زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
بیانیه جمعی از فعالان سیاسی و مدنی
در محکومیت صدور و اجرای احکام اعدام در ایران

نه ـ به ـ اعدام

زیتون
-جمعی از فعالان سیاسی، اجتماعی، صنفی و حقوق بشری با صدور بیانیه‌ای از حاکمیت خواستند که «دست از اعدام و خشونت‌طلبی» بردارد و خون‌بس اعلام کند.
در این بیانیه با اشاره به  «اعدام عجولانه نوید افکاری در شیراز ، جان دادن نادر مختاری در کهریزک»  به  «صفی از جوانان در نوبت مرگ»   اشاره شده است که «تصویر فاجعه آمیزی را پدید آورده‌ است که هیچ‌ کس و هیچ نهادی پاسخگوی آن جز با سکوت مطلق نیست»
امضاء‌کنندکان بیانیه  از «همه مراجع علمی، حقوقی، دینی، فرهنگی و سرمایه های اجتماعی که دغدغه مردم و ایران را دارند» خواسته‌اند که «صدایشان را برای دفع خشونت و حذف اعدام، رسا و هم نوا کنند».

متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته است در ادامه» می‌آید:

به‌نام خدا
موقعیت حساس امروز ایران و وجود بحران‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و صعود لحظه به لحظه تورم و‌گرانی در کنار بحران کرونا عموم جامعه و به ویژه اقشار آسیب پذیر را در نگرانی عمیق فرو برده و سرگردان در میان انتخاب جان و نان کرده‌است. در این میانه بحران دیگری هم سال‌هاست که گریبانگیر مردمِ مدافع عدالت و آزادی شده و آنها را در تنگناهایی جدی قرار داده است.
آنچه وجدان‌های بیدار را برانگیخته می‌کند،برخورد مرگبار با معترضان و جان دادن ذره ذره و گاه ناگهانی آنها در حبس و حصر است. اعدام عجولانه نوید افکاری در شیراز ، جان دادن نادر مختاری در کهریزک، تهدید سلامت زندانیان سیاسی زن که برخی از آنها فرزندانی چشم به راه دارند و صفی از جوانان در نوبت مرگ، تصویر فاجعه آمیزی را پدید آورده‌ است که هیچ‌ کس و هیچ نهادی پاسخگوی آن جز با سکوت مطلق نیست. آنها یا سکوت محض می کنند وخود را در معرض پاسخ قرار نمی دهند و یا سناریوهای تهی از صدق و صراحت را تکرار می کنند.
تاسف‌اور است که می‌بینیم راه‌های اقدام برای هر گونه دادخواهی نیز مسدود شده است. دستگاه قضا گویی درگیر جرم و فساد درون خود است؛ داعیه‌داران انقلاب در درون مجلس سخت در جستجوی امکان‌های برتر دنیوی و سهم‌خواهی‌های جدید هستند و دستگاه اجرا هم یا در فساد ساختاری گرفتار است و یا توانی حتّی برای مدیریت خود ندارد.
عجب آن است که حاکمیت در چنین وضع بحرانی که خود آفریده است ، به چه منظور رویه اعدام را ادامه می‌دهد و روی از خواسته ملت در«نه ـ به ـ اعدام» برمی گرداند‌ و هم چنان با همه آشفتگی‌هایش بر طبل خشونت می کوبد؟
با آنکه بارها و بارها در این سالیان گفته شده‌است و گفته‌ایم، باز هم بار دیگر از حاکمیت می خواهیم که خون‌بس اعلام کنند؛ از اعدام و خشونت‌طلبی دست بردارند و بر محور قانونی که برای پاسداشت آن سوگند خورده‌اند، اندکی تامل و درنگ بر خونهای به ناحق ریخته شده کنند. همچنین از همه مراجع علمی، حقوقی، دینی، فرهنگی و سرمایه های اجتماعی که دغدغه مردم و ایران را دارند مصرّانه می‌خواهیم که صدایشان را برای دفع خشونت و حذف اعدام، رسا و هم نوا کنند تا در مسیری مشترک، با یکدیگر در «خون ـ بس» و «اعدام ـ بس» هم صدا شویم.
یازدهم مهرماه هزاروسیصد ونود ونه
هاشم آقا جری – هادی احتظاظی – بهمن احمدی امویی – مرتضی اشرفی – رضا انصاری راد – مسعود باستانی – علی اکبر باغانی – رسول بداغی – قربان بهزادیان نژاد – علیرضا بهشتی شیرازی – محمود بهشتی لنگرودی – مصطفی تاجزاده – امیر خرم – ابراهیم خوش سیرت – محمد داوری – محمود دردکشان – سعید دهقان – معصومه دهقان – صادق ربانی املشی – علیرضا رجایی – بهمن رضا خانی – حسین رفیعی – رضا رئیس طوسی – محمدعلی زحمتکش – کوروش زعیم – فاطمه سپهری – عبدالفتاح سلطانی- سیدمحمد سیف زاده – احسان شریعتی – فیروزه صابر – کیوان صمیمی – طاهره طالقانی – محمدرضا عالی پیام – محسن عمرانی – عزیز قاسم زاده – ابوالفضل قدیانی – نظام الدین قهاری – محمد کارخانه چین – رحمان کارگشا – آرش کیخسروی – فاطمه گوارایی – اسکندر لطفی – حسین مجاهد – فخرالسادات محتشمی پور – محمد محمدی اردهالی – مهدی محمودیان – سعید مدنی – رضا مسلمی – احمد معصومی – آذر منصوری – علی نظری – صدیقه وسمقی .


https://www.zeitoons.com/80517
تقابلِ امنیت زنان با هویت نظام

زیتون ـ یلدا امیری
: تلاش برای تعیین نحوه پوشش زنان از کشف حجاب رضا شاه تا حجاب اجباری جمهوری اسلامی به ابزاری سیاسی در حکومت‌های ایران بدل شده است. جمهوری اسلامی اما پا را از این هم فراتر گذاشته و حجاب زنان را به هویت و ویترین خود بدل کرده است. هویتی شکننده که با افتادن اتفاقی روسری زنان در خیابان و اتوموبیل شخصی به چالش کشیده می‌شود. در واقع کنترل نحوه پوشش زنان نمادی از قدرت حکومت در کنترل سبک زندگی مردم شده است.

روز جمعه ۱۱ مهر ماه امام جمعه دو شهر بزرگ در ایران از سختگیری در مورد حجاب زنان سخن گفته‌اند. امام جمعه اصفهان و امام جمعه بجنورد هر دو در سخنانی مشابه گفته‌اند که باید فضای جامعه را برای بد حجابان «ناامن» کرد.
بنابر سنتی که بعد از انقلاب ایران پایه‌گذاری شده خطبه‌های نمازجمعه در شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه که زیر نظر مستقیم ولی فقیه است هماهنگ می‌شود. در مناسبت‌های مختلف خطبه نماز آنها یکسان‌سازی شده و از این طریق یک پیش‌آگهی‌ای برای سیاستی که در آینده در پیش گرفته می‌شود می‌دهند، یا مواضع رهبر جمهوری اسلامی در یک مورد خاص را مستقیما ابلاغ و توجیه می‌کنند. بنابراین تشابه سخنان این دو امام جمعه چندان عجیب نیست.

امامان جمعه چه گفتند
سید‌یوسف طباطبایی‌نژاد، امام جمعه اصفهان مدعی شد که دولت‌های غربی در اجرای قوانین کشور دخالت می‌کنند و گفت: «همانطور که آنها قانون خودشان را دارند ماهم قانون خودمان را داریم بنابراین نباید ترس داشته باشیم از اینکه اگر با هنجارشکنان برخورد کردیم ممکن است برعلیه ما اقدام خصمانه‌ای انجام دهند.»
او به کشف حجاب و هنجارشکنی برخی از افراد اشاره کرد و گفت: «باید فضای جامعه را برای این عده که تعداد آنها هم کم است ناامن کرد و نباید اجازه داد به راحتی در خیابان‌ها و پارک‌ها هنجارشکنی کنند. باید شعبه‌های مخصوص رسیدگی به پرونده‌های ناهنجاری‌های اخلاقی در دادگاه‌ها تشکیل شود نگاه قضات هم باید در جهت حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر باشد.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80535
چرا اعتراض به یک‌سویه‌نگری عفو بین‌الملل لازم است؟
هدی ملک

https://www.zeitoons.com/80567

در مورد اقدام مناقشه‌برانگیز عفو بین‌الملل به اندازه‌ی کافی بحث شده است و طرفین موافق و مخالف با آن، به تفصیل دلایل خود را نوشته و گفته‌اند، به نحوی که اذهان جمعی مخاطبین فارسی‌زبانِ این مباحث، به حد اشباع رسیده و هر کسی می‌تواند ادله‌ی طرفین را در ترازوی عقل و وجدان خویش بسنجد.

