بحران تمامیت‌خواهان در عصر ارتباطات
#مرتضی_کاظمیان

از متن: «گزارش مهم عضو شورای‌عالی فضای مجازی، و برخی داده‌های آن، بازتاب‌دهنده بخش و وجهی از واقعیت جاری زیر پوست جامعه ایران است؛ همچنان‌که شاهدی مهم از سرگردانی و برآشفتگی تمامیت‌خواهان از شکستن انحصار رسانه‌ای و استیلای اطلاعاتی ایشان و نیز ناکامی و عدم‌توفیق سیاست‌های سرکوبگرایانه آنان علیه گردش آزاد اخبار و اطلاعات محسوب می‌شود.

دیری است که به‌واسطه‌ی تکنولوژی ارتباطات و فن‌آوری اطلاعات، مفاهیم و مقوله‌هایی چون سانسور و ممیزی و پارازیت و تحریف حقیقت و نشر دروغ توسط اقتدارگرایان حاکم در جمهوری اسلامی، به پرسش کشیده شده و به‌شدت آسیب دیده است.

صدا و سیما، دستگاه اطلاع‌رسانی و خبرپراکنی یک‌دست و یک‌پارچه حکومت سالهاست که به‌شکل تصاعدی و فزاینده، متأثر از تکنولوژی ارتباطات، با ریزش مخاطب روبرو شده است. فراگیرشدن اینترنت و فن‌آوری‌های مرتبط با آن، چون موجی پیش‌رونده، سانسور و تحریف حقیقت را به حاشیه می‌راند.

«تلگرام» تنها یکی از مظاهر برجسته این وضع است. چند روز پیش بود که اعلام شد، برمبنای نتایج پژوهشی هم‌اینک ۳۰ میلیون ایرانی کاربر تلگرام هستند و هیچ رسانه‌ای به‌اندازه تلگرام مخاطب ندارد، و مشتریان صدا و سیما به مراتب کمتر از تلگرام است.

قابل اشاره است که حدود ۳۰ درصد ایرانیان به پهنای باند سیار دسترسی دارند و حدود ۸۸ درصد جمعیت بالای شش سال کشور از تلفن همراه استفاده می‌کنند.

این داده‌ها به معنای افزایش امکان دسترسی شهروندان به داده‌ها و اطلاعات بیشتر و دقیق‌تر، و شکستن مرزهای انحصار رسانه‌ای مطلوب تمامیت‌خواهان و ناکامی آنان در ایجاد اختناق و انسداد سیاسی است.»

متن کامل: http://zeitoons.com/27352
@Zeitoons

هنگامه شهیدی با حکم دادسرای فرهنگ و رسانه بازداشت شده است

زیتون– مصطفی ترک همدانی، وکیل هنگامه شهیدی، خبر داد که مرجع دستگیری این روزنامه نگار شعبه دوم بازپرسی دادسرای فرهنگ و رسانه است.

ترک همدانی به ایلنا گفت هنگامه شهیدی پس از بازداشت در مشهد، به تهران منتقل شده است. او روز گذشته در مشهد بازداشت شده بود.

وکیل هنگامه شهیدی خبر داد که اتهام موکل او «امنیتی» است و این روزنامه‌نگار در حال حاضر «ممنوع‌الملاقات» است.

هنگامه شهیدی عضو حزب اعتماد ملی و مشاور مهدی کروبی در امور زنان بود و در جریان وقایع پس از انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ بازداشت و به زندان محکوم شده بود.

http://zeitoons.com/27368
@Zeitoons

تصمیم‌گیری درباره استفساریه قانون انتخابات به مجمع تشخیص واگذار شد

زیتون- پافشاری نمایندگان مجلس بر مصوبه خود درباره عدم امکان ردصلاحیت نامزدهای انتخابات مجلس پس از اظهارنظر قطعی شورای نگهبان با وجود مخالفت این شورا، این مصوبه برای اظهارنظر نهایی به مجمع تشخیص مصلحت نظام ارسال کرد.

نمایندگان مجلس امروز در جریان بررسی طرح استفساریه تبصره ۴ ماده ۵۲ قانون انتخابات اعاده شده از سوی شورای نگهبان بر نظر سابق خود اصرار کردند. به گزارش خبرگزاری خانه ملت، ارگان خبری مجلس، این مصوبه با ۱۳۷ رای موافق، ۳۰ رای مخالف و ۸ رای ممتنع به مجمع تشخیص مصلحت نظام ارجاع شد.

این استفساریه در واکنش به رد صلاحیت مینو خالقی، نامزد راه یافته از اصفهان به مجلس، مطرح شده بود که شورای نگهبان صلاحیت او را پس از برگزاری انتخابات رد کرد و مانع از حضورش در مجلس دهم شد. در این استفساریه پرسیده شده بود: «آیا شورای نگهبان می‌تواند پس از اعلام صحت انتخابات حوزه انتخابیه مربوطه صلاحیت منتخب را رد کند و به این وسیله آرای او را باطل نماید؟»

در پاسخ به این استفساریه، نمایندگان مجلس شورای اسلامی تصویب کردند: «خیر، پس از اعلام نظر قطعی و نهایی شورای نگهبان در مهلت ۲۰ روزه … این شورا نمی‌تواند اظهارنظر مجددی درباره صلاحیت آن نامزد یا منتخب داشته باشد و چنانچه مدارک جدیدی درباره او به شورا رسیده باشد، این مدارک طبق ماده ۳۰ قانون آیین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی در زمان بررسی اعتبارنامه‌های منتخبان مورد رسیدگی قرار می‌گیرد.»

