زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
چرا جمهوری اسلامی سنگ قبر مخالفانش را می‌شکند؟
پتکی بر گوری

زیتون ـ مهسا محمدی: صبح روز گذشته عکس دو سنگ قبر در رسانه‌های ایران دست به دست می‌شد. یکی سنگ قبر شکسته و زیر و رو شده نوید افکاری، جوان کشتی‌گیر که در شهریور ماه سال جاری با پرونده‌ای پر ابهام اعدام شد و دیگری سنگ قبر محمد یزدی، قاضی‌القضات اسبق جمهوری اسلامی است که به تازگی درگذشت.

شکستن سنگ قبر ناراضیان، منتقدان و «معدومان» و «مرتدان» در جمهوری اسلامی سنت دیرپایی است. مکان‌های تجمع خاطره و شکل‌گیری مقاومت، تخریب می‌شوند. اجساد اعدام‌شدگان دزدیده می‌شود و محل مزارها به خانواده گفته نمی‌شود، یا سعی می‌شود این افراد در جاهایی دور و با دسترسی سخت به خاک سپرده شوند، و در نهایت اگر هیچکدام نشد از نشستن بر مزار و برگزاری مراسم یادبود ممانعت به عمل می‌آید.

گفته می‌شود سنت سوزاندن محکومان در اروپای قرون وسطی تلاشی بود برای خلاصی از «زحمت»های بعدی. از کسی که حکم مرگ برایش صادر شده بود، بالاخص اگر اتهاماتی مانند ارتداد و سر برآوردن در برابر دستگاه ایدئولوژیک کلیسا داشت، نباید هیچ اثری باقی می‌ماند از این رو سوزانده و خاکسترش بر باد داده می‌شد.
متن کامل این گزارش را در لینک زیر بخوانید:

https://www.zeitoons.com/83046
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
پتکی بر گوری
اخلاق خدایان و ترامپیست‌های وطنی
احسان ابراهیمی
پایان ماراتن طولانی و خسته‌کننده انتخابات اخیر ایالات متحده، فرصتی است مناسب برای پرداختن به سطوح و لایه‌های اجتماعی و فردی این انتخابات که در دو نامزد رقیب خود را نشان و بروز داد.
عدد بیش از ۷۴ میلیون رأی به نامزد مغلوب این انتخابات، که دربرگیرنده رأی افراد مهاجر، رنگین پوست و زنان است، نکات درخوری برای بررسی چرایی آن دارد. ساکن شکست‌خورده کاخ سفید اگرچه شخصاً به پایان رسیده اما موج عظیم طرفدارانش، واقعیتی است مهیب و غیرقابل انکار. هر تحولی و هر تحلیلی که از در نادیده گرفتن این واقعیت وارد شود، پیشاپیش مهر شکست بر پیشانی دارد. مهیب‌تر از طرفداران وی در داخل خاک آمریکا، طرفداران وی در میان ایرانیان جان‌به‌لب‌رسیده از استبداد دینی، جای بسی درنگ است. چه ایرانیان مهاجر و چه ایرانیان ساکن در کشور ایران که طرفدار پروپاقرص نامزد شکست‌خورده این انتخابات بودند و هستند، واقعیتی است نیازمند تحلیل بیشتر، کاری که این نوشته تلاش می کند ناظر بدان، تحلیلی فلسفی/اخلاقی بدست دهد. بدیهی است که در این تحلیل، رویکردی خنثی به این پدیده در جریان خواهد بود و وارد فضای ارزش/داوری درباره این رویکردهای راست افراطی نخواهیم شد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/83058
قیامت باطنی: کمال شریعت و نقد اجتماعی دین‌داری
داریوش محمّدپور

آیا صرف تقید و التزام به مناسک دینی، برای دین‌داران رستگاری می‌آورد و صورت و سیرتی اخلاقی‌تر به زندگی این‌جهانی آن‌ها می‌دهد؟ بسیاری از فیلسوفان، عموم صوفیان و اکثر باطن‌گرایان مسلمان شیعی و غیرشیعی، پاسخی که به این پرسش داده‌اند عمدتاً منفی بوده است. از نگاه این گروه از مسلمانان، متشرع بودن شرط کافی رستگاری و زیست اخلاقی نیست. گروهی حتی از این هم فراتر رفته و از جایی به بعد شریعت را حتی نه تنها لازم نمی‌دانستند بلکه مخل کمال معنوی و معرفتی اهل سلوک می‌شمردند. در یادداشت پیش رو، با تکیه بر ارجاعاتی به فیلسوفان، عارفان و باطن‌گرایان مسلمان – عمدتاً از سده‌های چهار تا هفت هجری – مروری می‌کنم بر نکات فوق.

پیش از ادامه‌ی بحث، خوب است روشن کنم که مراد از شریعت در این‌جا کمابیش چی‌ست. مراد از شریعت در این یادداشت، آداب و مناسک شرعی – همان‌ها که در ذیل ارکان شریعت می‌گنجند – شامل نماز، روزه، حج و آیین‌های کلان مسلمانی است به اضافه‌ی مراعات‌هایی که چند قرن پس از وفات پیامبر اسلام با رُشد و فربه شدن سنت فقهی در میان مسلمان در صورت احکامی جزیی‌تر – که به زعم فقها از منابع اولیه‌ی سنت استخراج شده‌اند – استقرار یافتند.

این سخن را از پاره‌‌ای فقیهان معاصر نقل کرده‌اند (از جمله گویا از آیت‌الله منتظری) که: شریعت موضوعیت ندارد بلکه طریقیت دارد. باید البته افزود که در بستر بحث فقها مراد در این‌جا اجرای «احکام» بوده است که شامل احکام جزایی می‌شود. اما همین نکته را فارغ از بحث فقها می‌توان با بازخوانی مواضع عارفان مسلمان استنباط کرد اما با پیامدهایی کلان‌تر که نه تنها شامل احکام جزایی بلکه به طور عام‌تر شامل عبادات و مناسک ظاهری مسلمانی نیز می‌شود.

اگر بتوان صورت‌بندی کلان ماجرا را ذیل «طریقیت شریعت» تا حدودی خلاصه کنیم، این نکته را دست‌کم از دو منظر می‌توان تحلیل کرد. منظر نخست، منظر معرفت‌شناختی است و منظر دوم جنبه‌ی اجتماعی آن است. در منظر نخست، ارجاعات به قرآن و سنت پیامبر در کنار استدلال عقلی راه طریقیت شریعت – و در کنار آن تأکید بر جنبه‌ی معرفتی و باطنی دین – را هموار کرده است. در منظر نخست، اما، نقد اجتماعی رفتار دین‌داران بزرگ‌ترین سهم را در پرورش رویکرد طریقیت در شریعت داشته است. به گمان راقم این سطور، این دو منظر تقریباً هیچ وقت به طور خالص وجود نداشته‌اند بلکه تلفیقی از هر دو را در متون اولیه دیده‌ایم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/83061
«حقوق بشر در ایران»
آزمونی برای اروپا، تصمیمی برای جمهوری اسلامی

زیتون ـ یلدا امیری
: اعمال خشونت‌ علیه معترضان خیابانی یا اجرای حکم اعدام و حبس برای متهمان سیاسی از سوی حکومت در ایران، معمولا واکنش‌های بین‌المللی را در پی دارد؛ واکنش‌هایی که از ابراز نگرانی در شبکه‌های اجتماعی گرفته تا صدور بیانیه و قطعنامه را شامل می‌شود.
با وجود این در طول ۴ سال ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، کشورهای اروپایی نسبت به مساله حقوق بشر در ایران واکنش‌هایی ضعیف و پراکنده نشان دادند. عامل چنین برخوردهایی را شاید بتوان چشم بستن بر مسائل حقوق بشر ایران به دلیل اختلافات آمریکا و اروپا دانست.