به تازگی یادداشتی/ بیانیه‌ای تازه در این خصوص  در سایت بیداران منتشر شد از اگرچه تعداد امضاهای آن اندک است، اما سابقه‌ی رفتاری و گفتاری و نوشتاری نویسندگانش، گویای خوش‌نامی و خوش‌سابقه‌گی آنهاست، و همین است که به‌رغم «تعداد» اندک امضاها، وزن و اهمیت این یادداشت را نشان می‌دهد.
من نیز همدلی و همراهی خودم را با دغدغه‌ی محترم این عزیزان بیان می‌دارم و معتقدم که شأن و جایگاه نهادهای مدافع حقوق بشر باید فراتر و رفیع‌تر از مناقشات سیاسی روزمره بوده و باشد، چرا که این مناقشات، روزی به پایان می‌رسد و موضوعاتی دیگری جای آنها را می‌گیرد، اما دفاع از حقوق بشر و پژواک‌دادن به صدای آنانی که زیر چرخ استبداد و جنایت و تجاوز له می‌شوند، وظیفه‌ای است همیشگی. همچنین، هماهنگی و همبستگی خانواده‌های قربانیان حقوق بشر، از جمله ضرورت‌هایی است که بر طنین صدای حق‌خواهانه‌ی آنها می‌افزاید.
ولی گمان می‌برم که در این یادداشت، از نکاتی غفلت شده که تذکر آن را به خودم و نویسندگان محترم لازم می‌دانم.

در این یادداشت البته از عفو بین‌الملل انتقاد شده است که «نحوه کار سازمان عفو بین‌الملل در این پرونده، از معیارهای شناخته‌شده این سازمان به دور بوده است» و از «مجرم» خواندنِ میرحسین موسوی توسط عفو بین‌الملل انتقاد شده است، اما بخش مهمی از این یادداشت، در مورد نامه‌ی کنش‌گرانی است که از عفو بین‌الملل انتقاد کرده‌اند واز جمله خطاب به منتقدین گفته شده:
«این جدل‌ها، افزون بر آوازه‌گری ناشایست علیه این سازمان معتبر جهانی، به جدایی در میان خانواده‌های دادخواه دامن زده است… ما معتقدیم که اگرچه نگارش نامه اعتراضی اخیر خطاب به عفو بین الملل حق کنشگران سیاسی ایرانی بوده است، اما دست‌کم با بسیاری از موازین حقوق بشری و حقوق بین المللی، به ویژه در تلاش برای دستیابی به حقیقت، هم‌خوانی ندارد. پی‌آمد این اقدام، خواسته یا ناخواسته ، دامن زدن به شکاف و جدل در میان دادخواهان است… متاسفانه برخی از کنشگران خوشنام و باسابقه‌، با امضای بیانیه علیه سازمان عفو بین‌الملل و درگیر شدن در این جدل اشتباه بزرگی مرتکب شدند، که به سود روشن شدن حقیقت نیست.

نخستین تعارض یادداشت این است که اگرچه اعتراض به عفو بین‌الملل را «حق» کنش‌گران سیاسی می‌داند، اما آن را با بسیاری از موازین «حقوق» بشری و «حقوق» بین‌الملل ناهم‌خوان معرفی می‌کند، اما مشخص نمی‌کند که چرا استفاده از یک حق، می‌تواند نافی موازین حقوق بشر و حقوق بین‌الملل باشد، خصوصاً که خود نویسندگان یادداشت تصریح کرده‌اند که «نحوه کار سازمان عفو بین‌الملل در این پرونده، از معیارهای شناخته‌شده این سازمان به دور بوده است».


متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80567
مدافعان «اصلاحات چینی» و شیخ آزاده
سید احمد نیک‌جو

۱) مهدی کروبی نامی است شناخته‌شده و پرافتخار، که یادآوری‌اش، صلابت و شجاعت و صراحت در دفاع از حقوق ملت و مقابله با استبداد و انحصار و سرکوب و تقلب را تداعی می‌کند. موارد و نمونه‌های دال بر این صفات، آنقدر هست که حاجت چندانی به برشمردن و تکرارش نباشد. اما یادآوری‌اش می‌تواند مقدمه‌ای شود برای تذکری در مورد برخی اتفاقات ایام اخیر.
پس از انتخابات پرشائبه‌ی ۸۴ و تقلب مقدماتیِ انجام‌شده در آن، که مقدمه و طلیعه‌ی تقلب وسیع‌تر و همه‌جانبه‌ی ۸۸ بود، کروبی به خوبی دریافته بود که گرایش و چرخش رهبر جمهوری اسلامی به نظامیان، و میدان‌داری «آقازاده»، اهدافی فرا-انتخاباتی داشته و تغییرات ماهوی حکومت را در چشم‌انداز متصور است، و با علم به این برنامه‌ریزی بلندمدت و ساختاری حاکمان، پای در عرصه‌ی انتخابات ۸۸ نهاد و شد آنچه شد.
شیخ آزاده‌ی ما در تمام این سالها نه‌تنها سر خم نکرد و حسرت یک عذرخواهی ساده را بر دل دیکتاتور اعظم گذاشت، که پیکان حمله را نیز به سمتی درست نشانه رفت و به ذکر ناکارآمدی و فساد شخص رهبر و حواریون‌اش اکتفا نکرد، بلکه به درستی ریشه‌های ساختاری این انحرافات را آماج نقد قرار داد و با تعریض و کنایه به اصلاح‌طلبان (که صندوق رای را از مقام وسیله به جایگاه معبود و هدف برکشیده بودند) زنهار داد که چاره‌ی برون‌رفت از این بحران، و مقابله با انحلال جمهوریت، فقط از مسیر اصلاحات ساختاری می‌گذرد. بازخوانی نامه‌های او به مجلس خبرگان و به رییس جمهور عصر اعتدال به اندازه‌ی کافی گویاست و نیاز به تکمله ندارد.
۲) شیخ ما که روزهای دشوار و شکننده‌ی حصر را در سنین پیری می‌گذراند، با اقسامی از بیماری‌ها و مشکلات جسمی دست و پنجه نرم کرده، چنان‌که در این سالها بارها تن به تیغ جراحی سپرده است. طبیعی است که بیش از همه‌ی ما، اطرافیان او نگران سلامت شیخ باشند و بکوشند تا در چارچوب محدودیت‌های ناشی از شرایط حصر، مراقب جسم و جان او باشند.
۳) در ایام اخیر خبرها و عکس‌هایی منتشر شده از مراودات برخی افراد با شیخ. بر آنان که با روحیات کروبی آشنایند پوشیده نیست که او تا حد امکان روابط دوستانه‌اش را مخدوش نمی‌کند و حتی آن دوستان قدیمی که به جمع مخالفان او پیوسته‌اند را نیز طرد نمی‌کند.
اما آنچه که ملاقات‌های اخیر او را قابل تأمل می‌سازد این است که برخی از آنها که در این ایام به ملاقات او می‌روند، مدتی است که فرمان را به طور کامل چرخانده‌اند و رودربایستی‌ها و ملاحظات گذشته را کنار نهاده و مدافع اصلاحات «چینی» شده‌اند و به تداوم لقمه نانی از سفره‌ی قدرت راضی‌اند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80548
محسن هاشمی: طرح شعاری و غیرقابل اجراست
انتقال پایتخت به سبکِ سپاه

https://www.zeitoons.com/80559

زیتون – احسان نادرپور:
اواخر شهریور قرارگاه خاتم الانبیا سپاه با ارسال نامه‌­ای به حسن روحانی از پیشنهاد خود برای انجام صفر تا صد انتقال پایتخت خبر داد. خبری که ابوترابی یکی از حامیان این طرح و البته حامی چند سال اخیر قرارگاه خاتم در انجام این طرح اعلام کرد.

