زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
در فحوای لودویگ و سهراب؛ حقیقت‌اندیشی و آرزومندی
آرین رسولی*

متاسفانه در روزگار ما پس از آن‌که سیطره‌ی عقل و علم جدید بستر جدیدی برای معرفت و عقلانیت فراهم آورد، کشاکش سنگینی میان اربابان ایدئولوژی درگرفت. از جنگ‌های جهانی تا خودکامگی‌ و تندروی. همین امر سبب شد تا به یک‌باره تحولی شگرف رخ دهد که دوباره راه را برای تضعیف و تخفیف عقل و علم باز گشاید. یعنی سازش و “مدارای عملی”، که نگرش‌های مدرن از آن دم می‌زدند، رهگشا نبود و برخی کوشیدند تا پلورالیسم و سازش و “مدارای نظری” را عرضه کنند تا بلکه این مهم با این شیوه تحقق یابد. به دیگر سخن در دوران مدرن اندیشمندان کوشیدند تا نشان دهند گرچه عقل و علم جدید را می‌ستایند و در مقام نظر چیرگی و برتری ویژه‌ای برای آن قائلند اما در مقام عمل بایستی با دیگران که چنین نمی‌اندیشند و ساز دیگری می‌نوازند مدارا و تسامح پیشه کرد تا هم‌زیستی مسالمت‌آمیز برقرار شود. چنین روشی گویا به اندازه‌ی کافی مقبول نیفتاد و چنان که تصور می‌شد به مسالمت و صلح جهان‌شمول منجر نشد. به همین سبب کوشش بسیاری از اهل نظر معطوف به شورش علیه اتوریته‌ی عقل و علم شد و رفته رفته بانگ قیام علیه این اتوریته‌ها که مدعی نزدیکی به حقیقت بودند، همه‌جا پیچید. دیدگاه‌هایی که به انتقاد از هر گفتمانی پرداختند که سودای دست‌یابی به حقیقت یا حتی نزدیکی به آن را در سر می‌پروراند. این هجمه‌ها از ادبیات و هنر گرفته تا علم را هدف قرار دادند و ادعا این بود؛ “هیچ گرایش و روشی نیست که بر گرایش و روشی دیگر برتری داشته باشد.”
جان کلام این‌که نه فقط در عرصه‌ی عمل، بلکه در عرصه‌ی نظر نیز هیچ نگرشی بر دیگری برتری ندارد. نظریاتی مثل پلورالیسم(تکثرگرایی) در وادی عقاید و دیدگاه‌ امثال گادامر و فوکو و دلوز و دریدا در هرمنوتیک یا تفسیر و تاویل متن و غیره.

برای نمونه اگر چنین گفتمانی را در تفسیر متن بپذیریم آنگاه هر برداشتی از هر متنی رواست. شاید اینجا کسی مدعی شود که نه هر برداشتی، اما برداشت‌های متعدد و متنوعی می‌توان از یک متن داشت، اما در نهایت باید به این پرسش پاسخ دهد که مراد اصلی متن را باید در کجا جست؟ سه پاسخ برای در مواجهه با متون از این نطر وجود دارد: ۱-نسبی‌گرایی تفسیر ۲-شک‌گرایی تفسیر ۳-واقع‌گرایی تفسیر

اگر ما شک‌گرا یا واقع‌گرا باشیم( مثل اریک هرچ و امیلیو بتی) باید بکوشیم تا به مراد اصلی نویسنده یا متن دست یابیم.
اما اگر کسی مانند گادامر و هایدگر و دریدا و فوکو و دلوز نسبی‌گرا باشد به مرگ مولف قائل است و به نوعی برداشت مخاطب را اصل قرار می‌دهد. به گمان نگارنده‌ی این سطور چنین نگاهی تالی‌های فاسد و پیامدهای ناموجه بسیار زیادی دارد که حتی با شهود ما آدمیان ناسازگار است. یعنی من هر چه بگویم، مخاطب هر چه دل تنگش می‌خواهد برداشت می‌کند ولو خلاف اصل سخنان من؛ ادعای شگفت‌انگیزی به نظر می‌رسد!

بحث نسبی‌گرایی معرفتی و هرمنوتیکی که با دوران پست‌مدرن ما گره خورده و مدافعان فراوانی دارد گسترده است. البته نقد آن بسی گسترده‌تر و مفصل‌تر از آن است که در چندسطر حتی بتوان گوشه‌ای از پرده‌ی آن را که به هرمنوتیک و تفسیر متن محدود می‌شود کنار زد اما مراد از این توضیحات مختصر این است که چندسطری به نفوذ و گسترش این نوع نگرش‌ها و پیامدهای آن نزد نواندیشان دینی-از جمله در اینجا جناب سروش دباغ- بپردازیم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/99869
👍7❤3👏2
پرسشگری گستاخانه
محمدرضا مصدق


https://www.zeitoons.com/99885

انتشار یادداشت «جایی که همه گناهکارند» در «زیتون» ابهامات و سوالاتی را برای نگارنده ایجاد کرده است که در این نوشته تلاش می‌کنم به طرح آن‌ها بپردازم.

ابتدا در خصوص متن باید گفته شود که زیبا و حرفه‌ای نگارش شده است. انتخاب و طرح مواضع هانا آرنت در خصوص «مسئولیت» بر این زیبایی افزوده و من از خواندن آن لذت بردم. اما پس از تدقیق در متن در می‌یابیم که این یادداشت اگرچه زیبا نوشته شده، اما از نظر ارتباط مفهومی پاراگراف‌ها هدفمند طراحی شده و نتیجه‌گیری‌ با توصیف‌های متن مرتبط نیست. متن، از فرا-متن فاصله گرفته و زیر-متن در یک پارادوکس اسیر شده است. چنین است که چند سوال/نکته پر رنگ‌ و برجسته می‌شوند:
۱) مسئولیت هر فرد در یک جامعه چیست ؟ ۲) وظایف و دامنه‌ی پرسشگری و پاسخ چیست و کجاست ؟ ۳) هدف نویسنده از نگارش متن چیست ؟

متن با ارائه‌ی جمله‌ای از نوشتار از هانا آرنت در مورد «مسئولیت» آغاز می‌گردد و با لزوم قائل شدن تفاوت برای دو واژه‌ی «گناه» و «مسئولیت» ادامه می‌یابد و این‌که گناه را می‌توان پشت مسئولیت جمعی پنهان کرد. در ادامه مثالی از تعرض به دختربچه‌ای در قطار ارائه می‌گردد و گفته می‌شود در مقابل تعرض به دختر بچه، مسئولیت جمعی ایجاب می‌کند که ساکت نباشیم. و پس از آن هم موضوع دادگاه آیشمن و دفاعش در این خصوص مطرح می‌شود. سپس متن به ماجرای پرستویی و سام رجبی وارد می‌شپد.

متن به لحاظ تاثیرگذاری با این مقدمه‌ی ارائه شده، ذهن خواننده را برای محکوم کردن کسی که «سکوت کرده است» آماده نموده.مقدمات به‌گونه‌ای هدفمند طرح شده، یعنی نقل قول و استناد از یک چهره معروف، مثال ارائه شده، یک مثال کاملا منطقی و قابل لمس و طرح یک ماجرای واقعی از کسی که جنایت کرده؛ پس ذهن خواننده پذیرفته است، کسی که در مقابل دیکتاتور سکوت کرده، مقصر است.

یعنی پس از پاراگراف «سوم» ذهن خواننده، تصمیم خود را گرفته است: «پرویز پرستویی گناه‌کار است. و با این ذهنیت ادامه یادداشت را می‌خواند.

در این‌جا از نقد موضوع مطرح شده‌ی هانا آرنت می گذریم. و به این موضوع توجه می‌کنیم که مقدمه با ذهن خواننده چه کرده است؟ در واقع تصمیم نهایی را خواننده در ابتدای پاراگراف سوم با شرایط توصیف شده، گرفته است.
این ذهنیت‌سازی برای من خواننده‌ی معمولی، زمینه‌ساز قضاوت می شود و آن هم این که «نویسنده زیتون» در نوشتن متن، «بی‌طرف » نیست و جانب مخالف «پرستویی» را خواهد گرفت. البته از این منظر نمی توانم ایرادی به «زیتون » وارد کنم، چون «زیتون» تعهد نداده به بی‌طرف بودن و قاعدتاً در طرفی خواهد ایستاد که فکر می‌کند صحیح است. اشکال این است که این سوگیری باعث می‌شود، من خواننده بتوانم همان‌گونه که «نویسنده» ذهنیت‌سازی کرده، با ذهنیت وارد پاراگراف سوم شوم.

از ورود به سایر جزئیات پرهیز می‌کنم و سوال‌هایی که برایم ایجاد شده را می‌پردازم: هدف از نگارش متن چیست ؟ آیا هدف، همان پاراگراف آخر است ؟ این‌که خطایی «متوجه‌ی پرسش‌گر نیست» یا این که «از پرویز پرستویی نباید قاسم سلیمانی ساخت»؟

اگر هدف متن، جمله‌ی اول است، یعنی «اثبات این که خطایی متوجه پرسشگر نیست» با نویسنده موافق نیستم ! دلیلش هم بسیار ساده است: «هر سخن جایی و هر نکته مکانی دارد».

