زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
درخشش‌های تیره

📝حسن یوسفی‌ اشکوری

▫️درآمد

خبر رسید که زنده‌یاد آرامش دوستدار در نود سالگی در شهر کلن آلمان درگذشت. ضمن عرض تسلیت به خانواده و دوستان و دوست‌دارانش و عموم اهل اندیشه و فرهنگ، و ضمن آرزومند به‌روزی و سرفرازی‌ مردمان ایران زمین، با بیان خاطره‌ای از آن مرحوم، چند جمله‌ای درباره او می‌نویسم و در نهایت به ذکر دو نکته بسنده می‌کنم. اولین و آخرین دیدار با آرامش دوستدار پس از پایان کنفرانس برلین در بهار سال ۱۳۷۹  (2000 میلادی) همراه زنده‌یاد مهندس سحابی چند روزی در شهر بن در آلمان بودم. یک‌بار ایشان به من گفت قرار است فلان شب به مهمانی یک دوست قدیمی برویم و از من خواست همراهی کنم؛ پذیرفتم. 

🔹شب موعود همراه با دو دوست دیگر به محل قرار رفتیم. پس از ورود دانستم که میزبان بیژن دادگری‌ست که از ملیون قدیمی و از اعضای جبهه ملی بود و البته چند سالی است درگذشته است. لحظاتی پس از ورود به منزل میزبان، دو نفر دیگر نیز وارد شدند. صاحب‌خانه از آن دو به گرمی استقبال کرد. پس از معرفی مهندس سحابی، دریافتم که یکی از آن دو فرزند عباس رادنیاست. عباس رادنیا از بنیان‌گذاران نهضت آزادی در سال ۱۳۴۰ بوده است. برخورد آنان بسیار صمیمانه و گرم بود. طبیعی هم بود چرا که آنان از دوستان قدیم بودند.  اما فرد دیگری که همراه رادنیا آمده بود «آرامش دوستدار »بود که میزبان معرفی‌اش کرد. دوستدار همراه با معرفی خود یک پاکت به من داد و گفت این آخرین کتاب من است که برای شما آورده‌ام. به شوخی گفتم پس نویسنده هم هستید! لبخندی زد. با او هیچ آشنایی نداشتم و حتی نام او را تا آن لحظه نشنیده بودم. از این رو هیچ احساسی (مثبت یا منفی) در من ایجاد نکرد. با این حال از این‌که نویسنده است و کتابش را برای من آورده، احساس هم‌دلی و مثبتی در من ایجاد کرد. پاکت را باز کردم. یک کتاب بود و کپی چند مقاله. چیز خاصی دستگیرم نشد. فرصت تأمل بیش از آن نبود.  از همان لحظات نخست دوستدار سر صحبت را با من باز کرد. توجه به دیگران نداشت. چنین استنباط می‌شد که هدفش بیشتر صحبت با من است. به‌ویژه که سحابی بیشتر با رادنیا سخن می‌گفت و می‌توان گفت بیشتر اوقات دو نفره گفت‌وگو می‌کردند. از آن‌جا که هم زمان نسبتا زیادی گذشته و هم خیلی در جریان گفتگوهای آن دو  قرار نداشتم، همین اندازه به یاد می‌آورم که موضوع گفتگوهای آنها عمدتا سیاسی بود که البته میزبان نیز در بحث و گفتگو حضور داشت. نمی‌دانم سحابی آرامش دوستدار را می‌شناخت یا نه ولی در هرحال چندان توجهی به او نداشت. 

🔹تا آخر جلسه دوستدار غالبا با من حرف می‌زد. چیز خاصی از گفتگوها را الان به یاد ندارم ولی غالبا در ارتباط به وضعیت جریان نواندیشان (یا روشنفکران دینی) ایران می‌پرسید. چند بار یادی از دکتر عبدالکریم سروش شد ولی او با واکنش منفی خود سریع از آن عبور کرد. بیشترین پرسش‌های او در باره محمد مجتهد شبستری بود. خیلی مشتاق بود بداند که شبستری کیست و چه سابقه‌ای دارد و حرف‌های اساسی‌اش چیست. یکی از دوستانی که سال‌هاست در کلن زندگی می‌کند و فرد مذهبی تام و تمامی است و همراه ما بوده، چند بار وارد بحث شد و هر بار تلاش کرد با دوستدار وارد جدال بشود. به ویژه مرتب بحث بهائیت را پیش می‌کشید. آن شب متوجه نشدم چرا موضوع بهائیت مطرح می‌شود ولی بعدها دانستم که دوستدار متهم به بهائی بودن است. هرچند پس از آشنایی با افکار و آثارش، به رغم سابقه خانوادگی‌اش در گروش به بهائیت، بعید می‌دانم که اصولا او فرد مذهبی بوده باشد. تا کنون ندیده‌ام فردی بهایی چنین رویکرد منفی و براندازانه‌ای در باب اسلام و تشیع و به طور کلی فرهنگ و ادب ایران پس از اسلام داشته باشد. به هر حال چون چنان برخوردی را مفید و سازنده نمی‌دیدم، تلاش کردم متوقف شود تا گفت‌وگو ممکن شود. 

🔹در هرحال در اواخر از حال و احوال خودش پرسیدم. مختصری از گذشته‌اش در پیش از انقلاب و پس از آن گفت. پرسیدم: آیا به ایران می‌رود؟ گفت نه، نمی‌توانم بروم. پرسیدم چرا؟ لبخند تلخی زد و گفت: اگر کتابم را بخوانید متوجه می‌شوید که چرا نمی‌توانم.  در پایان مهمانی به گرمی خداحافظی کردیم و هریک به سویی رفتیم. چند روز بعد که به پاریس رفته و مستقر شدم، فرصتی پیش آمد و با خود قرار گذاشتم تا کتاب دوستدار را بخوانم و ببینم او کیست و چه می‌گوید و چرا نمی‌تواند به ایران برگردد. البته همراه کتاب چند مقاله منتشر شده از نویسنده هم بود. یکی از آنها نوشته‌ای نسبتا بلند بود که به نقد سروش پرداخته بود.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/92523

©
@Zeitoons
هسته سخت، پوسته نرم؛ شرایط سیاسی ایران در ۱۴۰۰

📝 سعید برزین


▫️تجربه انتخابات ۱۴۰۰ و فعالیت دولت اصولگرای ابراهیم رئیسی شاهد فعل و انفعال‌هایی در صحنه سیاسی است که در آن چند روند قابل تشخیص و بررسی می‌باشد، از جمله این‌که:
یک – جامعه ایران بیش از پیش مستقل‌تر از حکومت شده. 
دو – حکومت برای اینکه این جامعه‌ قوی‌تری را مدیریت کند هسته مرکزی خود را یک‌دست‌تر کرده. 
سه – در فضای تعامل حکومت با جامعه، علی‌رغم اعمال خشونت، نوعی نرمش قابل رویت است. 
چهار – مشخص نیست این شرایط «هسته سخت و پوسته نرم» تا چه زمانی و به چه میزانی استمرار خواهد داشت. 

https://bit.ly/3BrGimG

🔹قوی‌تر شدن جامعه 
طی چند دهه اخیر، جامعه ایران در رقابت سیاسی با حکومت به‌تدریج قوی‌تر شده و موقعیت مستقل‌تری پیدا کرده است. در این روند، اندیشه و رفتار بخش‌های مختلف جامعه، در رابطه و تعامل با نظام حاکم، خودمختاری و خودسالاری بیشتری نشان می‌دهد. در این روند پویا، حوزه‌های سنتی تاثیرگذار بر افکار عمومی به تدریج نفوذ خود را از دست داده و از جمله مراجع دینی، روشنفکران، احزاب و رسانه‌های رسمی کلام سابق را ندارند. این روند، با توسعه فوق‌العاده ارتباطات مجازی، نه تنها در ایران که در بسیاری از کشورها دیده می‌شود. اما ضعف تاریخی احزاب و نهادهای مدنی در ایران این روند را پررنگ‌تر می‌کند.
امروز جامعه ایران، در بسیاری از بخش‌هایش، خود را مستقل‌تر، آزادتر و بالغ‌تر می‌بیند و دوست دارد تصمیم‌هایش را (چه درست و چه غلط) خود تعیین کند. به اضافه، به‌نظر می‌رسد که امروز جامعه ماهیتی عمیقا اعتراضی دارد، یعنی با وضع موجود مخالف است و در دست‌یابی به آرزوهایش، خود را در برابر حکومت می‌بیند و تعریف می‌کند و خواستار تغییر و تحول در این اوضاع است. 

