زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
عشایر خوزستان با بیرق خونخواهی به معترضان پیوستند؛ من چه گویم که غریب است دلم در وطن 

زیتون-شامگاه یک‌شنبه هشتم خرداد، عشایر جزیره مینو، شادگان، ماهشهر و بقیه مناطق نزدیک به آبادان با پرچم‌های عشیره‌ای خود به معترضان پیوستند.
براساس ویدئوهای ارسال شده برای زیتون و ویدئوهایی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، سرازیرشدن سیل عشایری که برای همدردی آمده بودند حتی مردم آبادان را نیز متعجب کرد، حضور عرب‌ها با پرچم طایفه‌ای به معنای خون‌خواهی و هشدار است.

مردم محلی گزارش دادند که این عشایر پرچم‌های خود در محلی گذاشتند که قرار بود، امام جمعه سخنرانی کند و با مراسم هوسه و یزله (پاکوبیدن به روشی خاص) با خانواده‌های قربانیان همدردی کردند.

داریوش معمار، روزنامه نگار و حامی محیط زیست، نیز در توییتر نوشت که عشایر اعلام کرده‌اند که تا زمان تعیین تکلیف، آبادان را ترک نخواهند کرد.

طبق ویدئوهای منتشره عشایر با سر دادن شعارهایی به زبان عربی به ماموران امنیتی هشدار دادند که در صورت ادامه تیراندازی به سوی مردم و توسل به خشونت مقابله‌به‌مثل خواهند کرد.

اما براساس گزارش‌های دریافتی، نیروهای امنیتی پس از رفتن عشایر به معترضان تیراندازی کرده و از گاز اشک‌آور استفاده کردند.

بسیاری از عشایر به دلیل نوع زندگی و برای تامین امنیت خود مسلح هستند و هشدار آنها می‌تواند عواقبی برای جمهوری اسلامی به دنبال داشته باشد.

برخوردهای خشونت‌بار نیروهای امنیتی حکومت، مراسم عزاداری و اعتراضاتی را که به دلیل بی‌کفایتی در آواربرداری برگزار شده بود را به یک بحران امنیتی تبدیل کرده است.

یکشنبه شب معترضان در مناطق نزدیک به محل فروریختن برج متروپل با شعارهای «ما همه اهل جنگیم، بجنگ تا بجنگیم» و «هیهات منه الذله» به سرکوب اعتراضات و نحوه برخورد با فاجعه متروپل اعتراض کردند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100964
👍10
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
اختصاصی زیتون: عشایر با بیرق‌هایی که در فرهنگ خوزستان به معنای خون‌خواهی و هشدار است به معترضان پیوستند
👍6👏3
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
اختصاصی زیتون: عشایر در اقدامی معنادار بیرق‌های خود را در محل سخنرانی امام جمعه گذاشتند
👍7👏3
دیگر صدا با سکوت آشتی نخواهد کرد؛
بیانیه‌ی هشدارآمیز ۱۲۵ تن از فعالان سیاسی و مدنی


زیتون– بیش از  یک‌صد و بیست تن از فعالان سیاسی و مدنی با انتشار بیانیه‌ای نسبت به خشونت‌آمیز شدن  «جنبش‌های به حقِّ مردمِ خشمگین»  هشدار دادند و  «حاکمیت بی‌کفایت» را «مسئول هرگونه واکنش مردم» دانستند.

در میان امضاء‌کنندگان بیانیه اسامی فعالان سیاسی شناخته‌شده‌ متعددی به چشم می‌خورد.

نویسندگان بیانیه می‌گویند که از نارضایتی و ناامیدی مردم از «انتخابات مدیریت‌شده‌ی  ۱۴۰۰» و «دولت انتصابیِ یک‌دست شده» مشخص بود «جنبش‌های اجتماعی از لایه‌های زیرین جامعه سربرکشد و تا زمان استمرار بحران‌ها نیز فرو نخواهدنشست» و «دیگر صدا با سکوت آشتی نخواهد کرد».

به‌زعم امضاء‌کنندگان حاکمیت «باز هم خبر از جراحی می‌دهد»  اما چون «الگو، برنامه و سیاستِ اجتماعی» ندارد،  برای «نگاه داشت ملّت زیر تیغ جراحی خود، به سرکوب متوسل می‌شود».

آنها در ادامه می‌نویسند «اگر دوران جنگ را با نخست وزیرِ درحصرگرفتارش کنار بگذاریم دولت‌ها در ایران گاه به اسم حفظ نظام و گاه تعدیل اقتصادی، دست به جرّاحی برای جداسازی دستاوردهای انقلاب از تن جامعه زده‌اند».

آنها سپس نمونه‌هایی از این «جداسازی» را آورده‌ و به آثار آن‌ها اشاره کرده‌اند: «جدایی مغزهای متفکر و خلّاق را از تن دانشگاه‌ها»،  «جدایی آزادی‌های صنفی و سیاسی را از تن حوزه‌ی مدنی و سیاسی»، «جدایی تن شهر و طبیعت از شهروندان با تراکم فروشی» و  به‌دور انداختن رفاه کارگان با سیاست تعدیل و اصلاح قانون، «تورم‌های  بالای ۱۰ درصد  و ۳۰ درصد»«تخریب و آلودگی محیط زیست در ایران»، «رانت‌جویی نیز بخش مولد ایران»، «مهاجرت، سرمایه‌ی انسانی و اجتماعی». 

در ادامه این بیانیه آمده است«این حاکمیت، فاقد صلاحیت برای هرگونه تدوین و اجرای برنامه‌ی توسعه است، چه رسد به این‌که تیغ جّراحی اقتصادی و اجتماعی و سیاسی به دست گیرد. زمانی گفته‌می‌شد که هر ۹ روز با یک بحران مواجه هستیم امّا اکنون باید گفت که هر روز با یک فاجعه روبروییم»

بیانیه در پایان «ضمن تسلیت به مردم آبادان، خوزستان و همه ایران» حاکمیت را مسئول واکنش‌های مردم  و خشونت‌امیز شدن اعتراض‌ها می‌داند: «دور نیست جنبش‌های به حقِّ مردمِ خشمگین دربرابر حاکمیتی بی‌کفایت، به ناچار به خشونت‌هایی رنج‌آور بیانجامد زیرا نظامی که به میثاقهای خود با ملت پایبند نیست و با مسدود ساختن فضای سیاسی و اجتماعی، راه هرگونه اصلاح و تحول را بسته‌است، لاجرم خود نیز مسئول هرگونه واکنش مردم هم خواهدبود»

متن کامل این بیانیه که برای انتشار  به‌دست «زیتون» رسیده، به این شرح است:

https://www.zeitoons.com/101201
👍11😱1
پدیده «مدیرشویی» در جمهوری اسلامی 
امیرحسین شیروی


پدیده «پول شویی» دیری است که مطرح شده و در اقتصاد جهانی به عنوان یک اخلال گر اقتصادی مورد بررسی قرار گرفته است. در نظام یک پارچه جهانی و سهولت تبادلات پولی که لازمه پویائی تجارت بین المللی است، تولید پول‌های کثیف که از طرق نامشروع و خلاف تحصیل می شوند، نیز رشد کرده و ورود آنها در عرصه معاملات مالی موجب اخلال و کاهش ارزش پول می گردد. پول کثیف از راه‌هایی مانند قاچاق، تروریسم، اختلاس، رشوه، سرقت، کلاه برداری، آدم ربائی و . . . حاصل شده و ورود این پول ها در چرخه پول رسمی به منزله تطهیر آنان است.
جهان امروز به جهت ایجاد مانع و جلوگیری از چنان فعالیت های مضر، قوانین سخت گیرانه ای را وضع نموده و تلاش دارد از ورود پول کثیف در اقتصاد ممانعت به عمل آورد. البته کشورهای مختلف در اعمال این سخت گیری‌ها متفاوت عمل می کنند و در نتیجه صاحبان پول‌های کثیف در پی یافتن راه نفوذ به شبکه جهانی پولی از هر مسیر ممکن هستند.
پول کثیف هم به حال اقتصاد جهانی و تبادلات پولی مضر است از آن جهت که مولد نبوده و نقش صرفاً تورمی ایفا می کند، و هم اخلاقی نیست از آن جهت که باعث شیوع راه‌های خلاف برای کسب ثروت می شود.
پول شویی یا همان تطهیر پول های کثیف، به معنای اقدام برای ورود چنین پول هایی به بانک ها و مؤسسات مالی معتبر جهانی می باشد. به محض ورود آنها به یک بانک و عبور از سد مقررات پول شویی، سابقه سیاه آنان پاک شده و می توان با آن پول هر گونه معامله و تجارتی انجام داد.