مقصر دانستن یا ندانستنِ پرسشگر، بدون در نظر گرفتن «‌هدف» پرسشگر، از طرح پرسش، خطاست. اگر پرسشگر بدون برنامه‌ریزی، بدون قصد و نیت قبلی و تنها به دلیل مسئولیت‌پذیری پرستویی، و پاسخ گو نمودن وی، پرسشگری نماید، بله! شکی نیست که پرسشگری انجام داده و اتفاقا به دلیل این‌که این پرسشگری، نوعی مطالبه‌گری‌ست، مفید نیز خواهد بود.
اما این نکته را باید در نظر بگیریم، وقتی پرسشگری، ابزاری برای رسیدن به مقاصدی نه چندان خیرخواهانه برای مردم باشد، نه تنها پرسشگری و مطالبه‌گری نیست، بلکه کاملا برعکس، ابزاری پلید برای مقاصدی شیطانی خواهد بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/99885
👍11👎4❤2👏1😱1
شورش نان؛ حکومت مستضعفان و کابوس شورش گرسنگان 
زیتون-یلدا امیری: جمهوری‌اسلامی در سایه رهبری علی خامنه‌ای، پس از سرکوب نیروهای سیاسی مخالف، به حاشیه راندن احزاب منتقد و ایجاد دولت و مجلسی همسو با نظام گمان می‌کرد که از گلوگاه خطر اعتراضات مردمی عبور کرده، اما در سال‌های اخیر هراس از شورش گرسنگان به مهم‌ترین دغدغه مقامات جمهوری‌اسلامی و وابستگان آن در نهادهای سیاسی، نظامی و امنیتی تبدیل شده است.

روز ۶ اردیبهشت با درخواست وزارت کشاورزی و تائید سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان، نرخ آرد صنف و صنعت آزاد شد و بر این اساس قیمت آرد ۵ برابر و از کیلویی ۲۵۰۰ تومان به ۱۲۰۰۰ تومان رسید، البته همان روز محمدرضا مرتضوی، رئیس انجمن آردسازان خبر داد که ١٠ روز پیش به کارخانجات ابلاغ شده که قیمت آرد برای تولیدکنندگان ماکارونی، کیک، کلوچه، نشاسته و رشته‌پزی، پنج برابر شده است.
«شورای تبیین مواضع بسیج دانشجویی» ۱۵ اردیبهشت، با انتشار بیانیه‌ای خطاب به ابراهیم رئیسی، رئیس‌دولت نسبت به بروز ناآرامی‌های اجتماعی در ایران هشدار جدی داد. بیانیه بسیج دانشجویی با این جمله هشدارآمیز شروع می‌شود:«از تصمیمات اقتصادی شوک‌آور و بدون اقناع مردم پرهیز کنید!» در این بیانیه آمده است: «مشخصا این جمله که “این تکلیف قانونی است که در بودجه نوشته شده است” پاسخی قانع‌کننده برای عموم مردم نیست و صرفا توجیهی در سطح ادبیات مسئولین جمهوری‌اسلامی تلقی می‌شود.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/99896
👍13
تبیین گام‌به‌گام حقوق زنان در قرآن 
احمد عابدینی


قرآن در محیطی نازل شد که بعضی قبایل، دختران تازه‌تولدیافته را زنده‌به‌گور می‌کردند. گروهی نیز به‌سبب ترس از گرسنگی و قحطی، یا گرفتارشدن به گرسنگی و قحطی، هر فرزندی را که به دنیا می‌آمد، دختر یا پسر، می‌کشتند؛ چراکه امر دائر بود بین این‌که خودشان از گرسنگی بمیرند و فرزندشان زنده بماند یا بالعکس. از همین رو، تصمیم می‌گرفتند خودشان زنده بمانند.
در آیۀ ۳۱ سورۀ اسراء آمده است: وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَکُمْ خَشْیَهَ إِمْلَاقٍ ۖ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِیَّاکُمْ ۚ إِنَّ قَتْلَهُمْ کَانَ خِطْئًا کَبِیرًا در آیۀ ۱۵۱ سورۀ انعام نیز آمده است: وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَکُمْ مِنْ إِمْلَاقٍ ۖ نَحْنُ نَرْزُقُکُمْ وَإِیَّاهُمْ خداوند در این آیات فرمان می‌دهد که فرزندتان را به‌سبب گرسنگی یا ترس از گرسنگی نکشید. گویی آنان گاه گرسنه بودند و می‌گفتند نوزاد را بکشیم که از ما نان نخواهد. گاه نیز گرسنه نبودند، بلکه مثلاً می‌گفتند این غذایی که داریم به‌اندازۀ مصرف دو ماه است و نوزاد را می‌کشیم تا برای سه ماه غذا داشته باشیم. به هر حال، کشتن فرزندان، به هر دو گروهِ پسر و دختر مربوط بوده است.
در سورۀ تکویر که هفتمین سورۀ نازل‌شده بر پیامبر۶ است، به کشتنی اشاره شده که فقط مربوط به دختران بوده است. در این سوره، بیان کشتن دختران در ضمن عباراتی آمده که با نوعی ترس همراه است: إِذَا الشَّمْسُ کُوِّرَتْ وَإِذَا النُّجُومُ انْکَدَرَتْ وَإِذَا الْجِبَالُ سُیِّرَت… وَإِذَا الْمَوْءُودَهُ سُئِلَتْ بِأَیِّ ذَنْبٍ قُتِلَتْ؛ «آن‌گاه که خورشید در هم پیچد و آن‌گاه که ستارگان کدر شوند و آن‌گاه که کوه‌ها به حرکت درآیند…» و پس از بیان هفت اتفاق بسیار ترس‌آور، آورده است: «و آن‌گاه که دربارۀ دخترهایی که زنده‌به‌گور شده‌اند، سؤال می‌شود که به کدامین گناه کشته شُدند.» در این آیات، سؤال دربارۀ دختران کشته‌شده در ردیف امور ترسناکی برشمرده شده که در آیات قبل بیان شده است. سپس سه مسئلۀ ترسناک دیگر از قیامت مطرح شده است؛ ازجمله: «آن‌گاه که نامۀ عمل شما گشوده شود [و معلوم شود چه کرده‌اید] و آن‌گاه که جهنم برافروخته شود…» در میانۀ بیان این حوادث ترسناک، سخن از این است که چرا دختران را زنده‌به‌گور کردید و کشتید.
این آیات نشان می‌دهد که عرب‌های جاهلی دختر‌انشان را می‌کشتند و برخی که نمی‌کشتند دختران را شخصیت درجۀ دوم و سوم به حساب می‌آوردند و برای زنان و دختران ارزشی قائل نبودند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/99922
👍6👎2
سیسمونی‌گیت و نوار طائب، دنباله‌ی بازی جانشینی
محمدرضا سرداری

انتشار یک نوار صوتیِ دیگر از گفت‌وگوهای محرمانه مقامات امنیتی جمهوری اسلامی بار دیگر توجه افکار عمومی را به خود جلب کرده است؛ هر چند این خبر در مقایسه با اخبار «گرانی نان و کالاهای اساسی» و «اعتراضات سراسری معلمان» اهمیت به مراتب کمتری داشته است. صرف نظر از محتویات این نوار و مقامی که در آن نوار اطلاعات حساسی را بازگو می کند، هم‌زمانی افشای این نوار با انتشار محدودِ شایعه مجدد وخیم شدن حال رهبر جمهوری اسلامی، به اهمیت این خبر می‌افزود؛ شایعه چ‌ای که با ظاهر شدن دوباره آیت‌الله خامنه‌ای در دیدار با بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه، به پایان رسید.

اما بازی بر سر جانشینی وی هنوز تمام نشده است.

مسئله‌ی جانشینی قدرت در ایران همواره از مسائل پیچیده سیاسی بوده است. ساختار استبدادزده ایران هیچ‌گاه اجازه نداده تا ساحت قدرت شفاف باشد. تنها در اوایل تاسیس جمهوری اسلامی بود که انقلابیون تحت تاثیر فضای موجود به این صرافت افتادند تا برای خلا قدرت از پیش تدبیری بیاندیشند. البته کهولت سن رهبر وقت، بیماری وی و شرایط جنگی کشور نیز مزید بر علت بود تا فردی به عنوان «قائم‌مقام رهبری» تعیین شود. با این وجود جامعه و ساختار استبداد‌زده ایران همان را نیز تاب نیاورد و با سناریوسازی‌های امنیتی «قائم‌مقام وقت رهبری» از سمت خویش عزل شد و «رهبر کنونی» جای او را گرفت.

