زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
بحران اوکراین و مذاکرات هسته­‌ای؛ ایران کجا می‌ایستد؟

▫️زیتون ـ یلدا امیری: روسیه در سحرگاه پنج‌شنبه ۲۴ فوریه ۲۰۲۲، ساعت ۵ به وقت محلی به اکراین حمله کرد. گزارش‌ها از اکراین از انفجار بمب و حملات موشکی به مقاصد نظامی در شهرهای بزرگ خبر می‌دهد.
روسیه با صدور اطلاعیه‌ای هشدار داده که تمامی آسمان شرق اوکراین را در مرز مشترک با این کشور می‌بندد. در این وضعیت پوتین به سربازان اوکراینی مستقر در مناطق شرقی گفته سلاح‌هایشان را زمین بگذارند و به خانه بازگردند. شورای امنیت سازمان ملل متحد برای گفتگو درباره بحران اوکراین در نیویورک جلسه اضطراری تشکیل داد و اتحادیه اروپا فهرست ۲۶ مقام‌ ارشد تحریم شده روسیه را منتشر کرد. رئیس جمهوری امریکا هم در بیانیه‌ای روسیه را مسئول مرگ و ویرانی در پی حمله به اوکراین خواند و گفت آمریکا، متحدان و شرکایش پاسخی هماهنگ و قاطع به روسیه خواهند داد و مسکو را پاسخگو خواهند کرد. همزمان پترو پروشنکو، رئیس جمهور پیشین اوکراین، ولادیمیر پوتین را به آدولف هیتلر، تشبیه کرده است. از این رو چنانچه از شواهد پیداست شد آنچه نباید می‌شد.

🔹از سوی دیگر مذاکرات احیای برجام در مراحل پایانی قرار دارد، اگرچه دیپلمات‌ها می‌گویند که توافق بیش از همیشه در دسترس است، اما تنش­‌ها سرنوشت مذاکرات را با اما و اگرهای بسیاری مواجه کرده است. پشت میز مذاکره هسته‌ای علاوه بر ایران شش کشور دیگر نشسته‌اند، آلمان، فرانسه، بریتانیا، روسیه و چین به صورت مستقیم و آمریکا ظاهرا غیرمستقیم با جمهوری اسلامی مذاکره می­‌کنند. همزمان این روزها آمریکا و سه کشور اروپایی تنش­‌های شدیدی با روسیه بر سر بحران اوکراین دارند. شهر وین سال­هاست که میزبان دیپلمات‌های ایرانی و ۶ قدرت جهانی برای حل و فصل مناقشه هسته‌ای ایران است، اما بر اساس گزارش­‌ها این دور از مذاکرات کم‌رونق‌ترین دور گفتگوهایی است که پایتخت اتریش به خود دیده­‌است. برخلاف مذاکرات سال ۲۰۱۵ نه خبری از رفت و آمد و ازدحام خبرنگاران است و نه جنب و جوش و اشتیاقی در رفتار دیپلمات‌ها دیده می‌شود.

🔹میخائیل اولیانف، رییس هئیت نمایندگی روسیه در مذاکرات احیای برجام در توئیتر نوشت: «به نظر می‌رسد که مذاکرات مربوط به احیای برجام به زودی از خط پایانی عبور خواهد کرد.»
علی باقری، مذاکره‌کننده ارشد جمهوری­ اسلامی شامگاه ۴ اسفند به تهران بازگشت. این بازگشت ناگهانی و فوری احتمالا به منظور کسب اجازه از آیت­ الله خامنه‌ای و مقامات ارشد جمهوری اسلامی در مورد آخرین گفتگوها است، شورای عالی امنیت ملی نیز روز شنبه جلسه خواهد داشت. به وجود این به دلیل آنچه در مرز روسیه و اکراین در حال وقوع است مذاکرات هسته‌ای ایران دیگر در سرخط خبرها نیست. تنش روزهاست که در اکراین به بالاترین سطح خود رسیده و سحرگاه امروز به یک «جنگ» به معنای کلاسیک آن بدل شده و همه خبرهای دیگر را تحت تاثیر خود قرار داد.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/97755

©
@Zeitoons
👍6😱2
استفاده دوگانه‌ی پوتین از «بازدارندگی هسته‌ای»؛ سنگ بزرگ علامت نزدن است؟
طاها پارسا


۱- «بازدارندگی» نظریه‌ای بر اساس تهدید و ترس است؛ تلاشی است برای منصرف ساختن رقیب از انجام اقدامی که خواهان جلوگیری از آن هستیم. بر اساس این نظریه «هزینه»‌ی برخورد را باید چنان بالا برد که «فایده»‌ی عدمِ برخورد بر آن‌ بچربد.  

۲- تهدید به استفاده و ترس از بمب اتم مبنایی برای بازدارندگی هسته‌ای است. مدافعان این نظریه معتقداند که سنگ بزرگ علامت نزدن است لذا بمب اتم جهان را به سوی صلح سوق می‌دهد و ترس از توان هسته‌‌ای در عمل مانع بروز جنگ‌های تمام عیار  می‌شود، یعنی «یک بازدارنده هسته‌ای باید همواره آماده باشد و هیچگاه استفاده نشود». اما در ۲۴ ساعت گذشته یک سوالِ بی‌پاسخ این مبنا را متزلزل و شاید این بنا را ویران کرده: غرب (ناتو، اروپا، آمریکا) چه واکنش موثر و محدود‌کننده‌ای باید به پوتین نشان دهد که منجر به استفاده از سلاح هسته‌ای نشود؟ اگر پوتین مجهز به سلاح هسته‌ای نبود، می‌شد برای این سوال پاسخ‌هایی ولو با هزینه‌ی بالا یافت اما بی‌پاسخی این سوال نشان می‌دهد که توان هسته‌ای،  دست‌کم کارکرد دوگانه‌ای دارد: اگر از سویی مانع از مواجهه قهرآمیز کشورهای هسته‌ای می‌شود اما از سویی دیگر موانع را برای پیش‌روی آن‌ها و نادیده‌‌گرفتن مناسبات و معادلات بین‌المللی برمی‌دارد یعنی بازدارنده نیست.

۳– در دورانِ بوشِ پدر، نظریه بازدارندگی در مواجهه با ایدئولوژی، عملا ناتوانی خود را نشان داد. یعنی معلوم شد که اگر رقیب از عقلانیتی متفاوت برخوردار باشد و  در سایه‌ی یک ایدئولوژی کشته‌شدن و نابودی  را هم برای خودش «پیروزی» قلمداد کند، هیچ تهدیدی نمی‌تواند او را «بازدارد». اینک تهاجم تمام عیار پوتین به اوکراین که به وضوح نمی‌توان برای آن یک مبنای ایدئولوژیک یافت، یکی دیگر از «باگ»‌های نظریه‌ی بازدارندگی را عملا آشکار  ساخته. پوتین اگرچه به یک کشور با توان هسته‌ای حمله نکرده است اما در آستانه تهدید عملی کشورهایی است که با توان هسته‌ای پیوند خورده‌اند. کمترین خطایی می‌تواند این تهدید را به برخورد و رویارویی مستقیم ‌و فاجعه‌بار بکشاند.

۴- پوتین، احتمالا، با اطمینان از این‌که ناتو هیچ‌گاه وارد جنگ نخواهد شد به اوکراین حمله کرده است.  به عبارتی دیگر پوتین بر این باور است که ورود ناتو به جنگ با روسیه منجر به استفاده از سلاح هسته‌ای می‌شود اما هیچ‌ کشوری بنا نیست از سلاح هسته‌ای استفاده کند(بازدارندگی هسته‌ای)  پس ناتو هیچ‌گاه وارد جنگ با روسیه نخواهد شد. این‌جاست که پوتین از خاصیت بازدارندگی توانِ هسته‌ای بهره‌ای دوگانه برده است. از طرفی با اطمینان از این‌که این سنگ بزرگ هیچ‌گاه زده نخواهد شد و از سوی دیگر با پشتوانه‌ی این توان هسته‌ای جهان‌گشایی خود را آغاز کرده.

۵– حالا می‌شود پذیرفت «هیچ بازدارندگی وجود ندارد بلکه باید دید فاعل، مفعول، مورد شرایط و وسایل بازدارندگی کدامند. هرچند که مفروضات بازدارندگی در اکثر زمان‌ها و موقعیت‌ها معتبرند، ولی بااین وجود، بازدارندگی مبتنی بر پیش‌بینی‌پذیری فرآیندهای تصمیم‌گیری است. وبراین اساس هرگونه نظام بازدارندگی، بعید است که بتواند در مقابل کشورهایی موثر باشد که رهبران آنها را افرادی مبتلا به جنون خشونت‌طلبی، افراد طالب خودکشی یا شهادت فردی یا ملی‌اند و یا رهبرانی با اطلاعات ناقص از دشمن و یا کسانی که از دست دادن بیشتر جمعیت و منابع کشور خود را بهای معقولی برای دستیابی به اهداف سیاسی خارجی خود می‌دانند»*. زود به‌دنیا آمده‌ایم و زود‌ خواهیم رفت؛ دموکراسی هنوز جوان است و تا جهانی شدنِ آن راه درازی در پیش است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/97801
👍9😱1
آغاز جنگ سردِ دوم یا جنگ جهانی سوم؟

▫️زیتون ـ یلدا امیری: دو روز از شروع جنگ اوکراین گذشته. پس از چند ماه هشدار پیاپی غرب، خصوصا آمریکا در مورد حمله روسیه به اوکراین سرانجام ولادمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، دستور جنگ را صادر کرد. در تمام این مدت پوتین و مقامات دولت او هشدارهای غرب را فضاسازی خواندند و تصمیم روسیه برای حمله به اوکراین را انکار کردند و حالا این بزرگ‌ترین هجوم نظامی در اروپا از زمان پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۵ تاکنون است. دولت جو بایدن، هشدارهای آخرالزمانی متعددی درباره حمله‌ قریب الوقوع می­‌داد و تلاش دیپلماتیک بسیاری برای مقابله با تجاوز روسیه به اوکراین کرد، اما هم‌زمان اعلام کرده که آمریکا وارد این جنگ نخواهد شد.

🔹پوتین در پیامی که به‌طور زنده از تلویزیون پخش شد، گفت که این اقدام در واکنش به «تهدید‌های اوکراین» است. او آمریکا و متحدانش را به نادیده گرفتن درخواست روسیه برای جلوگیری از عضویت اوکراین در ناتو و ارایه تضمین‌های امنیتی به مسکو متهم کرد و افزود که هدفش تصرف اوکراین نیست. او از نیروهای اوکراین خواست فورا سلاح‌ها را زمین بگذارند. ولودیمیر زلنسکی، رئیس­‌جمهور اوکراین، حمله روسیه را «اعلان جنگ به تمام اروپا» خواند. حالا خبر رسیده که کشتی‌های ترکیه و مولداوی هم در دریای سیاه «هدف ناوگان روسی» قرار گرفتند. بایدن گفت که این حمله «بی‌دلیل و غیرموجه» بوده و پیامدهای فاجعه‌باری برای بشر به‌دنبال خواهد داشت و از «تحریم­‌های سخت» خبر داد. اولاف شولتس، صدراعظم ‌آلمان از «روزی سیاه و وحشتناک برای اروپا» سخن گفت و حمله روسیه را نقض آشکار قوانین بین‌المللی دانست. ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو نیز این حمله را «گستاخانه و نقض آشکار حقوق بین‌الملل» خواند و در توییتر خود نوشت که این حمله امنیت اروپا را تهدید می‌کند.