براساس مصوبه مجلس، شورای نگهبان نمی‌تواند اظهارنظر مجددی درباره صلاحیت نامزد یا منتخب مجلس داشته باشد و چنانچه مدارک جدیدی درباره صلاحیت یک نامزد به شورای نگهبان رسیده باشد این مدار در زمان بررسی اعتبارنامه‌های منتخبان مورد رسیدگی قرار می‌گیرد.

http://zeitoons.com/27372
@Zeitoons

درخواست آیت‌الله خامنه‌ای برای صدور تابعیت ایرانی اعضای لشکر فاطمیون

زیتون– محمدعلی شهیدی محلاتی، ریاست بنیاد شهید و امور ایثار‌گران، گفت آیت‌الله خامنه‌ای «تاکید زیادی» روی حمایت از «مدافعین حرم، به‌خصوص لشکر فاطمیون» دارد و گفته است که «باید از نظر قانونی جلو بروید و برای آن‌ها تابعیت درست کنید.»

محلاتی در گفت‌وگو با روزنامه جوان خبر داد که آیت‌الله خامنه‌ای برای صدور تابعیت ایرانی این افراد و خانواده‌های‌شان پافشاری کرده است.

به گفته رییس بنیاد شهید و ایثارگران، رهبر جمهوری اسلامی با پیشنهاد «اعطای اقامت» برای این افراد مخالفت کرده است. محلاتی خبر داد که در جلسه با آیت‌الله خامنه‌ای گفته است: «آقا این‌ها با تابعیت فردا می‌توانند رییس‌جمهور و نماینده مجلس شوند».

رهبر ایران در پاسخ به محلاتی گفته است: «شما به این جنبه از ماجرا نگاه کنید که اگر فردا این‌ها به افغانستان بروند و طالبانی‌ها بفهمند این‌ها برای جنگ به سوریه رفته‌اند، همگی را قتل عام می‌کنند. حفاظت از این خانواده‌ها به دوش ماست، به همین دلیل حتما برایشان تابعیت درست کنید و حتما آن‌ها را زیر پوشش بنیاد شهید بگیرید.»

پیش از این عابدین عابدی‌مقدم، مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان خراسان‌رضوی، خبر از موافقت شورای عالی امنیت ملی با اعطای تابعیت ایرانی به «خانواده‌های درجه یک اتباع خارجی مدافع حرم» داده بود. دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی اما این خبر را غیر دقیق توصیف و اعلام کرد که این خبر «مورد تایید نیست».

http://zeitoons.com/27375
@Zeitoons

احسان مازندرانی بازداشت شد

زیتون– احسان مازندرانی، روزنامه‌نگار، از سوی ماموران سازمان اطلاعات سپاه پاسداران بازداشت شد.

ملیحه حسینی، همسر احسان مازندرانی، خبر داد که او با «ضرب و شتم» بازداشت شده و دست به اعتصاب خشک زده است. حسینی همچنین تصویری از سندی آزادی احسان مازندرانی منتشر کرد.

احسان مازندرانی ۲۳ بهمن ماه از زندان آزاد شده بود. او از جمله روزنامه‌نگارانی بود که آبان ماه سال قبل در پرونده «نفوذ» از سوی اطلاعات سپاه و پس از محاکمه در شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب به ریاست قاضی مقیسه به تحمل ۷ سال حبس محکوم شده بود. حکم او در دادگاه تجدیدنظر به دو سال کاهش پیدا کرد.

http://zeitoons.com/27378
@Zeitoons

کمیسیون قضایی مجلس به حذف اعدام از جرایم حمل مواد مخدر رای داد

زیتون– حسن نوروزی، سخنگوی کمیسیون قضایی مجلس، خبر از حذف مجازات اعدام برای برخی از جرایم قاچاق مواد مخدر داد.

نوروزی گفت بر اساس مصوبه کمیسیون قضایی مجلس، حمل مواد مخدر «اگر به صورت باندی و مسلحانه نباشد» و متهم نیز «سابقه بیش از ۱۵ سال زندان» نداشته باشد، مشمول حکم اعدام نمی‌شود. به گفته او این مصوبه «عطف به ماسبق نیز می‌شود.»

هرچند بر اساس این مصوبه، کسانی که ۵ و ۱۰ سال حکم زندان دارند، دریافت کرده‌اند مشمول تخفیف نمی‌شوند.

به گفته نوروزی، کمیسیون قضایی مجلس هنوز درباره حذف یا حفظ مجازات اعدام برای کسانی که «خط تولید مواد مخدر راه‌اندازی می‌کنند» تصمیم نگرفته است.
بر اساس قوانین حاضر، حمل یک کیلوگرم مواد مخدر نظیر هروئین یا کراک حکم اعدام در پی دارد.

مصوبه کمیسیون قضایی مجلس برای اجرا باید در صحن علنی به تصویب رسیده و توسط شورای نگهبان تایید شود.

http://zeitoons.com/27381
@Zeitoons

شب عیدِ ایرانیان در میانه تردیدها و امیدها

#نازنین_نامدار: ایرانیان تحتِ سیطره حسِ «تردید» به سال نو نزدیک می‌شوند و احتمالا همین باعث شده در خرید مایحتاج شب عیدشان حداکثر احتیاط و محاسبات مالی را به خرج دهند. این نکته را با گشتی در بازار و گپ‌وگفت با اطرافیان می‌توان متوجه شد.

با این وجود ترافیک شهرهای بزرگ در شب عید به‌ویژه تهران همچنان خودنمایی می‌کند و اگر هر نمادی از نوروز و جنب‌وجوش‌های شب عید غایب باشد٬ این یکی کماکان پابرجاست. همین نکته نمایانگر تکاپوی مردم به‌منظور برپایی بساط شادی شب عید است که قاعدتا در هر خانواده‌ای بنا به توان مالی‌شان صورت می‌پذیرد.
پس از نوروز ۹۲ این نخستین سالی است که دو ماه پس از آغازش قرار است سرنوشت رییس جمهور آینده ایران پس از یک دوره امیدواری به سیاست تعامل با دنیا مشخص شود. خاصه آنکه این بار اوباما رئیس جمهور آمریکا و اصلی ترین طرفِ قرارداد برجام نیست. همین امر بر تردیدها میان شهروندان افزوده است.