اما به پدیده دیگر‌ی که مشابهت عجیبی با پدیده پول شویی دارد و من نام آن را “مدیرشویی” نهاده ام، کمتر پرداخته شده‌است. این پدیده پیشینه مدیدی دارد لکن در سال‌های اخیر افزایش چشم‌گیری داشته است و شامل کثیری از مدیران ارشد فعلی کشور می‌شود. افرادی بدون کوچک ترین شایستگی از طریق پارتی، نسبت های خانوادگی و به ویژه وابستگی به برخی نهادها بدون گذراندن مراتب و سابقه سازمانی، ناگهان سر از یک مدیریت کلان درمی آورند و به عنوان مدیرکل، معاون وزیر، رئیس هیأت مدیره شرکت، معاون استاندار، رئیس اداره و . . . معرفی می شوند. جایگاه تعریف شده برای چنین افرادی کاملاً تابع “شدت توصیه” و قدرت معرفی کننده است و هیچ نسبتی با توانائی، سواد و تجربه شخص معرفی شده ندارد. چنانچه نخستین نفوذ “به خیر” گذشت و حساسیت زیادی برنیانگیخت و یا مخالفت ها به راحتی سرکوب شد، جایگاه شخص موردنظر تثبیت شده و یک سال بعد ایشان با یک رزومه قابل توجه برای منصب بعدی معرفی می شود و چند سال بعد رزومه ایشان چنان سنگین و معنون می شود که جائی برای مناقشه و تردید باقی نخواهد گذاشت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100951
👍4
توضیح وزارت امور خارجه در مورد توقیف نفت‌کش‌های یونانی؛ چرا عاقل کند کاری که باز آرد پشیمانی

زیتون-سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی توقیف کشتی‌های یونانی در خلیج فارس را قانونی خواند و در واکنش به بیانیه‌های فرانسه و آلمان، گفت که «ما صدور اینگونه بیانیه های یکطرفه و غیر قابل توجیه را که ظاهرا به یک عادت مستمر نزد صادرکنندگان آن مبدل شده، قویا مردود می‌دانیم.»

پس از آن که دولت یونان روز ۲۶ فروردین اعلام کرد که نفت‌کش روسی پگاس را که حامل ۱۱۵ هزار تن نفت ایران بوده، در کناره جزیره ائوبویا توقیف کرده است، سپاه پاسداران روز جمعه ۶ خرداد اقدام به توقیف دو فروند نفتکش یونان در آب‌های خلیج فارس و پایین کشیدن پرچم آن‌ها کرد.

خبرگزاری فارس و  بخش خبری بیست‌وسی  تصاویری از لحظه توقیف این کشتی‌ها منتشر کردند.

روابط عمومی سپاه در اطلاعیه‌ای علت این اقدام را بدون ذکر جزییات، ارتکاب به تخلف عنوان کرد.

نفت‌کش پگاس چند روز بعداز توقیف برای مقابله با تحریم‌های اروپایی علیه روسیه به لانا تغییر نام داد.
سخنگوی وزارت خارجه فرانسه، یک‌شنبه ۸ خرداد در بیانیه‌ای اعلام کرد، اقدام ایران «نقض شدید قوانین بین‌المللی» است و از تهران خواستار آزادی فوری این دو کشتی و خدمه آن شد.

همزمان اتحادیه اروپا نیز با ابراز نگرانی شدید از توقیف این دو کشتی در آب‌های خلیج فارس خواستار توضیح و کاهش تنش‌ها از سوی تهران شده بود. اتحادیه اروپا در بیانیه‌ای اعلام کرد: «نگرانی شدید خود را از رفتار ایران ابراز کرده و خواستار توضیح فوری مقامات تهران درباره کشتی‌های توقیف‌شده یونان هستیم.»

وزارت خارجه آلمان نیز در بیانیه‌ای با محکوم کردن توقیف دو نفت‌کش یونانی توسط ایران، خواستار آزادی فوری آن‌ها شد و اعلام کرد: «دولت آلمان توقیف دو نفت‌کش با پرچم یونان را در خلیج فارس محکوم می‌کند. اقدامات ایران مداخله بدونه توجیه در کشتیرانی تجاری بوده و بنابراین آشکارا ناقض مقررات بین‌المللی است».

سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در ادامه سخنانش خطاب به آلمان و فرانسه گفت: «به این کشورها توصیه می‌کنیم به‌جای فرار به جلو و حمایت نابه‌جا از نقض‌های صورت گرفته توسط کشتی‌های یونانی، از فرآیندهای قضایی مبتنی بر مقررات بین‌المللی که هدف آن تضمین آزادی کشتیرانی و امنیت دریایی است، حمایت کنند».

متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/101197
👍7
متروپل حادثه نبود؛ کالبدشکافی یک فاجعه


زیتون-محمدرضا سرداری: فرو ریختن برج های دوقلو متروپل، آبادان را به صدر اخبار ایران آورده است؛ شهری که پس از کشف نفت، همواره از شهرهای نام‌آور ایران بوده است؛ از تاسیس پالایشگاه نفت در آبادان تا آتش سوزی در سینما رکس، از حصر آبادان در جنگ ایران و عراق تا درخشش تیم فوتبالش و امروز نیز با فروپاشی برج معروفش؛ شهری که مردمانش به خونگرمی و وفا معروف‌اند.

با این وجود فساد سیستماتیک در مدیریت شهری و حضور گروه‌های مافیایی این شهر را با بحرانی مزمن روبرو کرده است.
پس از فرو ریختن متروپل و از دست رفتن تعدادی از شهروندان از جمله کارگران در زیر آوار، آبادان و دیگر شهرهای خوزستان صحنه اعتراضات خیابانی است. هر شب مردم در اعتراض به ساخت آن بنای سست‌بنیاد به کف خیابان می آیند.

دولت و مقامات محلی به شهادت شهروندان و ویدئوهای منتشر شده از سوی رسانه‌های محلی و شهروندان منفعل عمل کرده اند و مدیریت امداد رسانی و اطلاع‌رسانی به شدت ضعیف و ناکارآمد گزارش شده است.

نیروهای امنیتی بدون در نظر گرفتن شرایط محیطی و جریحه‌دار بودن احساسات مردم، سیاست سرکوب حداکثری را پیشه کرده و با شلیک به سمت تظاهرکنندگان به پیچیدگی اوضاع افزوده‌اند. اما آیا اعتراضات اخیر صرفا تخلیه خشم و هیجان ناشی از حادثه متروپل است یا معترضین مطالبه‌ای هم دارند که دولت و مقامات محلی نمی‌خواهند یا نمی‌توانند آن را برآورده سازند؟

شورای شهر یا شورای مافیا
حدود دویست و سی هزار شهروند در شهر آبادان زندگی می‌کنند؛ شهری که بخاطر وجود پالایشگاه نفت و همچنین منطقه آزاد اروندکنار یکی از قطب‌های اقتصادی خوزستان و ایران به شمار می‌رود. از این رو شهرداری این شهر که مدیرانش از سوی شورای منتخب مردم انتخاب می شوند؛ باید قدرت و ثروت قابل توجهی داشته باشد.

نگاه به دو شورای اخیر یعنی شورای پنجم و ششم آبادان و همچنین داده‌های این شهر نشان می‌دهد که شورای شهر آبادان با ۹ عضو فاقد پایگاه مردمی است و از این رو به راحتی در چنگ مافیای فساد قرار گرفته است.

نگاهی به انتخابات دوره پنجم شورای شهر آبادان نشان می دهد که منتخب نخست این شورا در شهری که بیش از ۱۷۰ هزار واجد شرایط رای داشته، کمتر از پنج‌درصد آراء را به‌دست آورده که برای شهری در این اندازه. در انتخابات دوره ششم شورای این شهر منتخب نخست آرایی به مراتب کمتر کسب کرده است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100984
👍3
سیاست محلی در ایران | سیاست خرد، سیاست کلان

حدود یک دهه پیش در دوره‌ای آموزشی درباره موضوع «پایش سیاست اجرایی» شرکت کردم. غالب شرکت‌کنندگان با این عنوان دعوت شده بودند که موضوع نشست «چگونگی مواجهه با مسائل و مشکلات محلی» است. اما وقتی برگزارکننده دوره از واژه «سیاست محلی» استفاده کرد؛ همه ناگهان جا خوردند و ترسی وجود همه را فرا گرفت. شرکت‌کنندگان به حق نگران بودند که ناآگاهانه در دوره‌ای شرکت کرده‌اند که موضوع آن «سیاست» است و ممکن است تبعاتی برای آنان داشته باشد. اما مسئله سوءتفاهمی بیش نبود؛ سوء‌تفاهمی که ما ایرانیان شاید یک قرن است که با آن روبرو هستیم.
این سوء تفاهم چیزی نیست جز تعریف ما از «سیاست».

