زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
جابه‌جا کردن خاکریزها
کارزاری موفق یا «قرآن بر سر نیزه»؟


کمپین‌ها به دنبال انعطاف‌پذیر کردن ساختارهای متصلب،‌ شکل‌دادن به هنجارهایی روزآمد و به عقب‌راندن دست و پای حکومت از محدوده‌ی آزادی‌های شخصی ـ فردی‌اند.

در شرایطی که حکومت انقلابی در ایران خوشحال از چینش نیروهاست که دو قطبی «باحجاب» و «بدحجاب» را تشدید کرده، کمپین «محجبه‌ام و با گشت ارشاد مخالفم»، توانسته بخشی از نیروهای خودی را به دلیل اعمال سیاست‌های خشونت‌آفرین علیه زنان از دست بدهد و این دو قطبی خنثی شود. و این نشانه‌یِ در نظرگرفتن یکی از مهّم‌ترین متغییرها در این کمپین‌ است؛ یعنی راه‌اندازی کارزارها و کمپین‌هایی که اعضای بیش‌تر و متنوع‌تری از لایه‌ها و گروه‌های اجتماعی را به خود جذب کند تا در نهایت در فرآیندهای اعتراضی قرار گیرند.

امّا تغییر این کمپین به «محجبه‌ام و مخالف حجاب اجباری‌ام» ضربه‌ی محکم‌تری به ستون متزلزل ارزش‌ها و قطب‌بندی‌های جمهوری اسلامی بود. زنان معترض نه تنها اعلام کردند که با «گشت ارشاد مخالفیم» بلکه منتقد سفت و سخت هرگونه تحمیل پوشش اجباری نیز هستیم.

متن کامل در زیتون

@Zeitoons
👍9👏1
جابه‌جا کردن خاکریز‌ها؛ چه‌کسی می‌برد، چه‌کسی می‌بازد؟
کارزاری موفق یا «قرآن بر سر نیزه»؟

این کارزار ابتدا با هشتگ «محجبه‌ام و مخالف گشت ارشادم» و  در ادامه #محجبه‌ام_و _مخالف_حجاب_اجباری‌ام» خیلی زود توانست پیام خود را در شبکه‌های اجتماعی بگسترد و به همین سبب با واکنش‌ها، مخالفت‌ها و انتقادهای فراوانی مواجهه شد.

یک کارزار موفق: همراهان این کارزار توانسته بودند نظر مخاطبان را خیلی ساده و سریع به تفاوت جدی میان «حجاب»، «بی‌حجابی» و «حجاب اجباری» جلب کنند. آنها هم‌چنین توانستند «گشت ارشاد» را در تقابل با مفهوم حجاب قرار دهند. همراهی با این کمپین، به‌خاطر محتوای هشتگ، هزینه بسیار کمتری داشت و امکان همراهی شهروندان عادی را فراهم می‌کرد. افزون بر اینها، این کمپین توانسته بود تفاوت سبک‌های مختلف زندگی و پوشش و باورهای شهروندان را در شعار خود اعلام و به رسمیت بشناسد.

ساز مخالف: جمعی از براندازان منتقد یا مخالف این کارزار هستند. آنها می‌گویند که عبارتِ «با گشت ارشاد مخالفم»سبک‌های زندگی مختلف و حجاب اختیاری را به‌رسمیت نشناخته‌است و فقط با برخورد گشت ارشاد مشکل دارد.  این گروه اگرچه عموما از مخالفان حجاب اجباری و حتی حجاب هستند اما این کارزار را به تقلیل دادن مخالفت با حجاب متهم کردند. گاهی هم گفتند که «اصلاح‌طلبان» قصد مصادره حرکت مبارزه با حجاب را دارند که این روزها اوج گرفته است. از این مخالفت‌ها می‌شد نشانه‌های رقابت جریان‌های سیاسی را هم مشاهده کرد.

واکنش‌ها و مخالفت کارگزاران جمهوری اسلامی  با این کارزار، نشان می‌دهد آن‌ها نگران تأثیر این کارزار بر اصول‌گرایان و پایگاه رأی سنتی خود هستند.
امام جمعه و نماینده‌ی خامنه‌ای در استان البرز با بیان اینکه «دشمن» تلاش می‌کند با «راه‌اندازی خط تحریف پویشی» با عنوان «من محجبه و مخالف حجاب اجباری‌ام»، «ناکامی‌های» خود را جبران کند، گفت: «این پویش مشابه قرآن بر سرنیزه کردن سپاه معاویه در جنگ صفین است».

پرونده‌سازی: سید پویان حسین‌پور، معروف به «آسید» از چهره‌های امنیتی و پرونده‌ساز در توئیتر، کمپین «محجبه‌ام و مخالف گشت ارشادم» را «مشکوک» خواند و محمدرضا جلایی‌پور و مسیح علی‌نژاد را «دو لبه‌ی یک قیچی» دانست که پروژه‌ی مشترک «براندازی جمهوری اسلامی» را دنبال می‌کنند. او در روزهای گذشته و در طی توئیت‌های مختلفی و با طرح ادعاهایی بی‌اساس به محمدرضا جلایی‌پور حمله کرد که قصد دارد «با سوارشدن بر موج نارضایتی بانوان مذهبی، کمپینی به نام اعتراض به گشت ارشاد» را، امّا با هدف نشانه‌گرفتن اصل حجاب «سازمان‌دهی کند».

کمی عمیق‌تر؛ چه کسی می‌برد و چه کسی می‌بازد؟

کمپین‌ها نیز به دنبال انعطاف‌پذیر کردن ساختارهای متصلب،‌ شکل‌دادن به هنجارهایی روزآمد و به عقب‌راندن دست و پای حکومت از محدوده‌ی آزادی‌های شخصی ـ فردی‌اند.

در شرایطی که حکومت انقلابی در ایران خوشحال از چینش نیروهاست که دو قطبی «باحجاب» و «بدحجاب» را تشدید کرده، کمپین «محجبه‌ام و با گشت ارشاد مخالفم»، توانسته بخشی از نیروهای خودی را به دلیل اعمال سیاست‌های خشونت‌آفرین علیه زنان از دست بدهد و این دو قطبی خنثی شود. و این نشانه‌یِ در نظرگرفتن یکی از مهّم‌ترین متغییرها در این کمپین‌ است؛ یعنی راه‌اندازی کارزارها و کمپین‌هایی که اعضای بیش‌تر و متنوع‌تری از لایه‌ها و گروه‌های اجتماعی را به خود جذب کند تا در نهایت در فرآیندهای اعتراضی قرار گیرند. امّا تغییر این کمپین به «محجبه‌ام و مخالف حجاب اجباری‌ام» ضربه‌ی محکم‌تری به ستون متزلزل ارزش‌ها و قطب‌بندی‌های جمهوری اسلامی بود. زنان معترض نه تنها اعلام کردند که با «گشت ارشاد مخالفیم» بلکه منتقد سفت و سخت هرگونه تحمیل پوشش اجباری نیز هستیم.

زنان و شهروندان معترضی که خاکریزهای مبارزه با «حکومت انقلابی» را جلوتر بردند، برنده‌ی واقعی این کارزارها هستند. پس بدیهی است که حکومت با از دست‌دادن هر روزه‌ی نیروها و سپرهای مقاومتی‌اش، دست به دامان دندان‌کاری‌های «رایحه خانم»ها در شهر و پرونده‌سازی‌های «آسید»ها در فضای مجازی شود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/103677
👍12
حجاب اجباری در گفت‌وگو با نواندیشان دینی


تاریخ انتشار: ۲ مرداد ۱۴۰۱

زیتون– در سال ۱۳۹۵، اولین سال فعالیت سایت زیتون، در پرونده‌ای ویژه نظر برخی از نواندیشان دینی را ، اعم از شیعه و سنی، پیرامون موضوع حجاب اجباری و حد و حدود حجاب اسلامی جویا شدیم. در این روز‌ها که به یُمنِ کنش‌گری شهروندان و کارزارهای فضای مجازی، این موضوع بیش از پیش مورد توجه جامعه و حکومت قرار گرفته است، برای انعکاس نظر این نحله از صاحب‌نظران دینی، پرونده را باز نشر می‌کنیم.
این پرونده به‌زودی از سوی انتشارات زیتون نیز منتشر خواهد شد.
***

