زيتون | Zeitoons@
9.8K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
نامه علی مطهری به رییس قوه قضاییه؛
رساترین صدا در حمایت از رفع حصر

زیتون- سینا پاکزاد: نامه علی مطهری نایب رییس مجلس شورای اسلامی به صادق لاریجانی رییس قوه‌قضاییه در ارتباط با رفع حصر رهبران جنبش سبز را می‌توان پاسخی قاطع به اظهاراتی دانست که لاریجانی هفته گذشته در این باره ابراز کرده بود.

مطهری شاخص‌ترین چهره در میان مقام‌های حکومتی ایران است که نسبت به رفع حصر از میرحسین موسوی٬ زهرا رهنورد و مهدی کروبی موضع‌گیری‌های متعدد کرده و با صراحت درباره ضرورت آزادی آنها از حبس خانگی ۷ ساله سخن می‌گوید.

چه کسی چه کاره‌ است؟

نامه تازه مطهری به رییس دستگاه پس از آن نوشته شده است که لاریجانی نسبت به وعده حسن روحانی مبنی بر رفع حصر از رهبران جنبش سبز در جریان تبلیغات انتخباتی‌‌اش اعتراض کرده و خطاب به او گفته بود:« شما چه کاره‌اید که حصر را بشکنید؟»

حالا مطهری با برشمردن مسوولیت‌ها و موقعیت حقوقی رییس جمهور به لاریجانی یادآور شده که روحانی اختیار رفع حصر را به دلیل‌ ریاست‌اش بر شورای عالی امنیت ملی دارد. در نامه مطهری آمده است که «طبق اصل ١١٣ قانون اساسی، رئیس جمهور مسئول اجرای قانون اساسی است و وقتی اقدامی مانند حصر خانگی برخلاف اصول ٣٢ تا ٣٧ قانون اساسی است، وظیفه دارد که در دفاع ازحقوق شهروندی ملت اقدام کند خصوصا وقتی که شعارهای مردم در انتخابات اخیر نشان داد که این موضوع، خواست اکثریت ملت ایران است.»

رسیدگی قضایی و برگزاری دادگاه به معنای باز کردن دوباره پرونده ۸۸ خواهد بود و با توجه به تغییر اوضاع سیاسی این دادگاهی پر هزینه است.

او همچنین به ادبیات لاریجانی در خطاب قرار دادن رییس‌جمهور هم اعتراض کرده و در این باره نوشته:«این ادبیات مناسبی نیست که به رییس جمهوری که مسوول اجرای قانون اساسی است و حدود ٢۴ میلیون رای داشته – و اگر از ادامه رای‌گیری جلوگیری نمی‌کردند شاید ٢۶ میلیون رای داشت – بگویید: شما چه کاره‌اید که بخواهید حصر را بشکنید؟»

مطهری با یادآوری مسوولیت دستگاه قضایی در رسیدگی به این موضوع از لاریجانی پرسیده:«، شما که کاره‌ای هستید، برای حل این موضوع چه اقدامی کرده‌اید؟ آیا مجازات ادامه حصر خانگی تا زمانی که آنها از دنیا بروند، بدون حکم دادگاه علنی صالح کار درستی بوده است؟»

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/30658
گفت‌وگو با صدیقه وسمقی؛
نیاز به شهردار خلاق و غیرسیاسی داریم

زیتون-ریبوار کوهستانی: انتخابات دوره پنجم شوراهای شهر و روستا در ایران را از بسیاری جهات می‌توان نسبت به دیگر انتخابات‌های سال‌های اخیر در ایران دمکراتیک‌تر دانست. تعداد و تنوع فکری نامزدها، آزادی بیشتر برای کمپین کردن و نتایج حاصله از آن از جمله میزان باورنکردنی نامزدهای پیروز زن در شوراهای استان سیستان و بلوچستان و برد مطلق اصلاح‌طلبان در برخی از شهرهای بزرگ از مواردی هستند که انتخابات شوراهای اخیر را واجد اهمیت تاریخی می‌سازند.

فارغ از نقش مهم علایق غیر سیاسی موثر بر این انتخابات در شهرهای کوچک، ترکیب شوراهای منتخب در شهرهای بزرگ فرصت تاریخی مهمی در اختیار جریان موسوم به اصلاحات در ایران قرار داده است تا نزدیک به ۱۶ سال پس از تجربه ناموفق شورای شهر دوره نخست، شایستگی خود را برای حضور در عرصه‌های مدیریتی شهری نشان دهند.
فرصتی تاریخی که از دست دادن آن می‌تواند نتایج سیاسی ناخواسته زیادی هم به دنبال داشته باشد. راه یافتن همه ۲۱ نامزد لیست اصلاح‌طلبان به شورای شهر تهران با همه حرف و حدیث‌هایی که نحوه بستن این لیست و دلیل حضور برخی نام‌ها و غیبت برخی نام‌های دیگر در آن ایجاد کرده بود٬ فرصتی است برای پیش بردن آسان‌تر دیدگاه‌های اصلاح‌طلبان در مدیریت شهری. وضعیت فعلی در عین حال تهدیدی است برای ندیدن رای و خواسته نزدیک به ۶۰۰ هزار نفری که به نامزد نخست جریان سیاسی مقابل رای داده‌اند.

در گفتگو با خانم صدیقه وسمقی، عضو و سخنگوی نخستین دوره شورای شهر تهران درباره اولویت‌های شورای شهر تهران در این دوره، موانع پیش روی این شورا و گزینه مناسب شهرداری گفتگو کرده‌ایم.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/30638
عناصر اصلی گفتمان خمینی به قوت خود باقی است؛
میراث پر مجادله

زیتون- نازنین نامدار: ۲۸ سال از درگذشت آیت‌الله خمینی بنیان‌گذار انقلاب اسلامی می‌گذرد و مدلی از حکومت که او پایه‌گذاری کرد هنوز درگیر همان مشکلات بنیادی زمان تاسیس است.

او به روحانیون شیعه یک نوع برتری در دست‌یابی به مناصب سیاسی بخشید و علیرغم آن که خود رهبر یک انقلاب برای برچیدن مناسبات تبعیض آمیز بود عملا به پیشوای یک نظام مبتنی بر تبعیض مذهبی بدل شد. تز ولایت فقیه که پس از پیروزی انقلاب اسلامی به سرعت قوام یافت در سالهای رهبری آیت‌الله خمینی به مراتب فراتر از یک شخص با اختیارات و مسوولیت‌های قانونی پیش رفت و تبدیل به یک موضوع قدسی و مبری از نقد شد.

دشمن همیشه حاضر

تقسیم جامعه به دو گروه خودی و غیر خودی و برخورد رادیکال و خصم‌آمیز با آنها که غیرخودی تلقی می‌شدند از مهم‌ترین خصایص دوران رهبری آیت الله خمینی است. خط‌کشی‌ میان مرزهای خودی و غیرخودی از فردای پیروزی انقلاب آغاز شد و به تدریج ملی‌ها٬ چپ‌ها٬ ملی‌- مذهبی‌ها و مجاهدین را در گرداب سرکوب غرق کرد.

فروکاستن روند تحولات پس از انقلاب به نقش آیت‌الله خمینی البته واقع‌بینانه نیست و زمینه تاریخی و فرهنگی که این موج سرکوب پسا انقلابی را موجه و منطقی جلوه می‌داد را نباید نادیده گرفت. بنیان‌گذار انقلاب اسلامی به عنوان پیشوایی مذهبی و کاریزماتیک این شور را در دل شیفتگان‌اش ایجاد می‌کرد که در مقابله با «‌دشمن» کوتاهی نکنند و دشمن هم یک مفهوم مجرد نبود و در هر روز و هر زمان می‌توانست با ویژگی‌های جدیدی معرفی شود.

علاوه بر این٬ همراهی گروه‌های چپ با موج‌های نخستین سرکوب در فردای انقلاب ایران نشانه‌ای است برای اثبات این که آیت‌الله خمینی در آنچه تصفیه پس از انقلاب خوانده می‌شود حتی مشوق‌هایی داشت که الزاما نه مذهبی بودند نه درک روشنی از یک نظام جمهوری با ستون ولایت فقیه داشتند.

بی‌ثباتی ساختاری

آیت‌الله خمینی رهبر دوران تاسیس یک نظام تازه بود ولی حالا در نگاهی به آنچه در ۳۸ سال گذشته اتفاق افتاده است می‌توان به وضوح دید که این نظام هنوز دارای آن اعتماد به نفس نیست که خود را یک نظام تثیبیت شده بداند. وجود انواع و اقسام نهادها با پسوند انقلابی نمایه‌ای از تداوم عدم ثبات در این نظام است. هنوز مفهوم خودی و غیرخودی که یکی از مهم‌ترین عناصر حیات بخش به ایدئولوژی جمهوری اسلامی است به اندازه گذشته پررنگ است و آیت‌الله خامنه‌ای هم در تبعیت از شیوه سلف خود بر عنصر انقلابی بودن تاکید ویژه دارد و جهان‌بینی‌اش در داخل ایران و در مواجهه با دنیای خارج مبتنی بر یک مرزکشی ذهنی پررنگ است. او در جریان مذاکرات اتمی با قدرت‌های غربی بر سر برنامه‌ هسته‌ای با افتخار گفت که دیپلمات نیست بلکه انقلابی است. چنین سخنی در زمینه اصلی خودش یعنی مذاکرات به معنای آشتی ناپذیری در برابر غرب تفسیر شد ولی فراتر آن نشان‌گر وابستگی ذهنی و نیاز عینی رهبر ایران به عنصر انقلابی برای قوام بخشیدن به جمهوری اسلامی است.