از سیاست تعاریف و تعابیر متنوعی در مکاتب مختلف سیاسی و فلسفی چپ و راست وجود دارد که مخرج مشترک آن «دست چ‌زدن به اقدامی عملی برای تصمیم‌گیری» است. سیاست به عبارت دیگر علم یا هنر «تصمیم‌گیری» است. این تصمیم‌گیری می‌تواند در سطح بسیار کوچک در واحد یک خانواده صورت گیرد و تا سطح یک کشور و نظام بین المللی تسری یابد. از رو می‌توان سیاست را نیز هم‌چنان‌که در علم اقتصاد رایج است، به سطح خرد و کلان تفکیک کرد.
 تفکیک
سیاست به خرد و کلان در ایران موضوع بسیار چالش‌برانگیزی است. آنچه امروز از سیاست حال حاضر ایران می‌فهمیم صرفا معطوف به موضوعات کلان و پیچیده‌ای است که راه‌حلی برای آن جز انقلاب و تغییر نظام وجود ندارد. از نگاهی دیگر انقلاب و تغییر نظام سیاسی در کشورهایی با شرایط ایران صرفا نسخه‌ای برای حل مشکلات کسانی است که دغدغه حضور در قدرت دارند. سیاست کلان در ایران در واقع به معنی جابه‌جایی صاحبان قدرت است. همان‌طور که در انقلاب ۵۷ صرفا جای صاحبان قدرت عوض شد اما مشکلات کلان کشور همچنان بر جای خود باقی ماند و تازه مشکلات جدیدی نیز بدان افزوده شد.

اعتراضات اخیر به گرانی در شهرهایی چون «جونقان» و «سورشجان» که حتی نام آنان را برخی از ما شاید پیش از این نشنیده بودیم؛ به خوبی اهمیت سیاست خرد را در ایران امروز نشان می‌دهد. به‌طور نمونه هشتگ «جونقان» زادگاه سردار اسعد بختیاری ظرف چند روز ترند کاربران فارسی زبان بود. جونقان یکی از ۴۱ شهر استان چهارمحال و بختیاری است که با حدود ۱۵ هزار جمعیت جایگاه هشتم را در این استان دارد.

هر چند که اعتراض به گرانی دلایل خاص خود را دارد اما یکی از پیام‌های مهم در این اعتراضات، اصالت یافتن سیاست محلی در ایران است. یعنی امروز دیگر همه‌چیز در پایتخت و کلان‌شهرها خلاصه نمی‌شود. گسترش ارتباطات بیش از گذشته جغرافیای سیاسی را تحت تاثیر خود قرار داده است. از این رو روز-به-روز رویدادهای شهرهای کوچک بازتاب درخور توجهی می‌یابد و به سیاست‌ورزی در عرصه محلی در آینده ایران جایگاه ویژه‌ای می‌بخشد.
 
مقصود از سیاست خرد به طور مشخص «تصمیم‌گیری» در سطح زندگی شهروندی است. یعنی هر شهروند تصمیم‌گیری، یک بازیگر در عرصه «سیاست خرد» است؛ چه در واحد خانواده باشد، چه در یک نهاد غیر دولتی، چه در یک انجمن صنفی یا در یک شورای شهر، روستا یا محله. «شهروند تصمیم‌گیر» کسی است که یا «کنشگر» است یا «واکنشگر». 
بازیگران سطح کلان سیاست به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه درگیر «منافع کلان» هستند. آنان یا به دنبال دریافت امتیازهای بزرگ اقتصادی و فرهنگی‌اند یا در توزیع آن نقش‌آفرینی می‌کنند؛ در حالی که شاید حتی از احوال خانواده یا محل سکونت خویش نیز بی‌خبر باشند.

اما بازیگران عرصه خرد سیاست با مسائل روزمره درگیرند. منافع آنان نان شب، چاله‌های کوچه و خیابان، آب‌گرفتگی سطحی، بهداشت محله و محلی امن برای تفریح کودکان و سپری کردن اوقات سالمندان خویش است. مسائلی که اعضای شوراهای شهر و روستا، شهرداران، دهیاران و فعالان مدنی با آن درگیرند. از این رو ماهیت «سیاست خرد» با « سیاست کلان» از اساس با یکدیگر متفاوت است، هر چند هر دو می ‌توانند بر یکدیگر اثرگذار باشند و هم‌دیگر را تقویت و تضعیف کنند.

این پرونده قصد دارد تا عرصه «کبوتران» را در «سیاست خرد» از عرصه «بازها» در «سیاست کلان» تفکیک کند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/100999
👍6🤬1
درد، اندوه و رنجِ کنش‌ساز 
ابوالفضل مظلوم‌زاده


از متن :
شیون‌های سوزناک مادر و فریادهای معترضان، آن‌چنان بی‌حس و بی‌معنی نیستند که در یک موقعیت غیرقابل تحرک حبس شوند. هرکدام از این تصاویر می‌توانند در محکم‌ترین و قوی‌ترین روابط رسوخ کنند و شاکله‌های آن‌ها را فرو بریزند. «رنج» به‌دلیل ماهیت‌ش، می‌تواند از یک تجربه‌ی فردی، مرزهای خود را به روی حوزه‌ی عمومی باز کند. تماشاگرِ رنج، آن را می‌بیند، می‌شنود، معنادهی و تفسیر می‌کند. هرچند فریاد زدن را یک نمونه‌ی نفی زبان و گفتار به حساب آوردیم که نتیجه‌ی شکست‌خوردن کلمات در بیان رنج آمیخته به غم و اندوه بودند، امّا پیام، در لابه‌لای گرفتگی‌های صدا و آواهای ناموزون، میان هق‌هق‌های مادر، در بین مشت‌های گره ‌کرده و چهره‌های خشمگین معترضان، منتقل می‌شود. در همین نگاه، که رنجِ نهادینه و اندوه تلنبار شده در فرد، او را وادار به فریادی براندازانه می‌کند، پل‌هایی نامرئی بین «جان»ها می‌زند. در واقع، بیان فیزیولوژیکی درد و رنج در قلمروی ناگفتارها، می‌تواند به «توجه»، «تصدیق» و «عمل دیگران» منتهی شود. 
امّا می‌خواهیم بپرسیم این درد، رنج و فریاد برآمده از آن، در خودشان چه دارند که در میان هزاران بدن تکرار می‌شوند و از دل‌شان یک شورش عمومی علیه وضعیت موجود سر بر می‌آورد؟ یا، چگونه می‌تواند یک کنش سیاسی از «رنج» ناشی شود؟ آن‌طور که بتوان از مفهومی به عنوان «رنجِ کنش‌ساز» [[۲]] سخن گفت!
[…]

جایی‌که فرد رنجور سد خود تنها انگاری را می‌شکند و علیه تحمیل‌های مکرّر رنج می‌ایستد، نقطه‌ی آغاز خیزش علیه نظامی است که کارویژه‌ی اصلی آن تحقق یک «رنج برنامه‌ریزی‌شده» و فراگیر برای کنترل رنجور و سوق دادن او به «نقطه‌ی شکست کامل فرد و هدایت او به موقعیتی طاقت‌ فرساست؛ موقعیتی از معلق‌بودن و سکون، اجباری بی‌امان و سنگینی سرریزی که به هیچ‌وجه کاهش‌پذیر نیست [[۱۱]].» سمادر بوستان، فیلسوفی که در حوزه‌ی «درد» کار می‌کند، این عمل سلطه‌طلبانه‌ی حکومت‌های استبدادی را به پرتاب‌های تمام‌نشدنی تیر به هدف تشبیه می‌کند. در مثال او، زمانی‌که آستانه‌ی مطلوب تولید رنج در نظام استبدادی، به‌منظور کنترل، فرماندهی و دستکاری فرد، مشخص نباشد، آن آستانه هم‌چنان تیره و تار باقی می‌ماند. در واقع هدف مشخص است؛ امّا دایره‌های احتمالیِ بالقوه و تأثیرگذار بسیار زیاد و متنوع‌اند. پس تنها چیزی که باقی می‌ماند، پرتاب هر چه بیش‌تر تیر است. به این امید که به هدف اصابت کند! برای از پا درآوردن فرد به عنوان هدفِ تحمیل رنج و با پیاده‌سازی مجموعه‌ای از پروتکل‌های درد، مداوم، و بارها و بارها. به هر شکلی که این اطمینان به دست آید که حداقل برخی از آن‌ها به هدف‌شان خواهند رسید!

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/101255
👍10
به هر آن کجا که باشد به‌جز این سرا سرایم؛
چرا ایرانی‌ها «میل به مهاجرت» دارند؟


زیتون- فرید بهمنش: پیماش‌ها و‌ گزارش تحقیقی «رصدخانه مهاجرت ایران»، نشان می‌دهد که «میل به مهاجرت»، در میان جوانان و دانشجویان و متخصصان ایرانی، به اوج رسیده است.

