زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
ادامه جنگ آب در اصفهان؛ گذار از مدارا به سرکوب

▫️زیتون
: طی روز گذشته، ۲۰ روز بعد از آغاز دور جدید اعتراضات مردم اصفهان در بستر زاینده‌رود، درگیری میان معترضان و نیروهای امنیتی به خشونت کشیده شد. گزارش‌ها حاکی از آن است که نیروهای انتظامی مانع از ورود معترضان به بستر زاینده رود شدند. مردم به سیاق دو جمعه گذشته امروز برای ادامه اعتراضات خود در اطراف پل خواجو جمع شده بودند. نیروهای امنیتی اما برخلاف هفته‌های پیش به معترضان تیرهای ساچمه‌ای و گاز اشک‌آور شلیک کرده و ده‌ها نفر را بازداشت کردند. ویدیوهای متعددی از شهروندان زخمی منتشر شده است و گزارش‌های تایید نشده خبر از کشته شدن ۲ نفر می‌دهد. بنابر گزارش‌های شهروندان اینترنت تلفن همراه در این شهر قطع شده و تنها اینترنت خانگی در دسترس است. ماموران نیروی انتظامی و امنیتی در تعقیب خانه و به خانه معترضان هستند. از سوی دادگستری اصفهان هم پیامکی تهدیدآمیز مبنی بر خودداری شهروندان از قرار گرفتن در «موقعیت ناآرامی‌ها» برای شهروندان ارسال شده است.

🔹تا لحظه انتشار این گزارش، خبرها همچنان حاکی از ادامه اعتراضات پراکنده مردم در این شهر است. فرمانده انتظامی اصفهان اما در واکنش به تمامی این اخبار در گفت‌وگو با صدا و سیما مدعی شد: «بخاطر استفاده از ترقه‌جات و بمب‌های صوتی علیه مامورین، تعدادی از همکاران ناجا دچار آسیب شدند.» پیش از این شامگاه روز چهارشنبه هم ماموران امنیتی به کشاورزان متحصن در بستر خشک زاینده رود حمله کرده و چادرهای آنها را آتش زدند. صبح روز پنجشنبه رسانه‌های دولتی تصاویری از بستر پاکسازی شده زاینده رود منتشر کرده و آن را نشانه‌ پایان اعتصاب دو هفته گذشته کشاورزان دانستند. از صبح روز جمعه گذشته، ۲۸ آبان‌ماه، انبوهی از مردم در کنار کشاورزان اصفهانی بر بستر خشک زاینده‌رود تجمع کرده‌ بودند. «زاینده‌رود من کو»، «زاینده‌رود جاری حق مسلم ماست» و «زاینده‌رود را پس بدین، به اصفهان نفس بدین» از جمله شعارهایی است که در فیلم‌های منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی از سوی معترضان سر داده شده بود. این حرکت اعتراضی که مربوط به عدم تخصیص سهم آب برای کشت پاییزه است، از روز دوشنبه، ۱۷ آبان، با تجمع کشاورزان در مقابل شرکت آب منطقه‌ای و صداوسیمای مرکز استان اصفهان آغاز شد و از آن روز به بعد بر بستر زاینده‌رود ادامه پیدا کرده است.

🔹طی روزهای اولیه، اعتراضات مردم اصفهان توسط رسانه اصلی جمهوری اسلامی، صدا و سیما، منعکس شد؛ اما در نهایت نیروهای انتظامی و امنیتی بامداد پنجشنبه به کشاورزان متحصن در بستر زاینده‌رود یورش بردند و این یورش پوشش داده نشد. گزارش‌هایی نیز درباره بازداشت حدود ۵۰ نفر از کشاورزان متحصن منتشر شده است. با این حال خبرگزاری صدا و سیما گزارش داده که دستگیرشدگان در جریان جمع‌آوری چادرها با قید ضمانت آزاد شدند. این خبرگزاری نوشت: «تنها دو نفر از این دستگیرشدگان کشاورز هستند و بقیه آن‌ها ارتباطی با کشاورزان ندارند.» حمله به کشاورزان معترض یک روز پیش از فراخوان تجمع سراسری در اصفهان صورت گرفت. پیشتر کشاورزان اصفهانی فراخوانی منتشر کرده و از همه مردم دعوت کرده بودند تا روز جمعه، ۵ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۹ صبح مقابل پل خواجو، تجمع کنند. بنابر اخباری که شهروندان اصفهانی در شبکه‌های مجازی منتشر کردند، شب پنج‌شنبه پیامکی به همه شهروندان اصفهانی مبنی بر «پایان اعتراضات کشاورزان» و «عدم حضور شهروندان در بستر زاینده‌رود» ارسال شد.


🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94129

©
@Zeitoons
👍1
بسیجِ [سرکوبِ] مستضعفان

▫️زیتون ـ یلدا امیری
: چهل و دو سال پیش «ارتش ۲۰ میلیونی» یا همان «بسیج مستضعفین» با فرمان آیت‌الله خمینی تشکیل شد و پس از تصویب مجلس در دی ماه ۱۳۵۹ رسمیت پیدا کرد. این سازمان زیر مجموعه سپاه پاسداران است و وظایف آن «تقویت نیروی دفاعی، کمک به مردم در زمان بروز بلایا و حوادث غیرپیش بینی و کمک به دولت در سازندگی» تعریف شده است. عملکرد این نهاد طی ۴ دهه گذشته اما تصویری یک‌سره متفاوت از این نیروی ظاهرا «مردمی» و عملا حاکمیتی به مردم ایران ارائه داد. تنها در روز گذشته ۵ آذر که به نام روز بسیج مستضعفین نامگذاری شده چند نمونه‌ی مشخص از کارکرد بسیج مستضعفین در جمهوری اسلامی ارائه شد.
روز گذشته و در جریان اعتراضات به بی‌آبی در اصفهان که به درگیری و حمله نیروهای انتظامی به مردم انجامید، یکی از معترضان پلاکاردی در دست گرفته و روی آن نوشته بود: «بسیجی تیر را به سرم نزن، مادرم اذیت می‌شود، بزن وسط سینه‌ام». نوشته این فرد اشاره به تیرهایی دارد که در آبان ۹۸ به سر معترضان شلیک شد و خطاب قرار دادن «بسیجی» در این پلاکارد به این معنی است که لااقل بخشی از افکار عمومی آنان را جزو نیروی سرکوب می‌داند. روز گذشته همچنین سجاد صدیقی، مسئول بسیج دانشگاه فرهنگیان خطاب به معلمان معترض نسبت به وضع معیشتی در توییتر خود نوشت: «می‌توانید به جای وِر زدن از آ.پ (آموزش و پرورش) خارج بشوید». همزمان با این اخبار، فیش حقوقی محمدصادق زواره، رییس بسیج شرکت پارس خودرو هم ابتدا در شبکه‌‌های اجتماعی و بعد در خبرگزاری‌ها منتشر شد. فارغ از حقوق ۵۸ میلیون تومانی این عضو بسیج، مبلغ ۲۹ میلیون تومان از این حقوق با عناوینی مانند طلب ارزی و فوق‌العاده ماموریت، به دلیل شرکت در راهپیمایی اربعین به او پرداخت شده بود. خبر این حقوق نجومی خیلی زود از خروجی خبرگزاری‌ها حذف شد.

▫️چرا این خبر مهم است؟

«مستضعف» واژه‌ای کلیدی در ادبیات جمهوری اسلامی است. انقلاب ایران که با قدرت گرفتن روحانیون، صفت اسلامی گرفت، انقلاب مستضعفین نیز نامیده می‌شد. آیت الله خمینی ۱۶ فروردین ۱۳۶۰ در حسینه جماران گفت: «گروه‌هایی که در سرتاسر این کشور این انقلاب را به ثمر رساندند، همان زن و مرد محروم و همانهایی که مستضعف هستند و کاخ نشینها آنها را استضعاف می‌کنند… و برای این ملت هیچ کاری نکرده‌اند و نخواهند کرد.» بسیج مستضعفین قرار بود نیرویی در راستای دفاع و سازندگی و متشکل از قشر مستضعف جامعه باشد که عدالت اجتماعی را برقرار می‌کند. محمد حسین سپهر، جانشین فرمانده سازمان بسیج مستضعفین ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۹ گفت که بسیج در سراسر کشور بیش از ۱۶۰ هزار مرکز در خدمت استقرار عدالت، حق طلبی، مطالبه گری و مبارزه با فساد دارد. اما نگاهی به مثال‌های روشنی که فقط در روز گذشته اتفاق افتاد و هزاران نمونه مشابه که می‌توان برشمرد حکایت از آن دارد که بسیج نه تنها در خدمت محرومان و مستضعفین نیست، بلکه بازوی سرکوب‌گر و همزمان رانت‌خوار نظام است. بسیاری از اعضای بسیج به مدیران ارشد یا سرداران سپاه تبدیل می‌شوند. مطابق ماده ۲۰۱ قانون مقررات سپاه، «دولت موظف است به پرسنل بسیجی با توجه به میزان و نوع فعالیت و همکاری، صلاحیت، شایستگی و درجه آنان خدماتی از قبیل اولویت در استخدام، استفاده از تسهیلات مسکن و وام، اولویت در واگذاری امکانات اشتغال، تسهیلات ویژه جهت ورود به مراکز آموزش عالی واگذار کند.»