هیچکس حتی کارشناسان سیاسی و اقتصادی به جز در رجزخوانی‌های انتخاباتی با قاطعیت از روندهای سیاسی سال آینده و وضعیت قیمت مسکن، نرخ دلار، تورم، میزان بیکاری و… سخن نمی‌گوید. این شرایط بر دامنه تردیدها نسبت به فضای پیش رو کشور در ماههای آینده افزوده است. در این وضعیت به نظر می‌رسد مردم نیز محتاط تر از قبل شب عید خود را برگزار می کنند.

اگر بخواهیم توصیف کوتاهی از وضعیت شب عید امسال داشته باشیم می شود گفت مردم همانند همیشه در بازارها حضور دارند اما همچون سالیان دور سبد خریدشان انباشته نیست. به عنوان نمونه فروشگاه‌های زنجیره‌ای به شدت شلوغ‌اند اما اگر مشتری همیشگی این فروشگاه‌ها باشید متوجه خواهید شد که در ماه‌های اخیر و به‌خصوص این روزها خریدارانی که در صف صندوق‌ها ایستاده‌اند سبدهای‌شان همچون سال‌های گذشته پر نیست. همچنین وقتی به بازار تهران می‌رسید و به چهار راه گلوبندک نگاهی بیاندازید شمار زیادی از شهروندان را خواهید دید که سعی دارند از لابه لای ماشین ها خود را به آنطرف خیابان و بازار خرید برسانند.

در عین حال چهره دیگری از اوضاع معیشتی مردم همچنان عرض‌اندم می‌کند؛ سرپرستان خانواده‌هایی که به نفع دیگر اعضای خانواده از نیازهای خود همچون نو کردن پوشاک‌شان می گذرند و یا کسانی که میوه و آجیل را تنها به میزان آبروداری در مقابل مهمانان تهیه کرده و ظرفش را از دسترس کودکانشان دور نگه می‌دارند.

متن کامل: http://zeitoons.com/27396
@Zeitoons

آیا ایران می‌تواند اسرائیل را دور بزند؟
#محمدبرقعی

از متن: «اسرائیل در قدرت خود بزرگ‌نمایی می‌کند و در حقیقت نیروهایی در آمریکا، به خاطر باورها و منافع خود از اسرائیل حمایت می‌کنند و این اسرائیل است که با زیرکی بادبان خود را در جریان این باد باز می‌کند و در سال‌های اخیر، با افراطی‌شدن دولت اسرائیل دولت آن، بر خلاف سنت اسرائیل با راست‌ترین نیروها در آمریکا همراه و در حقیقت همان‌گونه که شرح داده شد ابزار دست آنان شده است. آن‌چه که به این نیرنگ کمک بسیار می‌کند شعار های تند و توخالی علیه اسرائیل است تا به این صورت اسرائیل بتواند ادعا کند چون تعیین‌کننده سیاست آمریکا ،حداقل در خاورمیانه ، اوست لذا این‌همه مورد حمله دولت‌ها و مردم خاورمیانه و جوامع اسلامی است.

اگر ایران این واقعیت را بداند، از این همه اسرائیلی‌ستیزی دست‌کشیده و بی‌جهت آن را بزرگ نمی‌کند و سعی می‌کند با دور زدن اسرائیل سیاست مستقل خود را در جهان عملی کند و با شناخت هرچه بیش‌تر نیروهای موثر در آمریکا راه درست مراوده با آنان را پیدا کند. سیاستی که هم در دولت خاتمی و هم دولت روحانی از سوی نیروهای آشنا با جهان، مانند آقای ظریف و همکارانش، دنبال شد. بی‌جهت نیست که بسیاری بر آن‌اند که احمدی‌نژاد، مامور آگاه یا نا آگاه اسرائیل بود و به قول ظریفی قرار است مجسمه او را در مجلس اسرائیل نصب کنند.

البته کسی از حوزه و روحانیت و یا سپاهیان ناآگاه از جهان انتظار ندارد که در دام تبلیغاتی اسرائیل نیفتند و روز قدس بر پا نکنند و یا مثل کوکان لج‌باز روی موشک ننویسند مرگ بر اسرائیل و آن هم به زبان عبری. چنین است که بارها معلوم شده مهره‌های نفوذی اسرائیل نه تنها در سپاه، بلکه تا درون بیت رهبری نفوذ کرده و و هر از گاهی یک یا چند تن از آنان شناخته و دستگیر می‌شوند و روزنامه‌هایی چون کیهان مرتب در بوق اسرائیل ستیزی خود می‌دمند و هر مشکلی در رابطه با آمریکا را به اسرائیل نسبت می دهند.»

متن کامل: http://zeitoons.com/27389
@Zeitoons

فرزانه جلالی با قرار وثیقه آزاد شد

زیتون– فرزانه جلالی، فعال اجتماعی، با قرار وثیقه ۳۰۰ میلیون تومانی از زندان آزاد شد.

جلالی روز ششم اسفند ماه از سوی اداره اطلاعات کرمانشاه بازداشت شده بود. بازپرس بازپرس شعبه هفتم دادسرای کرمانشاه، اتهام «اقدام علیه کشور» را به این فعال اجتماعی تفهیم کرده است.