کارشناسان این مرکز تحقیقاتی-دانشگاهی، تأکید دارند که بین مراحلی همچون میل، تصمیم و عمل، تفاوت وجود دارد و همه‌ی اینها، یکی نیستند، اما بدون شک، کسی که در درون، به طور همیشگی با آرزو و تمایل به مهاجرت زندگی می‌کند، از وضعیت فعلی زندگی خود ناراضی است و به شرایط موجود اعتراض دارد.
[…]

سنجش میزان تمایل دانشجویان و فارغ‌التحصیلان به مهاجرت از ایران، موضوع مهمی است که بر اساس یک نظرسنجی میدانی و با کسب پاسخ ۲ هزار و ۶۵ نفر،  از سوی موسسه‌ی «رصدخانه‌ی مهاجرت ایران» وابسته دانشگاه صنعتی شریف  در سال ۱۴۰۰ مورد ارزیابی قرار گرفته است.

نتایج این نظرسنجی نشان می‌دهد که ۴۰ درصد از این افراد با رده‌ی «بسیار زیاد»، ۲۶ درصد از آنان به رده‌ی «زیاد» و ۲۰ درصد نیز با میزان «متوسط»، میل به مهاجرت از ایران دارند و این میل، تنها در میان ۱۴ درصد از دانشجویان و فارغ‌التحصیلان، در حد کم و خیلی کم است؛ یعنی دست‌کم دو سوم  از دانشجویان و فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های ایرانی، می‌خواهند بروند.
[…]

۷۰ درصد از دانشجویان و فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های ایرانی، میل به مهاجرت را به عوامل بیرونی و شرایط کلی کشور ربط داده‌اند و شمار نخبگانی که به دلایل شخصی، تمایل به رفتن دارند، حتی به ۲۰ درصد هم نمی‌رسد. ذکر همین دلیل، نزد استادان و محققان، حتی به ۸۱ درصد هم رسیده است و این نشان می‌دهد که نظام جمهوری اسلامی، از دید نخبگان ایرانی، در «کلاس حکمرانی»، نمره‌ی بسیار پایینی گرفته و به قول قدیمی‌ها، حتی به «تک ماده» هم نرسیده است.
[…]

چرا می‌روند؟ همه آرزویم اما چه‌کنم که بسته پایم …
دانشجویان و فارغ‌التحصیلان ایرانی، ۵ دلیل مهم برای میل به مهاجرت خود از کشور، ذکر کرده‌اند. دلایل آنها به شکل زیر است: ۱.بی‌ثباتی اقتصادی کشور. ۲.شیوه حکمرانی و مملکت‌داری. ۳.ناامیدی نسبت به آینده. ۴.امید به زندگی بهتر در خارج از کشور. ۵.وضعیت آزادی‌های فردی و اجتماعی.

اما ۵ دلیل میل به مهاجر از ایران نزد اساتید و محققان دانشگاهی، از برخی جهات متفاوت است. آنها دلایل خود را به این شکل بیان کرده‌اند:
۱.بی‌ثباتی اقتصادی. ۲.عدم توجه به شایسته‌سالاری. ۳.سطح درآمد و تناسب آن با هزینه‌ها. ۴.امکان شاد زندگی کردن. ۵.سلامت اخلاقی جامعه.
مقایسه‌ی دو وضعیت بالا، نشان می‌دهد که اعتراض به وضعیت اقتصادی، انتقاد از شیوه‌ی حکمرانی و نگرانی در مورد کیفیتِ زیست و وضعیت آینده، از مهمترین دغدغه‌های مشترک است

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/101302
👍6
درخواست شورای همکاری خلیج فارس برای شرکت در مذاکرات برجام؛
ایران: «بی‌مبنا و بلاوجه» است


زیتون-سخن‌گوی وزارت امور خارجه ایران  در واکنش به درخواست شورای همکاری خلیج فارس برای حضور در مذاکرات احیای برجام  این درخواست را «بی‌مبنا و بلاوجه» دانست و گفت «شورایی که به بزرگترین زرادخانه سلاحهای آمریکایی و غربی در جهان تبدیل شده، در جایگاهی قرار ندارد که در مورد برنامه موشکی و امور مرتبط با سیاست‌های نظامی و دفاع بازدارنده اظهار نظری بکند».

وزرای خارجه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در یکصد و پنجاه و دومین نشست این شورا که چهارشنبه ۱۱ خرداد در ریاض برگزار شد، با تأکید بر «لزوم پایبندی ایران به اصول حسن همجواری»، در بیانیه‌ای خواستار حضور در مذاکرات هسته‌ای جمهوری اسلامی و قدرت‌های جهانی شدند.

در این بیانیه آمده: «کشورهای عضو این شورا باید در مذاکرات پرونده هسته‌ای ایران و تمامی نشست‌های منطقه‌ای و بین‌المللی مرتبط با این موضوع شرکت کنند.»

این شورا همچنین خواستار مقابله جدی با «برنامه موشکی ایران و تهدیدهای آن علیه ناوگان بین‌المللی دریایی و تاسیسات نفتی در هر گونه مذاکرات آتی با تهران» شد.

مذاکرات جمهوری اسلامی و قدرت‌های جهانی برای احیای توافق هسته‌ای به برجام از فروردین ماه تاکنون متوقف شده است، یکی از موارد اختلافی بحث خروج سپاه پاسداران از فهرست سازمان‌های تروریستی دولت آمریکاست.

در این نشست غیر علنی که در مقر دبیرخانه کل در ریاض و با حضور وزرای خارجه کشورهای  عضو شورای خلیج فارس برگزار شد، از جامعه جهانی خواسته شد تا حوثی‌ها را برای رفع محاصره شهر تعز و باز کردن گذرگاه‌های آن منطقه تحت فشار قرار دهند.

شورای همکاری خلیج فارس خواستار برخورد قاطع جامعه بین‌المللی با گسترش خطرناک انتشار موشک‌ها و پهپادها در منطقه شدند و  «مداخله جمهوری اسلامی در امور داخلی یمن و اعزام کارشناسان نظامی و ارسال سلاح به گروه حوثی» را به شدت محکوم کردند.

وزیران خارجه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در نشست خود در ریاض همچنین بر لزوم «رسیدگی به رفتار بی‌ثبات کننده، حمایت جمهوری اسلامی از تروریسم و گروه‌های نیابتی در منطقه» تاکید کردند.

در این بیانیه شورای همکاری خلیج فارس ادعای اشغال جزایر سه‌گانه امارات از سوی جمهوری اسلامی را تکرار کرد.

سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، روز پنجشنبه صدور چنین بیانیه‌هایی را «تکراری و مخرب» خواند و آن را نشان‌دهنده رویکرد سراسر اشتباه و سردرگمی راهبردی برخی کشورهای عضو این شورا در قبال جمهوری اسلامی دانست.

افزود: «صدور چنین بیانیه‌های کلیشه‌ای مغایر با مبانی حسن همجواری بوده و کارویژه‌ای جز بحران آفرینی منطقه ای نداشته و ظاهرا با هدف خنثی کردن نتایح تحرکات دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران با همسایگان به شمول برخی کشورهای دوست و شریک در میان اعضای شورای همکاری خلیج فارس صورت می گیرد».

خطیب‌زاده گفت: «برجام و کشورهای متعهد آن که در متن برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ به وضوح آمده و بر همین مبنا طرف‌های مذاکرات اخیر وین، نزد هر فرد آشنا به مقدمات مسائل بین‌المللی روشن است و لذا طرح درخواست‌هایی از این دست که صادرکنندگان آن به خوبی از بی‌مبنا و بلاوجه بودن آن آگاه هستند، فقط نشان‌دهنده عمق بی‌توجهی این شورا به بدیهیاتی است که نتیجه ‌ای جز بی اعتباری روزافزون برای آن ندارد»

سخنگوی دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی جزایر سه گانه ایرانی ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک را جزء لاینفک و ابدی خاک جمهوری اسلامی ایران دانست و اضافه کرد: «تکرار این مواضع مداخله جویانه به هر شکلی کاملا مردود است و هیچگونه تاثیری بر واقعیت های موجود حقوقی و تاریخی نداشته و نخواهد داشت».

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/101345
👍7👎1
پیام زهرا رهنورد به مردم آبادان: ای کاش می‌توانستم به یاری شما بیایم

زیتون
-زهرا رهنورد، یکی از رهبران محصور جنبش سبز، خطاب به مردم آبادان که «از ظلم و بیداد قطاع‌الطریق‌ها و ناکارآمدی مسئولان و حکمرانان در رنج و عذاب‌»اند، نوشت «ای کاش می‌توانستم به یاری شما بیایم و از نزدیک کنارتان باشم، اما اینک با دل و جان در کنار شما، معترض و سوگوارم».