🔹در عین حال، باید توجه داشت که ‌جامعه ایران ماهیتی یک پارچه ندارد و رفتارش را نباید به مثابه یک واحد منسجم سنجید. به همین خاطر در ترسیم هر نوع معادله سیاسی، تفکیک جامعه امروز از نظر فکری و عقیدتی؛ مذهبی و غیر مذهبی؛ دولتی و غیر دولتی؛ سنتی و متجدد؛طبقاتی؛ منطقه‌ای؛ جنسیتی؛ و قومی نه تنها مطلوب که ضروری است. به اضافه، بخش‌های بزرگی از جامعه، به هیچ یک از قطب‌های سیاسی وفاداری مطلق ندارند. یعنی، می‌توانند به‌سرعت تعهد فکری و عاطفی خود را به جریان‌های سیاسی تغییر دهند و در هیبت رقیبی سرسخت و چالش برانگیز برای حکومت ظاهر شوند. با این‌حال عنصری از کردار معتدل و رفتار ملاحظه‌کار نیز در صحنه قابل روئیت است که باید در معادله نهایی لحاظ کرد. 

▫️سیاست سخت در هسته قدرت
در همین حال، در حوزه‌ مرکزی‌ نظام روش سخت‌گیرانه‌تری دیده می‌شود که هدف آن محدود سازی سیاسی، بیرون راندن رقیب و یکدست‌سازی رأس نهاد‌های کشور است. ویژگی‌های این روند قابل تبیین است و شاید مهم‌ترین وجه آن کنار گذاشتن اصلاح‌طلبان از اکثر امور مدیریتی و تصمیم‌گیری باشد. اما محدود سازی به اصلاح‌طلبان ختم نمی‌شود و حتی خط ملایم‌تر جناح میانه (نزدیک به جریان هاشمی رفسنجانی) را هم در برمی‌گیرد. به‌نظر می‌رسد که نیرومندترین جریان مسلط بر این روند، جناح اصولگرا، بنیادگرا و انقلابی نزدیک به رهبری باشد که اکنون بخش مهمی از دستگاه حکومتی و بوروکراسی را در دست دارد. حوزه‌هایی که مشخصا هدف این روند سخت‌گیرانه قرار دارند مرکز نظام سیاسی و هسته اصلی ساختار قدرت است و به‌خصوص نهادهای انتخاباتی را در برمی‌گیرد. در اینجا می‌توان به چند نمونه اشاره کرد. 

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/92535

©
@Zeitoons
👍1
سازمان زندان‌ها؛ ملک طلق دستگاه قضا

▫️زیتون ـ مهسا محمدی
: رئیس کمیسیون قضایی مجلس، می‌گوید: «با مدیریت‌هایی که اکنون وجود دارد کارها به خوبی پیش می‌رود» و «انشالله»  دیگر «مشکلی» پیش نمی‌آید.
 موسی غضنفرآبادی، این سخنان را درباره روندهایی غیرقانونی‌ گفته که در زندان‌های ایران در جریان است؛ به‌ویژه در زندان اوین. مردادماه امسال یک گروه سایبری به نام «عدالت علی»دوربین‌های مدار بسته زندان اوین را هک و فیلم‌هایی را منتشر کرد. این فیلم‌ها تصاویر برخوردهای غیرقانونی زندان‌بانان با محکومان را نشان می‌داد؛ از جمله کتک‌زدن و تحقیر زندانی‌ها. 
روز گذشته احمدرضا حائری، زندانی سیاسی سابق، با شکایت اداره کل سازمان زندان‌های استان تهران به دادسرای جرائم رایانه‌ای این استان احضار شد. اتهام او «نشر اکاذیب و انتشار تهمت، افترا و الفاظ رکیک یا نسبت‌های توهین آمیز» است.  این فعال سیاسی، در آبان ماه سال ۹۹ در گفت‌وگویی با انصاف‌نیوز درباره دیده‌ها و شنیده‌های خود در زندانِ تهران بزرگ توضیح داده بود. او که پیش از آن ۷۵ روز را در این زندان به همراه تعدادی از معترضان آبان‌ماه  در حبس بود و درباره وضعیت این زندانیان، آنچه بر آنان گذشته بود و خواسته‌های آنها، مصاحبه کرده بود.

https://bit.ly/3jPgtXB

▫️چرا این خبر مهم است؟

وضعیت زندان‌های ایران همواره مورد انتقاد زندانیان، فعالان مدنی داخل کشور و نهادهای بین‌المللی و حقوق بشری بوده است. خبرهای مکرر مرگ‌ در زندان‌ها بر اثر شکنجه یا تعلل در رسیدگی به وضعیت زندانی‌های بیمار، به گزارش‌هایی تکراری بدل شده. برخوردهای غیرقانونی، خشن و تحقیرآمیز زندانبانان، در کنار محیط غیربهداشتی، با جمعیت بالا، غذای نامناسب و بالاخره عدم تفکیک بر اساس جرائم، شکایت‌هایی است که مکررا از زندان‌های جمهوری اسلامی به گوش می‌رسد. این در وضعیتی است که از شهرستان‌ها و زندان‌های مهجورتر اساسا خبری به بیرون درز نمی کند و در مرکز توجه قرار نمی‌گیرند. هر از چند گاهی اتفاقاتی مانند انتشار فیلم‌های داخل زندان، این موضوع را در مرکز توجه قرار می‌دهد و مسئولان را برای توجیه وضعیت به تکاپو می‌اندازد. با وجود این بعد از یکی دو ماه موضوع به فراموشی سپرده می‌شود و روز از نو.
حال اظهارات غضنفری درباره عملکرد خوب «مدیریت‌هایی که اکنون وجود دارد» در وضعیتی بیان می‌شود که بعد از مرداد در سطح مدیریتی تغییری در سازمان زندان‌ها به وجود نیامده است. از سوی دیگر بحث قرار گرفتن سازمان زندان‌ها در زیر مجموعه وزارت دادگستری برای نظارت بیشتر مجلس و دولت بر آن هنوز محقق نشد و از نگاه این نماینده عملی هم نیست. از این رو با ادامه تسلط قوه قضاییه بر زندان امکان نظارت حداقلی نیز بر آن وجود ندارد. از سوی دیگر هر چند به دلیل انکار ناپذیر بودن فیلم‌ها، تحرک‌هایی در مسئولان برای توجیه آنها شکل گرفت، اما مواجهه آنان با شاهدانی که کم و کیف زندان را چنان که هست روایت می‌کنند به سیاق پیشین باقی مانده است. هنوز هم سر و کار افرادی که از وضعیت بد زندان‌ها سخن می‌گویند با بازجویی، زندان و دادگاه خواهد بود. چنانچه برای علیرضا حائری، یا سپیده قلیان، روایتگر زندان بوشهر، اتفاق افتاد.

▫️کمی عمیق‌تر؛ چرا بر زندان‌ها نظارت نمی‌شود

در زمان انتشار تصاویر گروه عدالت علی از رئیس دستگاه قضا تا رئیس سازمان زندان‌ها و رییس مجلس به آن واکنش نشان دادند. محمدمهدی حاج محمدی، رئیس سازمان زندان‌های ایران بابت «رفتارهای غیرقابل قبول» در زندان اوین عذرخواهی کرد، غلامحسین محسنی اژه‌ای گفت که موضوع را بدون فوت وقت بررسی خواهد کرد و قالیباف هم از کمیسیون اصل ۹۰ مجلس خواست با هماهنگی با دادستانی کل موضوع را بررسی کند. نتیجه‌ی همه بررسی‌ها این شد که به گفته محمد مهدی حاج‌محمدی «پرسنل بی‌تفاوتِ سازمان در فیلم های منتشره، به هیات تخلفات اداری معرفی و از خدمت معلق شدند و پرونده‌هایی هم به دادسرای نظامی ارجاع شد». در سطح مدیریتی اما تغییری به وجود نیامد. حال اما رئیس کمیسیون قضایی مجلس اطمینان می‌دهد که «با مدیریت‌هایی که اکنون وجود دارد کارها به خوبی پیش می‌رود»، بی‌آنکه بگوید بدون تغییر در ساختار مدیریت سازمان زندان‌ها چرا باید رویه‌های موجود در آن عوض شده و دیگر «مشکلی» پیش نیاید و یا کدام نهاد ناظر بر اجرای پیگیری‌هایی که قول داده شده بود نظارت کرد و از نتیجه آن خبر داد.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/92497