فرزانه جلالی دانشجوی ستاره‌دار و عضو انجمن اسلامی دانشگاه تهران بوده است. او از جمله فعالان حوزه حقوق زنان با تمرکز بر مسئله زنان کردستان است.

http://zeitoons.com/27411
@Zeitoons

حسین کروبی به شش ماه زندان محکوم شد

زیتون- حسین کروبی، فرزند مهدی کروبی به دلیل انتشار نامه پدر خود به حسن روحانی و با اتهام تبلیغ علیه نظام، به تحمل شش ماه زندان محکوم شد. شاکی حسین کروبی، وزارت اطلاعات دولت یازدهم است.

به گزارش سحام نیوز، این حکم را قاضی مقیسه، رییس شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب و در پی انتشار نامه مهدی کروبی به رییس‌جمهوری صادر کرد و صبح امروز به محمد جلیلیان،‌ وکیل حسین کروبی در دادسرای اوین ابلاغ شده است.

مهدی کروبی فروردین ماه سال جاری در نامه‌ای خطاب به حسن روحانی، خواستار برگزاری دادگاه با توجه به اصل ۱۶۸ قانون اساسی برای رسیدگی به اتهام‌های خود شده بود. او نوشته بود در جریان محاکمه می‌تواند «ادله خود» درباره «تقلب انتخابات ریاست جمهوری ٨۴، مهندسی انتخابات ریاست جمهوری ٨٨ و آنچه بر فرزندان این کشور در بازداشت‌گاه‌های قانونی و غیرقانونی گذشت» را «به اطلاع عموم» برساند.

پس از انتشار این نامه، با شکایت وزارت اطلاعات، حسین کروبی به دادگاه انقلاب احضار و پس از چهار جلسه بازجویی، به تبلیغ علیه نظام متهم شده بود. اتهام تبلیغ علیه نظام در پی کیفرخواستی مطرح شده که توسط وزارت اطلاعات تنظیم و به دادگاه ارایه شده است. حسین کروبی، این اتهام را رد کرده بود.

حکم صادره بدوی است و محمد جلیلیان، به سحام نیوز گفت که حق اعتراضی را نسبت به صدور این حکم به دادگاه ارایه کرده است.

http://zeitoons.com/27414
@Zeitoons

درخواست فراکسیون امید از رییس جمهوری
به ممنوع التصویری محمد خاتمی و وضعیت زندانیان سیاسی رسیدگی کنید

زیتون– بهرام پارسایی، سخن‌گوی فراکسیون امید، خبر داد که اعضای این فراکسیون در دیدار با حسن روحانی، درباره «انتظارات از دولت آینده» با رییس‌جمهوری سخن گفتند.

به گفته پارسایی مساله ممنوع‌التصویری محمد خاتمی از نکته‌هایی بود که در این جلسه مطرح شد. حاضران از روحانی خواستند «به عنوان مجری قانون» به مسایلی نظیر ممنوع التصویری محمد خاتمی و مساله زندانیان سیاسی «اقدامات موثرتری» انجام دهد.

سخن‌گوی فراکسیون امید اضافه کرد مسایلی مانند «لزوم افزایش سطح آزادی در دانشگاه‌ها» و «توجه بیشتر دولت به موضوع آزادی بیان» نیز در این جلسه مطرح شد: «این‌که بسیاری از تشکل‌های دانشجویی هنوز برای دریافت مجوز فعالیت مشکل دارند و فضای دانشگاه‌های کشور در آستانه انتخابات آن‌چنان که انتظار می‌رود، گرم نیست باید بیش از این مورد توجه دولت باشد».

مسایل معیشتی، تشکیل کابینه یک‌دست و توان‌مند، دستاوردهای برجام، کاهش تورم و استفاده بیشتر از ظرفیت زنان توانمند در عرصه‌های مدیریتی از دیگر مسایل مطرح شده جلسه فراکسیون امید با روحانی بود.

شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان روز گذشته اعلام کرد که در انتخابات ریاست‌جمهوری ۹۶ از نامزدی حسن روحانی حمایت می‌کند.

http://zeitoons.com/27417
@Zeitoons

نامه مشایی به خاتمی؛
تلاش احمدی‌نژادی‌ها برای بهره بردن از سبد رای اصلاح‌طلبان

#مهسامحمدی: مشائی به خاتمی نامه نوشت. او از «برادر بزرگتر» خود خواست که نیروهای فعال سیاسی «موسوم به اصلاحات» را از حمایت پروژه رد صلاحیت «برادر عزیز»اش حمید بقایی برحذر دارد.

مشایی این کار را «مخالف هر میثاق مدنی در هر جای جهان» دانست و تاکید کرد: «القای رد‌صلاحیت قطعی نامزد رقیب آنهم به گونه‌ای که میل و علاقه شدید به رد‌صلاحیت، آشکارا از آن استنباط شود، نه امری است که بتوان از آن گذشت و نه می‌توان به هیچ روی با آن سر کرد.» او در ادامه پرسیده بود:« آیا آقایان رد‌صلاحیت را در حق رقیب روا و در حق خود جفا می‌پندارند؟!! یا اینکه در تایید صلاحیت نامزد خود به اطمینان رسیده اند؟!!».

علاوه بر تحلیل‌های گله‌گزارانه ارائه شده در این نامه بلندبالا و محتوای آن، این که چرا تصمیم به نگارش چنین نامه‌ای گرفته است محل بحث است. پاسخ این سوال را باید در اختلاف‌های شدید اردوگاه‌ انتخاباتی اصول‌گرایان باید جست.

جبهه مردمی نیروهای انقلاب (جمنا) که اکثریت اصول‌گرایان را در خود جا داده است هنوز در کشمکش بر سر تعیین کاندیدای نهایی به سر می‌برد و بعید است که آنها میلی برای حمایت از جریانی با پشتوانه احمدی‌نژاد داشته باشند.