🔹او در تازه­‌ترین سخنان خود گفت رهبران غربی باید برای اقدامات بیشتر آماده شوند، «حتی اگر در این راه هزینه بدهیم.» اوکراین از طریق مرزهای بلاروس، روسیه و کریمه هدف حمله قراردارد. مقام‌های روسیه می‌گویند که نیروهای این کشور به پایتخت اوکراین رسیده و شهر کی‌یف را از غرب محاصره کرده‌اند. ارتش روسیه مدعی شده که شهرهای اوکراین را هدف نمی‌گیرد و هدف زیرساخت نظامی، دفاعی و تاسیسات نیروهای مسلح اوکراین است. اما ویکتور لیاشکو، وزیر بهداشت اوکراین گفت که بیمارستان‌ها و کارکنان بخش پزشکی و درمان در نقاط مختلف، از جمله در آدیوکا و ووهلدار در دونتسک هدف حمله نیروهای روسی قرار گرفته‌اند.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/97814

©
@Zeitoons
👍11👏1
رهاورد تازه فقر در ایران؛ پدرانی که خانه را رها می‌کنند

▫️زیتون ـ فروغ ایزدی: هفته پیش مرد ۴۰ ساله‌ای در شیراز سه فرزند دختر خود را با آبمیوه مسموم کرد؛ پس از یقین از مرگ آنها خودش و همسرش را هم کشت. این مرد بیکار بود. دلیل قتل همسر و فرزندان و خودکشی این مرد، فقر و ناتوانی در حل مشکلات و رسیدن به جنون آنی ذکر شده است. هفته گذشته نیز خلیل فاضلی در ملاشیه اهواز خودش را به دار کشید. او بیکار بود و ماه‌ها اجاره خانه‌ اش عقب افتاده بود. عمران روشنی مقدم روز چهارشنبه بیست و یکم خرداد، در میدان نفتی «یادآوران» خودش را به دار آویخت. او تقاضای ۵۰۰ هزارتومان مساعده کرده بود اما جواب رد شنید.
مردی که دهان دارد اما حرف نمی زند
لب دارد اما نمی‌بوسد
مردی با چشمانی غمگین و بازوانی بلند
که نمی‌داند چگونه به آغوش بکشد.

🔹این قطعه شعر از مرام المصری، شاعر سوری، گویی در توصیف این وضعیت سروده شده. ده روز پیش یکی از اعضای اتاق بازرگانی ایران و عضو سابق شورای شهر تهران متنی را در استوری اینستاگرامش منتشر کرد. او از آسیب اجتماعی نوپدیدی که بر اثر فقر شدید در ایران در حال بروز است خبر داده بود؛ فرار مردان از خانه یا ترک منزل از سوی پدر. او که مسئول یکی از مراکز پناه دادن به زنان و کودکان معتاد است از مراجعه زنانی به این مرکز نوشت که شوهرانشان به دلیل فشارهای مالی خانه را ترک کرده و این زنان را با بچه، اجاره خانه معوقه و مشکلات زندگی رها کرده‌اند. شاید در وهله اول این خشونت تازه‌ای علیه زنان محسوب شود که همینطور هم هست اما اگر عمیق‌تر به موضوع بنگریم مردان هم طی دوران کرونا که با تشدید تحریم‌ها و فقر فزاینده در ایران همراه شده از نظر روانی بسیار تحت فشار قرار گرفته‌اند. تا جایی که برخی از آنها ناچار شده‌اند خانه و خانواده خود را ترک کنند.
بسیاری از مردان در دوران همه گیری کرونا شغل خود را از دست دادند یا به دلیل افزایش سرسام آور اجاره خانه و هزینه‌های زندگی طی دوسال گذشته از تامین معاش خانواده خود عاجز شدند. گویا برخی از آنها حالا تنها راهی که پیش پای خود می‌یابند ترک کردن خانواده است.

🔹وبسایت عصر ایران هم به تازگی در مطلبی که در این باره منتشر کرده بود آورده: «وقتی اجزاء یک سیستم کارکرد خود را در بخشهای مختلف از دست می‌دهد فشارها بر روی جامعه تشدید می‌شود. امروز پدر خانواده در ایران خود را در معرض تحمل فشارهای مضاعفی می‌بیند که این وضعیت ذاتا از ابتدا برای او تعریف نشده بود. به عنوان مثال ایجاد امنیت روحی و روانی در جامعه وظیفه حکومت‌ها و دولت‌هاست.» این موضوع شاید از یک طرف نشان دهنده عمق فشار و باری باشد که بر مردان جامعه تحمیل شده است اما از سوی دیگر نورافکنی می‌اندازد بر زندگی زنی که به عنوان مادر و سرپرست خانواده از این پس باید جور همه مشکلات را به تنهایی بر دوش کشد ضمن اینکه از سرزنش اطرافیان هم در امان نیست. شرایطی که زن و مرد هر دو قربانی بی‌تدبیری حکمرانان و سوء مدیریت آنها هستند اما دودش به چشم «جامعه» می‌رود.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/97839

©
@Zeitoons
👍13
موضع ایران در جنگ اوکراین؛ نه «ملی» و نه «مذهبی»

▫️زیتون- سولماز ایکدر: نه محکوم کردن و نه حتی بی‌طرفی؛ جمهوری اسلامی در ماجرای حمله روسیه به اوکراین در کنار کشور متجاوز ایستاد تا همراه سوریه جز معدود کشورهایی باشد که از این کشورگشایی محرز حمایت می‌کنند. ابراهیم رئیسی، در ساعت‌های آغازین جنگ طی گفت‌وگوی تلفنی با ولادیمیر پوتین، گفته بود: «امیدواریم آنچه اتفاق می‌افتد به نفع ملت‌ها و منطقه تمام شود». رییس دولت ایران در تماس تلفنی روز پنجشنبه، پنجم اسفند خود خطاب به پوتین اضافه کرد که «گسترش ناتو به سمت شرق تنش‌زا است» و مدعی شد که «گسترش ناتو تهدیدی جدی علیه ثبات و امنیت کشورهای مستقل در مناطق مختلف است.» حسین امیر عبداللهیان، وزیر امور خارجه هم در توییتر خود نوشت: «بحران اوکراین ریشه در اقدامات تحریک آمیز ناتو دارد. ما توسل به جنگ را راه حل نمی دانیم.» موضع مقامات دیگر لشکری و کشوری نیز کمابیش همین است.

🔹رسانه‌های نزدیک به حاکمیت هم در نحوه‌ی انتشار اخبار این جنگ جانب روسیه را گرفتند و صدا و سیمای جمهوری اسلامی تجاوز نظامی روسیه به اوکراین را «عملیات ویژه» خواند.
شعار «نه شرقی، نه غربی» از اولین اصول آیت‌الله روح‌الله خمینی برای نظام تازه بنیان گذاشته شده در سال ۱۳۵۷ بود. شعاری که بر سر در وزارت امور خارجه ایران نیز نقش بست تا اصل هفتم «اصول و مبانی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران» هرگز از اذهان سیاست‌گذاران نظام پاک نشود. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی اما به مرور سیاست گردش به شرق جای خود را به «نه شرقی، نه غربی» داد. سیاست گردش به شرق اما نه فقط در تضاد با اصل هفتم از اصول و مبانی سیاست خارجی جمهوری اسلامی بود بلکه حتی در تضاد با ایدئولوژی حاکم بر جمهوری اسلامی نیز بود. ابراهیم یزدی، وزیر امور خارجه دولت موقت، در مصاحبه‌ای با روزنامه بهار در سال ۹۲ تاکید کرده بود که سیاست خارجی جمهوری اسلامی نه بر مبنای ایدئولوژی حاکم بر کشور، که کاملا در تضاد با آن است. چرا که اگر قرار بود بعد از به پایان رسیدن تب و تاب انقلاب رابطه با دیگر کشورهای دنیا را آغاز کنیم، نه به سمت شرق کمونیست و غیر خداباور باید به سمت غرب حداقل مسیحی و خداباور گرایش پیدا می‌کردیم.

▫️دوستان فصلی
این تغییر سیاست اما در برگیرنده منافع ایران نیز نبود. تنها چند سال پس از پایان جنگ، جمهوری اسلامی دریافت که در مناسبات جهانی دنیای مدرن امکان «استقلال» به صورت کلاسیک آن وجود ندارد و هیچ کشوری نمی‌تواند مستقلا تمامی نیازهای ملت خود را برآورده کند.
در این شرایط بود که نظامی که تنها شعار باقی مانده از انقلابش «مرگ بر آمریکا» بود، سیاست گردش به شرق را در پیش گرفت و سعی کرد به دو ابر قدرت شرق یعنی چین و روسیه نزدیک شود.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/97873

©
@Zeitoons
👍14😱2👎1
شکوه مکاشفه
وَلَقَدْ رَآهُ بِالْأُفُقِ الْمُبِینِ (تکویر/۲۳)

📝سعید رضوی فقیه

▫️آنچه در پی می‌آید ترجمۀ فصل هفتم از کتاب نخستین مسلمان تالیف لزلی هزلتون* است که در آستانۀ سال‌روز مبعث پیامبر خاتم(ص) تقدیم نظر خوانندگان می‌شود. هر چند نگارنده(مترجم) یکسره با نگاه، گزارش و تحلیل و تبیین نویسنده همدل نیست اما نگریستن به رخداد برانگیختگی رسول اکرم(ص) را از منظری که وی برگزیده، در فهم این پدیدۀ تاریخ‌ساز مفید می‌انگارد.

***

▫️با در نظر گرفتن خوش‌یُمنی و شُگونی که عدد چهل در سرتاسر خاورمیانه داشت، شاید تنها وقتی محمد به چهل سالگی می‌رسید چنین رویدادی برایش ممکن می‌شد. عدد چهل فرصتی تازه در زندگی پیش روی ما می‌گذارد و در تمامی کتاب‌های مقدسی که منشاء خاورمیانه‌ای دارند این عدد همواره چنین نمودی دارد. مدت زمان طوفان نوح، سال‌هایی که اسرائیلیان پس از خروج در صحرا آواره شدند، تعداد شب‌هایی که موسی در کوه سینا گذراند، تعداد شب‌ها و روزهایی که عیسی در بیابان گذراند، تمامی این وقایع با عدد چهل در ارتباط‌اند، عددی که نشان‌دهندۀ دورانی از سختی و آوارگی است که فرد را برای آغازی جدید آماده می‌کند. برای هر کسی که آن‌قدر خوش‌اقبال بوده که تا این سن عمر کند چهل سال به معنای تکمیل زمان است: زمان آن فرا رسیده تا فرد قدم در راهی به سوی سرنوشتش بگذارد.