© @Zeitoons
مسیر پیامبری

مسیر پیامبری» نام تازه‌ترین کتاب من است که قصد دارم به زودی آن‌ را به صورت آنلاین منتشر کنم. طبق روال معمول خویش، پیش از انتشار عمومی، فایل کتابم را در اختیار دوستان معدودی قرار دادم. همواره این کار را انجام داده‌ام چرا که آن را یک سنت پسندیده می‌دانستم و می‌دانم. اما این‌بار با کمال شگفتی دیدم که یکی از دوستان یعنی آقای ناصر مهدوی بدون رعایت امانت‌داری، ایده‌ی مطرح شده در کتابم را به شکل یک پست در تاریخ دوم آبان ۱۴۰۰ روی صفحه اینستاگرام خود قرار داده است. من نسبت به این کار غیراخلاقی به ایشان تذکر دادم اما با کمال تاسف موثر واقع نشد. اهل پژوهش و اندیشه می‌توانند ایده‌ها و دیدگاه‌های یکدیگر را با حفظ امانت، پرورش دهند و هر کس بر اندیشه دیگری چیزی بیافزاید تا از این رهگذر درخت اندیشه بارور گردد نه آن‌که اندیشه و ایده‌ی دیگری را سرقت کرده به نام خود منتشر سازیم!
اینک مقدمه‌ی کتاب مسیر پیامبری، ذیل این توضیح، تقدیم خوانندگان و علاقه‌مندان می‌گردد. در این کتاب علاوه بر طرح دیدگاه‌های خود درباره‌ی پیامبری، وحی و دین، به پرسش‌هایی کلیدی مانند اینکه چرا در همه‌ی زمان‌ها و مکان‌ها پیامبر فرستاده نشده است؛ و یا این‌که چرا پیام پیامبران به صورت خدشه‌ناپذیر به دست همگان نرسیده است؛ و یا چرا در کتاب‌های مقدس گزاره‌هایی خلافِ علم و یا گزاره‌هایی متناقض به چشم می‌خورد؛ به‌زعم خود پاسخ گفته ام. امیداست با انتشار این کتاب باب گفتگوهای تازه‌ای در این حوزه باز شود. 
پنجم آبان ۱۴۰۰ ، صدیقه وسمقی

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/92530

©
@Zeitoons
انقلابی که «مراجع» را هم می‌خورد

▫️زیتون
 ـ صافی‌گلپایگانی ۳۰ مهرماه در دیدار با محمدباقر قالیباف تلویحا از سیاست خارجی جمهوری اسلامی انتقاد کرد و به برقراری ارتباط با دیگر کشورهای جهان توصیه کرد. صافی گلپایگانی در این دیدار به «گرانی سرسام‌آور» نیز اشاره کرده و گفته «از وضعیت اقتصادی و روابط تیره ایران با کشورهای دیگر ناراضی است». این سخنان جنجالی تازه را در صحنه سیاسی-فقاهتی کشور رقم زد و رسانه‌های تندرو موجی از انتقاد‌ها را نسبت به این مرجع تقلید راه انداختند. سایت رجانیوز اولین رسانه‌ای بود که صافی گلپایگانی را متهم کرد که«چشم به بیرون دارد»، «سخنان ناصواب حسن روحانی» را تکرار می‌کند و از «نیروهای سکولار تقلید سیاسی» می‌کند. ارگان خبری جبهه پایداری‌ در یادداشتی با عنوان «ما با طاغوت فقط قهر نیستیم؛ بلکه دشمنی داریم» نوشت: «هم تقلیدِ سیاسیِ ایشان» مذموم است و «هم تأخیرِ سیاسیِ ایشان در تکرار این تحلیل سراپا غلط» و افزود «نمی‌دانم تقلیدِ ایشان را مذمت کنم یا تأخیرش را». روزنامه کیهان نیز خبر دیدار رئیس مجلس با این مرجع تقلید کهنسال را سانسور کرد.

🔹از طرفی دیگر رییس مجلس، جامعه روحانیت مبارز، جمعی از طلاب و فضلای حوزه علمیه قم، روزنامه جمهوری اسلامی، اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و نیز مهدی کروبی، اقدام رجانیوز را مصداق «وهن» علمای جهان شیعه دانستند و خواستار عذرخواهی شدند. روز گذشته (شنبه) محمدجعفر منتظری، دادستان کل کشور نیز خواستار رسیدگی به موضوع «توهین به مراجع» از سوی رجانیوز شد.

با این حال این وب‌سایت شامگاه گذشته در یادداشتی دیگر اگرچه به صافی‌گلپایگانی «خالصانه» ابراز کرد و «باتوجه به شرایط خطیر کشور» به‌زعم خود «نقطه پایانی» بر این ماجرا گذاشته، اما هم‌چنان بر موضع خود پا فشرد و نوشت «که جز به حق سر خم» نمی‌کند و «در اصول اعتقادی جز به راه دلیل و استدلال» نمی‌رود و «تلخی پرسش» نه «از روی بی‌اعتنایی به جایگاه فقه و فقاهت در نظام اسلامی، که برخاسته از دغدغه‌ای انقلابی و ناظر بر سوءاستفاده‌های بیگانگان و دشمنان دین و ملت بود».

▫️چرا این خبر مهم است؟
جمهوری اسلامی با شعار و استراتژی «دیانت ما عین سیاست ما و سیاست ما عین دیانت ما»به‌سرعت دین و نهاد ‌مرجعیت مستقل مذهبی را در خود هضم کرد. سیاست‌های دومین رهبر جمهوری اسلامی که از قضا خود از مراجع تقلید نبود، فاصله حکومت و معدود مراجع مستقل مذهبی را با حکومت بیشتر کرد. علی خامنه‌ای طی دوران زعامت خود به مرور موجب وابسته‌تر شدن بسیاری از مراجع و فقها به ساختار سیاسی و نظام حاکم شد. از یک سو با تعریف ردیف بودجه برای حوزه‌های علمیه و از سوی دیگر با واگذار کردن برخی منابع اقتصادی همچون کارخانه‌ها‌ به «مراجع و علما» استقلال اقتصادی حوزه‌های علمیه و پس از آن استقلال رای آن‌ها را گرفت. برخلاف سنت جاری در تشیع، نهادی به اسم«جامعه حوزه علمیه قم مسئول تایید «مرجعیت» علما شد و بسیاری از فقها در برابر این «بدعت مذهبی» زبان در کام کشیدند تا همچون یوسف صانعی «خلع» درجه نشوند.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/92753

©
@Zeitoons
آذربایجان، ایران و ترکیه؛ ضرورت آشنازدایی تاریخی

📝 علی افشاری


▫️تشکیل جمهوری آذربایجان در سال ۱۹۹۱ در بزرگترین منطقه قفقاز که در گذشته دور تاریخی مشهور به «اران و شیروان» بود، معادلات ژئوپلتیک و جغرافیا-اقتصاد در منطقه شمال غربی ایران را دگرگون کرد. از این مقطع به بعد که با فروپاشی شوروی همراه شد و دیگر انترناسیونالیسم بین‌الملل مبنای همگرایی نبود، ترک‌وطنی (پان ترکیسم) مورد توجه قرار گرفت و در ادامه مناسبات سه کشور ایران و آذربایجان و ترکیه را تحت الشعاع قرار داد. این تاثیرات در طول سه دهه گذشته ادامه یافته و در سالیان اخیر حتی گسترش هم یافته‌است.  ابتدا اقدامات دولت آذربایجان در تبیین هویت ملی خارج از واقعیت‌های تاریخی با تاکید افراطی بر هویت قومی (آذری – ترکی)، تبین تاریخ با حذف پیوندهای عمیق با تمدن ایرانی و عدم اشاره به جدایی از قلمرو ایران بعد از قراردادهای گلستان و ترکمنچای) فضا را از تعامل سازنده و شرایط منطقی خارج ساخت. در ادامه قومیت‌گرایی یادشده در بستر اعمال جمهوری‌اسلامی چون “سیاست‌های اشتباه اتخاذشده”، “راهبرد غرب‌ستیزی در سیاست‌خارجی”، “بی‌اعتنایی به پارادایم دولت-ملت و ترجیح امت‌گرایی اسلامی” و واقعیت‌های حاکم بر تعاملات تجاری و اقتصادی زمینه را برای نزدیکی دو کشور ترکیه و آذربایجان هموار ساخت. در حال حاضر این دو کشور بر اساس هویت قومی (ترکی) اتحاد راهبردی دارند و بگونه‌ای فضا را توصیف می‌کنند که گویی در همه سپهر تاریخی مردمان این دو منطقه با هم روابط نزدیکی داشته و هیچوقت تنش و درگیری بین آنها حاکم نبوده و مبنای مناسبات نیز عنصر هویت ترکی بوده‌است! 