▫️کمی عمیق تر؛ تغییر معنای مستضعف

«بسیج» بارها تغییر نام داده. وقتی آیت‌الله خمینی فرمان تشکیل «ارتش ۲۰ میلیونی» را صادرکرد، این نهاد «سازمان بسیج ملی» نام داشت و زیر نظر وزارت کشور بود. در بهمن ۱۳۵۹ با نامه محمدعلی رجایی به مجلس و تصویب قانونی، این سازمان شبه‌نظامی زیرمجموعه سپاه شد و به «واحد بسیج مستضعفین» تغییر نام داد. بعد از جنگ ایران و عراق «نیروی مقاومت بسیج» و مهر ۱۳۸۸ دراوج اعتراضات مردمی «سازمان بسیج مستضعفین» نام گرفت. بسیج از بازوهای نظامی جمهوری اسلامی خصوصا در حوزه سرکوب اعتراضات داخلی به‌شمار می‌رود. بسیج با هدف دفاع توده‌های مستضعف از موجودیت انقلاب در برابر آنچه حکومت «توطئه دشمنان داخلی و خارجی» می‌نامید، پایه‌ریزی شد. در کتاب «فرهنگ‌نامه نهادهای انقلاب‌ اسلامی» که توسط «مرکز اسناد انقلاب» منتشر شده، آمده است: «پیروزی انقلاب اسلامی به عنوان یک انقلاب کاملا مردم‌گرا سبب شد تا به منظور حاکمیت مستضعفین و تداوم آن، بسیج شکل بگیرد.»

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94152

©
@Zeitoons
🍃بیانیه ابوالفضل قدیانی در واکنش به اعتراضات اصفهان:

▫️نظام استبداد دینی به ریاست مستبد امروز ایران علی خامنه‌ای بالاخره نتوانست تحصن اعتراضی مسالمت آمیز ، خشونت پرهیز و مدنی مردم شریف و شجاع اصفهان را تحمل کند و ناگزیر ماهیت ضد مردمی، خشن و سرکوبگر خود را بار دیگر آشکار کرد و پس از آتش زدن چادرهای بر پا شده متحصنین در زاینده رود با گاز اشک آور و شلیک گلوله های ساچمه‌ای و باتوم به معترضان حمله ور شد و به ضرب و جرح آنان پرداخت، کثیری از معترضان را به شدت مجروح و عده زیادی از آنان را دستگیر کرد و به خیال خام خود آتش اعتراضات به حق مردم را خاموش کرده است اما زهی خیال باطل، این حاکمیت استبدادی خوب می داند که آتش اعتراضات خاموش شدنی نیست ممکن است این آتش برای مدت کوتاهی زیر خاکستر رود اما تا رسیدن به مقصود خاموش شدنی نیست.

🔹حکومت تلاش کرد که بین معترضان اصفهان و معترضان چهار محال بختیاری تفرقه ایجاد کند و با این ترفند اعتراضات دو استان را علیه خود به انحراف بکشاند اما معترضان هوشمندانه شعار اتحاداتحاد سر دادند و از این طریق دسیسه حکومتیان را خنثی کردند.

🔹متن کامل بیانیه:

https://t.me/zeitoons/6028

©
@Zeitoons
🍃بیانیه ابوالفضل قدیانی در واکنش به اعتراضات اصفهان:

▫️نظام استبداد دینی به ریاست مستبد امروز ایران علی خامنه‌ای بالاخره نتوانست تحصن اعتراضی مسالمت آمیز، خشونت پرهیز و مدنی مردم شریف و شجاع اصفهان را تحمل کند و ناگزیر ماهیت ضد مردمی، خشن و سرکوبگر خود را بار دیگر آشکار کرد و پس از آتش زدن چادرهای بر پا شده متحصنین در زاینده رود با گاز اشک آور و شلیک گلوله های ساچمه‌ای و باتوم به معترضان حمله ور شد و به ضرب و جرح آنان پرداخت، کثیری از معترضان را به شدت مجروح و عده زیادی از آنان را دستگیر کرد و به خیال خام خود آتش اعتراضات به حق مردم را خاموش کرده است اما زهی خیال باطل، این حاکمیت استبدادی خوب می داند که آتش اعتراضات خاموش شدنی نیست ممکن است این آتش برای مدت کوتاهی زیر خاکستر رود اما تا رسیدن به مقصود خاموش شدنی نیست.

🔹حکومت تلاش کرد که بین معترضان اصفهان و معترضان چهار محال بختیاری تفرقه ایجاد کند و با این ترفند اعتراضات دو استان را علیه خود به انحراف بکشاند اما معترضان هوشمندانه شعار اتحاد اتحاد سر دادند و از این طریق دسیسه حکومتیان را خنثی کردند. می گویند این ابر بحران آب، خشکی رودخانه ها، دریاچه‌ها و تالاب‌ها، تخلیه سفره های زیرزمینی آب و فرو نشست زمین ناشی از سوء مدیریت و نا کار آمدی مدیران جمهوری اسلامی است البته این سخن درست است اما قضیه بالاتر از این حرفها ست این مدیریتی که در این کشور اعمال می‌شود مدیریت تخریب و ویرانگری است مدیریت غارت و تاراج است مدیریتی است که فقط منافع حاکمان و در رأس آنان منافع علی خامنه‌ای و بقای حکومت غیر قانونی، نامشروع و غاصبانه و مادام العمر وی در نظر گرفته می شود .موضوعی که اساساً در مدیریت جمهوری اسلامی محلی از اعراب نداشته و ندارد منافع ملی و حقوق مردم است.

🔹این فجایع در حقیقت نتیجه مدیریت و سلطه همه جانبه علی خامنه‌ای بر تمامی نهادها، ارگان ها اعم از مجلس، دولت، قوه قضاییه، نیروهای مسلح... است. تمامی ارگان های مهاجم و فرمانده های آنان به اعتراضات مسالمت آمیز، خشونت پرهیز و مدنی مردم شریف اصفهان مسئولند و پاسخگو اما مسئول اصلی این تهاجم و فجایع ایجاد شده‌اند علی خامنه‌ای جبار ایران است که باید پاسخگو باشد.

© @Zeitoons
مذاکرات هسته‌ای؛ علی‌اکبر صالحی به آیت‌الله خامنه‌ای چه گفت؟

▫️زیتون ـ یلدا امیری
: مذاکرات احیای توافق هسته‌ای که در دولت رئیسی بارها به تعویق افتاد، بعداز ظهر امروز، دوشنبه، ۸ آذرماه در هتل کوبورگِ وین آغاز می‌­شود. در آستانه این گفتگوها، رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، در برنامه ساندز شبکه بی‌­بی­‌سی گفت که اگر ایران بخواهد از مذاکرات به‌عنوان پوشش برای تسریع برنامه هسته‌ای خود استفاده کند، آمریکا و متحدانش فشار بر تهران را افزایش می­‌دهند. مالی افزود: «اگر ایران فکر می‌کند که می‌تواند از این زمان برای ایجاد اهرم‌های نفوذ بیشتر استفاده کند، سپس بازگردد و بگوید چیز بهتری می‌خواهد، ما و شرکای ما [فریب] نمی‌خوریم.» او تاکید کرد که توسعه برنامه هسته‌ای ماهیت برجام را به خطر می‌اندازد.

🔹بر اساس اخباری که زیتون از دو مقام سازمان انرژی هسته‌ای جمهوری اسلامی به دست آورده، هشدارهای رابرت مالی نه تنها بی‌اساس نیست، بلکه اهداف هسته­‌ای که نظام به دستور مستقیم رهبر جمهوری اسلامی در مذاکرات پیش‌رو دنبال می‌کند، بسیار فراتر از این است. زیتون مطلع شده که آیت‌الله خامنه‌ای چند هفته پیش از اعلام زمان مذاکرات، دیپلمات­‌ها و مقامات کنونی و پیشین سازمان انرژی هسته‌ای را به جلسه‌ای فراخوانده، و با اعلام اینکه «نظام تصمیم ندارد پیشرفت­‌های هسته­‌ای خود را به عقب بازگرداند» از افراد حاضر در جلسه پرسیده که «آیا احتمال موفقیت در مذاکرات وجود دارد؟» یکی از مقاماتی که این خبر را به «زیتون» داد، نقل کرده که در این جلسه علی‌اکبر صالحی، رئیس پیشین سازمان انرژی هسته‌ای به خامنه‌ای گفته که «پیشرفت­‌های هسته­‌ای ایران برگشت­‌پذیر نیست و غرب از این موضوع مطلع است.» صالحی افزوده: «اگر غرب با پیشرفت برنامه هسته‌ای ایران کنار نیاید مذاکرات زمان بیشتری برای توسعه هسته‌ای در اختیار ما قرار می­‌دهد.» ظاهرا با این سخنان تصمیم آغاز مذاکرات گرفته می­‌شود. اما اهداف رهبر جمهوری اسلامی از نگاه تحلیلگران دور نمانده و از این رو حمله‌های روزنامه کیهان و حسین شریعتمداری، نماینده خامنه‌ای در موسسه کیهان به این تحلیل‌گران بی­‌دلیل نیست. این روزنامه ۵ آذر در ستون اخبار ویژه نوشت یک «سایت غربگرا» ادعا کرده که «منطق اهرم‌‌سازی» باعث غالب شدن مخالفان برجام در آمریکا می‌شود. کیهان افزود رضا نصری در مصاحبه با «انتخاب» گفته؛ اگر دولت جدید با نیت نمایش اقتدار بر موضوعاتی بیش از ‌اندازه مانور دهد یا خواسته‌هایی مطرح کند که تحقق آن برای دولت آمریکا مقدور نباشد، مخالفان برجام از این فضا برای تخریب مذاکرات استفاده کرده و لابی اسرائیل القا می­‌کند که ایران قصد «اخاذی هسته‌ای» دارد. کیهان در ادامه پرسید؛ آیا دولت روحانی کم گفتار و رفتار نرم -بلکه منفعلانه و همراه با دیکته‌ها و زیاده‌خواهی آمریکا- نشان داد؟ و مدعی شد؛ پیشنهاد توافق موقت به دلیل تصمیم مجلس در به‌کارگیری سانتریفیوژهای پیشرفته و غنی‌‌سازی ۲۰ درصد و ۶۰ درصد بود.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94221

