زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
🍃به دستور وزیر ارشاد کتاب‌های سعید مدنی ممنوع الانتشار شد

▫️سعید مدنی، جامعه‌شناس، نویسنده و پژوهشگر ارشد علوم اجتماعی، طی نامه‌ای به وزیر فرهنگ و ارشاد خبر از ممنوع‌الانتشار شدن کتابهایش داد. مدنی در این نامه که نسخه‌ای از آن برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ نوشت:

🔹تاکنــون مقــالات متعــدد و ۱۵ جلــد کتــاب در زمینــه‌ی مســائل اجتماعـی ایـران تالیـف و منتشـر کـرده‌ام، از حـدود دو سـال پیـش چهـار جلـد کتـاب بـه قـرار زیـر بـرای صـدور مجـوز انتشـار بـه وزارت متبــوع جنابعالــی ارســال کــرده‌ام:

فساد علیه فساد (نابرابری، فقر و فساد) به شماره پیگیری: ۲۱۶۳۶۵۶

جنبشهای اجتماعی و امید به شماره پیگیری: ۲۲۲۴۸۴۳

علیه خشونت به شماره پیگیری: ۲۱۴۰۱۶۸

جامعه‌شناسی اعتیاد به شماره پیگیری: ۲۱۲۲۴۲۸

🔹سعید مدنی در ادامه افزود است که وزارت ارشاد به ناشر کتاب‌هایش اطلاع داده است که هیچ یک از کتاب‌های تالیف او از این پس مجوز انتشار دریافت نخواهد کرد.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/93997

© @Zeitoons
«تضمین» برای خروج از وطن؛ تراژدی یا کمدی؟


▫️زیتون ـ یلدا امیری
: نزار زکا، شهروند لبنانی و زندانی سیاسی سابق در ایران، به سخنان وزیر خارجه جمهوری اسلامی درباره تضمین بازگشت ایرانیان دوتابعیتی به ایران واکنش نشان داد. حسین امیرعبداللهیان دو روز پیش گفته بود: «هر یک از ایرانیان در خارج از کشور که نگران این هستند که اگر فردا بیایند در فرودگاه دستگیر می‌شوند، اگر از سامانه‌ای که در وزارت خارجه از یک هفته بعد بارگذاری می‌شود، استعلام کنند، ما به آنها پاسخ می‌دهیم که شما هیچ مشکلی ندارید و می‌توانید به ایران بیایید و برگردید و اگر مشکلی پیش آمد ما در وزارت خارجه مسئول هستیم و این را تضمین می‌کنیم.» زکا که پس از چهار سال زندان در ایران سه سال پیش آزاد شد، در واکنش به این ادعا در توییتر خود نوشت: «تضمین‌ها چیست و از چه کسانی است؟ شما؟ درباره خارجی‌ها چطور؟ زمانی که من دعوت و ربوده شدم شما در وزارت خارجه بودید.» او افزود: «به‌نظر می‌رسد سپاه می‌خواهد تعدادی از ایرانی‌های دو تابعیتی را برای رفتن به ایران فریب دهد؛ این هشداری به ایرانی های دوتابعیتی است که به کشورشان نروند.»

🔹زکا کارشناس فناوری اطلاعات است که شهریور ۱۳۹۴ با دعوت دولت روحانی برای شرکت در «همایش بین‌المللی نقش‌آفرینی زنان در توسعه پایدار» به تهران آمد و سه روز بعد بازداشت شد.
رهبر جمهوری اسلامی نیز روز ۲۶ آبان در مورد مهاجرت نخبگان گفت: «در بعضی از دانشگاه‌ها عناصری هستند که جوان نخبه را تشویق می‌کنند به ترک کشور، من صریح می‌گویم این خیانت است، این خیانت است، این دشمنی با کشور است، دوستی با آن جوان هم نیست.» غلامحسین کرمی، نماینده مجلس هم ۳۰ آبان با بیان اینکه یکی از دغدغه‌های «حضرت آقا» استفاده از توانمندی داخلی و نیروی جوان ارزشی و بسیجیان دلسوز است، گفت: «مجلس باید راه‌های حمایت از این نخبگان را با کمک دولت در قالب طرح و لایحه تدوین کند.»

▫️چرا این خبر مهم است؟
همین‌که وزیر امورخارجه برای امکانِ خروج از وطن می‌خواهد به دوتابعیتی‌ها «تضمین» بدهد، به‌تنهایی گویاست که ایران با بحران‌های مهاجرت و فرار مغزها روبروست و اعتمادی هم به «اصل برائت» وجود ندارد. ایران یکی از بالاترین آمار فرار مغزها در جهان را دارد. سالانه ده‌ها هزار متخصص تحصیل‌کرده کشور را ترک می‌کنند. صندوق بین‌المللی پول، در سال ۱۳۸۸ اعلام کرد ایران از نظر مهاجرت نخبگان، در میان ۹۱ کشور در حال توسعه و توسعه‌نیافته مقام نخست را دارد و این روند طی یک دهه اخیر روند تصاعدی داشته است. مهمترین دلیل مهاجرت بی‌ثباتی اقتصادی، نبود فرصت‌های شغلی و آزادی‌های سیاسی و مدنی عنوان می‌شود. علاوه بر این دوتابعیتی‌ها و نخبگان همواره در معرض برخوردهای امنیتی دستگاه‌های اطلاعاتی هستند این افراد با اتهامات مختلف و عموما جاسوسی بازداشت می‌شوند و به عنوان اهرم فشار در سیاست خارجی، «گروگان» جمهوری اسلامی می‌شوند.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94020

©
@Zeitoons
▫️زیتون دانشجو | فرهنگ ادغام یا توریسم سلامت؟

▫️زیتون
: محمدعلی زلفی گل، وزیر علوم دولت رئیسی، در تازه‌ترین اظهارات خود جنجالی به پا کرده و سیل واکنش‌های منفی را به سوی خود روانه کرده است. ماجرا از آنجا شروع شد که وزیر علوم در سخنانی از «لزوم ادغام سریع دو وزارتخانه‌ی بهداشت و علوم با یکدیگر» سخن گفت: «شورای عالی انقلاب فرهنگی اصل تاسیس و کارکردش این است که فراتر از تعارض منافع و مسائل سیاسی باید موضوعات را پیگیری بکند. هر چه زودتر دو وزارتخانه بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزاتخانه علوم با هم ادغام شوند، جلوی ضررهای بیشتر گرفته خواهد شد.»
وی در ادامه استدلال جالبی در خصوص «همگرایی رشته‌ها» مطرح کرد و گفت: «مگر می‌شود رشته داروسازی را از شیمی و داروسازی را از بیوشیمی جدا کرد! مگر می‌توان رشته انگل شناسی پزشکی را از دامپزشکی و کشاورزی جدا کرد. اگر دانشگاه‌های وزارت بهداشت و وزارت علوم در کنار هم قرار بگیرند، رتبه‌بندی دانشگاه‌های ایران در ابعاد بین‌المللی فرق خواهد کرد. در خصوص بخش ظرفیت‌های پزشکی؛ یک استاندارد جهانی نسبت پزشک عمومی با جمعیت وجود دارد. اگر طبق آمار جهانی، ایران از استانداردها جهانی در سرانه پزشکی عقب است بنابراین باید در عمل به این میزان دست یابد.»