اما «احمدی‌نژادی‌ها» علیرغم منع آیت الله خامنه ای و با این تحلیل اسفندیار رحیم مشایی که «آنچه از بیانات مقام معظم رهبری دریافت کردیم این است که دکتر احمدی‌نژاد فقط به عنوان نامزد حضور نداشته باشد.» در تلاشند با بقایی به میدان بازگردند.

حرکاتی مانند نامه نگاری محمود احمدی نژاد به ترامپ، رئیس جمهور امریکا، بازگشت اسفندیار رحیم مشایی بعد از ۴ سال به کنفرانس‌های خبری و عرصه عمومی، درختکاری این سه نفر در کنار یکدیگر و حال نامه‌نگاری مشایی خطاب به محمد خاتمی رئیس جمهور دوره اصلاحات در این زمینه قابل فهم است.

بعد از نامه ۱۳ صفحه‌ای احمدی نژاد به ترامپ بعضی از رسانه‌های خارجی مانند خبرگزاری آسوشیتدپرس، یکی از انگیزه‌های نوشتن این نامه را تلاشی برای ترمیم چهره‌ی او در افکار عمومی تحلیل کرد؛ ترمیمی که در صورت وقوع، اعتبار آن به حمید بقایی خواهد رسید.

حال به نظر می‌رسد مشایی نیز در حال انجام عملیاتی مشابه در جبهه داخلی باشد. این جریان که از سوی اصول‌گرایان «انحرافی» ارزیابی می‌شوند امید و یا حتی میل چندانی برای بازگشت به پایگاه ابتدایی خود ندارند٬ چرا که کار در آن جبهه به جای باریک کشیده و به عنوان مثال یکی از شاگردان آیت‌الله علم‌الهدی در گفتگو با مجله «رو به رو» از وی نقل کره است که احمدی نژاد و مشایی خارج از مسیر ولایت هستند. علم الهدی می‌گوید:«هر روز به حرم می‌روم و گاهی احمدی نژاد را لعن می‌کنم.»

http://telegra.ph/khatami-mashaei-03-14
@Zeitoons

نقدی بر کتاب «ابن خلدون و علوم اجتماعی» اثر سیدجواد طباطبایی
#حسن_محدثی‌گیلوایی

از متن: «اگر بخواهم درباره‌ی تمامی اشکالات نگارشی کتاب ابن خلدون و علوم اجتماعی: گفتار در شرایط امتناع علوم اجتماعی در تمدن اسلامی (طباطبایی، ۱۳۹۰) بنویسم، هیچ‌وقت مجال پرداختن به محتوا را نخواهم یافت؛ محتوایی که قرار بود زبان ناتوان و بیان مُعوَج نویسنده آن را به مخاطب منتقل کند. به‌راستی که برای فهم چنین متنی جهد و جهادی بایست کرد و چه بسیار مخاطبان که عطای فهم چنین کتابی را به لقایش خواهند بخشید. این که در نوشته‌های کسی ایرادات و إشکالاتی وجود داشته باشد چیز عجیبی نیست. امّا من از این در حیرت‌ام که چه‌گونه کسی که در این سطح قرار دارد، می‌تواند بر همه‌گان خرده بگیرد و آنان را با خشونت زبانی شدید بنوازد؟! به‌راستی، کسی که مهارت فارسی‌نویسی و سطح دانش زبانی‌اش چنین است، چه‌گونه می‌تواند استادان دانش‌گاه را به فارسی‌ندانی و بی‌سوادی و وزارت علوم را به ناتوانی در آموزش و ارتقای زبان فارسی متّهم کند و به معاون وزیر علوم توصیه کند که از برخی استادان دانش‌گاه “إمتحان إملا” بگیرد؟ طباطبایی درباره‌ی برخی از استادان دانش‌گاه گفته است: «اگر آقای معاون وزیر اجازۀ توصیه‌ای به من دهد به او پیشنهاد می‌کنم که به‌عنوان نمایندۀ وزارت علوم دستور دهد در راستای این بسترسازی‌های داهیانه امتحان املایی از استادانی که قرار است «بومی‌سازی» کنند بگیرد تا بداند که در نهادهای آموزشی و پژوهشی تابع آن وزارتخانه، علم به چه مرتبه‌ای ارتقاء پیدا کرده است!»

در نظر سیّدجواد طباطبایی إملا خیلی مهم است. علاوه بر مورد فوق، ‌ایشان در جای دیگری نیز بر اهمیّت إملا و امتحان إملا تأکید کرده‌اند و آورده‌اند: «امروز در علوم انسانی اگر دیکته‌ای از کلیله و دمنه بگیرید که من در چهارم و پنجم دبیرستان می‌نوشتم، ‌۸۰ درصد استادان رد می‌شوند».

به‌نظر می‌رسد توجّه فوق‌العاده‌ زیاد ایشان به إملا و إمتحان إملا، سبب غفلت ایشان از إنشا و إمتحان إنشاء شده است. در این قسمت از بحث کوشیده‌ام نشان دهم که إنشا هم مهم است و لازم است بدان نیز توجّه شود. به‌نظراَم این هم پیش‌نهاد بدی نیست که همه‌گیِ اهالیِ علوم انسانی و روشن‌فکران ایرانی با هم در یک إمتحان أملا-أنشا شرکت کنیم و همه‌گی محک بخوریم. به‌نظراَم این خاطره‌انگیزترین و فراموش‌نشدنی‌ترین أمتحان همه‌ی ما خواهد شد»

متن کامل: http://zeitoons.com/27441
@Zeitoons

جستارهایی در تاریخ هفتاد سال نخست اسلام – قسمت بیستم، بخش اول
گزارشی از گردآوری و تدوین قرآن تا روزگار عثمان
#حسن_یوسفی‌اشکوری