©
@Zeitoons
روایتی از ریشه‌های فرهنگی بحران افغانستان

📝عبدالبشیر فکرت‌بخشی


▫️این مدعا که “تحول اوضاع یکشبه رخ نمی‌دهد” علی الاصول درست است‌. کمااینکه هیچ پدیده‌ی اجتماعی اعم از: ظهور و زوال دولت‌ها در–لحظه و به شکل آنی اتفاق نمی‌افتد، بلکه به تدریج و در امتداد زمان روی می‌دهد. اضافه بر آن، در تکوین هر وضعیّت، عوامل پرشماری نقش‌آفرینی می‌کند. روی‌دادهای اجتماعی را نمی‌توان به نحو تک‌عاملی تبیین کرد. کمااینکه، هیچ وضعی را نمی‌توان صرفاً اثرِ فعالیت یک یا چند فرد محدود قلمداد کرد، هر‌چند ممکن است نقش افراد در سیر تحولات اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جامعه تعیین‌کننده‌تر باشد. روی این بیان، شکی نیست که نقش سیاست‌گرانِ خودخواه، متعصب و کوته‌اندیش در فراهم آمدن بحران حاضر در کشور پررنگ‌تر است. با این وجود، بسیاری از طیف‌های دیگر اجتماعی نیز با ریاکاری و عدم تعهد صادقانه به مسوولیت‌های خویش، فرصت‌های به‌دست آمده را از دست بِهشتند و از این‌رو، نقش آنها نیز در خلق بحران پیش‌آمده معتنابهی است.  

🔹موضوع این مقاله، نه بررسی کارنامه‌ی غیر قابل دفاعِ چهره‌های سیاسی است و نه هم بازتابِ سیاست‌های سودجویانه‌ی منطقه‌یی و جهانی در قبال افغانستان. آنچه در این مختصر می‌آید، نشان دادن وجوه مکتوم و دیده‌نشده‌ی بحران پیش آمده است. کمااینکه، مسأله اینست که سهم گروه‌های دیگر اجتماعی اعم از: فعالین مدنی، دست‌اندرکاران ادبیات و فرهنگ و فی‌الجمله نسلِ چیزفهم این سرزمین در خلق بحران موجود تا کجاست. تردیدی که نیست که کلّ کارنامه‌ی اصناف پیشگفته را نمی‌توان نامطلوب توصیف کرد. با این وجود، عمل‌کرد بخشی از این طیف‌ها چنان بود که در حرکتی بطی،سرانجام به از دست رفتنِ فرصت‌ها، سقوط دولت و پیش‌آمدِ بحران حاضر منتهی شد. 

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94231

©
@Zeitoons
زیتون دانشجو | «قحط‌ الرجال» در وزارت علوم

▫️زیتون: 
با حکم وزیر علوم، اعضای حقیقی هشتمین دوره هیئت امنای دانشگاه تهران منصوب شدند. نگاهی به اسامی اعضای این هیئت امنا، از طنز تلخی حکایت دارد که دیری است گریبانمان را گرفته و از نزاری حالمان نمی‌دانیم بخندیم یا بگرییم. به گزارش خبرگزاری مهر، «وزیر علوم، تحقیقات و فناوری و رئیس هیئت امنای دانشگاه تهران در احکامی جداگانه، دکتر محمدباقر قالیباف، دکتر محمدحسن صادقی مقدم، دکتر علیرضا زاکانی، دکتر سید جواد ساداتی‌نژاد، دکتر محمدمهدی اسماعیلی و دکتر عباس مصلی‌نژاد را به عنوان اعضای حقیقی دوره هشتم هیأت امنای دانشگاه تهران منصوب کرد.»

🔹در واکنش به این انتصاب عجیب وزیر علوم بود که اعتراض‌ها یکی پس از دیگری سربرآوردند. مجمع دانشجویان عدالتخواه دانشگاه تهران، طی نامه ای به زلفی گل، به چند شغله بودن اعضای این هیئت اشاره و از وی خواستند که این انتصاب را لغو کند. در بخشی از این نامه آمده: «بر هیچ کس پوشیده نیست تصدی این سمت‌ها نیازمند جایگاه علمی بالاست و این مناصب، منصب‌هایی هستند که قرار است در آن‌ها سیاست‌گذاری‌های علمی رخ دهد و مشخص کند دانشگاه تهران به عنوان یکی از مهمترین دانشگاه‌های کشور چه مسیری را پیش رو خواهد داشت؟ اما متاسفانه در بین منسوبین شما هیچ چهره شاخص علمی پیدا نمی‌شود که اندک درکی نسبت به سیاست گذاری علمی داشته باشد. نه تنها هیچ کدام از منسوبین شما چهره موجّه از نظر علمی نیستند بلکه تقریباً همگی آنها در سطوح بالای سیاسی کشور هستند. قطعاً خودتان می دانید سپردن دانشگاه به دست صاحبان قدرت حاصلی جز تباه شدن علم و دانش ندارد. وقتی کسانی که در سطوح بالای قدرت قرار دارند این بستر وجود دارد که دانشگاه را به گونه‌ای هدایت کنند که قدرت خودشان حفظ و تایید شود. بار دیگر ترکیب اعضا را مرور می‌کنیم، رئیس مجلس شورای اسلامی، شهردار تهران، وزیر جهاد کشاورزی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، عضو شورای نگهبان و یک ابر سرمایه دار. اگر این ترکیب را به هر کس نشان دهید ذره ای به ذهنش خطور نمی‌کند که این هیئت امنا یک دانشگاه و آن هم دانشگاه تهران به عنوان نماد آموزش عالی در کشور هستند».

🔹او در ادامه می‌افزاید: «نکته‌ای که بسیار با اهمیت است فرایند رسیدن به چنین انتصاباتی است. انتصاب شدن جناب آقای عباس مصلی نژاد خود علامت‌ تعجبی در ذهن ما ایجاد کرده است. کسی که در صلاحیت علمی اش برای کسب هیئت علمی دانشگاه محل سوال است چطور چنین منصبی که به مراتب با اهمیت‌تر است را به چنگ آورده است؟ آیا این موضوع به سرمایه بیکران جناب مصلی نژاد ارتباط دارد یا نه؟ بهتر است در این خصوص شفاف‌سازی شود. از این دست شائبه‌ها در مورد بقیه افراد هم کم نیست. این شائبه ها تا زمانی که دانشجویان به عنوان اصلی ترین مخاطبان انتساب شما هیچ جایگاهی در تصمیم‌گیری تان داشته باشند ادامه خواهد داشت. آیا درست است که در انتصابات مربوط به دانشگاه، دانشجویان دانشگاه در فرایند انتخاب شدن هیئت امنا ایشان هیچ نقشی نداشته و صرفا قربانیانی به دست انتصابات نابجای جنابتان باشند؟»

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94256

©
@Zeitoons
👍1
«اصلاحات ساختاری» یعنی انقلاب

📝ملیحه محمدی

▫️درآمد: تیتر یادداشت و هم آنچه در ادامه خواهد آمد در ارتباط است با بحث اساسی و با اهمیتی که میان دو تن از چهره‌های برجسته‌ی اصلاحات در ایران در جریان است؛ پرسش بحث‌انگیزی که جناب سعید حجاریان در ارتباط با ایده‌ی «اصلاح ساختاری» طرح کرده‌اند و مخاطب مشخص آن آقای مصطفی تاجزاده بودند و پاسخی که جناب تاجزاده بر آن پرسش نوشتند. ابتدا از ورود به این بحث و بیان انتقادات خودم، تردید داشتم به علت ملاحظات بسیاری که طرحش خود یک بحث معین سیاسی است و اینک که یک ماه از پاسخ آقای تاجزاده به این پرسش گذشته است، من سرانجام تردیدم را کنار گذاشتم و بنا بر اهمیتی که گفتم این مقوله دارد، وارد این گفتگو می شوم. مضمون بحث میان این دو بزرگوار به گمان من به درک و برداشت های متفاوت ما از امر اصلاحات برمی گردد و مرزهای آن با انقلاب و انفعال. بنا براین تعریفی از اصلاحات و رفرم را بر اساس درک و باور خودم پیش از ورود به مضمون آن بحث بی فایده نمی دانم.