🔹این در حالی است که پس از اعتراضات گسترده، طی اظهارنظری دیگر در ظاهر از موضع خود کوتاه آمد، اما در واقع با پافشاری بر سر ایده‌ی شتابزده خود افزود: «داشتن متولی واحد در امر آموزش کشور، لزوماً به معنای ادغام وزارتخانه‌های مربوطه نیست. یکی از مسائل و اشتباهات رخ داده در بخش سیاست‌گذاری علمی کشورمان بحث واگرایی بوده است. نباید رشته‌های مختلف علوم بین وزارتخانه‌های مختلف از هم جدا و جزیره‌ای باشند، چرا که نمی‌توان رشته‌های پزشکی را از رشته‌های علوم مهندسی و علوم انسانی و کشاورزی و دامپزشکی جدا کرد و در این صورت تحقیقات بین رشته‌ای معنادار نخواهد بود.»
اهمیت تحقیق و بررسی ایده و تصمیمات کلان بر هیچ کسی پوشیده نیست، اما در این میان انگیزه و ادله‌ی مخالفت عده‌ای با این طرح عجیب، ماجرا را پیچیده‌تر می‌کند. علیرضا مرندی، رئیس فرهنگستان علوم پزشکی کشور، در نامه‌ای خطاب به زلفی گل، ایده او را «مغایر با سیاست‌های سلامت از سوی رهبر جمهوری اسلامی دانست و خواستار اصلاح و تجدیدنظر در این صحبت‌ها» شد. در بخشی از این نامه آمده: «با استدلال وزیر علوم که در این جلسه گفته شده اگر برخی از عوامل مرتبط با سلامت که با رشته‌های روانشناسی، علوم انسانی، علوم دینی، کشاورزی و … نیز مرتبط است آیا دلیل بر آن است وزارت‌های علوم و بهداشت و حوزه‌های علمیه و کشاورزی و … در هم ادغام شوند، در این صورت تقسیم وظایف وزارتخانه‌ها و نهاد‌ها بی معنی می‌شود؛ لذا با توجه به اینکه بیانات وزیر علوم با اسناد بالادستی و به ویژه سیاست‌های کلی سلامت ابلاغی مقام معظم رهبری مغایرت کامل دارد خواهشمند است نسبت به اصلاح آن تجدیدنظر کنید.»

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94025

©
@Zeitoons
پناه بر «دروغ»

▫️زیتون
: گفتن حرف‌های غلو شده، خلاف واقع و ادعاهای غیرقابل رد و اثبات، به الگوی رایج اظهار نظر در میان مقامات و رسانه‌های جمهوری اسلامی بدل شده است. هفته نامه صبح صادق، ارگان معاونت سیاسی سپاه، در تازه‌ترین شماره خود و در ادامه موج اظهارنظرها درباره مهاجرت نخبگان، مدعی شده که «غربی‌ها با ایجاد فرصت زندگی بهتر از زندگی در ایران، علیه ما توطئه می‌کنند.» به نوشته این هفته‌نامه «در طول سال‌های اخیر بخشی از مأموریت‌های سفارت‌های غربی»، «سناریوی مهاجرت نخبگان» است و «با ارائه مشوق‌هایی چون پیشنهاد شغل و درآمد مناسب، موقعیت‌های علمی مطلوب و … در مجموع ایجاد فرصت برای زندگی مطلوب‌تری از آن‌چه در ایران هست» این هدف را دنبال کرده‌اند. نویسنده این یادداشت در ادامه نوشته است که «عناصری» با تیره و تار نشان دادن آینده کشور، دل جوانان را خالی کرده و شعار «ما می‌توانیم» را بی‌اعتبار دانسته و با القای بی‌هویتی، فکر و ذهن نخبگان این سرزمین را به وعده‌های دروغینی راهنمایی می‌کنند که حاصل آن تقویت اردوگاه دشمن خواهد بود.»

🔹در راستای اظهارات این‌چنینی یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران هم روز گذشته گفت: «دشمنان به این نتیجه رسیده‌اند که اگر تا سال ۲۰۲۵ نتوانند بر ما مسلط شوند دیگر هرگز نمی‌توانند ایران را مهار کنند». حسین سلامی، فرمانده‌کل سپاه پاسداران هم روز گذشته بازار اظهارات اینچنینی را گرمتر کرده و گفت: «این ایران است که آمریکا را مدیریت می‌کند». در این میان علی جدی، عضو کمیسیون صنایع مجلس هم در پاسخ به این سوال که آیا کشور توان صادرات قطعه و خودرو دارد که بتواند در مقابل خودروی خارجی وارد کند، مدعی شد: «در حال حاضر میلیارد‌ها دلار صادرات داریم و قطعه سازان داخلی به برند‌های خارجی و اروپایی صادرات انجام می‌دهند؛ حتی برخی از شرکت‌های بخش خصوصی در حوزه قطعه‌سازی و نیرو محرکه به کشور آلمان و شرکت‌هایی همچون «بنز» و «بی‌ام و» صادرات انجام می‌دهند.»

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94058

©
@Zeitoons
اعدام آرمان عبدالعالی و پرسشی از روشنفکران ایران

در حالی حکم کودک-مجرم آرمان عبدالعالی اجرا شد که تا لحظاتی پیش از آن هیچ کس گمان نمی برد، سوم آذرماه این حکم اجرا گردد. جدا از نقص های جدی حقوقی پرونده که سالیان سال بی پاسخ مانده است، نظیر پیدا نشدن جسد، اقرار شهودی که دختر مفقوده را پس از ناپدیدی دیده اند، پیگیری فیلم ساختمان روبه رویی که خودرویی دختر مفقوده را سوار می کند و از جنب منزل آرمان بعد از زمان مورد ادعا دور می سازد، قرارهایی که با افراد مشکوک در آن روز داشته است، اقاریری که زیر شکنجه از آرمان گرفته شده بود و بعد تکذیب کرد، زیر سن قانونی بودن و تایید متخصص روان‌شناس مبنی بر عدم بلوغ روانی او که مسموع نشد و…، پرسشی دیگر پیرامون این رخداد پیش روی جامعه ی مدنی ایران گشوده مانده است و آن پیرامون قانون قصاص است.

پرداختن به ابعاد تاریخی و انسان‌شناختی این قانون و تطورش در جوامع مختلف خارج از حوصله‌ی این نوشتار است، اما نگاهی به واکنش اجتماعی نسبت به این قانون در چهار دهه‌ی اخیر ایران قابل تامل است.
پس از انقلاب ۵۷ وقتی لایحه‌ی قصاص در شور ایدیولوژیک و انقلابی تصویب شد، بسیاری گروه‌ها که خود را انقلابی می‌خواندند و برای نان و برابری سینه چاک می‌کردند، چون حزب توده و اکثریتی‌ها، نه تنها سکوت برگزیدند، بلکه از اعدام‌های انقلابی به صراحت دفاع کردند. تمامیت‌خواهان مذهبی چه از نوع فداییان اسلامی چه از نوع جویندگان جامعه‌ی بی‌طبقه‌ی توحیدی که فعالیت‌های اجتماعیشان ترور محور بود، جای خود داشتند. در بین نیروهای معتدل تنها جبهه‌ی ملی ایران بود که به صراحت مخالفت ورزید و حقوقدانانش نقدهای جدی بر این لایحه وارد ساختند، که اعضایش مرتد خوانده شده به شدت سرکوب گردیدند. روحانیت سنتی نیز اجرای احکام را در زمان غیبت به هیچ روی جایز نمی‌شمرد. جبهه‌ی ملی ایران همچنان این مخالفت را استمرار بخشید. حزب ملت ایران نیز از منتقدان جدی این قانون گشت و در گذشت از اعدام عاملان قتل خونبار فروهران توسط فرزندانشان این مساله متبلور شد.

نکته‌ی قابل توجه آن است که در این سال‌ها روشنفکران و گروه‌های سیاسی هیچ اقدام جدی نظری و عملی در برابر این قانون خشونت‌پرور انجام نداده اند. فعالان مدنی و حقوق بشری البته کوشش‌های در خور تحسین داشته اند ولی نه روشنفکران راست نه چپ آن میزان که در مورد کار و نان بحث کرده اند، از ارزش و جایگاه جان نگفته‌اند. اتفاقی که در مدت بحث اعدام آرمان مطرح بود نمونه‌ی خوبی است. در فضای مجازی انبوه روشنفکران طیف‌های مختلف که در هر موردی موضع گیری و تحلیل دارند، به بهانه‌ی این حکم باب هیچ بحثی را در مورد اعدام کودک-مجرم نگشودند. چهره‌های هنری و ادبی و رسانه‌ای کارنامه ی موفق‌تری داشتند چرا که برای گرفتن رضایت بسیار تلاش کردند و اخبار را انعکاس دادند. از بهترین بحث‌های جدی مطرح‌شده می‌توان به گفتار آقای محمدرضا عالی پیام اشاره داشت. فعال مدنی و شاعر حاضر در اجتماعی زخمی. اما اگر نگاهی به بحث‌های مثلا انتخاباتی بکنیم، هیچ طیفی وارد این مقوله نمی‌شود و اصلا به معضل خشونت که آسیب فرهنگی‌اش بسیار شدیدتر از برخی مسایل طرح شده می‌تواند باشد، هیچ طیفی نپرداخته است.