🔹در واکنش به این صورتبندی غلط تاریخی، جریان پان-ایرانیسم و قرائت تهاجمی از ناسیونالیسم بر بستر سیاست غلط اعمال شده از زمان رضاشاه تا کنون در سپهر حکمرانی ایران به نفی هویت ترکی در تاریخ ایران روی آورده‌است. در نتیجه در حال حاضر این تصور غالب شکل گرفته‌است که گویی هویت ترکی شکل واحد و یکسان داشته ودر همه اداور تاریخ همه ترک‌زبانان و یا کسانی که خود را ترک می‌دانند با هم نزاعی نداشته و صرف تعلق به زبان و فرهنگ ترکی باعث اتصال و وحدت سیاسی و هویتی می‌شده است! ریشه این تاریخ‌سازی و جعل واقعیت‌ها به زمان «ترک‌های جوان در امپراطوری عثمانی» بر می‌گردد که خود نتیجه رشد پارادایم ناسیونالیسم افراطی در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم در دنیا بود. 

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/92620

©
@Zeitoons
🍃عضو کمیسیون بهداشت مجلس:
ارز ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی برای واردات دارو تمام شده است


▫️همایون سامه‌یح نجف‌آبادی عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، خبر از آن داد که ارز ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی برای واردات دارو تمام شده است. همایون سامه‌یح با بیان اینکه رییس جمهوری و مجلس بر حفظ ارز ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی برای تأمین دارو اصرار دارند، توضیح داد: «مبلغ حدوداً ۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلاری با بهای ۴ هزار و ۲۰۰ تومان برای واردات حوزه دارو مقدار کمی است و در حال حاضر، از طرفی موضوع بررسی بودجه و از طرف دیگر مشکلات مردم برای تأمین دارو مطرح است. اکنون که سهمیه ارز ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی تمام شده، از اینکه آیا سهمیه‌ای با این ارز در نظر گرفته خواهد شد یا خیر، اطلاعی ندارم.»

🔹این عضو کمیسیون بهداشت مجلس ادامه داد: «در صورت تخصیص نیافتن ارز ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی، باید از ارز نیمایی برای واردات استفاده کرد. کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در این باره جلساتی هم داشته و شهریاری، رئیس کمیسیون نامه‌ای به مسئولان نوشته و مخالفت خود را با نیمایی کردن ارز دارو ابراز کرده است.»

© @Zeitoons
استثمارِ کودکانِ زباله‌گرد در روزِ روشن

زیتون ـ یلدا امیری
: معاون اجتماعی دادگستری تهران از وجود ۴۵۰۰ کودک زباله گرد در این شهر خبر داد. او «عدم رسیدگی شهرداری» و «وجود مافیا در زمینه پسماند» را علت گسترش این پدیده معرفی کرده است. بنابر اعلام دادگستری تهران، ۸۰ درصد این کودکان اتباع خارجی از جمله افغانستانی هستند. یکی از اعضای کمیسیون اجتماعی مجلس هم با اشاره به مافیای پسماند، از ایجاد «اردوگاه کار کودکان» در کنار مجتمع بازیافت زباله در جنوب کهریزک، خبر داد؛ اردوگاهی برای بهره‌کشی از کودکان. علی‌اکبر بسطامی ضمن تاکید بر اینکه در کشور «۲۰ ـ ۳۰ دستگاه» مسئول رسیدگی به آسیب‌های اجتماعی وجود دارند، گفت که پدیده زباله‌گردی کودکان در مراکز استان‌ها، بالاخص در تهران، در حال رشد است. او تضییع حقوق این کودکان را مخالف «نص صریح آیات قرآن» خواند.

▫️چرا این خبر مهم است؟

زباله را «طلای کثیف» لقب داده‌اند؛ گنجینه‌ای که با فساد و مدیریت غلط شهری در ایران، «طلا»یش نصیب مافیا و پیمانکاران شهرداری شده و بخش آلوده و «کثیف»‌اش به کودکانِ کار می‌رسد. نهادهایی مانند وزارت کشور، ناجا، بهزیستی و کمیسیون اجتماعی مجلس، مسئول قانون‌گذاری و رسیدگی به امور این حوزه هستند. این نهادها طی دهه‌های گذشته طرح‌های متعددی برای ساماندهی کودکان کار و خیابان ارائه داده‌اند، اما چنانچه از شواهد پیداست تمام آنها شکست خورده‌اند. مرتضی طلایی، رئیس پلیس اسبق تهران که اکنون اداره امنیت این شهر را به عهده دارد، ۵ خرداد ۱۴۰۰ گفت که روزانه ۲۰ میلیارد تومان رانت در مافیای زباله بین افراد جابجا می‌شود. به نظر می‌آید همین رانت است که مانع به نتیجه رسیدن طرح‌های حامی کودکان، این نیروهای کار ارزان و آسیب‌پذیر، می‌شود. اگرچه تابستان سال گذشته شهرداری تهران زباله‌گردی سیستماتیک کودکان را «غیرقانونی» اعلام کرد، اما همچنان کودکان با روندی رو به افزایش و در شرایط غیربهداشتی و غیراستاندارد توسط پیمانکاران خودِ شهرداری به کار گرفته می‌شوند.

▫️کمی عمیق‌تر؛ همکاری شهرداری در استثمار کودکان نان‌آور

کار کودکان معضلی جهانی است. سازمان ملل متحد ۲۰ خرداد ۱۴۰۰ اعلام کرد که جهان پس از ۲۰ سال موفقیت در کاهش تعداد کودکان کار، اکنون با افزایش آنها روبه‌رو است. صندوق کودکان سازمان ملل متحد، (یونیسف) و سازمان بین‌المللی کار نیز در گزارشی مشترک گفته‌اند که تعداد کودکان کار در جهان، با افزایشی چشمگیر، به ۱۶۰ میلیون نفر رسیده است.
ایران از جمله کشورهایی است که در دو «کنوانسیون حقوق کودک» و «کنوانسیون اشکال بد کار کودک» عضو است. معاون دادگستری تهران می‌گوید به دلیل همین عضویت آنان نمی‌توانند کودکان زباله‌گردی را که اتباع خارجی هستند از ایران اخراج کنند. مسئولان ایرانی در حالی به عضویت در این کنوانسیون‌ها برای توجیه رفتار خود در این موضوع استناد می‌کنند که به‌وضوح به بسیاری از بندهای دیگر همین کنوانسیون‌ها از جمله «ممنوعیت صدور حکم اعدام برای کودکان» پای‌بند نیستند.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/92876

©
@Zeitoons
🍃تایید حکم صادرشده علیه جمهوری اسلامی در پرونده «بزرگ‌ترین پولشویی تاریخ بحرین»

▫️دادگاه تجدیدنظر بحرین حکم دادگاه عالی کیفری این کشور در پرونده «بزرگ‌ترین پولشویی» تاریخ بحرین را که علیه بانک مرکزی ایران و چند بانک ایرانی دیگر صادر شده بود، عیناً تأیید کرد. رادیو فردا به نقل از خبرگزاری رسمی بحرین نوشت که وائل بوعلاوی، جانشین دادستان بحرین، ضمن تایید این خبر افزود که دادگاه تجدیدنظر حکم بدوی ۱۰ سال حبس علیه پنج نفر از مقامات بانک المستقبل و حکم متهم ششم این پرونده به پنج سال زندان را تأیید کرد. بر اساس این گزارشٰٰ پرداخت یک میلیون دینار بحرینی توسط متهمان و پرداخت همین مبلغ توسط بانک مرکزی ایران و دیگر بانک‌های درگیر در این پولشویی نیز که پیشتر صادر شده بود، در دادگاه تجدیدنظر بحرین تأیید شد. این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران طرح این پرونده پولشویی ۱.۳ میلیاردی دلاری را «مبتنی بر انگیزه‌های سیاسی و فاقد هرگونه ارزش حقوقی» خوانده است.

© @Zeitoons
ایران مذاکره مستقیم با آمریکا برای احیای برجام را رد کرد

▫️زیتون
- سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه، اعلام کرد که جمهوری اسلامی قصد ندارد با آمریکا به صورت مستقیم بر سر احیای برجام مذاکره کند. خطیب‌زاده امروز (دوشنبه) در یک نشست خبری٬ افزود: «آمریکا تلاش خود را کرده تا مانع روابط عادی ایران در حوزه‌های تجاری و اقتصادی با دیگر کشورها شود و آن‌چنان زیاده‌روی کرده که کشورهایی را که با ایران همکاری می‌کردند، مورد فشار قرار داده بلکه متحدان خود را تنبیه کرده است.» به گفته سخنگوی وزارت امروز خارجه «تا موقعی که این واقعیت‌ها روی زمین تغییر نیابد تصور نمی‌شود کرد که در هیچ شکل و فرمتی تماسی بین تهران و واشنگتن برقرار شود.»