در مورد اعتراضات آبان ۱۳۹۸ که به گفته ناظران بزرگترین کشتار معترضان در تاریخ ایران بود، اتحادیه اروپا هیچ واکنش منسجم و محکمی از خود نشان نداد. سخنگوی آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان سرکوب معترضان و خشونت‌ها را محکوم کرد و سخنگوی وزارت خارجه فرانسه هم در پاسخ به سئوال خبرنگاری گفته بود که پاریس تحولات ایران را زیر نظر دارد. بیانیه‌ سخنگوی نماینده‌ عالی اتحادیه‌ اروپا در سیاست خارجی متنی کوتاه بود که در آن از نیروهای امنیتی ایران خواسته شد با حداکثر خویشتنداری به اعتراضات پاسخ دهند و با معترضان به صورت مسالمت‌آمیز رفتار کنند.
اما اکنون جو بایدن، رئیس جمهور منتخب آمریکا  می‌گوید که قصد دارد بار دیگر به توافق هسته‌ای با ایران (برجام) بازگردد. به نظر می‌رسد اروپا بار دیگر فرصتی یافته تا دغدغه‌های حقوق بشری خود را در مورد حکومت ایران مطرح کند. احتمالا با این چشم‌انداز که حقوق بشر بخشی از گفتگوهای احتمالی آینده باشد؛ گفتگوهایی که در دوره ترامپ ممکن به نظر نمی‌رسید.

وقتی ظریف به وزیر خارجه آلمان نازی تشبیه شد
طی روزهای گذشته کشورهای اروپایی شدیداللحن‌ترین بیانیه‌ها و قطعنامه‌ها را علیه ایران در مورد حقوق بشر صادر کردند. شاید بتوان گفت که تندترین سخنان از زبان نماینده لهستان در پارلمان اروپا جاری شد.
رادوسلاف سیکورسکی، نماینده لهستان در پارلمان اروپا که از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۴ نیز وزیر خارجه این کشور بود، روز ۲۸ آذر در نطق خود در پارلمان اروپا ضمن اعتراض به سرکوب‌های حکومت ایران، لبخند محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران را به خنده یواخیم فون ریبنتروپ، وزیر خارجه آلمان نازی در دوران هیتلر تشبیه کرد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/83098
◾️سومین شماره فصلنامه نقد دینی (پاییز ۹۹) در ۱۸۶ صفحه منتشر شد.
با آثاری از:
فرهاد خسروخاور، عبدالکریم سروش، سارا رضائیه، مهدیس صادقی پویا، رضا علیجانی، محسن متقی، محمد رضا نیکفر، حسن یوسفی اشکوری و زنده‌یاد داود فیرحی
https://www.naqdedini.org/wp-content/uploads/2020/04/NAQDDINI3.pdf
پرونده ویژه | شلیک به آسمان ۴
خطای انسانی یا سپر انسانی

زیتون ـ محمدرضا سرداری:
در آستانه سالگرد سقوط پرواز پی۷۵۲ با موشک‌های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، صدای دادخواهی خانواده‌های بازماندگان عمدتا ایرانی-کانادایی این پرواز بیشتر شنیده می‌شود. به تناسب توجه کشورهای درگیر در پرونده نیز با فروکش کردن تدریجی بحران کویید-۱۹ رو به افزایش گذاشته است. این حقیقت را می‌توان از حجم اخبار و گزارش‌های متناوبی که در رسانه‌های مختلف منتشر می‌شود دریافت.

همزمانی این واقعه با آغاز بحران کرونا در جهان، یکی از بخت‌های جمهوری اسلامی بود تا رسیدگی به این پرونده را تا جای ممکن  به تعویق بیاندازد بلکه راهی برای سرپوش گذاشتن بر جنایتی بیابد که کشف آن هزینه گزافی برای پاسداران ارشدش دارد.
هفته گذشته جمعی از اعضای خانواده‌های قربانیان این پرواز در حالی که تصاویر عزیزان از دست رفته خویش را در دست داشتند؛ مقابل دادسرای نظامی تهران تجمع کردند. پس از آن ویدیویی در رسانه‌ها منتشر شد که در آن پدر «مریم ملک» یکی از سرنشینان پرواز ۷۵۲ در نشستی با مسئولان دادسرا به روند رسیدگی به  این پرونده به شدت انتقاد کرده و از این که عاملان آن جنایت هنوز بر مسند کار خویش نشست‌ اند؛ شکواییه داشت. وی در آن ویدئو سلامی، فرمانده سپاه، حاجی‌زاده، فرمانده هوا و فضا و همچنین به صورت ویژه جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران را جنایتکار خواند.

چرا ظریف «جنایتکار» خوانده شد؟
محمدجواد ظریف که بسیاری وی را دیپلماتی باهوش؛ با سواد و معمار توافق‌نامه برجام توصیف می‌کنند؛ به اتفاق همکارانش تا کنون تلاش های بسیاری برای به فراموشی سپرده شدن این پرونده صورت داده‌اند. اما وی که این روزها امید بسیاری برای نامزد شدن در انتخابات ۱۴۰۰ است؛ در بد مخصمه ای قرار گرفته است. توجیه پرونده سیاه حقوق بشر جمهوری اسلامی اکنون یکی از چالش‌های بزرگ محمد جواد ظریف است که چهره دیپلماتیک وی را  تحت تاثیر قرار داده است. اما چرا او در پرونده سقوط ۷۵۲ از سوی یکی از داغ‌دیده‌گان جنایتکار خوانده شد؟
.
ظریف از جمله نخستین کسانی بود که تلاش کرد همچون سردار حاجی زاده، فرمانده هوا و فضای سپاه، تنها یک شخص و آن هم اپراتور سامانه ضد هوایی را مقصر این حادثه اعلام کند. وی در مصاحبه‌ای گفت این فرد اکنون بازداشت شده اما عامل شلیک به پرواز ایرباس ایرانی بر فراز خلیج‌فارس که از سوی ناو آمریکایی سرنگون شد؛ مدال گرفت. وی همچنین در توئیتی نوشت که نباید اجازه داد تراژدی سقوط هواپیمای اوکراینی سیاسی شود. ظریف در جای دیگری هم خطای انسانی پدافند را به گردن آمریکا انداخت و گفت ماجراجویی آمریکا باعث این خطای انسانی شد.
این مقایسه و اظهارات به خوبی نشان داد که ظریف در این فاجعه انسانی کدام سو ایستاده است. پس از آن بود که خانواده‌های قربانیان در واکنش‌های مختلفی ظریف را متهم به معامله بر سر خون عزیزان خویش کردند. اما این اظهارات تنها دلیل جنایتکار خواندن ظریف نیست. خانواده‌های قربانیان از رفتارهای بهاورند، معاون وی که مسئول مذاکرات با اوکراین است نیز گله‌های زیادی کرده‌اند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/83123
«سلطان جائر» به روایت مهاجرانی،
«جهاد اکبر» به روایت محمود امجد

https://www.zeitoons.com/83135

سلطان جائر کیست؟
سلطان جائر یک اصطلاح رایج در فقه شیعه است. آیت‌الله سروش محلاتی در یک سخنرانی، سه تعریف موجود از سلطان جائر را این گونه بر می‌شمارد «اول: جائر به معنای فاسق در برابر عادل، به معنای کسی که ملکه تقوی و خودداری از گناه ندارد. دوم: کسی که حق حکومت ندارد و حکومتش مشروع نیست. در این تعریف سلطان جائر همان سلطان غاصب است که به ناحق، حکومت را تصاحب کرده است. اما تعریف سوم سلطان جائر را حاکمی می‌داند که در حق مردم ظلم می‌کند.»
این مجتهد شیعه بر این باور است که «مساله اصلی امام حسین(ع) در نهضت عاشورا را مقابله با سلطان جائر است». او می‌گوید «ما می‌بینیم برخی می‌خواهند مسائل دیگر مانند مسائل عرفانی، اخلاقی یا اجتماعی را در نهضت حسینی برجسته کنند.»