در شرایط فعلی نیز حاکمیت بارها تلاش کرده تا برای فردای آیت‌الله خامنه‌ای فکری بیاندیشد اما وجود مدعیان بسیار مانع از این امر شده است. هر چند از زمان فوت هاشمی رفسنجانی، به تدریج از تعداد مدعیان کاسته شد و اکنون رقابت در دو نامزد خلاصه شده. پیش‌تر اشخاصی چون هاشمی رفسنجانی، هاشمی شاهرودی، آملی لاریجانی و حسن روحانی در کنار مجتبی خامنه‌ای گزینه‌های مطرح برای جانشینی رهبر کنونی بودند. اما پس از فوت هاشمی رفسنجانی، ابراهیم رئیسی به شکل غیر منتظره‌ای وارد عرصه رقابت بر سر جانشینی شد. او ابتدا به تولیت آستان قدس رضوی منصوب شد و نام خویش بر سر زبان‌ها انداخت. سپس در سال ۱۳۹۶، خود را با حمایت سپاه نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری کرد. پس از ناکامی در آن انتخابات، بر جایگاه ریاست قوه قضاییه نشست و بدین ترتیب آملی لاریجانی یکی از مدعیان رهبری را کنار زد. در فقدان دو هاشمی (رفسنجانی و شاهرودی)، فقط حسن روحانی و مجتبی خامنه‌ای در صحنه رقابت باقی مانده بودند. حسن روحانی نیز پس از کارنامه ضعیفی که از خود برجای گذاشت به‌راحتی از سوی جریان‌های مخالف نزد افکار عمومی تخریب شد و حتی به مجمع تشخیص مصلحت هم راه نیافت و گوشه‌نشین شد و به دست خود عطای ولایت را لقایش بخشید. حال ابراهیم رئیسی پس از آنکه سوار بر اسب زین‌کرده‌ای شد که شورای‌ نگهبانِ نظام پیش‌کشش کرده بود، به این تصور که رئیس‌جمهور شدن عرصه را برای رقابت با مدعی اصلی جانشینی برای وی از همیشه مساعدتر ساخته، سناریوی تازه‌ای از جمله «سیسمونی گیت» را برای تخریب اذناب رقیب خویش تدارک دید.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/99913
👍13❤1😱1
تفکر انتقادی (۱) | چگونه به عقاید دیگران احترام بگذاریم؟

«آقای پرویز پرستویی هر عقیده‌ای دارد، باید به عقایدش احترام بگذارید»؛ این جمله را اخیرا رضا کیانیان، هنرمند سرشناس، خطاب به سام رجبی نوشته است. «بیاید یاد بگیریم که به عقیده دیگران احترام بگذاریم»؛ این را هم‌گوهر خیراندیش، هنرپیشه شناخته‌شده، در همین روزها گفته است.

کلیشه‌ی «همه‌ی عقاید محترم‌اند» و یا «باید به عقاید دیگران احترام گذاشت» و یا شکل نامفهومِ آن «عقیده‌ی هر کسی برای خودش محترم است»، از فرط تکرار در فرهنگ و زبانِ فارسی به یک «باورِ»عمومی تبدیل شده است. هنگامِ گفتن و شنیدن آن، گویی با یک گزاره‌‌ی بدیهی مواجهیم. اما آیا این درست است؟

زبان فارسی، مخصوصا در گفتارها و نوشتارهای عمومی و غیر تخصصی، زبان دقیقی نیست و کاربر این زبان معمولا اهمیتی برای تفکیک جنسیتی، تصویر گزاره و نوع اجرای فعل قائل نیست. مثلا وقتی گفته می‌شود که «او برای تعطیلات به ترکیه رفت» شنونده متوجه نمی‌شود که یک زن به ترکیه رفته است یا یک مرد. و نیز در نمی‌یابد که «او» به ترکیه پرواز کرده و با هواپیما رفته، و یا زمینی و از طریق ماشین به ترکیه رانده، و یا احیانا با پای پیاده رفته است. (شکل اجرای فعل مشخص نیست و اجزای تصویری که در ذهن مخاطب می‌سازد کامل نیست. اگر از سه مخاطب بخواهیم برای این شکل تصویری بکشند ممکن است اجزا تصاویر شباهتی با هم نداشته باشند، در یکی هواپیمایی بر فراز تهران  ببینیم، در دیگری اتوبوسی که دارد مسافر سوار می‌کند و در سومی پیاده‌ای که دارد از مرز رد می‌شود ).
برای آن‌که نظرتان را به اهمیت این «بی‌دقتیِ ذاتی» در زبانِ عمومی و روزمره فارسی جلب کنم ذکر یک خاطره کوتاه کمک می‌کند.

خانواده‌ی ما بنا داشت در تعطیلات به انگلستان سفر کند. وقتی به فرزندم به زبانِ آلمانی گفتم که «ما برای تعطیلات با هواپیما به انگلستان می‌رویم»، کودک سه‌ساله با تعجب گفت «اما هواپیما که چرخ ندارد»!

حق با او بود و بلافاصله متوجه‌ی خطای خودم شدم. من در آن ‌لحظه سهل‌انگارانه و بنا به عادتِ بزرگ‌سالانی که زبانِ دوم را به کمکِ زبانِ اول یاد می‌گیرند، به اجرا و تفاوت این فعل در زبانِ آلمانی دقت نکرده بودم. زبان آلمانی، حتی در زبان روزمره و عمومی، برای شیوه‌ی اجرای فعلِ «رفتن» تفکیک قائل می‌شود و شنونده نوعِ رفتن را هم هم‌زمان با آن در می‌یابد. یعنی رفتن با پای پیاده، رفتن با ماشین و رفتن با هواپیما افعال جداگانه‌ای  در زبانِ آلمانی دارند. جمله‌ای که من گفته بودم تصویر کاملی از نحوه رفتن در ذهن کودک سه‌ساله به‌جا گذاشته بود و او در آن تصویر دنبال چرخ می‌گشت(صدالبته ما نیز در زبان فارسی، وقتی بخواهیم با دقت بالا حرف بزنیم این افعال را در زبانِ تخصصی ممکن داشته باشیم و بتوانیم به‌کار گیریم. مثلا برای تقریب به ذهن و با مقداری تسامح، می‌توانیم بگوییم «ما برای تعطیلات به انگلستان می‌رویم»؛ «ما برای تعطیلات به انگلستان می‌رانیم» و یا «ما برای اطلاعات به انگلستان پرواز می‌کنیم». اما در مکالمات عمومی و روزمره به‌ندرت این اتفاق می‌افتد. حالا فرض کنید من به کودکی سه‌ساله گفته‌ام که «ما برای تعطیلات با هواپیما می‌رانیم»؛ طبیعی است که او هم تعجب کند و بگوید اما با هواپیما که نمی‌شود راند چون چرخ ندارد. )

و حالا در کلیشه‌‌ی اخیر هم، وقتی گفته می‌شود که «باید به عقیده دیگران احترام گذاشت» شکلِ اجرای فعل چنان مبهم است که مستعدِ سوءتفاهم بلکه برداشت‌های نادرست و گاه متضاد است. یعنی معلوم نیست چگونه باید به عقاید دیگران احترام گذاشت؟ آیا احترام‌گذاشتن به عقاید دیگران به معنای سکوت در برابرِ آن است و یا برخوردِ فعال و یا نقدِ آن؟ آیا به معنای آزادگذاشتنِ فرد در اظهار عقیده‌‌اش است یا آزاد‌گذاشتن فرد در عمل به عقیده‌اش؟ آیا منظور حرمت‌نهادن به صاحبِ عقیده است و یا مقدس‌دانستنِ عقیده؟ (چند تصویر برای این جمله می‌توان کشید؟)

نتیجه این‌که، همین سوءتفاهم زبانی و ابهامِ نهفته در شکلِ اجرای فعلِ «احترام‌گذاشتن» به عقیده، آن را چنان ناکارآمد و پرحاشیه می‌کند که حتی اگر آن را درست و بدیهی بدانیم در عمل به آن درمی‌مانیم و دچار اختلاف می‌شویم. بماند که هیچ معلوم نیست این جمله‌ی سراسر ابهام -و لاجرم بی‌معنی-، چرا به کلیشه‌ای تبدیل شده که انکارِ بداهتِ آن سخت شده است؟ باید پرسید نخستین بار چه کسی به درستی آن پی بُرد و چگونه؟ بهتر نیست ابتدا از خود بپرسیم چرا اصولا باید به عقایدِ دیگران احترام گذاشت؟ وقتی به دو عقیده‌ی کاملا متضاد احترام می‌گذاریم، دقیقا داریم چه می‌کنیم؟ … با تلاش برای یافتن پاسخِ این سوالات چه‌بسا به این نتیجه رسیدیم که «نباید» به عقاید دیگران احترام گذاشت و می‌شود این «مشکل» را به «مسئله»‌ای قابل حل ارجاع داد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/99908
👍11👎5
پزشکِ جاسوس، زندانبان بی‌گناه و توپ مذاکرات در زمین آمریکا 


زیتون: سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری‌اسلامی، در نشست هفتگی‌ با خبرنگاران در واکنش به سوال خبرگزاری ایسنا، ارتباط میان پرونده پرونده حمید نوری و احمدرضا جلالی را رد کرد.

خطیب‌زاده در مورد درخواست وزارت خارجه سوئد از شهروندان این کشور مبنی‌بر این‌که به دلایلی امنیتی به ایران سفر نکنند، گفت: «برخی از رسانه‌ها می‌خواهند ترتیب اتفاقات را تغییر دهند و یا این‌که به فراموشی سپرده شود، این دو موضوع هیچ ارتباطی با هم ندارند و اگر ارتباطی هم هست این طرف سوئدی است که می‌خواهد ارتباط را برقرار کند و این موضوع ما را به شک می‌اندازد.»