در قرآن و روایات سندی برای پوشش اجباری وجود ندارد  | گفت‌وگو با صدیقه وسمقی
حجاب اجباری عواقبی وخیم‌تر از بی‌حجابی دارد  | گفتگو با محمدابراهیم ساعدی رودی
اجبار جامعه به حجاب، نه وظیفه فقهاست و نه وظیفه دولت | گفتگو با حسن فرشتیان
در قرآن، هیچ کیفری دنیایی برای بی‌حجابی وجود ندارد | گفتگو با عبدالعلی بازرگان
حجاب اجباری و حجاب اختیاری در ترازوی اخلاق | گفتگو با سروش دباغ
حجاب اجباری نه اخلاقی است نه دینی | گفتگو با محمدتقی فاضل میبدی
حجاب پدیده‌ای فرهنگی متأثر از تمدن‌ها | محمد حسینی
👍16
مهدی کروبی: با حجاب اجباری مخالف هستم و کار بدی هم بود که حجاب اجباری شد



حسین کروبی در گفت‌وگویی کوتاه با انصاف نیوز دیدگاه مهدی کروبی را درباره حجاب و حجاب اجباری روایت کرده است.

فرزند آقای کروبی به این سوال که «اخیرا آقای کروبی درباره‌‌ی حجاب موضعی داشتند که باعث به وجود آمدن بحث‌هایی شد. نظرتان را درباره‌ی بحث‌هایی که در این ارتباط مطرح شده چیست؟ و دیدگاه آقای کروبی به طور مشخص درباره‌ی موضوع حجاب و برخوردهای اخیر چه بوده است؟» پاسخ داده است که در پی می‌آید:

من مدتی بود که به امیکرون مبتلا شده بودم و حاج آقا را ندیده بودم تا چند شب قبل که خدمت‌شان رسیدم درباره‌ی همین بحثی که ایشان در منزل آقای کواکبیان مطرح کرده بودند صحبت شد. آقای کروبی در این باره سه مطلب به من گفتند:

۱. «حجاب یکی از احکام ضروری اسلام است ولی مگر با زور می‌شود کلیه احکام اسلام را اجرا کرد و ما چیزی به نام تحمیل نداریم، لذا من به شخصه با حجاب اجباری مخالف هستم و کاری هم که چند سال بعد از انقلاب شد و حجاب اجباری ایجاد شد اقدام نادرست و یک کار سیاسی بود و کار بدی هم بود که حجاب اجباری شد. هیچ کاری را با اجبار نمی‌توان انجام داد همانطور که کار رضا خان غلط بود، این کار هم غلط است».

۲. دومین بحثی که حاج‌آقا مطرح کردند این بود که «امر به معروف همیشه اول شامل حکومت می‌شود. چون اگر حکومتی فاسد شود این موضوع می‌تواند همه را فاسد کند؛ چه نهادهای زیرمجموعه‌ی خودش را چه مردم. اصلا بر اساس فلسفه‌ی امر به معروف در ابتدا شامل حاکمیت می‌شود».

۳. سومین بحث ایشان موضوع برخوردهای زشت و خشنی است که توسط گشت‌های امر به معروف [ارشاد] می‌شود. حاج آقا معتقد بود که «کارهایی که الان دارد صورت می‌گیرد به‌خاطر تحت‌الشعاع قرار دادن فقر و فساد و تورم و گرانی که الان در جامعه وجود دارد و مردم را عاصی و خسته و ناامید کرده است. این نوع برخوردهایی که می‌شود علاوه بر آنکه بسیار زشت است به‌خاطر تحت‌الشعاع قرار دادن این موارد است.

https://www.zeitoons.com/103744
👍16
«اگر در اوکراین نجنگیم…»
افزایش عمق استراتژیک تا کی‌یف؟

این جنگ حتی پرده از عمق وابستگی‌ها و اتحادهای نانوشته‌ای برداشته که سال‌ها در پستوی اتاق‌های تودرتوی سیاستمداران پنهان بوده‌اند. بمب‌های روسی همه‌جا مثل هم عمل می‌کنند و عکس‌های  اوکراین هر روز که می‌گذرد با عکس‌های سوریه شبیه‌تر می‌شود.دیر نیست که در میانه جنگ اوکراین، پرچم جمهوری اسلامی، در جای‌جای میدان جنگ پشت سر نیروهای روسی دیده ‌شود.

حسین شریعتمداری، رمز سخنان خامنه‌ای را در دیدار با پوتین گشود و امنیت ایران را با امنیت روسیه پیوند داد و با یادآوری حضور ایران در سوریه، راه را  برای دخالت ایران در جنگ اکراین باز کرد و نوشت جمهوری اسلامی «مقابله روسیه با آمریکا و ناتو در اوکراین را بخشی از امنیت خود دانسته و به طور منطقی و طبیعی از آن حمایت می‌کند».

هشدار مقامات آمریکایی و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، تحلیل سرویس‌های اطلاعاتی غرب، رویکرد رسانه‌های وابسته به نظام و از همه مهم‌تر سخنان علی خامنه‌ای نشان می‌دهد که تصمیم خود را گرفته‌اند؛ بریدن اندک رشته‌های اتصال به غرب و آویختن به ریسمان نه‌چندان محکم و مطمئنِ شرق.

متن کامل در زیتون

@Zeitoons
👍22
چه‌کسی جز علی خامنه‌ای می‌توانست…
ابوالفضل قدیانی

چه کسی بیشتر از علی خامنه‌ای توانسته ایمان دینی مردم را تضعیف کند و با ابزاری کردن دین جهت سرکوب، تحمیق و فریب مردم و ایجاد اختناق ، اکثریت جوانان کشور را دین‌گریز و دین‌ستیز کند؟ چه کسی بیش از علی خامنه‌ای توانسته امید و خوش‌بینی مردم را نسبت به آینده تبدیل به ناامیدی و یأس و افق دید آنان را تاریک کند به‌طوری که در صد حیرت‌آوری از جوانان کشور دنبال مفری می‌گردند که خود را از شر وی و سرکوبگرانش  و بن‌بستی که برای کشور ایجاد کرده خلاص کنند، تا شاید بتوانند در فضایی آزاد به آرامش و عدالت نسبی دست یابند. البته علیرغم این اوضاع اسفبار و سعی و تلاش بسیار حکومت جهت ناامید کردن مردم از تغییر نظام، مردم همچنان به تغییر نظام جمهوری اسلامی امیدوارند.

چه کسی جز خودکامه متکبر ایران علی خامنه‌ای می‌توانست چنین دولت نا لایق بی‌کفایت و ناکارآمدی را با سوء مدیریت شدید به مردم تحمیل کند که سقف تفکر رئیسش آن است که به مردم به چشم مساکینی بنگرد که منتظر یک وعده طعام از طرف دولت دست‌نشانده‌اش می‌باشند؟ کدام دشمن بیشتر از علی خامنه‌ای می توانست این چنین آرامش و امنیت را از مردم سلب کند و نا امنی را در جامعه تا حدی گسترش دهد که جامعه ایران در ردیف پر استرس ترین و مضطرب‌ترین جوامع در میان کشورهای جهان قرار گیرد؟

البته پر روشن است که هنگامی که جبار ایران از امنیت دم می زند منظورش امنیت شخص خود، اعوان و انصار و طرفدارانش می باشدکه در صد اندکی از ملت ایران را تشکیل می‌دهند. اساساً میان امنیت علی خامنه‌ای و طرفدارانش از یکسو و امنیت مردم از سوی دیگر نسبتی معکوس برقرار است . تمام تلاش وی بر این معطوف است که با ایجاد نا امنی در میان مردم، سکوت قبرستانی در جامعه ایران ایجاد کند. آیا کسی مانند علی خامنه‌ای می‌توانست این چنین ثروت و سرمایه ملت را به غارت و چپاول برد و بخش عظیمی از این سرمایه را هزینه‌جاه‌طلبی ها و قدرت‌طلبی‌های خود کند و مابقی را در نهادهای پیدا و پنهانی که مستقیماً تحت امر و سلطه وی قرار دارند گردآوری کند و مردم را در فقر و فلاکت به خاک سیاه بنشاند؟