در جریان آرمان هیچ چهره‌ی روشنفکری پیشگام حرکتی مدنی در این زمینه نشد یا حتی…

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/94082
❤1
تحریم‌ برای چه کسانی «نعمت» است؟

▫️زیتون
: دور زدن تحریم‌ها همواره در ایران و خارج از ایران معنای دوگانه‌ای دارد. برای رهبران جمهوری اسلامی نشانه موفقیت و پیروزی آنان برای گذشتن از سد تحریم‌های ایالات متحده است و هم‌زمان در خارج از ایران جرم‌انگاری شده و دور زنندگان تحریم، متحمل جریمه نقدی یا راهی زندان می‌شوند. در این میان دسته سومی هم هستند که تحریم‌ها چنانچه آیت‌الله خامنه‌ای پیش از این توصیف کرد، برایشان نعمت است و از این نمد برای آنان در داخل کشور کلاه در می‌آید. تعداد کمی از آنان هم مانند بابک زنجانی راهی زندان می‌شوند. 

🔹محمد ذوالفقاری که در سال گذشته به دلیل اختلاس هشت هزار میلیارد تومانی مجرم شناخته شده و راهی زندان شده بود هم از جمله این افراد است. به گزارش خبرگزاری تابناک او بعد از آزادی از زندانِ ۱۰ روزه به جرم اختلاس، به بهانه فروش محموله‌های بنزین، قراردادی معادل ۵۰۰ میلیون دلار با شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی منعقد کرد. حالا گزارش‌ها حاکی از آن است که ذوالفقاری پس از صادر کردن این محموله‌ها، مبلغ دریافتی از فروش بنزین را به شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی بازنگردانده. شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی به دلیل پرداخت نشدن پول‌های حاصله از فروش بنزین از ذوالفقاری شکایت کرده و پرونده در دستگاه قضایی در حال بررسی است. محمد ذوالفقاری بر سر پرونده قبلی خود در سال ۹۹ هم به اتهام مشارکت در اخلال در نظام ارزی کشور به ۱۵ سال حبس محکوم شده بود که فقط ۱۰ روز در زندان ماند و خیلی زود به چرخه اقتصادی معیوب و فاسد جمهوری اسلامی بازگشت. در مورد اینکه اتهام جدید این مجرم ۳۷ ساله اختلاس است یا کلاهبرداری ابهام وجود دارد به دلیل اینکه مشخص نیست آیا او از ارز موسوم به جهانگیری یا همان ارز ۴۲۰۰ تومانی بهره برده یا بنزین را با ارز آزاد معامله کرده است. به گفته کارشناسان با مشخص شدن این موضوع می‌توان فهمید که حجم بنزین صادر شده توسط وی چه میزان بوده است. 

▫️چرا این خبر مهم است؟
در وضعیتی که جمهوری اسلامی تحت فشار تحریم‌ها امکان فروش نفت و فرآوردهای نفتی را ندارد به نظر می‌رسد که به هر ریسمانی چنگ می‌زند تا خود را از ورشکستگی کامل اقتصادی نجات بخشد. در این مسیر به جز موانع قانونی خارج کشور، دزدان خانگی‌ای هم هستند که از این وضعیت سود برده و ارتزاق می‌کنند و در نهایت از زیر دست این سیستم فاسد و رانتی چیزی در خزانه کشور نمی‌چکد. «دور زدن تحریم» با  استفاده از رانت ارز دولتی و امکان بستن قرارداد نیم میلیارد دلاری در حالی که به جرم اختلاس به ۱۵ سال زندان محکوم شده باشی تنها در اختیار گروه خاصی از همین بدنه فاسد است که در سایه عدم شفافیت و نظارت‌ناپذیر بودن به کار خود ادامه می‌دهند. در موارد معدودی هم که دستگاه قضا ورود می‌کند، موضوع رسانه‌ای می‌شود و به ظاهر از لابی‌ها کاری برنمی‌آید در نهایت یک فرد محکوم می‌شود و احیانا راهی زندان و حتی گاهی اعدام می‌شود، در حالی که آن چرخه‌های معیوب؛ رانت، اختلاس و کلاهبرداری به قوت خود باقی است و با تغییر دولت‌ها و نیروهای حاکمیتی فقط افراد آن عوض می‌شوند. با وجود این در نبود یک ساز و کار استاندارد و قابل قبول بین‌المللی و در سایه تحریم به نظر می‌رسد جمهوری اسلامی برای دور زدن تحریم چاره‌ای به جز مراجعه چندین باره به همین دزدان خانگی ندارد.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94092

©
@Zeitoons
🍃حمله نیروهای امنیتی به کشاورزان متحصن در زاینده رود

▫️شب گذشته ماموران امنیتی به کشاورزان متحصن در بستر خشک زاینده رود حمله کردند و چادرهای متحصنین را به آتش کشیدند. کیوان محمدی، خبرنگار مقیم ‎اصفهان در کلاب‌هاوس گفت: "دیروز صنف اعلام کرد که کشاورزان متحصن باید به تجمع خود پایان دهند. برخی از کشاورزان این مسأله را نپذیرفته و به ‎#تحصن ادامه دادند.ساعت حدود۳ بامداد، برخی افراد با حمله به آنان، چادرهایشان را آتش زدند."

🔹نیروی انتظامی مدعی‌ست این کار توسط عده‌ای اراذل و اوباش انجام شده است درصورتی که همزمان با این اتفاق نیروی انتظامی درحال متفرق کردن معترضان بود.

© @Zeitoons
انتقام از سرمایه‌های ملی

📝هرمز شریفیان


▫️علم حقوق یکی از مهم‌ترین، اساسی‌ترین و البته مدرن‌ترین علوم و یکی از شاخص‌ترین رشته‌های دانشگاهی در حوزه علوم انسانی است که سالیانه علاقه‌مندان بسیاری در سراسر جهان به آموختن آن مشغول می‌شوند. اهمیت این رشته در آنجاست که با حقوق متنوع انسان‌ها سروکار دارد و با پیچیدگی‌های هرروزه قوانین در تمام کشورها، احتیاج مردم به دانستن و گرفتن مشاوره در این زمینه از اهمیت بسیار ویژه‌ای برخوردار است.
آنچه در این میان و در بین جامعه حقوقی هر کشور بیش از دانستن و اشراف به علم حقوق از اهمیت بسیار برخوردار است این است که حقوق‌دانان یک کشور علاوه‌بر داشتن تبحر و مهارت، از شرافت انسانی و حرفه‌ای نیز برخوردار باشند زیرا نبود این خصیصه در میدان اجرای این علم می‌تواند به فساد و فجایع وحشتناکی منتهی شود. یکی از  رشته‌های بسیار با اهمیت علم حقوق رشته «حقوق اساسی» است که با حقوق حقه شهروندان یک جامعه گره خورده و در راستای «حقوق بشر» پاسدار وضعیت حقوق آحاد جامعه است و اشراف این علم علاوه‌بر حقوق اساسی شهروندان به «قانون اساسی» یک کشور نیز سایه می‌افکند و تبیین و تفسیر قانون اساسی، یکی از وظایف اصلی حقوق‌دانانی است که در این رشته به تبحر و مهارت رسیده‌اند. دکتر «علی‌اکبر گرجی ازندریانی» یکی از این دسته حقوق‌دانان است که در زمینه حقوق اساسی فعالیت‌ها و کنش‌های بسیاری داشته و علاوه‌بر سخنرانی‌ها، مقاله‌ها و مصاحبه‌ها، نویسنده چند اثر قابل تامل در حوزه حقوق اساسی است.