ابوالفضل ابوترابی، نماینده مجلس با اعلام این خبر گفته بود که «قرارگاه خاتم‌الانبیاء نامه‌ای را رسماً به رئیس جمهور ارسال کرده و بدون اینکه پولی از دولت بخواهد عنوان کرده که ساماندهی تهران را انجام می‌دهد و انتقال پایتخت سیاسی و اداری را نیز به سرانجام می‌رساند.»‌
ادعایی که روز گذشته محسن هاشمی در رابطه با آن موضع گیری کرد و آن را  «شعاری و غیر قابل اجرا» دانست و گفت: « این روش پاک کردن صورت مساله به کجا خواهد انجامید؟ آیا با این نگاه سرنوشت همه کلانشهرهای ما، نابودی نخواهد بود؟ باید با ایجاد مشکل در یک شهر، آن را به حال خود رها کنیم و سراغ منطقه‌ای دیگر و شهری دیگر برویم؟»
او پیش از این هم در این رابطه در جبهه مخالف ایستاده و گفته بود اگر یک دهم اعتبار انتقال پایتخت خرج تهران شود مشکلاتش حل می شود.

چه شهری جایگزین تهران خواهد بود؟
هرچند عضو کمیسیون امور داخلی و شوراهای مجلس گفت که منطقه انتخاب شده برای تاسیس پایتخت سیاسی اداری جدید «محرمانه» است، اما تاکید کرد: «این منطقه اصفهان نیست. و  ۵، ۶ مکان برای این کار «در حد اولیه کارهای اولیه» در نظر گرفته شده است.»
از سال­‌های پیش که بحث انتقال پایتخت در ایران مطرح شده بود، نام شهرهای مختلفی مطرح شد‌. این طور گمان می­‌رفت که شهرهای بزرگی چون شیراز، اصفهان یا تبریز گزینه‌­های احتمالی باشند. اما اظهارات دیگری هم نشان از انتخاب شهرهای اطراف تهران به عنوان پایتخت دارد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80559
پرتو شریعتمداری
آیا رضا امیرخانی اخلاقا مُجاز است کره شمالی را نقد کند؟

در ماه‌های بحرانی جلوس و اقتدار رعب‌آور کرونا، در لابلای خبرهای فرهنگی سایت‌های وطنی، بارها مطالبی در معرفی و تجلیل از سفرنامه‌ی رضا امیرخانی به کره شمالی با نام «نیم دانگ پیونگ یانگ» نوشته شد. در فضای کم و بیش سوت و کور نشر و فروش کتاب، توفیق و خبرسازی هر اثر ادبی مایه‌ی بسی خوشحالی است؛ فرقی هم نمی‌کند که آن اثر کتابی از امیرخانی باشد، کسی که در جرگه‌ی نویسندگان «ارزشی» وابسته به جمهوری اسلامی محسوب می‌شود و صرف‌نظر از مرام و مسلک سیاسی و مذهبی‌اش، نویسنده‌ای شناخته شده و پرخواننده‌ است.

نمی‌دانم تا چه حد و تا کی می‌توان به این تقسیم‌بندی‌ها پایبند بود و باورشان داشت. من قیصر امین پور را شاعر می‌دانم و بسیاری از شعرهایش را دوست دارم اما برایم پیش آمده که وقتی در حضور چپ‌گرایان تبعیدی از اصالت شاعری او سخن گفته‌ام پوزخند و نگاه‌های «چپ چپ» تحویل گرفته‌ام. افسوس که بعضی از ما «خارج‌نشینان» چنان اندر خم کوچه‌ی مرزبندی‌ها سنگر گرفته‌ایم که هنوز دریغمان می‌آید برچسب «فیلمساز حکومتی» را از جان محسن مخملباف بزدایم و آثارش را فراغ از این دسته‌بندی‌ها ببینیم. البته قبول دارم که در مورد امیرخانی کمتر جای چانه‌زنی هست و ساده‌انگارانه است اگر کسی پرکاری، صاحب‌نامی و توفیق او در جلب خواننده را فقط مرهون خلاقیت، دانش و استعداد نویسندگی‌اش بداند. این را هم بگویم که مانند شماری از خوانندگان آثار او از رسم‌الخط نامانوس و منحصربفردش دل خوشی ندارم و آن را نشانی از تک‌روی زیانبار نویسنده می‌دانم. البته این معضل را برای خود تا حدی حل کرده‌ام. به این صورت که هر جا در خواندن واژه‌ها آزارِ چشمی ببینم و نیاز باشد کلنجار بروم و درنگ کنم تا واژه‌‌ای را در لباس بیگانه‌ی امیرخانی‌اش (مثلا ره‌بر، فوق‌ش، زنده‌گی) بازبشناسم، از خیر کشف می‌گذرم و وقتم را صرف کندوکاو نمی‌کنم. وقتی نویسنده خودمحور است و رسم‌الخط آشنای من فارسی‌زبان را به سلیقه‌ی خود دگرگون می‌کند و زمینه را برای بروز هرج و مرج در نگارش فارسی فراهم می‌سازد، چرا به خواست او گردن بگذارم؟ تصور کنید اگر فقط پنج نویسنده‌ی فارسی‌زبان مثل امیرخانی بر آن شوند که رسم‌الخط دلخواه خود را به خواننده تحمیل کنند چه به روز این زبان نیمه‌جان می‌آید…


متن کامل در زیتون :

https://www.zeitoons.com/80571
بیانیه‌ی جمعی از بازماندگان اعدام‌های دهه‌ی شصت
جنایت علیه بشریت مشمول مرور زمان نمی‌شود

https://www.zeitoons.com/80580

زیتون
-ده‌ها تن از بازماندگان و خانواده‌های جان‌باختگان دهه‌ی ۶۰ در بیانیه‌ای به «تحریف حقایق قتل عام تابستان ۶۷» اعتراض کرده و خواهان «تلاش برای روشن شدن حقیقت» شدند.

در بخشی از این بیانیه که علاوه بر خانواده‌های قربانیان به به امضا بیش از دویست نفر دیگر رسیده، تاکید شده است :«جنایت های دهه ی شصت، به ویژه قتل عام تابستان ۶۷ می‌تواند جنایت علیه بشریت باشد و در نتیجه شامل مرور زمان نمی شود و تمامی مقام های موثر حکومت در برابر آن مسئول و پاسخ‌گو هستند.»

امضاءکنندگان بیانیه گفته‌اند «هر فرد و جریانی که به طرق مختلف بخواهد مسئولیت و نقش سران نظام جمهوری اسلامی ایران و شخصیت های مهم و تاثیرگذار آن را در این جنایت ها انکار و پرده پوشی کند، نظرش بی‌اعتبار است».

امضاءکنندگان بیانیه همچنین اعتراض خود را نسبت به آن‌چه «تحریف واقعیت انکارناپذیر این جنایت ها توسط تعدادی از وابستگان یا دل‌بستگان به میرحسین موسوی» خوانده‌اند و «به تلاش‌های عفو بین‌الملل برای کشف حقیقت متعرض شده‌اند» اعلام کرده‌اند. به اعتقاد امضاءکنندگان «این تعرض ها آگاهانه و هدفمند صورت گرفته است تا مسئولیت پاسخ‌گویی را از دوش بخش‌هایی از حاکمیت از جمله میرحسین موسوی و اعضای دولت وی بردارند».

.....

در روزهای گذشته بیانیه‌ای با امضا ۶۰ نفر از فعالان سیاسی و مدنی «در اعتراض به تحریف حقیقت توسط سازمان عفو بین‌الملل» در زیتون منتشر شد.

امضاءکنندگان آن بیانیه «به تحریف واقعیات در گزارش عفو بین‌الملل درباره‌ی اعدام‌های دسته‌جمعی سال ۱۳۶۷ » اعتراض کرده و «کارزار مسئولان بخش ایران این سازمان در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی علیه میرحسین موسوی را نشانه‌‌ی سوءاستفاده آن‌ها از جان‌باختگان آن اعدام‌ها در جهت اهداف گروهی و جناحی» دانسته بودند.

به گفته‌ی آن‌ها، بخش ایران سازمان عفو بین‌الملل مسئله را به گونه‌ای تبلیغ می‌کند که آمران و عاملان و مباشران جنایت، همه در سایه پنهان بمانند و میرحسین موسوی که تاکنون هیچ گونه مدرکی علیه او کشف نشده، به یک‌باره مسئول اصلی جلوه داده شود،

امضاکنندگان بیانیه، رخدادهای تابستان ۱۳۶۷ را جنایتی هولناک دانسته و گفته‌اند که پی‌گیری این جنایت یک ضرورت ملی و اخلاقی است و می‌باید فارغ از همه‌ی حب و بغض‌ها چنین رویکردی نسبت به آن داشت.