آیا دشمنی جز علی خامنه‌ای می‌تواند این چنین کشور را در خدمت بزرگترین دشمن تاریخی ایران یعنی روسیه قرار دهد و این طور کمر به خدمت پوتین فاشیست آدم‌کش ببندد و تمامی منافع ملت ایران را یکسره فدای منافع او و روسیه کند تا آنجا که پوتین و عواملش تصمیم بگیرند که ایران قرارداد برجام را امضاء کند یااز امضاء خود داری کند؟

در حقارت او همین بس که در ملاقات اخیر خود با پوتین به تملق‌گویی او پرداخت و در توجیه تجاوز نظامی پوتین یه اوکراین و ارتکاب جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت وی با بیشرمی دروغ های گوبلزی او را تکرار کرد :«چنانچه شما ابتکار عمل را به دست نمی گرفتید طرف مقابل با ابتکار خود موجب جنگ می شد». بعد از این ملاقات شوم و زیانبار برای ملت ایران مزدوران و سرسپردگان مطبوعاتی علی خامنه‌ای مشغول زمینه‌سازی و توجیه برای همراهی با پوتین فاشیست و شرکت در جنگ علیه اوکراین شده‌اند که تاوان کمرشکن آن به ملت ایران تحمیل خواهد شد…

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/103803
👍39❤4🤬2👎1
کدام اسلام؟ به بهانه‌ی مناقشاتِ سروش و کدیور
رضا رمضانی خورشیددوست

نوشته‌ی اخیر دکتر سروش درباره‌ی دکتر کدیور دل را می‌شکند. موضوع اصلی تفاوت مواضع دو اندیشمند است که به تعاملات نامطلوبی انجامید. کاش چنین نمی‌شد. حتی اگر هم دو اندیش‌مند نسبت به هم کم‌لطفی کنند، آرزو بر این است که داوری‌های علاقمندان دو طرف به دور از کم‌لطفی‌های مقدر باشد.
[…].

آنچه بین کدیور و سروش می‌گذرد، مناقشه بین “تغییر” و “ثبات” یک “موضوع” است. این صرفا به اسلام برنمی‌گردد، بلکه نوعی از رویکر برای شناخت “موضوع” به طور کلی است. هنگامی که “تغییرپذیری” مرزها یا بنیان‌های موضوع، به “اسلام” به عنوان “موضوع معین مربوط می شود، بحث حساس می‌شود. زیرا “کدام اسلام؟” موضوعیت ویژه می یابد.

لازم است یادآوری شود که این موضوع فقط برای دین مطرح نیست. وقتی “مشخصه‌ها”ی یک “موضوع” “تغییر معتنابه” کند- به عبارت دیگر، موضوع “تغییر پارامتریک” کند- “ثبات” موضوع دست‌خوش “تغییر” می‌شود؛ در نتیجه، “موضوع پیشین” به “موضوعی پسین” – که “موضوعی دیگر” است- بدل می‌شود. در این‌صورت منطقی و معمول است که پرسیده شود: “کدام موضوع؟” مورد بحث است، پیشین یا پسین؟ موضوع “پسین” کماکان چه مشخصه‌هایی از موضوع “پیشین” دارد؟ آیا می‌توان محتوای دگرگون شده‌ی “موضوع پسین” را با همان نام “موضوع پیشین” خواند؟ وقتی این تبدیلات با “ارزش” پیوند می خورد، مناقشه بر سر این پرسش‌ها اهمیت ویژه می‌یابد.

برای نمونه، همه‌ی این پرسش‌ها در مباحث “خلاقیت و نوآوری”، به ویژه در “ثبت اختراع” مطرح است. کسی اختراعی را “تعریف” و ثبت می کند. دیگری تغییراتی در مشخصه‌های آن اختراع می‌دهد. برخی پرسش‌های بنیادین مطرح می‌شود. برای نمونه، چه میزان تغییر در مشخصه‌هتی اختراع پیشین موجب تغییر در چیستی آن اختراع می‌شود ؟ آیا “اختراع پیشنهادی” همان “اختراع پیشین” است؟ آیا اختراع جدید، مجاز است که عنوان همان اختراع قدیم را داشته باشد؟ در اینجا بحث “کدام موضوع” به صورت “کدام اختراع” مطرح می‌شود.

مناقشات سروش و کدیور بر سر “کدام اسلام؟” است. آیا باور به وجود خدا، پیامبری و قرآن از مشخصه‌های اسلام است یا نیست؟ این پرسش بسیاری از مخاطبان از سروش است که توسط کدیور به سبک سیاق خاص خودش مطرح شده است. چرا سروش باید پاسخ بگوید؟ سروش در این زمینه با قبول و اعمال رویکر “تغییرپذیری” گسترده در اسلام، طرحی نو در انداخته است. انتظار می‌رود که وی در جایگاه مبدع بحث، به این پرسش سه موضوعی بنیادین، پاسخ روشن دهد. بی پاسخ ماندن این پرسش‌ها و ابهامات ذهنی ناشی از آن، امروز جدل‌های پرتنش می‌آورد و توان و زمان بسیار تلف می‌کند. تجربه‌ی شش دهه‌ی پیشین جامعه‌ی ما، نشان داد که جدال‌های در تاریکی مانده‌ی امروز، به ستیزهای خونین فردا منجر می‌شود.

متآسفانه نشانه‌های شوم مصیبت‌های فردا در «انگ‌زنی» و «تحقیر» در نوشته‌های متبادل امروز، دیده می‌شود. انتظار می‌رود که به خاطر آرامش امروز و رفع مخاطرات فردا از این روش تخفیف و تحقیر دوری شود. با پاسخگویی کوتاه و کناری، بدون پرداختن به موضوع‌های اصلی، نمی‌توان نطفه‌ی نقار را برکند و عقده‌های فروخفته را گشود. پرسش‌های بنیادی، پاسخ‌های بنیادین می‌طلبد. با پیشینه‌های هر دو پژوهش‌گر، نه انگ تکفیر به دکتر سروش می‌چسبد و نه قشری بودن و تکفیرگری به دکتر کدیور.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/103810
👍29👎5
«حکومت تحمیل حجاب را از دستورکار خارج کند»؛
بیانیه ۲۱ تن از فعالان مدنی و سیاسی



زیتون- زهرا رهنورد و سید مصطفی تاج‌زاده به همراه ۱۹ تن از فعالان مدنی و سیاسی سرشناس در بیانیه‌ای سیاست حجاب اجباری را «اشتباه» و استمرار آن را «اشتباهی بزرگتر» خوانده و نسبت به عواقب آن هشدار دادند.

در بخشی از این بیانیه که به امضاء ۲۱ نفر از جمله ۱۵ نفر از زنان محجبه‌ی سرشناس رسیده، آمده است:«واقعیت این است که سیاست حجاب اجباری و به عبارتی تعیین شکل پوشش زنان توسط حاکمیت و اجبار نمودن بانوان محترم اعم از مسلمان و غیرمسلمان به پوشاندن موی سر خود، سیاستی بی فایده و پرهزینه بوده است که از سویی به چالش های جدی میان مردم و اسلام، و از دیگر سو میان مردم و حاکمیت، و مردم و مردم، انجامیده است»

اسامی امضاءکنندگان:
شهربانو امانی – مصطفی تاج زاده – فاطمه راکعی – زهرا ربانی املشی – علی رضا رجایی – حسین رفیعی – زهرا رهنورد – پروانه سلحشوری – احسان شریعتی – فیروزه صابر – طاهره طالقانی – طیبه طالقانی – سمیه طهماسبی – حسین کروبی – الهه کولایی – فاطمه گوارایی – فخرالسادات محتشمی پور – احمد منتظری – آذر منصوری – صدیقه وسمقی – فائزه هاشمی

متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار زیتون قرار گرفته است در ادامه می‌آید:

https://www.zeitoons.com/103862
❤3👍2
سپیده رشنو و تصویری از خدای دهه‌ی شصت

زیتون-یلدا امیری
: چون گلدان خالی لب پنجره، پر از خاطرات ترک خورده‌ایم، مظلومیت اگر شکل داشت، شکل تو بود. (توییت یکی از کاربران فضای مجازی در حمایت از سپیده رشنو)

جمهوری اسلامی در عرض دو هفته زنی را به نمادی از دو مفهوم والای بشری تبدیل کرد؛ سپیده رشنو ۲۵ تیر ۱۴۰۱ پس انتشار گسترده فیلم درگیری با زنی محجبه بر سر حجاب اجباری، توسط اطلاعات سپاه بازداشت شد و بسیاری از کاربران فضای مجازی او را نماد شجاعت نامیدند و شامگاه ۸ مرداد فیلم اعترافات اجباری او با صورتی کبود از صدا و سیمای حکومتی پخش شد و این بار به نماد مظلومیت برای مردم تبدیل شد.