🔹دکتر گرجی، وکیل دادگستری مرکز، «دانشیار حقوق اساسی دانشگاه شهید بهشتی» و «رئیس انجمن علمی حقوق اساسی ایران» است که علاوه بر داشتن این سمت‌ها، «معاونت ارتباطات و پیگیری اجرای قانون اساسی» در دولت پیشین را نیز در کارنامه دارد. «گرجی» یکی از رسانه محورترین حقوق‌دانان ایرانی است که با مصاحبه‌های روشنگرانه و نوشتن مقالات شفاف و شجاعانه، تمام قد از حقوق اساسی هموطنان خود دفاع کرده و با گرفتن ایرادات و اشکالات اساسی از متن قانون اساسی و در برخی موارد از عملکرد شورای نگهبان به وظیفه حرفه‌ای خود که همانا دفاع از حقوق شهروندان است، عمل کرده.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94122

©
@Zeitoons
ادامه جنگ آب در اصفهان؛ گذار از مدارا به سرکوب

▫️زیتون
: طی روز گذشته، ۲۰ روز بعد از آغاز دور جدید اعتراضات مردم اصفهان در بستر زاینده‌رود، درگیری میان معترضان و نیروهای امنیتی به خشونت کشیده شد. گزارش‌ها حاکی از آن است که نیروهای انتظامی مانع از ورود معترضان به بستر زاینده رود شدند. مردم به سیاق دو جمعه گذشته امروز برای ادامه اعتراضات خود در اطراف پل خواجو جمع شده بودند. نیروهای امنیتی اما برخلاف هفته‌های پیش به معترضان تیرهای ساچمه‌ای و گاز اشک‌آور شلیک کرده و ده‌ها نفر را بازداشت کردند. ویدیوهای متعددی از شهروندان زخمی منتشر شده است و گزارش‌های تایید نشده خبر از کشته شدن ۲ نفر می‌دهد. بنابر گزارش‌های شهروندان اینترنت تلفن همراه در این شهر قطع شده و تنها اینترنت خانگی در دسترس است. ماموران نیروی انتظامی و امنیتی در تعقیب خانه و به خانه معترضان هستند. از سوی دادگستری اصفهان هم پیامکی تهدیدآمیز مبنی بر خودداری شهروندان از قرار گرفتن در «موقعیت ناآرامی‌ها» برای شهروندان ارسال شده است.

🔹تا لحظه انتشار این گزارش، خبرها همچنان حاکی از ادامه اعتراضات پراکنده مردم در این شهر است. فرمانده انتظامی اصفهان اما در واکنش به تمامی این اخبار در گفت‌وگو با صدا و سیما مدعی شد: «بخاطر استفاده از ترقه‌جات و بمب‌های صوتی علیه مامورین، تعدادی از همکاران ناجا دچار آسیب شدند.» پیش از این شامگاه روز چهارشنبه هم ماموران امنیتی به کشاورزان متحصن در بستر خشک زاینده رود حمله کرده و چادرهای آنها را آتش زدند. صبح روز پنجشنبه رسانه‌های دولتی تصاویری از بستر پاکسازی شده زاینده رود منتشر کرده و آن را نشانه‌ پایان اعتصاب دو هفته گذشته کشاورزان دانستند. از صبح روز جمعه گذشته، ۲۸ آبان‌ماه، انبوهی از مردم در کنار کشاورزان اصفهانی بر بستر خشک زاینده‌رود تجمع کرده‌ بودند. «زاینده‌رود من کو»، «زاینده‌رود جاری حق مسلم ماست» و «زاینده‌رود را پس بدین، به اصفهان نفس بدین» از جمله شعارهایی است که در فیلم‌های منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی از سوی معترضان سر داده شده بود. این حرکت اعتراضی که مربوط به عدم تخصیص سهم آب برای کشت پاییزه است، از روز دوشنبه، ۱۷ آبان، با تجمع کشاورزان در مقابل شرکت آب منطقه‌ای و صداوسیمای مرکز استان اصفهان آغاز شد و از آن روز به بعد بر بستر زاینده‌رود ادامه پیدا کرده است.

🔹طی روزهای اولیه، اعتراضات مردم اصفهان توسط رسانه اصلی جمهوری اسلامی، صدا و سیما، منعکس شد؛ اما در نهایت نیروهای انتظامی و امنیتی بامداد پنجشنبه به کشاورزان متحصن در بستر زاینده‌رود یورش بردند و این یورش پوشش داده نشد. گزارش‌هایی نیز درباره بازداشت حدود ۵۰ نفر از کشاورزان متحصن منتشر شده است. با این حال خبرگزاری صدا و سیما گزارش داده که دستگیرشدگان در جریان جمع‌آوری چادرها با قید ضمانت آزاد شدند. این خبرگزاری نوشت: «تنها دو نفر از این دستگیرشدگان کشاورز هستند و بقیه آن‌ها ارتباطی با کشاورزان ندارند.» حمله به کشاورزان معترض یک روز پیش از فراخوان تجمع سراسری در اصفهان صورت گرفت. پیشتر کشاورزان اصفهانی فراخوانی منتشر کرده و از همه مردم دعوت کرده بودند تا روز جمعه، ۵ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۹ صبح مقابل پل خواجو، تجمع کنند. بنابر اخباری که شهروندان اصفهانی در شبکه‌های مجازی منتشر کردند، شب پنج‌شنبه پیامکی به همه شهروندان اصفهانی مبنی بر «پایان اعتراضات کشاورزان» و «عدم حضور شهروندان در بستر زاینده‌رود» ارسال شد.


🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94129

©
@Zeitoons
👍1
بسیجِ [سرکوبِ] مستضعفان

▫️زیتون ـ یلدا امیری
: چهل و دو سال پیش «ارتش ۲۰ میلیونی» یا همان «بسیج مستضعفین» با فرمان آیت‌الله خمینی تشکیل شد و پس از تصویب مجلس در دی ماه ۱۳۵۹ رسمیت پیدا کرد. این سازمان زیر مجموعه سپاه پاسداران است و وظایف آن «تقویت نیروی دفاعی، کمک به مردم در زمان بروز بلایا و حوادث غیرپیش بینی و کمک به دولت در سازندگی» تعریف شده است. عملکرد این نهاد طی ۴ دهه گذشته اما تصویری یک‌سره متفاوت از این نیروی ظاهرا «مردمی» و عملا حاکمیتی به مردم ایران ارائه داد. تنها در روز گذشته ۵ آذر که به نام روز بسیج مستضعفین نامگذاری شده چند نمونه‌ی مشخص از کارکرد بسیج مستضعفین در جمهوری اسلامی ارائه شد.
روز گذشته و در جریان اعتراضات به بی‌آبی در اصفهان که به درگیری و حمله نیروهای انتظامی به مردم انجامید، یکی از معترضان پلاکاردی در دست گرفته و روی آن نوشته بود: «بسیجی تیر را به سرم نزن، مادرم اذیت می‌شود، بزن وسط سینه‌ام». نوشته این فرد اشاره به تیرهایی دارد که در آبان ۹۸ به سر معترضان شلیک شد و خطاب قرار دادن «بسیجی» در این پلاکارد به این معنی است که لااقل بخشی از افکار عمومی آنان را جزو نیروی سرکوب می‌داند. روز گذشته همچنین سجاد صدیقی، مسئول بسیج دانشگاه فرهنگیان خطاب به معلمان معترض نسبت به وضع معیشتی در توییتر خود نوشت: «می‌توانید به جای وِر زدن از آ.پ (آموزش و پرورش) خارج بشوید». همزمان با این اخبار، فیش حقوقی محمدصادق زواره، رییس بسیج شرکت پارس خودرو هم ابتدا در شبکه‌‌های اجتماعی و بعد در خبرگزاری‌ها منتشر شد. فارغ از حقوق ۵۸ میلیون تومانی این عضو بسیج، مبلغ ۲۹ میلیون تومان از این حقوق با عناوینی مانند طلب ارزی و فوق‌العاده ماموریت، به دلیل شرکت در راهپیمایی اربعین به او پرداخت شده بود. خبر این حقوق نجومی خیلی زود از خروجی خبرگزاری‌ها حذف شد.