متن کامل پیام زهرا رهنورد از حصر که در کانال تلگرام «کلمه» منتشر شده، به این شرح است:

مردم شریف، شجاع و مظلوم خوزستان سلام بر شما، ای آبادان و آبادانی، که از ظلم و بیداد قطاع‌الطریق‌ها و ناکارآمدی مسئولان و حکمرانان در رنج و عذابی!
«ای آبادان که دلت غرق خونه»
سلام و تسلیت بر شما
این روزها فجایع آبادان ایران چنان بزرگ است و نتیجه‌ی همه‌ی آن نامردمی‌ها مصیبتی چنین تلخ، که سخنی برای گفتن نمانده و هرچه هست در سیمای داغدار مردم شهر عیان است.
ای کاش می‌توانستم به یاری شما بیایم و از نزدیک کنارتان باشم، اما اینک با دل و جان در کنار شما، معترض و سوگوارم.
خرداد۱۴۰۱ | زهرا رهنورد

https://www.zeitoons.com/101336
👍18❤5
پرونده ویژه | آیا فلسفه نسبتی با «زندگی روزمره» دارد؟


زیتون– لابد شما هم بارها شنیده‌اید که می‌گویند «فلسفه به چه دردی می‌خورد»، «فلسفه ربطی به زندگی ندارد» و یا حتی برای آن مخرب است و یا «فلانی از بس به سوالات فلسفی فکر کرد دیوانه شد» و از زندگی بازماند؛ سهراب سپهری هم آب بی‌ فلسفه می‌خورد. دوستِ شوخ‌طبعی از روی مزاح به یکی از اهالی فلسفه گفته بود نانواها اگر یک هفته سر کار نروند خیلی‌ها گرسنه خواهند ماند؛ شما اهالی فلسفه اگر یک هفته در خانه بمانید چه اتفاقی خواهد افتاد؟. 

در این پرونده و مجموعه میزگردهای آن، اهالی نام‌آشنای فلسفه به همین موضوعات می‌پردازند. آنها در این نشست‌ها از تأثیر «فلسفه‌ تحلیلی» بر «زندگی روزمره» خواهند گفت و از نسبت میان فلسفه تحلیلی با  معنای زندگی و محیط زیست و‌ گردشگری خلاق؛ و شاید هم (خدا را چه دیدید) سوال آن دوست شوخ‌طبع را پاسخ دهند. پس اگر شما هم از جمله‌ی کسانی هستید که گاهی از بحث‌های فلسفی خسته می‌شوید، یا آن‌ها را برای زندگی روزمره بی‌هوده می‌دانید، و یا می‌خواهید بدانید بدون وجود فیلسوف‌ها زندگی بر ما چگونه خواهد گذشت، این پرونده را دنبال کنید.

***
عنوانِ میزگرد اول: فلسفۀ تحلیلی و زندگی روزمره
بخش اول: نسبت فلسفه با «زندگی روزمره» چیست؟

با حضور:

• دکتر حسین شیخ‌رضایی، گروه مطالعات علم مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفه ایران
• دکتر ابراهیم آزادگان، رئیس دانشکده فلسفه ‌علم دانشگاه شریف
• دکتر بابک عباسی، مدیر گروه فلسفه دانشگاه آزاد واحد علوم-تحقیقات تهران
• دکتر محمدرضا واعظ شهرستانی، دکترای فلسفه و پژوهش‌گر فلسفه علم در دانشگاه بُن (آلمان)

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/101447
👍14
هراس آیت‌الله خامنه‌ای از «ارتجاع پهلوی»: نگذارید کشورتان به سمت زندگی غربی برود

زیتون-سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی صبح روز شنبه ۱۴ خرداد در مراسمی که به مناسبت سالگرد درگذشت بنیانگذار جمهوری اسلامی برگزار شد، به اعتراضات مردمی اخیر واکنش نشان داد.
چهره آیت‌الله خامنه‌ای در سخنرانی امروزش عبوس و گرفته، عمامه‌اش اندکی نامرتب و بخشی از موهایش از زیر عمامه بیرون زده بود.

او نارضایتی و مخالفت مردم با نظام جمهوری اسلامی را انکار کرد و گفت که آمریکا و کشورهای غربی «به غلط» فکر می‌کنند «می‌توانند مردم را جلوی نظام اسلامی قرار دهند، علت غلط بودن این محاسبات داشتن مشاورین ایرانی خائن هست که به غلط به آنها مشاوره می‌دهند».

رهبر جمهوری اسلامی همانند همیشه اعتراضات مردمی را توطئه دشمنان دانست و گفت: «جزء اول این نقشه، امید بستن دشمنان به اعتراضات مردمی برای ضربه زدن به کشور است که از طریق کار روانی و فعالیت در فضای مجازی و با پول، مزدورپروری و انواع حیله‌ها به دنبال قرار دادن مردم در مقابل نظام اسلامی هستند».

خامنه‌ای جزء دوم این توطئه را القاء محاسبات غلط درباره رو به سقوط بودن جمهوری اسلامی دانست و افزود: «بدخواهان، ابتدای انقلاب می‌گفتند شش ماه دیگر انقلاب سقوط خواهد کرد و بعد که محاسبه آنها غلط از آب درمی‌آمد وعده شش ماه دیگر را می‌دادند».

او که پس از دو سال در مراسم سالگرد مرگ بنیانگذار جمهوری اسلامی سخنرانی کرد، گفت: «در دوران پهلوی سبک زندگی غربی حاکم بود. انقلاب آن را پس زد. هر کسی که به سمت زندگی و فرهنگ غربی برود مرتجع است. نگذارید کشورتان به سمت ارتجاع برود».

او انقلاب سال ۱۳۵۷ در ایران را با انقلاب در کشورهای روسیه وفرانسه مقایسه کرد و گفت:‌ «در فرانسه پس از انقلاب، همان خانواده‌ای که انقلاب علیه آن‌ها انجام شده بود به دلیل حضور نداشتن مردم در صحنه، به قدرت برگشتند».

به‌نظر می‌رسد این سخنان رهبر جمهوری اسلامی واکنشی به سخنرانی روز گذشته فرزند شاه فقید باشد.

رضا پهلوی همزمان با سالگرد درگذشت آیت‌الله خمینی گفته بود که «این رژیم رفتنی است»، همان‌ طور که «اتحاد جماهیر شوروی با هزاران کلاهک هسته‌ای سقوط کرد».

خامنه‌ای در این سخنرانی مدعی شد گرایش شهروندان ایرانی به دین و انقلاب در مقایسه با روزهای اول انقلاب اسلامی در این کشور «یقینا بیشتر» شده است.

رهبر جمهوری اسلامی در سخنرانی امروز خود در جمع مسئولان جمهوری اسلامی گفت: «عده‌ای در فضای مجازی می‌خواهند وانمود کنند کشور به بن‌بست رسیده است. نمی‌دانم پول می‌گیرند یا از روی غفلت این کار را می‌کنند. نگذارید آن‌ها مردم را مأیوس کنند».

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/101491
👍14😢1
توافق هسته‌ای و دومینوی سقوط؛ خبری از آتش‌بس نیست

زیتون-یلدا امیری: مذاکراتی که قرار بود توافق‌نامه برجام را احیا کند، با سَم تهاجم نظامی روسیه به اوکراین به اغما رفت. اکنون قطعات دومینو برجام یکی‌یکی برزمین می‌افتد و احتمال خروج  بیمار از این کما سخت‌تر می‌شود.
کریسمس ۱۹۱۴ میلادی، اوج جنگ جهانی اول، در بلژیک جایی که نیروهای نظامی آلمان، بریتانیا و فرانسه با هم می‌جنگیدند، سربازان کشورهای متخاصم از سنگرها بیرون آمدند، برای هم دست تکان دادند، به عنوان هدیه، غذا ردوبدل کردند، اجساد هم‌رزمان را دفن کردند، با هم آواز خواندند، قرار گذاشتند بعد از اتمام جنگ همدیگر را ملاقات کنند و یک آتش‌بس نانوشته چندروزه را به اجرا گذاشتند.
ژوئن ۲۰۲۲ میلادی، صد و هشت سال پس از وضعیت آشوب‌ناک جنگ جهانی اول، جهان مدرن همچنان درگیر موقعیت‌های مکانی و زمانی پرآشوب است، اما خبری از اعتمادی که سربازان خط مقدم جنگ در بلژیک به هم داشتند، نیست.
خاورمیانه دیگ جوشانی‌ست که قرن‌ها عامل آشوب‌های جهانی بوده است و ایران در جغرافیا و جمهوری اسلامی در مرکز این آشوب قرار دارد.
بعداز ان‌قلت روسیه در مذاکرات، موضوع خروج سپاه از لیست سازمان‌های تروریستی آمریکا مطرح شد و حالا علاوه‌بر اختلافات سیاسی، مشکلات فنی گره تازه‌ای به مذاکرات افزوده است.