حتی برخی از کاربران فضای مجازی با اشاره به محرم و روایت مظلومیت امام سوم شیعیان و یارانش از سپیده رشنو حمایت کردند.

کاربری نوشت: امسال برای #سپیده_رشنو و تمام کسانی که در #جمهوری_اسلامی شکنجه شدند، زندانی شدند، رنج بردند هم گریه کنید. #محرم_۱۴۴۴

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/103829
👍10😱1
اسلام‌ستیزی بدیل اسلام‌گرایی 
احسان ابراهیمی

(در حاشیه مناظره داریوش محمدپور و آرش جودکی در  برنامه پرگار بی‌بی‌سی؛ اسلام ‌هراسی یعنی چه؟)

یکی از جدی‌ترین مولفه‌هایی که بعضی از گرایش‌های اسلام‌ستیز در کاربرد مفهوم اسلام‌ستیزی نادیده می‌گیرند، زمینه و زمانه شکل‌گیری آن است؛ زمانه و زمینه‌ای که دقت و تأمل در آن، نوع مواجهه کلان و جدی را به این مفهوم دست‌خوش تغییر خواهد کرد.

در تحولات تاریخی رویارویی غرب مسیحی با خاورمیانه و شمال آفریقای مسلمان، پس از جنگ‌های صلیبی، و پایان قرون وسطی، اصلی‌ترین عنصر تعیین‌کننده، استعمار و حضور نظامی بوده است و این حضور که ریشه در برتری نظامی، فن‌آوری و مدرنیزه دارد، واکنش‌های استقلال‌خواهانه و آزادی‌خواهانه در کشورهای مستعمره و اشغال‌شده را نمایان ساخت. این جنبش‌ها و نهضت‌های بیداری و رهایی‌بخش با دو عنصر «وطن‌پرستی» و «هویت دینی» شکل گرفت.
هویت دینی خود را در احکام شرعی و غنای موضوعی که در فقه اسلامی پنهان بود، متبلور ساخت؛ در کنار نوعی از وطن‌پرستی و ارجاع به گذشته درخشان به‌ویژه در دوره‌ای که غرب در تاریکی قرون وسطی بود و تمدن‌های اسلامی دوران پرشکوهی داشتند. این دو عنصر پرطنین بعدها خود را ذیل مفهوم «اسلام‌گرایی» سامان دادند. به دیگر سخن، جنبش‌های اسلام‌گرایی که در اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ در اغلب کشورهای مسلمان در واکنش به استعمار کشورهای غربی مسیحی سربرآوردند، دو عنصر اصلی شریعت‌گرایی و وطن‌پرستی داشتند. البته که کارنامه این جنبش‌ها در کشورهای مختلف، متفاوت است و نوع مواجهه کشورهای غربی نیز در سرشت و نتیجه این جنبش‌ها مدخلیت تام دارد، اما برساختن گفتمانی که بتواند با استعمار غربی و حس عقب‌ماندگی کشورهای مسلمان رویارویی داشته باشد، جملگی دو پایه شریعت‌گرایی و وطن‌پرستی داشتند.
گرایش‌های معتدل درون اسلام‌گرایی خود را در قالب «اخوان المسلمین» نشان داد و گرایش‌های بنیادگرایانه‌تر و انقلابی‌تر در شکل «فداییان اسلام» «طالبان» «بوکوحرام» و این اواخر «داعش». اما ریشه و سرچشمه هردو، همان استعماری بود که توسط کشورهای غربی (با اکثریت مطلق مسیحی) در کشورهای عضو «منا» (mena) مسلط شده بود. این نفرت از حضور دولت‌های غربی مسیحی منجر به نفرت از مسیحیت و تأکید بر هویت اسلامی به عنوان بدیلی برای آن شد و رنگ تند مذهب در این جنبش‌های استقلال‌خواهانه ضداستعماری علاوه بر همان تصور غنا در فقه و شریعت اسلامی، واکنشی دینی به مسیحیت غربی بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/103834
👍9
 «هدف ارعاب مخالفان است»؛
بیانیه جمعی از فعالان مدنی و سیاسی در واکنش به برخوردهای اخیر با اعتراض‌ها



زیتون-۷۵ نفر از فعالان سیاسی و مدنی با انتشار بیانیه‌ای هدف از بازداشت‌های گسترده اخیر و برخوردهای خشونت‌بار با مخالفان حجاب اجباری را «ارعاب مخالفان» خوانده و آن را نشان از «ضعف و ناتوانی و استیصال» حکومت در حل بحران‌های کشور دانستند.

امضاء‌کنندگان بیانیه با اشاره به این‌که «روشنفکرانِ عرصه عمومی و چهره‌های سیاسیِ منتقد که خواستار اصلاحات ساختاری هستند، آماج تهاجم قرار گرفته‌اند» یادآوری کرده‌اند که «در غیاب روشنفکران سیاسی، جنبش‌های اعتراضی و مطالباتیِ خودانگیخته‌ی مردمی ممکن است به سردرگمی‌ها و بیراهه‌هایی کشیده شود که سایر جنبش‌های تحول‌خواه دهه‌ها‌ی اخیر در خاورمیانه و جهان عرب بدان گرفتار شده‌اند».
متن کامل این بیانیه که برای انتشار  در اختیار زیتون قرار گرفته است در پی می‌آید.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/103866
👍4
«علنا شلیک می‌کنند»؛ 
گزارش عفو بین‌الملل در خصوص اعتراضات ایران

زیتون
-سازمان عفو بین‌الملل گزارش تحقیقی مفصلی در مورد «برخورد نیروهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی با اعتراضات اردیبهشت و خرداد ۱۴۰۱» منتشر کرده و از جامعه بین‌المللی خواسته است که«به تعداد کشته‌ها و مجروحان سرکوب‌ها در ایران که به‌طرز هشداردهنده‌ای بالاست واکنش نشان داده و نقش مهم خود را در تضمین پاسخگویی مقامات ایفا کند.»

این گزارش به «سیل خشونت» و استفاده از «گلوله‌های جنگی» در سرکوب اعتراضات سال اخیر پرداخته و خواستار تاسیس یک نهاد مستقل تحقیقاتی و دادخواهی از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد شده است.
گزارش عفو بین‌الملل روز چهارشنبه ۱۲ مرداد با عنوان «علنا شلیک می‌کنند» منتشر شد. در این گزارش تأکید شده است: «جامعه بین‌المللی باید از مقامات ایرانی به خاطر سیل خشونتی که نیروهای امنیتی با مصونیت مطلق علیه معترضان در جنوب غرب ایران در ماه‌های اردیبهشت و خرداد ۱۴۰۱ به راه انداختند، پاسخ بخواهد.»عفو بین‌الملل در این گزارش به مقابله خشونت‌آمیز حکومت ایران با تجمع‌‌ها علیه افزایش قیمت مواد غذایی و همچنین فروریختن مرگبار ساختمان متروپل پرداخته و اعلام کرده که در این اعتراضات دست‌کم چهار نفر کشته و تعداد دیگری مجروح شده‌اند.

در این گزارش آمده که ماموران امنیتی جمهوری اسلامی برای سرکوب اعتراضات به طور غیرقانونی اقدام به شلیک «گلوله‌های جنگی و گلوله‌های ساچمه‌ای شکاری» کرده‌اند.