در مقابل سلطان جائر چه باید کرد؟
آیت‌الله خمینی(ره)، در یک سخنرانی در خارج کشور، قیام علیه سلطان جائر را تکلیف شرعی الهی می‌داند. در این سخنرانی که در وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای هم منتشر شده است،او  به نقل از امام حسین (ع) و پیغمبر اسلام (ص) می‌گوید کسی که در مقابل سلطان جائر سکوت کند با او محشور می‌شود: «کسی که ببیند یک سلطان جائری حلال می‌شمرد حُرُماتِ‌اللّه‌ را، چیزهایی را که خداوند حرام کرده است این آزاد می‌گذارد، و مخالف سنت رسول‌اللّه‌ عمل می‌کند و عهد خدا را می‌شکند، اگر کسی دید یک سلطان جائری این کارها را می‌کند و مع ذلک ساکت شد و تغییر نداد با قول خودش، با عمل خودش این انحرافی که سلطان جائر پیدا کرده است تغییر نداد، خدای تبارک و تعالی حتم کرده است، حتم است بر او که این آدمی که ساکت شد در مقابل این سلطانی که حرمت احکام خدا را نگه نمی‌دارد، مخالف سنت رسول‌اللّه‌ عمل می‌کند و عهد خدا را می‌شکند، این ساکت بشود در مقابل یک همچو سلطانی و قولاً و عملاً تغییر ندهد مسیر این سلطان جائر را، حتم است بر خدای تبارک و تعالی که جای او را هم جای همان سلطان جائر در آخرت قرار بدهد»

سلطان جائر را چگونه می‌شود شناخت؟
آیت‌الله محسن کدیور وظیفه‌ی تشخیص سلطان جائر را بر عهده‌ی «خواص جامعه» می‌گذارد. او در پاسخ سوالی در این باره، نوشته است «جور، مخالفت عمدى با احکام شرع و موازین عقل و میثاقهاى ملى است‏ ‏که در قالب قانون در آمده باشد; و کسى که متولى امور جامعه است و بدین گونه‏ ‏مخالفت مى‎ورزد جائر و ولایتش جائرانه است ; و تشخیص چنین ولایتى در‏ ‏درجه اول بر عهده خواص جامعه یعنى عالمان دین آشنا و مستقل از حاکمیت و‏ ‏اندیشمندان جامعه و حقوقدانان و آگاهان از قوانین مى‎باشد که هم به احکام و‏ ‏موازین عقل و قوانین حاکم آشنایند و هم با قرائن و شواهد اطمینان آور به‏ ‏مخالفت عمدى با آن‌ها پى برده و مى‎توانند آن را مستدل کنند.»

«سلطان جائر» در زمانه‌ی ما کیست؟
تا جایی که مشهور است، سیدعطاالله مهاجرانی، نخستین فردی بود که به صورت علنی و در یک رسانه‌ی سراسری آیت‌الله خامنه‌ای را مصداق سلطان جائر دانست. او در سال ۸۸ به خبرنگار بی‌بی‌سی گفت «اولین شرط رهبری، عدالت است. خامنه‌ای از مدار عدل خارج شده و از رهبری ساقط است و بر خبرگان است که او را عزل کنند. بر علمای قم است که در مقابل سلطان جائر خاموش ننشینند.».
عطاالله مهاجرانی در یک بیانیه به همراه  دکتر عبدالکریم سروش، آیت‌الله محسن کدیور، مهندس عبدالعلی بازرگان و آقای اکبر گنجی این موضوع را رسما تکرار کرد.

در این بیانیه آمد:«گفتمان توطئه دشمن که ولیّ جائر در طول ۲۰ سال گذشته ترویج و از طریق آن دشمن سازی و ایجاد تفرقه میان ملت می کند (مثل: مطبوعات پایگاه دشمن اند، روشنفکران مزدوران دشمن اند، جنبش سبز توطئه رنگی دشمنان برای براندازی است)، بخش عظیمی از ملت را به جبهه ی دشمن تبدیل کرده که سازمان های سرکوب باید تکلیف آنان را یکسره کنند.»

جهاد اکبر یا اعظم چیست؟
برخی علما جهاد اکبر را جهاد با نفس دانسته‌اند اما در حدیث مشهوری از پیغمبر اسلام (ص) آمده است : بالاترین جهاد، گفتن سخن حق یا عدل در برابر سلطان جائر است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/83135
👍1
چه کسانی نمی­‌خواهند سایت‌های شرط‌بندی تعطیل شود؟
«اقدامات موثر» یا مانورهای نمایشی

https://www.zeitoons.com/83155

زیتون ـ احسان نادرپور:
پس از آنکه شادمهر عقیلی، خواننده ایرانی هم به جمع تبلیغ‌کنندگان سایت­‌های بِت (شرط بندی و قمار) پیوست، موج جدیدی در رسانه­‌ها له و علیه این جریان به راه افتاد. همین امر و حساسیت بیش از پیش افکار عمومی بر روی این مساله باعث شد تا این بار پلیس فتا و دادستانی سعی کنند خودی نشان دهند و اعتماد افکار عمومی را جلب کنند.

در آخرین واکنش، روز گذشته دادستان عمومی و انقلاب تهران خبر داده که در دادسرای تهران کارگروهی برای شناسایی و مقابله با سایت‎های قمار و شرط‌بندی تشکیل شده. پیش از این هم پلیس فتا از شناسایی و بازداشت حدود ۳۰ نفر خبر داده و گفته ‌بود که این افراد با سایت‌های شرط بندی ارتباط داشتند. جواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات هم از «اقدامات خوبی» که در این باره در دادستانی و بانک مرکزی صورت گرفته خبر داد. اما حقیقتا این اقدامات ادعایی تا چه اندازه واقعی و در درجه بعد موثر هستند؟

پلیس فتا چه کاری انجام داد؟
وحید مجید، رئیس پلیس فتای نیروی انتظامی در روز ۱۹ آذر ماه سالجاری مدعی شد که پلیس فتا برای برخورد با سایت‌های شرط بندی عزمش را جزم کرده است. او در گفتگو با فارس گفته بود: «در سال‌های ۹۷ و ۹۸ تعداد ۹۵۰۰ سایت فعال در این حوزه و ۱۰۲۴ سایت و صفحه در فضای مجازی و اکانت تبلیغ این سایت‌ها را شناسایی و با آنها برخورد کردیم. این برخوردها، منجر به تشکیل ۴۵۰۰ پرونده قضایی، شناسایی و دستگیری ۱۹۲۰‌متهم و تحویل آنها به مقام قضایی شد.»