خشم و هیاهو در ده روز در جبهه جهانی همه علیه جمهوری اسلامی موضع گرفته‌اند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌‍‌المللی انرژی اتمی روز ۴ خرداد در اجلاس داووس گفت که «آژانس هنوز در مورد سوالات خود پیرامون منشا اورانیوم در سایت‌های اعلام نشده ایران پاسخی دریافت نکرده».
گروسی که غالبا مواضع مثبتی اتخاذ می‌کند، افزود: «تصور توافق هسته‌ای برای احیای برجام سخت است».
هم‌زمان روزنامه وال‌استریت ژورنال در گزارشی خبر داد که مقامات حکومتی ایران به اسناد محرمانه آژانس دست یافته و از محتوای آنها برای مخفی‌کردن برنامه هسته‌ای خود استفاده کرده‌اند.
روز ۹ خرداد، یک روز قبل از افشاگری اسرائیل، گزارش جدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، سیلی از واکنش‌ها ایجاد کرد. آژانس در این گزارش به شورای حکام اعلام کرد که ذخایر اورانیوم غنی‌‌شده ایران به بیش از ۱۸ برابر حد مجاز، یعنی به سه هزار و ۸۰۹ کیلوگرم رسیده است.
گزارش آژانس، غرب را نیز وارد معرکه کرد.
امروز، ۱۴ خرداد،‌جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در توییتر از  کاهش احتمال «بازگشت به برجام و رسیدن به توافق» نوشت: «بار دیگر با امیرعبداللهیان صحبت کردم. احتمال رسیدن به توافق و بازگشت به برجام در حال کاهش است.»
خبرگزاری رویترز ۱۱ خرداد، خبرداد که سه عضو دائم شورای امنیت (آمریکا، فرانسه، بریتانیا) به همراه آلمان، پیش‌نویس قطعنامه‌ای را تنظیم کرده و در آن از جمهوری اسلامی خواسته‌اند تا به سئوالات درباره اورانیوم‌های ردیابی‌شده، در سه سایت هسته‌ای مخفی پاسخ دهد.
رویترز افزود که قدرت‌های غربی در نشست پیشین شورای حکام، صرفا به این دلیل که مذاکرات احیای برجام به شکست نینجامد، از تصویب قطعنامه خودداری کرده بودند.
وزارت خارجه جمهوری اسلامی بلافاصله تهدید کرد که به اقدامات «غیرسازنده» پاسخ «محکم و متناسب» خواهد داد.
ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، روز ۱۲ خرداد رسما تایید کرد که کشورش به همراه اروپایی‌ها از قطعنامه‌ای حمایت خواهد کرد که از ایران می‌خواهد با آژانس همکاری کند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/101468
👍7
روح‌الله خمینی به اوریانا فالاچی‌ چه گفت؟
فرید بهمنش


اورایانا فالاچی، روزنامه‌نگار مشهور ایتالیایی کُوریِر دِلاسِرا، که با بسیاری از رهبران و سیاستمداران نامی جهان مصاحبه کرده، گفتگویی نیز با روح الله موسوی خمینی رهبر فقید جمهوری اسلامی انجام داده است؛ مصاحبه‌ای که اما در نوع خود ارزشمند و کم‌نظیر است و اهمیت تاریخی و سیاسی خاصی دارد.

فالاچی چگونه و در بستر کدام تحول سیاسی خاص پس از انقلاب، موفق به مصاحبه با روح الله خمینی شد؟ در هفدهمین روز مرداد سال ۱۳۵۸ و در شرایطی که اختلاف و تنش سیاسی در ایرانِ تازه انقلاب کرده به اوج رسیده بود، ماموران دادستانی انقلاب اسلامی به دفتر روزنامه آیندگان ریختند. اغلب عوامل روزنامه به اتهام ارتباط با کشورهای بیگانه، همکاری و جاسوسی دستگیر شدند.

در آن سوی جهان، خانم اوریانا فالاچی به این نتیجه رسید که این واقعه، مهمترین بهانه برای سفر به ایران و تلاش برای دیدار با رهبری است که وزیر وقت امور خارجه‌ی ایتالیا او را مسیح ثانی خوانده بود.
فالاچی که چند سال پیش از آن، مصاحبه با محمد رضا پهلوی شاه ایران را تجربه کرده بود، این بار برای مصاحبه با مردی که به عنوان رهبر انقلاب شناخته می‌شد، بیش از ده روز معطل شد. آن روزها، هنوز بنیان‌گذار جمهوری اسلامی، در جماران تهران ساکن نشده بود و در قم زندگی می‌کرد. او سرانجام توانست در قم، در تاریخ ۲ مهر یعنی ۴۵ روز پس از توقیف روزنامه‌ی آیندگان، فرصت مصاحبه پیدا کند.
اینک و در حالی که نزدیک به ۴۴ سال از آن روزگار گذشته، بازخوانی مصاحبه‌ی فالاچی و تحلیل برخی از فرازهای سخنان روح الله خمینی، می‌تواند ما را یاری دهد تا به چنین سوالاتی راحت‌تر جواب دهیم: چرا در چند دهه‌ی اخیر، علی خامنه‌ای، از مصاحبه با رسانه‌ها سر باز زده است؟ روند حذف «دیگری» در همان نخستین ماه‌های آغازین پیروزی انقلاب، چگونه شکل گرفت؟ خمینی چه تصوری از حکمرانی داشت و چه افراد یا افکاری را مانع سر راه حکمرانی اسلامی می‌دانست؟ آیا از همان آغاز راه، بنا بر تاسیس حکومت دینی بود؛ یا چنین چیزی رفته‌رفته شکل گرفت؟

در جریان بازخوانی مصاحبه‌ی مزبور، صرفا بخش‌های مهم سوالات فالاچی و جوهره‌ی اصلی پاسخهای مصاحبه‌شونده را نقل می‌کنم، تا ببینیم که این مصاحبه، بدون در نظر گرفتن پیرایه‌های مصلحتی و مقدمه و موخره، از چه فضا و حال و هوای خاصی، حکایت می‌کند. متن کامل گفتگوی جالب فالاچی و روح الله خمینی در جلد ۱۰ کتاب «صحیفه امام خمینی» قابل مشاهده است.
***

از متن :

فالاچی، در ادامه در مورد آغاز روند تمامیت‌خواهی انقلابی‌های دوآتشه و کنار گذاشتن دیگران صحبت کرده و پرسیده است: «چطور امکان دارد، الآن در کشور، کمونیست‌ها و سایر اقلیت‌ها- چه سیاسی و چه مذهبی و چه ملی- نمی‌توانند آزادانه اظهار بیان بکنند و اظهار اندیشه بکنند.»
اینجاست که خمینی، پاسخی می‌دهد که هم حاوی تشر و کنایه و هم، حامل خشم و عصبانیت است. او خطاب به مترجم میگوید: «بگویید شما اول خیال کردید مسئله‌ای را، بعد علتش را می‌پرسید. در مملکت ما آزادی اندیشه هست. آزادی قلم هست. آزادی بیان هست. ولی آزادی توطئه و آزادی فسادکاری نیست.»

خمینی در ادامه، به این موضوع اشاره می‌کند که کمونیست‌ها و دیگران، به مدت ۵ ماه آزاد بوده‌اند که نظرات خود را بیان کنند اما عملا به خراب‌کاری روی آورده‌اند. سپس سوزاندن خرمن‌های گندم، قضایای کردستان و مسائل دیگر را به هم ربط داده و از اصطلاحی به نام آزادی توطئه حرف می‌زند:«ما پنج ماه است و بیشتر است مهلت دادیم به آنها تا اینکه بر مردم ثابت شد، به دنیا ثابت شد به اینکه قضیه، قضیه آزادی بیان نیست. قضیه، قضیه آزادی توطئه است. این آزادی توطئه را هیچ کس، هیچ جا به هیچ کس نمی‌تواند بدهد.»

فالاچی موضوع توقیف روزنامه آیندگان را به میان آورده و به‌این شکل سوال می‌کند:«پس چه دلیلی بود که مثلًا روزنامه‌های مخالف مخصوصاً آیندگان، بسته بشود؟»
پاسخ روح الله خمینی هم به این شکل است: «روزنامه آیندگان همان بود که با دشمن‌های ما روابط داشت. توطئه بود در کار و با صهیونیست‌ها روابط داشت. از آنها الهام می‌گرفت و بر ضد منافع مملکت و کشور می‌نوشت.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/101487
👍20😱3❤1
عکس‌های تاریخ‌ساز و تاریخ به روایت عکس‌ها
افشین حکیمیان


زمین و زمانه‌ی برخی از عکس‌ها، آن‌ها را تاریخ‌ساز می‌کند؛ در ذهنِ خاطره‌ی جمعی ملتی جاگیر می‌شود. و بارها مرجع و محمِل بسیاری از یادآوری‌ها و فلاش‌بَک‌ها می‌شود. و شاید در هنگامه‌ی ثبت این‌گونه عکس‌ها، عکاس نتواند چنین سرنوشت نادری را برای عکس‌هایش پیش‌بینی کند.

