناخته‌اند. آنتونیو گوترش در این زمینه نامه‌ای به شورای امنیت نوشته و گفته است به دلیل ابهامی که در زمینه وجود دارد اظهار نظری نمی‌کند.

ناظران نیز نگرانند که چنین اقدام یک سویه‌ای از سوی آمریکا  به سردرگمی سیاسی و حقوقی درباره مسئله توافق هسته‌ای با ایران دامن بزند و به تشدید بحرانی بیانجامد که میان روابط آمریکا، چین و روسیه از یک سو و آمریکا و اتحادیه اروپا از سوی دیگر ایجاد شده است. اما تحریم‌های فعلی آمریکا با تحریم‌های سازمان ملل چه تفاوتی دارد و اساسا بازگشت تحریم‌های سازمان ملل چه تاثیری بر شرایط کنونی ایران خواهد داشت.

سهم آمریکا از تحریم های سازمان ملل
هنگامی که پرونده هسته‌ای ایران به شورای امنیت سازمان ملل رفت و به تدریج تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران وضع شد؛ آمریکا بازوی اصلی اجرای این تحریم‌ها بود. تحریم تسلیحاتی، تحریم خرید نفت و محصولات پتروشیمی، تحریم هرگونه صنایعی که کاربرد دوگانه نظامی و هسته‌ای داشتند؛ تحریم کشتیرانی و برخی خطوط هوایی ایران، تحریم بیمه کشتی‌های باری و نهایتا تحریم بانک مرکزی ایران محورهای اصلی این تحریم‌ها بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80153
از آن و از جاودان؛ از خس و خاشاک
تاثیرات اجتماعی هنر محمدرضا شجریان

زیتون- سپیده جدیری: 
در وضعیتی به سر می‌بریم که زندگی شهروندان عادی نیز سال به سال گره‌‌ی کورتری با سیاست می‌خورد؛ چه رسد به هنرمندان که اغلب این سیاست بوده که صدایشان را – اگر نگوییم در سراسر تاریخ – دست کم در تاریخ معاصر این سرزمین، از طرفی خاموش و از طرفی جاودان کرده است. در چنین وضعیتی، طبیعی‌ست که واژگانی نظیر «هنرمند مردمی» در تقابل با «هنرمند حکومتی» و «هنر مردمی» در تقابل با «هنر فرمایشی» آن‌قدر زیاد استفاده شود که کم کم مفاهیم اولیه‌ی خود را از دست بدهد و به‌مانند عباراتی کلیشه‌ای، در اثر شنیده شدنِ بسیار حتی دلزدگی نیز در شنونده ایجاد کند. این فرضیه در عین حال با فرض دیگری قوت می‌گیرد: این‌که، اشباع شدن زندگی شهروندان عادی با سیاست، آنها را از سیاسی شدن همه‌ی چیزهایی که برای گریز از چنین زندگی‌ای به آن پناه جسته‌اند، خسته و سرخورده خواهد کرد؛ چیزهایی‌ مثل سینما، ادبیات و صد البته، موسیقی.

باب دیلن، هنرمندی که در دوره‌های مختلف، صدای جاودانه‌‌ی اعتراضات جامعه‌ی خود علیه جنگ، اعدام، تبعیض و نابرابری به‌شمار می‌رفته است، در باب «هنر مردمی»، تاریخ مصرف‌دار شدنش و آن دلزدگی که می‌تواند ایجاد کند می‌گوید:

«دوره‌ی آثار فرهنگی مردمی معمولا خیلی سریع به سر می‌رسد. یعنی دچار مرگ می‌شوند. من می‌خواستم کارهایی کنم که پا به پای نقاشی‌های رامبرانت دوام بیاورد.»
و چه انتظار بزرگی! کدام هنر است که هم بنا به تعریف بتواند «مردمی» باشد و هم با گذشت زمان و تغییر روحیات، سلایق و آمال مردم، همچنان محبوبیت خود را میان آنها حفظ کند؟ تنها هنرمندانی که اوج و فرودهای تاریخ یک سرزمین را درک و روایت می‌کنند، و نه آنانی که مترصد موجی می‌مانند تا از آن سواری بگیرند و بدین‌وسیله به نان و نوایی برسند، توانسته‌اند هنری خلق کنند که هر دو خصوصیت را دارا باشد. و محمدرضا شجریان از آنجا که همواره در آثارش آن تاریخی را به تصویر می‌کشد که برساخته‌ی مردم است؛ نه برساخته‌ی سیاست و موج‌های سیاسی، یکی از این انگشت‌شمار٘ هنرمندان است.