▫️اصلاحات و چرایی و چگونگی پیداش آن در فلسفه سیاسی
دشواری های مبارزه سیاسی و شکست های متعدد، گاه نیروهای سیاسی و جامعه را در مقابله با مشکلات به انفعال می رساند. انفعال ملتها در مقابل انقلاب شیوه ی شناخته شده و می توان گفت امروز آزموده ای از اعمال اراده جمعی برای به‌زیر کشیدن قدرت حاکم است. از نیمه دوم قرن بیستم در اروپا رفرم یا اصلاحات، به مثابه یک راهبرد سیاسی در مقابل انقلاب، و منطقاً در مقابل انفعال در فضا و فلسفه سیاسی نمودار شد. تفاوت در دو مشی انقلابی و رفرمیستی، نه تفاوتی در هدف که معطوف به راهبرد و استراتژی سیاسی بود. ادوارد برنشتاین از شاخص ترین نظریه پردازان رفرمیسم در صحنه عمل، علیرغ نقدهایی که در سالهای واپسین به دیدگاه مارکس یافته بود، اعتقادش به سوسیالیسم را هرگز تغییر نداد.
در روش، مهمترین تفاوت اصلاحات از انقلاب همین است که اصلاحات از ممکنات آغاز می کند و از هر کجا که آغاز شود حد معینی برای پایان ندارد. چرا که مطالبات بشری با گذشت ایام و بروز مسائل و پدیده های تازه، که در دو سوی حاکمیت قطعاً دو گونه دیده می شوند، هرگز پایان نمی یابند و ساختار در بستر تغییرات مدام ناگزیر از تغییر است. اما اعلام ورود به مرحله ی اصلاحات ساختاری، آن هم به این دلیل که ما در اصلاح مراتب ابتدایی تر ناموفق بوده ایم و ایضاً حکومت نیز خشن تر و وغیرمنعطف تر شده است ( ارزیابی های آقای تاجزاده از موقعیت فعلی ) و ایضاً در شرایط فقدان یک آلترناتیو ملی دموکراتیک قدرتمند، نه تنها به لحاظ سنجش توازن قوای سیاسی نادرست است که اصل مفهومی چنین ایده ای را در ساختار ترکیبی اش گرفتار تناقض ساخته است. مگر اینکه ما معانی جدیدی برای دو واژه «اصلاح »و «ساختار» بیابیم و جامعه سیاسی بر آن توافق کند.

🔹وگرنه، کی می توان ساختار پدیده ای را بدون درهم ریختن شاکله اش اصلاح کرد آنهم در صحنه سیاست، آنهم با نیرویی که خود را متعهد به تحولات مسالمت آمیز و نفی انقلاب و فروپاشی می داند! اصلاحات به این دلیل از ممکنات آغاز می کند که ایجاد تغییرات هر چند تدریجی با مشارکت وسیع و آگاهانه جامعه را ترجیح می دهد بر انتظار کشیدن برای آن لحظه موعود که شور انقلاب حاکم شود و توان فرو ریختن بنیان ها بدون تغییر پایه های فرهنگی آن در جامعه ممکن شود.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94275

©
@Zeitoons
«تجمع در برابر خدا»؛ راهکار پیشنهادی مسئولان برای بحران آب

▫️زیتون: 
«اعتراض نکنید، نماز باران بخوانید»، این توصیه مقامات حکومت جمهوری اسلامی در ماه‌ها و روزهایی است که بیش از گذشته بحران‌ کمبود آب بر زندگی ایرانیان سایه انداخته است. طی ماه‌های گذشته مردم خوزستان و اصفهان به صورت گسترده در اعتراض به کمبود آب به خیابان‌ها آمدند و پاسخ برخی مقامات جمهوری اسلامی، که اکثرا از علمای شیعه نیز هستند، به این درخواست مردم «توسل» بود. غلامرضا مصباحی‌مقدم، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، روز گذشته (دوشنبه) در واکنش به اعتراضات اخیر مردم اصفهان گفت: «باید از خداوند برای بارش باران تقاضا صورت پذیرد.» پیش از او نیز احمد علم الهدی، نماینده ولی فقیه و امام جمعه مشهد گفته بود که «مشکل آب با تجمع حل نمی‌شود؛ به جایش نماز باران بخوانید» و اضافه کرده بود: «در مقابل خدا تجمع فایده ندارد بلکه تجمع باید در نماز باران انجام شود.» راهکار اقامه نماز باران به جای مدیریت درست منابع موجود اما اولین بار به ذهن نماینده اصفهان در مجلس رسیده بود. حسین میرزایی، نماینده اصفهان در مجلس، مهرماه امسال گفته بود: «به نظر می‌رسد راه حل کوتاه مدت رفع معضل آب زاینده رود توسل به معصومین به ویژه امام موسی بن جعفر (ع) و نماز باران است و لازم است بزرگان این شهر مانند آیت الله مهدوی مانند سال‌های پیش نماز باران بخوانند.» این سخنان نماینده اصفهان البته با واکنش کشاورزان این شهر مواجه شده بود.

▫️چرا این خبر مهم است؟

بحران‌های معیشتی و زیست محیطی ایران محدود به ماه‌های اخیر نیست؛ اما مقامات نظام که تا پیش از تشکیل دولت سیزدهم حسن روحانی را مقصر تمامی نقصان‌ها می‌دانستند، به یک باره تغییر موضع دادند. ائمه جمعه و دیگر مقامات حکومتی، پس از تشکیل دولت سیزدهم تاکید دارند بحران آب حاصل مدیریت چهل ساله غلط نظام نیست و به دولت ابراهیم رئیسی نیز ربطی ندارد. این افراد اما تا پیش از این حسن روحانی و دولتش را حتی مسئول عدم پرداخت مطالبات موسسات مالی و اعتباری می‌دانستند که مجوزشان را دولت‌های نهم و دهم صادر کرده بود. این البته محدود به مسائل زیست محیطی نمی‌شود. در دولت‌های نهم و دهم اگر گرانی بود، علما توصیه به خوردن اشکنه می‌کردند؛ در دولت دوازدهم و سیزدهم فریاد «یا جوع» از ایشان بر می‌خواست و دوباره در دولت سیزدهم توصیه به صبر می‌کنند. آش حمایت مقام‌های «انتصابی» نظام جمهوری اسلامی از دولت‌های همسو به حدی شور شده است که گاه صدای آشپز نیز در می‌آید؛ رهبر جمهوری اسلامی مرداد ماه امسال ضمن کوچک شمردن مشکل کم آبی در استان خوزستان گلایه کرد که مقامات مسئول توصیه‌های متعدد قبلی او درباره آب خوزستان و فاضلاب اهواز را «رعایت» نکرده‌اند. با اینحال چهره‌هایی مانند؛ نمایندگان استان اصفهان، ائمه جمعه و اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام و چند چهره دولتی از جمله استاندار اصفهان تاکید دارند که مشکل کم آبی این استان به دولت و نظام ربطی ندارد و مردم باید دست به دعا بردارند تا باران ببارد بلکه فرجی شود.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94274

©
@Zeitoons
👍1
پرونده ویژه | عدالت‌خانه در عهد قجر

▫️زیتون
– غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضاییه، می‌گوید که نسبت به نقدهایی که به این قوه وجود دارد گشوده است و برای نشان دادن عزم جزم خود در اینکار در همان ابتدای انتصابش به بررسی «نحوه اجرای راهکار تقدیر از نقدهای برتر درباره قوه قضاییه مبتنی بر نظرسنجی‌های مستقیم از صاحب‌نظران، فعالان اجتماعی و رسانه‌ای، مراکز علمی و نهادهای مردمی» پرداخته. او می‌گوید این از «فواید دموکراسی» است که می‌توان بر مبنای نظر مردم قوه قضاییه را بازبینی و اصلاح کرد و باید از آن بهره برد. نارضایتی مردم از دستگاه قضا در ایران عمری به اندازه خود این دستگاه، چه به شکل مدرن و چه به صورت سنتی آن؛ عدالتخانه، عدلیه و وزارت دادگستری، دارد. گاه این نارضایتی‌ها و نقدها هم جهت با سیاست و خواست مسئولین امر وقت بوده و به تحولی انجامیده، گاه نیز قبول نیافتاده، نادیده گرفته شده و یا حتی گذار نقاد را به همان محکمه‌های زیر نظر دستگاه قضا انداخته است. نگاهی به عملکرد قوه قضاییه جمهوری اسلامی به شکل عام و محسنی اژه‌ای به طور مشخص، تحقق ادعای مطرح شده توسط او را بسیار دور از ذهن می‌نماید. اما این ادعا و «دعوت» می‌تواند بهانه‌ای باشد برای پرداختن به ضعف‌ها و ایرادات این قوه که به جرات می‌توان گفت تا امور آن اصلاح نشود، نمی‌توان به سامان شدن وضع مملکت را در هیچ زمینه دیگری هم انتظار کشید. ما در پرونده پیش رو با هدف نقد و بررسی عملکرد قوه قضاییه ابتدا تاریخچه‌ای از تاسیس عدالتخانه در ایران و مراحل تطور آن ارائه می‌دهیم و در ادامه در قالب گزارش‌ها و گفتگوهایی در حد وسع، از کارشناسان می‌پرسیم که محسنی اژه‌ای باید کجای دستگاه زیر دستش را اصلاح کند یا تغییر دهد تا از همه ظرفیت‌های دموکراسی بهره برده باشد.
***

▫️زیتون ـ محمدرضا سرداری: بررسی واقع بینانه ساختار قضایی حاکم بر جمهوری اسلامی نیازمند اشراف بر پیشینه تاریخی نظام قضایی ایران دست کم از عهد قاجار است. در واقع مطالعه شواهد تاریخی به ما می‌آموزد که علم حقوق و قضا در طول دو قرن گذشته چه تحولاتی را پست سر گذاشته؛ چه کسانی بازیگران اصلی آن بوده‌اند و نقش «مردم» یا «اهالی مملکت» در آن فرآیند چه بوده است. بررسی اجمالی تاریخ قضا در عهد قجر نشان می‌دهد تعریف مردم و نقش آنان در امر قضا در دوره سلاطین مختلف متفاوت بوده است. در این عصر تاریخی مردم به دو دسته نجبا شامل (روحانیون، بازاریان، ملاکین و خوانین و شاهزادگان) و رعایا تقسیم می‌شد. در واقع وقتی به نقش مردم اشاره می‌کنیم منظور دسته نجبا است، زیرا رعایا در هیچ یک از مناسبات سیاسی و اجتماعی نقشی ایفا نمی‌کردند. از این رو می‌توان گفت مردم در قالب امور شرعی و عرفی در برخی امور قضایی اثرگذار بودند که البته این اثرگذاری جنبه‌های مثبت و منفی داشته است.