اعتراضات امسال پس از گران شدن نان و سهمیه‌بندی آن و افزایش چندبرابری قیمت مواد غذایی در تعدادی از شهرهای خوزستان آغاز شد و به استان‌های دیگر گسترش یافت. شهرهای ایذه و دزفول و اندیمشک در خوزستان، بروجرد و دورود در لرستان، جونقان و فارسان در استان چهارمحال و بختیاری، و دهدشت در استان کهگیلویه و بویراحمد و بسیاری شهرهای دیگر صحنه اعتراضات مردم و سرکوب خشونت‌بار حکومتی بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/103883
👍3
«رندی آموز»؛ زندگی آن‌قدرها هم‌ جدی نیست
معنای زندگی از منظر توماس نیگل در گفت‌وگو با جواد حیدری

زیتون-محمدرضا واعظ: توماس نیگل فیلسوف سیاست، اخلاق و ذهن معاصر، استاد بازنشسته دانشگاه نیویورک است او فیلسوفی است که بیشتر به خاطر کارهایی که در حوزه فلسفه اخلاق و فلسفه سیاست در زمینه فلسفه تحلیلی کار کرده است، شناخته می‌شود؛ وی همچنین مقاله معتبری در حوزه فلسفه ذهن و معرفت شناسی دارد با عنوان “خفاش بودن چه کیفیتی دارد؟”.
از قضا برخی از کارهای خوبِ این فیلسوف برجسته در ایران ترجمه شده است و بیشتر این کارها توسط دکتر جواد حیدری ترجمه شده‌اند.
دکتر جواد حیدری، دارای دکترای علوم سیاسی و اندیشه سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس و در حال حاضر عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد‌ هستند و به ترجمه آثار توماس نیگل، از جمله: «این‌ها همه یعنی چه؟»؛ کتابی که با عنوان «درپی معنا» هم ترجمه شده است؛ «اخلاق‌شناسی، برابری و جانبداری و امکان دیگر گزینی»؛ و کتابی که مجموعه مقالاتی با عنوان «پرسش‌های کشنده» است که با همکاری استاد مصطفی ملکیان توسط دکتر جواد حیدری ترجمه شده است، مشغولند.

بحث از معنای زندگی برای مخاطب عمومی‌تر می‌تواند بحث بسیار جذابی باشد و توماس نیگل از جمله کسانی است که فارغ از کار در حوزه معرفت‌شناسی و فلسفه ذهن، به دلیل علاقه‌ای که به حوزه اخلاق و سیاست داشته، از جمله فیلسوفانی است که به سبب کتاب‌های جذابی که دارد، مخاطبان عمومی‌تر، هم در ایران و هم در کل جهان، با او آشنا هستند.

در ادامه پرونده‌ی «فلسفه تحلیلی و زندگی روزمره» دکتر جواد حیدری دعوت ما را برای گفت‌‌وگو درباره «معنای زندگی از منظر توماس نیگل» پذیرفتند. متن این‌ گفت‌وگو در ادامه می‌آید.

https://www.zeitoons.com/103868
👍8
نهی از منکر شیخ تکفیرگر (بخش دوم)
عبدالکریم سروش

اول .لطیفه‌ای است که می‌گویند از کسی پرسیدند: آیا در جمهوری اسلامی شکنجه و اعتراف‌گیری وجود دارد؟ گفت: اصلاً و ابداً! پرسیدند به چه دلیل؟ گفت: مگر ندیده‌اید که چهل و چهار سال پیش در اصل سی و هشتم قانون اساسی نوشته‌اند: «هر گونه شکنجه برای گرفتن اقرار یا کسب اطلاع ممنوع است و اجبار شخص به شهادت، اقرار یا سوگند مجاز نیست». حال حکایت شیخ تکفیرگر است. می‌گوید: من کسی را تکفیر نکرده ام برای اینکه هفت سال پیش کتابی نوشته‌ام در ردّ ارتداد که ترجمه هم شده است. این‌است دلیل دندان‌شکن ایشان! و این همان کسی است که پس از ذکر نام کسروی و علی دشتی صریحاً می‌گوید: سروش و شبستری و وسمقی و امیر معزّی روشنفکرانی «اسلام‌ستیزند» که «دینی متفاوت با اسلام» آورده‌اند [نه قرائتی متفاوت از اسلام] و موجب ” انحلال اسلام” شده اند و از اسلام «فقط ادّعای آن» را دارند و حتی در این ادّعا هم صادق نیستند و «توریه و تقیّه» می‌کنند (کلمات داخل گیومه برگرفته از سخنرانی وی در ۲۷ فوریه ۲۰۲۲ است). یعنی هم سخنانشان را کفر و هم خودشان را کافر و بی‌اعتقاد به اسلام شمرده است.این‌ها اگر تکفیر نیست پس تکفیر چیست؟ و چون خود فهمیده که سخنانش بوی تکفیر می‌دهد، برای دفع دخل مقدر تعارف سرد و سستی می‌کند که من هم‌چنان «آنها را مسلمان و دوست خود می‌دانم»! گویی تناقض گفتار و رفتارش بر کسی مخفی می‌ماند! و چه جای عجب است؟ ازین دست مدعیان بی ‌عمل و واعظان غیر متّعظ در تاریخ فراوان بوده‌اند. همان‌ها که
ترک دنیا به مردم آموزند/ خویشتن سیم و غلّه اندوزند

به این روحانی می‌گویم چه لطف و افتخاری دارد پا در نعلین شیخ قاسم اسلامی کردن و دکتر شریعتی را به تازیانه تکفیر نواختن و بر سر منبر بر کتابش آب دهان افکندن؟ خوشمزه اینکه ادَعای نقد علمی هم می‌کند! گویی آن روشنفکران فرق میان نقد علمی و تکفیر را نمی‌دانند! بالاتر از تکفیر، تکبّری است که در کلام وی موج می‌زند که خود را واصل به اصل اسلام می‌داند و دیگران را نامحرمان محروم!

همه می‌دانند که روحانی مزبور در حدّ و مرتبتی نیست که بتواند کسی را تکفیر کند یا تکفیرش نفوذ و خریداری داشته باشد، یا آن روشنفکران بیمی از تکفیر او یا حاجتی به تأیید او داشته باشند؛ لکن این خصلت قشری‌مذهبان است که چون به جواب از کسی درمانند سلسله خصومت بجنبانند و پای مدَعا را از گلیم لیاقت خود فراتر بَرند و به تیغ خصومت گلوی معرفت را ببُرند و تیغ به‌دست زنگیان مست دهند.

نواندیشان دینی نباید و نمی‌توانند از این بدعت شنیع تکفیر که آب زلال نواندیشی را تیره و تباه کرده، آسان و سبک بگذرند بل شایسته است که تکفیر و تکفیرگران را بالاتفاق نهی و تقبیح کنند.

دوم.آنان که صادقانه غم انحلال اسلام را می‌خورند بدانند همین که هر روز یک مدّعی متوهّم از گوشه‌ای برخیزد و دستگاه تفتیش عقاید باز کند و مفاهیمی من عندی را کنار هم بنشاند و آنها را هسته‌های سخت اسلام بشمارد و دگرگونه‌اندیشان را مرتدّ و ملحد بخواند آنگاه است که از اسلام و مسلمانی جز قیل و قال وجدال ایمان شکن باقی نخواهد ماند و تولیدات انبوه کارخانه کافرتراشی، صورتا و مادتا، به انحلال اسلام خواهد انجامید.

سوم. نیکوست که در پایان این مقاله و این مقابله، سخنی با ناصحان مشفق و منصف که از بالا گرفتن آتش نزاع بیمناک‌اند بگویم که کاش نصایح خود را چنین به تاخیر نمی‌افکندند و وقتی شیخ تکفیرگر از دو سال پیش بنام نقد “دین و قدرت”، رگباری از طعنه و هجمه و تمسخر و تهمت و تخریب شخصیت را بر صاحب این قلم بارید و خُبث‌ها گفت و اهانت‌ها کرد و انفجاری از انزجار را به نمایش گذاشت (و کمترینش این‌که به من بهتان زد که “خادم استبداد دینی “‌ام و با آن طوطی قیاس کرد که “از قیاسش خنده آمد خلق را” و تصویری سخره‌آمیز ازین داستان را بر صفحه رایانه نقش کرد و بسی بیش ازین، آن‌هم به‌نام نقد علمی!)، او را اندرز می‌دادند تا لب فرو بندد و طعن و تهمت را فرو گذارد تا کارش به تکفیر نکشد. من این دو سال را صبوری کردم و مطلقا مقابله‌به‌مثل نکردم تا موجب وهن روشنفکری دینی و شادی دشمنان نشود.