خط‌کشی‌های همیشگی

مشروعیت نظام همچنان یک چالش اساسی است و گرچه حالا منتقدان تند و تیز هم دریافته‌اند که براندازی ساختاری بسیار دور از دسترس است ولی بدین معنا نیست که موضوع مشروعیت حل شده باشد. آیت‌الله خمینی در زمان حیات به دلیل مرجعیت خدشه ناپذیر سیاسی و انرژی‌ که یک انقلاب کامیاب آزاد کرده بود به راحتی می‌توانست مخالفان نظام را نامشروع جلوه داده و با خط کشی حق و باطل عملا آنها را در زمره دشمنان اسلام معرفی کرده و به حاشیه براند. پس از درگذشت وی مشکل مشروعیت در بزنگاه‌هایی مانند قتل‌های زنجیره‌ای٬ کوی‌ دانشگاه و انتخابات ۸۸ تبدیل به بحران شد و آیت‌الله خامنه‌ای در هر مورد چاره‌ای نیافت تا باز با اتکاء به همان میراث خمینی با ایجاد تعابیری انتزاعی مانند با بصیرت و فتنه‌گر بر مخالفان نظام بتازد و آنها را به گوشه‌ای براند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/30708
چگونه جای جلاد و شهید عوض می‌شود؟
طاهاپارسا

۱. آیت‌الله خامنه‌ای، در سالگرد درگذشت آیت‌الله خمینی، با اشاره به اینکه «دهه‌ی شصت، دهه‌ی خشن‌ترین تروریسم در کشور است»، به «کسانی که اهل فکرند، اهل تأمّلند و راجع به دهه‌ی ۶۰ قضاوت می‌ کنند» توصیه کرد «جای شهید و جلّاد عوض نشود». بسیاری از تحلیل‌گران و ناظران، موضوع اصلی مورد اشاره رهبر جمهوری اسلامی را «اعدامی‌های دهه‌ی شصت» و مشخصا «اعدامی‌های ۶۷» دانستند.

۲. در جنگ ایران و عراق، هر دو طرف کشته‌شدگان خود را «شهید» می‌خواندند. این تعبیر تنها به ایران و عراق اختصاص ندارد. «جلاد» و «شهید»، واژگانی دارای بار ایدئولوژیک‌ و اعتقادی‌اند. همواره در روایت ایدیولوژیک یک «قتل» یا «کشتار» می‌توان از چنین واژه‌هایی استفاده کرد. نکته حائز اهمیت این است که ایدیولوژی‌های مختلف می‌توانند روایت و تفسیر مختلفی از «قتل» داشته باشند. یک عملیات انتحاری را در نظر بگیرید؛ فردی که به خود مواد منفجره می‌بندد تا عده‌ای را کشتار کند. «قاتلی» که در یک ایدئولوژی «جلاد» محسوب می‌شود، در یک خوانش ایدیولوژیک دیگر می‌تواند «شهید» نامیده شود. همه‌ی ما با اصطلاح «عملیات شهادت‌طلبانه» آشنایی داریم. یعنی اینکه: مادامی مبنا، ایدئولوژی و یک اعتقاد یا باور شخصی باشد، جابجا شدن جای «جلاد» و «شهید»، اجتناب‌ناپذیر است. هیچ حکم حکومتی و یا بخشنامه‌ای نمی‌تواند این عوض‌شدن جاها را تعطیل کند.

۳. انسان‌ها در جوامع مدرن، برای تشخیص میزان حقانیت مقتول و مجرم بودم قاتل، و به عبارتی دیگر تفکیک ظالم و مظلوم، به قانون پناه می‌برند تا از «شر» تفاسیر ایدئولوژیک و فردی رهایی یابند. یعنی دادگاهی تشکیل می‌شود، طرفین دعوا، به همراه وکلایی که قانون را می‌شناسند و در حضور رئیس دادگاهی که قانون را می فهمد، دلایل و اسناد و شواهد خود را ارائه می‌دهند تا یک هیات‌منصفه‌ی بی‌طرف، ظالم و مظلوم را تشخیص داده و نگذارد «جای آن‌ها عوض شود». تا به امروز هیچ راه بهتری برای این‌کار شناخته نشده است.

۴. پرونده‌ی اعدام‌های دهه‌ی شصت و به صورت مشخص فرمان شخصی آیت‌الله خمینی برای «اعدام» زندانی‌هایی «بر سر موضع‌اند» و اجرای آن به وسیله‌ی چهار نفر مشهور به «هیأت مرگ»، یکی از همان نمونه‌های مهم و مشهوری است که قابلیت عوض‌شدن جای ظالم و مظلوم را دارد. این پرونده فراموش‌شدنی نیست و مادامی که گشوده است و در یک دادگاه بی‌طرف رسیدگی نشود، روایت حامیان اعدام‌شده ها و اعدام‌کنندگان در مقابل هم قرار می‌گیرد و جاها می‌تواند به‌راحتی عوض شود.

۵. برگزاری دادگاه، وظیفه‌ی حکومت و قوه قضائیه است. بخشی از مسئولیت عمل‌کرد و رفتار قوه قضائیه با رهبر جمهوری اسلامی است،چون منصوب اوست. حال اگر آیت‌الله خامنه‌ای می‌خواهد جای ظالم و مظلوم در وقایع و «اعدام‌های دهه‌ی شصت» عوض نشود، می‌تواند راسا دستور تشکیل دادگاه را به منصوب خویش بدهد. اگرچه جای متهم ردیف اول این پرونده خالی‌ست، اما بعضی از مجریان حکم و بازماندگان اعدامی‌ها در دسترس‌اند. البته چون بخشی از حکومت نیز در این پرونده در جای‌گاه متهم قرار دارد، یک کمیته حقیقت‌یاب هم می‌تواند دغدغه‌های رهبر جمهوری اسلامی را بهتر مرتفع کند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/30743
بحران قطع عربستان و متحدانش با قطر؛
تهران فعلا احتیاط می‌کند

زیتون-‌مهدی تاجیک: قطع رابطه ناگهانی عربستان سعودی و برخی متحدانش با قطر بر نگرانی‌ها نسبت به بی‌ثباتی منطقه‌ای افزوده و آرایش نیروها را پیچیده‌تر از قبل کرده است.

عربستان مدعی شده که قطر از تروریسم حمایت می‌کند و به همین دلیل هم نه تنها ارتباط‌های دیپلماتیک با این کشور کوچک را قطع کرده بلکه حتی سفر شهروندان‌اش به قطر را منع کرده و برای آن مجازات حبس سه ساله درنظر گرفته است. امارات٬ مصر٬ بحرین و یمن در حال حاضر مهم‌ترین کشورهایی هستند که در همراهی با تصمیم ریاض اقدام به قطع روابط با دوحه کرده‌اند.

جرقه‌ای در انبار

در بیانیه منتشر شده توسط عربستان سعودی برای توضیح چرایی قطع ارتباط با دوحه آمده است که این کشور از «گروه های تروریستی مانند اخوان المسلمین و القاعده و نیز گروه حکومت اسلامی حمایت می کند.» و قطع رابطه «در راستای حفظ تمامیت ارضی که قوانین بین‌المللی آن را تضمین کرده‌اند، و نیز حفاظت از امنیت ملی در برابر خطرات ناشی از تروریسم و بنیادگرایی صورت گرفته‌است.»

بلافاصله پس از این بحران منطقه‌ای٬ انبوهی از تحلیل‌ها درباره زمینه‌های ایجاد تنش و پیامدهای آن منتشر شده است. نقش ایران در ایجاد گسست میان ریاض و دوحه هم از نقاط کانونی تحلیل‌هاست. اغلب تحلیل‌گران یکی از زمینه‌های این بحران را به توییت‌هایی نسبت می‌دهند که دو هفته پیش در اکانت امیرقطر منتشر شد و در آن از ایران به عنوان قدرتی بزرگ و ضامن امنیت منطقه یاد شده و حماس هم نماینده فلسطینی‌ها خوانده شد.