آن‌ها تاکید کرده‌اند «هر زمان عفو بین الملل یا هر نهاد دیگری مستنداتی محکم و واقعی، دال بر همدلی میرحسین موسوی با اعدام‌های تابستان ۱۳۶۷ یا نقش احتمالی او در این جنایت ارائه کند، ما نیز به هیچ وجه در صدد تخفیف و سلب مسئولیت از او بر نخواهیم آمد، چه باور داریم آن اعدام‌ها زخم عمیقی است بر پیکر ملت ایران که التیام نخواهد یافت مگر با اجرای عدالت.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80580
قربانی اعدام: شاکیان
علیه اعدام ۱۵ | سعید مدنی
 
«دن لوی» (Dan Levey) کسی که برادرش را در پی قتل او در سال ۱۹۹۶ از دست داد، این وضعیت را به شکل دقیقی توصیف می‌کند: «قاتل تمامی قوانین مقدس را می‌شکند، عدالت را نادیده می‌گیرد و هرگز قادر به جبران یا بی‌اثر کردن قتل نیست. این ترس و خشم ما را تحریک می‌کند و برای مبارزه با او به همان روش خودش به جای روش خودمان، وسوسه می‌کند. قاتل حتی موجب راندن عاشق‌ترین و دلسوزترینِ مردم به سوی مرزی می‌شود که احترام ما به زندگی را از ظرفیت‌مان برای خشونت متمایز می‌کند. عواقب قتل، ما را تا جهنم دنبال می‌کند، جایی که ما چشم در برابر چشمِ قاتل که صورت انسانی‌اش پنهان شده، می‌ایستیم و آنچه در برابر این فرد شریر انجام می‌دهیم، معین می‌کند که چه در پیش خواهیم داشت. عواقب قتل چیزی کمتر از چالش روحی و هیجان تمام عیار نیست.»

این چالش‌ها اغلب از طریق مشوق‌ها و پوشش رسانه‌ایِ پیش‌بینی نشده همراه با فشار وارده بر خانواده‌های قربانی، برای حمایت یا مخالفت با اعدام ایجاد می‌شود. چنان‌که آقای «لوی» توصیف کرد: «وقتی نورافکن حکم اعدام بر بازماندگان تابیده می‌شود، آنها با خطر تمسخر از سوی طرفداران نقض حکم اعدام یا حامیان حکم اعدام روبرو می‌شوند. این موقعیت برای بازماندگان، مطلوب نیست.»

کسانی که با بازماندگان سر و کار دارند، باید فارغ از اینکه آنها چه احساسی نسبت به حکم اعدام دارند، بدون هر سوالی با آنها رفتاری دقیق، توأم با احترام و عادلانه داشته باشند. فشار سیاسیِ حاصل از تشدید پیگرد قانونیِ اعدام، امکان تشدید آزار بازماندگان را در دادگاه ایجاد می‌کند و می‌تواند این روند غم‌انگیز را پیچیده‌تر کند. این وضعیت، قربانیان را از جریان زندگی خودشان خارج می‌کند و آنها را درگیر بازی محاکمه‌ای می‌نماید که یکی از نتایج‌اش آن است که قربانی از یک بازنده با انواع مشکلات(روحی، هیجانی، مالی و قانونی) تبدیل به یک بخش کامل از فرایند خصمانه می‌شود». هر کس با نظام قضایی آشنا باشد، می‌تواند تایید کند که هیچ‌کس بهتر از دادگاهِ قانونی نمی‌تواند موجب تشدید علائم پس از ضربه(PTSD)شود.»

تجربه‌های قربانیان و نیازهایشان به میزان زیادی می‌تواند متنوع باشد امّا بین آنها نیاز به سلامت، اطلاعات، اعتبار، حمایت و نیاز به شنیده شدن مشترک است. زمانی که ما عمیقاً به قربانیان گوش می‌دهیم، شناخت بیشتری از ضرورت ایجاد نظام و روشی برای حل اثربخش و معنادار صدمات حاصل از جنایت خشونت آمیز کسب می‌کنیم. بسیاری از قربانیان و بازماندگان نیازهایی دارند که هیچ ربطی با حکم مرگ ندارد و وضع حکم اعدام آن‌ها را حتی ضعیف‌تر می‌کند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80641
قالیباف، روحانی و کرونا
«مدیریت جهادی» یا رعایت پروتکل؟
 
زیتون ـ محمدرضا سرداری
: در حالی که آمارها در ایران از افزایش تعداد مبتلایان به ویروس کرونا و مرگ و میر ناشی از آن خبر می‌دهد و گزارش‌ها حاکی از افزایش محدودیت‌ها و سخت‌تر شدن پروتکل‌های بهداشتی برای کنترل این بیماری است؛ انتقاد از محمد باقر قالیباف، رئیس مجلس، بخاطر عیادت از بیماران کرونایی در یک بیمارستان در تهران در صدر اخبار کشور نشسته است.

دیداری که گفته می‌شود به لغو نشست سران قوا منجر شده و نقض پروتکل‌های بهداشتی ستاد ملی مقابله با کرونا است. اما نقدها تنها متوجه قالبیاف نیست. برخی از هواداران رئیس مجلس نیز دولت را برای لغو نشست سران قوا مقصر می‌دانند و روحانی را به خاطر اینکه به گفته آنها هفت ماه است کمابیش در قرنطینه به سر می‌برد و دیدارهای خود را به صورت آنلاین انجام می‌دهد، سرزنش می‌کنند. هواداران رییس جمهور نیز می‌گویند کار وی مشابه رفتار رهبر جمهوری اسلامی و بنابراین درست است. اما چرا قالیباف به دیدار بیماران مبتلا به کرونا رفته و قضیه لغو نشست سران قوا و نقض پروتکل های بهداشتی چیست؟

ماجرای دیدار قالیباف از بیمارستان چه بود؟
بر اساس آن‌چه که سایت محمدباقر قالیباف اعلام کرده؛ وی روز دوشنبه با هدف نظارت میدانی بر روند رسیدگی به مبتلایان و مشکلات کادر درمان به صورت سرزده وارد بیمارستان امام خمینی تهران شد. وی در این دیدار ضمن گفت و گو با کادر بیمارستان از بخش آی.سی.یو این بیمارستان نیز دیدار و از بیماران بستری نیز عیادت کرد. در ویدیویی کوتاهی که سایت شخصی قالیباف منتشر کرده وی پس از گفت و گویی کوتاه با یک پرستار و دادن وعده رسیدگی به مشکلات با تعدادی بیمار نیز صحبت کرد. در حین این دیدار نیز فردی به رییس مجلس تاکید می کند که اکثر بیماران بدحال هستند. در این دیدار قالبیاف به کادر درمان وعده می‌دهد که کمبود تخت و تجهیزات و نیرو را در نشست سران قوا مطرح کند. نشستی که لااقل فردای روز بازدید انجام نشد. به ادعای سایت قالبیاف، زالی فرمانده ستاد مقابله با کرونا در تهران نیز از این اقدام وی تجلیل کرده و گفته حضور در یکی از صحنه‌های پرخطر مقابله با کرونا، تاییدی بر مدیریت جهادی و مردمی قالیباف است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80627
امامان جمعه و مسئولیت علی خامنه‌ای
ابوالفضل قدیانی

چند روز پیش امام جمعه اصفهان و امام جمعه بجنورد از نیروی انتظامی خواستند که فضا را برای زنان بی‌حجاب نا امن کند. اگرچه بعداً در صدد توجیه و اصلاح اظهارات خود برآمدند اما اصل سخن خود را پس نگرفتند.

حقیقت این است که ذهنیت و افکار این دو امام جمعه و مقاماتی نظیر آنان و رئیس و فرمانده‌شان ،خودکامهٔ امروز ایران، علی خامنه‌ای، اساساً امنیت خود را در ناامنی مردم و کشور تعریف و جستجو می‌کنند. آن‌ها تصورشان این است که اگر مردم در امنیت، رفاه ، آزادی و آسایش باشند امنیت از حکومت و قدرتمندان سلب می شود.

