زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
«دست بردن در حقیقت معانی»
«گناه بزرگِ حکومت» به روایتِ میرحسین موسوی

زیتون-یلدا امیری: «مستان سلامت می‌کنند»، ردیفِ جمله‌ای و خوش‌نوایی است که جای قافیه را در یکی از غزل‌های مولانا پر کرده؛ ردیفی که امروز در شبکه‌های اجتماعی به ضمیمه عکس میرحسین منتشر شد.
میرحسین، از انتهای کوچه بن‌بست و باریک اختر که روز و شب تحت مراقبت ماموران امنیتی است، مقدمه‌ای یک صفحه‌ای بر «نسخه عربی مجموعه بیانیه‌های» خود نوشت و هنوز به یک ساعت نرسیده بود که اغلب کاربران شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌های فارسی زبان داخل و خارج و حتی رسانه‌های خارجی با مواضع مختلف پیام او را مخابره کردند و بسیاری بر او «سلام» فرستادند.
چند کوچه آن‌طرف‌تر، مخاطب اصلی، در تشکیلات عظیمی با عنوان «بیت رهبری» با چندین در ورودی و خروجی در مساحتی نامعلوم ساکن است. او رهبر نظامی است که ثروت و قدرت بی‌‌حساب و کتاب  اعم از ضنظامی، امنیتی و مالی در اختیار دارد و مبلغان فرهنگی حکومتی از ابتدای امسال تاکنون میلیاردها تومان هزینه کرده‌اند تا ترانه‌ای کوچه بازاری و عامه‌پسند با عنوان «سلام فرمانده» را برای بزرگ‌نمابی رهبرشان در ذهن مردم جاسازی کنند و هنوز موفق نشده‌اند.
معنای قدرت نرمی که ناشی از محبوبیت و نفوذ در قلب مردم است، این‌گونه خودنمایی می‌کند.

پای مجتبی خامنه‌ای در میان است
میرحسین در بخش مهمی از نوشته خود آورده است: «بوی ستم‌شاهی به مشام می‌رسد. می‌گویند اگر سایه آقا نباشد بحمدالله فرزندانی تربیت کرده‌اند که با رای اکثریت خبرگان رهبری شیعیان جهان را به عهده خواهند گرفت.»

اشاره او به سخن‌هایی است که در ایام عزاداری محرم امسال از منابر حکومتی بیان شد. براساس گزارش‌ها در روزهای گذشته در مراسم سوگواری امام سوم شیعیان برخی از مداحان حکومتی گفته‌اند که «پس از مرگ علی خامنه‌ای، فرزندش رهبری شیعیان را به دست می‌گیرد.»

از مجتبی خامنه‌ای فرزند ۵۲ ساله رهبر جمهوری اسلامی به عنوان جانشین احتمالی پدرش نام برده می‌شود.
میرحسین این موضوع را با «سلسله‌های پادشاهی» مقایسه کرد و با بیان کلماتی بی‌سابقه نوشت: «زبان‌شان لال، مگر سلسله‌های ۲۵۰۰ ساله بازگشته‌اند که فرزندی پس از پدرش به حکومت برسد.»

رهبر جنبش سبز با نقل جمله‌ای از آیت‌الله خمینی، افزود که اگر بنیان‌گذار جمهوری اسلامی زنده بود احتمالا می‌گفت «غلط می‌کنند ملتی را به قهقرا برگردانند.»

در این نوشته تاکید شده است که «سیزده سال است که اخبار این توطئه شنیده می‌شود. اگر به راستی در پی آن نیستند چرا یک بار چنین نیتی را تکذیب نمی‌کنند؟»

نام مجتبی خامنه‌ای به عنوان جانشین پدرش پس از آن مطرح شد که مهدی کروبی در نامه‌ای اعتراضی به آیت‌الله خامنه‌ای گفت که مجتبی در پیروزی محمود احمدی‌نژاد در سال ۱۳۸۴ «نقشی موثر» داشته است. این نام در اعتراضات جنبش سبز با شعار «مجتبی بمیری، رهبری را نبینی» به گوش همه رسید و پس از آن نقش پسر میانی آیت‌الله خامنه‌ای در سیاست ایران در نوشته‌های کسانی چون سرافراز، رئیس سابق صدا و سیما، جدی‌ شد.

البته این نخستین بار نیست که تلاش برای موروثی کردن «رهبری» در جمهوری اسلامی مطرح می‌شود.
احمد منتظری، فرزند آیت‌الله منتظری در بهمن ماه ۱۳۹۶ در گفتگو با زیتون گفت که تلاش‌ها برای حذف پدرش از جانشینی خمینی، ریشه در اولین سال‌های پس از پیروزی انقلاب داشته است.

پسر آیت‌الله منتظری با بیان اینکه احمد خمینی را موثرترین فرد برای حذف پدرش می‌داند، افزود: «شواهدی هست که احمد آقا برای رهبری خود برنامه داشت اما فوت امام زودتر از زمانی که او تصور می‌کرد رخ داد و برنامه‌شان پیش نرفت.»

سرداری که نه زمین بر او گریست نه آسمان

میرحسین با اشاره به تبلیغات حکومتی در مورد جنگ سوریه نوشته که «دفاع از حرم که به معنای حراست از قلب مومن در مقابل کمترین گرایش به ستمگران است، به خون ریختن در سرزمین‌های بیگانه برای تحکیم پایه‌های رژیمی کودک‌کش اطلاق می‌شود.»

او بدون ذکر نام حسین همدانی، فرمانده ارشد سپاه پاسداران به بخش‌هایی از مصاحبه معروف او اشاره کرد و نوشت که «استخدام اوباش بد‌سیرت برای قمه‌کش کردن جوانان مردم» را «بصیرت» نامیدند.

حسین همدانی که در سال ۱۳۸۸ در اوج سرکوب جنبش سبز توسط نیروهای حکومتی و در راس آنها سپاه پاسداران، فرمانده سپاه محمد رسول‌الله تهران بود، او ۱۶ مهر ۱۳۹۴ در حلب کشته شد. محمدعلی جعفری، فرمانده کل سپاه پاسداران پس از مرگ همدانی در صدا و سیما همدانی را «جمع‌کننده فتنه ۸۸» معرفی کرد.