وزیر خارجه قطر به فاصله کوتاهی پس از انتشار این توییت‌ها گفت که اکانت امیرقطر هک شده بوده و انتشار این اظهارات را «توطئه» عنوان کرد اما ادعای هک شدن اکانت تمیم بن‌حمد آل ثانی مورد قبول عربستان قرار نگرفت و به نظر می‌رسد که این ماجرا جرقه‌ای بر انبار باروت بوده است.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/30752
تنش میان عربستان و قطر در سه پرده
کریم پورحمزاوی

پرده اول
تاریخ دولت کنونی قطر و سیاست‌های اقتصادی و داخلی و خارجی آن به اواسط دهه ۹۰ میلادی برمی‌گردد. در آن برهه حمد بن خلیفه آل ثانی, پدر حاکم کنونی قطر, با کودتایی سفید و بدون خونریزی بر علیه پدر خود و البته با کمک و دخالت نظامی عربستان به قدرت رسید. قطر در زمان او با سرمایه‌گذاری در حوزه گاز و توسعه صنعت و صادرات گاز به یکی از ثروتمندترین کشورهای دنیا تبدیل شد.
همسایه بزرگ قطر یعنی عربستان و همچنین دیگر همسایه بزرگ این کشور ایران نقش عمده‌ای را در شکل دادن به سیاست‌های خارجه قطر ایفا کرده و می‌کنند. قطر با کشور عربستان اختلاف مرزی داشته و حجم جغرافیایی بزرگ عربستان و سیاست‌های تسلط‌خواهانه این کشور همواره برای قطر مصدر نگرانی بوده‌اند. قطر و ایران نیز از یک حوزه عظیم گازی مشترکا بهره‌برداری می‌کنند. نگرانی‌های قطری‌ها نیز از «سیاست‌های توسعه‌طلبانه ایران» نیز بارها و به شکل‌های مختلف از سوی این کشور ابراز شده است. در نتیجه قطر, و برای ایجاد توازن قوا با این دو همسایه عظیم الجثه, از سیاستهای «سر به زیرانه» کشور همحجم و همانند خود یعنی کویت دوری کرده و به سیاستهای «بارز» و «تاثیر گذار» در منطقه روی آورد. دلیلی که قطری ها برای این رویکرد ارائه دادند این بود که کویت علیرغم سیاستهای سر به زیر در منطقه و حاشیه گیری نتوانست از خطر همسایه بزرگ خود یعنی عراق در زمان صدام حسین در امان بماند و در سال ۱۹۹۰ از سوی این کشور اشغال شد. لذا قطر با بهره گیری از منابع عظیم مالی به سوی ایفای نقشی برجسته در منطقه گام برداشت.

شاید نخستین اقدامی که می‌تواند به‌عنوان تلاشی برای ایجاد توازن قوا در برابر عربستان و قدرت رسانه‌ای آن قل‌مداد شود تاسیس شبکه ۲۴ ساعته الجزیره در سال ۱۹۹۶ بود. این رسانه تا به امروز در مخابره کردن سیاست‌های خارجه قطر به شکلی موثر با رقبای خود یعنی العربیه عربستان و اسکای‌نیوز امارات و دیگر مجموعه رسانه‌ای این کشورها در حال رقابت است. قطر در سیاست خارجه دو مرحله عمده را تجربه کرد. در مرحله نخست این کشور کوچک سعی کرد تا به طرف‌های درگیر در خاورمیانه نزدیک شده و از این طریق نقش یک میانجی را ایفا کند. ارتباط این کشور با گروه‌هایی مانند حماس, حزب‌الله و طالبان می‌تواند در همین راستا بررسی شود. اما پس از بحران لیبی در سال ۲۰۱۱ قطر عملا از یک میانجی به یک طرف درگیر تغییر نفش داد. قطر با حمایت از مخالفین قذافی نقش به سزایی در حمایت مالی و نظامی و رسانه‌ای از این گروه‌ها داشت و نقش عمده‌ای نیز در دعوت از ناتو برای اعمال منطقه پرواز ممنوع در آن کشور را ایفا کرد.

پرده دوم
اگرچه قطر سعی دارد تا سیاست‌های مستقلی نسبت به عربستان اتخاذ کرده و این امر چندان هم به مذاق عربستانی‌ها خوش نمی‌آید اما در برخی از سیاست‌ها از جمله فشار بر علیه ایران و جبهه‌سازی علیه آن تا حد زیادی خود را با عربستان هم‌سو کرد. این امر به‌خصوص در سوریه و عراق به وضوح دیده می‌شد و قطر نیز هم‌سو با عربستان از گروه‌هایی که عمدتا با آرمان‌های سلفی بر علیه دو دولت سوریه و عراق می‌جنگیدند، حمایت کرد. این هم‌سویی تماما با توافق و رضایت توام نبوده و در امتداد ۶ سال جنگ در سوریه قطر انتقادهایی را نیز متوجه همتای عربستانی خود و نقش آن در سوریه کرد. اما اوج اختلافات این دو در جنگ یمن بروز پیدا کرد. قطر این‌بار فقط به‌شکلی حاشیه‌ای عربستان را در جنگ یمن همراهی کرده و این کشور را به‌همراه امارات غوطه‌ور در آن جنگ پیچیده رها کرد. در سال ۲۰۱۴ این امر با فشار عربستان به خروج سفرای تمامی پنج کشور حوزه خلیج فارس از قطر منجر شد و گفته می‌شود که ۹ ماه طول کشید تا عربستان روابط دیپلماتیک خود را دوباره با قطر به شکلی طبیعی بازگرداند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/30767
نه تنها‌ احمقانه، بلکه خطرناک!
جولاینه فون میتل‌اشتات | ترجمه: طاها پارسا

لحظه‌ای رویایی بود. دونالد ترامپ در ریاض، رو به نمایندگان بیش از ۵۰ کشور مسلمان ایستاد و آنان را به منزوی‌کردن کشوری فراخواند که ترور را در جهان گسترش می‌دهد.

منظور او عربستان سعودی، لیبی، الجزایر یا پاکستان نبود؛ کشورهایی که تروریست‌های حملات نیوریورک، لندن، پاریس یا منچستر، ارتباطی با آن‌ها داشته و یا در آن‌جا تندرو شده بودند.

او منظورش ایران بود، سرزمینی که دو روز قبل [از انتشار این مقاله] شهروندانش یک رئیس‌جمهور میانه‌رو را انتخاب کرده بودند؛ در روندی غیر دموکراتیک اما نسبتا آزاد. و همین شنبه گذشته در خیابان‌ها جشن می‌گرفتند.

«تهدید بزرگ جهانی» آن‌گونه که ترامپ می‌بیند، ایران است؛ کشوری که بدون تردید در لبنان، یمن و پیش از همه‌ در سوریه خراب‌کاری می‌کند. در سوریه مخصوصا دخالت ایران یک فاجعه است و با پشتیبانی اوست که رژیم اسد در قدرت مانده و می‌تواند شهروندانش را قتل‌عام کند. اما امریکا و ایران، و آن‌چه ماجرا را پیچیده می‌کند، مبارزه‌ی ایران و آمریکا در عراق علیه «دولت اسلامی» است.

و نیز حقیقت این است که خط اول ترور اسلامی در کشورهایی به‌وجود آمد که نمایندگان آن‌ها در ریاض با افتخار برای ترامپ دست می‌زدند.اسلام بنیادگرایی که در «‌پادشاهی بی‌نظیر عربستان سعودی» ( به تعبیر ترامپ) ترویج می‌شود، زمین حاصل‌خیزی برای تندروی در سراسر جهان است. رهبر فعلی القاعده در کنار عبدالفتاح السیسی ( به تعبیر ترامپ «مرد فوق‌العاده») در تلاش است تراز جدیدی از تندوری را برای سرکوب کسانی به‌کار گیرد که در مقابل کودتای ارتش ایستادند. گروه «مقاتله اسلامی لیبی»، نزدیک به القاعده، در جنگ با معمر القذافی به‌وجود آمد.

ریشه‌ی تندروی‌های اسلامی در حکومت‌های خودکامه ( اتوکراسی) خاورمیانه قرار دارد؛ در فقر، استبداد و عدم اطمینان به آینده. [ این تندروی] از آن‌جا خود را به اروپا گسترش می‌دهد و به جوان بریتانیایی، فرانسوی و آلمانی سرایت می‌کند و بیش از همه به کسانی با سابقه‌ی‌ مهاجرت، احساس حقارت و انگیزه‌های دینی. ابتدا القاعده بود و حالا داعش و شاید در آینده یک سازمان‌دیگر.

تنها یک «ائتلاف ضد ترور» برای مقابله با این پدیده کافی نیست، بلکه یک مبارزه در مقابل طرز زندگی در کشورهای عربی که ترامپ از آن‌ها با عنوان «دوستان و متحدان بی‌نظیر» نام برد، نیز لازم است.

از طرف دیگر، این هدف اصلی او نیست. رئیس‌جمهور [ترامپ] میانه‌ی خوبی با خودکامگان دارد. وقتی آن‌ها با خرید اسلحه در آمریکا شغل ایجاد می‌کنند، او ذوق‌زده می‌شود. او از اینکه آن‌ها قصرهایشان را مانند برج ترامپ در نیویورک مبله کرده‌اند، احساس رضایت می‌کند. حاکمان منطقه واقعا می‌توانند این را تنها یک مجوز برای سرکوب بیشتر بدانند. برای آن‌ها«مبارزه با ترور»،به‌خودی‌خود، به‌معنای مبارزه با منتقدان‌شان است.

این‌که ترامپ مخصوصا ایران را «تهدید اصلی» جا می‌زند، دولت‌های سنی را خوشحال می‌کند، و پیش از همه‌ی آن‌ها عربستان سعودی را. پادشاهی [عربستان] در میدان رقابتی طولانی مدت با تهران برای استیلای بر منطقه است. حاکمان ریاض، از هیچ‌چیز بیش از توافق هسته‌ای باراک اوباما [با ایران] متنفر نیستند. این‌که ترامپ حالا به طرز معناداری جانب عربستان سعودی را می‌گیرد، نه تنها احمقانه، بلکه خطرناک است.