🔹در ماه رمضان سال ۶۱۰ نیز همچون سال‌های پیش از آن، محمد در کوه حِرا به اعتکاف و عزلت‌نشینی و مراقبه می‌پرداخت، جایی که در آن اثری از انسان‌ها نبود و او می‌توانست در خلوت و سکوت آنجا غرق شود و بگذارد تا بی‌کرانگی صحرا در او رسوخ کند. وقتی از همان مسیر همیشگی‌که بزهای کوهی ساخته بودند بالا می‌رفت مکه در زیر پایش کوچک، کوچکتر و سپس ناپدید می‌شد. دیگر آن کوه را به خوبی می‌شناخت، دره‌های کوچک و شکاف‌های عمیق آن نیز بخشی از فضای مراقبه به‌شمار می‌رفت و تا غروب آفتاب به خلوتگاه همیشگی‌اش می‌رسید. او در جهت باد به سمت جلو متمایل می‌شد، گرچه در حد نسیمی بیش نبود و باقیماندۀ پرندگان با آن راهی لانه‌هایشان می‌شدند. با پررنگتر شدن تاریکی سکوت نیز بیشتر می‌شود، نوعی سکوت مطلق که در گوش می‌پیچد، نوایی متعالی که از همه‌جا و در عین حال از هیچ کجا یا از ناکجا می‌آید. ارتعاشی شدیدتر از صدا، گوئی کل طبیعت حساس و هشیار است. گوئی خودِ صخره‌ها هم زنده‌اند و نفس می‌کشند و گرمایی را که در طول روز در خود جمع کرده‌اند در سرمای شب آزاد می‌کنند.

🔹وقتی ستارگان جابجایی آرام و نامحسوس خود را در آسمان آغاز می‌کنند این احساس به آدمی دست می‌دهد که یکه و تنهاست و در عین حال بخشی جدایی‌ناپذیر از چیزی بزرگتر است؛ احساس زندگی و وجودی بسیار کهنتر و عمیقتر از بلندپروازی‌های سطحی و کم‌اهمیت و بیرحمی‌های روزمرۀ زندگی بشری. کاری که محمد انجام می‌داد مراقبه و درون نگری بود یا شب‌زنده‌داری؟ آیا او فقط به پاس قدردانی از نعمات عادی که به رغم تمامی مشکلات به او ارزانی شده بود این کار را می‌کرد یا همواره گوش به زنگ بود، گوئی منتظر وقوع رخدادی باشد؟ تنها چیزی که ما می‌دانیم این‌ست که اگر هم در جستجوی آرامش بود آنچه آن شب تجربه کرد با هر چیزی می‌توانست نسبت داشته باشد جز آرامش!

***

🔹واقعاً آن شب در کوه حِرا چه اتفاقی افتاد؟ ما تنها به سخنانی که از زبان خود محمد جاری شده دسترسی داریم، البته این سخنان از طریق افراد دیگری بازگو شده‌اند و هر راوی تلاش کرده تا این رویداد غیرقابل وصف را به شکلی که برای خودش قابل درک بوده ترجمان کند. یکی از روایات به عایشه نسبت داده می‌شود که جوان‌ترین و رُک‌گوترین همسران محمد بعد از مرگ خدیجه بود: ”او گفت وقتی فرشته بر من نازل شد ایستاده بودم، ولی احساس کردم که زانوانم سست می‌شود و شانه‌هایم به لرزه افتاده… می‌خواستم خودم را از صخره‌ای به پایین پرتاب کنم، ولی در آن حین که به این کار می‌اندیشیدم او بر من ظاهر شد و گفت ’محمد من جبرئیلم و تو پیامبر خدایی.‘ سپس گفت ’بخوان!‘ گفتم ’چه بخوانم؟‘

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/97891

©
@Zeitoons
👍1
زیتون دانشجو| نقل و انتقال فرزندان اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها؛ مصوبه ابطال ناپذیر

▫️زیتون ـ چهارشنبه، چهارم اسفند خبری مبنی بر «ابطال مصوبه نقل و انتقال فرزندان اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها» در خروجی خبرگزاری‌ها قرار گرفت. این در حالی است که از شروع سال ۱۴۰۰ این سومین باری است که دیوان عدالت اداری رای به ابطال این مصوبه می‌دهد. البته این قانون تبعیض آمیز سال‌هاست که اجرا می‌شود و دیوان عدالت هر چند سال یک بار زحمت ابطال آن را می‌کشد، اما باز طولی نمی‌کشد که روز از نو و روزی از نو. در توضیح این مصوبه این طور آمده که اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها می‌توانند فرزندان خود را از دانشگاه مبدا به یکی از دانشگاه‌های واقع در شهر محل خدمت و ترجیحا دانشگاه محل خدمت عضو هیات علمی یا در صورت نبودن آن رشته در آن شهر به دانشگاه نزدیکترین شهر به محل خدمت عضو هیات علمی با تعیین سازمان سنجش آموزش کشور در همان مقطع و گروه آزمایشی و دارا بودن حد نصاب مطابق با ضوابط، انتقال یا تغییر رشته بدهند، منتقل کنند.

🔹به گزارش خبرگزاری ایرنا «این مصوبه از زمان تصویب از گذشته تا کنون اعتراض‌های بسیاری را در پی داشته و دیوان عدالت اداری در مقاطع زمانی مختلف آن را ابطال کرده است که مفاد آرای پیشین هیات عمومی دیوان عدالت اداری تاریخ ۲۴ فروردین ۱۳۸۲، ۱۴ اسفند ۱۳۹۱، ۲۲ تیر ۱۴۰۰ نیز موید این امر است اما این بار با دستورالعمل و متمم جدید با شکل دیگری تدوین و اجرایی شد که با ورود رئیس دیوان عدالت اداری به موضوع و درخواست اعمال ماده ۸۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری این دستورالعمل تبعیض آمیز که موجب نابرابری عدالت آموزشی شده بود را برای چندمین بار ابطال کرد.» ۲۲ تیر ماه ۱۴۰۰ بود که برای آخرین بار مصوبه مذکور از سوی دیوان عدالت رد شد و درست چند روز بعد، دبیر شورای عالی انقلاب این ابطال را بی‌معنی خواند و گفت: «هیچ جایگاهی نمی‌تواند مصوبات شورا را لغو کند مگر خود شورا و رهبری.» عاملی در ادامه و در توضیح جایگاه شورای انقلاب فرهنگی گفته بود : «شورا نهاد مستقل و از تعلقات رهبری است و هیچ‌گونه وابستگی به احزاب و حتی دولت‌ها ندارد و اهداف و مأموریت‌ های کلان رهبر معظم انقلاب را دنبال می‌کند و یا جایگاه فراقوه‌ای و از سویی یک فضای همکاری چند قوه‌ای دارد. هرچند امام خمینی مؤسس شورای‌عالی انقلاب فرهنگی بودند لکن معمار آن رهبری حکیم انقلاب اسلامی است. مصوبات شورا با پشتوانه کارشناسی نخبگان و متخصصین و کارشناسان مجرب نهادها و دستگاه ‌های ذی‌ربط کمتر از شش ماه تصویب و ابلاغ می‌شود درصورتی‌که این فرایند در نهاد قانون‌گذاری خیلی طولانی است. مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی در حکم قانون است و تفاوتی در الزامات اجرایی با قانون ندارد.»


🔹این در حالی است که در ماده ۸۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری آمده: «در صورتی که رئیس قوه قضاییه یا رئیس دیوان به هر نحو از مغایرت یک مصوبه با شرع یا قانون یا خروج آن از اختیارات مقام تصویب ‌کننده مطلع شوند، موظف هستند موضوع را در هیات عمومی مطرح و ابطال مصوبه را درخواست کنند.» اما تنها ۲ روز پس از اعلام خبر ابطال این مجوز، رئیس سازمان سنجش در گفتگویی با باشگاه خبرنگاران جوان گفت : «هیچ سهمیه ای در کنکور حذف نمی‌شود.” پورعباس درباره شائبه بی عدالتی در مورد نقل و انتقال فرزندان اعضای هیئت علمی گفت : “ده هزار نفر دیگر نیز از طریق موافقت دانشگاه مبدا و مقصد جابجا می‌شوند و این موضوع را بی عدالتی نمی‌دانیم. اگر بی عدالتی است باید تمام جابجایی‌ها منحل شود. عدالت یک موضوع نسبی است.» او درباره اینکه خودش از این موضوع برای انتقال فرزندانش استفاده کرده است، توضیح داد: «یکی از فرزندانم از سهمیه ایثارگری استفاده کرده و دیگری از انتقال استفاده کرده است. دانشگاه خوبی در شیراز پذیرفته شده بود و چون من از شیراز به تهران منتقل شدم فرزندم را به تهران انتقال دادم.»

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/97920

©
@Zeitoons
👍5🤬2
کاترین پرز شکدم «در شکمِ هیولا»؛ جاسوس این شکلی‌ست برادر!

▫️زیتون- احسان نادرپور: چند سال پیش ابراهیم نبوی، طنزپرداز معاصر، در مصاحبه‌ای با بی‌بی‌سی فارسی آقای خامنه‌ای  را «جاسوس اسرائیل» خواند؛ طنز تلخی که آثار واقعی آن را نمی‌توان انکار کرد. فریب خورده، دشمن، نفوذی و جاسوس بخشی از نسبت‌هایی است که جمهوری اسلامی به مخالفین و منتقدانش می‌دهد. جاسوس از آن برچسب­‌های گل‌درشتی است که در یک کشور «عادی»به راحتی روی هر کسی نمی‌نشیند. جمهوری اسلامی اما، چنانچه از شواهد پیداست، با وجود اینکه افراد زیادی با این عنوان اتهامی در زندان‌های خود دارد، در پیدا کردن جاسوس و نفوذی چندان کار درست نیست. طی چند روز گذشته، با وجود اینکه در ایران و جهان اخبار جنگ روسیه و اکراین داغ بود، خبر نفوذی‌درآمدنِ ستون‌نویس سایت آیت‌الله خامنه‌ای هم توجه و تعجب زیادی برانگیخت. کاترین پرز شکدم، ستون‌نویس ثابت وبسایت آیت‌الله خامنه‌‌ای، در یادداشتی برای تایمز اسراییل از نفوذ خود در ایران پرده‌برداشت.