رهبر جنبش سبز، همدانی را «سردار بی‌افتخاری» نامید که به این «جنایت اعتراف و مباهات» و نوشت که سزای او «تلف شدن جانش در غربت به قربانی مستبدی دیگر» (بشار اسد) بود. او افزود که «نه آسمان بر او گریست و نه زمین، و نه او کمترین نَمی‌ از سابقه پیشین با خود به پیشگاه خداوند برد.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104079
👍37🔥3👎1😱1
برای مسعود بهنود؛ به بهانه‌ی روز خبرنگار
مسعود صادقی
https://www.zeitoons.com/104139

وقتی سیروس الوند در جشن خانه سینما سال ۱۳۸۹ سخن مرحوم علی حاتمی را بازگو کرد که: «اگر روزی فیلمی را دیدید که آن فیلم در تو شوق فیلم ساختن ایجاد کرد آن فیلم، فیلم خوبیاست» با شنیدن این سخن بی‌درنگ یاد آثار مسعود بهنود افتادم که همواره شوق نوشتن را در من ایجاد کردهاست. بهنود را از ۱۶ سالگی شناختم یعنی از سال ۱۳۷۶ که آغاز دوره شکوفایی رسانه‌ها پس دو دهه محدودیت مطلق بود. آن زمان پای ثابت میز روزنامه‌های کتابخانه محقق حلی در خیابان ری تهران بودم.

سبک افسون‌گر نگارش بهنود
گزینش موضوع، چهارچوب استدلالی، پشتوانه تاریخی، ساختار منسجم داستان‌پرداز، نثر شیوا و روان از ویژگی‌های سبک افسونگر نگارش بهنود است. یادم هست یادداشت‌های او از دید اندازه فونت هم متفاوت بود احتمالا بخاطر اینکه قرار بود تمام متن در کادر جا بشود. آن زمان هنوز اینترنت فراگیر نشده بود و ما نسل محدودی بودیم که اشتیاق دانستن درباره افراد و رویدادهای گذشته را باید از گفتار شفاهی اطرافیان یا منابع کتابخانه‌ای دنبال می‌کردیم که خیلی از آنها در دسترس نبود از همین رو شناخت دقیقی از گذشته بهنود نداشتم.  

در مسیر تندباد، در راه شناخت
وقتی مقاله «عالیجناب سرخپوش؛ عالیجناب خاکستری» اکبر گنجی منتشر شد، جامعه از آن استقبال کرد، اما میان آن هیاهو بهنود هشدار داد که این نهال آزادی همچنان نوپاست و تندروی‌ها بلای جان آن است

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104139
ماهواره خیام؛ مدیریت ایرانی و قول و قرار روسی


زیتون-ماهواره‌ای که در ابتدا ادعا شد صفر تا صد آن ایرانی است، حالا معلوم شده که ساخت روسیه است.
روز ۱۸ مرداد رسانه‌های حکومتی ایران به تبلیغات گسترده‌ای در مورد پرتاب ماهواره «خیام» دست زدند.
خبرگزاری ایرنا نوشت که «ماهواره ایرانی خیام در یک همکاری مشترک با کشور روسیه» به فضا پرتاب شده و خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران مدعی شد که «خیام» تماما ایرانی است و روسیه تنها در پرتاب آن نقش داشته است.
ماهواره خیام با موشک ماهواره‌بر «سایوز» روسیه از ایستگاه فضایی بایکونور قزاقستان به فضا پرتاب شد.
سفارت روسیه در تهران روز ۱۹ مرداد اعلام کرد که این ماهواره به سفارش ایران و توسط شرکت‌های روسی ساخته شده است.

صفحه اینستاگرام سفارت روسیه در تهران با نمایش فیلمی از پرتاب این ماهواره نوشت که «در ۹ آگوست (۱۸ مرداد)، مدیر کل شرکت دولتی روسکوسموس روسیه، با هیاتی از جمهوری اسلامی به ریاست وزیر ارتباطات گفتگو کرده» و نمایندگان حکومت ایران در پایگاه فضایی بایکونور پرتاب ماهواره «خیام» را که توسط «شرکت‌های روسی به سفارش طرف ایرانی» ساخته شده بود، «تماشا» کردند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104123
👍4🤬1
«تحت تعقیب»؛
تک و پاتک کلامی جمهوری اسلامی و آمریکا در مورد «توطئه قتل بولتون» 

زیتون– شهرام پورصفی یا پورصافی یا شاید مهدی رضایی، از کارکنان یا ماموران سپاه قدس؛ او متهم شده که قصد داشته جان بولتون، مشاور امنیت ملی آمریکا در دوران ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ را به قتل برساند.
وزارت دادگستری آمریکا روز چهارشنبه ۱۹ مرداد با انتشار بیانیه‌ای در پایگاه خبری رسمی این وزارتخانه متهم را مردی ۴۵ ساله معرفی کرد و افزود که شهرام پورصفی که بنام «مهدی رضایی» هم شناخته می‌شود تلاش کرده که به افرادی در آمریکا معادل ۳۰۰ هزار دلار برای ترور بولتون پرداخت کند.
جمهوری اسلامی در واکنش، این اعلام جرم را «ادعای بی‌اساس» و «افسانه‌های نخ‌نما» خوانده است.

وب‌سایت خبری-تحلیلی «اکسیوس» نیز به نقل از یک منبع آگاه نزدیک به پمپئو نوشت که وزارت دادگستری آمریکا مستقیما به مایک پمپئو، وزیر خارجه سابق این کشور گفته است که براساس اسناد به دست‌آمده از سوی این وزارتخانه، او «دومین هدف سوء‌قصد بوده است.» اکسیوس افزود که شهرام پورصفی که مظنون این پرونده است قرار بوده برای ترور دوم «یک میلیون دلار» بپردازد.

گفته می‌شود که ترور جان بولتون و مایک پومپئو به منظور انتقام‌گیری از آمریکا به دلیل حمله به کاروان قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین سپاه قدس طرح‌ریزی شده است.

پس از آنکه جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید در بیانیه‌ای به جمهوری اسلامی هشدار داد که هرگونه اقدام علیه مقامات کنونی و سابق آمریکا برای ایران پیامدهای شدیدی به همراه خواهد داشت،‌ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی بامداد پنج‌شنبه ۲۰ مرداد واکنش نشان داد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104150
👍6
«سایه»‌ای که کام خلق را خوش کرد‌
افشین حکیمیان

سایه هم از این سرزمین کم شد و رفت؟ او نای و نوای عصر ما بود. او طنین غم و درد و رنج و شادی این‌جا بود.
او نشانی همه‌ی پیچ و خم‌های تاریخ این سرزمین را در لحن و شعر و ترانه‌ی خود داشت. به ایرانی که سرای امیدش می‌خواست و صلح و آزادی را در آن، جاودانه آرزو داشت. و در گذرگاه هر رخداد اُمیدبخشی، طنین گرم ترانه‌ی اُمیدبخش صلح و آزادی او بود که جان‌ها را سیراب می‌کرد.