منازعه میان شیعه و سنی، یک «جنگ خاورمیانه» جدید است که بعضی‌ آن‌را «جنگ سی ساله (۱۶۱۸-۱۶۴۸] » زمان ما می‌دانند. این منازعه استعداد آن‌را دارد که کل منطقه را از تعادل خارج کند. همین حالا هم یمن و سوریه محل جنگ‌های نمایندگان سنی‌ها و شیعه‌ها هستند. اگر درگیری میان ایران و آمریکا تشدید شود، عراق یک‌سره فرو می‌پاشد. و دقیقا همین آشوب در عراق بود که از میان آن «دولت اسلامی» [داعش] سربرآورد.

دشمنی سنی-شیعی یک خطر متحرک است که اروپا نبایستی بگذارد به میان آن کشیده شود. به این سوال نمی‌شود پاسخ داد که «‌ایران یا عربستان سعودی، کدام‌یک شریک بهتری است؟» . جامعه‌ی ایران نسبتا مدرن است اما رژیم آن به‌شدت بسته است؛ قدرت نظامی در اختیار پاسداران انقلابی است و نه رئیس‌جمهوری میانه‌رو. و برعکس، در عربستان سعودی رژیم یک مدرن‌سازی محتاطانه را پیش می‌برد اما از دستگاه‌های مذهبی و شهروندان سنتی بیم‌ناک است.

با هر دو دولت باید گفت‌‌وگو کرد و آنان را به تعامل تشویق کرد؛ اما [هیچ‌کدام] شریک واقعی نمی‌توانند باشند. علاوه بر این، نباید برای آنان اسلحه فرستاد، حتی اگر بعضی از سیاستمداران حزب‌های «اتحادیه دموکرات مسیحی CDU» و «اتحادیه سوسیال مسیحی CSU، متاسفانه، به این‌کار علاقمند باشند. زیرا بهای تمام شده‌ی آن خیلی بیشتر از میلیاردهایی خواهد شد که ترامپ در ریاض برای کارخانه‌های اسلحه‌سازی پارو کرد.

http://zeitoons.com/30782
گفتگو با محمد صادق جوادی حصار؛
بزرگ‌ترین مشکل شهردار آینده مشهد کسری بودجه است

زیتون-ریبوار کوهستانی: در انتخابات شورای شهر مشهد، هر ۱۵ نامزد لیست امید اصلاح طلبان به شورای شهر راه یافتند. این پانزده عضو رکورد بالاترین تعداد رای برای انتخاب اعضای شورای شهر مشهد در پنج دوره گذشته را شکسته‌اند. رکوردی که می‌تواند قدرت مانور آن‌ها را در مشهد – یکی از کلان شهرهای ایران که به واسطه وجود آستان قدس اهمیت مضاعفی دارد- بالا ببرد.

تجربه تقابل شورای شهر اصولگرای دوره پیشین مشهد با آستان قدس رضوی بر سر حق و حقوق شهرداری از بابت تغییر کاربری باغات متعلق به آستان قدس رضوی، تاکیدی بر این نظر کارشناسان است که یکی از مهمترین تصمیم‌های شورای شهر برای چهار سال آینده مشهد، انتخاب شهرداری است که بتواند با آستان قدس رضوی تعاملی سازنده داشته باشد. محمد صادق جوادی حصار، روزنامه‌نگار و عضو حزب اعتماد ملی اما معتقد است که دشواری اصلی شورای شهر جدید مشهد نه تقابل با آستان قدس رضوی و امام جمعه اصولگرای مشهد که بحران کسری بودجه شهرداری مشهد است.

آقای جوادی حصار، فضای سیاسی مشهد در جریان تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری از جمله متاثر از نامزدی ابراهیم رئیسی، تولیت آستان قدس رضوی، فضایی پرشور و متفاوت از جو عمومی این شهر در سال‌های اخیر بود. با پایان دوران انتخابات، شما فکر می‌کنید فضای سیاسی مشهد تغییر پایداری کرده است یا آن تغییرات و جو تنها مختص به زمان انتخابات بود و اکنون و یا به تدریج همه چیز به دوران پیش از انتخابات باز خواهد گشت؟
فضای سیاسی مشهد بعد از انتخابات در قیاس با دوران پیش از انتخابات، تغییر خاصی نکرده است. البته متاثر از پیروزی‌های مردم در هر دو عرصه ریاست جمهوری و انتخابات شوراها این روزها در اردوگاه اصلاح طلبان و حامیان دولت نشست و جلسات سپاسگزاری از زحمات فعالان انتخاباتی برگزار می‌شود و فضای سیاسی هنوز پویاست.

البته در زمینه موسیقی و برگزاری کنسرت‌های رسمی تحولی آشکار ایجاد شده است و اولین کنسرت موسیقی در حضور رئیس جمهور برگزار شد و سالار عقیلی به صورت زنده، سرود ای ایران را در این تجمع خواند. در ادامه چند برنامه زنده موسیقی دیگر هم اجرا شد و خواننده‌های مطرح صدا و سیما در آن آهنگ خواندند. این اتفاقات خوبی بود که بعد از پایان انتخابات در این مدت در مشهد شاهدش بوده‌ایم.

و شما انتظار دارید که این تغییرات پایدار باشد؟ یعنی این گشایش‌ها در حوزه موسیقی و نشست‌های سیاسی دست‌کم در چهار سال آینده و دوره بعدی انتخابات ریاست جمهوری و شوراها تدوام داشته باشد؟
بله انتظار ما همین است، انشاالله.

اصلاح طلبان همه کرسی‌های شورای شهر مشهد را در اختیار گرفته‌اند، با آشنایی که شما با مشکلات و مسائل شهر مشهد دارید٬ فکر می‌کنید اولویت شورای شهر اصلاح طلب مشهد در این دوره چه باید باشد؟

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/30797
با تروریسم چه باید کرد؟
فرخ نگهدار

۱. طرح مساله
انتظار عمومی این است که در روزها و ماه ها و سال های آتی «خبر فوری» در باره جنایت لندن، قتل عام منچستر، یا کشتار باتاکلان، از نقطه دیگری در اروپا شنیده شود. علیرغم همه تدابیر فوق العاده امینتی، تردیدی نیست که باز هم کسانی قادر می شوند با کامیون مردم بیگناه را زیر بگیرند، یا با دشنه عابران را سلاخی کنند، و یا با کمربند انتحاری خود را در میان جمعیت منفجر کنند.
و جهان باز خواهد شنید که شهروندانی اروپایی، اما برخاسته از افغانستان، پاکستان، یا از خاورمیانه عربی و شمال افریقا، با هویت اسلامی، دست به جنایت تروریستی زده اند. و باز هم ساعت ها گزارش زنده، و باز هم افروختن شمع و نهادن گل.
و باز هم حضور رهبران بر صفحه تلویزیون برای همدردی قربانیان، برای ابراز خشم و تهدید، برای اعلام «تشدید اقدامات امنیتی» و برای وعده شکست قطعی تروریسم.
و مردم حق دارند بپرسند که پس چرا، با وجود تلاش های شما، شمار تروریست ها رو به افزایش است؟ وقتی اولین جنایت تروریستی در لندن در ۲۰۰۷ رخ داد سلمان عابدی، مسوول بمب گذاری در کنسرت منچستر، هنوز پسرکی ۱۲ ساله بود. چرا، علیرغم تشدید تدابیر ضد تروریستی طی این دهسال، شمار تروریست ها در اروپا به مراتب بیش از دهسال پیش است؟ کدام زخم عمیق بر روح سلمان جان جوان او را در کام خود کشید؟
مطابق گزارش ها از ۲۰۱۱، هنگام شروع جنگ داخلی در سوریه، تا ۲۰۱۵، بیش از ۶۰۰۰ نفر فقط از اروپا به داعش پیوسته اند و همه جان برکف. ارقام واقعی نشان می دهند که سلمان عابدی یکی از هزاران است که طی همین دهساله اخیر در قلب اروپا، در زیر شدیدترین اقدامات و تدابیر امنیتی، به روی تروریسم آغوش گشوده اند. دلیل این رشد چیست؟ آیا امیدی یا راهی برای کاهش شمار این مسخ شدگی یا مسخ شدگان هنوز باقی هست؟

۲. تحلیل خانم می
خانم ترزا می، نخست وزیر بریتانیا، در واکنش به کشتار «لندن بریج» طی نطقی مهم، تحلیل خود از علل تروریسم را بیان کرد. او «برداشت اشتباه از اسلام» و تبدیل آن به یک ایدئولوژی افراط گرا و نفرت زا را در راس قرار داد. نخست وزیر بریتانیا دومین علت را «گسترش شبکه اینترنت» و آسان شدن ترویج عقاید افراطی و سازمان گری اقدام تروریستی دانست. خانم می «تغییر روش دایمی تروریست ها» را عامل سوم در وقوع عملیات تروریستی شمرد. او وجود خلافت اسلامی (داعش) را مایه الهام تروریست ها و چهارمین عامل گرویدن به تروریسم قلمداد کرد.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/30824
گفتگو با فرزانه روستایی درباره ترورهای تهران؛
احتمالا اتفاق‌های دیگری هم در راه است
زیتون- مهسا محمدی: حوالی ساعت ۱۰:۳۰ صبح چهارشنبه ۱۷ خرداد٬ هم‌زمان دو تیم عملیات تروریستی وارد مجلس ایران و مقبره آیت الله خمینی شدند. حمله‌کنندگان با هدف قرار دادن تعدادی از نیروهای حفاظت مجلس، اقدام به تیراندازی و عملیات انتحاری کردند. این عملیات طولانی که تا حوالی ۴ بعد از ظهر ادامه داشت به کشته شدن ۱۲ نفر و زخمی شدن ۴۲ نفر منجر شد و همچنین در نتیجه تیراندازی پلیس و عملیات انتحاری٬ ۶ نفر از تروریست‌ها نیز کشته شدند.