پیش از این برخی رسانه‌ها، از جمله خبرگزاری ایسنا، نوشته بودند که کل پروژه بازداشت حمید نوری در سوئد و تشکیلِ «دادگاه نمایشی» برای او در آن کشور با هدف فشار بر جمهوری‌اسلامی جهت رهاسازی احمدرضا جلالی بوده است.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری‌اسلامی افزود: «جلالی به جرم جاسوسی مدت‌هاست در ایران دستگیر و حکمش صادر شده، درخواست بازنگری کرده، سال‌هاست این موضوع پیگیری می‌شود و خسارات عمده‌ای هم زده.» او گفت: «گزارش‌های دوستان ما در مراکز اطلاعاتی و امنیتی حاکی از این است که برخی کشورهای غربی و رژیم اشغالگر قدس در این عملیات به او کمک کردند.»

احمدرضا جلالی، پزشک و پژوهشگر مدیریت بحران که تابعیت ایرانی-سوئدی دارد، برای شرکت در یک کنفرانس از سوئد به ایران رفت. او اردیبهشت سال ۱۳۹۵ بازداشت، زندانی و به جاسوسی متهم شد.
هفته گذشته قوه قضائیه جمهوری‌اسلامی اعلام کرد که حکم اعدام جلالی تا آخر اردیبهشت ۱۴۰۱ اجرا خواهد شد.

خطیب‌زاده در ادامه  با دفاع از  حمید نوری دادگاه او را «طراحی‌شده»، «سیاسی» و «دام گروهک شکست خورده منافقین» نامید و گفت اینکه «دولت سوئد اجازه می‌دهد که این اتفاقات انجام شود شک ما را بر می‌انگیزه که چگونه این اتفاقات رخ می‌دهد.» او افزود: «حقوق اولیه آقای نوری رعایت نشده و دادگاه مورد اشاره دارای صلاحیت نیست، متاسفانه دولت سوئد به این موضوع توجه نکرده است.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/99946
👍7👏1
«دنیا در آستانه نظم جدید»؛ پوتین در مه، بشار در غبار  

زیتون-فرید بهمنش: دیدگاه رهبر جمهوری اسلامی در مورد حمله روسیه به اوکراین و اشاره‌ی او به احتمال شکل‌گیری نظم جدید جهانی و سفر بشار اسد به تهران، نشان دهنده‌ی هراس و دغدغه‌های جدید منطقه است.
هم‌زمانی سفر بشار اسد به تهران با تداوم حملات روسیه به غیرنظامیان اوکراینی، حاوی پیام‌های مهمی است. در شرایطی که پوتین در میانه‌ی میدان کارزار اوکراین، در مه غلیظی از ابهام، انتقادات داخلی و خارجی و شرایط دشوار قرار گرفته، سفر رئیس جمهور سوریه به تهران، معنا و مفهوم خاصی پیدا می کند. به ویژه با یادآوری این عبارت که سید علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی، چندی پیش گفته بود: «امروز دنیا در آستانه‌ی یک نظم جدید است.»

نظم جدید و سفر ناگهانی مرور کدهای مهم سخنان رهبر جمهوری اسلامی ایران در مورد اوکراین و متعاقب آن، سفر رئیس جمهور سوریه به تهران، نشان دهنده‌ی این موضوع است که برخلاف برخی تصورات مطرح شده در فضای مجازی، حضور بشار اسد در تهران، اقدامی ناگهانی نبوده در پاسخ به شایعات مبتنی بر احتمال مرگ یا بیماری خامنه‌ای؛ بلکه تهران و دمشق، فراسوی تمام شعارهایی که در ظاهر سر می‌دهند، به شدت نگران نتایج و فرجام نهایی قمارِ بزرگِ پوتین هستند.
خامنه‌ای در دیدار با دانشجویان گفته بود: «این جنگ اوکراین را به نظر من باید با یک دید عمیق‌تری نگاه کرد. این جنگ صرفاً یک حمله‌ی نظامی به یک کشور نیست، ریشه‌های این حرکتی که امروز انسان دارد در اینجا، در اروپا مشاهده می‌کند ریشه‌های عمیقی است و آینده‌ی پیچیده و دشواری را انسان حدس می‌زند که وجود داشته باشد.»
البته خامنه‌ای در بیان تحلیل خود، جانب احتیاط را رها نکرده و در ادامه گفته بود: «خب اگر فرض کنیم که این حدس ما حدس درستی باشد و دنیا در آستانه‌ی یک نظم جدید باشد آن وقت همه‌ی کشورها از جمله کشور ایران اسلامی ما وظیفه دارد جوری در این نظم جدید حضور سخت‌افزاری و حضور نرم‌افزاری پیدا کند که بتواند منافع کشور، امنیت کشور را و ملت را تأمین کند. در حاشیه نماند، عقب نماند.»

رهبر جمهوری اسلامی ،به عادت معمول، ضربتی هم به سوی امریکا حواله کرده و گفته:« آمریکا از همان بیست سال قبل، بیست و چند سال قبل روز به روز ضعیفتر شده. روز به روز ضعیف‌تر شده. هم در درون خودش، در سیاست‌های داخلی‌اش، هم در سیاست‌های خارجی‌اش، هم در اقتصادش، هم در امنیتش در همه‌ی چیزها آمریکا از بیست سال پیش تا امروز ضعیف‌تر شده است

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/99956
👍9❤2👎2😱2
ابراهیم رئیسی: تورم سیر نزولی دارد 

زیتون-رئیس جمهوری‎ شامگاه ۱۹ اردیبهشت در یک مصاحبه زنده تلویزیونی، برخلاف آنچه در متن جامعه ایران جریان دارد، تلاش کرد تا القا کند که اوضاع رو به بهبود است.

او از مدیریت اقتصادی دولت خود تمجید کرد و گفت: «نسبت به مسائل پیش‌روی دولت، مسئله مهم ذخایر کالاهای اساسی کشور است که در آغاز به کار دولت اوضاع نگران‌کننده بود اما بعد از مدتی گفتم که مردم نگران نباشند که اوضاع الان خوب است. همچنین نگرانی این را داشتیم که حقوق را چگونه پرداخت کنیم اما الان دیگر این نگرانی نیست و حقوق بدون یک روز تاخیر پرداخت می‌شود».

رئیسی بر خلاف آمارهای رسمی مدعی شد: «وضعیت تورم را می‌بینیم که سیر نزولی پیدا کرده است».

براساس جدیدترین گزارش مرکز آمار ایران، نرخ تورم نقطه به نقطه‌ اقلام خوراکی و آشامیدنی در فروردین‌ماه امسال نسبت به سال گذشته نزدیک به ۴۳ درصد افزایش یافته است آمارهای منتشر شده از رشد قیمت ۱۳۰ درصدی برنج و ۱۲۰ درصدی حبوبات حکایت می‌کند و افزایش قیمت دیگر محصولات خوراکی نیز بسیار بیشتر از آمارهای رسمی است.

بخش عمده سخنان رئیسی به تصمیمات دولت در خصوص کالاهای اساسی ارتباط داشت. او گفت: « از ابتدا معلوم بود ارز ترجیحی یا دو یا چند قیمتی کردن ارز مشکل‌ساز است، دولت قبلی بعد از مواجه با این شرایط تلاش کرد از برخی کالاها این ارز را قطع کند و این میزان به چند کالای اساسی کاهش پیدا کرد، اما اگر همان زمان و با نرخ آن روز، برای ارز ترجیحی فکری اساسی می‌شد راحت‌تر از حالا می‌شد آن را مدیریت کرد».

رئیس دولت دوازدهم افزود: «رانت‌خواری و فسادی که این ارز به دنبال داشت ما را به سمت مدیریت و برنامه‌ریزی برای آن کشاند. اما تصمیم ما این شد که طرح ارز ترجیحی را تا زمانی که زیرسازی‌های لازم انجام شود ادامه دهیم». البته او توضیحی در مورد این «زیرسازی» یا به عبارت درست‌تر ایجاد زیرساخت نداد.

مصاحبه زنده تلویزیونی رئیس دولت بیشتر تلاشی برای کاهش تنش‌ها بر سر گران شدن نرخ آرد بود. رئیسی گفت که برای جبران آزاد شدن قیمت نان، تا زمانی که زیرساخت‌ها فراهم شود، برای یک تا سه ماه، «سه دهک اول جامعه تقریباً هر نفر ۴۰۰ هزار تومان دریافت می‌کنند. دهک‌های چهارم تا نهم نیز هر نفر ۳۰۰ هزار تومان دریافت می‌کنند».

مردم شهرهای مختلف در استان خوزستان از شامگاه ۱۵ اردیبهشت در اعتراض به گرانی و تنگناهای معیشتی به خیابان‌ها آمدند. این تظاهرات به دنبال انتشار فراخوانی مبنی بر تجمع و اعتراض به افزایش قیمت نان شروع شد و با ادامه آن در روزهای بعد سرکوب و بازداشت‌معترضان افزایش یافت. براساس گزارش‌ها هم‌زمان با قطع شدن اینترنت در شهرهای مختلف خوزستان ده‌ها شهروند بازداشت شده‌اند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/99963
👍9🤬4👎1
اعتصاب غذای هوشنگ رضایی در حمایت از احمدرضا جلالی: «خوب می‌دانم چه حالی دارد»‌

زیتون- هوشنگ رضایی، زندانی سیاسی، با انتشار نامه‌ای اعلام کرد که در حمایت از احمدرضا جلالی دست به اعتصاب غذا می‌زند.