قافله‌ی سایه و شجریان بود و لطفی، که قافله‌سالاری هم‌سُرایی هر چه ترانه‌ی اُمید و صلحِ مردم را می‌کردند. سایه به اعجاز با کلمات، لطفی به سعی با ساز و شجریان به الحانِ خوشی که در سینه داشت.

آن قافله بود که در کوچه‌کوچه‌ی عصر معاصر، به ترانه و ساز و آواز راه می‌گرفت و به فروتنی و تواضع، چه در شادی و چه در غم، همراهی مردمان‌اش را می‌کرد.

و این خود حادثه‌ای بس نادر و شگرف در گردونه‌ی چرخ روزوروزگار این سرزمین بود؛ که کام خلق به هم‌نشینی ترانه و ساز و آواز آن قافله خوش می‌شد؛ که هرکدام اوج علیین را در فخامت و دُردانگی طی طریق کرده بودند.
و آن قافله هرچه دیرتر در این وادی پا گرفت؛ چه چشم و گوش‌ها که به سمت خود جلب نکرد و چه اُنس و اُلفتی که به هم نزد.

و از این میان، سهم سعی سایه، به شعر و ترانه، به هم‌سنگی حافظ قرین شد. چه به ترنم رنج و دردی که در کلمه‌کلمه‌ی اشعارش جاری بود. و چه به فوج‌فوج مردمانی که به شیفتگی و شوق، چشم و گوش به سایه سپرده بودند برای دشتی از اُمید و صلح و عشق و دوستی.

ترنم شعرهای‌ سایه داشت به زمزمه‌ی خلق خدا درمی‌آمد؛ برای تسکین دردشان، که هر بهارشان با عزای دل‌شان می‌آمد و سرزمین‌شان هر سال از خون پرستوهاشان رنگین می‌شد. برای خلقت اُمیدشان، باشد که بسان رود که در نشیب دره سر به سنگ می‌زند، شاید که رونده باشند.

و نه این‌که قدر و قیمت کلمات می‌دانست و چشم و گوش به گستره‌ی اتمسفر این سرزمین داشت؛ شیدایی‌های لحن و نفس و ترانه‌ی او تا بلخ و بدخشان و بخارا و دره‌ی پنجشیر …نیز گسترده می‌شد؛ که درد فقدان‌اش را یادگار شیر پنجشیر هم ناله می‌کرد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104145
👍3
دشواره‌ی عاشورا: در امکان یا امتناع تمیزِ «حقیقت» از «اسطوره» 
یاسر میردامادی

۱. درآمد
ادعای اصلی من در این گفتار[۲] این نیست که جداسازی «حقیقت» از «اسطوره» در رخ‌داد عاشورا دشوار است. این ادعا ناگفته پیدا است و نیاز چندانی به استدلال ندارد. بلکه ادعای من این است: تنوع برداشت‌ها از رخ‌داد عاشورا چنان وسیع، ژرف و متضاد است که نازدودنی است و در نتیجه، جداسازی «حقیقت» از «اسطوره» در رخ‌داد عاشورا ناممکن است ــــ به این معنا که اصطلاحاً «محال وقوعی» است.[۳]

سیر بحث من در تبیین و توجیه ادعای بالا به این صورت است که ابتدا در اهمیت (ذهنی و عینیِ) رخ‌داد عاشورا سخن خواهم گفت، سپس به سود تنوع نازدودنی برداشت‌ها از عاشورا استدلال خواهم کرد. تنوعِ نازدودنی تفسیرها از عاشورا و جداسازی عملاً ناممکنِ «حقیقت» از «اسطوره» در این رخ‌داد را «دشواره‌ی عاشورا» می‌نامم. در بخش آخِر به این پرسش می‌پردازم که اگر تنوع تفسیرها از عاشورا نازدودنی باشد و اگر جداسازی «حقیقت» و «اسطوره» عملاً ناممکن باشد، چه اتفاقی خواهد افتاد؟ به تعبیر خلاصه، با دشواره‌ی عاشورا چه باید کرد؟ آیا درهم‌آمیختگیِ نازدودنی «حقیقت» و «اسطوره» در رخ‌داد عاشورا لزوما نامطلوب است؟ آیا این درهم‌آمیختگیِ گریزناپذیر، عاشورا را تبدیل به‌ رخ‌دادی خرافی و خالی از الهام‌بخشی می‌کند؟

در پاسخ به این پرسش استدلال می‌کنم که درهم‌آمیختگی نازدودنی «حقیقت» و «اسطوره» در عاشورا آن را لزوماً تبدیل به‌ رخ‌دادی خرافی و خالی از الهام‌بخشی نمی‌کند؛ بلکه به عکس، درست همین الهام‌بخشی رخ‌داد عاشورا است که موجب شده تفاسیر شدیداً متنوع و ناهم‌سازی به خود بگیرد، به طوری که تمیز «حقیقت» از «اسطوره» در آن عملا ناممکن شود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104127
👍3
مقدمه یا «متن»؟
واکنش‌ها به نوشته‌ی میرحسین موسوی ادامه دارد

زیتون-محمدرضا سرداری: «مقدمه»‌کوتاهی  که میرحسین موسوی بر ترجمه بیانیه‌های جنبش سبز به زبان عربی نوشته، طوفان خبری جدیدی به راه انداخته است. رسانه‌های حکومتی و وابسته به نهادهای امنیتی بدون استثناء به این مقدمه واکنش نشان داده و بخشی از متن صفحات اصلی خود را به «تخریب» میرحسین  موسوی و  «تمجید» از سردار همدانی  اختصاص داده‌اند. در رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از ایران و هم‌چنین شبکه‌های اجتماعی نیز بحث و گفت‌وگو در این باره هم‌چنان داغ است.

مقدمه میرحسین موسوی دو محور منفک از یکدیگر دارد.

نخست نقد سیاست‌های منطقه‌ای جمهوری اسلامی و خوار شمردن نقش فرمانده‌هایی که جان خویش را در این راه باختند و دوم ورود به بحث جانشینی و هشدار نسبت به موروثی شدن ولایت فقیه.