داعش در ساعت‌های اولیه حمله مسوولیت آن را برعهده گرفت و این خبر٬ ایران را در شوکی فروبرد که خیلی از کشورهای دیگر جهان پیش از این‌ها٬ آن را تجربه کرده بودند. در طی سال‌های اخیر، بعد از ظهور داعش و عملیات‌های خونین آن در نقاط مختلف دنیا٬ ایران همواره کشوری بود که با وجود ادعای حضور در صف اول مقابله با داعش و همجواری به محل تولد آن٬ از حمله‌های این گروه در امان مانده بود.

حالا با عملیات امروز به نظر می‌رسد این دوران به سر رسیده و ایران نیز یکی از زخم خوردگان مستقیم این تروریست‌های حرفه ای شده است. اهمیت عملیات داعش در تهران، عوامل موثر در شکل‌گیری آن، همکاران احتمالی نیروهایی که نه در خیابان‌های ایران بلکه در کریدورهای مجلس عملیات کردند و ارتباط این عملیات با اتفاقات اخیر در منطقه٬ سوال‌هایی بود که زیتون با فرزانه روستایی روزنامه‌نگار و کارشناس مسائل سیاسی مطرح کرد. روستایی عقیده دارد که این عملیات به لحاظ پرستیژی٬ عملیات مهمی است و احتمالا همدستانی در میان جریان‌های داخلی داشته است. او این اتفاق را قطعه‌ای از پازل اتفاقات منطقه در یکی دو هفته اخیر ارزیابی می‌کند.

متن کامل این گفتگو از پی می‌آید:

http://zeitoons.com/30860
کابوسی که به واقعیت بدل شد
ترورهای داعش در پایتخت؛

زیتون-نازنین نامدار: عملیات‌های تروریستی تهران یک شوک کامل برای همه ایرانی‌هایی بود که در سالهای پس از ظهور داعش نسبت به مستحکم بودن مرزها و نفوذ ناپذیر بودن کشور در برابر این گروه تروریستی دلخوش بودند.

تراژدی عملیات هم‌زمان توسط دو تیم تروریستی حرفه‌ای در مجلس شورای اسلامی و آرامگاه آیت‌الله خمینی که به کشته شتن ۱۳ نفر و مجروح شدن ۴۶ نفر انجامید حالا همه چشم‌ها را نگران آینده کرده است. مقام‌های ‌عالی رتبه جمهوری اسلامی از آیت‌الله خامنه‌ای گرفته تا علی لاریجانی و حسن روحانی٬ همگی سعی کرده‌اند ترورهای تهران را یک عملیات نه چندان مهم معرفی کنند و رهبر جمهوری اسلامی برای کوچک خواندن ماجرا از عبارت «‌ترقه‌بازی» برای آن استفاده کرد. علیرغم این واکنش‌ها که قاعدتا با هدف نشان دادن اعتماد به نفس حکومت در قبال حمله‌های تروریستی صورت گرفته است٬ می‌توان مطمئن بود که اوضاع در اتاق‌ مسوولان امنیتی و نظامی به این آرامی نیست٬ چرا که حالا ایران داعش را نه پشت مرزها بلکه درست در وسط خانه می‌بیند.

بهره‌برداری سیاسی از ترور

عملیات‌های تهران در باور و ادعایی که از سوی مدافعان مداخله نظامی ایران در کشورهای منطقه مطرح می‌شود یک خدشه جدی ایجاد کرده است. ادعایی بر این اساس که اگر ایران در کشورهای دیگر مانند سوریه و عراق با داعش نجنگد٬ مجبور است که در تهران با آنها بجنگند. حالا باورمندان به این دیدگاه با این سوال روبرو هستند که چرا به رغم حضور لجستیکی و نظامی سنگین ایران در سوریه باز هم تروریسم پشت مرزها متوقف نشده و تا قلب پایتخت و راهروهای مجلس پیش رفته است.

بسیاری از کسانی که چنین دیدگاهی را حمایت می‌کنند پس از انجام عملیات‌های تروریستی تهران٬ انگشت اتهام خود را متوجه دولت حسن روحانی کردند و مدعی شدند که سیاست سازش و مدارای او به تروریست‌ها این جسارت را داده است که در تهران دست به عملیات بزنند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/30874
ترورهای تهران و مغالطه‌ «تئوری توطئه»
طاها پارسا

از متن:
اما نمونه‌های امروزی این مغالطه را می‌توان در میان سلسله‌ای از واکنش‌ها یافت که در توییتر به بهانه‌ی عملیات تروریستی داعش در تهران صورت گرفت.

مثلا برخی از تحلیل‌گران و یا فعالان سیاسی و رسانه‌ای، بر مبنای پیش‌فرض‌های ذهنی یا تحلیلی خود، بر این باور‌ند که بخشی از حکومت ایران تمام تلاش خود را برای زمین‌گیر کردن دولت حسن روحانی خواهد کرد و در این راه حتی به ترور دست خواهد زد. همین قضیه باعث شد تا این دسته از تحلیل‌گران، در ساعات اولیه، ترورهای امروز در مجلس شورای اسلامی و مقبره آیت‌الله خمینی را نشانه‌ای برای تصدیق و اثبات فرضیه و تحلیل خود بدانند. اما پس از اینکه داعش، مسئولیت این حوادث رسما پذیرفت و ویدیویی در این خصوص هم منتشر کرد، به جای آن‌که باور خود مبتنی بر اینکه «این ترورها کار خودشان است» را رها کنند، سعی کردند ابتدا در پیام داعش و سپس در اصالت ویدیوی منتشر شده، تردید وارد کنند و حتی پس از آنکه مشخص شد ویدیوی منتشر شده نیز اصالت دارد، باز هم دست از پیش‌فرض خود بر نداشتند. این نمونه را ببینید:

https://twitter.com/mj_akbarin/status/872408373488123905

در نمونه‌ای دیگر، کسانی بودند که فرضیه و پیش‌فرض ارتباط و هماهنگی داعش با ایران و یا حتی تاسیس داعش به‌وسیله‌ی جمهوری اسلامی را در نظر داشتند و یکی از دلایل آنان این بود که داعش هیچ‌گاه در ایران دست به ترور نزده و یا ایران تنها کشور منطقه است که از دست داعش در امان بوده است. اما امروز، پس از صورت گرفتن این ترورها و اقرار داعش، برای آن‌که دست از پیش‌فرض اولیه خود برندارند، نوشتند که حتی همین ترورها برای آن است که ایران از خودش رفع اتهام کند! یعنی آشکارا مرتکب مغالطه «رها نکردن پیش‌فرض» شدند، این نمونه را ببینید:

https://twitter.com/mohtadiali/status/872423017737048065

و در نمونه‌ای متفاوت، یکی از کسانی که به بهانه‌ی برقراری امنیت، سیاست‌های مداخله‌گرانه ایران در منطقه و مخصوصا سوریه را همواره مورد دفاع قرار می‌داد و به قول مشهور ایران را «جزیره ثبات» منطقه در میان آشوب‌هاب خاورمیانه می‌دانست و به کمک آن برخی از رفتار‌های حکومتی را توجیه می‌کرد، پس از انجام عملیات تروریستی امروز، که عملا فرضیه‌ی «جزیره ثبات» را رد کرده بود، تلاش کرد با مغالطه‌‌ی«رها نکردن پیش‌فرض» دست از پیش‌فرض خود برندارد و بنویسد که «اگر سیاست‌های آقای خامنه‌ای نبود، به جای ۱۲ کشته، در مجلس و مقبره، در هر خیابان ۱۲ نفر کشته می‌شدند!». واضح است که اگر روزی هم در هر خیابان تهران خدای ناکرده ۱۲ نفر کشته شوند، این فرد برای آن‌که از پیش‌فرض خود دست بر ندارد، می‌تواند بگوید «اگر سیاست‌های اقای خامنه‌ای نبود، به جای‌آنکه در هر خیابان ۱۲ نفر کشته شود، در هر کوچه تهران ۱۲ نفر کشته می‌شدند.» ببینیدش:

https://twitter.com/jedaaal/status/872433386522071040

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/30859
شبی که رهبر حکم «آتش‌به‌اختیار» داد
واکنش‌ها در شبکه‌های اجتماعی؛

زیتون– آیت‌الله علی خامنه‌ای تنها چند ساعت پس از دو حمله تروریستی به مجلس و آرامگاه آیت‌الله خمینی٬ به جای هرگونه موضع‌گیری و یا تسلیت‌گویی به خانواده‌های قربانیان، ترجیح داد مسائل فرهنگی و حمله به دولت را در اولویت قرار دهد و فرمان «آتش به اختیار» صادر کند.