▫️چرا این خبر مهم است؟

«مستضعف» واژه‌ای کلیدی در ادبیات جمهوری اسلامی است. انقلاب ایران که با قدرت گرفتن روحانیون، صفت اسلامی گرفت، انقلاب مستضعفین نیز نامیده می‌شد. آیت الله خمینی ۱۶ فروردین ۱۳۶۰ در حسینه جماران گفت: «گروه‌هایی که در سرتاسر این کشور این انقلاب را به ثمر رساندند، همان زن و مرد محروم و همانهایی که مستضعف هستند و کاخ نشینها آنها را استضعاف می‌کنند… و برای این ملت هیچ کاری نکرده‌اند و نخواهند کرد.» بسیج مستضعفین قرار بود نیرویی در راستای دفاع و سازندگی و متشکل از قشر مستضعف جامعه باشد که عدالت اجتماعی را برقرار می‌کند. محمد حسین سپهر، جانشین فرمانده سازمان بسیج مستضعفین ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۹ گفت که بسیج در سراسر کشور بیش از ۱۶۰ هزار مرکز در خدمت استقرار عدالت، حق طلبی، مطالبه گری و مبارزه با فساد دارد. اما نگاهی به مثال‌های روشنی که فقط در روز گذشته اتفاق افتاد و هزاران نمونه مشابه که می‌توان برشمرد حکایت از آن دارد که بسیج نه تنها در خدمت محرومان و مستضعفین نیست، بلکه بازوی سرکوب‌گر و همزمان رانت‌خوار نظام است. بسیاری از اعضای بسیج به مدیران ارشد یا سرداران سپاه تبدیل می‌شوند. مطابق ماده ۲۰۱ قانون مقررات سپاه، «دولت موظف است به پرسنل بسیجی با توجه به میزان و نوع فعالیت و همکاری، صلاحیت، شایستگی و درجه آنان خدماتی از قبیل اولویت در استخدام، استفاده از تسهیلات مسکن و وام، اولویت در واگذاری امکانات اشتغال، تسهیلات ویژه جهت ورود به مراکز آموزش عالی واگذار کند.»

▫️کمی عمیق تر؛ تغییر معنای مستضعف

«بسیج» بارها تغییر نام داده. وقتی آیت‌الله خمینی فرمان تشکیل «ارتش ۲۰ میلیونی» را صادرکرد، این نهاد «سازمان بسیج ملی» نام داشت و زیر نظر وزارت کشور بود. در بهمن ۱۳۵۹ با نامه محمدعلی رجایی به مجلس و تصویب قانونی، این سازمان شبه‌نظامی زیرمجموعه سپاه شد و به «واحد بسیج مستضعفین» تغییر نام داد. بعد از جنگ ایران و عراق «نیروی مقاومت بسیج» و مهر ۱۳۸۸ دراوج اعتراضات مردمی «سازمان بسیج مستضعفین» نام گرفت. بسیج از بازوهای نظامی جمهوری اسلامی خصوصا در حوزه سرکوب اعتراضات داخلی به‌شمار می‌رود. بسیج با هدف دفاع توده‌های مستضعف از موجودیت انقلاب در برابر آنچه حکومت «توطئه دشمنان داخلی و خارجی» می‌نامید، پایه‌ریزی شد. در کتاب «فرهنگ‌نامه نهادهای انقلاب‌ اسلامی» که توسط «مرکز اسناد انقلاب» منتشر شده، آمده است: «پیروزی انقلاب اسلامی به عنوان یک انقلاب کاملا مردم‌گرا سبب شد تا به منظور حاکمیت مستضعفین و تداوم آن، بسیج شکل بگیرد.»

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94152

©
@Zeitoons
🍃بیانیه ابوالفضل قدیانی در واکنش به اعتراضات اصفهان:

▫️نظام استبداد دینی به ریاست مستبد امروز ایران علی خامنه‌ای بالاخره نتوانست تحصن اعتراضی مسالمت آمیز ، خشونت پرهیز و مدنی مردم شریف و شجاع اصفهان را تحمل کند و ناگزیر ماهیت ضد مردمی، خشن و سرکوبگر خود را بار دیگر آشکار کرد و پس از آتش زدن چادرهای بر پا شده متحصنین در زاینده رود با گاز اشک آور و شلیک گلوله های ساچمه‌ای و باتوم به معترضان حمله ور شد و به ضرب و جرح آنان پرداخت، کثیری از معترضان را به شدت مجروح و عده زیادی از آنان را دستگیر کرد و به خیال خام خود آتش اعتراضات به حق مردم را خاموش کرده است اما زهی خیال باطل، این حاکمیت استبدادی خوب می داند که آتش اعتراضات خاموش شدنی نیست ممکن است این آتش برای مدت کوتاهی زیر خاکستر رود اما تا رسیدن به مقصود خاموش شدنی نیست.

🔹حکومت تلاش کرد که بین معترضان اصفهان و معترضان چهار محال بختیاری تفرقه ایجاد کند و با این ترفند اعتراضات دو استان را علیه خود به انحراف بکشاند اما معترضان هوشمندانه شعار اتحاداتحاد سر دادند و از این طریق دسیسه حکومتیان را خنثی کردند.

🔹متن کامل بیانیه:

https://t.me/zeitoons/6028

©
@Zeitoons
🍃بیانیه ابوالفضل قدیانی در واکنش به اعتراضات اصفهان:

▫️نظام استبداد دینی به ریاست مستبد امروز ایران علی خامنه‌ای بالاخره نتوانست تحصن اعتراضی مسالمت آمیز، خشونت پرهیز و مدنی مردم شریف و شجاع اصفهان را تحمل کند و ناگزیر ماهیت ضد مردمی، خشن و سرکوبگر خود را بار دیگر آشکار کرد و پس از آتش زدن چادرهای بر پا شده متحصنین در زاینده رود با گاز اشک آور و شلیک گلوله های ساچمه‌ای و باتوم به معترضان حمله ور شد و به ضرب و جرح آنان پرداخت، کثیری از معترضان را به شدت مجروح و عده زیادی از آنان را دستگیر کرد و به خیال خام خود آتش اعتراضات به حق مردم را خاموش کرده است اما زهی خیال باطل، این حاکمیت استبدادی خوب می داند که آتش اعتراضات خاموش شدنی نیست ممکن است این آتش برای مدت کوتاهی زیر خاکستر رود اما تا رسیدن به مقصود خاموش شدنی نیست.

🔹حکومت تلاش کرد که بین معترضان اصفهان و معترضان چهار محال بختیاری تفرقه ایجاد کند و با این ترفند اعتراضات دو استان را علیه خود به انحراف بکشاند اما معترضان هوشمندانه شعار اتحاد اتحاد سر دادند و از این طریق دسیسه حکومتیان را خنثی کردند. می گویند این ابر بحران آب، خشکی رودخانه ها، دریاچه‌ها و تالاب‌ها، تخلیه سفره های زیرزمینی آب و فرو نشست زمین ناشی از سوء مدیریت و نا کار آمدی مدیران جمهوری اسلامی است البته این سخن درست است اما قضیه بالاتر از این حرفها ست این مدیریتی که در این کشور اعمال می‌شود مدیریت تخریب و ویرانگری است مدیریت غارت و تاراج است مدیریتی است که فقط منافع حاکمان و در رأس آنان منافع علی خامنه‌ای و بقای حکومت غیر قانونی، نامشروع و غاصبانه و مادام العمر وی در نظر گرفته می شود .موضوعی که اساساً در مدیریت جمهوری اسلامی محلی از اعراب نداشته و ندارد منافع ملی و حقوق مردم است.

🔹این فجایع در حقیقت نتیجه مدیریت و سلطه همه جانبه علی خامنه‌ای بر تمامی نهادها، ارگان ها اعم از مجلس، دولت، قوه قضاییه، نیروهای مسلح... است. تمامی ارگان های مهاجم و فرمانده های آنان به اعتراضات مسالمت آمیز، خشونت پرهیز و مدنی مردم شریف اصفهان مسئولند و پاسخگو اما مسئول اصلی این تهاجم و فجایع ایجاد شده‌اند علی خامنه‌ای جبار ایران است که باید پاسخگو باشد.