رضایی، در این نامه که به دست «زیتون» رسیده است، سرگذشت دوازده‌سال زندان خود را شرح داده و از تلاش بازجویانش برای «ارتباط دادنم به اسرائیل و ترور دانشمند هسته‌ای، علی‌محمدی» پرده برداشته است.

این زندانی سیاسی که ۹ سال زیر حکم اعدام بوده، نوشته است که به‌شدت شکنجه شده، بارها شلاق خورده و برای اعتراف به همکاری با «مجید جمالی فشی» تحت فشار قرار گرفته است.

مجید جمالی فشی در ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۱، پس از شرکت در اعترافات اجباری تلویزیونی، به اتهام شرکت در ترور علی‌محمدی اعدام شد. اعتراف‌ها و اسناد ارائه شده برای محکومیت جمالی‌فشی تناقضات متعددی داشت که از سوی روزنامه‌نگاران و رسانه‌ها افشا شد.

هوشنگ رضایی در این نامه می‌نویسد: «بعد از چند روز بازجویی و تهدید به اجرای حکم اعدام با خانمی به نام «مریم» مواجهه حضوری شدم، که از قربانیان پرونده  ترور دانشمندان هسته‌ای بود. ایشان مدعی شد که من را می‌شناسد و فیلم و عکس مرا با «مجید جمالی فشی» دیده است. این در حالی بود که او و بیش از ۹۰ نفر دیگر، خود قربانی شکنجه و اعتراف اجباری بودند».

او در ادامه نوشته است «من که آن خانم و مجید جمالی فشی را هرگز ندیده و نمی‌شناختم، منکر این شناخت شدم، غافل از اینکه چه چیزی در انتظارم است؛ اتاق بدنسازی! و شکنجه»

رضایی می‌گوید«یکی از بازجوها صراحتا گفت که مجید جمالی فشی عامل اصلی ترور نبوده است اما بخاطر فشار و جو جامعه مجبور به اجرای حکم اعدامش شدند».

این زندانی سیاسی که حکم اعدام او پس از ۹ سال به ۱۵ سال تعدیل ‌شده، اکنون در حمایت از احمدرضا جلالی، به اعتصاب غذا دست زده است چون به زعم او «کسی مثل من حال او را درک نمی‌کند و خوب می‌دانم چه حالی دارد».
احمدرضا جلالی، پزشک ایرانی-سوئدی، که به‌دعوت دانشگاه تهران به ایران آمد اما در سال ۱۳۹۵ به‌اتهام جاسوسی و همکاری با دولت متخاصم بازداشت و به اعدام ‌محکوم شد. سخنگوی قوه قضائیه امروز بر اجرای این حکم اعدام در اردیبهشت‌ماه تأکید کرد.

پیشتر فرهاد میثمی، زندانی سیاسی، نیز در حمایت از احمدرضا جلالی و تلاش برای لغو حکم اعدام او، اعتصاب غذا کرده است. او امروز با انتشار نامه دوم نوشت که از این پس به اعتصاب غذای خشک دست می‌زند.

متن کامل نامه‌ی هوشنگ رضایی در پی می‌آید:

https://www.zeitoons.com/99976
👍9😱1
نامه‌ی پنج فعال مدنی به آلنا دوهان: با مستقل‌ها دیدار کنید

زیتون– پنج تن از فعالان سیاسی و مدنی در نامه‌ای به آلنا دوهان، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد، از او خواستند که «با فعالان مدنی، اقتصادی و سیاسی مستقل» دیدار کرده و نظرات آن‌ها را نیز جویا شود.

در این نامه که نسخه‌ای از آن به «زیتون» ارسال شده،  آمده است «اطلاع یافتن از مواضع مقامات رسمی جمهوری اسلامی، بدون انجام این سفر و از طریق نمایندگان دیپلماتیک» هم امکان‌پذیر بود و چنان‌چه ملاقات‌هایی با افراد مستقل و منتقدان انجام نشود «با توجه به سابقه‌ی ناراستی و عدم شفافیت حکومت اسلامی در دادن اطلاعات این شائبه در افکار عمومی مطرح خواهد شد که جنابعالی نمی‌خواهید و یا اجازه ندارید نظرات منتقدان جمهوری اسلامی را بشنوید».

خانم آلنا دوهان، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در مورد تأثیر منفی اقدامات قهری یکجانبه بر برخورداری از حقوق بشر است  که از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل برای بررسی موضوع «نقض احتمالی حقوق بشر به‌واسطه تحریم‌های قهری و یک‌جانبه» به ایران سفر کرده است.

به گفته‌ی کاظم غریب‌آبادی، معاون امور بین‌الملل قوه قضائیه و دبیر ستاد حقوق بشر، خانم دوهان از تاریخ ۱۸ اردیبهشت برای  سفری ۱۱ روزه در ایران خواهد بود و مأموریت او «بررسی آثار منفی اقدامات قهری یکجانبه بر بهره مندی مردم از حقوق بشر است»  و در این راستا، «دیدارهای مختلفی را با نماینده دستگاه‌های دولتی، بخش خصوصی و سازمان‌های غیردولتی انجام خواهد داد».

گیتی پورفاضل، احمدرضا حائری، کیوان صمیمی، صدرا عبداللهی و جعفر عظیم‌زاده در این نامه سرگشاده که از طریق ایمیل برای خانم دوهان ارسال شده، به او اطلاع داده‌اند که تشکل‌های مدنی و انجمن‌های «حکومت‌ساخته» تنها مواضع جمهپری اسلامی را بازتاب می‌دهند و نمی‌توانند او «از وضعیت حقیقی جامعه و مردم ایران» مطلع کنند.

امضاء‌کنندگان نامه در پایان هشدار داده‌اند که عدم ملاقات با فعالان مستقل  می‌تواند اعتبار گزارش‌گر و سازمان ملل را «خدشه‌دار کرده» و «این رویکرد ناشفاف در حافظه تاریخی مردم و فعالین مدنی ایران ثبت خواهدشد».
متن کامل این نامه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته، در ادامه می‌آید:

https://www.zeitoons.com/100024
👍6
شهر موشک یا سیلوی گندم؟ امنیت غذایی قربانیِ گفتمانِ «دشمن» 

زیتون: آتش تورم در ایران فرو نمی‌نشیند و اَبَر تورم مواد غذایی، بخش عظیمی از جمعیت کشور را نگران کرده است. حالا مواد غذایی و کالاهای اساسی، روز‌به‌روز گران‌تر و گران‌تر می‌شود و دولت ابراهیم رئیسی که با شعار مبارزه با فقر و فساد، و حمایت از محرومان به میدان آمده بود، نمونه‌ی روشنی از عجز و ناکارآمدی در مدیریت اقتصاد را به نمایش گذاشته است.

دستگاه قضائی جمهوری اسلامی که در دوران روحانی، همه‌ی مشکلات را بر گردن دولت می‌انداخت، حالا رویکرد متفاوتی دارد. منتظری، دادستان کل، گفته است: «محتکران و سنگ‌اندازان در بازار بدانند که با انجام چنین اقداماتی مرتکب جرم خواهند شد و دستگاه قضایی برای شناسایی و مجازات این افراد با جدیت اقدامات لازم را انجام خواهد داد. بخشی از مشکلات اقتصادی کشور به عوامل خارجی از جمله تحریم‌ها و افزایش قیمت جهانی کالاها بازمی‌گردد.»

سردار احمد وحیدی، وزیر کشور، نیز درباره برخی اخبار پیرامون قیمت مرغ و تخم مرغ می‌گوید:«برای گرانی اقلام ابتدا باید سازمان حمایت از مصرف‌کننده نظر بدهد و سپس ستاد تنظیم بازار در این زمینه مصوبه داشته باشد که تاکنون چنین چیزی نداشته‌ایم. تا الان هم هیچ مصوبه‌ای درباره هیچ قلم جنسی صورت نگرفته است.»

این سخنان مقامات جمهوری اسلامی در حالی بیان شده که در زندگی واقعی مردم، حتی خودکشی به خاطر فقر، چندان تعجب‌برانگیز به نظر نمی‌رسد. انتشار گسترده‌ی خبر خودکشی دو کارگر نانوایی در روستاهای اطراف ممسنی به خاطر ناتوانی در برابر فقر و گرانی، نشان داد که خیلی‌ها نمی‌توانند کاردی را که به استخوان رسیده، تحمل کنند. «سیروس حسین‌پور» و «کریم محمدی» شهرت دارند از اهالی روستای اردشیری شهر کوه‌چنار شهرستان قائمیه بودند که در یک نانوایی در شهر خومه‌زار ممسنی مشغول کار بودند، عملا در برابر دوربین موبایل خود، پیش از مصرف قرص برنج و ترک کشوری که بر بزرگ‌ترین منابع نفت و گاز جهان ایستاده ولی دچار فقر گسترده است، با همه خداحافظی می‌کنند.


متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100050
👍8❤1
یک‌ تیر و دو نشان جمهوری اسلامی؛ بازداشت دو تبعه اروپایی در ایران
زیتون-وزارت اطلاعات جمهوری‌اسلامی روز ۲۱ اردیبهشت، از دستگیری دو تبعه اروپایی خبرداد و با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرد: «دو فرد اروپایی که با هدف سوء‌استفاده از مطالبات به حق برخی از صنوف و اقشار کشور و تغییر جهت مطالبات عادی به آشوب، بی‌نظمی اجتماعی و بی‌ثبات‌سازی جامعه وارد کشور شده بودند، توسط سربازان گمنام امام زمان شناسایی و بازداشت شدند.»

در این اطلاعیه که تعابیر آن می‌تواند مستندی برای پرونده‌ بازداشت‌شدگان قرار گیرد، وزارت اطلاعات مدعی شده است که این دو شهروند اروپایی «دو مامور باتجربه» «متخصصین حرفه‌ای در زمینه ایجاد شورش و بی‌ثباتی و سازماندهی شده توسط سرویس‌های جاسوسی هستند که سال‌ها در چندین کشور هدف، تجربه اجرای چنین سناریوهایی را به مأمورین محلی خود آموزش داده بودند.» و «ماموریت داشتند با توجیه، هدایت، شبکه‌سازی و مرتبط‌سازی افراد و شبکه‌های آلوده داخلی، بر مشکلات و مطالبات اقشار شریف و زحمت‌کش جامعه اشراف پیدا کرده» و آن‌ها منحرف سازند.  

وزارت اطلاعات از «شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان» نام برده و گفته «این افراد از لحظه‌ ورود به ایران تا زمان بازداشت، کلیه‌ برنامه‌ها و ملاقات‌های پنهان آنها، پوشش‌های استفاده شده و خطوط عملیاتی مخرب انتقالی به برخی کانون‌های مرتبط، منجمله به تشکل غیرقانونی موسوم به (( شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان )) تحت نظارت کامل امنیتی قرار گرفته و مستند شده است.»

در این اطلاعیه به هویت این افراد و تابعیت آنها اشاره‌ای نشده است.

شاهد علوی، روزنامه‌نگار،  در توییتر خود تابعیت بازداشت‌شدگان را فرانسوی اعلام کرده و  نوشته است  این دو نفر «خانم سیسیل کوهلر، مسئول روابط بین‌الملل فدراسیون ملی کار آموزشی و فرهنگی (FNEC FP-FO) و همسرش آقای کوهلر عضو همین فدراسیون هستند».

علوی با بیان این‌که این زوج فرانسوی  «نه از طرف فدراسیون بلکه به عنوان توریست به ایران» سفر کرده‌اند زمان بازداشت آن‌ها را «شب یکشنبه ۱۸ اردیبهشت، پیش از پرواز برگشت به پاریس» اعلام کرده است.

شاهد علوی افزوده است «همزمانی این سفر با تشدید اعتراضات معلمی و روز معلم در ایران و تناسب حوزه فعالیت حرفه‌ای این زوج با فعالیت‌های سندیکایی، آن‌ها را به سوژه‌ای مناسب برای سناریو‌سازی‌های امنیتی و پروژه گروگان‌گیری دستگاه امنیتی ایران بدل کرده است.»


[…]

بازداشت دو تبعه اروپایی، هم‌زمان با برگزاری دادگاه‌هایی در اروپا برای دو نفر از مسئولانِ جمهوری اسلامی احتمال گروگان‌گیری را نیز مطرح کرده است.

روز گذشته دادگاه تجدید نظر در بلژیک حکم اسدالله اسدی، دیپلمات ایرانی،  را تأیید و حکم سه نفر از همدستانش را تشدید کرد.
اسدالله اسدی تیر ۱۳۹۷ توسط ماموران امنیتی آلمان بازداشت شد. اسدی متهم است که در برنامه ریزی برای بمب‌گذاری در گردهمایی سالانه سازمان مجاهدین خلق در پاریس نقش داشته.

حمید نوری، زندانبان و کارمند سابق قوه قضائیه ۱۸ آبان ۱۳۹۸ به دلیل مشارکت در کشتار زندانیان سیاسی در دهه ۱۳۶۰ در فرودگاه استکهلم بازداشت شد. دادگاه محاکمه او در سوئد هفته گذشته به پایان رسید و حکم او در ماه‌های آینده اعلام می‌شود.

تحلیل‌گران به استناد پرونده‌های افرادی مانند نازنین زاغری و جیسون رضائیان می‌گویند که جمهوری اسلامی  با این دستگیری‌ها  می‌خواهد «با یک تیر دو نشان را بزند»؛ از سویی به معلمان بازداشت‌شده اتهام سنگین جاسوسی می‌زند و از سوی دیگر از شهروندان اروپایی به عنوان گروگان برای مبادله با افرادی چون حمید نوری و اسدالله اسدی استفاده می‌کند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100076
👍13🤬1
خوزستانی‌ها برای خامنه‌ای، رئیسی و گرانی آرزوی «مرگ» کردند
زیتون-افسارگسیخته قیمت مواد غذایی که در ماه‌های اخیر سیر صعودی داشته است، عامل بروز اعتراضات در برخی از شهرهای خوزستان و به دنبال آن قطع اینترنت در این استان شده است.

کاربران شبکه‌های اجتماعی در شهرهای جنوب ایران شام‌گاه چهارشنبه ۲۱ اردیبهشت با انتشار چندین ویدئو از گسترش اعتراضات در شهرهای بزرگی چون اهواز و دزفول خبرداده‌اند.
این اعتراضات از هفته گذشته آغاز شد و با وجود قطع شدن اینترنت و جو سنگین امنیتی-نظامی ادامه دارد.

چهارشنبه‌شب ویدیوهای متعددی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد و کاربران از تجمعات اعتراضی در شهرهای دزفول، ماهشهر، ایذه و اهواز خبردادند.

تعداد زیادی از این ویدیوها مربوط به شهر دزفول که در آن‌ها مردم با شعارهای «مرگ بر دیکتاتور»، «مرگ بر رئیسی»، «مرگ بر خامنه‌ای» و «مرگ بر گرانی» اعتراض خود را اعلام می‌کنند.

گفته می‌شود که شهرهای سوسنگرد، مسجد سلیمان، شادگان و حمیدیه نیز شاهد اعتراضات بوده‌اند. علاوه بر این ده‌ها شهروند در شهرهای مختلف استان خوزستان بازداشت شده‌اند.

براساس اخباری که همراه این تصاویر در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده‌اند این اعتراضات در واکنش به گرانی‌ها و شرایط بحرانی اقتصاد در ایران است که دولت ابراهیم رئیسی در مهار آن ناکام بوده است.
اعتراضات ۱۵ اردیبهشت از سوسنگرد آغاز شد و به تدریج به برخی دیگر از شهرستان‌های استان خوزستان تسری پیدا کرد.

احمد وحیدی، وزیرکشور جمهوری‌اسلامی صبح چهارشنبه ۲۱ اردیبهشت در حاشیه جلسه هیات دولت اعتراضات خوزستان را انکار کرد و در پاسخ به سوال خبرنگار تسنیم، خبرگزاری وابسته به سپاه، گفت: «هیچ ناامنی در‌ هیچ نقطه‌ای از کشور وجود ندارد. الحمدلله امنیت برقرار است و همه در آرامش به سر می‌برند.»
شعار علیه ابراهیم رئیسی که کمتر از یک سال است بر مسند ریاست دولت تکیه زده، تازگی دارد و نمی‌توان آن را به اعتراضات گذشته نسبت داد.

احمد وحیدی قطع شدن اینترنت را نیز رد کرد و گفت: «این خبرها درست نیست.»

برخی از خبرنگاران خوزستانی از جمله محمد مالی، فعال رسانه‌ای ساکن اهواز، در روزهای اخیر خبر قطعی گسترده اینترنت در این استان را تایید کرده‌اند.

نت‌بلاکس، یک سازمان مردم‌نهاد که آزادی اینترنت در جهان را رصد می‌کند، شامگاه ۲۱ اردیبهشت، براساس داده‌های شبکه‌ای از اینترنت ایران، از قطع شدن اینترنت بین‌المللی اپراتور رایتل و اختلال در اینترنت دیگر اپراتورهای ایرانی خبر داد.

سازمان نت‌بلاکس نموداری در توییتر منتشر کرد که افت سرعت اینترنت و قطع شدن رایتل را نشان می‌داد…
متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100096
👍7
دستاوردهای سیاسی ایرانی‌تباران اروپا؛ آیا سیاست نیز نزد ایرانیان است؟

زیتون– دستاوردهای ایرانی‌تباران در عرصه سیاست اروپا همچنان خبرساز است. این بار یاسمین فهیمی به ریاست بزرگترین اتحادیه کارگری در این کشور رسید؛ مقامی که برای نخستین بار به یک زن در آلمان تعلق یافته است. فهمیی از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۵ دبیرکلی حزب سوسیال دموکرات، قدیمی‌ترین حزب آلمان را به‌عهده داشت؛ حزبی که هم‌اکنون دبیرکل آن، اولاف شولتس، عنوان صدراعظمی آلمان را یدک می‌کشد.