خود او در مستند «شجریان؛ پژواک روزگار» بر این امر صحه می‌گذارد؛ به‌طور مثال، آنجا که به مجری (صادق صبا) می‌گوید تصنیف «سپیده» را در توصیف حالت رستاخیزی که در جامعه پیش آمده بود خوانده است و توضیح می‌دهد که این اشتباه بوده که تلویزیون جمهوری اسلامی این ترانه را با نشان دادن تصویری از آقای خمینی در حال پایین آمدن از پله‌های هواپیما در لحظه‌ی ورود به ایران، پخش می‌کرده است. و باز تاکید می‌کند که برای شخص، ترانه‌ای نخوانده است. اگر روال آثارش را در نظر بگیریم، می‌بینیم که درست می‌گوید؛ آثار او آیینه‌ی تمام‌نمای تاریخ ایران در این چند دهه است و هر لحظه‌ی رنج و شادی که بر مردم ایران رفته، بی ‌آن‌که بخواهد از تمام این‌ها، سودی سیاسی ببرد و از این نمد کلاهی برای خود بدوزد. چرا که او چه پیش از انقلاب ۵۷ که عضویت در احزاب سیاسی و همراهی با اهداف آنها به کنش معمولِ هنرمند و روشنفکر تبدیل شده بود، چه حتی سال‌ها پس از آن، که نشست و برخاست با رؤسای جمهور و شرکت در مهمانی‌های افطاری آنها برای دسته‌ای از همان هنرمندان سیاسی افتخار محسوب می‌شد، استقلال خود در فکر و عمل را به هیچ قیمتی نفروخت؛ نه به عضویت هیچ‌یک از احزاب سیاسی درآمد، نه به دیدار هیچ‌کدام از چهره‌های سیاسی، حتی خوش‌نام‌ترین‌هایشان شتافت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80167
ویژه محرم ۴| ایرانیان بر چه کسی می‌گریند؟
از سوگ سیاوش تا عزای حسین

زیتون ـ سولماز ایکدر
: ادیان و به تبع آن مذاهب٬ هیچ کدام از عدم به وجود نیامده‌اند؛ هرکدام سرشارند از آیین‌ها٬ نشانه‌گان و نمادهای ادیان و مذاهب دیگر. دین اسلام و مذهب شیعه نیز از این کلیت جدا نیستند. به‌خصوص مذهب شیعه که با فرهنگ ایرانی به‌گونه‌ای در هم تنیده شده که گاه جدا کردن و مجرد دیدن آن‌ها مقدور نیست.

مثلا جایگاه فاطمه زهرا در بین شیعیان مطابق است با نقش پوروچیستا، کوچک‌ترین دختر از سه دختر زرتشت. فاطمه زهرا همزمان نقشی چون آناهیتا٬ الاهه آب در بین شیعیان پذیرفته است، به طوری که برخلاف نص تاریخ در بین ایرانیان مشهور است که مهریه‌ او آب است.
گرته‌برداری‌های شیعیان از ادیان پیشااسلامی ایران محدود به فاطمه زهرا نیست. ایرانیان مفتون حماسه و ذکر پهلوانی٬ پس از فتح ایران به دست سپاه اسلام به قامت تنی چند از نزدیکان پیامبر اسلام نیز لباس سلحشوری پوشاندند از جمله نوه او٬ حسین.
امام سوم شیعیان یا سیاوش اساطیر
از مهم‌ترین داستان‌های سوگ در اساطیر ایران، سوگ سیاوش و آیین‌های همراه آن است. سرگذشت سیاوش در بسیاری از متون کهن ایرانی آمده و بخش مهمی از شاهنامه را نیز به خود اختصاص داده است.
روایتی که شیعیان ایرانی از سومین پیشوایشان نقل می‌کنند٬ شباهتی فراوان به اسطوره سیاوش دارد.
هر دو قربانی تهمت شدند٬ سیاوش قربانی تهمتِ نظر داشتن به زن پدرش و حسین قربانی تهمت خروج از حج؛ هر دو به نحو دلخراشی کشته شدند و هر دو از جمله معدود شخصیت‌های تاریخی بودند که ایرانیان لااقل در دوره‌ای به صورت جمعی به سوگشان می‌نشینند.
گذشته از شباهت‌های روایت٬ نحوی عزاداری برای این دو نیز با هم منطبق است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80147
🍃بیانیه‌ جمعی از فعالان مدنی و سیاسی ایرانی در اعتراض به تحریف حقیقت توسط سازمان عفو بین‌الملل

زیتون
-جمعی از فعالان مدنی و سیاسی ایرانی در بیانیه‌ای به تحریف واقعیات در گزارش عفو بین‌الملل درباره‌ی اعدام‌های دسته‌جمعی سال ۱۳۶۷ اعتراض کردند و کارزار مسئولان بخش ایران این سازمان در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی علیه میرحسین موسوی را نشانه‌‌ی سوءاستفاده آن‌ها از جان‌باختگان آن اعدام‌ها در جهت اهداف گروهی و جناحی دانستند.