اصولاً در حکومت‌ها ی استبدادی مقولهٔ امنیت تهی از معنای حقیقی است. نظام‌های خودکامه امنیت مورد پسند شأن سربه راهی، فرمان‌پذیری، عدم مخالفت مردم با حکومت است. این یعنی سکوت قبرستانی. امنیت حقیقی برای ملت ها و کشورها فقط در نظام‌های دمکراتیک می‌تواند ایجاد شود چون حکومت از صدر تا ذیل منتخب ملت است و در صورت تخطی و انحراف از وظایفش مردم می توانند بدون خونریزی و خشونت آنان را به زیر بکشند. فقط در این صورت است که امنیت حقیقی برای ملت شکل می گیرد.

در حقیقت سخنان این دو امام جمعه مصداق بارز اقدام علیه امنیت ملت و کشور است؛  سخنانی که سعی دارد ترس و وحشت را در راستای استراتژی النصر بالرعب بر جان و روان مردم مستولی کند.

مسبب اصلی جنایت اسید پاشی به صورت تعدادی از بانوان مظلوم که به علت این ظلم ضد بشری عمری را در رنج و اندوه سپری خواهند کرد، همین امام جمعه اصفهان یوسف طباطبایی نژاد است که سر کردهٔ سرکوبگران استان اصفهان است. .البته جنایاتی که در گذشته در اثر این گونه سخنان مسموم فتنه‌انگیز و تحریک‌کننده صورت پذیرفته و جنایاتی که خدای ناکرده در آینده رخ دهد، امکان ندارد بدون موافقت، رضایت و دستور خود کامهٔ ایران، علی خامنه‌ای، انجام‌شده باشد. این اعمال شنیع و قساوت‌آمیز انجام می شود که حاکم غاصب ایران چند صباحی بیشتر بر حکومت جبارانهٔ خود ادامه دهد، بنابراین مسئول اصلی این تبه‌کاری‌ها و جنایات شخص علی خامنه‌ای است که باید پاسخگو باشد.
والعاقبه للمتقین


https://www.zeitoons.com/80645
گفت‌وگو با یکی از بازداشت‌شدگان طرح «برخورد با اراذل و اوباش»
«هر روز می‌زدند؛ در حیاط، در قفس، در سوله»

زیتون- سولماز ایکدر
: نیروی انتظامی تهران روز سه‌شنبه ۱۵ مهر فردی را در خیابان‌های شهر گرداند که رسانه‌های داخلی او را «شرور محله مشیریه» تهران نامیده‌اند.
در ویدیوهایی که از این صحنه در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است، ماموران نیروی انتظامی دیده می‌شوند که سوار بر خودرو و با نقاب در کنار او ایستاده‌ و بر سر و رویش می‌زنند. جمعیت نیز در حال تماشا و گرفتن فیلم است.

رسانه‌های ایران با انتشار وسیع تصاویر این اقدام نیروی انتظامی نوشتند که این مرد «با همکاری دو نفر از هم‌دستانش با دو دستگاه خودرو به یک مغازه در محله رضوانیه حمله و اقدام به ضرب و شتم و تخریب اموال مغازه‌دار» کرده‌اند. علی ذوالقدری، رییس پلیس امنیت عمومی پایتخت درباره این فرد گفت که او ماه گذشته «اقدام به ایجاد رعب و وحشت و درگیری در منطقه ۱۵ تهران» کرده و به یکی از استان‌های شمال غربی گریخته بود.

در بازداشتگاه‌ها چه می‌گذرد؟
قبل از آن نیز مشابه این نمایش در رشت اجرا شده بود و نیروی انتظامی فردی را در سطح شهر گرداند که سه‌شنبه هفته گذشته (هشتم مهر) یک درگیری خیابانی را به داخل بیمارستان پورسینای رشت کشانده بود. حدود دو هفته قبل نیز پلیس دست به اقدامی مشابه در محله تهران پارس زد. باشگاه خبرنگاران جوان از نمایش این افراد در سطح شهر به عنوان «طرح برخورد پلیس  با اراذل و اوباش» یاد کرده و نوشته بود «تعدادی از متهمان در این مناطق گردانده شدند.»

اولین بار اما این طرح در سال ۸۶ با نام «طرح ارتقای امنیت اجتماعی» اجرا شده بود. طرحی که طی آن نیروی انتظامی عده‌ای را با عنوان «اراذل و اوباش» بازداشت کرد و در سطح شهر گرداند.

یکی از بازداشتی‌های آن سال٬ میثم لطفی سید خانلو٬ در مورد بازداشتش و آنچه بر او گذشت به «زیتون» گفت یک ماه پیش دوباره از سوی پلیس پایگاه چهارم تهران برای دستگیری  او به منزل مادری‌اش در تهران مراجعه کرده‌اند و به خانواده‌اش گفته‌اند که او به ایران بازگشته و به دلیل داشتن پرونده باز برای دستگیری‌اش آمده‌اند.

https://bit.ly/3jLTc72

متن کامل در زیتون:


https://www.zeitoons.com/80665
شمارش معکوس برای انتخابات ریاست جمهوری آمریکا -۸
در هفته چهارم پیش از انتخابات چه گذشت؟

https://www.zeitoons.com/80689

زیتون ـ فرهاد حکیمی
: اگرچه نظرسنجی‌های ملی تعیین‌کننده نهایی کاندیدای پیروز در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا نیستند اما به جز یکی دو مورد استثنا، از جمله در دوره گذشته و در سال ۲۰۱۶، تقریبا در همه دوره‌ها نفر پیروز همان بوده که در نظرسنجی‌های ملی از رقیب خود جلوتر بوده است. از این نظر هفته گذشته را می‌توان نقطه عطفی در انتخابات این دوره دانست. تقریبا از همان لحظه‌ای که مشخص شد از حزب دمکرات بایدن به مصاف رییس جمهور فعلی خواهد رفت تا همین چند روز پیش، فاصله دو رقیب در نظرسنجی‌ها بین ده تا هفت درصد به سود بایدن در نوسان بوده است.  هفته اخیر اما با برگزاری اولین مناظره میان دو رقیب و اعلام ابتلای ترامپ به ویروس کرونا، این فاصله بطور بی‌سابقه‌ای به سود بایدن افزایش یافته است.

آخرین نظرسنجی سی ان ان، در روز چهارشنبه هفته جاری، حاکی از اختلاف شانزده درصدی دو رقیب است (۵۷ درصد بایدن و ۴۱ درصد ترامپ)، در حالی‌که در هفته‌های گذشته همین نظرسنجی اختلاف هفت تا ده درصدی را نشان می‌داد. نکته جالب در این نظرسنجی علاوه بر افزایش شش درصدی آراء بایدن، ریزش دو درصدی آراء ترامپ ظرف هفته گذشته است.

در این نظرسنجی، رای‌دهندگان احتمالی در انتخابات ریاست جمهوری، درباره مسایلی که به نظرشان در انتخاب رییس‌جمهوری مهم است نیز نظر خود را اعلام کرده اند. ۵۹ درصد پرسش‌شوندگان معتقدند که بایدن بهتر می‌توانست مقابله با ویروس کرونا را هدایت کند و در مقابل ۳۸ درصد معتقدند که ترامپ گزینه بهتری است. درباره بیمه سلامت این نسبت ۵۹ به ۳۹ به سود بایدن است. در موضوع نابرابری نژادی، بایدن ۶۲ به ۳۶ جلو است. در حوزه تامین امنیت عمومی نیز بایدن ۵۵ به ۴۳ نسبت به ترامپ پیشتاز است. حتی در حوزه اقتصاد که تصور می شود نقطه قوت رییس‌جمهور فعلی باشد، بایدن حالا با نسبت ۵۰ درصد به ۴۸ درصد از ترامپ پیشی گرفته است. در زمینه توانایی برای ایجاد اتحاد در کشور ۶۱ درصد از پرسش شوندگان معتقدند که بایدن واجد این توانایی است و در مقابل ۳۳ درصد فکر می‌کنند که ترامپ برای انجام این کار گزینه بهتری است. ۵۸ درصد رای‌دهندگان احتمالی معتقدند که بایدن صادق‌تر و قابل اعتمادتر است در مقابل ۳۳ درصد نیز به ترامپ اعتماد دارند.
طبق این نظرسنجی، محبوبیت بایدن در میان گروه‌های مختلف جمعیتی نیز نسبت به ماه گذشته افزایش یافته است. ۶۶ درصد زنان پرسش‌شونده گفته‌اند به بایدن رای می‌دهند و در مقابل ۳۲ درصد گفته‌اند که به ترامپ رای خواهند داد، درحالی که در ماه گذشته این نسبت ۵۸ به ۳۳ درصد بود.