پیر گلرنگ من اندر حق ازرق‌پوشان/ رخصت خبث نداد ار نه حکایت‌ها بود

اما این صبوری نتیجه واژگونه داد ونه بر قدرشناسی بل بر جسارت او افزود تا آن‌که بانگ تکفیر برداشت و نیات نهان خود را آشکارکرد. دیدم دیگر جای صبوری نیست...

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/103916
👍30👎9❤1
مرزهای دین و معرفت دینی، و تکفیر و تفکر
به بهانه‌ی مناقشات قلمی میان کدیور و سروش

اول؛ جمهوری اسلامی با تمام عیب‌ها و ظلم‌ها، این شانس را به ایرانیان داد که پیش از بسیاری از ملل مسلمان دیگر الگوی عیاری را از «سیاسی شدن امر دینی و دینی شدن امر سیاسی» تجربه کنند و به همان تعبیر مشهور دِینِ تاریخی و ناگزیرِ خود را به «حکومت آخوند‌ها» بپردازند. فرصتی که این تجربه با تمام هزینه‌هایش در اختیار ایرانیان مسلمان قرار داد، پیش از همه و همگان، زمینه‌ای شد برای رونقِ نواندیشی دینی و ظهور پرتعدادِ نواندیشان دینی؛ تا در بستر این رنجِ اسلامیِ به‌نامْ جمهوری، اصلاح‌گری را در دین و جامعه‌ی دین‌داران پیشه کنند…

دوم؛ حالا دیگر چند وقتی است که اختلاف نظری و گاه عملی دو تن از برجسته‌ترین نواندیشان دینی هم‌عصر با ما، داستانی است که بر هر سر بازاری هست*. آن‌چه گاه به کنایه و اشاره و‌ گاه به صراحت و تفصیل در سال‌های اخیر میان عبدالکریم سروش و محسن کدیور می‌رفت حالا در عرصه‌ی عمومی نمایان‌تر از همیشه شده. پس از منازعات قلمی دو هفته اخیر، بر همگان معلوم است که کدیور پروژه‌ی فکری جمعی از نواندیشانِ مسلمان از جمله سروش را «تجدیدنظر در اسلام» می‌داند، که چیزی از «بنیادهای اسلام» باقی نگذاشته‌‌، و سروش هم این سخنانِ کدیور را «تکفیرگری» می‌خواند که «باب نقد علمی را به‌روی خود و دیگری می‌بندد». این دو تن هم در این راه تنها نیستند و هرکدام طیفی از هم‌فکران و دوستان و هم‌راهان و علاقه‌مندان را نمایندگی می‌کنند…

سوم؛ گفتمانِ نواندیشیِ دینی می‌خواهد آلترناتیو و رقیبی برای گفتمان سنتی و خاصه طبقه‌ی جزم‌اندیشی از روحانیان باشد، تا اخلاق و حقوق بشر را در دین پاس دارد. مدعای ما (در زیتون) این است که منازعه‌ و اختلافِ اخیر، به این گفتمان آسیبِ نظری و عملی می‌زند «اگر و فقط اگر » مدعیان نواندیشی دینی در قبال آن سکوت کنند و یا به اشارات فیس‌بوکی و کنایات توییتری بسنده ورزند و این‌گونه فرصت را به رقبای دین‌ستیز و دین‌خو واگذارند تا از دو سو نواندیشان دینی را قیچی و مدلی از دین را ابزار سرکوب همه‌ی دینداران کنند…

چهارم؛ «زیتون»، چنان‌که پوشیده نیست، بخشی از رسالتِ رسانه‌ای خود را طرح و نقد و پاسداشتِ گفتمان نواندیشی دینی می‌داند. بر این مبنا، و به بهانه‌ی آن‌چه آمد، و با اعلامِ بی‌طرفی کامل، هم‌زمان با انتشار جواب دوم آقای عبدالکریم سروش از همه‌ی داعیان و منتقدان و دوست‌داران و هم‌راهانِ روشنفکری و نواندیشی دینی، خاصه آقایان محسن کدیور، محمد مجتهد شبستری و محمدعلی امیرمعزی و دیگر نواندیشان نامی از جمله خانم صدیقه وسمقی و آقایان محسن آرمین، حسن یوسفی اشکوری، محمدجواد اکبرین، محمدعلی ایازی، عبدالعلی بازرگان، میثم بادامچی، رضا بهشتی معزّ، علی پایا، مهدی جامی، حمیدرضا جلایی‌پور، محمدرضا جلایی‌پور، محمد حسینی، سروش دباغ، تقی رحمانی، احمد صدری، محمود صدری، بیژن عبدالکریمی، علی‌رضا علوی‌تبار، رضا علیجانی، علی طهماسبی، محمدتقی فاضل میبدی، مقصود فراستخواه، حسن فرشتیان، ابوالقاسم فنایی، حسین کمالی، حسن محدثی، محمدمهدی مجاهدی، داریوش محمدپور، مصطفی ملکیان، مهدی ممکن، یاسر میردامادی، آرش نراقی و …همه‌ی ناقدان و صاحب‌نظران دیگر دعوت می‌کند که به این چالش در زیتون بپیوندند و با عنایتِ به این مصادیق، برای ما از «مرزها»ی میان «دین و معرفت دینی»، و «تکفیر و تفکر» بنویسند و به مخاطبان نشان دهند دین اسلام و مسلمانان نیز به‌سان بسیاری از ادیان دیگر هاضمه‌‌ی فراخ و روی گشاده‌ای برای نقد و نو شدن دارد. (آیا غیر از این است؟)

باری، آن‌چه در پی می‌آید واکنش و پاسخ(دومِ) عبدالکریم سروش به سخنان اخیر محسن کدیور در این ماجراست که برای انتشار در اختیار زیتون قرار گرفته است. زیتون آماده انتشار پاسخ آقای محسن کدیور است.
 
سردبیر  

https://www.zeitoons.com/103916
👍25
نقدی بر مرزبندی میان روشنفکری دینی و تجدیدنظرطلبی دینی 
جعفر نکونام

۱. مقدمه اخیراً برخی به فرقه سازی روی آوردند و میان خود و رقبای فکری مرزکشی کردند و خود را روشنفکر دینی یا نواندیش دینی و رقبا را تجدید نظر طلب دینی نامیدند. روشنفکر دینی را کسی تعریف کردند که در مقام اصلاح معرفت دینی است و تجدید نظر طلب دینی را کسی خواندند که در مقام اصلاح خود دین است و بر این اساس، اظهار داشتند که روشنفکر دینی داخل اسلام است؛ اما تجدید نظر طلب دینی از اسلام خارج است؛ منتها پرهیز کردند که بگویند، تجدید نظر طلب دینی مسلمان نیست و کافر است؛ بلکه حتی تصریح کردند که هرکس مادامی که خود را مسلمان می داند، مسلمان است. اینک من مناقشه نمی کنم که آیا اطلاق تجدید نظر طلب دینی بر کسانی که قایل به اصلاح دینی اند، تا چه اندازه صحیح و دقیق است و آیا خود کسانی که خود را نواندیش دینی معرفی می کنند، قایل به اصلاح دینی نیستند. من فرض می گیرم که چنین اطلاقی صحیح و دقیق باشد و لذا فعلاً با همین فرقه سازی مماشات می کنم و در قالب اصطلاح برساخته ایشان سخن می گویم. آنچه اینک بیان می شود، به طور عمدۀ در بیان این است که میان روشنفکری دینی و آنچه تجدید نظر طلب دینی نامیده می شود، مرزی وجود ندارد؛ بلکه فقط با الفاظ بازی شده است و نظراً و عملاً هر دو گروه از یک قماشند. همۀ آنان در مقام کنار نهادن گزاره های دینی خلاف عقل و تجربه بشری اند. منتها شیوه هایشان متفاوت است.