🔹او همچنین مذاکره غیرعلنی با آمریکا به میزبانی عراق را رد کرد و ادامه داد: «بین جمهوری اسلامی ایران و آمریکا مدت‌هاست گفت‌وگویی نبوده است. بعد از خروج آمریکا از برجام هم به عنوان کشوری که در آن زمان عضو کمیسیون مشترک برجام بود، برخی ملاقات‌ها بود ولی بعد از آن دیگر تماس و یا ملاقات مستقیم یا غیرمستقیمی نبوده است.» پیشتر زمزمه‌هایی مبنی بر آغاز مذاکرات غیر مستقیم بین جمهوری اسلامی و آمریکا شنیده شده بود. خطیب‌زاده ضمن رد قاطع این شایعات٬ گفت: «در مذاکرات وین اعلام شد که گفت‌وگوها برای مطمئن شدن از بازگشت قطعی و متعهدانه و عملی آمریکا به تعهداتش است و لذا ایران و ۱+۴ گفت‌وگو می‌کردند و ۱+۴ و برخی کشورهای اروپایی نیز با آمریکا گفت‌وگو می‌کردند که مطمئن شویم بازگشت آمریکا به برجام با نیت درست و شرایط و جزییات درست انجام می‌شود. این شرایط هنوز تغییر نکرده است.» تعیین زمان آغاز دور جدید مذاکرات هسته‌ای از جمله مسائل دیگری بود که سخنگوی وزارت امور خارجه به آن اشاره کرد.
به گفته او تاریخ شروع مذاکرات این هفته اعلام می‌شود.

🔹در همین رابطه علی باقری کنی، معاون سیاسی و مذاکره کننده ارشد اتمی ایران هفته گذشته در بروکسل گفته بود که در هفته جاری تاریخ شروع مذاکرات احیای برجام اعلام می‌شود. فشارهای بین‌المللی به ایران برای آغاز مذاکرات احیای توافق هسته ای برجام در روزهای اخیر شدت گرفته است. رهبران چهار کشور آمریکا، فرانسه، آلمان و بریتانیا هفته گذشته در یک بیانیه مشترک با هشدار درباره اقدامات تحریک آمیز ایران مانند تولید اورانیوم با غنای بسیار بالا و تعلل در ادامه مذاکرات، از تهران خواستند تا از فرصت امکان بازگشت آمریکا به توافق برجام استفاده و از تشدید خطرناک تنش‌ها جلوگیری کند. به رغم این موضوع اما حسین امیرعبداللهیان٬ وزیر خارجه٬ هفته گذشته در مصاحبه‌ای با روزنامه دولتی ایران گفته بود: «برجام به نفع ایران نبوده و شرایط را از قطعنامه‌های پیشین سازمان ملل علیه ایران هم سخت‌تر کرده است.» امیرعبداللهیان همچنین مدعی شده بود که برخی طرف‌ها می‌خواهند «مذاکرات از پایان آخرین دور گفت و گوهای وین آغاز شود» اما ایران در حال بررسی است که آیا «می‌خواهد به همان نقطه‌ای برگردد که از آن خارج شده یا روش دیگری را اتخاذ کند.»
در شرایطی که حتی آغاز دور جدید مذاکرات همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد؛ تنش‌های بین المللی علیه جمهوری اسلامی رو به افزایش است.

🔹از یک سو اسرائیل می گوید تمرین های نظامی خود را برای هدف قرار دادن اهداف اتمی در ایران از سر می گیرد. ایران درباره این اظهارات به سازمان ملل متحد اعتراض کرده است. از سوی دیگر جو بایدن، رییس جمهوری آمریکا٬ روزگذشته (یکشنبه ۹ آبان) هشدار داده بود که آمریکا به هر اقدامی که ایران علیه منافع واشنگتن دست بزند، «پاسخ» خواهد داد.
دو روز قبل از این هشدار بایدن، وزارت خزانه‌داری ایالات متحده چهار شهروند ایرانی، از جمله فرمانده واحد پهپادی سازمان هوا‌فضای سپاه پاسداران را به همراه دو شرکت ایرانی به اتهام ارتباط آنها با سپاه پاسداران تحریم کرد.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/92921

©
@Zeitoons
با هم مهربان‌تر باشیم؛ به‌ یاد آزاد جلالی‌زاده

📝طاها پارسا


▫️هفته گذشته، به‌مناسبت میاد پیامبر اسلام، همکارانم اتاقی را در کلاب‌هاوس برگزار کردند. یکی از میهمانانِ اتاق زیتون کمتر از ۴۸ بعد، از جهان فانی درگذشت و ما را وداع گفت. این یادداشت ادای دینی است به این دوستِ نادیده؛ «محمدآزاد جلالی‌زاده». پدر و پدربزرگِ آزاد، مسلم و علی جلالی‌زاده، از قربانیان خشونت‌های کور پس از انقلاب ۵۷ بودند. این پسر و پدر، ۱۹ تیر ماه ۱۳۶۰، از سوی گروهی از مخالفان جمهوری اسلامی ترور شدند. همسرِ مسلم، در زمان ترور، آبستنِ آزاد جلالی‌زاده بود و آزاد پیش از آن‌که پا به دنیا بگذارد، پدر و پدربزرگش را از دست داد و رنج و دردِ دیدار پدر را تا همین چندر روزِ پیش به‌دوش می‌کشید و دلش «نوازش‌ها و سخت‌گیری‌های پدر را کم داشت». روایتِ این کشتار را ، آزاد، سال‌ها پیش در یکی از نشریات محلی کردستان،سیروان، چنین نوشت:
«نوزدهم تیرماه ۱۳۶۰ شمسی. پاسی از شب گذشته است. زنگ خانه‌‌ای قدیمی در محله‌ی قطارچیان سنندج به‌صدا در می‌آید. در باز می شود. در خانه زن پا-به-ماه و همسرش در یک اطاق و دیگرانی در اتاق‌های مجاور زندگی ساده و بدون تجملات خویش را می‌گذرانند. در سیاهی شبعده‌ای مسلح به حیاط منزل وارد می‌شوند‌ ملاعلی، پیش‌نماز مسجد محله، را به بیرون می‌برند و به او شلیک می‌کنند. ملا مسلم، فرزند ملا علی، کهبا توجه به سواد و اخلاق و تخصص و تعهد و هوش سرشارش می‌تواند یکی از «سرمایه های عظیم اجتماعی» آینده‌ی کردستان و ایران باشد، ازپله‌ها پایین می‌آید تا ببیند چه خبر است. می‌خواهد با مهاجمین به بحث بنشیند و آنان را آرام کند.

🔹در کنارش شیخ وسیم که تسلطش بر عربی وکُردی مثال‌زدنی است، ایستاده است. بالاتر فاطمه، مادر مسلم و همسر ملا علی، و علویه[مادرم] همسرِ باردار مسلم، با نگرانی غیر قابل وصفیبه نظاره نشسته‌اند. «مسلم» می‌خواهد حرف بزند. می‌خواهد بگوید: «شلیک نکنید ، بحث کنیم…». قدمی به جلو می‌آید. مهاجمین سگ‌های ذهنو جسم‌شان را رها ساخته‌اند و منطق سرشان نمی‌شود و می‌خواهند با تفنگ و خشونت و ترور، دموکراسی برای ایران و خودمختاری برایکردستان‌! را پیاده کنند… دست‌ها روی ماشه می‌رود. یک خشاب کامل بر بدن مسلم خالی می‌‌شود. به سوی شیخ وسیم هم تیراندازی می‌کنند. جلال، برادر نوجوان مسلم، پاره‌سنگی بر می‌دارد تا به نوعی دفاع کرده باشد. در آیین مهاجمین کوچک و بزرگ بایستی کشته شوند. مخالفی نفکری و غیر فکری باید محو شوند. رگباری بر بدن جلال هم جا خوش می‌کند. فریاد و ناله و ضجه‌ی زنان به آسمان می‌رود. نتیجه چیست ؟ ایران و کردستان یکی از سرمایه های عظیم روشنفکری خود را، ملا مسلم،یکی از روحانیون بزرگ را، ملا علی، از دست می‌دهند وجلال، که اکنون یکی از سرمایه‌های اجتماعی ماست، و شیخ وسیم که از آن به بعدکنج عزلت را برگزیده است، به شدت مجروح می‌شوند. مادرمسلم سال‌ها بعد افسردگیش تبدیل به سرطان می‌شود و دار فانی را وداع می‌گوید و علویه، هنوز که هنوز است دچار استرس و نگرانی وافسردگی است … و من، محمدآزاد، فرزند مسلمی که دو ماه بعد قرار بود در آغوش پدر آرام گیرد، اکنون که سی‌و اندی سال از آن ماجرا گذشتهاست، منتظر دیدار پدر و پدربزرگم در قیامتم.
و اکنون می‌گویم: دیگر بس است! سلاح‌های خشن سرد و گرم، فیزیکی و غیر فیزیکی را کنار بگذاریم و بس کنیم شلیک‌ها را و با هم بحث کنیم. کردستان و ایران از خشونت خسته است. اندکی با هم مهربان‌تر باشیم. دلم، نوازش‌ها و سخت‌گیری‌های پدر را کم دارد. «مسلم»! دوستت دارم و دیدار به قیامت…