محور نخست کاملا با موضوع« بهار عربی» مرتبط است هر چند تناسب زمانی ندارد و ناظر به زبانی است که بیانیه‌ها به آن ترجمه شده‌اند.

محور دوم ارتباطی با موضوع «بهار عربی» ندارد اما چنین می‌نمایاند که گویی خبرهای تازه‌ای از خیابان ایرانشهر جنوبی( ساختمان بیت رهبری) به کوچه اختر (حصرگاه موسوی و رهنورد) درز کرده و میرحسین را به این صرافت انداخته تا هشداری صادر کند.

رسانه‌های سپاه و‌ اقتدارگرایان: موسوی حامی «داعش» است

ابراهیم رئیسی بدون اشاره به نام موسوی از جان‌باختگان مدافع حرم تجلیل کرده است. صدا و سیما نیز مستندی از دیدار علی خامنه‌ای در منزل حسین همدانی پس از جان باختنش در سوریه پخش کرد.

در میان واکنش‌ها و اتهام‌ها به موسوی، رسانه‌های اقتدارگرایان فراموش ‌نکرده‌اند که زمینه را برای برخوردهای احتمالی هم‌ فراهم کنند؛ کسانی که به ادعای این رسانه‌ها چنین خوراکی را برای موسوی تدارک دیده‌اند. از متن یادداشت‌هایی که در رسانه های چون کیهان، تسنیم و همشهری و رجانیوز منتشر شده، رد تسویه حساب سیاسی و مقدمات برخورد را می‌شود دید.


متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104119
👍8
سلمان رشدی و «خدای دهه‌ی شصت»؟


زیتون-گویی خدای دهه‌ی شصت سرانجام گریبان سلمان رشدی را هم گرفته.
نویسنده مشهور هندی‌تبار که تابعیت آمریکا و بریتانیا دارد، روز جمعه ۲۱ مرداد، در مراسم کتاب‌خوانی در «انستیتوی چاتوکوا» در نیویورک با چاقو مورد حمله قرار گرفت.

تقریبا تمام کسانی که در دهه‌ی شصت و پیش از آن در ایران به دنیا آمده‌اند، نام «سلمان رشدی» را شنیده‌اند. رشدی که در سال ۱۳۶۴ با رمان «بچه‌های نیمه شب» برنده‌ی جایزه‌ی بهترین رمان خارجی در ایران شد، در سال ۱۳۶۷ از سوی آیت‌الله خمینی، بنیان‌گذار جمهوری اسلامی، به دلیل نوشتن رمانِ «آیات شیطانی» با اتهام سب‌النبی  مواجهه شد و خمینی از «مسلمانان غیور» خواست  تا «در هر نقطه‌ای» که او را یافتند، «سریعا  اعدام نمایند».

خبرنگار آسوشیتدپرس که در این مراسم کتابخوانی حضور داشت، گزارش داده که مردی هنگام معرفی سلمان رشدی به صحنه سخنرانی هجوم برد و با مشت یا چاقو شروع به ضربه زدن به این نویسنده بریتانیایی-آمریکایی هندی‌تبار کرد.
پلیس ایالت نیویورک دقایقی پس از انتشار این خبر اعلام کرد که رشدی از ناحیه گردن و شکم مجروح شده و بلافاصله با هلی‌کوپتر به بیمارستان منتقل شده است.

هرچند ابتدا هویت ضارب مشخص نشده بود اما پس از چند ساعت پلیس اعلام کرد، عامل حمله به سلمان رشدی فردی به نام هادی مطر است، ۲۴ سال سن دارد و در شهر فیرویو، در ایالت نیوجرسی زندگی می‌کند. پلیس نیویورک اضافه کرد که شواهد نشان می‌دهد که هادی مطر همدستی نداشته است.

علاوه براین منابع پلیس گفته‌اند که٬ هادی مطر یک گواهینامه جعلی به نام «حسن مغنیه» همراه داشته است.
هادی مطر در آمریکا به‌دنیا آمده و پدر و مادر او از لبنان به آمریکا مهاجرت کرده‌اند.

اندرو وایلی، مدیر برنامه‌های سلمان رشدی گفته این که این نویسنده تحت عمل جراحی قرار گرفته و «زیر دستگاه تنفس مصنوعی بوده و قادر به تکلم نیست.» همچنین این احتمال وجود دارد که سلمان رشدی یکی از چشمان خود را از دست بدهد. علاوه بر این اعصاب یکی از بازوهای او به شدت آسیب دیده و کبدش چاقو خورده است

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104180
👍7😢5👎1
«هسته سخت اسلام» وجود ندارد
گفت‌وگو با سروش دباغ درباره نقدِ نواندیشی دینی

زیتون-سعید دهقانی: جنجال‌ها با بازنشر برشی از سخنان کدیور شعله‌ ور شد. برخی از نواندیشان دینی ایران اعلام موضع کردند. برخی دیگر نیز ترجیح دادند در این جَدَل‌کده سکوت کنند. ویدئویی که در فضای مجازی بازنشر شده بود نقدی تند و صریح به منظومه فکری شماری از نواندیشان دینی بود. کدیور با لحنی جدی و چهره‌ای مصمم ظاهر شد. کلیپ، بخشی از سخنرانی ایراد سخنرانی وی در سال گذشته بود. عنوان «تجدیدنظر طلبان دینی» را به شماری از نواندیشان الصاق کرد. «هیچ تعارفی هم با احدی ندارم»؛ این را نیز گفت. کدیور معتقد است که کار عبدالکریم سروش مصداق «به‌سازی یا بازسازی» اسلام نیست، بلکه ارائه یک «دین متفاوت» است.

اگرچه او گفته‌های خود را مصداق تکفیر نمی‌داند و معتقد است شرط خروج از اسلام، اقرار خود فرد است؛ لیکن سروش دباغ، پژوهشگر دین و فلسفه و روان‌درمانگر، می‌گوید آقای کدیور طیفی از نواندیشان دینی ایران را تلویحا تکفیر کرده است. ادعای دکتر دباغ بر این پایه استوار است: «وقتی به کسی بگویند دینِ متفاوت آورده‌ای، مفروض ناگفته‌اش این است که از دین سابق خارج شده‌ای؛ کسی که از دین سابق خارج می‌شود و دین متفاوت می‌آورد در جامعه دین‌داران تلویحا تکفیر شده است‌». دباغ سخنان کدیور را از حیث معرفتی و اخلاقی نادرست می‌داند و می‌گوید اگر به جای عبدالکریم سروش بود برخی از تعابیر را در جواب کدیور به‌کار نمی‌برد؛ اگرچه از این تعابیر یادی نمی‌کند.