🔹این خبر را کانال تلگرامی رسانه ثلث، که نزدیک به محمود احمدی‌نژاد است منتشر کرد. هرچند در متن یادداشت کاترین شکدم در وبسایت تایمز اسرائیل به وضوح به واژه‌های نفوذ، جاسوسی و موساد اشاره‌ای نشده بود اما اصل نوشتن و محتوی این یادداشت به نوعی بر چنین موضوعی صحه می‌گذارد. بعد از انتشار یادداشت شکدم بحث و تاکید کاربران شبکه‌های اجتماعی در حاشیه این خبر بر این بود که تصویر واقعی یک جاسوس به این شکل است، نه آن چیزی که سریال­‌ها و فیلم‌های حکومتی در ایران نشان می‌­دهند.
ذهنیت مقامات جمهوری اسلامی از جاسوسان و یا به عبارت بهتر تصوری که آنان ترجیح می‌دهند از جاسوس‌ها داشته باشند در محصولات «فرهنگی» تولیدی در ایران منعکس شده. شخصیت­های منفی داستان­‌های جاسوسی در فیلم‌ها و سریال‌ها غالبا ریش‌هایشان تراشیده شده است، لباس‌های روز می‌پوشند، کراوات می‌زنند و سیگار می‌کشند، چیزهایی که در تلویزیون به طور رسمی برای شخصیت‌های مثبت غدقن است. بسته به باز بودن دست سازندگان، اکثرا در سریال‌های جاسوسی نشان دادن مشروبات الکلی در دست شخصیت‌های منفی و جاسوسان هم شامل ممیزی نمی‌شود. البته سازندگان سریال گاندو هم می‌توانند پا را فراتر از این بگذارند و از آپشن نشان دادن زنان بی‌حجاب (با کلاه‌گیس) هم بهره‌مند شوند، اتفاقی که مانع پخش خیلی از فیلم‌های غیرحکومتی شده. در سریال گاندو جاسوس‌ها تمام آنچه مقررات سازمان صدا و سیما برای شخصیت­های «منفی» در نظر گرفته است را دارند. جاسوسان در گاندو سیگاری هستند، عبادت نمی‌کنند، دائما مشروبات الکلی می‌خورند و از حاکمیت انتقاد می‌کنند. در آن‌سو شخصیت‌های مثبت مرد با پیراهن‌های سفید و ریش‌های بلندند و زنان «خوب» هم چادری و مذهبی هستند.

▫️جاسوس‌ها چه شکلی‌اند؟

«جاسوس» قرار است به صورت مخفیانه و نامحسوس با عناوین غیرواقعی، اقدام به کسب اطلاعات، نقشه‌ها یا مدارک و اسناد مخفی و محرمانه کرده و اسرار نظامی، اقتصادی و سیاسی را تسلیم کشور دیگری کند. در نتیجه جاسوس قرار نیست در نگاه اول شناسایی شود. جاسوسان خود را به شکل همان افرادی در می‌آورند که قرار است از آن‌ها جاسوسی کنند. در نتیجه جاسوس به طور مثال شبیه فردی مثل کاترین شکدم است که حجاب کامل به سر می‌کند و سربند یا حسین می‌بندد و به راهپیمایی اربعین می‌رود. چنانچه از شواهد پیداست برخلاف آنچه تلویزیون روی آن مانور می‌دهد، جاسوس‌ها هم ریش دارند، هم اهل هیات‌های مذهبی هستند و هم از رهبر جمهوری اسلامی دفاع می‌کنند. دو سال پیش در آستانه ماه محرم و در شهریور ۱۳۹۸ یوسف ارجونی، رئیس سازمان بسیج مداحان ایران گفت: «در اسرائیل مداحانی برای تخریب عاشورا تربیت می‌شوند که عده‌ای از آنها این روزها در کشور دستگیر شده‌اند.» دو سال پیش از آن در کانال‌های تلگرامی اخباری مبنی بر جاسوسی سه مداح معروف منتشر شد. رضا هلالی، روح‌الله بهمنی و محمدحسین حدادیان. این سه مداح به دلیل «ارتباط بَا یک زن که کارمند سفارت فرانسه در تهران» به اتهام «جاسوسی» بازداشت شدند. خبری که غلامحسین اژه‌ای، سخنگوی وقت قوه قضاییه، هم بدون ذکر نام آن را تایید کرده و گفته بود که «از جزییات پرونده اطلاعی ندارم اما پرونده در دادسرای ویژه روحانیت مطرح بوده و یکی از این افراد با قرار وثیقه آزاد شده و شاید نفر دیگر هم آزاد شده است.»

🔹بهزاد نبوی، فعال سیاسی اصلاح‌طلب در سال ۹۸ در مصاحبه‌ای با سایت الف به نفوذ جاسوسان در سطوح بالای نظام اشاره کرده و گفته بود:« در دفتر سردار نقدی دو جاسوس اسرائیل شناسایی شد که در زندان با برخی زندانیان سیاسی هم بند بودند، که یکی از آنها اعدام شد. اینها در رده‌های پایین است و من نگران رده‌های بالاتر هستم.»

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/97936

©
@Zeitoons
👍14❤1😱1
جنگِ اوکراین چگونه به پایان می‌رسد؟

▫️ولادیمیر  پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، جنگی را علیه صلح جهانی و خلاف مسیر تمدن مدرن، آغاز کرد که پایانش با او نیست. اگر همین امروز هم مذاکرات نمایندگان روسیه و اوکراین در بلاروس به‌نتیجه برسد و حملات روسیه به اوکراین متوقف شود و اوکراین و ناتو تن به خواسته‌های نامشروعِ پوتین بدهند، باز هم چیز زیادی برای روسیه عوض نمی‌شود. پوتین و روسیه بازنده‌ی نبردِ نهایی‌اند. بیایید شعار ندهیم. بنا را بر این بگذاریم که روسیه به‌زودی اوکراین را تصرف می‌کند و مقاومت‌های رسمی و نظامی در هم می‌شکند و دولتی دست‌نشانده‌ی پوتین در اوکراین قدرت را به‌دست می‌گیرد و جغرافیای اروپا تغییر می‌کند. باز هم چیز زیادی عوض نمی‌شود! پوتین و روسیه بازنده‌ی نهایی است. 
اخراج از شورای امنیت و گرفتن حق وتو، اتهام جنایت جنگی، خروج از جامعه جهانی، قطع ارتباط با شبکه‌های اقتصادی و پولی و بانکی، بلوکه شدن دارایی‌ها، ورشکستگی اقتصادی و سرانجام شکست در جنگِ نرم، عواقبی است که پوتین را تهدید می‌کند و سرانجام یکی یا همه‌ی این‌ها او را به‌زمین می‌زند. دیر و زود دارد، اما سوخت و سوز ندارد! 

🔹اصلا فرض را بر این بگذاریم که پوتین چند نقط‌ی اروپا یا آمریکا را با بمب اتم بزند. بی‌تردید در کسری از دقیقه آثاری از روسیه باقی نخواهد ماند و  برای قرن‌ها غیر مسکونی و خاکستر خواهد شد. یعنی باز هم چیزی عوض نمی‌شود! پوتین و روسیه بازنده‌ی نهایی است. سیاستمداری، ناظر به جنگ جهانی اول یا دوم، گفته بود «جنگ را بردیم اما صلح را نه!». پوتین اما نه جنگ را می‌برد نه صلح را. جنگ با اوکراین پیروزی نخواهد داشت. حکومت بر  پنجاه میلیون اوکراینی در سرزمینی سوخته و در عصری که ریز‌قدرت‌ها در میان مردم و شبکه‌های اجتماعی آرام و بی‌هزینه تمام قدرت‌های سخت را به چالش کشیده‌اند، محال است. پوتین قاعده‌ی بازی در دورانِ مدرن را بلد نیست. هیچ بمب اتمی نمی‌تواند ریز‌قدرت‌ها را مهار کند. پوتین، اگر راست بگوید، فقط قدرتِ سختِ ناتو را دیده و از قدرتِ نرم تمدن غافل مانده است. پوتین حتی اگر قدرتِ سختِ ناتو را  با جنایت و کشتار محدود و مهار کند سرانجام مغلوبِ قدرتِ نرم تمدن بشری خواهد شد.
فریب پروپاگاندای پوتین را نباید خورد. گسترش ناتو و حفظ امنیت اسم رمزِ حفظ و گسترشِ قدرت در نزد تمام دیکتاتورهاست.  هرمان گورینگ، دست راست هیتلر و فرمانده نیروی هوایی آلمانِ نازی بود که در دادگاه نورنبرگ به اعدام محکوم شد و قبل از اجرای حکم، با سم خودکشی کرد؛ او در مصاحبه‌ای با یک روزنامه آمریکایی گفته بود: «به‌طور طبیعی مردم جهان، جنگ نمیخوان، نه در روسیه، نه در انگلیس نه در آمریکا و نه در آلمان. این را همه میدانیم. ولی در نهایت این رهبران کشورها هستند که سیاست‌ها را تعیین می‌کنند و همیشه مردم به راحتی می‌توانند توسط رهبرانشان به سمت جنگ متمایل بشوند. مهم نیست ک سیاستشان دموکراسی باشه، دیکتاتور فاشیست باشه، یا دیکتاتور کومونیست. این کار آسانیه. تنها کاری که باید بکنی اینه که به‌آن‌ها بگی داره حمله میشه، و اونایی را که از صلح حرف میزنند به وطن‌فروشی متهم کنید، و کشور رو در معرض خطر جدی نشون بدید. این قضیه در همه کشورها به‌طور یکسان جواب می‌دهد».

🔹لینک مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/97962

©
@Zeitoons
👍28😱1
اختصاصی زیتون؛ امضای یادگاری روی جسم بی جان برجام

▫️زیتون ـ یلدا امیری: گزارش‌های ضد و نقیضی از مذاکرات وین میان ایران و قدرت‌های جهانی منتشر می‌شود، مذاکراتی که گفته شده در مراحل حساس و پایانی خود قراردارد، بر اساس این گزارش‌ها پس از بازگشت علی باقری، مذاکره‌کننده ارشد جمهوری‌اسلامی، تهران شرط‌های تازه‌ای را علاوه‌ بر موارد اختلافی پیشین مطرح کرده‌است. تقریبا تمامی گزارش‌ها موارد اختلافی را خواسته‌های ایران در سه موضوع عنوان کرده‌اند: «لغو تمامی تحریم‌ها»، «ارائه تضمین معتبر از سوی آمریکا» و «بسته شدن پرونده پنهان‌کاری ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی». سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری‌اسلامی، ۹ بهمن گفت، درباره سه موضوع اصلی «رفع تحریم‌‌ها، تضمین‌ها و برخی ادعاهای مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران»، آمریکا و اروپا هنوز تصمیم نگرفته‌اند. در روزهای اخیر موضوع پنهان‌کاری ایران در خصوص برنامه هسته‌ای پررنگتر از بقیه شده است. رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی شامگاه چهارشنبه ۱۱ بهمن  گفت، پرونده‌های باقی‌مانده ایران در آژانس همچنان باز است و تنها در صورتی حل و فصل می‌شود که جمهوری‌اسلامی همکاری و شفاف‌سازی کند. گروسی افزود که این پرونده‌ها هرگز به دلیل مسائل سیاسی بسته نخواهند شد و باید فارغ از مذاکرات وین برای احیای برجام حل شوند. سخنان ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز از وجود اختلافات عمیقی حکایت می‌کرد، او روز دوشنبه ۹ اسفند گفت، در صورتی که ایران از خود ناسازگاری نشان دهد، آمریکا آمادگی دارد که مذاکرات را ترک کند.