من، متأسفانه هیچ‌گاه موفق به‌دیدار آزاد نشدم با او اما، گاه و‌ بی‌گاه، در ارتباط بودم. نخستین بار، دهه‌ی هشتاد از من خواست که در نقد مطلبی برای وبلاگش چیزی بنویسم. نوشتم و او نیز بر آن نقدی نوشت. سال‌ها بعد، هر از گاهی مطالبش را برای انتشار در وب‌سایت «جرس» می‌فرستاد و از معدود فعالان سیاسی و اصلاح‌طلبی بود که جرأت نوشتن برای ما را داشت. برای «زیتون» هم نوشت.
محمدآزاد، اصلاح‌طلب بود و منتقد بسیاری از اصلاح‌طلبان. به‌رسم پدرش که هم در حوزه‌های اهل سنت طلبگی و در دانشگاه تهران به تحصیل علوم قضایی دانشجو بود، در دوگانه‌ی دین و دنیا غور می‌کرد و به نواندیشی دینی گرایش داشت و بی‌محابا می‌اندیشید. چنان‌چه از نوشته‌اش برای سا‌لگرد پدر معلوم است، حتی قاتلان پدر را هم به پرهیز از خشونت و گفت‌وگو فراخوانده و گویی آنان را نیز بخشیده است. باید باور، قلب و روح بزرگی در پس چنین کلماتی باشد.
…

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/92970

©
@Zeitoons
🍃مدیرعامل آب و فاضلاب خوزستان: مردم آب شور می‌خورند

▫️محمدرضا کرمی‌نژاد، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خوزستان٬ گفت که در روزهای اخیر EC آب در شهرهای خرمشهر، آبادان، شادگان و دشت آزادگان بالا رفته است به گونه‌ای که اکنون در برخی مناطق، مردم در حال مصرف آب شور هستند. به گفته محمدرضا کرمی‌نژاد خوزستان دارای ۷۶ شهر و ۳ هزار روستا است و آبرسانی به ۴.۶ میلیون نفر جمعیت این استان انجام می‌شود و در شبانه‌روز ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار مترمکعب آب در استان خوزستان در حال توزیع است.

🔹به گزارش ایسنا، او افزود: «۹۱ تصفیه‌خانه، ۲۰۴ ایستگاه پمپاژ، ۳۰ هزار کیلومتر شبکه و ۴۳۶ حلقه چاه در خوزستان برای تامین آب شرب مردم داریم.» مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خوزستان با اشاره به بازدید از وضعیت آب و فاضلاب مناطق شهری اهواز افزود: «هر چند در جایی که رفتیم و گفته شد آب بو می‌دهد، زیر قضیه زدیم اما بد هم نمی‌گویند زیرا فاضلاب از ۲۴ نقطه اهواز وارد رودخانه کارون می‌شود و متاسفانه این اتفاقات رخ می‌دهد که باید این مساله حل شود.»

© @Zeitoons
زیتون دانشجو | آستین نو، بخور پلو

▫️زیتون
: دو روز پیش خبری به ظاهر بی‌اهمیت مبنی بر «عدم تمدید حکم ریاست دانشگاه امام صادق» باعث شد تا بار دیگر، جنجال‌های مربوط به این پایگاه تامین نیروی حکومت اسلامی تازه شود. هفدهم مهر ماه ۱۳۹۷ بود که صادق لاریجانی، رئیس هیئت امنای دانشگاه امام صادق، طی حکمی حسین علی سعدی را به مدت سه سال به ریاست این دانشگاه منصوب کرد. حالا نزدیک به یک ماه است که نه حکم قبلی تمدید شده و نه فرد دیگری به عنوان رئیس جدید معرفی شده است.
هشت سال پیش از انقلاب، مرحوم حبیب لاجوردی و مرحوم محمدتقی برخوردار که از کارآفرینان به نام ایران بودند، تصمیم به تاسیس «مرکز مطالعات مدیریت»، با همکاری دانشگاه هاروارد گرفتند. این رویا تنها هشت سال عمر کرد و بلافاصله در جریان تقسیم غنائم پس از انقلاب، تمامی دارایی‌های لاجوردی مصادره و این مرکز مطالعات هم نصیب محمدرضا مهدوی کنی شد و به دانشگاه امام صادق تغییر نام پیدا کرد.


🔹زهیر انصاریان، دبیر «هسته منظومه فکری علامه طباطبایی»، در هفتمین سالگرد مرگ مهدوی کنی در خصوص انگیزه او در باب ساخت این دانشگاه گفت: «حاج آقا مهدوی بر این باور بودند که دانشگاه اسلامی حوزه نیست و مأموریت تبلیغی و اجتهاد دینی ندارد. ایشان وجه تمایز دانشگاه اسلامی و غیر اسلامی را در برنامه‌ریزی درسی می‌دانستند و معتقد بودند بایستی برنامه‌ریزی تلفیقی از علوم رایج و علوم اسلامی ایجاد شود. به عبارتی چند رشتگی موازی بایستی حاکم بر برنامه‌ی دانشگاه باشد.»
وی در ادامه افزود: «حاج آقا قائل به استقلال نهاد علم از قدرت بودند و گره خوردن علم به قدرت را انحراف از مسئله می‌دانستند. ایشان دانشگاه اسلامی را یک نهاد واسط می‌دانستند که بایستی دائماً میان نظر و عمل در رفت و برگشت باشند و حل مسائل مبتنی بر مبانی را در گرو این تعامل و رفت و برگشت می‌دانستند. تربیت علمی ایشان در دانشگاه به نحوی بود که کاملاً به تکثر دیدگاه‌ها و نظرات بها می‌دادند و در برنامه‌ریزی درسی نظری نمی‌دادند و یا نظر خود را هیچ‌گاه تحمیل نمی‌کردند.»
البته مهدوی کنی با مطرح کردن بحث «استقلال نهاد علم از قدرت» از سویی و تاسیس دانشگاهی ایدئولوژیک با هدف تربیت مدیران آینده از سویی دیگر، سر شوخی عجیبی را باز کرد، وگرنه این حجم از وارستگی که به ایشان نسبت می‌دهند با اهداف بلند مدت پایگاه امام صادق در رشد و گسترش ایدئولوژی اسلام در تمامی عرصه‌های مدیریتی کشور، کوچکترین همخوانی‌ای ندارد.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/92943

©
@Zeitoons
انتخاب زاکانی؛
«شعری بخوان که با آن رطل گران توان زد»

▫️زیتون ـ مهسا محمدی
: شهردار تازه از راه رسیده‌ی تهران توصیه‌ای از رهبر را آویزه گوش کرده و دستیاری برای خود اختیار کرده که، بنابر آنچه در حکم انتصابش آمده قرار است «ظرفیت بی‌بدیل شعر مومنانه و انقلابی» را  شناسایی و حمایت کند و به واسطه «استعدادهای این عرصه در محلات و مساجد و محافل دینی و هنری، مسیر تحقق گفتمان انقلاب اسلامی را هموارتر» کند.  زاکانی روز گذشته در ادامه انتصابات بحث برانگیز روزهای اخیرش، پست جدیدی با عنوان «دستیار ویژه در حوزه شعر و ادبیات فارسی» در شهرداری تهران تعریف کرد و مرتضی امیری اسفندقه را در این سمت گماشت. 

🔹شهردار تهران در انتخاب فرد مورد نظر هم علایق رهبر جمهوری اسلامی را در نظر گرفته است. مرتضی امیری اسفندقه به همراه علیرضا قزوه، مدیر مرکز آفرینش‌های ادبی و هنری حوزه هنری انقلاب اسلامی، از مقرب‌ترین‌ها در محفل شعرخوانی رهبر هستند. معمولا این دو نفر افرادی را که اجازه ورود به محفل شاعرانه رهبر دارند، انتخاب و غربال کنند. 

▫️چرا این خبر مهم است؟

 در جمهوری اسلامی شعر «هنر ملی» ایران است. فارغ از با مسما بودن یا نبودن، این عنوان بالاخص در محافل ایدئولوژیک – شاعرانه رهبر جمهوری اسلامی بسیار مقبول افتاده و تکرار می‌شود.  شعر، یا به عبارت بهتر شعر با تعریف مد نظر نظام، در میدان بی‌رقیبی که در آن همه‌ی هنر‌های دیگر از موسیقی و هنرهای تجسمی گرفته تا هنرهای نمایشی، اگر نگوییم حرام، مکروه به حساب می‌آیند و تار و مار می‌شوند، توانسته به لحاظ فرم و محتوا در چارچوب‌های تنگ نظام جا بگیرد و در وضعیتی گل‌خانه‌ای رشد کند. به نظر می‌رسد به رسمیت شناختن شعر به عنوان هنر ملی ایران در جمهوری اسلامی، بابت کارآیی آن در بُعد تبلیغاتی بوده. اگر نه بخش اعظم میراث شعری ایران چه کلاسیک و چه نو در گفتمان رسمی جمهوری اسلامی یا سانسور می‌شود و یا مورد بی‌اعتنایی قرار گرفته و بالاجبار منزوی می‌شود.