مگر میرزاکوچک‌خان خبر داشت از نماد شدنِ عکس با ریش انبوه‌اش که رشته‌ی فشنگ‌هایی هم بر سینه‌اش حمایل بود؟ ستارخان و باقرخان هم، آن هنگام که عکاس بر چهره‌شان زوم می‌کرد تا چهره‌ی سرشار از عزم و اراده‌شان را به سبیل آویخته از بناگوش‌شان را ثبت کند؛ بعید بود از ارجاعات آتی مردمی بدان عکس‌ها روح‌شان هم خبردار بوده باشد.

و دکتر مصدق هم حتماً این‌گونه بود، وقتی که آن عکس در لاک شولای خود خزیده‌اش داشت ثبت می‌شد. همان هنگام که در تبعید پناه برده به عصای خود و با دستی به گونه‌اش به ناکجاآباد زیر پایش می‌نگریست.

و از آن عکس‌ها عبور کنید تا عکس‌های خمینی در اوایل انقلاب. در بهشت‌زهرا، در مدرسه علوی، در داخل هواپیمای اِیرفرانس…و این اواخر برسید به عکس خامنه‌ای، وقتی‌که شینزوآبه به همراه نامه‌ای، با او دیدار داشت در بیت‌اش، که مردمی آن‌را به نشان فرصت‌سوزی‌های بی‌شمار دست به دست کردند.

قصه‌ی عکس‌ها طول و دراز بسیار دارد. تمرکز از آن گذشته‌ها بگیرید و برسید به این عکس. به این عکسِ تازه که همین دیروز ثبت شده از ابراهیم رئیسی در آبادان.

در میانه‌ی ویرانه‌ی متروپل. یک روحانی سرشناس، در زمینه‌ی ویرانه‌ی متروپل رو به دوربین دارد. متروپلی که به یمن مقاومت مردم خوزستان، در ذهن خاطر جمعی مردم نشست و جرم و جنایتش به نماد و سمبلی در تاریخ این سرزمین ثبت شد.

حال کمی تأمل کنید در سرنوشت آتی چنین عکسی. آن روحانی سرشناس پشت کرده به ویرانه‌ای که سمبل جرم و جنایت شد؛ دست‌آوردهای خود را ثبت نمی‌کند؟ هرچه ادعا و قول و قرارهای‌اش دود هوا می‌شود و او بدین عکس انگاری که یکی از صفحات مهم تاریخ را به خود اختصاص می‌دهد. آن‌هم نه فقط در گزارش قدوقواره‌ی خود در سبب‌سازی‌های چنین ویرانه‌ای؛ بل‌که انگاری یک سمبل و نماد از یک دوران. و در زیر آن، شاید در صفحات آینده‌ی بسیار دور؛ چنین بنگارند:«آخوندی سرشناس در کنار ویرانه‌ای از ویرانه‌هایی که بر ایران تحمیل کردند.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/101477
👍10
روح‌الله خمینی و لوله تفنگ 

‌‏زیتون-محمدرضا سرداری: «امام راه حل هیچ مشکلی را از لوله تفنگ نمی‌دانست»؛ این جمله از سید حسن خمینی نوه روح الله خمینی است که در آستانه سالگرد پدربزرگش طی یک سخنرانی در جمع فعالان حوزه فلسطین بیان کرد.
این البته نخستین بار نیست که یاران و نزدیکان روح الله خمینی می کوشند تا چهره ای خشونت‌پرهیز و صلح‌جو از وی ترسیم کنند.

اما تلاش ها با مستندات تاریخی همخوانی ندارد. کافی است فقط سری به انتشارات موسسه ای بزنیم که تمامی سخنرانی ها و آثار بنیانگذار جمهوری اسلامی را ثبت و ضبط می کند و مسئول آن نیز خود سید حسن خمینی است.

البته برخی از مواضع روح الله خمینی نیاز به اثبات هم ندارد، بلکه هر کس که دوره رهبری را درک کرده باشد، می تواند به آن پی ببرد. حتی نسل جدید نیز به لطف فضای مجازی با بسیاری از مواضع وی در دوره رهبری او آشنا هستند. اما به نظر می رسد هنوز موضوعاتی در دل تاریخ نهفته است که حتی نوه روح الله نیز بدان اشرافی ندارد. برای روشن تر شدن موضوع مواضع روح الله خمینی را می توان در سه دوره تاریخی مرور کرد تا داوری صحیحی از اعتبار سخن سید حسن خمینی بدست آید.

دوره پیش از مرجعیت:
روایت‌ها و اسناد بسیاری وجود دارد که نشان می دهد روح الله خمینی دل در گروی فدائیان اسلام و شخص نواب صفوی داشت. گروهی که جز لوله تفنگ راه دیگری را برای حل مشکلات دوران خویش نمی دیدند. گروهی که با به قتل رساندن احمد کسروی مورخ سکولار و استاد حقوق و دو نخست‌وزیر و همچنین تداوم عملیات مسلحانه علیه حکومت شاه در عمل نشان دادند که نخستین گروهی هستند که مسلحانه برای تاسیس یک حکومت اسلامی قیام کرده اند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/101502
👍12
دو خاطره از سیدمحمود دعایی؛ به او گفتم «روزنامه‌چی» 
حسن یوسفی اشکوری

خبر درگذشت غیر منتظره زنده‌یاد سیدمحمود دعایی موجب تأسف شد. این درگذشت را به خانواده‌اش و دوستانش تسلیت می‌گویم.

دعایی را از اواسط دهه پنجاه از دور می‌شناختم. از طریق صدایش در «رادیو صدای روحانیت مبارز» که از عراق پخش می‌شد؛ با هیجان تمام سخن می‌گفت و متن‌ها را با هیجان و صدایی رسا می‌خواند. در جریان انقلاب و پس از آمدن آیت‌الله خمینی به ایران نیز تصویر او را در رسانه‌ها دیدم و با او آشنایی بیشتری حاصل شد، اما اولین بار دعایی را در مجلس اول دیدم. او از تهران به مجلس راه یافته بود و من از شهسوار (تنکابن بعدی) و رامسر. چهار سال همکار بودیم و از این دوران خاطراتی دارم که بازگویی آنها از یک سو فضای آن زمان را عیان می‌کند و از سوی دیگر روحیات و گرایشات مرحوم دعایی و البته من را در آن دوران تا حدودی آشکار می‌سازد. در این میان به نقل دو خاطره به کوتاهی بسنده می‌کنم؛ یکی از مجلس اول و دومی از دهه هفتاد.

در مورد نخست. فکر می‌کنم در پاییز ۱۳۶۰ بود که لایحه جدید مطبوعات در مجلس مطرح شده بود. طبق معمول هر لایحه‌ای یا طرحی پس از ارائه در صحن علنی در باره کلیات آن بحث می‌شود و بعد در صورت تصویب کلیات برای بررسی به کمیسیون مربوطه می‌رود. در این فاصله نمایندگانی که نظری اصلاحی یا تکمیلی و یا جانشین و یا حذفی دارند، پیشنهادهای خود را به کمیسیون می‌دهند. کمیسیون نیز آنها را بررسی می‌کند و در باره یکایک آنها تصمیم می‌گیرد. پس از طرح مجدد در مجلس برای بررسی جزئیات، اگر پیشنهادهای ارائه شده در کمیسیون مورد توجه نگرفته و اعمال نشده باشد، پیشنهاددهنده می‌تواند آنها را در جای خود مطرح کند و پیشنهاد اعمال آنها را در صحن علنی بدهد. پس از آن طی یک روندی، در نهایت با رأی‌گیری، تکلیف مشخص می‌شود.