شب گذشته رهبر جمهوری اسلامی در مراسم افطار با تعدادی از دانشجویان گفت«شما افسرهای جنگ نرمید، آنجایی که احساس میکنید دستگاه مرکزی اختلالی دارد و نمیتواند درست مدیریّت کند، آنجا آتش‌به‌اختیارید؛ یعنی باید خودتان تصمیم بگیرید، فکر کنید، پیدا کنید، حرکت کنید، اقدام کنید.»

آیت‌الله خامنه‌ای در ادامه به اشاره تلویحی به نامه‌نگاری صورت‌گرفته برای پخش «ربنای شجریان»، بر همان تعبیر آتش‌به اختیار تاکید کرد و گفت«مثلاً فرض کنید اینکه فلان آهنگ قبل از افطار پخش بشود یا نشود، می‌شود مسئله‌ی اصلی؛ نامه‌نگاری میکنند! پیدا است که این دستگاه اختلال پیدا کرده که مسئله‌ی اصلی را از مسئله‌ی فرعی تشخیص نمیدهد و یک مسئله‌ی اصلاً بی‌اعتبارِ بی‌اهمّیّت فرعی را به‌عنوان یک مسئله‌ی اصلی، درشت میکنند. وقتی این‌جوری دستگاه‌های مرکزی اختلال دارند، آن‌وقت اینجا جای همان آتش‌به‌اختیاری است که عرض کردم.»

در شبی که داعش برای اولین بار به تهران حمله کرده بود٬ رهبر جمهوری اسلامی حکم «آتش به اختیار» به کسانی داد که موفق به‌دیدار او شده بودند. آن بخشی از هواداران آیت‌الله خامنه‌ای که این فرمان را دریافت کرده بودند؛ به استقبال از این دستور رفتند.

وحید یامین‌پور؛ فعال رسانه‌ای نزدیک به جبهه پایداری در این رابطه نوشت: دستور آتش_به_اختیار بیش از همه به رشد یافتگی و کاربلدی جوانان انقلابی دلالت دارد تا کودکی و کودنی مسئولان

حامد طالبی٬ از فعالا رسانه‌ای اصول‌گرا در این مورد توییت کرد: فرمانده کل جنگ نرم به افسران جنگ نرم اجازه #آتش_به_اختیار داد

کاربر دیگری در همین رابطه نوشت: ماییم و نوای بی‌نوایی بسم الله اگر حریف مایی ما آتش_به_اختیار هستیم برا شما تروره ، برا ما ترقه_بازی

فرد دیگری با نام کاربری صدرا توییت کرد: بزدل های به اصطلاح دیپلمات به محور عبری_عربی_غربی #آتش_بس_یکطرفه میدهدند. پس ای برادر! تو خود #آتش_به_اختیار باش.

بخش دیگری از کاربران ایرانی فضای مجازی اما این فرمان را٬ دستوری برای ایجاد آشوب در کشور دیدند.
متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/30901
وداع با قربانیان ترور
زیتون- سینا پاکزاد: مراسم تشییع پیکر قربانیانی حملات تروریستی تهران با حضور سران سه قوه و بسیاری از مقام‌های طراز اول جمهوری اسلامی برگزار شد و حسن روحانی رییس جمهوری ایران در این مراسم گفت که اقدام تروریست‌ها در واقع انتقام از دموکراسی در ایران بود.

آیت‌الله خامنه‌ای نیز دو روز پس از وقوع حملات تروریستی تهران سرانجام با انتشار پیامی از خانواد‌های قربانیان دلجویی کرد و هم‌زمان انگشت اتهام را به سوی ایالات متحده و عربستان سعودی نشانه رفت.

رهبر جمهوری اسلامی در پیام خود گفته که نتیجه قطعی این ترورها «چیزی جز افزایش نفرت از دولت‌های آمریکا و عوامل آنان در منطقه همچون سعودی نیست.» پیام کوتاه رهبر جمهوری اسلامی در شرایطی منتشر می‌شود که او در روز حادثه٬ علیرغم آن که یک دیدار عمومی با دانشجویان داشت به شکلی بسیار مختصر نسبت به ترورها واکنش نشان داد و آن را ترقه‌بازی نامید. تعبیری که باعث اعتراض‌ها و نارضایتی‌های بسیاری در شبکه‌های اجتماعی شد و این تلقی را پدید آورد که آیت‌الله خامنه‌ای اهمیتی چندانی به از دست رفتن جان و زخمی شدن تعدادی از شهروندان در این ترورها نداده است.

احساس زخم‌خورده‌ی امنیت

روایت‌هایی که مردم از تهران پس از وقوع حملات تروریستی می‌دهند بیانگر جریان عادی زندگی در شهر است اما ترس و اضطراب از تکرار حوادث این چنینی در زیر پوست شهر جریان دارد. یکی از شواهدی که این ترس را برملا می‌کند کاهش قابل توجه مخاطبان سینما از روز چهارشنبه تاکنون است.

علی سرتیپی مدیرعامل موسسه پخش فیلمیران در گفت‌وگویی با ایسنا گفته:«با توجه به اتفاقات رخ داده و توصیه‌هایی که به مردم شده بود، قطعا حوادث تروریستی تهران بر میزان فروش فیلم‌ها تاثیر داشته و دست‌کم شاهد افت ۳۰ تا ۴۰ درصدی در فروش فیلم‌ها بوده‌ایم.»

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/30948
چرا رهبری «آتش به اختیار» می‌دهد؟
مرتضی کاظمیان

«من به همه‌ی آن هسته‌های فکری و عملیِ جهادی، فکری، فرهنگی در سرتاسر کشور می‌گویم: هرکدام کار کنید؛ مستقل و به‌قول میدان جنگ، آتش ‌به ‌اختیار.» این، سخن هفته پیش رهبر جمهوری اسلامی در دیدار با گروهی از دانشجویان است.
رأس هرم نظام سیاسی، ناراضی از نتیجه انتخابات ریاست جمهوری، تعارف را بیش از پیش کنار گذاشته است؛ او نه فقط بر ارزیابی‌اش از سند ۲۰۳۰ یونسکو اصرار دارد و به اصرار روحانی و وزارت فرهنگ و ارشاد وی در حمایت از شجریان انتقاد می‌کند، بلکه در سطحی فراتر، «لباس شخصی»ها و «نیروهای میدانی و خیابانی» خود را برای نقض حاکمیت قانون و اعمال فشار مشدد علیه دولت روحانی، تحریض و تشویق می‌کند.
ساده‌انگارانه به نظر می‌رسد که توصیه‌ی اخیر آیت‌الله خامنه‌ای تنها از زاویه‌ی فرهنگی مورد داوری قرار گیرد؛ او تاکید می‌کند که مخاطب سخنانش فقط «تشکل‌های دانشجویی» نیستند؛ «هسته‌های عملی جهادی در سرتاسر کشور» و «همه» طرف این تذکر هستند.

کارنامه سیاه «آتش به اختیار»ها
با اطمینان می‌توان گفت که اگر نیروی انتظامی، زیرمجموعه وزارت کشور، و وزارت اطلاعات ـ هر دو زیرمجموعه قوه مجریه ـ اراده‌ و قاطعیتی برای جلوگیری از رفتارهای خودسرانه و پرخاشگرانه نشان ندهد، از این پس باید شاهد مانورهای میدانی فزاینده «لباس شخصی»ها و معترضانی باشیم که زیر تابلوهایی چون «بسیجی» و «حزب‌الله» فعالند. «لباس شخصی»هایی که گاه رفتار‌های رعب‌آفرین و خشن و سرکوبگرایانه‌ی آنها، «پیراهن مشکی»های موسولینی دیکتاتور ایتالیا را به ذهن متبادر می‌کند.
فهرست اقدام‌های محدودیت‌ساز و تهدیدگر «لباس شخصی»ها ـ در دوران رهبری آیت‌الله خامنه‌ای ـ کوتاه نیست؛ از حمله به کتاب‌فروشی مرغ آمین در خیابان کریمخان زند و سینما قدس در میدان ولیعصر تهران در سال ۱۳۷۴ تا حمله به تجمعات مدنی و بعدتر فاجعه کوی دانشگاه تهران و تبریز در تابستان ۱۳۷۸؛ از ترور فروهرها و مختاری و پوینده و شریف در پاییز ۱۳۷۷ تا ترور سعید حجاریان در اسفند ۱۳۷۸؛ از قتل‌های محفلی کرمان در سال ۱۳۸۱ تا سرکوب غیرانسانی و خونین سبزهای معترض به کودتای انتخاباتی در سال ۱۳۸۸؛ از حمله به سفارت انگلستان در آذر ۱۳۹۰ تا هجوم به سفارت عربستان در دی ۱۳۹۴؛ و از جلوگیری از برگزاری مراسم سخنرانی «غیرخودی»ها در تمام ربع قرن گذشته تا تحصن اعتراضی روبروی مجلس در مقطع تصویب برجام در مهر ۱۳۹۴.
بازوهای میدانی و خیابانی هسته اصلی قدرت که در پوشش حمایت قضایی ـ امنیتی، دستی گشوده در تحدید جامعه مدنی (ازجمله دانشگاه‌ها) و تهدید «ناهمسو»های حاضر در ساختار سیاسی قدرت داشته‌اند، از این پس و با حکم رأس هرم ناظم سیاسی، تهییج‌شده‌تر، «آتش به اختیار»ی خواهند کرد.
این، مستقل از تریبون‌های تبلیغاتی زیرمجموعه رهبر جمهوری اسلامی و بازوهای رسانه‌ای هسته اصلی قدرت است؛ آنان با اعتماد به نفس بیشتری، انتقاد از سیاست‌های فرهنگی دولت را در دستور کار قرار خواهند داد و مانع توسعه فرهنگی ـ اجتماعی خواهند شد.
توصیه شخص اول نظام ـ چنان‌که قابل پیش‌بینی بود ـ خیلی زود از طرف «جان‌فدا»های رهبر دریافت شد؛ به‌عنوان نمونه در کانال‌ مجمع اصول‌گرایان، یکی از «سربازان خامنه‌ای کبیر» تصریح کرد: «این هم حکم جهاد! این جمله‌ی کوتاهِ “آتش به اختیارید”، آخرین فرمان یک فرمانده است که بعد از ناامید شدن از خیل ژنرال‌های کت شلواری‌اش خطاب به آخرین امیدهایش، صادر شده است… باید با همه ی توانمان خودمان را خرج دستور آقا کنیم که برای سعادتمند شدن در دنیا و آخرت راهی جز این نداریم…»