این اعداد و ارقام در حالی اعلام می­‌شود که سایت‌های شرط‌بندی به صورت روزانه دامنه وبسایت‌­شان را تغییر می‌دهند تا فیلتر شدن جلوی ادامه فعالیت­‌ها را نگیرد.
رئیس پلیس فتا در ادامه می­‌گوید: «افرادی که ما دستگیری کرده‌ایم، سرپل‌های ارتباطی آنها در داخل کشور هستند که قطع کردن این سرپل‌ها می‌تواند فعالیت آنها را محدود کند. اما در مورد افرادی که در خارج از کشور این شبکه‌ها را هدایت می‌کنند، تا جایی که قانون به ما اجازه داده، تحت پیگرد قرار داده و می‌دهیم. به طوری که چندی قبل یکی از این سرکرده‌ها را در خارج از کشور دستگیر و به ایران بازگرداندیم.» احتمالا اشاره رییس پلیس فتا به بازداشت وحید خزائی، یکی از اینفلوئنسرهای اینستاگرامی است که در آستانه ورودش به ایران در فرودگاه بازداشت شد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/83155
«فیک‌نیوز» چگونه به بقای جمهوری اسلامی کمک می‌کند؟

زیتون ـ سولماز ایکدر
: فیک‌نیوز بخشی از حقیقت را به خدمت دروغ در می‌‌آورد اما هدف نهایی آن دروغ‌گفتن نیست بلکه ایجاد «خطای تحلیلی» در جامعه‌ی هدف است. سریال چرنوبیل از این نکته‌ی طلایی پرده برداشته: «بزرگ‌ترین هزینه‌ی دروغ این نیست که شاید ما دروغ را با حقیقت اشتباه بگیریم. خطر اصلی اینجاست که اگر زیاد دروغ بشنویم، دیگر قادر نیستیم که اصلا حقیقت را تشخیص بدهیم».
شاید در سال‌هایی که رسانه‌های اجتماعی به این فراگیری نبود٬ دستگاه پروپاگاندای جمهوری اسلامی می‌توانست حداقل برای مدتی روی واقعیت سرپوش بگذارد٬ اما سال‌هاست که اظهارات ضد و نقیض جمهوری اسلامی یکی پس از دیگری افشا می‌شود اما گویی مقامات راه دیگری ندارند و این آخرین پناه‌گاه و  شاید هم روش حکمرانی آن‌هاست.

تزریق اطلاعات غلط محدود به بخش خاصی از حاکمیت جمهوری اسلامی نیست٬ این نظام سیاسی از مسائل مربوط به بهداشت و سلامت عمومی تا امنیتی مسائل کشور به افکار عمومی حقیقت را  نمی‌گوید٬ حتی زمانی که می‌داند خیلی زود افشا می‌شود.

«اپیدمی دروغ» در پاندمی کرونا
از جمله اطلاعات نادرست و متناقضی که جمهوری اسلامی طی روزهای اخیر به صورت پیوسته به جامعه تزریق می‌کند و در ابتدا باعث سردرگمی و پس از آن افزایش عدم اعتماد مردم به نظام می‌شود٬ مسئله واکسن کروناست.

پس از تایید اولین واکسن کرونا تا به امروز هنوز مشخص نیست که آیا جمهوری اسلامی قصد خرید واکسن از کشور دیگر را دارد یا نه و همچنان مشخص نیست که اگر چنین قصدی وجود دارد٬ آیا به دلیل تحریم‌ها و محدویت‌های بانکی می‌تواند پول آن را بپردازد یا خیر؟

روز گذشته علی ربیعی٬ سخنگوی دولت٬ به شکل تلویحی تایید کرد که نپیوستن به اف‌ای‌تی‌اف امکان تراکنش‌های مالی برای خرید واکسن کرونا را از بین برده است.
دوشنبه نیز علی مطهری، نایب‌رییس پیشین مجلس٬ در توییتی نوشته بود که ایران به دلیل قرار داشتن در فهرست سیاه اف‌ای‌تی‌اف (FATF) نتوانسته است مبلغ مورد نیاز برای خرید ۸ میلیون واکسن را بپردازد؛ اما او توضیح نداد که چرا برای کشور ۸۵ میلیون نفری ایران قصد داشته‌اند تنها ۸ میلیون واکسن بخرند.

و درست همان‌روز مصاحبه جواد ظریف با شبکه‌ی طلوع افغانستان منتشر شد که رو به‌دوربین  و خبرنگار کرد و گفت ما به‌خاطر تحریم‌ها نمی‌توانیم واکسن کرونا بخریم.

سعید نمکی، وزیر بهداشت٬هم روز گذشته با اعلام اینکه رهبر جمهوری اسلامی بر ساختن واکسن کرونا تاکید دارد گفت: «دلسوزی و پیگیری‌های مستمر این عزیز بزرگوار و رییس جمهور محترم نشان از آن دارد که مردم این سرزمین در اوج تحریم‌های ظالمانه، نباید قدمی از مردم سرزمین‌های برخوردار و دارای منابع فراوان و سرشار، عقب‌تر باشند.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/83174
👍1
«اصلاح قانون انتخابات» به کجا رسید؟
ریاست جمهوری؛ بالاپوشی برای «بناپارتِ» جمهوری اسلامی

زیتون ـ مهسا محمدی
: «در افق سیاسی ایران یک بناپارت خواهیم دید». این بخشی از اظهارنظر سعید لیلاز، اقتصاددان اصلاح‌طلب در گفتگو با یک برنامه اینترنتی‌ست. لیلاز می‌گوید که این پیش‌بینی اوست چرا که بر سر کارآمدن یک نیروی اقتدارگرا «همان رضاخان روحت شادی است که مخالفان می‌گویند و همان رضاخان اسلامی است که در داخل حکومت می‌گویند» و از این رو در یک دوران گذار ۵ تا ۱۰ ساله آن را ناگزیر می‌بیند.

این گفته اما نه تنها پیش‌بینی لیلاز، که راه‌برون‌رفت‌اش از وضعیت فعلی هم هست. چرا که معتقد است بر سر کار آمدن سپاه در ایران از آنجایی که «منسجم‌ترین سازمان سیاسی و امنیتی» است، دو مشکل از سه مشکل اصلی این کشور که به گفته وی «عدم انسجام و ناکارآمدی» است را حل خواهد کرد و فساد باقی خواهد ماند.

این تحلیل‌گر تنها کسی نیست که در ناصیه جمهوری اسلامی یک رییس‌جمهوری نظامی برای سال‌های پیش‌رو می‌بیند و حتی آن را انتظار می‌کشد، مجلس «انقلابی» هم این روزها برای تحقق این هدف سخت مشغول کار است و بی‌‌تعارف در حال برش قبای ریاست جمهوری با یک الگوی خاص است که جز بر تن عده معدودی نخواهد رفت. 

«اصلاح»  قانون انتخابات
اصلاح قانون انتخابات از بحث ‌برانگیزترین اتفاقات این روزهای مجلس جمهوری اسلامی است. «اصلاحی» که از اواخر تابستان سال‌جاری بحث آن مطرح بوده و مخالفان زیادی هم داشت. 
در ضرورت این اصلاح نمایندگان می‌گویند که بعد از تصویب قانون اساسی، شرایط کلی برای ریاست جمهوری از جمله رجل سیاسی، مذهبی، مدیر و مدبر در نظر گرفته شده بود، اما برای اینکه معیارها دقیق و شفاف شود کاری صورت نگرفت و آنان در حال شفاف‌سازی هستند.
شرایط نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری در اصل ۱۱۵ قانون اساسی تعیین شده که مهمترین آن رجل سیاسی و مذهبی است. آیت‌الله خامنه‌ای، در سال ۹۵ سیاست‌های کلی انتخابات را ابلاغ کرده و از شورای نگهبان خواسته بود معیارهای تشخیص «رجل سیاسی، مذهبی و مدیر و مدبر بودن» نامزدهای ریاست جمهوری را تعریف و اعلام کند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/83212
ابوحنیفه؛ پیشروِ عقل‌گرایی در مقابل عرب‌گرایی
یاشار نوری اؤزتورک | ترجمه : سید جواد رفیعی

مقدمۀ مترجم
: دکتر یاشار نوری اؤزتورک (Yaşar Nuri Öztürk) روشنفکر دینی ترک اول تیر ۱۳۹۵ در ۶۵ سالگی دارفانی را وداع گفت و به ابدیت پیوست. از دست دادن این روشنفکر برای ترکیه و جهان اسلام ، مخصوصاً در این روزگار که بادهای ناخوش تعصب ورزی و بیداد بنیادگرایی دینی ، راه تنفس را سخت بر مسلمانان بسته است ، ضایعۀ گرانی خواهد بود.