از طرفی، علاوه بر واکاویِ رابطه میان فقه و اخلاق، بخشی از پروژۀ فکری دباغ در پانزده سال گذشته، بازخوانی انتقادیِ میراث نواندیشی دینی بوده است. حال باید از او پرسید که آیا سروش دباغ خار را در چشم دیگران می‌بیند و شاه ‌تیر را در چشم خود نمی‌بیند؟

این سؤال را از ایشان نیز پرسیدم. در گفتگو، گریزی هم به مفاهیمِ «به‌سازی دینی» و «بازسازی دینی» زدیم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104198
👍11❤1👏1
به اسلامی که مجوز ترور دهد کافریم
 
بیانیه‌ی جمعی از نواندیشان دینی ایرانی در محکومیت ترور سلمان رشدی
 
 
اقدام تروریستی و سبعانه‌ی فردی با نام هادی مطر علیه جان نویسنده‌ی نامور بریتانیاییِ هندی الاصل، سلمان رشدی، سراسر و بی هیچ قیدی از دیدگاه دینی و اخلاقی محکوم است. این اقدام نشانه‌ی بحران در تفسیر بنیادگرایانه از اسلام و نیز نشانه‌ی دور جدیدی ازتحولّات خطرناک سیاسی در خاورمیانه و زخمی نوین بر چهره‌ی رابطه‌ی پیچیده‌ی اسلام و غرب است. این قرائت منحط و پلیدِ از اسلام که در خدمت مستبدان دینی قرار گرفته، دهه‌هاست که امنیت جانی مسلمانان و غیر مسلمانان را در سراسر جهان، از ژاپن، افغانستان و ایران گرفته تا اروپا و آمریکا به خطر جدی انداخته است.
 
تفسیر افراطی، کین‌توزانه و کژبینانه از اسلام با برداشت سنتی اکثریت قاطع مسلمانان از دین‌شان اختلاف بنیادین دارد. این اسلام خشن و حذف‌گرا که ابزار قلدران مجهّز به نهادهای دولتی شده، در نقطه مقابل تفاسیر مسلمانان سنتی و نواندیشان دینی قرار دارد. اکثر قریب به اتفاق متخصصان علوم اسلامی سال‌هاست که بی مماشات و با قاطعیت چنین تصویر مشوّش و ملوّثی از اسلام را با استدلال به قواعد عقلی، آیات قرآن و روایات معتبر اسلامی رد کرده‌اند.
 
امروز ما تمام‌قد کنار قربانیان ترور ایستاده‌ایم و فریاد می‌زنیم به اسلامی که مجوز ترور دهد کافریم. ما با صدای بلند اعلام می‌کنیم که اسلام بنیادگرا نماینده‌ی اکثریت قاطع مسلمان‌ها نیست. وانگهی، ما پشتیبانی دولت‌های تمامیت‌خواه را از اسلام تروریستی محکوم می‌کنیم. آن‌چه می‌گوییم سخن امروز ما نیست؛ بلکه دهه‌هاست به خاطر اتخاذ چنین مواضعی به زندان‌های مستبدان افتاده‌ایم و رنج تبعید را به جان خریده‌ایم. ما روزی را امید می‌بریم که نهاد دین و دولت در ایران از یکدیگر جدا شوند و هیچ دولتی از هیچ ابزاری (از جمله نهاد دین) برای سرکوب آزادی، حذف مخالفان و دگراندیشان و برای بقای قدرت بهره برداری نکند. 
 
 
حسن یوسفی اشکوری
محمدجواد اکبرین
عبدالعلی بازرگان
محمد برقعی
رضا بهشتی معز
سروش دباغ
علیرضا رجایی
رضا علیجانی
احمد علوی
حسین کمالی
رحمان لیوانی
عبدالله ناصری
داریوش محمدپور
مهدی ممکن
یاسر میردامادی
👍29❤2👎1👏1
بدانید که من را با زور برده‌اند»؛
تاج‌زاده حاضر به دفاع نشد

زیتون-جلسه رسیدگی به اتهامات سید مصطفی تاجزاده، فعال سیاسی اصلاح‌طلب درحالی روز شنبه ۲۲ مرداد برگزار شد که به گفته همسرش فخرالسادات محتشمی‌پور او را با زور از زندان به دادگاه بردند.

تاجزاده پیش از این بارها اعلام کرده است که تا زمانی که به پرونده شکایت او از احمد جنتی رسیدگی نشود، در هیچ دادگاهی حاضر نخواهد شد.

حجت کرمانی یکی از وکلای تاجزاده عصر دیروز در گفت‌وگو با روزنامه اعتماد ضمن اشاره به مبهم بودن کلیت پرونده، گفت که هرچند می‌دانیم قرار است امروز دادگاهی برگزار شود اما جزییات آن هنوز روشن نشده است.

چند ساعت بعد فخرالسادات محتشمی‌پور در یک لایو اینستاگرامی گفت که همسرش «علی‌رغم میل باطنی در دادگاه شماره ۱۵ انقلاب که ریاستش به عهده قاضی صلواتی حاضر شده و هیچ دفاعیاتی از خود ارائه نداده است.»

محتشمی‌پور تاکید کرد که تاجزاده از روز اول تاکید کرده که در این دادگاه «غیرقانونی» شرکت نخواهد کرد و اگر دیدید که من در این دادگاه هستم، بدانید که من را با زور برده‌اند.

محتشمی‌پور هم‌چنین گفت: «نمی‌دانیم پرونده اصلا چیست. به من گفته‌اند موضوع انتقاد از رهبری در این پرونده نیست، اما نمی‌دانم اگر نقد به رهبری و نقد به عملکرد شما موضوع اتهامات نیست، چه چیزی است که این قدر شما را نگران کرده و این قدر شما را هراسانده؟»

چند روز قبل هوشنگ پوربابایی، وکیل تاجزاده نیز اعلام کرده بود که مصطفی تاجزاده در دادگاه حاضر نخواهد شد. محتشمی‌پور در گفتگو با اعتماد نیز ضمن تاکید بر اینکه تاجزاده با زور به دادگاه برده شده، گفت: «در یک چنین شرایطی مسوولان پرونده و دستگاه قضا باید پاسخ دهند آیا یک چنین برخوردهایی، قانونی است یا نه؟»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104225
👍6
تحلیلی از چگونگی و چرایی قتل مخالفان در عصر نبوی 
حسن یوسفی اشکوری

درآمد
یکی از موضوعات مهمی که در سیره نبوی مهم و از دیرباز محل مناقشه بوده و هست، موضوع چند ترور و قتل افراد مخالف و عمدتا از گروه یهودیان مدینه است. در نوشتار زیر تلاش شده تا حدودی پرتوی بر این اقوال تاریخی افکنده شود.