این بیانیه به امضای جمعی از خانواده‌های جان‌باختگان اعدام‌های سیاسی سال ۱۳۶۷ و ده‌ها تن از چهره‌های فرهنگی و فعالان مدنی و سیاسی رسیده است
امضاکنندگان بیانیه، رخدادهای تابستان ۱۳۶۷ را جنایتی هولناک دانسته و تاکید کرده‌اند که پی‌گیری این جنایت یک ضرورت ملی و اخلاقی است و می‌باید فارغ از همه‌ی حب و بغض‌ها چنین رویکردی نسبت به آن داشت.

به گفته‌ی آن‌ها، اما بخش ایران سازمان عفو بین‌الملل مسئله را به گونه‌ای تبلیغ می‌کند که آمران و عاملان و مباشران جنایت، همه در سایه پنهان بمانند و میرحسین موسوی که تاکنون هیچ گونه مدرکی علیه او کشف نشده، به یک‌باره مسئول اصلی جلوه داده شود، رهبر جنبش سبز ایران که خود به جرم حق‌طلبی و همراهی با مردم، ده سال است در حصر خانگی به‌سرمی‌برد و هیچ امکانی برای دفاع ندارد.

امضاکنندگان بیانیه تاکید کرده‌اند، ‌هر زمان عفو بین الملل یا هر نهاد دیگری مستنداتی محکم و واقعی، دال بر همدلی میرحسین موسوی با اعدام‌های تابستان ۱۳۶۷ یا نقش احتمالی او در این جنایت ارائه کند، آن‌ها نیز در صدد تخفیف و سلب مسئولیت از او بر نخواهند آمد، اما «آن‌چه تاکنون بخش ایران سازمان عفو بین‌الملل در این رابطه ارائه کرده یک روایت تحریف‌شده و جعلی بوده که با سر و صدا و تبلیغات می‌خواهد به همه بفروشد».

متن کامل بیانیه و امضاها در پی می‌آید. «زیتون» این توضیح را لازم می‌داند که بیانیه حدود ده روز قبل آماده انتشار بود، اما به دلیل مصادف شدن با اعدام نوید افکاری و به احترام او با تاخیر منتشر می‌شود.

متن بیانیه در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80232
آیا ترمز دنا پلاس کشیده می‌شود؟
«مجلس انقلابی» در تله شفافیت و پاکدستی

زیتون ـ مهسا محمدی
: دو سه روزی است که دنا پلاس شده پاشه‌ی آشیل تازه مجلس انقلابی. در حالی که هنوز ۴ماه از آغاز به کار مجلس اصول‌گرا نگذشته است؛ و بعد از قائله مدراک تقلبی بذرپاش از یک سو و دعوای میرسلیم و قالیباف بر سر رشوه‌های رییس‌مجلس از سوی دیگر، حالا بحث اختصاص خودروی «رانتی» به نمایندگان، داغ شده است.

داستان از این قرار است که سه روز پیش، روح الله ایزدخواه، نماینده تهران در مجلس، با انتشار پستی در صفحه اینستاگرام خود خبر داد که نمایندگان مجلس هر کدام یک دستگاه خودروی دناپلاس اتومات با قیمت تحویل ۳۰۲ میلیون تومان و اقساط سه ساله دریافت خواهند کرد.
این بدان معناست که این نمایندگان ماشین مذکور را با نصف قیمت بازار، که ۶۰۰ میلیون تومان است، آن هم به صورت قسطی دریافت می‌کنند.

به دنبال انتشار این پست، سعید لواسانی٬ امام جمعه لواسان٬ در حساب کاربری خود در توئیتر به نمایندگان تاخت و نوشت: «یکی از نمایندگان محترم توضیح دادند که قیمت #دنا_پلاس تحویلی به نمایندگان ۳۰۲ میلیون است که ۳ ساله از حقوق آنان کم می‌شود یعنی حدوداً ماهی ۸ میلیون و سیصد هزار تومان. اشتباه نکردم؟ نمایندگان ماهیانه چقدر می‌گیرند؟ خب میخواستید ماشین بدهید چرا پژو پارس یا تیبا ندادید؟»
روزنامه فرهیختگان هم در این میان خبر داد که «در چند روز گذشته تعدادی خودرو توسط مجلس به برخی نمایندگان متقاضی تحویل داده شده است.»

«مردم باید مدافع نمایندگان باشند»
در این میان، با بالا گرفتن بحث و تند شدن انتقادات از سوی بدنه اصول‌گرای رای‌دهنده به این مجلس، بعضی از نمایندگان اعلام کردند علیرغم تمایل اولیه‌شان، از دریافت خودروی مزبور انصراف می‌دهند. از جمله این نمایندگان غلامرضا منتظری، نایب رئیس کمیسیون فرهنگی و روح الله ایزدخواه، نماینده اعلام کننده این خبر بود. به نظر می‌رسد این نمایندگان با انتشار نامه انصراف خود در فضای مجازی سعی کردند موج انتقادات فزاینده را کنترل کنند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80221