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/31006
آیت‌الله خامنه‌ای از مانیفستِ خود در قبالِ دولت روحانی رونمایی کرد؛
«آتش به‌اختیار»، فراخوان عمومی برای قانون‌شکنی

زیتون-‌نازنین نامدار: دستور کار مخالفان دولت مشخص و لایتغیر است. فرقی نمی‌کند مردم به حاکمیت کدام رویکرد رای داده‌‌اند، شرایط منطقه چگونه است و یا کشور در تب‌وتاب مواجهه با حمله‌ای تروریستی باشد. در هر صورت چهره‌های منتقد و مخالف دولت و رسانه‌های زیر نظرشان به‌طور مستمر با آتش تهیه‌ای که اتفاقا بخش عمده‌ای از آن از جانب دستگاه‌های رسمی و مسوولان غیردولتی مهیا می‌شود٬مشغول زیر ضرب گرفتنِ دولتند.

برای بسیاری از مردم تعجب‌آور بود که درست در ساعاتی که جامعه همچنان درگیر التهاب دو عملیات تروریستی در تهران بود و در بُهت و نگرانی به‌سر می‌برد٬ رهبری نظام به‌جای ایراد سخنانی وحدت‌بخش و ارسال پیام آرامش به جامعه٫ علیه دولت و ریس‌جمهور موضع بگیرد. این نخستین سخنرانی نبود که در ماه‌های اخیر برای دولت حسن روحانی حاشیه‌ساز شده و باعث شده بخش مهمی از انرژی مسوولان اجرایی صرف فشارهای حاصل از این حاشیه‌ها شود.

آیت‌الله خامنه‌ای در سخنرانی روز چهاردهم خرداد ماه ضمن کنایه‌هایی به عملکرد حسن روحانی در مناظره‌ها گفته بود انتخابات تمام شده است. با وجود این موضع اما به‌نظر می‌رسد انتخابات و یا دست‌کم واکنش انتقادی به نتیجه انتخابات برای وی و نیروهای زیر نظرش تمام نشده است. او در سالروز درگذشت آیت‌الله خمینی گفته بود:«در تبلیغات، در مناظرات، حرفهایی زده شد، گاهی بداخلاقی‌هایی شد، برخی از دستگاه‌های گوناگون کشور مورد اتهام قرار گرفتند؛ اینها کارهای خوبی نبود؛ گذشته، گذشته است؛ بایستی اینها ادامه پیدا نکند. همه توجه داشته باشند: به آنچه در انتخابات انجام گرفت، با چشم اغماض نگاه کنند؛ تکرار نکنند؛ یعنی ملت -چه آن گروهی که نامزد آنها رأی آورده است، چه آن گروهی که نامزد آنها رأی نیاورده است- باید از خودشان ظرفیت نشان بدهند.»

طرح این گلایه از مناظره‌ها در تریبون عمومی در حالی است که وی یک‌بار پیش از مناظره سومِ نامزدها به حسن روحانی به‌خاطر سخنرانی‌های انتخاباتی‌اش تذکر جدی داده بود و پس از انتخابات نیز انتقاداتش را به محتوای مواضع حسن روحانی و اسحاق جهانگیری به‌طور مستقیم به این دو اعلام کرده است. بنابراین به‌نظر می‌رسد قصد آیت‌الله خامنه‌ای از ایراد این انتقادات در سخنرانی‌هایش تنها انذار و تذکر به رئیس‌جمهور، معاون اول وی و دیگر مسوولان دولتی نیست بلکه او با این کار راه را برای بیشتر شدن فشار منتقدان و دستگاه‌های غیردولتی بر دولت هموار می‌سازد.

او در گرماگرم تبلیغات انتخاباتی با وجود آنکه می‌توانست نظرش درباره سند۲۰۳۰ را در جلسه‌ای خصوصی به دولت اعلام کند و یا طرح آن در سخنرانی عمومی را به بعد از انتخابات موکول کند٬ دقیقا برخلاف این رویه عمل کرد و دستاویز قابل توجهی به رقبای حسن روحانی داد. دستاویزی که هنوز هم تمامی مخالفان دولت و به‌ویژه تریبون‌های نماز جمعه، مسوولان قضائی و… که عمده‌شان چهره‌هایی انتصابی و زیر مجموعه دستگاه رهبری محسوب می‌شوند٬ با استفاده از آن دولت را متهم می‌کنند.

دعوت عمومی به کارشکنی
رهبر جمهوری اسلامی به این میزان از فشار بر دولت نیز قانع نشده و روز چهارشنبه در دیدار با «دانشجویان» که اکثریتشان را بدنه مخالفان و منتقدان دولت تشکیل می‌دادند سخنانی علیه دولت بیان کرد که باعث مسرت آنان شد. او به حامیان‌اش توصیه کرد:«آنجایی که احساس می‌کنید دستگاه مرکزی اختلالی دارد و نمی‌تواند درست مدیریت کند، آنجا آتش‌به‌اختیارید؛ یعنی باید خودتان تصمیم بگیرید، فکر کنید، پیدا کنید، حرکت کنید، اقدام کنید.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/31009
واپسین سفر تجویدی، رِندِ قلندرِ پاریس
حسن فرشتیان

اکبر مختارتجویدی (۱۳۹۶- ۱۳۰۵) از آخرین بازماندگان آن قبیله رندان قلندر بود، آن قبیله رندانی که دانش و ارزش اخلاقی را به هم آمیخته بودند و فروتنانه قلندران علمی دوران خویش بودند. او عصاره آن فضیلت‌های نایاب روزگاران بود. او خودش و کردارش ثمره آن ارزش‌های اندوخته شده در عمر دراز و پر برکتش بود. تراکم آن سرمایه های معنوی، از وجودش سر ریز می شد.
«همه قبیله او از عالمان و اندیشمندان دین بودند»!



برادرش، علی تجویدی (۱۲۹۸-۱۳۸۴)، از شاگردان حسین یاحقی و ابوالحسن صبا بود که خود استادی زبر دست شد و آفریننده ردیف‌هایی جاودانه از موسیقی، و ترانه‌هایی ماندگار در فرهنگ ایران‌زمین.

پدرش، هادی تجویدی (۱۲۷۲-۱۳۱۸)، نوازنده بود و هنرمند مینیاتور، که نقاشی کلاسیک و رئالیسم را از کمال‌الملک آموخته بود و از نخستین و برجسته‌ترین اساتید مینیاتور مدرسه صنایع قدیمیه بود.

یکی از اجداد بزرگش، در سد‌ های پیشین، «مختارالقراء» نامیده می‌شد، او از خوانندگان و قاریان خوش‌الحان عهد صفویه بود. به دستور سلطان وقت، جزوه‌ای در مورد قواعد تجوید نوشت و آن قواعد را نظام‌مند ساخت. دکتر

تجویدی می‌گفت که نسخه خطی کتاب جد بزرگش در مورد تجوید را در کتابخانه ملک دیده است. این‌چنین بود که فرزندان و نوادگان نسل‌های پسین «مختارالقراء»، «مختارتجویدی» ملقب شدند.

خودش، فرهیخته‌ای بود چند بُعدی، تجلی میراث پر افتخار نیاکان خویش بود، نقاش بود و نگارگر، باستان‌شناس بود و موسیقی‌دان، حکیم بود و پژوهش‌گر تاریخ هنر، هنرمند بود و هنرشناس …. و از همه مهم‌تر، خودش تجلی والای انسانیت بود و نمونه عالمان وارسته فروتن.