چندی پیش نیز امید نوری‌پور یکی از دو رهبر حزب سبز آلمان شد. نوری‌پور پس از ۱۵ سال فعالیت در این حزب توانست خود را به مقام دبیرکل برساند. حزب سبز آلمان از جمله احزاب ائتلافی در دولت آلمان است که اداره وزارت امور خارجه و اقتصاد را در دست دارد.
کمی پس از انتخاب امید نوری‌پور، یک ایرانی‌تبار دیگر نیز به مقام دبیرکلی حزب دموکرات آزاد آلمان انتخاب شد. بیژن جیرسرایی سیاستمدار ۴۵ ساله پس از مدتها حضور در بوندستاگ توانست به این مقام برسد. حزب دموکرات آزاد آلمان هم از احزاب ائتلافی دولت آلمان است و اداره وزارت حمل و نقل را بر عهده دارد.

علاوه بر آلمان، همواره کم نبوده است تعداد ایرانی‌ها و ایرانی‌تبارهایی که در سطح ملی و محلی در اروپا به مقامات سیاسی مهم دست یابند. مسعود قره‌خانی، سیاستمدار ۳۹ ساله ایرانی-نروژی، امروزه پارلمان یکی از توسعه‌یافته ترین و ثروتمندترین کشورهای جهان را اداره می‌کند.

در سوئد نیز خشایار فرمانبر و اردلان شکرابی وزارتخانه های تامین اجتماعی و انرژی این کشور صنعتی اروپا را اداره می کنند و در پارلمان این کشور ۱۰ ایرانی تبار حضور دارند. در هلند و دانمارک نیز ایرانیان زیادی عضو شوراهای شهر و محله شده‌اند.
خارج از اتحادیه اروپا نیز تعداد ایرانی‌تباران در عرصه سیاست کشورهای قدرتمند جهان کم نبوده است. اما راز موفقیت ایرانی تباران در عرصه سیاست کشورهای توسعه یافته چیست؟

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100068
👍5👏2👎1
عروسِ هزار داماد
افشین حکیمیان



خاکی؛ متواضع ؛ رخت و لباسِ ساده، بی‌هیچ نشانی از مارک و برندی. انگاری که آن‌ها را فقط بر تن کرده‌اند که ستر عورت کرده باشند. انگار در انتخاب رخت و لباس‌شان، هیچ رغبتی نداشته‌اند، جز این‌که چیزی ساده در بر کنند. حتی در نحوه‌ی پوشیدن همان جامه‌ی مختصر هم، هیچ علاقه برای خوش‌پوشی و زیبایی از خود نشان نداده‌اند و به آویزان کردنِ پیراهن‌شان از روی شلوار، آن حداقل امکان اندک زیبایی را هم از خود دریغ کرده‌اند. رخ و رو هم پاک از هرگونه تیغ و سه‌تیغی. رخ و رو را هم از، اندک امکان رخ‌نمایی و جلوه‌گری بی‌نصیب‌اش گذاشته‌اند. به ریشی که همیشه بی‌هیچ آنکاردی از همه جای سر و صورت‌شان، رُسته است و آن‌ها انگاری در بیزاریِ از هرچه دار دنیاست؛ بدین سر و سیما مشترک شده‌اند.
در ازدحام این همه نشانه‌های بیزاری از دار دنیا، ولی چیزی از حرص و ولع آدمی‌زادی در دل و جان‌شان در جلز و ولز است که شاید در کم‌تر آدمی‌زاد مارک و برندپوشِ سه تیغ کرده و به عطر و ادکلن زینت داده، رد و نشانی از آن پیدا باشد. حرص و ولعِ این‌که وزارت و وکالتی را در قبال این همه نشانه‌های بیزاری از دنیا به چنگ آورند.

و این همه نشانه‌های کوچک همان وزیر و وکیل است که این ایام در هر گوشه از این حاکمیت چندک زده‌اند: دانش‌آموخته‌گان دانشگاه امام صادق، بسیجی‌ها، هیئتی‌ها و جماعت رُسته در پایگاه‌های بسیج و مساجد و…آن‌هایی که به ذکر و ثنای ارباب قدرت دَم می‌گیرند. آن‌هایی که در عشق و شور راهبرشان به جوش و گداز درمی‌آیند. آن‌هایی که دورهمی‌های‌شان در بیت‌های محصور و ممنوع از ورودِ مردم عامی شکل می‌گیرد؛ به پامنبری ارباب قدرت.به سر و سینه زدن در پای منبر مداحانی که نوحه می‌بافند برای سرکوب مردم.

و از همین جمع‌هاست که حجت‌اله عبدالملکی درمی‌آید برای وزارت رفاه. و احسان خاندوزی درمی‌آید برای وزارت اقتصاد و دارایی. که سهم دانایی‌شان برای مدیریت اقتصاد مردم، به چیزی بیشتر از توصیه‌های تبه‌کارانه‌ی “اشتغال‌زایی با یک میلیون تومان” قد نمی‌دهد. و سهم حرص و ولع‌شان برای چندک زدن بر وزارت، به ترهات‌بافتن و مجیزگویی در باب چیزکی من‌درآوردی چون “اقتصاد مقاومتی” جان و جهان‌شان را به تسخیر درمی‌آورد. و هر هنر از مجیز و تملق و چاپلوسی و ریاکاری بلدند را در کار می‌گیرند تا در پای منبر رهبرشان به جلوه‌گری درآیند‌. شاید که به برکت همین مجیز در باب “اقتصاد مقاومتی”،چشم و نظر رهبر را به خود جلب کنند و از همان‌جا راه به وزارت را هموار کنند.
از تک‌تک این چهره‌های بیزار از نشانه‌های دار دنیا، حرص و ولع سیری‌ناپذیر هرچه دار دنیاست خفته است.

و این‌چنین است که همین‌ها مأموریت جراحی اقتصاد را عهده‌دار می‌شوند. تا در اندوخته‌ی همان ذهن پایگاهی و پادگانی، اقتصاد را به نفع بیت رهبری جرح و تعدیل کنند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100105
👍8👏2
پوتین و خامنه‌ای؛ بیماری‌ها و «شباهت‌های خانوادگی»

زیتون-طاها پارسا: تنها یکی دو هفته پیش بود که لرزشِ دست و لب‌های خشکِ ولادیمیر پوتین به هنگامِ شرکت در مراسم عشای ربانی باز هم شایعه‌ی بیماری او را بر سر زبان‌ها انداخت.

هفته گذشته هم غیب کوتاه‌مدتِ علی خامنه‌ای شایعه‌ی به کُما رفتن او را در توییتر به اشاره و ایماء داغ کرد.
سخنان خامنه‌ای در جمع تعدادی از کارگران و سخنرانی پوتین در روز پیروزی متفقین بر آلمانِ نازی، هر دو در یک روز، ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۱، و در حالی‌که هیچکدام نشانه‌ای از ضعف و بیماری نداشتند، این شایعاتِ نامکرر را تا نوبت بعدی تکذیب کرد.

در المپیک زمستانی ۲۰۱۴ چند پزشک و جراح پوتین را همراهی می‌کردند و‌ برای نخستین بار شایعه‌ی بیماری او درگرفت.‌ تغییرات ظاهری چهره‌ی پوتین هم از همان دوران آغاز شد و صورتِ پف‌کرده‌ی او مورد علاقه‌ی دوربین‌های خبرنگاران بوده.
سالِ گذشته هم حضور دکتر باقی، پزشک معتمد خامنه‌ای، در صف اول نماز جمعه و در حالی‌که کیف لوازم پزشکی خود را در کنار داشت، شایعه‌ی شدت‌یافتنِ بیماری رهبری را زنده کرد؛ شایعه‌‌ای که نخستین بار در سال ۸۸ ،جدی‌تر و فراگیرتر از همیشه، شنیده شد.

چرا این سوژه مهم است؟

حمله‌ی نظامی پوتین به اوکراین، پوتین را بیش‌تر از همیشه در کانون اخبار دنیا قرار داده است. برخی از تحلیل‌گران تلاش می‌کنند علت این جنگ را در  سلامتی جسم، مشکلاتِ‌شخصی و یا تغییرات  خلقی و رفتاری ریاست‌جمهوری روسیه دنبال کنند.
در تازه‌ترین مورد، وب‌سایت دیلی‌میل، به‌نقل از کانال تلگرامی جنجالی جنرال ‌اس‌وی‌آر، نوشت که ولادیمیر پوتین، برای چند روز مسئولیت‌های خود را به ‌ نیکولای پاتروشف منتقل می‌کند. بر اساس گزارش این وب‌سایت در زمانی‌که ریاست‌جمهوری روسیه تحت عمل جراحی قرار بگیرد، رئیس شورای امنیت روسیه جنگ اوکراین را هدایت می‌کند. این کانال تلگرامی سال گذشته نوشته بود که پوتین پارکینسون دارد و به سرطان دستگاه گوارش هم مبتلا شده است.‌
[…]

آذر ۱۳۹۹ هفته‌نامه آمریکایی نیوزویک مدعی شد که علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، به دلیل تشدید بیماری، اختیارات خود را به فرزندش، مجتبی خامنه‌ای، واگذار کرده است. این شایعه از سوی تعدادی دیگر از رسانه‌های انگلیسی‌زبان از جمله جروزلم‌پست در اسراییل و روزنامه سان در بریتانیا بازنشر شد.