گزارشی از چند قتل در سال سوم هجرت یکی از فعالان یهودی بر ضد مسلمانان کعب بن اشرف بود. کعب از قبیله طیّ بود و مادرش یهودی بنی نضیر. او چندی پس از بدر به مکه رفت و با سران قریش ارتباط برقرار کرده و آنان را به حمله به مدینه و مسلمانان تشویق و تحریک کرد. او اهل شعر و سخن بود و پس از بدر با اشعارش به تحقیر مسلمانان پرداخت و به مرثیهسرایی و مویه بر کشته‌شدگان قریش در بدر دست زد. حتی او در مورد زنان مسلمان و از جمله ام الفضل، دختر حارث، شعرهای عاشقانه سرود تا بدین وسیله زنان مسلمان را بیازارد. پس از بازگشت کعب از مکه، پیامبر تلویحا مرگ او را خواستار شد. که یکی از مسلمانان (به گفته واقدی دو تن که برادر رضاعی کعب بودند) او را غافلگیرانه کشت و البته مورد تأیید پیامبر نیز قرار گرفت.

پس از کعب چند قتل دیگر نیز رخ داد که از آنها در منابع متأخر ذیل عنوان «ترورهای سیاسی» یاد کرده اند. یکی از آنها قتل زنی به نام عصماء (اسماء) دختر مروان بود. وفق گزارش منابع او از مخالفان مسلمانان بود که مخالفتش را به دشمنی آمیخته بود. او با سرودن و یا خواندن اشعاری مردمان بر ضد پیامبر تحریک می کرد و موجب آزار وی و مسلمانان بود. عمیربن عدی نامی نذر کرد این زن را بکشد و چنین کرد. پس از آن که پیامبر از بدر بازآمد، عمیر در دل شب به خانه اسما رفت. فرزندانش در کنار مادر خوابیده بودند. یکی از آنها شیرخواره بود و روی سینه مادر بود. عمیر با دست خود او را لمس کرد و کودکی را که از پستان مادر شیر می خورد کنار زد و شمشیرش را بر سینه زن نهاد و چنان فشار داد که از پشت او بیرون آمد. هرچند این اقدام او خودسرانه بود ولی به روایت واقدی مورد تأیید پیامبر قرار گرفت.

شخص دیگر نام ابوعَفک است. او مردی یهودی بود که به روایت واقدی هنگام مرگ صد و بیست سال داشت. او از بدگویان محمد بود. سالم بن عمیر از بنی نجّار تصمیم گرفت او را بکشد. شبی تابستانی فرصتی دست داد و سالم او را در خواب کشت. به نقل واقدی این اقدام در شوال بیستمین ماه هجرت رخ داد.

قتل دیگر کشتن شخصی به نام ابورافع یهودی (ابن ابی الحقیق) است که در سال سوم (و به گفته ای در سال چهارم) صورت گرفت. او از یهودیان خیبر بود و گروهی را آماده پیکار با مسلمانان کرده بود و برای تجهیز مخالفان و جنگجویان از هیچ کمک مادی و نظامی دریغ نکرد. نیز وی از مبلغان نامدار بر ضد مسلمانان بود و آشکارا از قتل و کشتن پیامبر سخن می گفت و دیگران را به ترور پیامبر تشویق می کرد. وفق نقل واقدی، به فرمان پیامبر چند نفر به محل زندگی ابورافع رفته و شبانه او را در خواب به قتل آوردند.

تحلیلی از چگونگی و چرایی این قتل ها (ترورها)
در مورد چنین قتل‌هایی چه می توان گفت؟ واقعیت این است که اکنون و از فراز چهارده قرن و آن هم به استناد منابع پر تنش و تدوین شده پس از حدود دو قرن از رخدادهای مورد بحث، هر نوع تحلیل و داوری، احتمالی و بر اساس گمانه زنی است. با این همه، در مورد چند قتل به اصطلاح امروزین سیاسی مورد اشاره، چند نکته قابل تأمل است

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104220
👍20🤬3🔥1😱1
از پلۀ مذهب تا کوچۀ شک؛ زیست جهانِ اسپینوزا و سپهری
سروش دباغ

در این جستار تطبیقی برآنم تا زیست‌جهان اسپینوزا و سپهری را حول چهار محور «فلسفه ورزی»، «مواجهۀ با متن مقدس»، «نیایش» و «شادی درونی» به بحث گذارم. برای درک بهترِ این چهار محور، خوبست، در ابتدا زیست معنویِ این دو سالک مدرن را مرور کنیم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104257
👍4
«ملاقات در شام‌گاهان»
آیا جمهوری اسلامی پرچم سفید را بالا برده است؟

زیتون–یلدا امیری: تندروهای دو آتشه‌ای که سال‌ها منتقد توافق هسته‌ای و رابطه با غرب بودند، با در دست گرفتن دولت، مجلس و بقیه ارکان حکومت جمهوری اسلامی زمین سفت واقعیات سیاست بین‌الملل را لمس کرده‌اند. مخالفان دیروز برجام، امروز در مذاکره با غرب قدم به قدم عقب می‌روند و غرب سنگر به سنگر پیش‌روی می‌کند.
شامگاه ۲۴ مرداد پاسخ مکتوب جمهوری اسلامی به «متن نهایی» اتحادیه اروپا برای احیای توافق هسته‌ای تحویل داده شد.