در میان زنان سفیدپوست دارای تحصیلات دانشگاهی نیز بایدن با اختلاف چشمگیر ۶۹ درصد به ۲۷ درصد از ترامپ جلوتر است. این نسبت در ماه گذشته ۵۹ به ۳۱ بود.
اگرچه محبوبیت بایدن در میان رای‌دهندگان جوان و همینطور در میان رای‌دهندگان مستقل افزایش بسیاری داشته اما باید این نکته را در نظر داشت که ترامپ نه تنها هنوز پایگاه اصلی طرفداران خود را که اغلب مردان سفیدپوست بدون تحصیلات دانشگاهی هستند حفظ کرده بلکه حتی در میان این گروه، محبوبیتش افزایش یافته و میزان طرفدارانش از ۶۱ درصد در ماه گذشته به ۶۷ درصد در ماه جاری رسیده‌ است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80689
محمد‌رضا شجریان درگذشت
بی تو به سر نمی‌شود

زیتون
– محمدرضا شجریان٬ استاد آواز و موسیقی ایران درگذشت. شجریان پس از تحمل یک دوره طولانی بیماری، عصر امروز، پنجشنبه ۱۷ مهرماه در بیمارستان جم تهران درگذشت.

بیماری محمد رضا شجریان، که سال‌ها با آن دست و پنجه نرم کرد، سرطان کلیه تشخیص داده شده بود.

محمدرضا شجریان از روز یکشنبه،۱۳ مهر، برای چندمین بار در طی سال‌های اخیر، بابت عفونت بالا و با سطح هوشیاری و فشار خون پایین در بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان جم بستری شده بود.

مهرداد بهلولی، عضو تیم پزشکی شجریان، روز دوشنبه ۱۴ مهر اعلام کرده بود که «برخی اندام‌های ایشان از جمله کلیه از کار افتاده و مغز استخوان هم دچار مشکل خون‌سازی است. با توجه به بیماری زمینه‌ای سختی که استاد داشته‌اند، به سختی در تلاش هستیم بتوانیم چون گذشته، شرایط جسمانی ایشان را متعادل کنیم.»

حسن عباسی، پزشک معالج محمدرضا شجریان هم پیش از این، بعد از انتشار خبر فوت وی از صدا و سیمای جمهوری اسلامی، این خبر را تکذیب و در عین حال تاکید کرده بود که وضعیت ایشان بحرانی است ولی تیم پزشکی برای کنترل وضعیت در تلاش هستند.
در نهایت این تلاش‌ها بی‌نتیجه ماند و استاد آواز ایران عصر امروز دار فانی را وداع گفت.
شجریان پیش از این در نوروز سال ۱۳۹۵ در پیامی ویدئویی، با سرو رویی متفاوت از آنچه که از وی در اذهان عمومی مردم ایران به جا مانده بود ظاهر شده و با اشاره تلویحی به بیماریش اعلام کرده بود: « با یک میهمان ۱۵ ساله‌ای سال‌هاست که آشنا هستم و دوست شدیم با همدیگر و الآن هم من به خاطر همان اینجا ایستاده‌ام و طبق دستور ایشان موهای سرم را هم کوتاه کردم و بچهٔ حرف‌گوش‌کنی شدم و چند وقت دیگر هم در این‌جا هستم، چون آرامش خوبی دارم و خیلی راحتم این‌جا، برای این‌که با این میهمان بتوانیم به تفاهم برسیم ان‌شاءالله. به تفاهم که رسیدیم، راه می‌افتم می‌آیم به سراغ شما هم‌میهنان عزیزم و کارهای هنری‌ام را دنبال خواهم کرد.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80588
Forwarded from زيتون | Zeitoons@
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
آهنگِ وفا
تاریخ‌نگاری با هنر در آثار محمدرضا شجریان

نسخه کم‌حجم
غلام نرگس مست تو تاجدارانند
#شجریان
#خط_سوم
شجریان؛ وصیت و میراث
محمدجواد اکبرین

گفتگوهای آخر با ارباب هنر و معرفت همیشه مهم است؛ نه تنها به این علت که برای علاقمندان‌شان جنبه وصیت دارد و مثل باری که بر زمین می‌ماند یا امانتی که سپرده می‌شود نوعی مسئولیت را بر دوش آنها می‌گذارد؛ بلکه به این دلیل که میراثِ یک عمر تجربه و فراز و نشیب‌هاست. ترکیبی است از آموخته‌ها و آزموده‌ها و چشیده‌ها که در قالب کلمات به مخاطب منتقل می‌شود. خواننده چه علاقمند به این تجربه‌ی زیسته باشد چه نباشد این راهِ رفته را می‌خواند و می‌اندیشد؛ البته اگر بفهمد که راه‌های رفته و دردهای کشیده و چشیده، کیمیاهای زندگی‌اند.
 
چندی پیش به مناسبت هشتادمین زادروز استاد شجریان گفتگویی برای نخستین بار در روزنامه شرق منتشر شد که حاصل چندین نشست و جلسه با ایشان بود بین سال‌های ۹۳ تا ۹۴ و چنانکه مصاحبه‌کنندگان در مقدمه آوردند «آخرین ملاقات ما به چند روز قبل از سفر استاد به آمریکا و انتشار خبر بیماری‌شان در نوروز ۹۵ بازمی‌گردد؛ بعد از آن سفر، دیگر استاد در هیچ مصاحبه و گفت‌وشنیدی حضور پیدا نکرد و به عبارتی این گفت‌وگو آخرین مصاحبه استاد قبل از بیماری‌شان محسوب و به مناسبت هشتادمین سال تولد ایشان منتشر می‌شود».
 
این یادداشت حاصلِ با صدای بلند اندیشیدنِ کسی است که آن مصاحبه را به چشم وصیت و میراث خوانده و نکاتی در ذهنش پررنگ‌تر نشسته است:
مصاحبه کننده از تقلید می‌پرسد و از آنچه که یک «شجریان» را می‌سازد؛ استاد در بخشی از پاسخ می‌گوید: «من اول قوه دریافت و تقلید را بالا می‌برم که هنرجو بتواند با صدایش هر کاری که می‌خواهد انجام دهد…در مرحله بعد، باید سبک دیگران و شیوه‌های مختلف را کار کند. خودم هم از همین راه رفتم و همه شیوه‌ها را کار کردم. تمام آوازهای بعضی‌ها را و چند آواز بعضی دیگر را کار کردم و شیوه‌شان را شناختم از مجموع اینها در من یک «شجریان» درست شد. اینها هم باید همین کار را بکنند و در حیطه یک خواننده گیر نیفتند. فکر نکنند اگر با شجریان کار کردند، نباید نزد کس دیگری کار کنند، این اشتباه است. باید سبک‌های دیگران را با دقت گوش کنند و فرابگیرند، همین‌طور ساز گوش کنند تا جمله‌بندی یاد بگیرند، شعر بخوانند و… یعنی باید زندگی کنند و با آواز معاشقه کنند تا بعد از چند سال اتفاقی بیفتد…هنرجو دوره‌های متعددی پیش‌ رو دارد، باید جامعه‌شناسی بداند، با ادبیات آشنا باشد تا بیاموزد که شعر را در کجا بخواند و همین‌طور خیلی چیزهایی که خواننده آواز به آن نیاز دارد».

اندکی فاصله بگیریم از این مصاحبه و تصور کنیم جامعه‌ای را که از دیانت تا معرفت و هنر، نه شاگردی می‌کند نه تقلید و نه تحقیق! یا با دقت نمی‌خواند، یا در آنچه خواند تأمل و عمل نمی‌کند یا حاصل تأمل و عمل را نمی‌آزماید و به تماشای نتایجش نمی‌نشیند و یا همه چیز را در تقلید جستجو می‌کند و همان‌جا می‌ماند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80757
میراث شجریان: محافظت از استقلالِ رای و اندیشه و هنر
سپیده جدیری

https://www.zeitoons.com/80786

«آیا من یک توی دیگرم؟
و تو نیز یک منِ دیگر؟
این راهی نیست که به‌سوی سرزمینِ آزادی‌‌ام در پیش می‌گیرم
این راهی نیست که به سوی تنِ خود در پیش می‌گیرم
و من، «دو من» نخواهم شد.»  
محمود درویش

نه فقط اسطوره‌ها که آدم‌ها تکرارنشدنی‌اند. هر یک از ما تکرار نشدنی‌ایم. و هر یک از ما اگر این را بیاموزیم؛ در عینِ این‌که مسیرهایمان در کنارِ هم قرار می‌گیرد، مسیرِ ویژه‌ی خودمان را به سوی سرزمین و روزگارِ آرمانی‌مان درخواهیم نوردید، بی‌آن‌که «موج‌ها» و «بادها» کمترین تاثیری بر این مسیر بگذارند.