از متن: «داستان جمع قرآن از آنجا آغاز شد که در سال نخست خلافت ابوبکر در جریان پیکارهای مشهور «رِدّه» جمعی از حافظان قرآن در پیکار یمامه (جنگ با مُسیلمه) کشته شدند و در پی آن این نگرانی در میان اصحاب پیدا شد که میراث بی مانند پیامبر یعنی مجموعه آیات قرآن در معرض نابودی و یا دگردیسی قرار گیرد و از این رو عمر (و به روایتی زیدبن ثابت) به ابوبکر پیشنهاد کرد که آیات پراکنده و محفوظ در حافظه ها و یا موجود در مکتوبات بی نظم جمع آوری و مدون و مکتوب شوند. شواهد نشان می دهد که در این زمان مصاحف مختلف و متعدد نزد افراد بوده که از روزگار پیامبر پدید آمده بودند و گویا عمدتا جنبه شخصی داشته اند. البته باید اذعان کرد که حتی با فرض قبول تدوین و تألیف قرآن در زمان پیامبر در دوران پس از پایان نزول وحی و رحلت مهبط وحی نیز تدوین و حداقل ویرایش آیات و مصاحف پیشین در یک مجموعه ضرورتی گریزناپذیر بود. زیرا تا آخرین لحظات پیامبر وحی نازل می شده و یا احتمال نزول داشت. در این میان طبعا قرآنهایی که از قبل تنظیم شده بودند (به ویژه قرآنهای شخصی نزد افراد) عملا نمی توانسته اند کامل باشند و یا حداقل به کمال شان اطمینانی نبود. وقتی گفته می شد که حمزه عموی پیامبر برای خود قرآنی داشته روشن است که چنین قرآنی (با توجه به شهادت حمزه در سال سوم هجرت) کامل نبوده است.

در عین حال از منظر دیگر نیز در این زمان تجمیع و تنظیم متن واحد قرآن نیز ضرورت یافت و آن این که در زمان پیامبر نیاز چندانی به مراجعه مستقیم به متن قران نبود و این نیاز در مقطع فقد نبی اسلام بیشتر احساس شد. باید بر این همه افزود که اوراق و اشیای مختلف الاجزایی که قرآنهای زمان پیامبر بر آنها مکتوب بود، حداقل به گونه ای که نقل است، عملا قابل جمع و دوختن بین دو جلد نبوده اند.

در هرحال گرچه ابوبکر در آغاز پیشنهاد عمر را قبول نکرد (ظاهرا به این دلیل که این اقدام خلاف سیره پیامبر است و اگر چنین ضرورتی بود حتما آن حضرت انجام می داده) اما در نهایت پذیرفت. خلیفه به زیدبن ثابت، کاتب جوان و معتمد پیامبر در زمان نبی، مأمویت داد که بخشهای پراکنده قران را در یک مجموعه گرد آورد و مدون نماید.

از آنجا که قرآن به لغت قریش نازل شده بود ابوبکر مردی از فصیحان قریش را همراه زید کرد تا با وی همکاری کند و افزود که اگر مشکلی پیش آید به خود او مراجعه شود. خلیفه فرمان داد که زید و عمر در مدخل مسجد بنشینند و هر آیه یا بخشی از وحی را که دست کم دو گواه شهادت دهند که آن را از پیامبر شنیده اند، بنویسند. گاه نیز سوگند موجب قبول مدعای افراد می شد. روشن است که این اقدام برای پیشگیری از هر نوع اشتباه و یا سوء استفاده از مقام و موقعیت افراد در دخل و تصرف در قرآن بود. به ویژه که بیشترین تکیه جمع قرآن حافظه های افراد بود و این امر می توانست راه سوء استفاده را بیش از پیش هموار کند. از قضا یکی از کسانی که آیه ای آورد که در آن حکم رجم زناکاران زن و مرد کهن سال بود و به دلیل فقدان شاهد مقبول پذیرفته نشد عمربن خطاب صحابی مشهور و احتمالا پیشنها دهنده اصلی تدوین قرآن بود. طبق گزارشی دیگر گروه زید دو منبع برای تحقیق و اقدام خود برگزیدند. یکی این که مکتوبات در حضور پیامبر نوشته شده باشند و دیگر این که در سینه مردمان و حافظان محفوظ و مضبوط بوده باشند. برخی از محققان نوشته اند که افزون بر منابع یاد شده، یکی از اهم منابع زید بن ثابت در جمع آوری و تدوین قرآن، نسخه ای از قرآن بوده که در خانه پیامبر قرار داشته است. طبق روایتی ابی بن کعب املا می کرده و دیگران می نوشتند. البته از برخی افراد نیز به عنوان همکار زید در جمع قرآن یاد شده است.

در هرحال قرآن ابوبکر بر لوحه هایی از چرم و یا برگها نوشته شد. درباره خصوصیات این نسخه ابوبکر اطلاعات روشنی در دست نیست. اجمالا گفته شده که این قرآن در عین تجمیع و تدوین فاقد ترتیب سوره ها بود و حتی معلوم نیست که واقعا بین دو جلد قرار داشته یا نه. ظاهرا این قرآن تک نسخه بود و در جعبه ای نهادند تا محفوظ باشد و در هرحال گویا در اختیار مردم قرار نداشت. به عبارت دیگر به مردم عرضه نشد. گویی قرآنی شخصی و حداکثر قرآن معتبر شخص خلیفه شمرده می شد. گفته شده که این نسخه نزد ابوبکر بود و از آن به سختی مراقبت و محافظت می شد و او آن را به عمر سپرد و او نیز آن را به دخترش حفصه سپرد. با این که این قرآن به دست خلیفه و دستگاه خلافت رسمی تدوین و آماده شده بود اما قرآن رسمی نبود و از این رو مردمان و صحابه در پیروی از قرآنهای مختلف آزاد بودند.»