🔹سخنگوی وزارت خارجه جمهوری‌اسلامی بامداد سه شنبه ۱۰ اسفند به سخنان پرایس پاسخ داد و در توییتر نوشت: «آمریکا سالهاست که از برجام کنار کشیده است. از این‌رو است که باید اطمینان یابیم که این اتفاق دیگر تکرار نمی‌شود. همه کشورها برای خود «گزینه‌های جایگزین» دارند، هرچند که توخالی بودن گزینه جایگزین آمریکا پیش از این ثابت شده است. درشت‌گویی و بلوف‌زنی نتیجه نداشته و نخواهد داشت. این اتخاذ تصمیم است که نتیجه می‌دهد. اگر کاخ سفید تصمیمش را بگیرد، توافق کاملا در دسترس است. ایران برای توافق آماده است، اما تا ابد منتظر نمی‌ماند.» گفتنی است، درحالی‌که کشورهای غربی همچنان بر گزینه پایان مهلت گفتگوها پافشاری می‌کنند، منابع «زیتون» خبر داده‌اند که وزارت خارجه جمهوری‌اسلامی پیش‌نویسی از توافق به صورت محدود منتشر کرده‌است که شباهتی با متن پیش‌نویس توافق ۲۰ صفحه‌ای که خبرگزاری رویترز چندی پیش منتشر کرده‌بود، ندارد.

▫️منبع اختصاصی «زیتون» در وزارت خارجه جمهوری‌اسلامی خبرداد که این وزارتخانه پیش‌نویسی از توافق به صورت محدود در اختیار برخی از مدیران قرار داده‌است، این مقام مطلع گفت: پیش‌نویس مذکور حاصل توافق میان ایران و غرب نیست بلکه صرفا پیش‌نویسی است که توسط ایران ارائه شده و با خواسته‌های غرب فاصله بسیاری دارد و اضافه کرد که این متن توسط علی باقری به طرف‌های مذاکره‌کننده ارائه شده و عامل واکنش‌های اخیر دولت‌های غربی است. این دیپلمات جمهوری‌‌اسلامی گفت، این پیش‌نویس دارای سه ضمیمه: «رفع تحریم‌ها»، «اقدامات هسته‌ای ایران» و «نحوه اجرای توافق» (باز اجرا) است. او با بیان اینکه براساس این متن جمهوری‌اسلامی اجرای توافق را مشروط به پایبندی طرف مقابل کرده است، افزود: این پیش‌نویس در سفر اخیر باقری به ایران تنظیم شده و براساس آن ایران انتظار دارد که در مراحل مختلف اجرای توافق اولین گام از سوی غرب برداشته شود و جمهوری‌اسلامی اعلام کرده که شروع‌کننده نخواهد بود.

🔹منبع اختصاصی زیتون گفت: جمهوری‌اسلامی با علم به اینکه دولت بایدن قادر به ارائه تضمین نیست در این پیش‌نویس تاکید بسیاری بر ارائه تضمین از سوی آمریکا دارد، او افزود، مقامات عالیرتبه نظام به دنبال آن هستند که به بهانه تضمین، سانتریفیوژها و آنچه دستاوردهای هسته‌ای می‌نامند را حفظ کنند و این شرط را در متن گنجانده‌اند که در صورت نقض برجام از سوی آمریکا اجازه بازگشت‌پذیری و احیای سریع ظرفیت هسته‌ای و بالابردن حدنصاب غنی‌سازی اورانیوم را داشته باشند.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

‏
https://www.zeitoons.com/98015

©️
@Zeitoons
👍13😢1
فلسفه اخلاق فمینیستی
گفتگو با مریم نصر اصفهانی

▫️محمدرضا واعظ:
در حالی که فمینیسم، چه در جهان و چه در کشور ما، واژه حساسی است، رویکرد ما به فمنیسم در این پرونده، رویکردی آکادمیک است. در واقع، با نظر به اینکه بسیاری از کنش‌گران اجتماعی در این زمینه در حال فعالیت هستند، در این پرونده برآنیم که به صورت آکادمیک، به واکاوی فمینیسم و نقد آن بپردازیم. بعلاوه، رویکرد ما در این پرونده، قرار نیست که در جهت خاصی از فمینیسم و یا جانبدارانه باشد، بلکه سعی بر آن است که در حد توان، بدون جانبداری، نظری و میان‌رشته‌ای باشد. گفتگوی اول، «فلسفه اخلاق فمینیستی» نام دارد و در این گفتگو در خدمت سرکار خانم دکتر مریم نصراصفهانی، عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات اجتماعی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی هستیم.

***

▫️محمدرضا واعظ: ابتدا در نظر داشتم که در جلسه‌ای به صورت مجزا درباره ماهیت فمینیسم صحبت کنیم تا مقدمه‌ای بر گفتگوهای بعدی باشد؛ اما خانم دکتر نصراصفهانی، معتقد بودند که در ویکی‌پدیا به راحتی می‌توان به چنین مفاهیمی دست پیدا کرد و لازم نیست که یک جلسه مجزا در این باره داشته باشیم. به این منظور، اکنون بهتر است که با مقدمه‌ای درباره خود فمینیسم آغاز کنیم، رویکرد نظری-فلسفی و تفاوت‌های آن با رویکرد رایج‌تر را که به عنوان رویکردی اجتماعی شناخته می‌شود، به صورت واضح ‌به بحث بگذاریم و سپس به سراغ بحث اصلی برویم.

🔹مریم نصراصفهانی: من خودم هم به این فکر کرده بودم که برای مقدمه بحث و صحبت از اینکه بحث از اخلاق فمینیستی، در کجا قرار می‌گیرد، لازم است که به تاریخچه فمینیسم اشاره کنیم. آن‌گونه که از متون برمی‌آید، زن‌ها در جوامع مختلف، از دنیای باستان تا امروز، نسبت به تبعیضی که علیه‌شان بوده است، اعتراض داشته‌اند، اما بحث فمینیسم یک بحث جدید و متعلق به دنیای مدرن است. اگر تاریخ شروع این بحث را جستجو کنید، عموما تاریخ فمینیسم را از مبارزات زنان برای حق رای در غرب آغاز می‌کنند و اولین موج فمینیسم را مبارزات زنان برای به دست آوردن حق رای می‌دانند. در سال ۱۹۲۰ میلادی زنان موفق به کسب حق رای می‌شوند و تا امروز تمامی زنان دنیا از این حق برخوردار هستند. در موج دوم مطالبات زنان گسترش پیدا می‌کند و به برابری‌های اجتماعی و سیاسی کشیده می‌شود. بحث اقتصاد و دستمزد مطرح می‌شود. آثار سیمون دوبوار[۱] و بتی فریدان[۲] را به عنوان شاخص‌های موج دوم معرفی می‌کنند. ‌در موج سوم فمینیسم، بحث‌های نظری آغاز می‌شوند یعنی زنان توانسته‌اند به آموزش و پرورش دست پیدا کنند و به دانشگاه بروند آنها در این موج متخصصانی هستند که از دید خودشان درمورد علوم صحبت می‌کنند. اغلب صحبت‌هایی که ما قصد داریم در پنل اول در بحث فمینیسم به آن بپردازیم مربوط به همین موج سوم است که موج جدیدی است که از اواخر دهه ۱۹۷۰ میلادی، آغاز شده است. آثار نظری بسیاری در حوزه‌های فلسفی به نگارش درآمدند که بحث آن نگرش زنانه داشتن است و از سال ۲۰۱۲ میلادی به بعد هم بحث موج چهارم فمینیسم مطرح می‌شود که به بحث‌های توانمند شدن زنان می‌پردازد و بیشتر تمرکز آن هم برروی فضای مجازی و امکان‌هایی است که اینترنت در اختیار زنان قرار داده است.

🔹همان‌طور که می‌دانید غیر از قضیه حق رای خانم‌ها در بقیه موارد به موفقیت صددرصدی دست پیدا نکردند. ما هنوز هم حتی در کشورهای اروپایی بحث نابرابری دستمزد را داریم و مباحث اقتصادی و اجتماعی بسیاری هستند که باعث می‌شود همچنان مبارزات فمینیست‌ها در حوزه‌های مختلف چه اجتماعی و چه نظری ادامه داشته باشد. وقتی ما از فمینیسم حرف می‌زنیم، انقدر این قضیه گسترده می‌شود که به راحتی نمی‌توان مشخص کرد که آنچه که ما به آن فمینیسم می‌گوییم، چیست. برخی افراد حتی به عنوان یک برچسب از آن استفاده می‌کنند.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98064

©️
@Zeitoons
👍11
پرسش از پیام‌بری؛ در عصر هوش مصنوعی*

📝یاسر میردامادی

▫️۱. مقدمه
در مخیله‌ی مسلمانی، بعثت پیامبر اسلام به معنای روزی است که محمد ابن عبدالله، که درود خداوند بر او باد، در حجاز از سوی خداوند با دریافت نخستین آیات وحی به پیامبری برگزیده شد. این رخداد محوری در تاریخ مسلمانان، به سال ۶۰۹ میلادی روی داد، ۱۳ سال قبل از هجرت پیامبر از مکه به مدینه. اختلاف نظر است که رخدادِ بعثت در ماه رجبِ این سال روی داد یا در رمضان یا ربیع الاول. در نزد شیعیان اما گویا اجماع است بر سر این‌که ۲۷ رجب، تاریخ بعثت نبی است. به هنگام بعثت، پیامبر ۴۰ یا به روایتی دیگر ۴۳ سال داشت. مشهور است که نخستین آیات وحی در غار حِراء، واقع در کوه نور در اطراف مکه، نازل شد؛ در حالی که پیامبر در انزوا به سر می‌برد و غوطه‌ور در تفکر و مراقبه بود. گفته می‌شود که نخستین آیات وحی، درست پیش از طلوع خورشید بر پیامبر فرود آمد.

🔹۲. پرسش از پیامبری

گرامی‌داشتِ سال‌گردِ بعثت پیامبر اسلام، نیک‌بهانه‌ای برای مؤمنان اندیشه‌ورز است تا در پدیده‌ی پیامبری بازدرنگ کنند: اصولا پدیده‌ی پیامبری چی‌ست؟ پیامبران چه کسانی بودند و چه شباهت‌ها و تفاوت‌هایی با غیر پیامبران داشتند؟ کارکرد ویژه‌ی پیامبری چی‌ست؟ پدیده‌ی پیامبری در طول تاریخ چگونه فهم شده و آیا فهم واحدی از آن وجود داشته است؟ آیا هسته‌ی اصلی پیام پیامبران دست‌نخورده به دست ما رسیده است؟ آیا پیامبری در طول تاریخ پدیده‌ی موفقی از کار در آمده است؟ امروزه در قرن بیست‌و‌یکم، عصر هوش مصنوعی، آیا هنوز به پیام پیامبران احتیاج داریم؟ این‌ها تنها گوشه‌ای از پرسش‌های مرد و زن‌افکنی است که در باب پدیده‌ی پیامبری طرح می‌توان کرد. بگذارید مجموعه‌ پرسش‌هایی از این دست را «پرسش از پیامبری» بنامیم. کم نیستند کسانی که پرسش از پیامبری برای‌شان مطرح نیست. یا از آن رو مطرح نیست که گمان می‌کنند این پرسش‌ برای‌شان حل شده است – حال، چه به سود تلقی دینی از پیامبری حل شده باشد چه به سود تلقی غیر دینی – یا این‌که اصلا این مسأله‌ برای‌شان منحل شده است؛ منحل شده از آن رو که مثلا معتقدند پرسش از پیامبری‌ به جهان ماقبل مدرن تعلق دارد و دیگر مسأله‌ی «انسان مدرن» نیست.