دکتر اؤزتورک از روشنفکران نامدار و تاثیرگذار ترکیه بود که با ارائه نظرات خود موافقان و مخالفان بسیاری یافت. وی نواندیشی بود که بهرۀ وافی و کافی از علم و تحقیق برده بود و آثار و کتب زیادی از خود بر جای گذشت . تحصیلات آکادمیک خود را در رشته الهیات و حقوق پی گرفته بود و دکترای فلسفه اسلام داشت. مدتی در دانشگاههای غرب به تدریس اندیشه اسلامی پرداخته بود. از طرف مجله تایم جز ده روشنفکر و اصلاحگر مهم و تاثیر گذار قرن بیستم انتخاب گردیده بود. دغدغۀ آگاه کردن نسل جوان و نشان دادن راهی به رهایی وی را رها نمی کرد. درد دین داشت و درس دین می داد و آگاه نمودن مسلمانان و بازگشت به اسلامِ قرآن را وظیفۀ خود می دانست. کتابی دانشنامه سان با عنوان « اسلام در قرآن » داشت و اسلام امروزیی مسلمانان را تحریف شده و در بسیاری زمینه ها اسلامی اموی می دانست. ادعا می شد که اولین قرآن بدون تفسیر را به ترکی ترجمه کرده است . این قرآن بیش از سیصد بار در ترکیه چاپ و در تیراژ میلیونی به فروش رفته است. در مجامع عمومی هراسی از آشکار نمودن باورهای خود نداشت و در چندین برنامه تلویزیونی برنامه تفسیر قرآن و پاسخ به سوالات دینی داشت. لباس هایی خوش رنگ و شیک می پوشید و در رسانه ها راحت و بی آلایش و بی پروا سخن می گفت . ترسی از طعن طاعنان و بانگ و غوغای دیگران نداشت . روزنوشت هایش در ماههای آخر حیاتش در روزنامه آیدینلیک ( روشنفکری)منتشر میگردید. درسال ۲۰۰۲ یک دوره به عنوان نماینده مردم استانبول وارد پارلمان شد .سپس مدتی به تاسیس حزب پرداخت اما به زودی دریافت که مرد سیاستِ اجرایی نیست. مدتی نگذشت که دوباره به دانشگاه و تدریس برگشت و فعالیت سیاسی را رها نمود. قریب هشتاد اثر از خود برجای نهاد که کتابهای «آیا با قرآن آشنا هستید ( آیا آن را خوانده اید؟) » ، «ابوذر» و «شرک» از آخرین آنها بود. درباره عبادت به زبان مادری هم کتابی تالیف کرده بود . اؤز تورک معتقد بود که قرآن سالیان سال توسط دینداران اموی به کتابی تبدیل شد که صرفاً برای مردگان و در مزارها خوانده میشد و با همین قرآن و به اسم خدا بسیار فریبکاری شده است. عنوان یکی از آثار وی «فریبکاری با اسم خدا » بود. از بین سوره های قرآنی ایشان به سورۀ کوتاه « ماعون » بسیار پرداخته و کتابی هم با همین عنوان داشتند. اساس دعوا و جدل ایشان ، نه با بی دینان و آتئیست ها ، بلکه با دین فروشان (dinciler) بود . دین فروشان کسانی هستند که دین را در راستای منافع و بهره مندی های دنیوی خود میخواهند. همانهایی که در نماز هم ریا میکنند. دین فروشان (dinciler) در مقابل دینداران (dindarlar) قرار می گیرند. دین فروشان با خدا و قرآن و پیغمبر و به نام دین به فریب مردم برمیخیزند.
اؤزتورک معتقد بود که «درستی و صداقت اساس دین و اخلاق است. باید یا آنگونه که هستی ، دیده شوی یا آنگونه که دیده میشوی ، باشی. عقل و قرآن و پیغمبر به ما می گوید که بدون نماز ، مسلمانی امکان پذیر است اما بدون اخلاق هرگز ! البته اسلام اموی عکس این را ادعا می کند. اگر به مسئله از زاویه قرآن بنگریم می بینیم که وجود نقطه ضعف، آدمی را خطاکار نشان می دهد اما بی اخلاق نمی کند.خطا و سهو را می توان جبران نمود . گناهان را خدای ارحم الراحمین عفو می کند . خطاکاری یک لغزش است اما بی اخلاقی محصول نیت بد است . یک سقوط و انحطاط اساسی است.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/83250
👍2
اصلاحات ساختاری و مولفه‌ها و شاخص‌های آن
سعید رضوی فقیه، جواد سلیمانی

با نزدیک شدن به انتخابات ریاست‌‌جمهوری سال ۱۴۰۰، سردمداران مدعی رهبری اصلاحات در دو تشکل شورای‌ عالی سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان (شعسا) و شورای هماهنگی جبهه اصلاحات (شهجا)، دوباره به وجد آمده و برای حضور در انتخابات آتی فعال شده اند. اعتیاد به انتخابات و غفلت از فرصت سازماندهی بدنۀ اجتماعی در فاصلۀ زمانی دو انتخابات ظاهرا آسیبِ درمان ناپذیر آن دسته از اصلاح‌طلبان است که در صحنۀ سیاست نمی‌توانند نقشی جز حضور در ساحت قدرت ایفا کنند و البته این حضور هم بنا به جهاتی که مجال پرداختن به آن نیست عموما نمادین بوده و آن نقش هم چون نقش بر دیوار بی تاثیر جدی و ماندگار.

همچنین اخبار حاکی از ادغام و هماهنگی دو تشکل یادشده در بالا و اعمال تغییراتی در ساختار آنها حکایت از آن دارد که ظاهرا بنا نیست ساختار مدیریت و رهبری جنبش اصلاحی به رغم ناکارآمدی‌ها و ناکامی‌ها تن به اصلاح و تغییر بنیادی دهد. نگارندگان نوشتار حاضر گرچه برخی تصمیمات احتمالی همچون کاهش اعضای حقیقی و افزایش تاثیرگذاری اعضای حقوقی را گامی مثبت در فرایند دموکراتیزاسیون این نهادها میدانند اما همچنان بر این باورند که ساختار جدید نیز نه تنها منجر به سازماندهی فراگیر مردمی جنبش اصلاحات و حتی پیروزی اصلاح طلبان در انتخابات آتی نخواهد شد بلکه فرصتی دیگر را از کف مردم و کشور می رباید؛ بویژه اگر در نظر بیاوریم بسیاری از احزابی که بناست اعضای حقوقی این تشکل باشند نه پایگاه مردمی درخوری دارند و نه سازماندهی دموکراتیک. با این اوصاف از آنجا که چند سال پیش به این سو «اصلاح اصلاحات» نیز به مثابه کلیدواژه ای اساسی در معرض تحریف و مصادره قرار گرفته و در مواردی نظرا یا عملا لوث شده است بر آن شدیم تا در ادامۀ نقدهای پیشین خود به سازماندهی اصلاحات، وجیزۀ حاضر را نیز در باب مولفه های اصلاحات ساختاری منتشر کنیم، بدان امید که شاید برای برخی صاحبنظران یا دست اندرکاران واجد نکته ای مفید باشد.
در ادبیات سیاسی معاصر ایران معمولا کسانی که خواهان ایجاد تغییر و تحول در وضعیت موجودند، بر اساس میزان تغییرات مطلوب و مورد نظرشان به دو دستۀ اصلاح‌طلب و برانداز تقسیم می‌شوند. از آغاز شکل‌گیری جنبش اصلاحی در بهار سال ۱۳۷۶ این دوگانه در سپهر سیاسی ایران وجود داشته اما دامنه و گسترۀ هر یک از دو قطب به فراخور شرایط زمانه قبض و بسط داشته است.