🔹بر اساس مطالعه‌ای که سه استاد حقوق در نشریه «حقوق عمومی» منتشر کرده‌اند؛ ساختار دستگاه قضایی در دوران فتحعلی شاه، مرکب از محاکم شرع و محاکم عرف بود که به ترتیب بر عهده شیخ الاسلام‌ها و دیوان‌خانه قرار داشت. رئیس دیوانخانه را در این دوره «صدر دیوان» خطاب می‌کردند. فتحعلی شاه یک دیوان مرکزی راه اندازی کرد که شامل سه عضو مکلا و یک عضو معمم بود. عباس میرزا نیز به عنوان ولیعهد در تبریز  حاکمان شرع را انتخاب می‌کرد.
در دوره محمد شاه و صدارت قائم مقام فراهانی، «دیوان عدالت» تاسیس شد. در این دیوان نماینده روحانیون به عنوان «صدر دیوان» شناخته می‌شد و «امین دیوان»هم به عنوان خواجه حرم سرا به امور و اختلافات زنان می‌پرداخت. «امین نجبا» که امور شاهزادگان و درباریان را اداره می‌کرد، امیر لشگر (قاضی عسکر)، مستوفی دیوان، ناظم عدالت (یا همان دادستان) و منشی دیوان عناوین دیگری بودند که هر یک وظایفی را بر عهده داشتند.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94384

©
@Zeitoons
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🍃 درگیری نظامی میان مرزبانی ایران و طالبان

▫️طالبان نیروهای زیادی به نقطه مرزی کنگ ولایت نیمروز اعزام کرده و درگیری شدید با مرزبانان ایرانی جریان دارد. توپخانه مرزبانی ایران شروع به شلیک به مواضع طالبان کرده اند ؛ طالبان ساعتی قبل برج دیدبانی پاسگاه مرزی ایران رو گلوله باران کرده بود.

🔹منابع نزدیک به جبهه مقاومت تایید می‌کنند که شدت درگیری ها میان طالبان و مرزبانان ایران، در پاسگاه‌های دوست محمد و بالا سیاه چشمان هم‌مرز با ولسوالی کنگ ولایت نیمروز  بیشتر از مناطق دیگر است. 

© @Zeitoons
قانون جمعیت و جوانی | مهندسی فرهنگی نوعی گرایش فاشیستی است

▫️زیتون ـ مهسا محمدی:
بیش از دو هفته است که ابراهیم رئیسی «قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» را برای اجرا به وزارتخانه بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و معاونت امور زنان و خانواده رییس جمهوری ابلاغ کرده. به این قانون ایرادات زیادی وارد شده که شاخص‌ترین آنها؛ عدم وجود زمینه‌های اقتصادی و اجتماعی لازم برای اجرای آن، نقض حق زنان بر بدن خود و افزایش امکان تولد نوزادان دارای معلولیت است.

🔹این قانون در جلسه ۲۴ مهرماه ۱۴۰۰ در کمیسیون مشترک طرح جوانی جمعیت و حمایت از خانواده مجلس شورای اسلامی تصویب شد و شورای نگهبان هم با سرعت با اجرای آزمایشی آن به مدت ۷ سال موافقت کرد. طرح به دلیل حساسیت بالای افکار عمومی، مانند طرح موسوم به صیانت از فضای مجازی، با تصویب مجلس ذیل اصل ۸۵ قرار گرفته و در خفا تصویب شد و فقط نتیجه آن اعلام و ابلاغ شد. به نظر می‌رسد عجله مجلس «انقلابی»، شورای نگهبان و دولت همسو با آنها در راستای منویات رهبر جمهوری اسلامی برای افزایش جمعیت و نگرانی از پیر شدن جامعه ایران است. در بحبوحه بررسی و ابلاغ این طرح سازمان بهزیستی کشور، نهاد حمایتی دولتی متولی افراد دارای معلولیت، نسبت به ماده ۵۳ و ۵۶ این قانون هشدار داده بود. بر اساس این مواد اجبار برای غربالگری که یکی از راه‌های پیشگیری از تولد کودکان دارای معلولیت بود برداشته شده. تجاوز به حریم خصوصی زنان یکی دیگر از نتایج مستقیم این طرح است. طبق ماده ۵۴ این طرح آزمایشگاه‌ها باید اطلاعات مراجعه‌کنندگان را ثبت و زنان باردار را شناسایی و رصد کنند. اگر بارداری منجر به تولد کودک نشود سقط جنین یکی از اتهاماتی است که بر اساس این قانون متوجه مادر می‌شود. با ممنوع شدن توزیع دولتی یارانه‌ای و رایگان وسایل جلوگیری از بارداری از جمله کاندوم، براساس ماده ۵۱، به جز افزایش بارداری‌های ناخواسته در قشر کم‌برخوردار جامعه، بیماری‌های مقاربتی و همچنین بیماری‌های مانند ایدز افزایش خواهد یافت.

🔹با دکتر سعید مدنی، جامعه‌شناس و پژوهش‌گر علوم اجتماعی درباره این قانون و آثار منفی و احیانا مثبت میان‌مدت و دراز‌مدت این قانون به گفتگو نشستیم. متن کامل این گفتگو از پی می‌آید:

▫️آقای دکتر مدنی با تشکر از وقتی که به ما دادید اجازه می‌خواهم با یک سوال پایه‌ای شروع کنم. به نظر شما، فارغ از معایب و ایرادات احتمالی بندهای مختلف قانون جمعیت و جوانی، آیا این قانون افزایش جمعیت را در ایران تضمین خواهد کرد؟ به این معنی که آیا محدودیت‌هایی که ایجاد شد و تسهیلاتی که وعده داده شد موجب افزایش معنی‌دار زادِ ولد در ایران خواهد شد؟

🔹در پاسخ به این سوال باید ابتدا اشاره کنم، مطالعات متعدد چه در ایران و چه در سطح جهان نشان داده که سبک زندگی خانوارها از جمله تمایل به زادِ ولد با مجموعه‌ای از عوامل ارتباط دارد که مهمترین آنها موقعیت و وضعیت اقتصادی و اجتماعی خانوارها است. به این ترتیب در واقع می‌توان گفت این عوامل که مستقیم و غیرمستقیم بر تمایل به زادِ ولد تاثیر می‌گذارد بسیار بیشتر از سیاست‌های تبلیغاتی رسمی رفتار خانوار را تحت تاثیر قرار می‌دهد. در شرایطی که جامعه ایران از بحران‌های عمیق اقتصادی و اجتماعی رنج می‌برد، نرخ تورم بین ۴۰ تا ۵۰ درصد در نوسان است و میزان شاخص فقر بسیار بالا آمده و بر اساس برآوردها بین یک سوم تا نیمی از جمعیت ایران زیر خط فقر هستند، نرخ بیکاری به میزان قابل توجهی بالاست و لااقل در گروه‌های جوان دستکم ۲۵ درصد است، به نظر نمی‌رسد یک قانون مانند جمعیت و جوانی بر رشد جمعیت اثری  جدی داشته باشد. تا زمانی که شاخص‌های کلان، که به‌ویژه با وضعیت رفاهی جامعه ارتباط دارد نامطلوب است و روند نامطلوبی هم دارد و امید را به آینده به شدت کاهش می‌دهد، ما شاهد رفتارهایی مثل، کاهش تمایل به ازدواج، افزایش وقوع طلاق و افزایش تمایل به مهاجرت و امثال آن هستیم و هر رفتاری را در جمعیت باید ذیل وضعیت کلان اقتصادی و اجتماعی توضیح دهیم.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94417

©
@Zeitoons
جعلِ اعتبار برای ولی‌فقیه؛ آذری قمی از چه کسی عذرخواهی کرد؟

▫️زیتون ـ مهسا محمدی
: جمهوری اسلامی هر چند در برخورد با منتقدانش و سرکوب آنان در استفاده از هیچ یک از امکان‌هایی که در اختیار دارد دریغ نمی‌کند، اما در مواجهه با منتقدان مذهبی‌اش روش‌های ایذایی خاص خود را دارد. اوج تنش هم در جایی است که مراجع و روحانیون با مفهوم و جایگاه ولایت فقیه از در ناسازگاری در می‌آیند. احتمالا ترس از واکنش بدنه مذهبی طرفدار مراجع منتقد است که مانع از برخورد مستقیم قدرت مذهبی ـ سیاسی حاکم با آنان می‌شود. در عوض این مراجع را به حصر‌های طولانی مدت می‌فرستند، آنان را از جامعه و بدنه هوادارشان جدا کرده و سعی می‌کنند در زمان حیاتشان بی‌اعتبار شده به فراموشی سپرده شوند. در این میان البته فشارها برای اظهار توبه و پشیمانی هم مستمرا ادامه دارد. به طوری که کسی مانند آیت‌الله سید محمدکاظم شریعتمداری، از مراجع بزرگ و صاحب نفوذ شیعه و منتقد ولایت فقیه را در آرزوی مرگی آسان با دست‌هایی لرزان در برابر دوربین تلویزیون می‌نشاند که توبه نامه بخواند؛ آیت‌الله حسین‌علی منتظری را هم آنقدر در حصر و زیر فشار امنیتی نگاه می‌دارد که مرگ از راه برسد و این جنگ مغلوبه شود. در این میان نصیب محمد حسینی شیرازی، و دیگر فرزندان آیت الله مهدی شیرازی، مرجع بزرگ شیعه که به ولایت فردی فقیه باور ندارند، و قائل به ولایت شورای مراجع تقلید هستند هم زندان و مهاجرت می‌شود؛ آیت‌الله طباطبایی‌قمی هم با نظراتی مشابه شیرازی‌ها تا سال ۱۳۸۶ در حصر به سر برده و در همانجا می‌میرد.