محمدرضا شجریان چه در هنر خود و چه در مسیری که انتخاب کرد تا به این سطح از رستگاری برسد که دوست و دشمن را وادارد کلاه به احترامش از سر بردارند، اهل تقلید نبود. در هنر، یگانه بود و در اندیشه‌، مستقل. از آنجا که شعرشناس هم بود، درس خود را خوب به این مصراعِ مولاناپس داده بود: «خلق را تقلیدشان بر باد داد.»
از فقدان یک اسطوره، آن‌چه جز اندوه و تألم برایمان باقی می‌ماند، امکان مطالعه‌ی زندگی اوست؛این‌که چه چیزی شجریان را شجریان کرد؟
و چه چیزی شجریان را شجریان کرد جز خودش بودن؟ و این «خودش بودن» بهترین میراثی است که برایمان باقی گذاشته است: این‌که خودمان باشیم؛ آن خودِ منحصر به فردمان.

پیش‌تر در مقاله‌ای در همین سایت که به مناسبت زادروز استاد شجریان منتشر شد، مصداق‌های مستقل ماندن او از موج‌های سیاسی، در عین کنار مردم قرار گرفتنش در بزنگاه‌ها را برشمردم. باقی دیگر تکرار مکررات خواهد بود اما در این لحظه و در این یک شبانه‌روزی که از وداع‌مان با او می‌گذرد، دوست دارم از خواننده‌ی این متن بپرسم: چگونه است که از شنیدن صدای تقلیدی و مشاهده‌ی هنر تقلیدی دلزده می‌شوید؟ هم‌مسیر شدن‌ با هر باد سیاسی که می‌وزد نیز باید همان‌قدر دلزده‌تان کند. این دلزدگی، مهم است؛ این محافظت از استقلال رای و اندیشه‌‌ی هر فرد، که میراثِ استاد شجریان و استادهایی به ماندگاریِ اوست. و همان چیزی‌ست که قدرت‌مداران را بیمناک می‌کند و به آن سطح از مقابله وامی‌داردشان که امروز در مراسم تشییع پیکر استاد شاهدش بودیم. چرا؟ مگر شجریان رهبری سیاسی بود یا اصلا ادعایش را داشت؟ می‌دانیم که نه. بیم آنها از چیز دیگری‌ست به نام «محبوبیت»، که نه به ضرب و زور به دست می‌آید و نه با سوار شدن بر این و آن موج.

در تمام این سال‌ها علاوه بر سیاسیون، کم ندیدیم ناهنرمندانی را که به صِرفِ موج‌سواری‌هایشان، به شهرتی هر چند گذرا در عرصه‌ی هنر یا ادبیاتِ سیاسی دست پیدا کردند. بد نیست بپرسیم پسچرا به‌مانند شجریان، کیارستمی، شاملو و نظایر آنها، مردمی و محبوب نشدند؟

لازم است بار دیگر مثالی بیاوریم از دیدگاه‌های محمود درویش، که خود، اسطوره‌ا‌‌ی است در شعر ایستادگی. درویش می‌گوید: ««هر شعر زیبایی، یک جور ایستادگی است.» و این یعنی شعر زیبا؛ شعری که مستقل است و فرمایشی نیست، اما در عین حال، لزوما سیاسی نیز نیست، خودبسنده است برای ایستادگی در برابر سلطه‌ی استبداد و ستم. هنر واقعی، که دلیلی ندارد حتما سیاسی یا انتقادی باشد، در مقابله با هنر فرمایشی، خودبسنده است که هنر متعهد به شمار آید. فیلم‌های عباس کیارستمی سیاسی نیست اما چون هنر واقعی‌ست، در ایران اجازه‌ی اکران پیدا نمی‌کند. شعر اروتیک، سیاسی نیست و به معنای عامِ‌ آن، متعهد نیز نیست، اما تیغ سانسور امانش نمی‌دهد. این یعنی، فیلم غیرسیاسیِ کیارستمی از آنجا که هنر ناب است، می‌تواند در مقابل حکومتی که ترویج بی‌هنری می‌کند، مبارزه محسوب شود. شعر اروتیک نیز می‌تواند در سرزمینی که زنانش حق شناختن تنِ خود و خواست‌هایش را ندارند، مبارزه محسوب شود. پس می‌توان گفت هنرِ متعهد به هنر و شعر متعهد به شعر، خود، برترین تعهد اجتماعی است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80786
راستی او «شاعر قبیله ما» بود
حسن یوسفی اشکوری

از متن : شجریان در همین بیش از چهار دهه وجدان بیدار زمانه اش بوده است. برنامه های اجرا شده، به ویژه با کلام محوری ویژه موسیقی آوازی ایران و انتخاب اشعار کهن و نیمایی معاصر به وسیله شجریان، به خوبی گویای وقایع و واقعیت های غالبا تلخ این چهار دهه است. روزگاری که «ایران سرای امید بود» بود، مانند همه ایرانیان به استقبال انقلاب ضد استبدادی رفت و از «برادران کاکل در خون» ستایش کرد و از «تفنگ» انقلابیون شهید «راه» می جست ولی به گفته خودش وقتی در تابستان ۵۸ از فتوای فقهی آیت الله خمینی در قامت رهبری دینی بلامنازع انقلاب شنید که موسیقی مخدر و مردود است، هوشمندانه راه دیگری در پیش گرفت و به تعهد موسیقی و هنر مردمی وفادار ماند و به تعبیر شاعر آزاده اسماعیلی ناصر خسرو قبادیانی «گرانمایه لفظ دری را» پاس داشت و در پای ارباب قدرت و ثروت نثار نکرد. در دهه شصت در عین بازخوانی «جان جهان» از «شهریاران را چه شد» پرسید و از و «بیداد» گفت. در اوج این روند، در آغاز خیزش عدالت خواهی و آزادی طلبی اغلب مردم ایران در سال ۸۸، وقتی رئیس جمهور جعلی وقت مخالفان و معترضان را خس و خاشاک خواند، او همراه با حرکت اعتراضی مردم در خیابان، تمام قد در برابر ارباب قدرت ایستاد و اعلام کرد که «من برای همین خس خاشاک می خوانم» (نقل به مضمون) و به وعده اش نیز عمل کرد. با این حال چندی بعد وقتی که دید ارباب قدرت بیش از پیش به زور تفنگ خود تکیه کرده اند، فریاد برآورد که: «تفنگت را زمین بگذار».