اگر چه در علوم مختلفی از سرآمدان روزگار خویش بود، اما فروتنی علمی او، خود کلاس درسی بود آموزنده، و الگویی بود سازنده. با آن همه داشتن‌هایش، رندانه فروتنی می‌کرد.

از خرمن دانش علامه طباطبایی و هانری کربن خوشه ها برچیده بود و در نشست‌ها و مباحثات آن دو استاد در ایران، همراه بود و همدل. دوستی او و مبادلات علمی او با هانری کربن در ایران و فرانسه، تداوم داشت. دانش‌آموخته فرانسه بود و سپس استاد دانشگاه در تهران. پس از بازنشستگی، مجددا به فرانسه بازگشته بود و منشا خدمات فرهنگی فروان شده بود و چشمه خیر کثیر.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/31036
«آتش به اختیار»، گریز رهبری از قانون و بی‌اعتنایی به آرای مردم
مهدی نوربخش

از متن:
با این فرمان، رهبری عملا بر قتل‌های زنجیره ای، ترور حجاریان و ده‌ها متفکر دیگر، تسخیر سفارت عربستان سعودی، تخلف وادامه تخلف شورای نگهبان از قانون، تخلف امامان جمعه از انصاف و بی‌طرفی و صدها مورد دیگر صحه گذاشت. اگر حفظ نظام بدون در نظر گرفتن قانون و تسلیم به قانون و ضوابط حقوقی، عدالت و انصاف، اخلاق اجتماعی و ارزش‌های مورد قبول اکثریت مردم رایج و تشویق گردد، چه نظم و قانونی برای حمایت از حقوق مردم باقی خواهد ماند؟ اگر هرکسی که خودرا حامی این نظام می‌داند، با حمایت این فرمان و ارگان‌های دولت پنهان و غیره پنهان این نظام از فردا برای خود تصمیم بگیرد تا در حکم افسر جنگ نرم این نظام وارد عمل شده و یا گروه‌هایی با پشتیبانی این فرمان در روزهای اینده به اعمال خودسرانه که با منافع ملی و امنیت داخلی شهروندان این کشور گره می‌خورد دست زند، چگونه یک دولت می‌تواند برای امنیت و حفظ منافع ملی کشور برنامه‌ریزی کند؟ چگونه می‌توان در کشوری‌که مشروعیت نهادهای سیاسی ان از طرف قدرتمندترین فرد ان که در راس هرم قدرت ان قرار گرفته است به‌چالش کشیده می‌شود، در سطح سیاست‌های کلان اقتصادی و امنیتی کشور برنامه‌ریزی نمود. نزدیک به چهار دهه از انقلاب اسلامی کشور ما می‌گذرد و هنوز نهادینه کردن نهادهای سیاسی با تکیه بر مشروعیت حکومت قانون در این کشور به چالش کشیده می‌شود. این‌گونه تعبیر و تفسیر از سیاست که پایی در استبداد و قدسی کردن قدرت عنان گسیخته دارد، کرارا درصحنه سیاست داخلی و خارجی کشور پتانسیل‌های عملی و قابل پیش‌بینی مخرب خودرا نشان داده است.

اما استبداد هرگز به‌دنبال ان نبوده است که صدای اکثریت مردم را شنیده و در رفتار خود تغییری حاصل نماید. آمروز استبداد در صنه سیاسی کشور، بزرگ‌ترین عامل بی‌ثباتی اقتصادی، سیاسی و امنیتی کشور است.
انتخابات در کشور ما تمام شد. گویا راست‌افراطی و رهبری هنوز پیام این انتخابات را دریافت ننموده‌اند. یادمان باشد که خاتمی امد و با تمام مشکلاتی که بر سر راه او گذاشته شد، دولت خودرا با موفقیت نسبی بپایان برد، اما احمدی نژاد را برای جلوگیری از بسط موفقیت‌های دوران اصلاحات بر کشور و مردم تحمیل کردند. باید تمام قد پشت سر روحانی و موفقیت‌های او ایستاد و از او خواست تا در مقابل کنش‌هایی که کشور را به‌سمت بی‌قانونی و خودسری سوق می‌دهد بایستد. شرایط کشور، با این فرمان استیصال رهبری که به‌دنبال شکست سخت اتتخاباتی محافظه‌کاران افراطی راستگرا بوده است، دارد وارد فاز جدیدی می‌شود. این انتخابات نشان داد که محافظه‌کاران افراطی هرگز نمی‌توانند در این کشور با صندوق رای صاحب قدرت مشروع و قانونی گردند. باید در صحنه ماند و با حمایت از روحانی، انتقاد سازنده از او و تکرار مطالبات انتخاباتی واصرار به‌عمل ان‌ها اجازه نداد تا احمدی‌نژاد دیگری بر کشور در انتخابات اینده انتصاب و به کشور تحمیل گردد.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/31045
رویاروی «رویا»– بخش دوم

سلسله گفت‌و‌گو‌هایی با عبدالکریم سروش در باره نظریه «رویاهای رسولانه»
***
زیتون–افسانه فرامرزی: سال گذشته، در حالی که سه سال از انتشار سلسله مقالات «محمد(ص) راوی رویاهای رسولانه» در سایت «جرس» گذشته بود، گفت‌و‌گوی تلویزیونی عبدالکریم سروش با عبدالعلی بازرگان در برنامه‌ی «پرگار»، فرضیه «رویاهای رسولانه» را به تمامی به عرصه‌ی عمومی کشاند. این فرضیه که در زمان انتشار نیز با واکنش‌های محدودتری روبرو شده بود، این بار معرکه‌ی آرا شد، تا تعدادی از اندیشمندان آن را موجه دانسته و از آن دفاع کنند و در مقابل بسیاری از صاحب‌نظران به نقد و رد آن بپرداختند.

زیتون می کوشد در این سلسه گفت‌و‌گو‌ها با عبدالکریم سروش، ضمن «صورت‌بندی» و «طرح» بعضی از انتقادات، مجالی فراهم شود که صاحب فرضیه بتواند منظور خود را در مواردی با تفضیل و روشنی بیشتری بیان کند و به انتقادات وارده شده به فرضیه‌ی خویش بپردازد.

در «بخش نخست» این گفت‌و‌گو‌ها ضمن بازخوانی نظریه‌های «قبض و بسط» و «تجربه نبوی»، خوانش «حسین واله» از فرضیه «رویاهای رسولانه»، به سنجش صاحب فرضیه گذاشته شد.

اینک در بخش دوم، انتقادات «محسن کدیور» به این فرضیه را با عبدالکریم سروش در میان گذاشته ایم.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/31105
تشدید اتهام‌زنی‌ها پس از حملات داعش به ایران؛
جنگ سرد تهران و ریاض
زیتون- سینا پاکزاد: ایران انگشت اتهام درباره عملیات تروریستی هفته گذشته را به سوی ریاض نشانه گرفته و مدعی‌ است که عربستان سعودی این حمله را تدارک دیده و انجام آن را به گروه داعش محول کرده است. محمدعلی جعفری فرمانده کل سپاه پاسداران در بین مقام‌های نظامی جمهوری اسلامی شاخص‌ترین چهره‌ای است که ادعای همدستی عربستان و داعش در حملات تهران را بیان کرده است.

او گفته:«طبق اطلاعات دقیقی که داریم، عربستان علاوه بر حمایت از تروریست‌ها، انجام عملیات در ایران را از آنها مطالبه کرده است.» فرمانده سپاه از آمریکا و اسراییل هم به عنوان کشورهایی که از عملیات تروریستی در تهران حمایت کرده‌اند نام برده اما هیچ توضیحی در این‌باره نداده که این اتهام‌ها بر چه اساسی صورت می‌گیرد.


پیش از ادعای فرمانده سپاه درباره نقش داشتن ریاض در عملیات تروریستی تهران هم برخی از چهره‌های ارشد سیاسی و نظامی اظهارات مشابهی داشته‌اند. آیت‌الله خامنه‌ای که در ماه‌های گذشته ادبیاتی تند و به شدت تهاجمی را علیه عربستان به کار می‌برد در واکنش به حمله‌های تهران هم به همین رویه ادامه داد و گفت که نتیجه این حملات«چیزی جز افزایش نفرت از دولت‌های آمریکا و عوامل آنان در منطقه همچون سعودی نیست».

غلامعلی خو‌ش‌رو نماینده ایران در سازمان ملل متحد در بیانیه‌ای که پس از حملات تهران قرائت کرد به طور تلویحی عربستان را آمر این حمله‌ها معرفی کرد. در این بیانیه آمده بود که عربستان «اخیرا با انعقاد قراردادهای بی‌سابقه تاریخی، چراغ سبز و مشوق‌هایی را دریافت» کرده و در پیامد آن اختلاف میان کشورهای منطقه «افزایش یافته، حملات تروریستی چند برابر شده و سرکوب‌های داخلی شدت یافته است»

محمدجواد ظریف هم در واکنش‌های توییتری که نسبت به حمله‌های تروریستی تهران داشت بر نقش ریاض در این اتفاق به زبانی دیپلماتیک تاکید کرده و این حوادث را «اقدام‌های تروریستی مورد حمایت مشتریان آمریکا» دانسته بود.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/31125