© @Zeitoons
مذاکرات هسته‌ای؛ علی‌اکبر صالحی به آیت‌الله خامنه‌ای چه گفت؟

▫️زیتون ـ یلدا امیری
: مذاکرات احیای توافق هسته‌ای که در دولت رئیسی بارها به تعویق افتاد، بعداز ظهر امروز، دوشنبه، ۸ آذرماه در هتل کوبورگِ وین آغاز می‌­شود. در آستانه این گفتگوها، رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، در برنامه ساندز شبکه بی‌­بی­‌سی گفت که اگر ایران بخواهد از مذاکرات به‌عنوان پوشش برای تسریع برنامه هسته‌ای خود استفاده کند، آمریکا و متحدانش فشار بر تهران را افزایش می­‌دهند. مالی افزود: «اگر ایران فکر می‌کند که می‌تواند از این زمان برای ایجاد اهرم‌های نفوذ بیشتر استفاده کند، سپس بازگردد و بگوید چیز بهتری می‌خواهد، ما و شرکای ما [فریب] نمی‌خوریم.» او تاکید کرد که توسعه برنامه هسته‌ای ماهیت برجام را به خطر می‌اندازد.

🔹بر اساس اخباری که زیتون از دو مقام سازمان انرژی هسته‌ای جمهوری اسلامی به دست آورده، هشدارهای رابرت مالی نه تنها بی‌اساس نیست، بلکه اهداف هسته­‌ای که نظام به دستور مستقیم رهبر جمهوری اسلامی در مذاکرات پیش‌رو دنبال می‌کند، بسیار فراتر از این است. زیتون مطلع شده که آیت‌الله خامنه‌ای چند هفته پیش از اعلام زمان مذاکرات، دیپلمات­‌ها و مقامات کنونی و پیشین سازمان انرژی هسته‌ای را به جلسه‌ای فراخوانده، و با اعلام اینکه «نظام تصمیم ندارد پیشرفت­‌های هسته­‌ای خود را به عقب بازگرداند» از افراد حاضر در جلسه پرسیده که «آیا احتمال موفقیت در مذاکرات وجود دارد؟» یکی از مقاماتی که این خبر را به «زیتون» داد، نقل کرده که در این جلسه علی‌اکبر صالحی، رئیس پیشین سازمان انرژی هسته‌ای به خامنه‌ای گفته که «پیشرفت­‌های هسته­‌ای ایران برگشت­‌پذیر نیست و غرب از این موضوع مطلع است.» صالحی افزوده: «اگر غرب با پیشرفت برنامه هسته‌ای ایران کنار نیاید مذاکرات زمان بیشتری برای توسعه هسته‌ای در اختیار ما قرار می­‌دهد.» ظاهرا با این سخنان تصمیم آغاز مذاکرات گرفته می­‌شود. اما اهداف رهبر جمهوری اسلامی از نگاه تحلیلگران دور نمانده و از این رو حمله‌های روزنامه کیهان و حسین شریعتمداری، نماینده خامنه‌ای در موسسه کیهان به این تحلیل‌گران بی­‌دلیل نیست. این روزنامه ۵ آذر در ستون اخبار ویژه نوشت یک «سایت غربگرا» ادعا کرده که «منطق اهرم‌‌سازی» باعث غالب شدن مخالفان برجام در آمریکا می‌شود. کیهان افزود رضا نصری در مصاحبه با «انتخاب» گفته؛ اگر دولت جدید با نیت نمایش اقتدار بر موضوعاتی بیش از ‌اندازه مانور دهد یا خواسته‌هایی مطرح کند که تحقق آن برای دولت آمریکا مقدور نباشد، مخالفان برجام از این فضا برای تخریب مذاکرات استفاده کرده و لابی اسرائیل القا می­‌کند که ایران قصد «اخاذی هسته‌ای» دارد. کیهان در ادامه پرسید؛ آیا دولت روحانی کم گفتار و رفتار نرم -بلکه منفعلانه و همراه با دیکته‌ها و زیاده‌خواهی آمریکا- نشان داد؟ و مدعی شد؛ پیشنهاد توافق موقت به دلیل تصمیم مجلس در به‌کارگیری سانتریفیوژهای پیشرفته و غنی‌‌سازی ۲۰ درصد و ۶۰ درصد بود.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94221

©
@Zeitoons
روایتی از ریشه‌های فرهنگی بحران افغانستان

📝عبدالبشیر فکرت‌بخشی


▫️این مدعا که “تحول اوضاع یکشبه رخ نمی‌دهد” علی الاصول درست است‌. کمااینکه هیچ پدیده‌ی اجتماعی اعم از: ظهور و زوال دولت‌ها در–لحظه و به شکل آنی اتفاق نمی‌افتد، بلکه به تدریج و در امتداد زمان روی می‌دهد. اضافه بر آن، در تکوین هر وضعیّت، عوامل پرشماری نقش‌آفرینی می‌کند. روی‌دادهای اجتماعی را نمی‌توان به نحو تک‌عاملی تبیین کرد. کمااینکه، هیچ وضعی را نمی‌توان صرفاً اثرِ فعالیت یک یا چند فرد محدود قلمداد کرد، هر‌چند ممکن است نقش افراد در سیر تحولات اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جامعه تعیین‌کننده‌تر باشد. روی این بیان، شکی نیست که نقش سیاست‌گرانِ خودخواه، متعصب و کوته‌اندیش در فراهم آمدن بحران حاضر در کشور پررنگ‌تر است. با این وجود، بسیاری از طیف‌های دیگر اجتماعی نیز با ریاکاری و عدم تعهد صادقانه به مسوولیت‌های خویش، فرصت‌های به‌دست آمده را از دست بِهشتند و از این‌رو، نقش آنها نیز در خلق بحران پیش‌آمده معتنابهی است.  

🔹موضوع این مقاله، نه بررسی کارنامه‌ی غیر قابل دفاعِ چهره‌های سیاسی است و نه هم بازتابِ سیاست‌های سودجویانه‌ی منطقه‌یی و جهانی در قبال افغانستان. آنچه در این مختصر می‌آید، نشان دادن وجوه مکتوم و دیده‌نشده‌ی بحران پیش آمده است. کمااینکه، مسأله اینست که سهم گروه‌های دیگر اجتماعی اعم از: فعالین مدنی، دست‌اندرکاران ادبیات و فرهنگ و فی‌الجمله نسلِ چیزفهم این سرزمین در خلق بحران موجود تا کجاست. تردیدی که نیست که کلّ کارنامه‌ی اصناف پیشگفته را نمی‌توان نامطلوب توصیف کرد. با این وجود، عمل‌کرد بخشی از این طیف‌ها چنان بود که در حرکتی بطی،سرانجام به از دست رفتنِ فرصت‌ها، سقوط دولت و پیش‌آمدِ بحران حاضر منتهی شد. 

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94231

©
@Zeitoons
زیتون دانشجو | «قحط‌ الرجال» در وزارت علوم

▫️زیتون: 
با حکم وزیر علوم، اعضای حقیقی هشتمین دوره هیئت امنای دانشگاه تهران منصوب شدند. نگاهی به اسامی اعضای این هیئت امنا، از طنز تلخی حکایت دارد که دیری است گریبانمان را گرفته و از نزاری حالمان نمی‌دانیم بخندیم یا بگرییم. به گزارش خبرگزاری مهر، «وزیر علوم، تحقیقات و فناوری و رئیس هیئت امنای دانشگاه تهران در احکامی جداگانه، دکتر محمدباقر قالیباف، دکتر محمدحسن صادقی مقدم، دکتر علیرضا زاکانی، دکتر سید جواد ساداتی‌نژاد، دکتر محمدمهدی اسماعیلی و دکتر عباس مصلی‌نژاد را به عنوان اعضای حقیقی دوره هشتم هیأت امنای دانشگاه تهران منصوب کرد.»