متن کامل: http://zeitoons.com/27444
@Zeitoons

ماجرای پنجاه میلیارد دلار رای علیه ایران
فرزانه روستایی

برج‌های دوقلو را اتباع سعودی و امارات زدند و مغز متفکر آن محمد خالد الشیخ محمد متولد بلوچستان پاکستان بود٬ اما ظاهرا قرار است خسارت قربانیان حادثه تروریستی ۱۱ سپتامبر از جیب مردم ایران پرداخت شود و در ضمن٬ این اتباع ایران هستند که برای وارد شدن به آمریکا با مانع مواجهند. زیرا گردانندگان جمهوری اسلامی با چهل سال شعارهای فکر نکرده٬ چنان فضای وهم آلودی را از ایران در افکار عمومی جهانی ایجاد کرده‌اند که حتی اگر از همین فردا سخنرانی‌های فکر نکرده پیرامون روابط خارجی ایران را متوقف کنند معلوم نیست به این زودی‌ها بشود شرایطی بدون تنش را در سیاست خارجی ایجاد کرد و به وضعیت عادی بازگشت. فضایی که علیه ایران ایجاد شده به‌قدری منفی است که سعودی‌ها فعالیت‌ها و سوابق تروریستی خود را در پشت آن پنهان کرده و توانسته‌اند سیاست خارجی ایران را همواره درگیر دیپلماسی مار پله کنند.

نگاهی گذرا به لیست ۱۹ نفره اعضای القاعده که در ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۱ چهار فروند هواپیمای خطوط داخلی آمریکا را به برج‌های دوقلو و ساختمان پنتاگون کوبیدند نشان می‌دهد که ۱۵ نفر از آنها اتباع عربستان سعودی و چهار نفر باقیمانده متولد امارات ٬ لبنان و مصر بودند. با این حال٬ خانواده‌های قربانیان ۱۱ سپتامبر نه تنها تاکنون ادعای حقوقی جدی علیه سعودی‌ها مطرح نکرده‌اند٬‌ بلکه آخرین تلاش آن‌ها علیه ایران این بوده است که با کمک وکلای و دستیارانی از تیم باراک اوباما از یک سال پیش بی‌سر و صدا مدعی یک میلیارد و ششصد میلیون دلار معادل ۷۶۱۶ میلیارد تومان از اموال بانک مرکزی ایران در لوگزامبورک شده اند.

این در حالی است که گزارش‌های محرمانه و بعدا منتشر شده در آمریکا از تحقیقات پیرامون ارتباط کارمندان سفارت عربستان با کسانی که به برج‌های دو قلو حمله کردند نشان می‌دهد که اولین هسته‌های عملیاتی القاعده در آمریکا ابتدا میهمان نزدیکان و کارمندان سفارت عربستان سعودی بوده‌اند و بعد کم‌کم در آمریکا پخش شده‌اند.

ابتدا جیبوتی و بعد لوگزامبورک

کشور جیبوتی در شاخ آفریقا به رغم اینکه ایران برای آن‌ها یک ساختمان پارلمان ساخت٬ پیرو گسترش تنش ایران با سعودی‌ها جذب ریاض شد و روابط خود را با ایران قطع کرد. اکنون نوبت لوگزامبورک ۵۰۰ هزار نفری است که با مساحتی برابر استان کرمانشاه ٬ ذخایر ارزی ایران را با توقیف موقت در اختیار یک دادگاه آمریکایی قرار دهد تا احتمالا به بازماندگان ۱۱ سپتامبر خسارت بپردازد.

متن کامل در زیتون :
http://zeitoons.com/27466

گفت‌وگو با مسعود بهنود؛
خطر پیروزی یک کاندیدای پوپولیست در دور اول وجود دارد

#آناهیتابختیار: تا ۲۹ اردیبهشت ماه و روز انتخابات دوره دوازدهم ریاست جمهوری مدت زمان زیادی باقی نمانده است اما همین مدت زمان کوتاه می‌تواند در نتیجه انتخابات تاثیرگذار باشد. اتفاقاتی که معمولا در ماه‌‌ها و هفته‌های منتهی به انتخابات در ایران رخ می‌دهد، گاه توانسته تمامی حدس و گمان‌ها را هم برهم بزند.

در این میان اصلاح‌طلبان در ائتلاف با حامیان دولت، حسن روحانی را به عنوان تنها گزینه مورد حمایت خود معرفی کرده‌اند اما هنوز خبری از کاندیدای واحدی برای اصول‌گرایان نیست. آیا آن‌ها به اتحاد می‌رسند؟

در عین‌حال در این ماه‌های منتهی به انتخابات، محمود احمدی‌نژاد که از طرف آیت‌الله خامنه‌ای برای شرکت در این انتخابات منع شده است، از حمید بقایی حمایت می‌کند و اسفندیار رحیم‌مشایی، یار غار او نیز نامه‌ای به محمد خاتمی نوشته است.

چه اتفاقاتی می‌تواند بازی سیاست را در ایران دگرگون سازد؟ احتمال روی کار آمدن یک رییس‌جمهور پوپولیست در ایران، همچون آمریکا، چقدر است؟ رقبای سرسخت حسن روحانی چه کسانی هستند؟ اهداف نامه مشایی به خاتمی چیست؟‌ رییس جمهور اصلاحات چه واکنشی در پیش خواهد گرفت؟

این سوال‌‌ها بخشی از گفت‌وگویی است که با مسعود بهنود، روزنامه‌نگار مطرح کردیم.