🔹اما به نظر می‌رسد که پرسش از پیامبری نه حل شده‌ باشد نه منحل. حل نشده‌ زیرا گفت‌وگو در باب آن‌، چه در درون دین‌باوران و چه در میان متدینان و فارغ‌دینان هنوز ادامه دارد؛ منحل هم نشده زیرا پرسش از پیامبری پرسشی متافیزیکی است و کلان‌پرسش‌های متافیزیکی هنوز با ما است، کلان‌پرسش‌هایی مانند این‌که آیا خدا وجود دارد، نسبت خدا با شرور در این عالم چیست، آیا معقول است که باور آوریم خداوند پیامبرانی فرو فرستاده است و پرسش‌هایی از این دست.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98096

©️
@Zeitoons
👍9❤1🤬1
قرارگاه به جای سمن؛ زاکانی به جای ارشد

▫️زیتون- فروغ ایزدی:
«اینک پس از سالها مبارزه، باور داریم که وقت آن رسیده که مشعل برافروخته تجربه و تلاش این سال‌ها را در دستان توانای داوطلبان خلاق علاقمند و متعهد قرار دهیم تا آنها نیز به نوبه خود با انرژی و انگیزه‌ای بیشتر در راه بهبود شرایط آسیب دیدگان اجتماعی قدم بردارند و مرهمی باشند بر آلام آنان.» وقتی خانه خورشید یکی از مهمترین و موثرترین سمن‌ها و نهادهای مدنی فعال در حوزه زنان با انتشار این پست در اینستاگرام تعطیلی خود را اعلام می‌کرد مسئولان شهرداری تهران سرمست از راه‌اندازی قرارگاه‌های اجتماعی سرگرم افتتاح بوستانی برای سمن‌ها بودند؛ مصداق تام و تمامی از «یکی بر سر شاخ، بن می‌برید».

🔹البته برای فعالان این حوزه روشن بود که علت اصلی تعطیلی همان یک جمله کوتاه لیلا ارشد بود: با دستهای بسته نمی‌توان شنا کرد. هفته اول اسفند لیلا ارشد به برخی خبرنگاران حوزه اجتماعی گفت که خانه خورشید در شرف تعطیلی است و هفته دوم همشهری در گزارشی با عنوان خورشید از شهر رفت این خبر را رسمی کرد. درست یکسال پیش در همین روزها ۱۳ اسفند ۱۳۹۹ حکم انحلال جمعیت امام علی را صادر کردند. هشت ماه قبل از آن با شکایت قرارگاه ثارالله سپاه، شارمین میمندی نژاد موسس جمعیت امام علی (ع) و دو تن از اعضای روابط عمومی این جمعیت دستگیر و زندانی شده و فعالیت این نهاد مدنی با حدود ده هزار عضو داوطلب نیز متوقف شده بود.

🔹امسال هم در همان زمان با اعمال فشارهای مرئی و نامرئی، چراغ یک نهاد مدنی دیگر را خاموش کردند. به نظر می‌رسد برای فعالان مدنی و اجتماعی این اول ماجراست؛ تازه به قدرت رسیدگان در ایران اعلام کرده‌اند از این پس مسائل این حوزه را در «قرارگاه‌های اجتماعی» حل و فصل خواهند کرد.

▫️چرا این خبر مهم است؟
در ابتدای دهه هشتاد، جامعه‌شناسان مدام از بحران‌های اجتماعی در این دهه حرف می‌زدند و سیاستگذاران را به اتخاذ تدابیری برای کاهش بحران تشویق می‌کردند. علیرغم افزایش تورم در این دهه، قیمت مواد مخدر و مخصوصا مواد محرکی چون شیشه انقدر پایین بود که تعداد قابل توجهی را درگیر کرد. ورود شیشه به چرخه مصرف مواد در ایران علاوه بر سایر ایرادات یک ویژگی مخرب تر از همه با خود داشت و آن تخریب شدید بدن و ذهن فرد مبتلا و سوق سریع او به سوی کارتن‌خوابی بود. کارشناسان حوزه اعتیاد تحلیل می‌کردند اگر مصرف مواد سنتی مثل تریاک طی ده سال فرد را کارتن‌خواب میکرد شیشه در عرض سه سال او را به همان نقطه می‌رساند. خانه خورشید در چنین شرایطی برای کمک به زنان معتاد پا گرفت. خانه خورشید نخستین مرکز کاهش آسیب اعتیاد زنان در ایران بود که به همت لیلا ارشد و سرور منشی زاده در بهمن ۸۵ در دروازه غار تهران واقع در منطقه ۱۲ تاسیس شد. هدف اولیه آنها ارائه خدمات و کاهش آسیب‌های ناشی از اعتیاد برای زنان مصرف‌کننده مواد بود. در زمستان ۹۳ هدف گروه را تغییر دادند و حمایت‌ها را بر زنانی که قطع مصرف کرده و فرزند داشتند متمرکز کردند.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98082

©️
@Zeitoons
👍9👎1👏1
روسیه دستش را رو کرد؛ بازی در اوکراین با کارت ایران

▫️زیتون ـ مهسا محمدی:
بالاخره آنچه نباید، اتفاق افتاد و ترکش‌های جنگ روسیه و اوکراین از مسافتی به ظاهر بعید به ایران خورد. 
روز گذشته، شنبه ۱۴ اسفند، سرگی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در مورد مذاکرات برجام گفت: «از ایالات متحده تضمین‌های کتبی می‌خواهیم که تحریم‌ها[ی جدید] علیه روسیه [بر سر جنگ اوکراین] آسیبی به همکاری‌های روسیه و ایران وارد نکند.». این موضع روسیه بالاخره در کمال ناباوری صدای مقامات ایران را در آورده و آنها این حرف را «غیرسازنده» توصیف کردند. به جز لاوورف، میخاییل اولیانوف، سفیر مسکو در وین هم همان روز شنبه در توییتر خود نوشت که از اروپایی‌ها خواسته به پرسش‌های او در مورد چگونگی ادامه همکاری روسیه در شرایط تحریم با برنامه هسته‌ای ایران که بخش مهمی از برجام است، پاسخ دهند.

🔹مدیرعامل خبرگزاری رسمی دولت مدعی شده که علاوه بر روسیه، چین نیز تضمین‌های مشابهی برای حفظ روابط اقتصادی با ایران خواسته. در واکنش به این تحرکات جدید، یک مقام ایرانی در تهران در گفتگو با رویترز گفته: «روسیه این خواسته را دو روز پیش طرح کرد. فهم ما این است که مسکو با تغییر موضعش در وین می‌خواهد منافعش در جای دیگر را تامین کند. این کار روسیه برای مذاکرات وین سازنده نیست.» ایرنا، خبرگزاری دولتی ایران اما این گفتگو را «خبرسازی» خوانده و تاکید کرده: «هیچ مقام ایرانی مرتبط با مذاکرات هسته‌ای و آگاه در این زمینه، چنین گفت‌وگویی با رویترز صورت نداده» با فرض صحت گفتگوی رویترز، اشاره مقام ایرانی به تلاش روسیه برای کم کردن بار تحریم‌هایی است که بر سر جنگ اوکراین هر روز نو به نو برای این کشور از راه می‌رسند و حال او به نوعی توافق هسته‌ای ایران را ـ که در آن نقش مهمی هم داردـ به گروگان گرفته تا از بار آن تحریم‌ها بکاهد. چنانچه مقام ایرانی هم اشاره کرد، گمانه‌زنی می‌شود که این روند منجر به آن شود که روسیه «همکاری سازنده‌اش» در مذاکرات وین را کاهش دهد و یا به عبارت بهتر در راه رسیدن به توافق کارشکنی کند.

▫️کارشکنی در دقیقه ۹۰
این خواسته‌ها در حالی از سوی روسیه و چین طرح شد که مقامات غربی و ایرانی می‌گویند به معاهده‌ای برای بازگرداندن توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ (برجام) بسیار نزدیک هستند. توافقی که به گزارش رویترز «اکثر تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران را در ازای محدودیت‌های شدید اما موقت برنامه‌های هسته‌ای تهران لغو می‌کند.» یک روز پیش از این، جمعه ۱۳ اسفند، حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران در گفت‌وگوی تلفنی با جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرده بود که ایران برای «نهایی کردن توافق خوب و فوری» در مذاکرات احیای برجام آمادگی دارد. همزمان طرف‌های غربی نیز از رسیدن به توافقی قریب‌الوقوع خبر داده بوند. انریکه مورا، معاون جوزپ بورل و هماهنگ‌کننده مذاکرات وین در یک پیام توئیتری از ورود به مراحل پایانی گفت‌وگوهای احیای برجام خبر داده بود و جالینا پورتر، معاون سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا نیز روز جمعه در یک نشست خبری از «پیشرفت‌های چشمگیر» در مذاکرات وین سخن گفته بود. هر چند خاطر نشان کرده بود که، هنوز برخی مسائل سخت حل نشده باقی مانده اما اگر ایران جدیت نشان دهد می‌توان ظرف چند روز به تفاهم رسید.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98141

©️
@Zeitoons
👍7❤1
وحی و رؤیا هر دو یک تن بوده‌اند 

📝عبدالکریم سروش

▫️توضیح
: آن‌چه در ادامه می‌آید ابیاتی از منظومه‌ی در دست انتشار «جرس‌جنبانان اصلاح» سروده‌ی عبدالکریم سروش است که  به‌مناسبت بعثت پیامبر اسلام برای انتشار در اختیار زیتون قرار گرفته است.

***

گرچه گفتِ آن عزیزان حجّت است
لیک قرآن سمع و ذوق و رؤیت است

فلسفی چون متهم افتاده است
این حقیقت از قلم افتاده است

هست قرآن خواب‌های مصطفا
خواب‌های مصطفای پرصفا

روز رستاخیز و رؤیای اَلَست
حور و غلمان، جام‌های مِی به دست

عیسی و بر آسمان‌ها رفتنش
یونس و در قعر دریا خفتنش

انکساف آفتاب و اختران
دوزخ و اشکنجه‌ و گُرز گِران

مریم بکر و مسیحا زادنش
آهن و از آسمان افتادنش

نوح و نهصد سال دعوت کردنش
باد و اورنگِ سلیمان بردنش

خضر و طفل نامسلمان کشتنش
قصّه موسا و حیران گشتنش

قصّه معراج و اسطرلاب‌ها
تخت یزدان بر فراز آب‌ها

قصّه ابلیس و استکبار او
آدم و عصیان و استغفار او

قصّه استاره‌های دیو‌سوز
تیر باران از کمانِ قُل اَعوذ

کی توان گفتن به بیداری‌ست این
یا جنون و صرع و بیماری‌ست این؟

چون‌که قرآن را تلاوت می‌کنی
خویشتن را دان مخاطب ای سَنی!