حسین امیرعبداللهیان چند ساعت پیش از تسلیم این پاسخ در جمع خبرنگاران گفت: «متنی که داریم ممکن است ایرادات برجام در آن باشد. این به دلیل ماهیت مذاکره است و آن‌هایی که کار کردند فن مذاکره را می‌دانند.»
این جملات وزیر خارجه دولت سیزدهم شباهت زیادی به سخنانی دارد که محمدجواد ظریف در پاسخ به منتقدان بیان می‌کرد و سیلی از اتهامات و توهین‌ها نصیبش می‌شد.
حمیدرضا دهقانی سفیر ایران در دوحه در توییتی نوشت: «و چون مصلحت ملتی به عظمت ملت بزرگ ایران باشد، ملاقات در شامگاهان، از روز روشن، شیرین‌تر باشد … و بسا که پاکت نامه از تلفن بهتر باشد…»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104255
👍15👎1
میرحسین و جمع‌بندی ۱۱ ساله؛
هر نام‌ پرشکوهی به ننگین‌ترین جرائم تعلّق می‌گیرد

ابوالفضل قدیانی، علیرضا رجایی


بیانیه اخیر میرحسین موسوی همان‌قدر که حاکمیت و امپراتوریِ از رونق افتاده رسانه‌ای آن را به تکاپو انداخت، به همان اندازه اصلاح‌طلبیِ بوروکراتیک را در سکوت و خاموشی فروبرد و این، طبیعت هر استراتژی محاسبه‌شده‌ای است که مرزبندی‌های تعیین‌کننده و اجتناب‌ناپذیر را رقم می‌زند.

میرحسین نشان داد که چگونه نظام سیاسی ایران با دست‌کاریِ سیستماتیک در حقیقت، گونه‌ای مخرّب از آگاهی کاذبِ واپس‌گرا و ارتجاعی را از خاستگاه دین ترویج می‌کند که هم‌چون هاله‌ای از تقدّس‌مابیِ دروغین به گرداگرد ساختاری حصار کشیده‌است که یک‌ سویه آن استیلای سیاسی-مذهبی است، یک سویه آن قدرت نامحدود نظامیان است و یک سویه آن نیز به‌کارگیری نیروی سازمان‌یافته اوباشِ قدّاره‌بند- در هر لباس و با هر اسمی- برای سرکوب جنبش‌های مردمی است.
همین ساختار است که گونه‌ای امپریالیسم منطقه‌ایی را پیش می‌برد تا کشورها و سرزمین‌های تحت‌الحمایه به‌مثابه برج‌وباروهایی از حریم استمرار قدرت آن محافظت کنند.

این امپریالیسم منطقه‌ایی همان دستگاه استیلاجویانه‌ای است که با گستاخی تمام بقای رژیم سوریه را حتّی از حفظ استان خوزستان ایران مهم‌تر دانست و برای استمرار این رژیم”کودک‌کُش”به هیچ حدّ و مرز اخلاقی و سیاسی نیز قائل نبود.

میرحسین با هشدار نسبت به موروثی‌شدن حکومت، خطر استمرار ساختارمند همین نظامی را یادآور می‌شود که در آبان ۹۸ صراحتاً محتوای سیاسی-ایدئولوژیک آن، یعنی “حکومت دینی” و “ولی‌فقیه با اختیارات مطلقه” را نقد کرد.

بیانیه کوتاه میرحسین به تعبیر بسیاری آب در لانه مورچگان بود و نیز تجدید میثاقی با جنبش آزادی‌خواهانه و عدالت‌طلبانه مردمِ”به‌ستوه‌آمده از دیکتاتوری و گرسنگی و فقر و بی‌عدالتی و مجالس قلّابی” تا‌ “باشد روزی که قنداقه‌پوش‌های ما زیر قنداقه‌های تفنگ بزرگ نشوند”.

ابوالفضل قدیانی، علیرضا رجایی

https://www.zeitoons.com/wp-content/uploads/2022/08/FAB6A15C-B352-4812-8E63-03A319542EE2.jpeg

https://www.zeitoons.com/104284
👍36👎2🤬1
جریان نیمه‌روشنفکری تاریخ معاصر ایران 
آرین رسولی

در این لحظه‌ از تاریخ که آخرین ضربه‌ها بر اندام بی‌جان نیمه‌روشنفکری فرود می‌آید صاحب این قلم می‌کوشد تا از چشم‌اندازی متفاوت به نقد و بررسی جریان نیمه‌روشنفکری در تاریخ معاصرمان بپردازد. اصطلاح “نیمه‌روشنفکری” در اینجا به قصد تخفیف و تحقیر این جریان نیست و در ادامه خواهیم دید که مراد از پرداختن به این جریان، دفاع از گفتمان‌های رایج کوته‌نظران نیست که این روزها از هر سو مشتی بر این تن نیمه‌جان روانه می‌کنند و هر مصیبتی را در این ملک با تعمیمی ناروا و نابه‌جا به آنها نسبت می‌دهند.

اصطلاح روشنفکری به اشکال مختلف نزد افرادی استفاده شد(از جمله در جایی توسط تورگنیف و توسط دیگران) اما جریان محاکمه دریفوس جایی بود که این اصطلاح برساخته شده و از آن دوران وارد ادبیات و بحث‌های فرهنگی و اجتماعی شد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104268
👍7👏2
عدالت‌خواهانِ هم‌سرنوشت: مصدق، میرحسین و رهنورد 
به بهانه‌ی ۲۸مرداد و زادروز دکتر زهرا رهنورد

سپیده جدیری

دکتر محمد مصدق در نطق روز بیستم تیر ۱۳۳۰ خود در مجلس شورای ملی پیش‌بینی کرده بود: «چه زنده باشم و چه نباشم امیدوارم، و بلکه یقین دارم، که این آتش خاموش نخواهد شد و مردان بیدار کشور این مبارزه‌ی ملی را آن‌قدر دنبال می‌کنند تا به نتیجه برسند.»

پیش‌بینی‌ای که درست از آب درآمد، در آن حد که برای تحقق اهداف آن مبارزه‌ی ملی و خلاصی از چنگ استعمار و استبدادِ دست‌نشاندگانش، زیر و روییِ سترگی دربگیرد؛ انقلابی که به باورِ تاریخ‌پژوهانی چون یرواند آبراهامیان، ریشه در «سلب مشروعیت» از رژیم محمدرضا پهلوی پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ داشته است.