🔹شعر خوب اما برای خامنه‌ای شعری است که «موضع داشته باشد». او می‌گوید: «چنانچه ما شعری داشته باشیم که نسبت به مسائل جاری کشور هیچ موضعی نداشته باشد، این شعر به کار نیاز کشور نمی‌آید». او بر این موضوع به کرات در محافل شعر معروف‌اش که هر ساله در نیمه ماه رمضان برگزار می‌شود، تاکید کرده است.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/93015

©
@Zeitoons
استفاده از مفهوم «شبه‌علم» ضرورت دارد

📝کیارش آرامش

▫️درآمد
: دکتر حسین شیخ رضایی در گفتگویی که با عنوان «شبه‌علم:مسئله یا شبه مسئله؟» منتشر شد، به طور مبسوط توضیح دادند که به دلیل روشن نبودن و گسترده بودن مفهوم شبه علم و همچنین به منظور جلوگیری از سوءتعبیر، بهتر است از عنوان «شبه علم» استفاده نکنیم. این مختصر نقدی بر این دیدگاه است و در آن استدلال می‌شود که  چرا استفاده از واژۀ «شبه علم» ضرورت دارد و این مفهوم بر خلاف خودش می‌تواند مفید باشد.
***
▫️ابتدا از آقای محمدرضا واعظ و از همۀ طرف‌های گفتگو در پرونده «علم و شبه‌علم» که افرادی متبحر و متخصص‌اند، بابت برگزاری این مجموعه گفتگوها تشکر می‌کنم. من با پیام اصلی دکتر حسین شیخ رضایی موافقم و پیام اصلی این است: برای افتراق علم و شبه‌علم یک چوب جادویی وجود ندارد که بتوانیم با آن علم و شبه‌علم را از هم جدا کنیم؛ یک کاغذ تورنسل نداریم که هر رنگی نشان از یکی از آنها باشد. در اوایل قرن بیستم، بعضی از فیلسوفان علم از جمله پوپر تلاش کردند که این چوب جادویی را ایجاد کنند. آن‌ها با در نظر گرفتن یک شاخص سعی کردند بتوانند علم و شبه‌علم را از هم جدا کنند. بعدها مشخص شد که کار به این سادگی نیست و در هر رشته و دیسیپلین علمی برای افتراق علم از شبه علم به مجموعه‌ای از روش‌ها و بینش‌های مربوط به آن رشته نیاز است. بنابراین، متخصصان هر رشته در فرایندیشفاف و باز و اصطلاحا دموکراتیک، یعنی همه امکان مشارکت داشته باشند،می‌توانند در رشته خو علم و شبه علم را افتراق دهند. این حرف کاملا درستی است و تردیدی در آن نیست. به عبارت دیگر، در این مورد با هم موافقیم که هیچ چوب جادویی وجود ندارد و علم و شبه علم یک طیف هستند. بعلاوه، در مواردی به راحتی متخصصین یک رشته می‌توانند بگویند چه چیزی علم است و چه چیزی شبه علم؛ اما درصد کوچکی از موارد هم می‌ماند که تمیز دادن علم از شبه علم سخت است و یا حتی موضوع محل اختلاف نظر و بحث است. این نیز حرف کاملا درستی است.

🔹اما آنچه که من با آن اختلاف نظر دارم و می خواهم پاسخ دهم این است که ایشان گفتند که شبه علم مفهومی است که فایده چندانی ندارد و بهتر است از آن استفاده نکنیم و اگر ما با نظریه و یا روشی مخالفیم، به جای اینکه یک کلمه که حالت انگ و ناخوشایند دارد را به کار ببریم، بهتر است بگوییم به چه دلایلی با آن مخالفیم و ایراداتش چیست و چه اشکالاتی دارد؛ چون هیچ‌کس دوست ندارد عنوان شبه علم به آن نسبت داده شود. بنابراین، به جای این‌که از شبه علم استفاده کنیم بگوییم که هر کدام چه ایراداتی دارد. در ادامه، من می‌خواهم پاسخ بدهم که چرا شبه علم مفهوم مفید، معرفت بخش و قابل استفاده‌ است و چرا ما بایستی از آن استفاده کنیم؟
دلایل دکتر شیخ رضایی گسترده است و باید سریع از آن بگذرم. ایشان گفتند شبه علم دامنۀ خیلی وسیعی را در بر می‌گیرد. این حرف صحیحی است؛ اما به این معنی نیست که از واژه شبه علم استفاده نکنیم. چون علم هم گستره وسیعی را در بر می‌گیرد و به این معنی نیست که از واژه علم استفاده نکنیم. در واقع، خیلی از واژه‌ها هستند که گستره وسیعی را در بر می‌گیرند ولی تعریف مشخصی از آنها نمی‌توانیم ارائه دهیم،مثل هنر؛ هیچ کس نمی‌تواند از هنر تعریف مانع و جامعی بدهد که هنر چه چیزیاست. حتی علم هم تا حد زیادی همین‌طور است. کسی نمی‌تواند تعریف مانع و جامعی بدهد که چه چیزی علم است؛ تعریفی جامع که همۀ مصادیق علم را دربرگیرد و هیچ چیز دیگری خارج از آن نیفتد. اما این به این معنی نیست که از واژه‌ای مثل هنر و علم استفاده نکنیم. 

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/93031

©
@Zeitoons
🍃درگیری سپاه و آمریکا در دریای عمان

▫️شبکه خبر صدا و سیما ساعتی پیش مدعی شد که درگیری جدیدی بین سپاه پاسداران و نیروهای نظامی آمریکا در دریای عمان رخ داده است. از صبح امروز (چهارشنبه) شبکه خبر اعلام کرده بود که تا ساعتی دیگر «خبری مهم» منتشر خواهد شد. این شبکه خبر بدون اشاره به موضوع، زیرنویس کرده: «انتشار خبری افتخار آفرین از اقتدار دلاور مردان ایران اسلامی تا ساعتی دیگر» پیش از اعلام رسمی این خبر اما برخی از کانال‌های تلگرامی نزدیک به سپاه پاسداران خبر از «برخورد قاطع نیروی دریایی سپاه پاسداران با ناو آمریکایی» دادند.

🔹در نهایت اما بخش خبری ساعت ۱۳ شبکه خبر با عنوان «با اقدام به‌موقع و مقتدرانه نیروی دریایی سپاه عملیات دزدی دریایی و سرقت نفت ایران توسط آمریکا ناکام ماند.» این خبر را تایید کرد. بر اساس این خبر یک ناو آمریکایی اقدام به مصادره یک نفتکش ایرانی در دریای عمان کرده بود. ناو آمریکایی این نفتکش حامل نفت صادراتی ایران را پس از مصادره بسوی مقصدی نامعلوم هدایت می‌کرد. هرچند این اقدام نیروی نظامی آمریکا با اجرای عملیات هلی برن بر روی عرشه نفتکش ناکام ماند. این نخستین بار نیست که سپاه پاسداران و نیروهای آمریکایی در خلیج فارس و دریای عمان درگیری محدود دارند.

🔹خبرهای تکمیلی در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/93057

©
@Zeitoons
🍃عدالت علی منتشر کرد: افشای اسناد مرتبط با اعتراضات آبان ۹۸

▫️گروه هکرهای سایبری «عدالت علی» مدارکی امنیتی مرتبط با زندان اوین در ماه‌های پس از اعتراضات آبان ۹۸ را که با رده «محرمانه» طبقه‌بندی شده برای بی بی سی فارسی ارسال کرده است. در یکی از این اسناد به تاریخ چهارم دیماه ۱۳۹۸ که اداره کل زندان های استان تهران – یگان حفاظت آن را ارسال کرده است، آمده است: «برخی یگان‌ها در مدیریت و کنترل اغتشاشات اخیر و بکارگیری از سلاح گرم برای جلوگیری از اغتشاشگران و همچنین حفاظت از مقر و امکان تحت پوشش دچار ابهام بوده است.» در بخش دیگری از این سند آمده است:‌ «هر چند در دستورالعملهای صادره همیشه تلاش نموده تا ضمن خویشتنداری از سایر اقدام ها برای مهار و کنترل جمعیت ها استفاده نمایند. لیکن بهره‌گیری از سلاح در برخی موارد اجتناب ناپذیر خواهد بود.» گروه سایبری به نام «عدالت علی» از روز یک‌شنبه ۳۱ مرداد تصاویری را منتشر کرده که با هک کردن دوربین‌های امنیتی زندان اوین به دست آورده است.