آن چنان پندار کالهامی به توست
تا بدانی معنی قرآن دُرست

سهروردی گفت این، اقبال هم
عارفان و زمره ابدال هم

لیک با من گفت این راز خفی
رازدانی، کاردانی، عارفی:

چون که می‌گیری تو قرآن را بدست
تا نپنداری ز بالا آمده است

این چنین اندیش کان از نای توست
خواب می‌بینی و آن رؤیای توست

خواب می‌بینی حُجُب برخاسته است
حق تعالی محضری آراسته است

بر یسارت آتش سوزان او
نوزده افرشته آتشبان او

بر یمینت باغ‌های دل‌پذیر
جوی آب و انگبین و خمر و شیر

این طرف در لغو و تأثیم[۱] و خصام
آن طرف یکسر سلام اندر سلام

قیر و زَقّوم و ضریع[۲] اندر جحیم
موز و رُمّان[۳] و رُطب اندر نعیم

این طرف گریان و بریان از عذاب
آن طرف آسوده در حُسن‌المآب[۴]

می‌دمند افرشتگان در صورها
غلغل‌افکن غرّش شیپورها

مردگان برجَسته از گور کهن
خاک‌ بر رخسار در یکتا کفن
نیک می‌بینی که روز محشرست
هر کسی را نامه‌ای اندر بَرَست

این یکی نامه همی پَرّد به چپ
«وان دگر سوی یمین اندر طلب»[۵]

بانگ می‌آید ز سوی آسمان:
«مُلک از آن ماست» اینک، این زمان

این چنین دیده است در رؤیا رسول
تا تو بیداری کِی‌ات افتد قبول؟

چون‌که در معراج این اسرار دید
کی تو بینی آن چه آن سالار دید؟

هین بیا و محرم این راز شو
با خیال مصطفا انباز شو

چشم آیت‌بین و سنّت‌بین گشا
وانگهان آغوش خود بر دین گشا

او جهان را دید آیت‌های حق
کاندرو جاری‌ست سنّت‌های حق


🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98175

©️
@Zeitoons
👍17👎2🔥1
آیا اسراییل می تواند در اوکراین میانجی صلح باشد؟!

📝احسان ابراهیمی


▫️پس از تهاجم دیکتاتور متوهم مسکو به کشور آزاد و دموکراتیک اوکراین و گیر کردن در باتلاقی که مقاومت خیره‌کننده مردم و دولت و ارتش اوکراین برایش رقم زدند، تلاش‌های پنهانی از سوی حاکم کرملین برای مذاکره و یافتن راه خروجی ازین دام خودساخته آغازیدن گرفت. تاکنون فرانسه، ترکیه و اسراییل سه کشوری بودند و هستند که پیش‌قدم میانجیگری و ایجاد پل ارتباطی برای حل این مناقشه شده‌اند. سفر اخیر نخست‌وزیر دولت ائتلافی اسراییل به مسکو گمانه‌زنی‌ها را درباره نقش پررنگ وی در این تحولات وارد فاز جدیدی کرده است. اما پرسش اساسی این است: نخست‌وزیر اسراییل با چه سابقه‌ای قصد میانجیگری درباره مذاکرات صلح دارد؟

🔹در طول تمام سال‌های تشکیل دولت اسراییل و به‌ویژه پس از جنگ شش روزه که منجر به تصرف بخش‌هایی جدید از سوی اسراییل شد تا کنون تمام تلاش‌ها برای رسیدن به صلحی حتی در حد کمترین خواسته‌ی فلسطینیان از سوی دولت متجاوز و سرکش اسراییل به بن‌بست رسیده است و خط قرمز شهرک‌های یهودی‌نشین و وضعیت کنترل بیت المقدس شرقی همچنان از سوی تمام جریان‌های حاکم در اسراییل رعایت شده است. در طول دهه‌ها چندین رییس‌جمهور در کاخ سفید و چندین پادشاه در اردن و عربستان تلاش کرده‌اند تا با بیشترین سطح از انعطاف، اسراییل را برای به رسمیت شناختن صلح با فلسطینیان به پای میز مذاکرات واقعی صلح بکشانند اما تمامی تلاشهای‌شان با سرسختی و یک‌دندگی طرف اسراییلی به شکست منجر شده و اوضاع را در خاورمیانه بدتر کرده است. ترور رهبران کشورهای همسایه و کوفتن بر طبل جنگ برای تداوم اشغالگری و نادیده گرفتن حقوق مردم فلسطین و همسایه ها به اسم دفاع مشروع از دیگر ترفندهای دولت سرکش اسراییل در تداوم وضعیت بحرانی خاورمیانه است. حال با این سابقه و تاریخچه نخست‌وزیر دولت حداقلی اسراییل تلاش می‌کند میان روسیه و اوکراین دست به میانجیگری زند.

🔹این سرسختی در مذاکرات صلح از سوی اسراییل، همراه است با تمام سرکشی‌ها و نقض قطعنامه‌های سازمان ملل و شورای امنیت در ممنوعیت و توقف شهرک‌سازی و اسکان یهودیان در سرزمین‌های اشغالی پس از جنگ ۱۹۶۷. به دیگر سخن، اسراییل نه تنها هماره در مذاکرات صلح به دنبال به شکست کشاندن آنها و خرید زمان و پافشاری یکطرفه بر حداکثر امتیازهای ممکن بوده است، بل در برابر جامعه جهانی و قطعنامه‌های شورای امنیت (که از بالاترین میزان حمایت برخوردار است) هماره ناقض و سرکش بوده است.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98182

©️
@Zeitoons
👍4👎1🔥1
ارز ترجیحی؛ درد یا درمان؟

▫️زیتون ـ یلدا امیری: پس از دو ماه جدالِ مجلس و دولت برای عدم پذیرش مسئولیت حذف ارز ترجیحی یا دولتی، سرانجام مجلس در روز ۱۵ اسفند، با ۱۹۴ رای مثبت با حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی از بودجه سال آینده موافقت کرد. البته مجلس تلاش کرد تا با مشروط کردن این مصوبه، از بار مسئولیت خود درباره عواقب احتمالی این تصمیم بکاهد. شرط مجلس ارائه کالابرگ الکترونیک (کوپن) برای جبران افزایش قابل پیش‌بینیِ قیمت کالاهای اساسی بود. در این مصوبه آمده که در صورت اجرایی شدن این طرح کالاهای اساسی و دارو باید «به نرخ شهریور ۱۴۰۰ به دست مردم برسد.»

🔹علاوه‌ بر این رحیم زارع، سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه، با تفسیر خود مسئولیت دولت را افزایش داد و گفت که مجلس شورای اسلامی، اختیار حذف ارز ترجیحی را به دولت واگذار کرده و الزامی برای حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی نیست، «تصمیم نهایی حذف با دولت است.»
یکسان‌سازی نرخ ارز، بخشی از سیاست کلی «تحول اقتصادی» است که در دولت احمدی‌نژاد آغاز شد و آیت‌الله خامنه‌ای بارها از آن سخن گفته‌است. همزمان با تصویب این لایحه، وبسایت رسمی آیت‌الله خامنه‌ای دو مصاحبه با مضمون تحول و جهش اقتصادی، بدون اشاره به موضوع ارز ترجیحی منتشر کرد که برپایه سخنان ۱۰ بهمن رهبر جمهوری‌اسلامی در دیدار با فعالان اقتصادی است. علی خامنه‌ای در این سخنرانی گفت که آمارهای اقتصادی کشور در دهه ۹۰ «خرسندکننده نیست» و تقصیر این مسئله متوجه «مسئولان دولتی» است. نهادهای نظامی و امنیتی مانند سپاه پاسداران نیز بر حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی تاکید دارند. «مرکز پژوهش‌های توسعه و آینده‌نگری» که از آن با عنوان بازوی پژوهشی سازمان برنامه و بودجه یاد می‌شود هم روز ۱۹ بهمن با انتشار پژوهشی ارز ترجیحی را به ضرر اقشار کم‌درآمد دانست و نوشت که منتفعان اصلی سیاست ارز ترجیحی، دهک‌های پردرآمد هستند.

▫️چرا این خبر مهم است؟

سال‌هاست که اقتصاددانان در دو طیف اصلی نهادگرا و لیبرال، از لزوم اصلاحات ساختاری در اقتصاد جمهوری‌اسلامی سخن می‌گویند و حذف ارز دولتی را یکی از موارد اصلاحی می‌دانند، اما بسیاری از کارشناسان تاکید کرده‌اند که باید زمان مناسبی برای این اقدام پیدا کرد. دولت رئیسی تصمیمی برای اصلاحات اقتصادی ندارد و به نظر می‌رسد که حذف ناگهانی و برنامه‌ریزی نشده ارز دولتی را با هدف جبران کسری بودجه در دستور کار قرار داده‌است. اینکه آیت‌الله خامنه‌ای نتیجه هیچ‌یک از سیاست‌های نظام را نمی‌پذیرد رویه‌ای معمول است، اگرچه تصمیم‌گیری در تمامی موضوعات مهم و حساس کشور توسط شخص او انجام می‌شود. چندی پیش به دنبال نامه رئیس بانک مرکزی به رهبرجمهوری‌اسلامی درمورد فشار دولت و مجلس به بانک‌ها، خامنه‌ای توصیه کرد که مجلس و دولت تکلیف مالایطاق به بانک‌ها تحمیل نکنند تا نظام بانکی و مالی کشور با مشکل مواجه نشود. اینگونه دولت نیز بر سیاست حذف ارز دولتی پافشاری بیشتری کرد.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98193

©️
@Zeitoons
👍8
زیتون دانشجو| دفع حداکثری

▫️زیتون:
رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، در نشست پایان سال با روسای دانشکده‌ها از اعلام آمادگی این دانشگاه برای جذب نخبگان خبر داد. البته ایشان در شرایطی از جذب صحبت می‌کند که گویی اطلاعی از اخراج‌های پی در پی اساتید در چند ماه گذشته‌ ندارد. این اساتید روزی نخبگان همین سرزمین بودند که ماندن را بر کوچ ترجیح دادند و حالا این طور نقره داغ می‌شوند. به گزارش خبرگزاری مهر، علیرضا زالی، «رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی در این نشست ضمن اعلام ایجاد سازو کارهایی با هدف افزایش توانمندی اعضای هیئت علمی، پیشرفت در حوزه تحقیقات و فناوری، تبدیل شدن به دانشگاه نسل سوم با نگاه فن آور محور، جذب نخبگان را از جمله برنامه‌های سال ۱۴۰۱ دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی عنوان کرد.» در نخستین مقاله دکتر محمد فاضلی پس از اخراج ایدئولوژیکش از دانشگاه شهید بهشتی که در روزنامه اعتماد به چاپ رسید، تحلیلی هوشمندانه و علمی از منظر سیاست عمومی به اخراج اساتید ارائه شده‌است. ایشان در ابتدا با تاکید بر اینکه «این نوشتار ابدا ناظر بر مساله‌ای شخصی نیست، آن را کمکی برای بهبود حکمرانی» دانست.