▫️مورد عجیب آذری قمی یا «به دَرَک»

حال در مورد یکی از منتقدان سرسخت ولایت فقیه، رهبر جمهوری اسلامی به مرگ او در حصر هم بسنده نکرده است. تلاش برای نشان دادن اینکه او از مخالفت با ولایت فقیه پشیمان بود از زمان مرگ آذری قمی در سال ۱۳۷۷ تا به امروز ادامه دارد. ​​ آیت‌الله آذری قمی، از بنیان‌گذاران جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و از موسسین روزنامه رسالت و نزدیک به جامعه روحانیت مبارز تهران و طیف راست جمهوری اسلامی بود. او حتی به گفته سیدحسین موسوی تبریزی، نقش پررنگی در ماجرای نامه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم مبنی بر خلع مرجعیت آیت‌الله شریعتمداری داشت. علاوه بر اینها و مهمتر از همه آذری قمی در دهه اول انقلاب و حتی تا زمان روی کار آمدن آیت‌الله خامنه‌ای یکی از سرسخت‌ترین طرفداران ولایت‌فقیه بود. 

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94453

©
@Zeitoons
👍1
نقد دین یا نقد دینی؟

📝حسن یوسفی اشکوری


▫️درآمد
بی گمان هر نوع نوگرایی و یا نواندیشی و به ویژه روشنفکری در دین، در هر سطحی با حدی از «نقد» و «نقادّی» در متون و معارف دینی و در اینجا اسلام، ملازمه دارد و گرنه دینداری نواندیشانه یا بازاندیشانه با دین ورزی سنتی و یا سنت گرایی مذهبی، فرق فارقی نخواهد داشت. می توان گفت اسلام نواندیشانه، اسلام انتقادی است. اما و هزار اما حول این دعوی، سخن بسیار است و پرسش ها انبوه که لازم است نواندیشان مسلمان بدانها پاسخ هایی درخور دهند. در این مجال محدود برآنم که به چند پرسش پاسخ دهم: مراد از این عنوان «نقد دین» است و یا «نقد دینی»؟ و یا هر دو؟ طبعا پیش از ورود به این موضوع لازم است پاسخ دهیم که مراد از «نقد» چیست؟ و ابزارها و معیارهای آن کدام است؟ اصولا آیا ممکن است که نویسنده و یا نویسندگانی با التزام به مبانی مذهبی و الهیاتی به نقد دینی و حتی نقد دین دست بزنند؟ در این یادداشت تلاش می شود به این پرسش ها به کوتاهی و در حد مقدمه ورود به موضوع پاسخ داده شود.

▫️نقد چیست؟
لغت «نقد» و مشتقات آن (مانند دیگر لغات) در کتب لغت (به تناسب ثلاثی و ترکیبات و پسوندهایی که پیدا می کند) در معانی مختلف و چه بسا ظاهرا بی ربط استعمال شده و به همین دلیل با عبارات مختلف و متنوع بیان می شود. آن گونه که در منابع لغت (از جمله در لسان العرب) آمده است عبارات معمول تر در شرح و بیان نقد چنین است: چون و چرا کردن، خرده گیری، واکاوی، وارسی، ارزیابی، سنجیدن و سنجشگری، سره را از ناسره جدا کردن (درهم تقلبی را از اصل جدا کردن)، شخم زدن و سوراخ کردن، خرد کردن (خرد کردن کاغذ با دندان)، ریزبینی و مناقشه در چیزی. چنان که ملاحظه می شود، این تعابیر ترکیبی و الفاظ عموما مرادف اند و در نهایت یک حقیقت را بیان می کنند و آن عبارت است از به چالش کشیدن چیزی و تحقیق در امری و سنجشگری و در نهایت استنتاج و ارائه نوعی داوری. در یک گزاره کوتاه تر و ساده تر می توان گفت: نقد یعنی سبک و سنگین کردن چیزی و به همین دلیل غالبا در کنار نقد کلمه «نظر» و یا «بررسی» نیز می آید. در این سبک و سنگین کردن، سه عنصر، کلیدی و الزامی است: واکاوی (تحقیق)، سنجشگری (با معیارهایی مشخص) و در نهایت نتیجه گیری و داوری ضمنی و یا صریح و شفاف. واژه تحقیق نیز مهم است که متضمن انکشاف حقیقت (آن گونه که هست یا باید باشد) است.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94448

©
@Zeitoons
مذاکرات هسته‌ای؛ چرا همه ناراضی برگشتند؟

▫️زیتون ـ یلدا امیری:
اولین دور مذاکرات اتمی در دولت ابراهیم رئیسی در حالی پایان یافت که کشورهای غربی مذاکرات را بی‌نتیجه نامیدند، رئیس تیم مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی نیز به اختلافات اشاره کرد. علی باقری دلیل پایان سریع مذاکرات را خواسته طرف­‌های مقابل برای رایزنی با مقامات کشورشان ذکر کرد و گفت ما آمادگی داشتیم گفتگو را ادامه دهیم. او درباره عدم رضایت اروپا افزود: «طبیعی است ما قرار نیست چیزهایی بگوییم که مطابق دیدگاه‌­های آنها باشد.»

🔹آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا به رویترز گفت که مذاکرات وین متوقف شد، زیرا جمهوری­ اسلامی در بازگشت و پایبندی متقابل به توافق و تعهداتش جدی نبود، او هشدار داد: آمریکا اجازه وقت‌کشی در مذاکرات برای توسعه برنامه اتمی نمی­‌دهد، اگر دیپلماسی شکست بخورد واشنگتن گزینه‌های دیگری را دنبال می­‌کند.

🔹دیپلمات‌های فرانسه، بریتانیا و آلمان در بیانیه مشترکی «ناامیدی و نگرانی» خود از پیشنهادات جدید جمهوری­ اسلامی اعلام کرده و گفتند تهران «تغییرات زیادی» خواسته که با توافق ۲۰۱۵ هماهنگ نیست. پولیتیکو به نقل از دیپلمات‌ها نوشت؛ پیشنهادهای تهران مبنایی برای گفت‌وگو درباره احیای برجام و بازگشت متقابل به تعهدات، باقی نگذاشته تهران از تفاهمی که با تلاش سخت در شش مذاکره قبل بدست آمد، عقب‌نشینی کرده است. پیشنهادها مربوط به توسعه برنامه اتمی، ذخایر اورانیوم و سانتریفیوژهای پیشرفته است. خبرنگار وال‌استریت جورنال در رشته‌توییتی هم به نقل از یک دیپلمات از حذف تفاهم پیشین درباره گام‌های بازگشت به برجام خبر داد.

🔹این اخبار تایید کننده اطلاعاتی است که پیش از شروع مذاکرات در اختیار «زیتون» قرار گرفت. دو مقام سازمان انرژی اتمی به «زیتون» خبر داد بودند که آیت‌الله خامنه‌ای مذاکرات را به ادامه فعالیت­‌های هسته­‌ای مشروط کرده و علی‌اکبر صالحی، رئیس پیشین این سازمان به او گفته که مذاکرات می­تواند شگردی برای خریدن زمان و توسعه هسته‌ای باشد.

🔹بر اساس اخبار جدیدی که در اختیار «زیتون» قرار گرفته، اختیار هر گونه تصمیم‌‌گیری، اعمال نظر و حتی خبررسانی از مسئولان دولتی در سازمان انرژی اتمی و وزارت خارجه سلب شده­‌است. رهبر جمهوری ‌اسلامی تصمیمات کلان را ابلاغ کرده، در موارد ضروری مذاکره­‌کنندگان موظفند با شورای عالی امنیت ملی و علی شمخانی دبیر این شورا هماهنگی لازم را انجام دهند. در میان تیم مذاکره­ کننده محمد مرندی، که مشاور علی باقری است، بیشترین اختیار را دارد. او فرزند علیرضا مرندی، مشاور خامنه‌ای و رییس تیم پزشکی رهبر جمهوری اسلامی است. به گفته یکی از مقامات سازمان انرژی اتمی، در جلسه‌‌ای با حضور عده‌­ای از مدیران هنگامی­‌ که بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی، بر رعایت بی­طرفی نسبت به اخبار آژانس و مذاکرات اصرار می­‌کند، با برخورد شدید یکی از مشاوران شمخانی مواجه ‌می‌شود.