🔹در واکنش به این انتصاب عجیب وزیر علوم بود که اعتراض‌ها یکی پس از دیگری سربرآوردند. مجمع دانشجویان عدالتخواه دانشگاه تهران، طی نامه ای به زلفی گل، به چند شغله بودن اعضای این هیئت اشاره و از وی خواستند که این انتصاب را لغو کند. در بخشی از این نامه آمده: «بر هیچ کس پوشیده نیست تصدی این سمت‌ها نیازمند جایگاه علمی بالاست و این مناصب، منصب‌هایی هستند که قرار است در آن‌ها سیاست‌گذاری‌های علمی رخ دهد و مشخص کند دانشگاه تهران به عنوان یکی از مهمترین دانشگاه‌های کشور چه مسیری را پیش رو خواهد داشت؟ اما متاسفانه در بین منسوبین شما هیچ چهره شاخص علمی پیدا نمی‌شود که اندک درکی نسبت به سیاست گذاری علمی داشته باشد. نه تنها هیچ کدام از منسوبین شما چهره موجّه از نظر علمی نیستند بلکه تقریباً همگی آنها در سطوح بالای سیاسی کشور هستند. قطعاً خودتان می دانید سپردن دانشگاه به دست صاحبان قدرت حاصلی جز تباه شدن علم و دانش ندارد. وقتی کسانی که در سطوح بالای قدرت قرار دارند این بستر وجود دارد که دانشگاه را به گونه‌ای هدایت کنند که قدرت خودشان حفظ و تایید شود. بار دیگر ترکیب اعضا را مرور می‌کنیم، رئیس مجلس شورای اسلامی، شهردار تهران، وزیر جهاد کشاورزی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، عضو شورای نگهبان و یک ابر سرمایه دار. اگر این ترکیب را به هر کس نشان دهید ذره ای به ذهنش خطور نمی‌کند که این هیئت امنا یک دانشگاه و آن هم دانشگاه تهران به عنوان نماد آموزش عالی در کشور هستند».

🔹او در ادامه می‌افزاید: «نکته‌ای که بسیار با اهمیت است فرایند رسیدن به چنین انتصاباتی است. انتصاب شدن جناب آقای عباس مصلی نژاد خود علامت‌ تعجبی در ذهن ما ایجاد کرده است. کسی که در صلاحیت علمی اش برای کسب هیئت علمی دانشگاه محل سوال است چطور چنین منصبی که به مراتب با اهمیت‌تر است را به چنگ آورده است؟ آیا این موضوع به سرمایه بیکران جناب مصلی نژاد ارتباط دارد یا نه؟ بهتر است در این خصوص شفاف‌سازی شود. از این دست شائبه‌ها در مورد بقیه افراد هم کم نیست. این شائبه ها تا زمانی که دانشجویان به عنوان اصلی ترین مخاطبان انتساب شما هیچ جایگاهی در تصمیم‌گیری تان داشته باشند ادامه خواهد داشت. آیا درست است که در انتصابات مربوط به دانشگاه، دانشجویان دانشگاه در فرایند انتخاب شدن هیئت امنا ایشان هیچ نقشی نداشته و صرفا قربانیانی به دست انتصابات نابجای جنابتان باشند؟»

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94256

©
@Zeitoons
👍1
«اصلاحات ساختاری» یعنی انقلاب

📝ملیحه محمدی

▫️درآمد: تیتر یادداشت و هم آنچه در ادامه خواهد آمد در ارتباط است با بحث اساسی و با اهمیتی که میان دو تن از چهره‌های برجسته‌ی اصلاحات در ایران در جریان است؛ پرسش بحث‌انگیزی که جناب سعید حجاریان در ارتباط با ایده‌ی «اصلاح ساختاری» طرح کرده‌اند و مخاطب مشخص آن آقای مصطفی تاجزاده بودند و پاسخی که جناب تاجزاده بر آن پرسش نوشتند. ابتدا از ورود به این بحث و بیان انتقادات خودم، تردید داشتم به علت ملاحظات بسیاری که طرحش خود یک بحث معین سیاسی است و اینک که یک ماه از پاسخ آقای تاجزاده به این پرسش گذشته است، من سرانجام تردیدم را کنار گذاشتم و بنا بر اهمیتی که گفتم این مقوله دارد، وارد این گفتگو می شوم. مضمون بحث میان این دو بزرگوار به گمان من به درک و برداشت های متفاوت ما از امر اصلاحات برمی گردد و مرزهای آن با انقلاب و انفعال. بنا براین تعریفی از اصلاحات و رفرم را بر اساس درک و باور خودم پیش از ورود به مضمون آن بحث بی فایده نمی دانم.

▫️اصلاحات و چرایی و چگونگی پیداش آن در فلسفه سیاسی
دشواری های مبارزه سیاسی و شکست های متعدد، گاه نیروهای سیاسی و جامعه را در مقابله با مشکلات به انفعال می رساند. انفعال ملتها در مقابل انقلاب شیوه ی شناخته شده و می توان گفت امروز آزموده ای از اعمال اراده جمعی برای به‌زیر کشیدن قدرت حاکم است. از نیمه دوم قرن بیستم در اروپا رفرم یا اصلاحات، به مثابه یک راهبرد سیاسی در مقابل انقلاب، و منطقاً در مقابل انفعال در فضا و فلسفه سیاسی نمودار شد. تفاوت در دو مشی انقلابی و رفرمیستی، نه تفاوتی در هدف که معطوف به راهبرد و استراتژی سیاسی بود. ادوارد برنشتاین از شاخص ترین نظریه پردازان رفرمیسم در صحنه عمل، علیرغ نقدهایی که در سالهای واپسین به دیدگاه مارکس یافته بود، اعتقادش به سوسیالیسم را هرگز تغییر نداد.
در روش، مهمترین تفاوت اصلاحات از انقلاب همین است که اصلاحات از ممکنات آغاز می کند و از هر کجا که آغاز شود حد معینی برای پایان ندارد. چرا که مطالبات بشری با گذشت ایام و بروز مسائل و پدیده های تازه، که در دو سوی حاکمیت قطعاً دو گونه دیده می شوند، هرگز پایان نمی یابند و ساختار در بستر تغییرات مدام ناگزیر از تغییر است. اما اعلام ورود به مرحله ی اصلاحات ساختاری، آن هم به این دلیل که ما در اصلاح مراتب ابتدایی تر ناموفق بوده ایم و ایضاً حکومت نیز خشن تر و وغیرمنعطف تر شده است ( ارزیابی های آقای تاجزاده از موقعیت فعلی ) و ایضاً در شرایط فقدان یک آلترناتیو ملی دموکراتیک قدرتمند، نه تنها به لحاظ سنجش توازن قوای سیاسی نادرست است که اصل مفهومی چنین ایده ای را در ساختار ترکیبی اش گرفتار تناقض ساخته است. مگر اینکه ما معانی جدیدی برای دو واژه «اصلاح »و «ساختار» بیابیم و جامعه سیاسی بر آن توافق کند.

🔹وگرنه، کی می توان ساختار پدیده ای را بدون درهم ریختن شاکله اش اصلاح کرد آنهم در صحنه سیاست، آنهم با نیرویی که خود را متعهد به تحولات مسالمت آمیز و نفی انقلاب و فروپاشی می داند! اصلاحات به این دلیل از ممکنات آغاز می کند که ایجاد تغییرات هر چند تدریجی با مشارکت وسیع و آگاهانه جامعه را ترجیح می دهد بر انتظار کشیدن برای آن لحظه موعود که شور انقلاب حاکم شود و توان فرو ریختن بنیان ها بدون تغییر پایه های فرهنگی آن در جامعه ممکن شود.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94275

©
@Zeitoons
«تجمع در برابر خدا»؛ راهکار پیشنهادی مسئولان برای بحران آب

▫️زیتون: 
«اعتراض نکنید، نماز باران بخوانید»، این توصیه مقامات حکومت جمهوری اسلامی در ماه‌ها و روزهایی است که بیش از گذشته بحران‌ کمبود آب بر زندگی ایرانیان سایه انداخته است. طی ماه‌های گذشته مردم خوزستان و اصفهان به صورت گسترده در اعتراض به کمبود آب به خیابان‌ها آمدند و پاسخ برخی مقامات جمهوری اسلامی، که اکثرا از علمای شیعه نیز هستند، به این درخواست مردم «توسل» بود. غلامرضا مصباحی‌مقدم، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، روز گذشته (دوشنبه) در واکنش به اعتراضات اخیر مردم اصفهان گفت: «باید از خداوند برای بارش باران تقاضا صورت پذیرد.» پیش از او نیز احمد علم الهدی، نماینده ولی فقیه و امام جمعه مشهد گفته بود که «مشکل آب با تجمع حل نمی‌شود؛ به جایش نماز باران بخوانید» و اضافه کرده بود: «در مقابل خدا تجمع فایده ندارد بلکه تجمع باید در نماز باران انجام شود.» راهکار اقامه نماز باران به جای مدیریت درست منابع موجود اما اولین بار به ذهن نماینده اصفهان در مجلس رسیده بود. حسین میرزایی، نماینده اصفهان در مجلس، مهرماه امسال گفته بود: «به نظر می‌رسد راه حل کوتاه مدت رفع معضل آب زاینده رود توسل به معصومین به ویژه امام موسی بن جعفر (ع) و نماز باران است و لازم است بزرگان این شهر مانند آیت الله مهدوی مانند سال‌های پیش نماز باران بخوانند.» این سخنان نماینده اصفهان البته با واکنش کشاورزان این شهر مواجه شده بود.