اما واقعیت این است که مخالفان وضع موجود که طالب وقوع تغییر و تحولند طیف‌های متنوعی را با خواسته‌های متفاوت شامل می‌شوند که قطعا قابل تقلیل به صرفا دو قطب نیستند. با این‌همه یک دسته از اصلاح‌طلبان که طی ۲۳ سال گذشته همواره در صدد بوده‌اند زمام امور و ابتکار عمل را در میدان تحولات سیاسی در دست خود داشته باشند کوشیده‌اند با ترویج این دوقطبی کاذب گفتمان اصلاح‌طلبی را (به معنای عام کلمه) گروگان بگیرند و با فروکاستن اصلاحات و اصلاح‌طلبی به مشارکت موسمی در انتخابات و بهره‌مندی از نهادهای انتخابی؛ هر جریان متفاوت، منتقد یا مخالف با راهبردها و راهکاری خود را با برچسب برانداز و خشونت‌طلب از میدان به در کنند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/83244
حواشی یک مصاحبه چالش‌برانگیز
مهاجران افغانستانی در ایران؛ «میهمان» یا پناه‌جو

https://www.zeitoons.com/83230

زیتون ـ یلدا امیری
: «آدمی در برابر دیگری مسئولیت نامتناهی دارد و حتی مسئول خطاهای اوست». این نگاه امانوئل لویناس فیلسوف فرانسوی در مورد مسئولیت ما در مقابل سایر انسان هاست. دغدغه او در فلسفه همین موضوع بود و بی‌جهت نیست که او را «فیلسوف دیگری» می‌نامند.

افغانستان بیش از سی سال است، که درگیر جنگ‌های مختلف است و طی این سال‌ها مهاجران و آوارگان زیادی به ایران آمدند. مردمانی که در ایران به دنبال نان و سرپناه هستند و اغلب به کارهای سخت تن می‌دهند.

با وجود اینکه مهاجرانِ این کشور همسایه بزرگترین جمعیت مهاجر ساکن در ایران را تشکیل می‌دهند، اما بر اساس گزارش‌های مختلف برای دریافت امکانات ابتدایی مانند خدمات درمانی، خرید سیم کارت و اینترنت و باز کردن حساب بانکی دچار مشکل هستند. اگرچه مسئولان جمهوری اسلامی همیشه وجود این تبعیض‌ها را تکذیب می‌کنند.

هشتگی که به ضد خود بدل شد
مصاحبه چند روز پیش لطف‌الله نجفی‌زاده، سردبیر تلویزیون طلوع‌نیوز افغانستان، با محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، در رسانه‌های اجتماعی خبرساز شد.

خبرنگار با طرح سوالاتی که برای مخاطب ایرانی نیز آشنا بود، وزیر امور خارجه ایران را در مورد رابطه ایران و افغانستان و موضوعات منطقه به چالش کشید؛ سوالاتی که بنا به اظهار نظر روزنامه‌نگارانی متعدد، جواد ظریف در پاسخ به تعدادی از آن‌ها درماند، شانه‌خالی کرد و یا اطلاعات نادرست داد.

البته چیزی نگذشت که روزنامه دولت و تعدادی از روزنامه‌نگاران و کاربران شبکه‌های اجتماعی که  به حمایت از دولت  دولت روحانی و مواضع ظریف مشهورند، به‌میدان آمدند و کوشیدند مصاحبه‌ را «غیرحرفه‌ای» و برخورد را «بی‌ادبانه» توصیف کنند؛ مصاحبه‌ای که روزنامه‌نگارانی دیگر معتقد بودند که باید به‌عنوان یک الگو حرفه‌ای در کلاس‌های روزنامه‌نگاری تدریس شود.

در ادامه و در واکنش به این مصاحبه، روز گذشته عده‌ای از کاربران فضای مجازی در ایران با هشتگ «پایان مهمانی» از افغانستانی‌های ساکن ایران خواستند که به کشور خود بازگردند.
اما آیا حضور در ایران برای افغانستانی‌ها یک میهمانی است؟

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/83230
تبلیغاتی یا انتخاباتی؟
رونمایی «غیر رسمی» از «آقا»

https://www.zeitoons.com/83272

زیتون ـ محمدرضا سرداری
: رهبر جمهوری اسلامی، حاضر در جمع و بدون ماسک، این روزها تنها در قالب یک مستند آرشیوی و «غیر رسمی» قابل مشاهده است. طی سه شب اخیر گزیده‌ای از دیدارهای آیت الله ‌خامنه‌ای با چهره‌های علمی و هنری نزدیک به حکومت در ایران از شبکه‌های مختلف صدا و سیما پخش شد.

در این مستند از آیت‌الله خامنه‌ای چندین تصویر متفاوت که گاه متناقض هم می‌شود، ارائه شده است. تصاویری که در غیاب اطلاعات دقیق و شفاف از او، درباره آن فقط در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های خارج از کشور گمانه‌زنی و در رسانه‌های حامی حکومت حماسه‌سرایی شده است. بیت رهبر این بار اما خواسته تا به برخی از تصاویر مورد تاکید خود رسمیت بخشد و  تصاویری که به زعم خودش چهره‌ای مخدوش از وی ساخته را ترمیم کند. اما چه تصاویری در این مستند از ولی مطلقه فقیه ارائه شده و چرا در این مقطع زمانی این مستند از صدا و سیما پخش شد؟

دیدار خامنه‌ای با جمعی از شاعران و نویسندگان
بخش زیادی از این مستند به دیدارهای رهبر جمهوری اسلامی با شاعران و نویسندگانی گذشت که بسیاری از آنان با بکار بردن لفظ «آقا» میزان ارادت خویش را به وی نشان می‌دادند. شعر و موسیقی یکی از حوزه‌های مورد علاقه رهبر ۸۱ ساله جمهوری اسلامی است، اما در دوره رهبری وی ده‌ها نویسنده و شاعر توسط ماموران امنیتی جمهوری اسلامی در قالب قتل‌های زنجیره‌ای و یا سایر پروژه‌ها به قتل رسیدند. جزییات قتل حمید حاجی زاده شاعر کرمانی و فرزندش کارون را همین ماه پیش و پس از گذشت ۲۳ سال خانواده وی افشا کردند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/83272
رئیس انجمن بین‌المللی روزنامه‌نگاران ایران در گفت‌وگو با زیتون
علی مزروعی: هرگونه توصیه را به فدراسیون درباره زم تکذیب می‌کنم

https://www.zeitoons.com/83296

زیتون
ـ روزنامه‌نگار «بودن» یا «نبودن»؟ حالا گویی برای روح‌الله زم مسئله این است. اعدام از سوی دشمنان و انکار از سوی دوستان؟

ماجرا از وقتی آغاز شد که سکوت فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران در مورد اعدام شدن روح‌الله زم، مورد اعتراض قرار گرفت. اگرچه زیتون نخستین رسانه‌ای بود که در گزارشی این «سکوت» را برجسته کرد اما توییت یکی از روزنامه‌نگاران برای پیگیری این سکوت، موجی از اعتراض و انتقاد برانگیخت. کامبیز غفوری نوشت «فدراسیون در پاسخ به همکارانم در اسکاندیناوی، گفت بخش فارسی ⁦روزنامه‌نگار بودن زم را تایید نکرده و او را فعال پروپاگاندا نامیده. لاجرم عمومی می‌پرسم: داستان چیست همکاران؟»

موج اعتراض‌ها خیلی زود فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران را به‌واکنش واداشت؛ سکوتش را شکست، اما ابهام‌ها را بیشتر کرد. فدراسیون اعدام روح‌الله زم را محکوم کرد و آن‌را یک «جنایت وحشتناک» خواند اما اعلام کرد با توصیه نهاد «انجمن صنفی روزنامه‌نگاران ایران» وابسته به فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران، مدیر کانال تلگرام «آمدنیوز» را به عنوان روزنامه‌نگار به رسمیت نمی‌شناسد.