متن کامل: http://zeitoons.com/27487
@Zeitoons

ادمین کانال تلگرامی اصلاحات نیوز بازداشت شد

زیتون– برخی «منابع آگاه» خبر داده‌اند که علی احمدنیا، ادمین کانال تلگرامی اصلاحات نیوز، بازداشت شد.

هنوز مشخص نیست که چه ارگانی احمدنیا را بازداشت کرده و اطلاعاتی درباره محل نگهداری یا اتهام‌های احتمالی او هم منتشر نشده است.

روز گذشته اخباری درباره بازداشت ادمین چند کانال تلگرامی حامی اصلاح‌طلبان و دولت روحانی منتشر شده بود. به روز نشدن برخی کانال‌ها چون مجمع اصلاح‌طلبان، اصلاح‌طلبان نیوز و هواداران روحانی از روز گذشته باعث دامن زدن به این خبرها شده است.

http://zeitoons.com/27504
@Zeitoons

با رای دیوان دادگستری اروپا، کارفرمایان حق دارند حجاب را منع کنند
زیتون– دیوان دادگستری اروپا، عالی‌ترین مرجع قضایی اتحادیه اروپا، حکم داد که کارفرمایان در کشورهای عضو اتحادیه حق دارند کارکنانشان را از «پوشیدن هرگونه نماد سیاسی، فلسفی یا مذهبی آشکار» از جمله حجاب، منع کنند.

براساس این رای کارفرمان به شرطی می‌توانند پوشش خاصی را ممنوع کنند که «بیانگر یک جهان‌بینی باشد، در محل کار به طور عمومی ممنوع شده باشد و نیز وقتی که دلایل موجهی برای چنین ممنوعیتی وجود داشته باشد.»

همچنین باید بر مبنای مقررات داخلی شرکت‌ها و در صورتی اجرا شود که کارفرمایان رعایت ضوابط «پوشش خنثی» را الزامی کرده باشند.

بنا به حکم دیوان منع پوشش از طرف کارفرما نمی‌تواند به طور موردی یا بر مبنای خواست مشتری‌ها باشد، اما اگر مقررات داخلی پوشش خنثی؛ لباسی که زنان و مردان هر دو بتوانند آن را بپوشند، وجود داشته باشد، منع حجاب تبعیض‌آمیز قلمداد نمی شود.

این رای در پی آن صادر شد که شکایت دو زن مسلمان در بلژیک و فرانسه که به دلیل حجاب اخراج شده بودند، به دیوان دادگستری اروپا ارجاع شد.

http://zeitoons.com/27507
@Zeitoons

دیپلماسی در سال ۹۵؛
عبور از ماه عسل برجام

#سیناپاکزاد: محمدجواد ظریف هنوز سعی می‌کند لبخند خود را موقع دیدارهای دیپلماتیک حفظ کند و دیپلماسی مبتنی بر تنش زدایی که الگوی عمل روحانی بود را با چهره و زبان بدن خود هم نمایش دهد اما او سال سختی داشت و خنده‌‌هایش از ته دل نبود. ظریف انتظار داشت که بعد از رسیدن ایران و قدرت‌های جهانی به یک توافق جامع بر سر برنامه‌ هسته‌ای٬ سرانجام زمان آرامش فرا برسد و جاده دیپلماسی هموارتر شود. حالا در انتهای سال ۱۳۹۵ نه فقط مسیر سیاست‌خارجی صاف نشده است بلکه موانع تازه‌ای هم بر سر راه آن قرار گرفته است.

امید و انتظار تیم دیپلماسی روحانی این بود که در پیامد توافق اتمی این شانس برای ایران وجود داشته باشد که در زمانی کوتاه به جایگاه از دست رفته خود در روابط بین الملل برگردد ولی تنها توفیق عمده‌ای که به دست آمد بازگشت به باشگاه صادرکنندگان نفت بود.

اهمیت عادی شدن اوضاع در بازار نفت را هم البته نباید دست‌کم گرفت. پولی که از این بابت به خزانه کشور تزریق شد در ایجاد رشد اقتصادی و کاهش رکود تاثیر اساسی داشت ولی تیم دیپلماسی حسن روحانی به افقی دورتر فکر می‌کرد. استراتژی دولت در سیاست خارجی بر دو بال استوار بود که یکی افزایش همکاری‌های منطقه‌ای و دیگری کاهش تخاصم و عادی سازی رابطه با غرب به ویژه‌ ایالات متحده بود.

توافق اتمی در ابتدا یک خوشبینی افراطی نسبت به گشایش کلیدی در روابط خارجی ایران پدید‌ آورد ولی به سرعت مشکلاتی نمایان شد که آن امیدها و خوش‌بینی‌ها را به حاشیه راند. سال ۱۳۹۵ در واقع پایان این خوش‌بینی‌ها و برخورد قطار دیپلماسی به سنگ‌های سخت واقعیت بود.

متن کامل: http://zeitoons.com/27529
@Zeitoons

مراد ثقفی بازداشت شد

زیتون– مراد ثقفی، روزنامه‌نگار و پژوهشگر مسایل سیاسی، صبح روز گذشته بازداشت شد.

ثقفی مدیرمسئول ماهنامه گفت‌وگو و مدیرعامل سازمان غیردولتی «یک شهر» است.

در هفته‌های اخیر چند روزنامه‌نگار دیگر مانند احسان مازندرانی، هنگامه شهیدی، زینب کریمیان و طاهره ریاحی بازداشت شده‌اند. علی مطهری، نایب رییس مجلس، نیز پیش از این خبر از بازداشت ۱۲ نفر از مدیران کانال‌های تلگرامی اصلاح‌طلب یا حامی دولت داده بود.

http://zeitoons.com/27553
@Zeitoons