🔹ایشان در ادامه می نویسند: «دانشگاه اگر از دو خصیصه استقلال و آزادی دانشگاهی بهره ببرد، می‌تواند سرزنده باشد. دانشگاه فقط در این صورت است که خود را در قبال جامعه مسوول و پاسخگو حس می‌کند. دانشگاهی که با انواع سازوکارها از قبیل رویه‌های غیرشفاف مداخله سیاست در انتخاب اساتید، تنظیم برنامه درسی براساس منویات افرادی با گرایش‌های خاص در شوراهای حکومتی و حضور و سیطره انواع نهادهای دارای ماهیت سیاست در محیط دانشگاه و موثر بر فرایندهای آن ادامه حیات بدهد، قادر به حفظ استقلال و آزادی آکادمیک نیست و دیر یا زود به انواع صورت‌های زوال دچار می‌شود.» محمد فاضلی در خصوص اخراج خود در بخشی از همین مقاله می گوید: «مورد قطع همکاری با محمد فاضلی، مصداق این شیوه مداخله سیاست در دانشگاه است.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98218

©️
@Zeitoons
👍4
هشت مارس؛ زنان و جمهوری اسلامی در سالی که گذشت

▫️زیتون- امروز هشتم مارس است. روزی برای شنیدن صدای زنان و به خاطر آوردن مطالبات‌شان. «زیتون» به همین مناسبت نگاهی کرده به آنچه مجلس «انقلابی»، دولت سیزدهم و نهادهای امنیتی و انتظامی طی یک سال گذشته در حوزه زنان انجام دادند.

▫️مجلس انقلابی و زن به مثابه ابزار تولید مثل

طی یک سال گذشته یکی از اولویت‌های اصلی مجلس «انقلابی»، پیگیری «سیاست‌های کلی خانواده» بود که در سال ۹۵ از سوی رهبر جمهوری اسلامی ابلاغ شد. آیت‌الله خامنه‌ای طی سال‌های اخیر بارها به لزوم افزایش جمعیت ایران اشاره کرده و درباره پیر شدن جمعیت هشدار داده است. آمار و ارقام اما این هشدار را تایید نمی‌کند و برآوردها نشان می‌دهد تا ۳۰ سال آینده، جمعیت بالای ۶۰ سال ایران کمتر از ۲۸ درصد خواهد بود. با توجه به اهمیت این موضوع برای رهبر جمهوری اسلامی، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس نیز در این‌باره گفت: «مجلس سیاست‌های کلی خانواده را نقشه راه خود می‌داند.» در نهایت در ۱۹ آبان ماه امسال مجلس یازدهم قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» را پس از تایید شورای نگهبان برای اجرا به دولت ابلاغ کرد. از جمله بندهای مناقشه برانگیز این قانون مواد مربوط به «حمایت‌های مادی و معنوی برای تشویق خانواده‌ها به فرزندآوری است»، از جمله پرداخت یک میلیون تومان بلاعوض برای سرمایه‌گذاری در بورس بنام فرزندان متولد سال ۱۴۰۰ و بعد از آن، افزایش ۲۵ درصدی سقف تسهیلات مسکن برای خرید و ساخت و همچنین وام جعاله مسکن به ازای هر فرزند و افزایش دو ساله دوره بازپرداخت و یا تسهیلات قرض‌الحسنه برای تولد فرزند اول تا پنجم و بالاتر به ترتیب از ۱۰ تا ۵۰ میلیون تومان با تنفس ۶ ماهه.

🔹این قانون همچنین ارائه داروهای هورمونی جلوگیری از بارداری در داروخانه‌ها را محدود و هرگونه توزیع رایگان و ارائه اقلام مرتبط با پیشگیری از بارداری، کار گذاشتن اقلام پیشگیری و تشویق به استفاده از آن‌ها را در شبکه بهداشتی درمانی کشور ممنوع کرده است. در همین رابطه وزارت بهداشت از به کار بردن عبارت‌هایی مانند حاملگی پرخطر منع شده است. در زمان تصویب این قانون سازمان دیدبان حقوق بشر، آن را ناقض حقوق زنان در زمینه سلامت جنسی و باروری دانست و خواستار لغو هرچه سریع‌تر این قانون ضد حقوق بشر از سوی جمهوری اسلامی ایران شده بود. این گزارش تاکید داشت که طرح یاد شده برخلاف ادعای مقام‌های ایران مبنی‌بر حمایت از فرزندآوری و منافع خانواده‌ها، سلامت و جان زنان ایرانی را به خطر می‌اندازد.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98238

©️
@Zeitoons
👍4
واکاوی فمینیسم در زمانه ما | الهیات و فلسفه دین زنانه‌نگر
گفتگو با زهرا مبلغ

▫️محمدرضا واعظ: این‌که تصویر غالب و رایج از خدا در ادیان سنتی، مذکر است، چقدر بر فهم ما از دین، واقعیت مذهبی و برهم کنش‌های اجتماعی و سیاسی ما اثر نهاده است؟ آیا ممکن است که این نمادهای مذکر در وصف خدای ادیان تنها بر ساخته‌های فرهنگی و اجتماعی باشند؟ آیا می‌توان از تصویر خدای مذکر فراتر رفت؟ این پرسش‌ها، مسیر اصلی تاریخ نه چندان بلند الهیات و فلسفه دین زنانه‌نگر را تعیین کرده و به پیش برده­است. از نیم قرن پیش تا امروز متفکرانی از رشته‌های مختلف دانش، از باستان‌شناسی و تاریخ تا ادبیات و فلسفه و زیست‌شناسی، درباره تصویر جنسیت یافته الوهیت و نسبت آن با فرهنگ پدرسالارانه پژوهش کرده‌اند. این پژوهش‌ها و کوشش‌ها امروز نه فقط تا حدودی تصور رایج از الوهیت را اصلاح کرده و یا تغییر داده‌اند بلکه روش‌های تفسیر و فهم متن مقدس (هرمونتیک)، ماهیت نهاد مذهب و جایگاه زنان در آن را نیز بسیار متاثر کرده‌اند. در دومین بحث این پرونده و این گفتگو مهم‌ترین مضامین شکل‌گرفته در الهیات و فلسفه دین زنانه‌نگر را با خانم دکتر زهرا مبلغ بسیار کوتاه مرور خواهیم کرد و به این پرسش خواهیم پرداخت که: آیا فهم متون مقدس به راستی با جنسیت پیوند دارد؟ آیا الهیات فمینیستی یا الهیات زنانه‌نگر بینش یا رهیافتی اصیل و موثر به دین بوده است یا نه؟ آیا چنین الهیاتی نسبتی با برهم کنش‌های فرهنگی ما داشته است؟ و اگر داشته به چه نسبتی بوده است؟ خانم دکتر زهرا مبلغ! لطفا قبل از هرچیز یک توضیحی درمورد اصطلاح زنانه‌نگر بدهید. می‌دانم که اولین بار استاد ملکیان از این اصطلاح استفاده کردند ولی، اگر توضیحی درباره عنوان و اصطلاح زنانه‌نگر بدهید و بعد هم مقدمه‌ای بگویید یا در مقدمه آن را بگنجانید، ممنون خواهم بود.


🔹زهرا مبلغ: بله حتما. پس من ابتدا توضیح خیلی مختصری می‌دهم و بعد به سراغ بحث اصلی می‌روم. شاید به نظر برسد که واژه زنانه‌نگر که تقریبا در هفت یا هشت سال اخیر استفاده می‌شود و بیشتر رایج شده، ترجمه واژه فمینیزم یا فمینیست باشد. ولی واقعیت این است که این ترجمه که به نظر می‌رسد اولین بار پیشنهاد آقای ملکیان بوده، اما من فکر می‌کنم قبل از آن هم در برخی متون به کار رفته و سعی می‌کند که یک فهم جامع‌تری از نگاه به اصطلاح زنانه به واقعیت بدهد. در واقع این فقط ترجمه واژه فمینیسم نیست بلکه همان‌طور که می‌دانیم جنبش فمینیسم، در یک سالی شروع شده و به یک دستاوردهایی رسیده است. یکی از مهم­ترین انتقادهایی که در همان اوایل به آن شد، این است که این جنبش از اساس، توسط زنان طبقه متوسط و سفیدپوست امریکایی و بعد در اروپا راه‌اندازی و پیگیری شده، برای همین همه مفاهیمی که درست کرده و منافعی که دارد پیگیری می‌کند، ناظر به منافع، مفاهیم و فهم این زن‌های طبقه متوسط سفیدپوست از واقعیت، امورسیاسی و مناسبات قدرت نیست، بنابراین یک عده دیگری از زن‌ها، مخصوصا زن‌های سیاهپوست که به لحاظ جغرافیایی به امریکا نزدیک­تر بودند، برای این­که این را اصلاح کنند یا درواقع صدای خودشان، خواسته‌های خودشان و منافعی که در نظر داشتند را برسانند، به جای واژه فمینیسم از واژه Womanism استفاده کردند. یعنی گفتند ما زن هستیم و زن‌ها هم با همدیگر همان‌قدر تفاوت دارند که زن‌ها با مردان. یعنی در مسئله تفاوت، تفاوت بین دو جنس نیست بلکه اصلا تفاوت بین افراد است و ما باید صدای زن‌های مختلف با نژادهای مختلف و جایگاه‌های مختلف باشیم. اگر نخواهم که واژه طبقه را به کار ببرم، عقیده داشتند که باید صدای جایگاه‌های اجتماعی مختلف، ادیان مختلف و مشاغل مختلف هم شنیده شود، اگر بخواهیم خودمان را محدود کنیم به خواسته‌ها و نگاه‌هایی که جنبش‌های به اصطلاح فمینیستی اولیه دارند، ما دوباره همچنان داریم آن فرآیند سرکوب و نادیده گرفتن صدا و خواسته زنان دیگری را که اتفاقا بیشتر دیده نشده‌اند را تکرار می‌کنیم. پس در واژه Womanism، یک بخشی از تفکرات زنان به کار رفت و بعد واژه‌های دیگری هم به وجود آمدند که می‌خواستند نشان دهند که دقیقا مثل زنان سفیدپوست طبقه متوسط امریکایی فکر نمی‌کنند و خواسته‌های دیگری دارند، طور دیگری جهان را می‌بینند و یک سلسله مراتب دیگری در نظام‌های اجتماعی‌اشان تعریف شده است.

🔹ادامه مطلب در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/98265

©️
@Zeitoons
👍7❤2