پس از بحث در باره کلیات لایحه مطبوعات و ارجاع آن به کمیسیون، چند پیشنهاد دادم اما پیشنهادهای من در آنجا غالبا تصویب نشد و اصولا مورد توجه قرار نگرفت (البته به زودی روشن شد، چرا؟). به‌همین خاطر  در مقطع بررسی جزئیات از نخستین کسانی بودم که در بند دوم لایحه اظهارنظر کردم و مخالفتم را با برخی از بندهای آن ابراز کردم. در بند دوم عمدتا از نبایدها یعنی ممنوعیت‌های مطبوعات یاد شده بود و از جمله گفته شده بود که انتشار مطالب التقاطی ممنوع است. من در مخالفت سخنانی با این مضمون گفتم که: در این‌جا قانون نوشته می‌شود و نه انشا و یا قطعنامه. قانون باید روشن و جامع و مانع باشد تا هر کس نتواند تفسیری دل‌بخواه از آن بکند. بعد افزودم: التقاط یعنی چه؟ چه چیز التقاط و چه کسی التقاطی است؟ گفتم: همین قید در دادگاه مطبوعات می‌تواند یک قاضی را وادارد که آیت‌الله منتظری و حتی مطهری را التقاطی بداند و از انتشار گفته‌ها و نوشته‌هایشان جلوگیری کند! (بگذارید اعتراف کنم که در آن زمان برای من سانسور افکار و آرای کسانی چون منتظری و مطهری ممتنع و غیر قابل تصور می‌نمود). این را هم بگویم استفاده از نام این دو شخصیت، که در آن زمان محبوب‌القلوب مقامات بودند، برای تحکیم دیدگاهم بود و در واقع می‌خواستم مدعا را ملموس‌تر و در نتیجه مقبول‌تر کنم. می‌خواستم از شریعتی هم مثال بزنم که ترسیدم بیش از حد ایجاد حساسیت کند.

با آغاز سخنان من فضای مجلس متشنج شد. سرو صدا از هر سو شنیده می‌شد. در حدی که صدای من به خوبی شنیده نمی‌شد. در واقع نمایندگان غالبا با حرف‌های من مخالف بودند. یکی از دوستان می‌گفت کنار آقای امامی کاشانی نشسته بودم و در حال صحبت بودیم. وقتی سرو صدا بلند شد، آقای امامی گفت صبر کن ببینیم این شیخ چه می‌گوید. سکوت کردیم. پس از لحظاتی وقتی که روشن شد شما چه می‌گویید، امامی کاشانی البته با لحنی دلسوزانه گفت: ببیین! این شیخ بیچاره را هم فریب داده‌اند! افراد خوش‌قلب مجلس و مخالف دیدگاه من، چنین می‌پنداشتند.

به هر تقدیر سخنان من پایان یافت. وقتی تنفس اعلام شد، هنوز در جای خود نشسته بودم که آقایان دعایی و خاتمی خود را به من رساندند و جلو من ایستادند. هر دو در مقام هم‌دلی صریحا گفتند حق با شماست، این لایحه خیلی ایراد دارد. من که برآشفته بودم، گفتم: پس چرا حرفی نمی‌زنید؟! …

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/101618
👍14👎3😱3🔥1
«این آخوندها»؛
به بهانه‌ی واکنش‌ها به درگذشت محمود دعایی


زیتون-فرید بهمنش: درگذشت محمود دعایی، سرپرست روزنامه اطلاعات، عمل‌کرد و شخصیتِ «استثنایی» او با واکنش‌های متفاوت و متضادی همراه بود.

هادی خانیکی در وصف او نوشت: دعایی در دگرگونی‌های ایام، همیشه «پل» بود نه «دیوار»؛ «حلقه وصل» بود نه «ابزار فصل». و علی افشاری او  از «تحکیم‌کنندگان استبداد دینی»  دانست و «خادم بی‌چون و چرای مستبدان و ظالمان» که «بر دست‌شان بوسه می‌زد».

روزنامه‌نگاران هم از سبک مدیریتی او در «بی‌خاصیت کردن روزنامه اطلاعات» انتقاد ‌کردند.

با درگذشت دعایی اما بهانه‌ی فراهم شد که باز هم لفظ «آخوند» مورد نوازش ناراضیانِ حکومت دینی قرار گیرد.

«در کج اقبالی و بداحوالی این بندگان خدا همین بس که کسی در سوگ حجت‌السلام دعایی، مدیر روزنامه اطلاعات، نوشت: او نشان داد که هم می‌توان آخوند بود و هم آدم خوبی بود».

این  کامنتِ فیس‌بووکی از  بهمن احمدی‌عمویی، روزنامه‌نگار و زندانی سیاسی سابق، است و البته یکی از «محترمانه‌ترین» کامنت‌هایی که این روزها نه تنها در شبکه‌های اجتماعی بلکه از مردم‌ کوچه و بازار می‌توان در باره‌ی «آخوند‌ها» شنید.‌
شواهدی وجود دارد که کار از سخن و کامنت گذشته است و  خشم مردم از حکومت و قدرت روحانیانِ درباری  به اعمال خشونت کشیده شده.

حمله به امام جمعه‌ی اصفهان که هم‌زمان عضو مجلس خبرگان رهبری است، تنها یکی از نمونه‌هایی است که عمق خشم از روحانیون قدرتمند جمهوری اسلامی را جلوه‌گر می‌سازد.

در جریان  این حمله، گردن یوسف طباطبایی‌نژاد که از او با لفظ «آیت الله» نام برده می‌شود، چند خراش سطحی برداشته است.

آن سوتر در شمال ایران، رحیم توکل، نماینده مازندران در مجلس خبرگان نیز،  از حمله جان سالم به در برد اما سه روحانی دیگری که در مشهد مورد حمله قرار گرفتند، به این اندازه خوش‌شانس نبودند و یکی از آنان جان خود را از دست داد.
اینها نمونه‌های معدود و البته بی‌سابقه‌ای از شکل گرفتن یک رویه‌ی خشن و عصبانی است که ظاهرا، شباهتی به جریانی هدایت‌شده ندارد و صرفا مبیّن عصبانیت شهروندانی‌ست که از شدت فقر و گرانی بر سر خشم آمده و روحانیون را عامل فساد و تباهی و مقصر اصلی آسیب‌هایی می‌دانند که در حکمرانی جمهوری اسلامی، بیش از هر وقت و دوران دیگری، نمایان شده است.
[…]

یکی از طبقات بالایی که در حاکمیت جمهوری اسلامی و در اغلب نهادهای دولتی، صاحب قدرت و ثروت شده‌اند، روحانیون هستند. یعنی همان قشری که در دهه‌های پیشین قبل از انقلاب ۱۳۵۷، با مبالغ اندکی موسوم به «شهریه»، در کار تعلیم دین و کمک به تقویت فضای معنوی جامعه بودند. اما حالا ورق برگشته و آنها به نمادی از دینداران و هادیان دینی تبدیل شده‌اند که «حفظ نظام» را از اوجب واجبات می‌دانند و بر عکس شهروندان عادی، معتقدند که ایران در مسیر درستی پیش می‌رود.

این گروه، در سایه و موهبت بیعتی به نام سرپا نگه داشتن حاکمیت و «ولایت» به مثابه‌ی رسالت و ماموریتی مقدس، غالبا از ثروت و رفاه برخوردارند. در نتیجه، مردم به این باور جمعی رسیده‌اند که اولا همه‌ی تقصیرات و نواقص، به ناکارآمدی و نابلدی روحانیون ربط دارد و دوم این که کل بودجه و اعتبارات ایران، توسط این گروه، بلعیده می‌شود.
به همین خاطر است که حالا، به مراتب بیشتر از سابق، از زبان مردم عادی و در کوی و برزن، این عبارت توام با عصبانیت را می‌شنویم: «این آخوندها!»

بدون شک، در میان روحانیون و مبلغین دینی و طلاب هم افراد تنگدست و فقیر وجود دارند و هم روحانیون وارسته‌ای که خود را در کنار مردم نگه داشته و منتقد وضعیت موجود هستند. اما مرور مواضع روحانیون، این حقیقت زنده را به نمایش می‌گذارد که روحانیون منتقد، پاکدست، حق‌طلب و نگرانِ مردم، در اقلیت قرار دارند؛ اقلیتی که گاه نادیدنی و «چشم‌پوشیدنی» می‌شود.

نکته‌ی مهم‌تر این‌که برای عامه‌ی مردم امکان تفکیک «نهاد» از «فرد» وجود ندارد، مخصوصا اکنون که نهادِ روحانیت در قدرت است.

لذا عجیب نیست وقتی که می‌بینیم در جامعه‌ی امروز ایران، خشک و تر با هم می‌سوزد و بخش غالب مردم، خشم و انتقاد خود را معطوف به «روحانی» و «سپاهی» کرده‌اند و آنان را مقصر می‌پندارند.

پیش‌تر، نهاد مهم و قدرتمند «مرجعیت»، در کنار مردم بود. اما حالا بسیاری از مراجع و روحانیون مشهور، یا به قدرت آلوده‌اند یا از نعمات آن برخوردارند و یا حفظ «نظام شیعی» را اولویت اول خود می‌دانند، به همین خاطر مردم را به تحمل گرسنگی و مبارزه با نفس و  یا خوردن «اشکنه» دعوت می‌کنند یا همچون جوادی آملی، خیلی دیر و خیلی کوتاه، در مورد خطرات سپردن اقتصاد به «کارگزاران ابله»، جمله‌ی کوتاهی و کنایه‌آمیز می‌گویند و می‌گذرند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/101740
👍25😱1