© @Zeitoons
علم و شبه‌علم ۷ | گفت‌وگو با مهدی نسرین
جذابیت‌های روان‌شناختی شبه‌علم

زیتون– محمدرضا واعظ: 
بحث پرونده علم و شبه علم این اواخر بسیار جذاب شده است. ما این گفتگوها را با تاریخ علم و آغاز علم مدرن با دکتر امیرمحمدگمینی آغاز کردیم و بعد به سراغ پزشکی با دکتر کیارش آرامش رفتیم که در آن برنامه به گفتگو دربارۀ طب مکمل و طب جایگزین پرداخته شد‌. در ادامه، با دکتر محمدرضا سرگلزایی با محوریت جادو و درمان صحبت کردیم و در این زمینه به بیماری‌های تلقینی و درمان‌های تلقینی پرداخته شد. سپس، با دکتر امیراحسان کرباسی‌زاده درباره آفرینش و تکامل‌گرایی صحبت کردیم و با دکتر سعید ناجی درباره کارآمدسازی نظام آموزشی توسط نظریات فلسفه علم بحث شد. سرانجام، با دکتر حسین شیخ‌رضایی با عنوان «شبه‌علم:مسئله یا شبه مسئله» گفتگو کردیم که ایشان در بحث‌شان یک پارادایم جدید باز کردند و روی این نکته دست گذاشتند که ما هرکاری بکنیم نمی‌توانیم از ارزش بار بودن واژه شبه علم خلاص شویم؛ یعنی شبه علم، تعریفی‌ست که صرفا توصیفی نیست و ارزش‌بار است.

🔹دکتر شیخ‌رضایی با دسته‌بندی انواع مقولات در ذیل واژه شبه‌علم، نشان دادند که شبه‌علم چنان واژه جامع و مانعی نیست که ما به راحتی بتوانیم در هر جایی از آن استفاده کنیم و در نهایت‌بحث‌شان را این‌گونه بستند که معمولا وقتی که نظریات علم مختلف را بررسی می‌کنیم، از مجموعه ای از روش‌های علمی می‌توانیم استفاده کنیم و چه بهتر که به‌جای برچسب‌گذاری شبه‌علم، که یک ارزش‌گذاری همراه با بار منفی‌ست، برای مصادیقِ شبه‌علم، بگوییم آن‌ها علم نیستند به این دلیل و دلایل را ذکر کنیم. به طور خلاصه، دکتر شیخ رضایی با ارائۀ مثال‌هایی، اذعان داشتند که بهتر است از واژۀ ارزش‌بار شبه علم استفاده نشود. دکتر آرامش‌در نقدی که داشتند، با این بخش از صحبت‌های دکتر شیخ رضایی مخالف بودند و بر این باور بودند که استفاده از واژه شبه‌علم، سودمندی‌هایش بیشتر از ضررهایش هست؛ بخصوص برای مردمی که عام‌تر هستند و سواد آنچنانی ندارند، مثلا نمی‌دانند کوانتوم چیست.  این مقدمه‌ای از گفتگوهایمان تا امروز بود. جناب دکتر نسرین، اکنون در خدمت شما هستیم تا بحث جذابیت‌های روانشناختی شبه‌علم را آغاز کنیم.

▫️مهدی نسرین: خب من این‌گونه شروع می‌کنم که درباره چه چیزهایی حرف نمی‌زنم. من قصد جمع‌بندی نظرات قبلی را ندارم؛ گرچه از برخی از آن‌ها در صحبت‌هایم استفاده می‌کنم. 
نکته دوم این‌که در این گفت‌وگو تلاش می‌کنم که تعیین مصداق نکنم و در هیچ زمانی سعی نخواهم کرد که بگویم مثلا «زمین گرد است» شبه‌علم است یا «واکسن به اُتیسم می‌انجامد»، شبه‌علم است یا نه. سعی می‌کنم صحبت‌هایم در واقع مشاهده‌ای از این باشد که چرا مردم به سراغ برخی باورها می‌روند و به سراغ برخی نمی‌روند. البته به جز یک مورد که اگر از من بپرسید نظریه روان‌کاوی فروید علم است یا نه؟ آنجا قطعا می‌گویم علم است، ولی سوال‌های دیگر اگر در مورد تعیین مصداق باشد سعی می‌کنم از آن فرارکنم.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/93085

©
@Zeitoons
🍃گوهر عشقی و سحر بهشتی بازداشت شدند

▫️گوهر عشقی و سحر بهشتی، مادر و خواهر ستار بهشتی توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده‌اند. بنیاد ستار بهشتی،‌ وبلاگ نویس کشته شده در بازداشتگاه پلیس ایران٬ در این رابطه گزارش داد که ماموران امنیتی ساعت ۲۲:۲۰ دقیقه چهارشنبه دوازدهم آبان‌ماه با «یورش» به منزل سحر بهشتی ‌ضمن بازرسی و جمع آوری لوازم ارتباطی آنان، «اعضای خانواده» ستار بهشتی را بازداشت کردند. طبق این گزارش، مصطفی اسلامی همسر سحر بهشتی که به رفتار ماموران با همسر و مادر همسرش اعتراض کرده بود، نیز «مورد ضرب و‌شتم شدید قرار» گرفت و بازداشت شده است.

🔹بنیاد ستار بهشتی همچنین خبر داد که بازداشت خانواده ستار بهشتی در حالی صورت گرفته که قرار بود روز پنجشنبه به دعوت این بنیاد مراسم سالگرد کشته شدن ستار بهشتی و یادبود کشته‌شدگان اعتراضات آبان با حضور گوهر عشقی و فعالان سیاسی برگزار شود.

© @Zeitoons
باز هم تلاش سپاه برای فریبِ مردم

▫️زیتون
– یک روز پس از اعلام خبر رویارویی نیروی دریایی سپاه پاسداران و ارتش آمریکا در دریای عمان٬ حال خبرهای بیشتری از آن اتفاق منتشر شده است. بنا به گزارش‌های متعددی معلوم شده که درگیری پیش آمده مربوط به ۹ روز پیش اعلام خبر رسمی آن بوده است. دریادار پاسدار علی فدوی٬ جانشین فرمانده‌کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی٬ صبح امروز و در مراسم ۱۳ آبان در گلزار شهدای کرمان ضمن تایید این خبر مدعی شد: «بهترین زمان انتشار خبر سرکوب کردن نیرو‌های آمریکایی در خلیج فارس شب ۱۳ آبان بود تا همه بدانند آمریکا همیشه شکست خورده است.» صبح روز گذشته (چهارشنبه) شبکه خبر صدا و سیما مدعی شد که درگیری جدیدی بین سپاه پاسداران و نیروهای نظامی آمریکا در دریای عمان رخ داده است.

🔹پیش از اعلام رسمی این خبر اما برخی از کانال‌های تلگرامی نزدیک به سپاه پاسداران خبر از «برخورد قاطع نیروی دریایی سپاه پاسداران با ناو آمریکایی» دادند. در نهایت بخش خبری ساعت ۱۳ شبکه خبر با عنوان «با اقدام به‌موقع و مقتدرانه نیروی دریایی سپاه عملیات دزدی دریایی و سرقت نفت ایران توسط آمریکا ناکام ماند.» این خبر را تایید کرده بود. بر اساس این خبر یک ناو آمریکایی اقدام به مصادره یک نفتکش ایرانی در دریای عمان کرده بود. ناو آمریکایی این نفتکش حامل نفت صادراتی ایران را پس از مصادره بسوی مقصدی نامعلوم هدایت می‌کرد. هرچند این اقدام نیروی نظامی آمریکا با اجرای عملیات هلی برن بر روی عرشه نفتکش ناکام ماند. این در حالی است که پس از چندین ساعت سکوت خبرگزاری رویترز به نقل از مقام‌های آمریکایی که نخواسته‌اند هویتشان فاش شود، گزارش رسانه‌های ایران را «غیرواقعی» خوانده‌اند و گفته‌اند هیچ تلاش از سوی آمریکا برای توقیف نفتکش انجام نشده است. صبح امروز جان کربی، سخنگوی پنتاگون ادعاهای ایران را کاملا نادرست، ساختگی و دروغ خواند. انتشار این خبر در آستانه ۱۳ آبان، سالگرد اشغال سفارت آمریکا در ایران، بی‌ارتباط با تعیین زمان آغاز دور جدید مذاکرات جمهوری اسلامی و کشورهای اروپایی نبود.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/93103

©
@Zeitoons