۲. ماهیت مرزبندی و فرقه سازی چنان می نماید که فرقه سازی و مرزبندی فکری در صورتی موجه است که فرقه ها نظراً و عملاً تفاوت داشته باشند؛ نه این که نظراً و عملاً یکی باشند و فقط نام متفاوتی بر خود بنهند. به نظر می رسد، نواندیشان دینی و روشنفکران دینی و تجدیدنظرطلبان دینی و نظایر آنها از یک قماشند و همگی در مقام اصلاح دین تاریخی اند؛ چون همگی در این وحدت نظر دارند که گزاره های دینی خلاف عقل و تجربه بشری باطل اند و لذا باید کنار نهاده شوند. منتها شیوۀ عمل آنها در کنار گذاشتن این گزاره ها فرق می کند. کسانی که خود را نواندیشان دینی یا روشنفکران دینی معرفی می کنند، سه رویکرد متفاوت نسبت به این گزاره ها دارند: یا قائل به توقف می شوند و ندانم گرا می گردند یا قایل به تأویل می شوند و مجازگرا می گردند و یا قایل به مماشات می شوند و مداراگرا می گردند؛ اما کسانی که آنان را تجدید نظر طلبان دینی می خوانند، شیوۀ واحدی دارند. شیوۀ آنان در قبال گزاره های دینی خلاف عقل و تجربه بشری کنار نهادن این گزاره ها بدون هیچ گونه توقف و تأویل و مماشات است

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/103952
👍19👎2
اعضای مقتول از خاندان حسین در کربلا
حسن یوسفی اشکوری

درآمد
در باب داستان کربلا و ماجراهای مرتبط با آن رخداد، بسی اختلاف است. هرچند می توان شماری از این اخبار متفاوت و متعارض را با هم جمع کرد. با این همه تأمل در این روایات مختلف و متعارض مهم اند و از دیدگاه پژوهشی برای اهل دقت و نظر قابل توجه اند.

شاید یکی از راههای مقابله با تحریفات داستان کربلا و خرافه زدایی از آن واقعه مهم در تاریخ اسلام، تأملات جدی در همین اختلاف روایات باشد. در این نوشتار، یکی از این حادثه مختلف فیه یعنی داستان فرزندان مقتول امام حسین در کربلا مورد تأمل و واکاوی قرار می گیرد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/103974
👍7😱1
دولت سیزدهم تداوم آشفتگی نظام تصمیم‌گیری 
احمد علوی

جایگاه حکومت ایران در رتبه‌بندی حکمرانی شایسته
بنابه رتبه بندی شاخص های حکمرانی موسسه حکمرانی چندلر که شاخص های گوناگون و از جمله کارآمدی و ثبات سیاست گذاری را در سطح جهان را ارزیابی سنجیده و ارزیابی می‌کند، رتبه حکمرانی شایسته ایران در تازه‌ترین بررسی این موسسه ۹۹ از میان ۱۰۴ کشور می باشد. بنابر این رتبه بندی جایگاه حکومت ایران از منظر حکمرانی شایسته در کنار کشورهایی همچون لبنان، مالی، ماداگاسکار و موزامبیک است. نکته مشترک میان حکومت ایران و این کشورها ناکارآمدی و نبود ثبات در تصمیم گیری می‌باشد. نبود شفافیت، ناتوانی در اجرای نقش و مسئولیت، ناپاسخگویی در مقابل جامعه از اهم مواردی که موجب شده است تا حاکمیت ایران یکی از پایین ترین رتبه های حکمرانی شایسته را دارا باشد. از هزینه های چنین ویژگی‌های حاکمیت همانطور که پیش از این آمد، سردرگمی موسسات عمومی و خصوصی در تصمیم گیری و افزایش انتظارات تورمی است که بخشی از پیامدهای آن را میتوان در گرانی افسار گسیخته کالاها و خدمات مشاهده نمود.
بی‌تصمیمی، روزمرگی و تصمیم های خلق الساعه نوعی بیان ناکارآمدی بی تصمیمی، روزمرگی و تصمیم های خلق الساعه و متناقض نکته پنهانی در چارچوب حاکمیت فعلی و به‌خصوص دولت سیزدهم نیست. تصمیم گیری خلق الساعه یا حتی اعلام تصمیم گیری خلق الساعه، نا پیگیری در اجرای تصمیم گیری، وعده های غیر عملی و ابهام در ارسال پیام و سیگنال به بازار نقش مهمی در ایجاد تورم انتظاری ایفا می کند. مصداق ناتوانی از تصمیم گیری، تکلیف ارز ترجیحی که پیامهای متناقضی را به بازار می فرستد. رییس کمیسیون اقتصادی مجلس می‌گوید اگر دولت هر چه زودتر تکلیف ارز ترجیحی را مشخص نکند ؛ افزایش التهاب در بازار و گرانی کالاهای اساسی اقشار آسیب پذیر جامعه را ضعیف تر خواهد کرد. همچنین نمونه تصمیم‌گیری خلق الساعه و ارسال پیام مبهم و شگفتی آور را می‌توان اظهارات اخیر معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت دانست که گفته بود:«هرگونه افزایش قیمت کالایی که امسال صورت گرفته است همین امشب اصلاح شود و به قیمت سال قبل برگردد». مشابه چنین اعلام تصمیم‌گیری‌هایی در سطوح نظام مدیریتی کلان و میانه و خرد کم نیست. برای مثال گزارش پایش امنیت سرمایه گذاری به تفکیک استان ها که از سوی مرکز پژوهش های مجلس تهیه می‌شود، نشان می‌دهد که نامناسب‌ترین مؤلفه های امنیت سرمایه‌گذاری عمل مسئولان ملی به وعده های داده شده در سطح کشور و عمل مسئولان استانی و محلی به وعده های اقتصادی داده شد. اعمال نفوذ و تبانی در معاملات ادارات سومین مولفه نامناسب امنیت سرمایه گذاری ارزیابی شده است. عمل نکردن به وعده و تصمیم گیری خلق الساعه یا حتی اعلام تصمیم گیری خلق الساعه و ابهام در ارسال پیام بازیگران عرصه اقتصادی اعم از سرمایه گذار، تولید کننده، مصرف کننده را دچار آشفتگی نموده و تیره و تار شدن محیط کسب و کار احساس ریسک افزایش و کارآمدی بکارگیری منابع کاهش می یابد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/103993
👍4
«نامکان قرچک»؛
روایت نرگس محمدی و عالیه مطلب‌زاده از زندان زنان




زیتون-نرگس محمدی و عالیه مطلب‌زاده، با انتشار یادداشتی از انتقال «ناگهانی و غافل‌گیرانه»‌ی خود به زندان اوین خبر دادند.

این دو زندانی سیاسی، که پیش‌تر در زندان قرچک به‌سر می‌بردند در این یادداشت با توصیف بخشی از شرایط «هولناک» زندان قرچک، آن‌را «بازنمای دیدگاه، اراده و عمل حکومت استبداد دینی علیه زن» خوانده‌اند.

این دو فعال مدنی،‌ در بخشی از یادداشت خود می‌نویسند که ماموران و زندان‌‌بانان هم به آزادی زندانیان از آن شرایط غبطه می‌خورند و خود نیز به‌دنبال راه نجاتی از آن‌جا هستند.
متن کامل این یادداشت در پی می‌آید.

نامکان قرچک صرفا نام یک زندان برای نگهداری محکومین و متهمین زن نیست. قرچک بازنمای دیدگاه، اراده و عمل حکومت استبداد دینی علیه زن است. کم نیستند زنانی که نه به موجب رفتاری خلاف قوانین بلکه به دلیل اصرار بر حق پوشش، نگرش و زیست انسانی شان گرفتار این نامکان هولناک شده اند. کم نبودند ماموران و زندان بانانی که به آزادی زندانی از  این زندان به منزلهٔ رهایی او از شرایط دشوار غبطه خورده و به دنبال راه نجاتی از آنجا بودند. 

ما نیز از جمله زنانی بودیم که ماه ها این شرایط را تحمل کردیم و بخشی از مبارزات مان را براساس تجربه و همزیستی با زنان زندانی قرچک رقم زدیم. چون بر این باور بوده و هستیم که مبارزه علیه شرایط غیرانسانی قرچک مبارزه برای ممنوعیت حضور و تبعید زندانیان سیاسی عقیدتی که به منظور آزار آنها صورت میگرفت نبوده بلکه فراتر از آن منظور ما تعطیلی این زندان و مشکلات هزاران زنی ست  که طی سال های گذشته به اجبار متحمل آن شرایط شده اند.