با این که اغلب هنرمدان ما در عرصه های مختلف هنری در این چهل سال پرآشوب و پر رنج، مرمی بوده اند و حداقل خود را به زر و زور و تزویر نفروخته اند، گزاف نیست که گفته شود محمدرضا شجریان مردمی ترین هنرمند معترض روزگار ما بود که همواره در کنار مردم ایستاد و شناسنامه روزگار خود شد. او افزون بر صدای خوش و سبک خلاقانه و جاودانه و بی مثال اش، با مجموعه ویژگی های منحصر به فردش، مانند فردوسی، شناسنامه ملی ماست. «مرغ سحر» او که «نغمه آزادی نوع بشر» می سراید، فضای این روزگار را جاودانه و ملی کرده است. بگذارید دقیق تر بگویم هر بار که نواهایی سکرآور شجریان (و نیز سیما بینا» را شنیده و در واقع نوشیده ام، باربد و نکیسا را در برابر خود یافته ام. با این تفاوت که آن دو در دربار نه چندان محبوب خسرپرویز خنیاگری کرده بوده اند و شجریان در روزگاری کاملا متفاوت و در کنار مردم و در برابر بیداد و بیدادگران زمانه.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80791
شجریان علیه حقارت
مهدی نوربخش

در مورد استاد سربلند و استثنائی موسیقی کشور، محمدرضا شجریان، حرف‌های زیادی زده شده و مقالات متعددی به رشته تحریر آمده است. یک دسته از این بحث‌ها در مورد موسیقی و هنر جاودانه اوست. اثر موسیقی و آواز استاد محمدرضا شجریان بدون شک از مرزهای کشور ما گذشته و جهانی شده است. دنیای بیرون، به موسیقی و هنر سرآمد او به‌شکل یک میراث بزرگ فرهنگی ایران زمین نگاه می‌کند. بیست و سه سال بیش، یعنی در سال ۱۹۹۹، یونسکو (UNESCO) مدال طلایی پیکاسو (Golden Picasso Medal) را به‌عنوان یک هنرمند ممتاز بین‌المللی به‌او اهدا کرد. با درگذشت او، موسیقی او برای چندین ساعت در مراکز مختلف این سازمان خصوصا در پاریس به‌صدا در آمد. در گذشت او به‌عنوان یک خبرجهانی در وال استریت جورنال، بلومبرگ، گاردین، خبرگزاری فرانسه، ان پی آر (NPR) و….مخابره شد. ان پی آر در امریکا در مقاله‌ای با عنوان «یک صدا از ایران: خواننده استاد(Master)، محمد رضا شجریان، درگذشت.» در وصف این هنرمند ملی و اثرات جاودانه اش نوشت. تسلیت شخصیت های جهانی به‌مناسبت درگذشت او از عمق تاثیر او بر فرهنگ موسیقی جهانی پرده بر می‌دارد.

در مورد شخصیت او هم بسیار گفته و نوشته شده است. سید محمود دعایی که بر جنازه مطهر او نماز گذارد گفت، «استاد شجریان بسیار فروتن بود.» این ادعای محمود دعایی توسط بسیاری در صحنه هنر و اجتماع کشور تکرار شد. شاگردان او گفتند و نوشتند که یکشنبه‌ها استاد پذیرای تعلیم شاگردان خود از زنان و مردان به‌صپرت جداگانه بود. شاگردان او برای تلمذ از مکتب استاذ هیچ بهایی پرداخت نمی‌کردند. این کلاس‌ها برای سال‌های متوالی برقرار بود و بسیاری از خوانندگان محبوب فعلی وطن مانند سراج شاگرد او بوده‌اند. آن‌ها می‌گویند او با چه عشق و ذوقی سر کلاس‌ها حاضر می‌شد. گروهی از سفرهای استاد نوشته‌اند و عکس‌هایی از او بر سر سفره محیط‌بانان دریاچه ارومیه انتشار داده‌اند. خبر در گذشت او هزاران‌ نفر  را به‌خیابان‌های پایتخت کشید و پیش از رسیدن جنازه مطهر او به توس در مقبره فردوسی، هزاران نفر منتظر شدند تا او را در سفر آخرش او را بدرقه کنند. استاد محمد رضا شجریان برای مردم ما به‌یک سرمایه فرهنگی ملی و اسطوره تبدیل شده است.

اما آنچه کمتر به‌آن پرداخته شده است ستیز استاد شجریان با خودکامگی و خشونت است. در تاریخ بیش از یکصد ساله کشور ما حقارت، بخشی از فرهنگ سیاسی در صحنه سیاست کشور ما شده است. خودکامگان دائما به تحقیر مردم روی آورده و مردم ما کرارا در مقابل این تحقیر از خود واکنش نشان داده‌اند. در مقابل حقارت خارجی در کشور ما، جنبش تنباکو و جنبش مشروطیت شکل گرفت. پیش از آن میرزا تقی خان امیر کبیر در مقابله با حقارت نفوذ بیگانگان در دربار ناصر الدین شاه نهایتا جان خودرا بر کف دست گذاشت. مصدق، معلم و قهرمان ملی مبارزه با استعمار، در مقابل حقارت نفوذ بیگانگان در صنعت نفت کشور و نفوذ سیاسی آمریکا بر شاه ایستاده و نهایتا در حصر جان خود را فدای مصالح کشور کرد. انقلاب اسلامی در کشور ما در مقابل حقارت یک دولت خودکامه و دست‌نشانده شکل گرفت و هویت پیدا کرد. اما مجددا و این‌بار بخشی از روحانیون با حکومتی امتیاز‌خواه و امتیاز‌طلب که فقط به طبقه خاصی در کشور تکیه می‌کرد به  تحقیر  مردم و ایجاد حقارت اجتماعی در این کشور روی آوردند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80813
چه کسی شجریان را دوست ندارد؟

زیتون ـ یلدا امیری
: هنرمندان و نویسندگان زیادی در زمره مغضوبان جمهوری اسلامی بوده و هستند. این سرنوشت اغلب چهره‌های ‌سرشناس و مستقل در عرصه فرهنگ و هنر ایران در ۴۲ سال اخیر بود. از این افراد برخی کشته و محبوس شدند و تعداد زیادی منزوی و گروهی هم تبعید اجباری را غریت‌نشینی را برگزیدند.

محمد رضا شجریان اما از چنان محبوبیت و شهرتی برخوردار شد که این درافتادن به گفته خودش غیرسیاسی‌اش با «نظام»، تنها به حذف صدا و تصویر او در رسانه‌های رسمی انجامید و ارتباط او با بدنه دوست‌دارانش همچنان برقرار ماند تا زمانی که بیماری این امکان را از او گرفت. شاهد این مدعا هم صدها هواداری بودند که پس از درگذشت او در مقابل بیمارستان جم علیه صدا و سیما شعار «ننگ ما ننگ ما صدا و سیمای ما» را سر دادند.

غضب جمهوری اسلامی حتی تا پس از مرگ شجریان نیز ادامه داشت و از این رو بی جهت نبود که روز گذشته حسین علیزاده، نوازنده سرشناس و دوست قدیمی شجریان  در مراسم نماز بر پیکر او تاکید کرد که: «استاد شجریان قدرتی را نشان داد که حتی وقتی در این دنیا نیست از وجودش ترس دارند.»

تا این ‌لحظه هم هیچ‌کدام از سه همشهری یا هم‌استانی او که در راس قدرتند، خامنه‌ای، رئیسی و قالیباف محدود یا تنها کسانی هستند که پیام تسلیتی برای شجریان نداده‌اند.

روز گذشته همچنین وبسایت کلمه هم خبری را منتشر کرد که بر مبنای آن شورای عالی امنیت نهادهای عمومی را از برگزاری مراسم بزرگداشت شجریان منع کرده‌است.

تذکر شورای عالی امنیت ملی
وب سایت کلمه، رسانه مستقل نزدیک به میرحسین موسوی، نوشته بر اساس اطلاعاتی که از جانب نهادهای موثق به دست آورده، از سه هفته پیش، شورای عالی امنیت ملی به نهادهای عمومی از جمله شهرداری‌ها تذکر داده است که در صورت درگذشت استاد شجریان، اقدام خاصی برای بزرگداشت ایشان صورت نگیرد.

این وب‌سایت همچنین تاکید کرده است که انفعال و بی عملی تمامی نهادهای عمومی به ویژه شهرداری در نصب بنر و تابلوهای بزرگداشت استاد و ممانعت از برگزاری هرگونه برنامه در تجلیل از مقام و منزلت هنری و اجتماعی استاد شجریان ناشی از وجود چنین امریه امنیتی پنهانی است.

مشکل نهادهای حاکمیتی با شجریان چه بود؟
هر چند در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ هم تک‌آهنگ‌هایی از شجریان موجب خشم حاکمیت شده و در انتشار بعضی از آلبوم‌هایش به مشکل می‌خورد . اما عمده دشمنی تندروهای جمهوری اسلامی با وی به اتفاقات سال ۸۸ و حمایت شجریان از مردم در اعتراضات پساانتخاباتی آن سال بازمی‌گردد.

محمدرضا شجریان در جریان اعتراض‌های سال ۸۸ به نتیجه انتخابات، در واکنش به اظهارات محمود احمدی نژاد، رئیس‌جمهور وقت در میدان ولی عصر و در جمع هوادارانش که معترضان را «خس و خاشاک» نامیده بود، در مصاحبه‌ای با بی بی سی فارسی گفت: «من صدای این خس ‌و خاشاکم. این صدا همیشه برای خس‌ و خاشاک بوده و هست.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/80800