نگاه‌ها، اعتراض‌ها به سوی انجمن صنفی روزنامه‌نگاران رفت اما حالا رئیس هیات مدیره انجمن، در گفت‌وگو با زیتون، «هر گونه توصیه» درباره‌ی روح‌الله زم به فدراسیون را «تکذیب» می‌کند و می‌گوید «فدراسیون نه از بنده و نه از نهاد انجمن نظری نخواست» و مسئولیت این تصمیم متوجه مدیران فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران است.

فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران در سال ۲۰۱۹، در گزارشی دیگر، روح‌الله زم را روزنامه‌نگار خوانده بود و علی مزروعی، فردی که از سوی فدراسیون مسئول شاخه ایران شناخته می‌شود، مسئولیت هرگونه تناقض را متوجه آن فدراسیون می‌کند و البته نه از جای‌‌گاه حقوقی و نه از از منظر یک روزنامه‌نگار به‌صلاح‌ نمی‌داند در مورد روزنامه‌نگار بودن یا نبودن زم نظر بدهد و می‌گوید نظرش «می‌تواند اسباب مناقشه شود».

در ادامه‌ی گفت‌وگو با علی مزروعی، از نسبت فعلی او و فرزندش با فدراسیون و رسانه‌های فارسی‌زبان این نهاد پرسیدیم تا برخی دیگر از ابهامات احتمالی این ماجرا روشن شود و او صبورانه جواب داد.
خواننده این گفت‌وگو باشید::


https://www.zeitoons.com/83296
دختران خیابان انقلاب؛ شکوه یک اعتراض

زیتون ـ شیوا نظرآهاری
: در روزهای آغازین دی ماه ۹۶ که کشور درگیر اعتراضات مردمی به گرانی و فساد بود، زنی در خیابان انقلاب تهران، در حالی که لباسی یکدست تیره پوشیده بود، شال سفیدش را بر سر چوب زد و از جعبه مخابرات روبروی شیرینی معروف فرانسه، بالا رفت. برای دقایقی بدون هیچ حرف و حرکتی آنجا ایستاد و سپس ناپدید شد.

تصویری از اعتراض درخشان و یگانه او به حجاب اجباری ساعاتی بعد به شبکه‌های اجتماعی راه یافت. با اینحال در میان خیل عظیم آدم‌هایی که همیشه در خیابان انقلاب حضور دارند، تصویر یا فیلم  چندان واضحی از چهره او ثبت نشد. انگار مردم حاضر در صحنه هم به نوعی مسخ اعتراض آرام زن شده بودند. زنی که کسی نمی‌دانست چه اتفاقی برایش افتاده. اسمش چه بوده. دستگیر شده یا آزاد است. فعال بوده یا زنی عادی و به عصیان آمده. حالا کجاست؟ همه این سوالات باعث شد تا نام او به دختر خیابان انقلاب مشهور شود و حرکتی که او آغاز کرد به یکی از اصیل‌ترین کنش‌های اعتراضی در ایران بعد از انقلاب بدل شود. اعتراضی با نام «دختران خیابان انقلاب».

دختر خیابان انقلاب کجاست؟
این اولین هشتگی بود که برای زن ناشناس ساخته شد. کاربران در شبکه‌های اجتماعی مرتب این سوال را تکرار می‌کردند و خواهان روشن شدن وضعیت او بودند. بعدا از سوی منابع نزدیک به حاکمیت خبرهایی منتشر شد مبنی بر اینکه او زنی است که دارای تعادل روحی نبوده و بعد از این اقدام به تیمارستان فرستاده شده است. نام او نیز اولین‌بار توسط نسرین ستوده که پیگیر پرونده‌اش شده بود به رسانه‌ها راه پیدا کرد. «ویدا موحد» نام داشت و گفته می‌شد که بعد از بازداشت چند ساعته آزاد شد. اما در روزها و هفته‌های بعد زنان دیگری درست بر روی همان سکوی مخابراتی در خیابان انقلاب، اعتراض او را تکرار کردند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/83342
گزارش از سخنرانی عبدالکریم سروش
دین یک «قدرت» است
عبدالکریم سروش

از متن :

این نواندیش دینی و استاد بازنشسته دانشگاه، سپس به  لزوم پیروزی اسلام بر سایر ادیان در قرآن اشاره کرد و بر این نکته دست گذاشت که پیامبر اسلام، مفهوم عدالت را هم بازتعریف کرد و هر چه می‌کرد عین عدالت می‌دانست:« آیات قرآن که می‌گوید خدا این پیامبر را فرستاده تا بر همه ادیان پیروز شود. این حرف ساده‌ای نبود. یعنی این عزم ماست ما تصمیم گرفتیم که این کار بشود و بنابراین باید بشود. من یک جمله‌ای را از مولانا برای شما بخوانم. در فیه ما فیه میگوید محمد قتل و غارت می‌کرد و در عین حال او ظالم نبود، دیگران ظالم بودند. یعنی حق او بود. و محمد اگر بر سر کسی می‌تاخت، حتما باید میتاخت. و این چیزی نبود که بر او خرده بگیریم. لازم می‌دید و لازمه پیشرفت او بود که این چنین بکند و در واقع این را هم انجام می‌داد. کتاب اسلام از فضل الحمان زمانی نوشته شده بود که آنجا کمونیسم برقرار بود. در آنجا می‌گوید بعضی اسلام را متهم می‌کنند که با شمشیر گسترش پیدا کرد. بعضی ها هم در مقابلش سخن می‌گویند که این‌گونه نبوده است. خود ایشان هم می‌گوید بله با شمشیر بوده و من منکر این نیستم و شواهد تاریخی به همین امر گواهی می‌دهد. و برایش مثال می‌آورد که چگونه شوروی وقتی می‌خواهد گسترش دهد چیزی را که خودش حق می‌داند و حتی گاهی لازم میبیند به جاهای دیگر لشگرکشی بکند و نیرو ببرد برای اینکه قائل است به اینکه آنچه او میگوید عدالت است و امپریالیست ظلم است و تبعیض، و اینها می‌خواهند عدل را بگسترانند. عین این ماجرا را در مورد پیامبر اسلام می‌بینیم. ایشان قائل بود پیام عدالتی برای خلق آورده و اگر جایی بی‌عدالتی می‌دید حق خودش می‌دانست که آنجا را تسخیر کند و بگیرد. او دیگر اشاره‌ای نمی‌کند که پیروانش هم این درس را از او گرفتند. یعنی ما وقتی می‌گوییم که مسلمین بعد از پیامبر اسلام چرا رفتند، کشورگشایی کردند. در اینکه ممکن است در این کشورگشایی‌شان کارهای خطا هم کرده باشند، که ما منکر هیچکدام هم نیستیم، اما من می‌خواهم بگویم آن‌ها این درس را از او گرفتند. این روحیه را پیامبر به آنها داد که باید گسترش بدهید باید فتح کنید. بالاخره پیامبر وقتی در مدینه قدرت به‌دست آورد آمد و مکه را فتح کرد. حتی در یکی دو سال آخر عمرشان ایشان تا نزدیکی حکومت مسیحی آن زمان هم لشگرکشی کرد که البته موفق نبود.