🔹این مقام سازمان انرژی اتمی به «زیتون» گفت که صالحی در این جلسه، حسن روحانی را رئیس جمهوری کم­‌جرات نامیده که تمام خواسته‌های غرب را می‌پذیرفت. صالحی گفته که قانون مجلس در مورد توسعه برنامه اتمی اهرم فشاری در مذاکرات است، اما روحانی اجرای قانون را به تعویق می‌انداخت. صالحی با بیان اینکه روحانی اجازه ساخت اورانیوم فلزی را نمی‌داد گفته که بدون اجازه رئیس جمهور وقت، تولید اورانیوم فلزی را آغاز کرده، بعداز دو ماه آیت­‌الله‌ خامنه‌ای در جلسه‌ای به دلیل تعویق ساخت اورانیوم فلزی به شدت روحانی را توبیخ می­‌کند. صالحی پیش از آنکه روحانی چیزی بگوید سریعا خطاب به خامنه‌ای می­‌گوید که ساخت اورانیوم فلزی آغاز شده اما گزارش آن به شما نرسیده است. اینگونه روحانی در برابر رهبر جمهوری‌ اسلامی و صالحی در برابر رئیس­‌جمهور تبرئه می­‌شود.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94495

©
@Zeitoons
🍃اعتراض جمعی از فعالان سیاسی و اجتماعی به سرکوب کشاورزان اصفهانی

▫️زیتون–
جمعی از فعالان سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و حقوق بشری در اعتراض به سرکوب مردم و کشاورزان محروم اصفهان بیانیه‌ای صادر کردند. این بیانیه در پی اعتراضات هفته‌های اخیر کشاورزان اصفهانی به کمبود آب برای کشت پاییزه و خشک شدن زاینده رود، منتشر شده است.
در این بیانیه، اعتراضات اخیر « نمادی از بحران‌های ساختاری که منافع ملی، تمامیت ارضی، سلامت و رفاه مردم ایران » معرفی شده است و در بخشی از آن آمده است: «انکار واقعیت های بحران‌زا بویژه در سال‌های اخیر، از جمله بحران آب و محیط زیست، بیکاری، فساد، تورم افسار گسیخته، سیاست خارجی تنش زا در صحنه بین‌الملل به حدی رسیده که تاب تحمل کوچک‌ترین تحرک مطالبه‌گر و ‌دادخواهانه مردمی در دستگاه حاکم را زایل کرده و سرکوب را جایگزین پاسخگویی کرده است». امضاکنندگان این بیانیه تاکید دارند که این دست سرکوب‌ها باعث می‌شود «زخم‌های دیگری» نیز سر باز کنند و «حکایت کشتارهای جمعی دهه سیاه ۶۰»، «سرکوب دانشگاه در ۱۸ تیرماه ۱۳۷۸»، «فراق جوانان به خون غلطیده در اعتراض به انتخابات ۸۸»، «صدای آبان ۹۸»، «جان‌های شیرین از دست رفته مسافران پرواز اوکراینی با موشک سپاه»، و «فوت بیش از ۱۳۰ هزار نفر از کرونا» دوباره سر بر می‌آورند.

🔹در پایان هم به عنوان « فعالان سیاسی و اجتماعی و حقوق بشری با اعتقاد به استقلال کشور‌ و پاسداری از منافع ملی و نیز جمهوریت مبتنی بر دموکراسی و عدالت اجتماعی از حکومتگران» خواهان آزادی سریع بازداشت شدگان و پیگرد قانونی عاملین و آمرین حمله به کشاورزان و مردم معترض در بستر زاینده رود شدند « باشد که عقل در لحظاتی بر خشم فایق آید.»

🔹متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته:

https://www.zeitoons.com/94537

©
@Zeitoons
«چه چیزی به نطنز اصابت کرد؟ من نمی‌توانم بگویم»

▫️زیتون ـ سولماز ایکدر:
 حلقه آخر اتفاقات «بدون توجیه» یا با توجیهات «غیر قابل باور» هفته‌های اخیر، سقوط یک پهباد در شهرستان کوهرنگ از توابع چهارمحال بختیاری بود.
روز یک‌شنبه (۱۴ آذر) شهروندان منطقه تصاویری از حمل یک پهپاد توسط هلی‌کوپتر را در شبکه‌های اجتماعی منتشر کردند که نشان می‌داد یک پهپاد ساقط شده توسط نیروهای سپاه پاسداران در حال جابجایی است. پس از آن بود که جعفر مردانی، معاون سیاسی امنیتی استاندار چهارمحال و بختیاری، در این رابطه توضیح داد و گفت پهپادی که حوالی شهرستان کوهرنگ سقوط کرده است، روز پنج‌شنبه برای بارور کردن ابرها پرواز کرده بود ولی «به علت شرایط نامساعد منطقه کوهرنگ و وزش شدید باد» اقدام به فرود اضطراری کرده است. اولین توضیح رسمی در خصوص این پهباد ساقط شده زمانی منتشر شد که تنها کمی‌ بیشتر از ۱۲ ساعت قبل از آن ساکنان اطراف نطنز از شنیده شدن صدای انفجار و مشاهده نوری در آسمان این شهر و در نزدیکی تاسیسات غنی‌سازی ایران خبر داده بودند. شهروندان در خصوص این انفجار در شبکه‌های اجتماعی نوشته بودند که «این صدا زمان کوتاهی شنیده شده و بعد از آن قطع شده است. همچنین وجود این شی در آسمان با نور شدیدی همراه بوده است.»

🔹ساعتی بعد از انعکاس این خبر در شبکه‌های اجتماعی، شاهین تقی‌خانی، سخنگوی ارتش، در رابطه با صدای انفجار در آسمان نطنز گفت: «برای ارزیابی آمادگی میدانی، یکی از سامانه‌های موشکی منطقه آزمایش شد و این آزمایش برای ارزیابی سامانه‌های مستقر در منطقه صورت گرفت.» رمضانعلی فردوسی، فرماندار نطنز هم که در ساعات ابتدایی اظهار بی‌اطلاعی کرده بود، بعد از ساعتی مدعی شد که این صدا بر اثر «شلیک پدافندی در حاشیه شهر بادرود بوده است.» خبرگزاری‌های نزدیک به سپاه پاسداران از جمله فارس و تسنیم نیز مدعی شدند که شلیک این موشک را رخدادی برنامه‌ریزی‌شده و در راستای آزمایش توان دفاعی ایران در منطقه نطنز بوده است. جمهوری اسلامی سال‌هاست که درگیر چنین اتفاقات پیچیده‌ای است که سعی می‌کند به سادگی آن‌ها را توجیه کند؛ بارور کردن ابرها یا شلیک پدافندی.

▫️چرا این خبر مهم است؟
تنها چند روز پیش از انتشار خبر سقوط یک پهپاد و شنیده شدن صدای انفجار در آسمان نطنز هفته‌نامه یهودی جوئیش کرانیکل، چاپ بریتانیا، طی گزارشی نوشت که موساد، سازمان جاسوسی اسرائیل، با استخدام ۱۰ دانشمند هسته‌ای ایرانی توانست در کمتر از دو سال، سه طرح خرابکاری در سایت‌های اتمی ایران را اجرایی کند. جوئیش کرانیکل در ادامه گزارش خود نوشت که این عملیات، شامل دو انفجار در سایت نطنز، با «همکاری» دانشمندان ایرانی داخل کشور انجام شده است. بر اساس این گزارش موساد ظرف ۱۸ ماه سه عملیات متفاوت را طراحی و اجرایی کرد که در خود اسرائیل نیز، «هزاران کارشناس و نیروی فنی» در این عملیات سهیم بودند. نشریه جوئیش کرانیکل همچنین تاکید کرد که در عملیات ۱۲ تیر پارسال در نطنز از مواد انفجاری که یک‌سال پیش از آن در سایت مخفی شده بود، استفاده شده است. این هفته نامه در ادامه نوشت بخشی از مواد انفجاری، قطعه‌قطعه، با استفاده از پهپادها منتقل شدند تا شک‌برانگیز نباشد. سپس همراه با مصالح ساختمانی در زیرزمین ساختمان آن انبار شدند. این گزارش مدعی است که انفجار سایت «تسا» در کرج نیز به شیوه‌ای مشابه انجام گرفت و به آن آسیب جدی وارد کرد.

🔹فارغ از درستی یا غلطی ادعاهای مطرح شده در گزارش جوئیش کرانیکل سال‌هاست که وقایع «عجیبی» در سایت‌های هسته‌ای ایران رخ می‌دهد و اسرائیل در خصوص آنان سکوت می‌کند؛ پروپاگاندای خبری جمهوری اسلامی نیز همچون همیشه به توجیه آن بر می‌خیزند. الون شوستر معاون وزیر دفاع اسرائیل از اظهارنظر مستقیم درباره منشاء صدای انفجار اخیر در نزدیکی سایت هسته‌ای نطنز خودداری کرد و به یک رادیو اسرائیلی گفت: «چه چیزی به نطنز اصابت کرد؟ من نمی‌توانم بگویم.» او در این رابطه، به کنایه، افزوده است: «ما از یک مرد نمی‌پرسیم که در شب چه کرد، اما در حال حاضر تلاش می‌کنیم تا انگیزه‌های جهانی را با ابزارهای دیپلماتیک تغییر دهیم.»

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94543

©
@Zeitoons
جمهوری اسلامی ِ آیت‌الله خامنه‌ای!

▫️۱)
توهم بسیاری از دیکتاتورها دامنه‌ای گسترده‌تر از دوران زندگی و حیات و حکمرانی خودشان داشته است؛ دست‌کم بسیاری خواسته‌اند که چنین باشد اگر چه برخی از این مستبدان بسیار زود از یادها زدوده شدند. از موروثی کردن خلافت و سلطنت – که عمری به درازی حکومت مدرن و پیش از آن دارد – گرفته تا مصادیقی انسان‌خوار در حد آدولف هیتلر که سودای امپراتوری هزار ساله رایش داشت یا کمونیست‌هایی چون استالین و مائو که زیر سایه حکومت کارگران، از میلیون‌ها انسان، پشته‌ها از کشته ساختند تا که ایده “انقلاب مداوم” مارکس را در خارج از چهارچوب “زمان حال” تضمین کنند، همه از شوق مستبدان و توتالیترها به عمر بیشتر “توهمات”شان حکایت می‌کند.