شرایطی که سختی و بدی هوای سوزناک و جهنمی آن، آلوده و غیرقابل شرب و حتی غیر قابل استحمام بودن آب، ساختمان  سوله مانند، بدون نور طبیعی و جریان هوا فاضلاب و تاسیسات فرسوده و زیرساخت های  نامناسب جهت زندگی انسان تنها بخشی از رنج فزآینده و پایان ناپذیر  تحمیل شده بر جان تک تک زنان این زندان است.

بخش بزرگتر آن، نوع نگاه حکومت، مسئولان و حتی برخی از ماموران امنیتی، زندانبانان و کادر درمان است، که هیچ شان و هویت انسانی برای زنان زندانی قائل نبوده و آنها را مستحق هرگونه بدفتاری و توهین می دانند.

ما و بقیه زندانیان سیاسی در روز ۲۹ تیرماه ۱۴۰۱ بدون هیچگونه درخواست جابجایی بطور ناگهانی و غافلگیرانه از این زندان اخراج شدیم. 

ما بخشی از روح و روان و جان و دلمان را در میان خواهرانمان در قرچک برجای گذاشتیم.حضور زندانیان سیاسی می توانست انعکاس صدای آن زنان بی صدا باشد و اخراج ما از آن زندان به منظور قطع آن صداست. ما سکوت در قبال شرایط سخت زنان در زندان قرچک را به ازای ترک آن نامکان را بر نمی تابیم، …

متن کامل در زیتون


https://www.zeitoons.com/103996
👍15👏2❤1
بوی ستم‌شاهی به مشام می‌رسد
میرحسین موسوی


(مقدمه‌ای بر ترجمه عربی بیانیه‌های جنبش سبز)

بسم‌الله الرحمن الرحیم

از دوستانی که زحمت ترجمه بیانیه‌های جنبش سبز را کشیده‌اند تشکر می‌کنم و امیدوارم این تلاش موجب ترویج برادری میان ملت‌های منطقه شود.

بیش از یازده سال از ۲۵ بهمن پرافتخار ملت ایران گذشته است، روزی که مردم به خیابان‌ها آمدند تا از خیزش برادران و خواهران خود در جهان عرب حمایت کنند و اجازه ندهند ظلمی که خودخواهان با انقلاب‌شان کردند در حق آن جوانه مبارک تکرار شود. دولتمردان از یک طرف به طمع پیشبرد سیاست‌هاى منطقه‌اى‌شان و از طرف دیگر نگران از اثرات این بهار جدید بر حرکت آزادى‌خواهانۀ مردم ایران، مثل همیشه می‌خواستند با جعل عنوانى تازه، این خیزش عظیم  را به سوئى ببرند که در داخل خطر را دور کند و در خارج برای‌شان منافع به همراه آورد. چونان همیشۀ تاریخ که نیات شوم جامه‌هایی از مشعشع‌ترین شعارها مى‌پوشند حاکمیت نام بهار عربى را به بیدارى اسلامى تغییر داد، تا حرکت معطوف به آزادى و عدالت ملت‌هاى به ستوه آمده از دیکتاتورى و گرسنگى و فقر و بى‌عدالتى و مجالس قلابى را از حقیقتش خالى کند. شاهد شوم بودن نیات این کجروى نتیجه‌اى است که از آن به دست آمد: غمنامه‌ای که همچنان در سوریه ادامه دارد؛ میلیون‌ها مهاجر، صدها هزار کشته، بدنامى حزب‌الله لبنان، پیدایش داعش، جنگ‌هاى قومى و قبیله‌اى در یمن، و گرایش کشورهاى عربى به پیوند با اسرائیل. به آن شعار هلال شیعى را هم اضافه کنید و گرفتارى‌هائى که براى همۀ کشورهاى اسلامى منطقه، و در رأس آنها ایران به وجود آورد. مصیبت‌هاى ناشى از این اقدامات برای ایران و منطقه همه از یک خطاى بزرگ ریشه مى‌گرفت و آن دست بردن در مضمون حقیقى خواست ملت‌ها بود. مردم تشنه آن‌اند که آزاد باشند و خود بر گزینند، و این انتخاب آنان قطعا به نفع بشریت به طور عموم، با هر ایده و ایمانى، و به سود منافع ملى و حاکمیت مردم خواهد بود.

راهپیمائى ۲۵ بهمن ۱۳۸۹ دعوت به عدم غفلت از شعارهاى میدان تحریر قاهره بود، دعوت برای مقابله با فاجعه‌اى که بر اثر سیاست‌هاى غلط به ایراد آسیب‌هاى جدى به منافع ملى مى‌انجامید. بلکه دعوت ۲۵ بهمن هم حمایت از جنبش‌هاى جهان عرب، و هم دفاع از خیزشی مردمى به حساب می‌آمد که از پیش با شعار «راى من کجاست» راه‌حل همه مشکلات کشور را نشان داده بود.

گناه بزرگ حکومت ما دست بردن در حقیقت معانی است. هر نام پرشکوهی به ننگین‌ترین جرائم تعلق می‌گیرد. دفاع از حرم که به معنای حراست از قلب مومن در مقابل کمترین گرایش به ستمگران است، به خون ریختن در سرزمین‌های بیگانه برای تحکیم پایه‌های رژیمی کودک‌کش اطلاق می‌شود، همان‌گونه که پیش از آن استخدام اوباش بد‌سیرت برای قمه‌کش کردن جوانان مردم بصیرت نام گرفت. سزای آن سردار بی‌افتخاری که به این جنایت اعتراف و مباهات کرد چه بود، جز آنکه جانش در غربت به قربانی مستبدی دیگر تلف شود، در حالی که نه آسمان بر او گریست و نه زمین، و نه او کمترین نَمی‌ از سابقه پیشین با خود به پیشگاه خداوند برد؛ عبرتی برای بازماندگان تا در یابند که خودکامه در ازای طعمه‌ای که پیش‌پای‌شان می‌اندازد همه چیز آنان را مطالبه می‌کند. و این همه چیز شامل کمترین ظواهر به جا مانده از انقلاب نیز هست، تا این بار کدام نام پرطمطراق را بر خیانت‌شان سوار کنند.

بوی ستم‌شاهی به مشام می‌رسد. می‌گویند اگر سایه آقا نباشد بحمدالله فرزندانی تربیت کرده‌اند که با رای اکثریت خبرگان رهبری شیعیان جهان را به عهده خواهند گرفت. زبان‌شان  لال، مگر سلسله‌های ۲۵۰۰ ساله بازگشته‌اند که فرزندی پس از پدرش به حکومت برسد.

«اگر شاهنشاهی هستید بگوئید.» این جمله عتاب‌آمیز از مرحوم امام است. آن جان بیدار اگر امروز حضور داشت چه واکنشی نشان می‌داد؟ احتمالاً می‌گفت غلط می‌کنند ملتی را به قهقرا بر گردانند.

و یحلفون بالله ما قالوا و لقد قالوا کلمه الکفر و کفروا بعد اسلامهم و هموا بما لم ینالوا. و به خدا قسم می‌خورند که نگفتند، در حالی که کلمه کفر را گفتند و بعد از اسلام‌شان کفر ورزیدند، و برای کاری کوشیدند که به آن توفیق نیافتند. سیزده سال است که اخبار این توطئه شنیده می‌شود. اگر به راستی در پی آن نیستند چرا  یک بار چنین نیتی را تکذیب نمی‌کنند؟

ما همراهان مردم ایران با استفاده از این فرصت در پیشگاه ملت تاکید می‌کنیم که یازده سال و اند دوری ما را بر عهدمان با آرمان‌های پیشین پابرجاتر کرده است. باشد روزی که قنداقه‌پوش‌های ما دیگر زیر قنداقه تفنگ بزرگ نشوند. باشد روزی که ایران و ایرانی به آزادی و شکوفائی لایق خویش برسد. باشد زمانی که راستی بر دروغ و دادگری بر ستم پیروز شود. باشد که این شب سر آید و این زادبوم از نو بامداد را تجربه کند.

میرحسین موسوی
منبع: کلمه

https://www.zeitoons.com/104054
👍35❤7👎1