نکته دیگری که مورد اشاره عبدالکریم سروش قرار گرفت تفکیک  جدیدی میان «اسلام» و «ایمان» بود:«یک نکته ای را که مایلم اشاره کنم تفکیک بین اسلام و ایمان است. پیامبر دو چیز آورد یکی «اسلام»، یکی «ایمان». ایمان امری قلب‌ ست. یعنی شما قلبا به اندیشه‌ای مومن و خاضع بشوید ولی اسلام یعنی تسلیم. این تسلیم، تسلیم قلبی نیست. ایمان تسلیم قلبی‌ست. اسلام یک تسلیم حکومتی‌ست. مسلمان کسی‌ست که تسلیم حکومت اسلام شده است. و محمد قبول داشت این را و می‌گفت در دلتان هم ایمان ندارید در کشور اسلامی باید اظهار اسلام بکنید. تسلیم قدرت اسلام بشوید. اتفاقا مسلمان‌ها به جاهای دیگری که حمله کردند و رفتند اسلام را با خودشان بردند و از آنها می‌خواستند که تسلیم قدرت بشوند و اتفاقا این را هم خوب فهمیده بودند. مردم نمی‌خواستند مسلمان بشوند. می‌گفتند به هر دینی که هستید باقی بمانید اما تسلیم ما بشوید و زیر سلطه قدرت و حکومت ما بیایید. آیه قرآن هم شاهد قوی و روشنی بر این ماجراست: «قَالَتِ الْأَعْرَابُ آمَنَّا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَلَکِنْ قُولُوا أَسْلَمْنَا وَلَمَّا یَدْخُلِ الْإِیمَانُ فِی قُلُوبِکُمْ» بعضی از این اعراب می‌گویند ما ایمان آوردیم. به آنها بگو شما ایمان نیاوردید شما اسلام آوردید و هنوز ایمان وارد دل شما نشده است. یعنی اینکه ما تسلیم این قدرت شده‌ایم ما دیگر سرکشی نمی‌کنیم ما سرمان را انداخته‌ایم پایین و مخالفت نمی‌کنیم چون می‌دانیم عاقبتمان چیست. ولی همین اسلام را قرآن قبول دارد. یعنی میگوید شما مسلمان باشید به این معنا. تسلیم باشید، بقیه‌اش را بروید با خدا حسابتان را حل کنید که ایمان داشتید، نداشتید؟ پا روی حق گذاشتید یا خیر دیگر بقیه‌اش می‌شود حساب اخروی

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/83402
پول‌های سپاه از کجا می‌آیند؟
حفظ عمق استراتژیک با پول‌های «سیاه»

زیتون- سولماز ایکدر
: هربار که اعضای حماس یا حزب‌الله لبنان لب یه سخن باز می‌کنند و در سخنرانی‌هایشان به ایران اشاره می‌کنند٬ جمهوری اسلامی با چالشی جدید مواجه می‌شود.
جریان‌های سیاسی نزدیک به جمهوری اسلامی در لبنان٬ فلسطین و نوار غزه البته برای اقناع افکار عمومیِ خود به «کمک‌های سرشار جمهوری اسلامی» اشاره می‌کنند، اما سخنان آنان ترجمه می‌شود و به گوش ایرانیان می‌رسد.
حسن نصرالله برای نشان دادن میزان اهمیت جمهوری اسلامی بین مردم منطقه می‌گوید که «حتی پول خوراک و پوشاک ما را هم جمهوری اسلامی تامین می‌کند»؛ دبیرکل حزب الله لبنان برای تهدید آمریکا در رابطه با تحریم‌ بانک‌های لبنان می‌گوید« تا زمانی که جمهوری اسلامی پول دارد٬ ما هم پول داریم» و مردم ایران در خیابان‌ها خطاب به مقامات جمهوری اسلامی شعار می‌دهند: «غزه را رها کن٬ فکری به حال ما کن».
رهبران جریان‌های مسلح حامی جمهوری اسلامی اما چاره‌ای جز این برای توجیه دلیل حضور نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی در کشورهایشان ندارد. مسئولان جمهوری اسلامی نیز حتی قدمی برای توجیه افکار عمومی خود برنمی‌دارند و اعتراضات را با خشونت سرکوب می‌کنند.
اخیرا باز هم سخنان نماینده دولت حماس و دبیر کل حزب‌الله لبنان جنجال آفرید.

از موشک تا اجاره‌خانه
محمود الزهار٬ وزیر خارجه دولت حماس٬ در گفت‌وگویی به مناسبت سالگرد کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران٬ خبر از بذل و بخشش ۲۲ میلیون دلاری او به حماس داد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/83343
پرونده ویژه | شلیک به آسمان ۵
خانواده‌های جانباختگان پرواز ۷۵۲: اول حقیقت، بعد غرامت

زیتون ـ محمدرضا سرداری:
در حالی که تنها یک هفته تا سالگرد سرنگونی هواپیمای مسافربری پی ۷۵۲ اوکراین با موشک پدافند ضد هوایی سپاه پاسداران باقی مانده، معاون حقوقی دولت اعلام کرده که قصد دارد صد و پنجاه هزار دلار به خانواده هر قربانی غرامت پرداخت کند. رقمی که ۱۰ برابر نرخ رسمی دیه برای انسان کامل بر اساس قانون جزای جمهوری اسلامی است. طبق اعلام قوه قضائیه، نرخ دیه در سال ۹۹ در ماه عادی ۳۳۰ میلیون تومان است. پیشتر اختصاص دویست میلیون یورو از محل اعتبارات صندوق توسعه ملی منتفی شده بود.

اما چرا جمهوری اسلامی حاضر شده ۱۰ برابر نرخ رسمی دیه را به قربانیان بپردازد؟ آیا بحث تطمیع خانواده‌های قربانیان مطرح است یا چنین نرخی طی توافقی دو جانبه با دولت اوکراین یا مطابق قوانین بین‌المللی تعیین شده است؟ به گفته معاونت حقوقی ریاست جمهوری، با رعایت عرف و رویه بین‌المللی میزان خسارت محاسبه شده است.

واکنش خانواده ها به رقم تعیین شده برای غرامت
پس از اعلام خبر پرداخت غرامت، تعدادی از بازماندگان در گفت گو با رسانه‌های فارسی زبان خارج از ایران به این خبر واکنش نشان دادند. مهرداد زارعی، پدر آراد زارعی یکی از سرنشینان جان باخته این سانحه، به شبکه ایران اینترنشنال گفته که خانواده‌ها خواستار دریافت دیه یا غرامت نیستند بلکه خواهان دادخواهی‌اند. به گفته وی جمهوری اسلامی همچنان می‌کوشد تا با راضی کردن خانواده‌ها به دریافت غرامت، آنان را از دادخواهی منصرف سازد.

علیرضا قندچی که همسرش فائزه و فرزندانش درسا و پارسا را در آن تراژدی از دست داده به بی‌بی‌سی فارسی گفته مسئله دریافت غرامت گرچه برای خانواده ها خصوصا آنان که سرپرست خانواده را از دست داده اند؛ مهم است اما در حال حاضر اولویت خانواده ها نیست. بلکه خانواده ها ابتدا منتظر دریافت پاسخ پرسش‌هایی هستند که بارها درباره علت شلیک به هواپیمای ۷۵۲ مطرح شده است. عظمت اژدری، که خواهرش غنیمت اژدری یکی دیگر از سرنشینان آن هواپیما بود نیز به بی بی سی گفته دریافت غرامت یکی از مراحل دادخواهی است و پیش از آن که غرامتی دریافت شود ابتدا باید نتیجه تحقیقات درباره علت شلیک به این هواپیما مشخص شود. وی نیز تاکید کرده که پیش از روشن شدن حقیقت غرامتی دریافت نخواهد کرد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/83409