[…]

کمی‌ عمیق‌تر؛ فیک‌نیوز، شایعاتی برای باور کردن و شباهت‌های خانوادگی

در کشورهایی که ساختار آن‌ها غیردموکراتیک است و یا رسانه‌ها از آزادی بیان برخوردار نیستند و با سانسور منتشر می‌شوند، بسیاری از اخبار شکل شایعه به خود می‌گیرد و بسیاری از شایعات هم اگرچه تکذیب، اما به باور عمومی تبدیل می‌شوند.

انتشار شایعه در حکومت‌های غیردموکراتیک کارکردهای دیگری هم دارد. در بسیاری از مواقع برای انتشار خبر اصلی و یا آماده‌سازی و یا افکارسنجی عمومی شایعاتی از سوی حکومت به رسانه‌ها راه می‌یابد و اگرچه تکذیب می‌شوند اما در نهایت شکلی از آن رنگ و روی خبر به‌خود می‌گیرد. در این حکومت‌ها، گاهی هم یک شایعه این قدرت را دارد که مسیر افکار عمومی و حتی تحلیل‌گران را منحرف کند و بر جریان‌ها و حوادث سیاسی تأثیر بگذارد.

در ایران، هر بار که شایعه‌ی بیماری مهلکِ رهبری نظام منتشر می‌شود، در کنارش نامی هم از جانشین‌های احتمالی از جمله مجتبی خامنه‌ای، فرزند میانی رهبر، به‌میان می‌آید. شایعه‌ی مرگِ زودهنگامِ رهبر در موارد عدیده‌ای توانسته رفتار اپوزیسیون و جریان‌های منتقد را هم دچار تعلل در رفتار و تصمیم‌گیری کند؛ گویی در قدرت‌های مطلقه نبض همه‌ی تصمیم‌ها و تحلیل‌ها با قلب رهبری می‌زند.

[…]

شایعات عدم سلامتی پوتین و تأثیر آن بر رفتار او نیز گاهی از سوی رسانه‌های ناشر به علت‌العلل تصمیم‌های او تبدیل می‌شود و ذهن‌ها را از عوامل دیگر منحرف می‌کند. این شایعه حتی در مواردی سبب توجیه رفتارها و تعامل‌ها و تعلل‌ها در خصوص رفتارهای قبلی پوتین از جمله در کریمه و سوریه می‌شود.
این شایعات کمک می‌کند که پوتین را از مقام یک دیکتاتور که بیش از دو دهه است در روسیه حکم می‌راند و دست کم چهار بار در کشورهای دیگر مرتکب جنایت و نقض حقوق بشر شده، به یک پوتینِ بیمار تقلیل دهد تا سکوت‌های احتمالی در برابر رفتارهای قبلی او را هم توجیه کند؛ گویی ساختمان‌ها و خیابان‌های حلب و آوارگان سوری با ساختمان‌ها بوچا و کی‌یف و پناهندگان اوکراینی هیچ شباهتی نباید بیابند مبادا داوری تاریخ دامنِ برخی‌ها را بگیرد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100114
👍15
پوتین و خامنه‌ای؛ بیماری‌ها و «شباهت‌های خانوادگی»

از متنِ گزارش:

گفته می‌شود روسیه و ایران با انتشار اخبار نادرست در شبکه‌های اجتماعی بر نتایج انتخابات آمریکا در دو نوبت قبلی تاثیر گذاشته‌اند. تاثیرپذیری جمهوری اسلامی  و مخصوصا شیوه‌های سانسور و برخورد با رسانه‌ها و مخالفان از روسیه انکارناپذیر است. شایعات عدم سلامتِ پوتین و خامنه‌ای، که گاه و بی‌گاه تکرار می‌شوند، هر چه هست کارکردشان تسخیر رسانه و ذهن‌هاست و نه تنها به تداوم شیوه حکمرانی آنان کمک می‌کند بلکه شیوه‌های واکنش به آن‌ها را هم با خطا و یا توجیه همراه می‌سازد.

این البته تنها شباهت‌های این دو حکمران مطلقه و مادام‌العمر نیست. دیکتاتورها حتی اگر هیچ وجه شباهت عینی هم نداشته باشند، دارای «شباهت خانوادگی»‌اند و «برای بیان خصلت این همانندی‌ها عبارتی بهتر نمی‌شود یافت». در میان دیکتاتور‌ها نیز مانندِ بازی‌ها نیز «شبکه‌ای پیچیده از همانندی‌ها می‌بینم که هم‌پوشانی و تقاطع دارند، گاهی همانندی‌های کلی، گاه همانندی در جزئیات.[…] مانند شباهت‌های گوناگون بین اعضای یک خانواده*».

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100114
👍10👎1👏1
یک‌ تیر و دو نشان جمهوری اسلامی؟

زیتون
-وزارت اطلاعات جمهوری‌اسلامی روز ۲۱ اردیبهشت، از دستگیری دو تبعه اروپایی خبرداد و با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرد: «دو فرد اروپایی که با هدف سوء‌استفاده از مطالبات به حق برخی از صنوف و اقشار کشور و تغییر جهت مطالبات عادی به آشوب، بی‌نظمی اجتماعی و بی‌ثبات‌سازی جامعه وارد کشور شده بودند، توسط سربازان گمنام امام زمان شناسایی و بازداشت شدند.»
[…]
چهار روز پیش از این اطلاعیه، حسین دلیریان خبرنگار حوزه نظامی خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران که خود را کارشناس مسائل دفاعی-امنیتی معرفی می‌کند،‌در توییتر خود از این سناریو رونمایی کرد و نوشت: «گویا ۴ نفر از عوامل میدانی منافقین که در پوشش معلمان معترض بودند، توسط دستگاه امنیتی بازداشت شده‌اند. از این افراد که در یکی از خانه‌های تیمی متعلق به یک سفارتخانه خارجی و حین جلسه تیمی بازداشت شده‌اند، اطلاعات زیادی درباره برنامه‌های آتی سرویس‌های اطلاعاتی بیگانه بدست آمده است».

اشاره این کاربر امنیتی به دستگیری چهار فعال صنفی معلمان به نام‌های محمد حبیبی، رسول بداقی، جعفر ابراهیمی و علی‌اکبر باغانی است که همگی توسط نیروهای امنیتی در روز ۱۱ اردیبهشت در محل سکونتشان دستگیر شدند.

بازداشت دو تبعه اروپایی، هم‌زمان با برگزاری دادگاه‌هایی در اروپا برای دو نفر از مسئولانِ جمهوری اسلامی احتمال گروگان‌گیری را نیز مطرح کرده است.

تحلیل‌گران به استناد پرونده‌های افرادی مانند نازنین زاغری و جیسون رضائیان می‌گویند که جمهوری اسلامی  با این دستگیری‌ها  می‌خواهد «با یک تیر دو نشان را بزند»؛ از سویی به معلمان بازداشت‌شده اتهام سنگین جاسوسی می‌زند و از سوی دیگر از شهروندان اروپایی به عنوان گروگان برای مبادله با افرادی چون حمید نوری و اسدالله اسدی استفاده می‌کند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100076
👍6
زیتون-آزادسازی قیمت آرد و افزایش افسارگسیخته قیمت مواد غذایی که در ماه‌های اخیر سیر صعودی داشته است، عامل بروز اعتراضات در برخی از شهرهای خوزستان و به دنبال آن قطع اینترنت در این استان شده است.

کاربران شبکه‌های اجتماعی در شهرهای جنوب ایران شام‌گاه چهارشنبه ۲۱ اردیبهشت با انتشار چندین ویدئو از گسترش اعتراضات در شهرهای بزرگی چون اهواز و دزفول خبرداده‌اند.

این اعتراضات از هفته گذشته آغاز شد و با وجود قطع شدن اینترنت و جو سنگین امنیتی-نظامی ادامه دارد.

[…]

گفته می‌شود که شهرهای سوسنگرد، مسجد سلیمان، شادگان و حمیدیه نیز شاهد اعتراضات بوده‌اند. علاوه بر این ده‌ها شهروند در شهرهای مختلف استان خوزستان بازداشت شده‌اند.

وبسایت «فیلتربان» نیز که به طور تخصصی وضعیت اینترنت و حقوق دیجیتال را در ایران رصد می‌کند، در گزارش تازه خود با عنوان «قطعی اینترنت در خوزستان به دلیل اعتراض به کمبود نان» با اشاره به قطع اینترنت تلفن همراه در شهرهای اهواز، آبادان، حمیدیه، سوسنگرد و ایذه یادآور شده که قطعی شبکه دست کم به مدت ۴۸ ساعت و به طور کامل بود، سپس دسترسی‌ها به طور محدود و برای استفاده از سرویس‌های خدماتی داخل کشور آغاز شده‌است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100096
👍3