▫️چرا این خبر مهم است؟

بحران‌های معیشتی و زیست محیطی ایران محدود به ماه‌های اخیر نیست؛ اما مقامات نظام که تا پیش از تشکیل دولت سیزدهم حسن روحانی را مقصر تمامی نقصان‌ها می‌دانستند، به یک باره تغییر موضع دادند. ائمه جمعه و دیگر مقامات حکومتی، پس از تشکیل دولت سیزدهم تاکید دارند بحران آب حاصل مدیریت چهل ساله غلط نظام نیست و به دولت ابراهیم رئیسی نیز ربطی ندارد. این افراد اما تا پیش از این حسن روحانی و دولتش را حتی مسئول عدم پرداخت مطالبات موسسات مالی و اعتباری می‌دانستند که مجوزشان را دولت‌های نهم و دهم صادر کرده بود. این البته محدود به مسائل زیست محیطی نمی‌شود. در دولت‌های نهم و دهم اگر گرانی بود، علما توصیه به خوردن اشکنه می‌کردند؛ در دولت دوازدهم و سیزدهم فریاد «یا جوع» از ایشان بر می‌خواست و دوباره در دولت سیزدهم توصیه به صبر می‌کنند. آش حمایت مقام‌های «انتصابی» نظام جمهوری اسلامی از دولت‌های همسو به حدی شور شده است که گاه صدای آشپز نیز در می‌آید؛ رهبر جمهوری اسلامی مرداد ماه امسال ضمن کوچک شمردن مشکل کم آبی در استان خوزستان گلایه کرد که مقامات مسئول توصیه‌های متعدد قبلی او درباره آب خوزستان و فاضلاب اهواز را «رعایت» نکرده‌اند. با اینحال چهره‌هایی مانند؛ نمایندگان استان اصفهان، ائمه جمعه و اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام و چند چهره دولتی از جمله استاندار اصفهان تاکید دارند که مشکل کم آبی این استان به دولت و نظام ربطی ندارد و مردم باید دست به دعا بردارند تا باران ببارد بلکه فرجی شود.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94274

©
@Zeitoons
👍1
پرونده ویژه | عدالت‌خانه در عهد قجر

▫️زیتون
– غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضاییه، می‌گوید که نسبت به نقدهایی که به این قوه وجود دارد گشوده است و برای نشان دادن عزم جزم خود در اینکار در همان ابتدای انتصابش به بررسی «نحوه اجرای راهکار تقدیر از نقدهای برتر درباره قوه قضاییه مبتنی بر نظرسنجی‌های مستقیم از صاحب‌نظران، فعالان اجتماعی و رسانه‌ای، مراکز علمی و نهادهای مردمی» پرداخته. او می‌گوید این از «فواید دموکراسی» است که می‌توان بر مبنای نظر مردم قوه قضاییه را بازبینی و اصلاح کرد و باید از آن بهره برد. نارضایتی مردم از دستگاه قضا در ایران عمری به اندازه خود این دستگاه، چه به شکل مدرن و چه به صورت سنتی آن؛ عدالتخانه، عدلیه و وزارت دادگستری، دارد. گاه این نارضایتی‌ها و نقدها هم جهت با سیاست و خواست مسئولین امر وقت بوده و به تحولی انجامیده، گاه نیز قبول نیافتاده، نادیده گرفته شده و یا حتی گذار نقاد را به همان محکمه‌های زیر نظر دستگاه قضا انداخته است. نگاهی به عملکرد قوه قضاییه جمهوری اسلامی به شکل عام و محسنی اژه‌ای به طور مشخص، تحقق ادعای مطرح شده توسط او را بسیار دور از ذهن می‌نماید. اما این ادعا و «دعوت» می‌تواند بهانه‌ای باشد برای پرداختن به ضعف‌ها و ایرادات این قوه که به جرات می‌توان گفت تا امور آن اصلاح نشود، نمی‌توان به سامان شدن وضع مملکت را در هیچ زمینه دیگری هم انتظار کشید. ما در پرونده پیش رو با هدف نقد و بررسی عملکرد قوه قضاییه ابتدا تاریخچه‌ای از تاسیس عدالتخانه در ایران و مراحل تطور آن ارائه می‌دهیم و در ادامه در قالب گزارش‌ها و گفتگوهایی در حد وسع، از کارشناسان می‌پرسیم که محسنی اژه‌ای باید کجای دستگاه زیر دستش را اصلاح کند یا تغییر دهد تا از همه ظرفیت‌های دموکراسی بهره برده باشد.
***

▫️زیتون ـ محمدرضا سرداری: بررسی واقع بینانه ساختار قضایی حاکم بر جمهوری اسلامی نیازمند اشراف بر پیشینه تاریخی نظام قضایی ایران دست کم از عهد قاجار است. در واقع مطالعه شواهد تاریخی به ما می‌آموزد که علم حقوق و قضا در طول دو قرن گذشته چه تحولاتی را پست سر گذاشته؛ چه کسانی بازیگران اصلی آن بوده‌اند و نقش «مردم» یا «اهالی مملکت» در آن فرآیند چه بوده است. بررسی اجمالی تاریخ قضا در عهد قجر نشان می‌دهد تعریف مردم و نقش آنان در امر قضا در دوره سلاطین مختلف متفاوت بوده است. در این عصر تاریخی مردم به دو دسته نجبا شامل (روحانیون، بازاریان، ملاکین و خوانین و شاهزادگان) و رعایا تقسیم می‌شد. در واقع وقتی به نقش مردم اشاره می‌کنیم منظور دسته نجبا است، زیرا رعایا در هیچ یک از مناسبات سیاسی و اجتماعی نقشی ایفا نمی‌کردند. از این رو می‌توان گفت مردم در قالب امور شرعی و عرفی در برخی امور قضایی اثرگذار بودند که البته این اثرگذاری جنبه‌های مثبت و منفی داشته است.

🔹بر اساس مطالعه‌ای که سه استاد حقوق در نشریه «حقوق عمومی» منتشر کرده‌اند؛ ساختار دستگاه قضایی در دوران فتحعلی شاه، مرکب از محاکم شرع و محاکم عرف بود که به ترتیب بر عهده شیخ الاسلام‌ها و دیوان‌خانه قرار داشت. رئیس دیوانخانه را در این دوره «صدر دیوان» خطاب می‌کردند. فتحعلی شاه یک دیوان مرکزی راه اندازی کرد که شامل سه عضو مکلا و یک عضو معمم بود. عباس میرزا نیز به عنوان ولیعهد در تبریز  حاکمان شرع را انتخاب می‌کرد.
در دوره محمد شاه و صدارت قائم مقام فراهانی، «دیوان عدالت» تاسیس شد. در این دیوان نماینده روحانیون به عنوان «صدر دیوان» شناخته می‌شد و «امین دیوان»هم به عنوان خواجه حرم سرا به امور و اختلافات زنان می‌پرداخت. «امین نجبا» که امور شاهزادگان و درباریان را اداره می‌کرد، امیر لشگر (قاضی عسکر)، مستوفی دیوان، ناظم عدالت (یا همان دادستان) و منشی دیوان عناوین دیگری بودند که هر یک وظایفی را بر عهده داشتند.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94384

©
@Zeitoons