▫️۲) چشم‌انداز روشنی از توافق در مذاکرات هسته‌ای و احیای برجام وجود ندارد. این کاملا قابل پیش‌بینی بود. توافقی که هم‌‌زمان با عقب‌نشینی ایران از ماجراجویی‌های هسته‌ای و منطقه‌ای، غل و زنجیر از دست و پای تجارت و اقتصاد ایران باز کند، دست‌کم در طول حیات آیت‌الله خامنه‌ای حاصل نخواهد شد. آیت‌الله خامنه‌ای که اکنون بیش از ۴۰ سال است به طور مستمر در رأس نظام حضور دارد، اجازه نخواهد داد سرمایه‌گذاری خدشه‌ناپذیر عقیدتی‌اش در مواجهه دائمی با آمریکا صرفاً به دلیل فشار سنگین اقتصادی بر دوش ایران و ایرانی به راحتی کنار گذاشته شود حتی اگر تمامی بودجه و تدارکات این سرمایه‌گذاری از دارایی ایران و ایرانی تامین شده باشد و در آینده نیز از همین محل تامین شود. او به این ترتیب امیدوار است “ایران فردا” او را به عنوان “رهبری مصمم و روشن‌اندیش” به خاطر بسپارد که پیشوایی آشتی‌ناپذیر در مواجهه با شیطان بزرگ بود!

▫️۳) در منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای، از جمله خبر دادن از نابودی اسرائیل در کمتر از ۲۵ سال آینده نشانه‌ای است از علاقه او به ارجاع هواداران به چهارچوبی فراتر از “زمان حاضر”؛ کاری که بسیاری از دیکتاتورهای تاریخ از آن مدد گرفته‌اند. این ترفند جدای از اینکه تلاش می‌کند به رنج عمومی ناشی از محاسبات نادرست “دیکتاتور” معنا ببخشد، راه را برای “بی‌رحمی” و صراحت بیشتر در استبدادورزی هموار می‌کند. عدول از حفظ ظواهر ابتدایی و معمول انتخابات ریاست‌جمهوری اخیر نیز نشان داد آیت‌الله خامنه‌ای صبر خود را بیش از پیش از دست داده و امیدوار است جامعه مستاصل حال حاضر ایران را با این پیام مواجه کند که «چاره دیگری ندارند»!

▫️۴) “جمهوری اسلامیِ آیت‌الله خامنه‌ای” هیچ‌گاه چنین برای جهان شناخته شده نبود؛ این بزرگترین خطا و یا حتی بدشانسی آیت‌الله خامنه‌ای است که هم معلول “بی‌رحمی” عیان و بی‌حساب در سرکوب دیگرگونی در محدوده مرزهای “جمهوری اسلامی” است و هم محصول نظاره جهان بر نقشی واضح که مزدوران فرامرزی‌اش در هر جایی که شیعیان جمعیتی داشته‌اند، ایفا کردند و می‌کنند.

🔹در محدوده مرزهای جمهوری اسلامی، این شناسایی، محصول اعلام گسست‌های مکرر بین جامعه و نظام در سال‌های ۸۸، ۹۶ و ۹۸ بوده است. تا پیش از سال ۸۸ جمهوری اسلامی به خوبی توانسته بود شکاف بین توهمات خود و خواست قلبی جمعیت وسیعی از مردم خود را تحت لوای مشارکتی قابل قبول از مشارکت مردمی در انتخابات مخفی کند. شکاف مهم‌تر دی ۹۶ رخ داد؛ ۸ ماه بعد از دومین پیروزی منادی و مدعی “تعامل و تفاهم با جهان” در انتخابات ریاست‌جمهوری، وقتی در مناظرات انتخاباتی به صراحت یادآوری کرده بود: «روی موشک شعار نوشتند و شهر زیرزمینی نشان دادند که برجام را به‌هم بزنند.»

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94476

©
@Zeitoons
👍1
زیتون دانشجو | این ره که تو می‌روی …

▫️زیتون
: با شروع کار دولت ابراهیم رئیسی و وزیر علوم جدید، سیل تصمیمات عجیب و غیرکارشناسی، خواب را از چشمان دانشجو و دانشگاه ربوده و گویی این سیل را هم سر باز ایستادن نیست. هر چند تاریخچه‌ی این قبیل تصمیمات گتره‌ای و غیرعلمی، محدود به دولت سیزدهم نیست، اما این بار رئیسی و دولتش رودربایستی را کنار گذاشته و تا بدین لحظه، محض رضای خدا یک تصمیم درست و در جهت منافع عموم هم نداشته‌اند و جالب اینجاست که هیچ ابایی هم از کارنامه‌ی سراسر غلط خود ندارد. طی جدیدترین سورپرایز وزیر علوم، با وجود کشمکش‌های فراوان بر سر طرح افزایش ظرفیت رشته پزشکی در یک سال گذشته، بالاخره امتیاز اجرایی کردن آن به دولت منتصب رسید و طرحی چنین غیرعلمی و اشتباه، در حال نهایی شدن است. اصل این طرح از افزایش ۴۰ درصدی ظرفیت پزشکی کشور حکایت دارد که این یعنی سالانه ۳۰۰۰ نفر پزشک بیکار و غیرمتخصص به جامعه‌ای تحمیل شود که از فرط کمبود ظرفیت‌های شغلی و مشکلات اقتصادی، شصت میلیون از هشتاد میلیون جمعیت‌اش، مشمول یارانه معیشتی شده‌اند.

🔹نیمه‌های آبان امسال، با شروع زمزمه‌های بررسی این طرح بود که دبیر شورای عالی برنامه‌ریزی علوم پزشکی طی مصاحبه‌ای با خبرگزاری مهر از بی‌فایده بودن این افزایش ظرفیت، آن هم بدون توجه به کیفیت آموزش و زیرساخت‌های مورد نیاز برای آینده این افراد، سخن گفت. دکتر غلامرضا حسن‌زاده در بخشی از این گفتگو اشاره داشت: اگرچه اصل کمبود پزشک در کشور ما مطرح و مورد پذیرش وزارت بهداشت است اما موضوع مهم دیگری که باید به آن نیز دقت کرد توزیع و دسترسی عادلانه پزشک در سطح کشور است. در بررسی موضوع کمبود پزشک و رشته‌های گروه پزشکی، توجه به نیاز جامعه و کیفیت آموزش بسیار مهم است.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94572

©
@Zeitoons
پرونده ویژه | دادگستری عرفی؛ محصول مشترک علی اکبر داور و رضا پهلوی

▫️زیتون ـ محمدرضا سرداری
: تحولات در دستگاه قضایی قجری پس از مشروطه تا انقراض سلسله قاجاریه به دلیل شرایط بی‌ثبات سیاسی در ایران پیشرفت محسوسی نداشت. در واقع دستاوردهایی که سپهسالار و دیگر بنیانگذاران انقلاب مشروطه در حوزه دادرسی عادلانه به ارمغان آورده بودند در کش و قوس تحولات سیاسی قرار گرفت. پس از کودتای سوم اسفند و روی کار آمدن رضا شاه، تحولات قضایی نیز وارد مرحله نوینی شد. اقتدار رضا شاه و تمایل او به تاسیس حکومتی عرفی تاثیر عمیقی بر مناسبات قضایی نوین گذاشت. برخی از تجددگرایان و روشنفکران لیبرال دور رضا شاه جمع شدند تا آرمان‌های خویش را زیر چتر حاکمیت مطلق وی پیاده کنند.

🔹یکی از این روشنفکران «علی اکبر داور» بود که دادگستری نوین را در ایران بنا گذاشت. داور در دوره مشروطه از اعضای حزب دمکرات بود و به پشتوانه این حزب در جوانی وارد وزارت عدلیه شد. وی مدتی رئیس دایره اجرای احکام بود و سپس به عنوان دادستان تهران (مدعی عموم بدایت تهران) منصوب شد. سپس برای تحصیل در رشته حقوق به سوئیس رفت اما در آستانه کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ تحصیل را نیمه‌کاره رها کرد و به ایران بازگشت. از نقش وی در تاسیس پادشاهی پهلوی اظهارات متناقضی نقل شده است اما هر چه هست وی به رضا شاه بسیار نزدیک شد و به این ترتیب توانست بنای نوین دادگستری در ایران را به نام خود ثبت کند. داور پس از رسیدن به مقام وزارت عدلیه که سپس به وزارت دادگستری تغییر نام یافت؛ نخستین لایحه قانون مدنی را به مجلس برد. قانون مدنی موجود در ایران در واقع یکی از میراث‌های بزرگی است که از وی برجای مانده و شالوده آن تا کنون تغییر محسوسی نیافته است. قانونی که در واقع تلفیقی از احکام شرعی فقه شیعه و حقوق مدنی فرانسه بود. این تحولات رفته رفته با مقاومت روحانیت روبرو شد. روحانیونی که پیشتر در محاکم شرع متصدی این امور بودند به تدریج مشاغل و درآمد خویش را از دست دادند.

🔹اما مهمترین مقطعی که تاج و عمامه را با یکدیگر در انداخت زمان تصویب قانون ثبت اسناد و املاک بود. امری که پیشتر محل اصلی درآمد روحانیون بود. این قانون اختیارات اجتماعی وسیعی را از آنان سلب و به دولت عرفی واگذار می‌کرد. تصویب قانون استخدام قضات نیز تیر خلاصی به سیطره قریب به دو قرن روحانیت بر مسند قضا بود. بر اساس این قانون، رتبه و مدارج حوزوی دیگر اعتباری برای قضاوت نداشت و قضات باید مدرکی از دانشکده حقوق دانشگاه تهران و یا دانشگاهی خارجی ارائه می‌کردند که نشان دهد حداقل سه سال تحصیلات حقوقی دارند تا  بتوانند به استخدام وزارت دادگستری نائل آیند. قضاتی که پیشتر در وزارت عدلیه شاغل بودند نیز موظف شدند تا دوره‌های ویژه‌ای را پشت سر گذاشته تا بتوانند در استخدام وزارت عدلیه باقی بمانند. در حوزه حقوق کیفری نیز مقررات و مجازات شرعی به طور کلی کنار گذاشته شد و ساختار قانون کیفری در ایران بر اساس حقوق کیفری ایتالیا و فرانسه شکل گرفت.

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/94603

©
@Zeitoons