گفتمان ضداستعماری‌ِ مسلط بر شعارها و آرمان‌های انقلاب ۵۷ نیز بر این مدعا صحه می‌گذارد؛ شعارهایی نظیر «این شاه آمریکایی، اعدام باید گردد»، «شاه جنایت می‌کند، کارتر حمایت می‌کند» و «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی»؛ «گفتمان مناسب با شرایط آن دوران، با واژگان امپریالیسم، استعمار و استحمار و سلطه‌ی سرمایه داری و از خود بیگانگی و بازگشت به خویش» که به گواهی‌ زهرا رهنورد،  «ترمینولوژی و بسته‌ی پیشنهادی آن زمانِ روشنفکری به‌خصوص شریعتی برای سعادت ملت» محسوب می‌شد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104324
👍3👎2
«فسادِ» مبارکه
زیتون- فرید بهمنش
: ۱۵ نماینده‌ی مجلس و بیش از یک نهاد سیاسی، اجرایی و امنیتی جمع شدند تا در عرض یک سال، گزارش ۲۹۷ صفحه‌ای تحقیق و تفحص درباره‌ی «فولاد مبارکه» را به فرجام برسانند؛ گزارشی که می‌گوید مجموعا مبلغی در حد ۹۰ هزار میلیارد تومان در این بخش صنعتی عظیم، ویژه‌خواری شده است.

تنها به فاصله‌ی چند ساعت، فولاد مبارکه، به گزارش مجلس، پاسخ داد. این کارتل بزرگ اقتصادی متهم به فساد، در پاسخ به چنین گزارشی، جوابیه‌ی کوتاه خود را با چنین عباراتی آغاز می‌کند: «ان الحسین مصباح الهدی و سفینه النجاه. حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و یاران باوفایش با نثار جان خویش چراغ هدایتی جاودانه در طول تاریخ روشن نمودند. پیام نهضت جاودانه عاشورا ضرورت بصیرت، حق طلبی ومبارزه با فساد و گمراهی است.»
[…]
مقایسه‌ی لقمه‌ی چرب «مبارکه» با بودجه‌ی نهادهای ایران ۹۰ هزار میلیارد تومان، خیلی پول است. آن هم برای یک کشور تحریم‌زده، که به منظور فروش یک بشکه نفت، باید به چندین دلال و گروه، درصد بدهد و منابع ارزی مورد نیاز را به سختی فراهم کند.

مقایسه‌ی پولی که در فولاد مبارکه حیف و میل شده با میزان اعتبارات سالانه‌ی نهادها و وزارتخانه‌ها در بودجه‌ی سال ۱۴۰۱ هجری شمسی، دود از کله بلند می‌کند. ارقام پایین را یک بار با هم مرور کنیم و سپس این ارقام را در ذهن خودمان با ۹۰ هزار میلیارد تومان مبارکه، مقایسه کنیم: قوه قضاییه: ۲۸ هزار و ۶۱۰ میلیارد تومان. ستاد مشترک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی: ۷۷ هزار و ۹۹۰ میلیارد تومان. کل اعتبارات بخش آموزش و پرورش: ۱۵۶ هزار و ۴۵۲ میلیارد تومان. کل بودجه مورد نیاز برای اجرای طرح رتبه بندی معلمان ۲۵ هزار میلیارد تومان. وزارت بهداشت: کل اعتبارات حوزه سلامت با سهم ۱۱ درصدی از بودجه به ۱۷۴ هزار میلیارد تومان رسید. صدا و سیما، ۵ هزار و ۲۸۹ میلیارد تومان. (افزایش ۵۰ درصدی نسبت به سال ۱۴۰۰) سازمان هواپیمایی کشوری ۱۸۰ میلیارد تومان!

حالا یک بار دیگر ۹۰ هزار میلیارد تومان تخلفات مبارکه را به یاد بیاوریم. این مبلغ، حتی از بودجه‌ی سالانه‌ی سپاه بیشتر است، ۴ برابر بودجه‌ی قوه قضائیه است؛ کمی بیشتر از نصف بودجه‌ی آموزش و پرورش است، کمی بیشتر از نصف بودجه‌ی وزارت بهداشت؛ ۱۶ برابر بودجه‌ی سالانه صدا و سیما است و پانصد برابر بودجه‌ی سازمان هواپیمایی کشوری است!

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104328
👍9
فقها بیش از آنکه حکمِ تکفیر بدهند، مانع از آن شده‌اند
ارتداد و تکفیر در گفت‌وگو با هادی طباطبایی

زیتون-سعید دهقانی:
 سوءقصد به «سلمان رشدی» پس از سه دهه که از مرتدخواندن او گذشته است نشان می‌دهد که این مفاهیمی چون «تکفیر» و «ارتداد» همچنان در فرهنگِ اجتماعی مسلمانان-حتی نسل دوم از مهاجرین مسلمان به کشورهای غربی- خریدار دارد. از سوی دیگر جدل‌های متأخر میان تنی چند از نواندیشان دینی نیز نشان می‌دهد که «تکفیر» به مثابه عملی ناروا و مذموم به این و آن، درست یا نادرست، نسبت داده می‌شود. با این حال سید هادی طباطبایی معتقد است که فقیهان سعی در تعدیلِ احساساتِ جوامع مسلمان داشته‌اند. او می‌گوید اگر فقها نبودند، احساساتِ جریحه‌دار شده‌ی مسلمانان، خون‌های بیشتری می‌ریخت.

این پژوهشگرِ دین و فلسفه، کتاب‌های پرتیراژی در حوزه نواندیشی دینی و اسلامِ سیاسی به رشته تحریر درآورده که از مهمترینِ آنها می‌توان به «حدیثِ نواندیشان دینی»، «فقیهان و انقلابِ ایران» و «در طریقتِ مسلمانی» اشاره کرد. وی همچنین نویسنده‌ی ده‌ها عنوان جستار با موضوع نواندیشی دینی است.
آنچه در ادامه خواهید خواند مشروح گفت‌وگو با سید هادی طباطبایی درباره نسبت میان ارتداد و اسلام سیاسی در دنیای مدرن است:

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/104266
👍3👎2
«جواب دشنام دشنه نیست»؛
بیانیه جمعی از فعالان سیاسی و مدنی در محکومیت ترور سلمان رشدی


زیتون– جمع کثیری از فعالان مدنی و سیاسی، با انتشار بیانیه‌ای سوء‌قصد به جان سلمان رشدی را محکوم و آن‌ را با «مبانی اعتقادی مسلمانان آزاداندیش و صلح‌جو» ناسازگار دانسته و نوشتند «اگر قرار باشد پیروان هر دین در برابر توهین به مقدّسات خود سلاح برگیرند، بار دیگر شاهد فاجعه‌ی جنگ‌های خون‌بار فرقه‌ای و دینیِ تاریخ خواهیم بود».

متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار زیتون قرار گرفته، در ادامه می‌آید:

https://www.zeitoons.com/104357
👍11👎2