جمهوری مشروطه
محمد رهبر

تحلیف حسن روحانی و پوشیدن دوباره خلعتِ رییس‌جمهوری، دست بر قضا مقارن شده با ۱۴ مرداد و صد و دهمین سالگرد انقلاب مشروطیت.
بعید است که مجلس شورای اسلامی در انتخابِ روز تحلیف، نیت و ذوقی داشته و روز مشروطه را سرآغازِ جمهوریِ دوازدهم قرار داده باشد، نشان به آن نشانی که در نزدیک چهل سالی که از انقلاب اسلامی می گذرد، حتی یک‌بار هم مشروطیت در مجلس و رسما جشن گرفته نشد.
در ادبیات رسمی کارگزارن نظام اسلامی، مشروطه نهضتی بود که روحانیان رهبرش بودند و در ادامه روشنفکران، کلاه بلکه عمامه از سر علما برداشتند و مشروطیت به کژراهه رفت.

در این خوانشِ عمامه‌ای تاریخ اما تنها روحانی که جمهوری اسلامی از عهد مشروطیت به رسمیت می‌شناسد، شیخ فضل‌الله نوری است که رسما مشروطه را قبول نداشت و از بزرگان و مراجع بنام و هوادار مشروطه که آخوند خراسانی بود و شیخ مازندرانی و نائینی بودند، نامی برده نمی‌شود.

خلاصه این‌که مشروطه از نظر مورخینِ جمهوری اسلامی، قیام ناکام روحانیت بود و دلیل ناکامی‌اش این‌که خمینی‌ای در آن زمان نبود که نهضت به بار بنشیند و با رخداد انقلاب اسلامی، گفتن از مشروطه پادشاهی حکم اکل میت دارد و لابد چون که صد آمد نود هم پیش ماست. پس اجازه بدهید این تقارن تحلیف و مشروطه را به عبرت بگیرم و نه فال نیک.

حسن روحانی ۱۴ مرداد سوگند خواهد خورد در کسوتِ رییس جمهور و تنها کسی که در نظام جمهوری اسلامی به رای مستقیم و همگانی انتخاب می‌شود -نمایندگان مجلس به رای حوزه های انتخابیه منتخب می شوند- بنابراین ویژگی منحصر به فرد رییس‌جمهور که یک‌سره از رای مردم بر می‌آید، انتظار این است که بالاترین اختیار و اقتدار از آن او باشد.

اما پیش از تحلیف، رای مردم به دست رهبری نظام تنفیذ شده و کنایه از اینکه تا این تنفیذ نباشد، رییس‌جمهور به تحلیف نمی‌رسد.

متن کامل این یادداشت بزودی در این کانال بازنشر می‌شود

متن کامل اینک در وب‌سایت زیتون:

http://zeitoons.com/33051

🍃 ما نگران سلامتی خانم زهرا رهنورد، آقایان مهدی کروبی و میرحسین موسوی هستیم
بیانیه‌ی بیش از یک‌صد فعال مدنی و سیاسی:

زیتون– بیش از یک‌صد تن از فعالان سیاسی و مدنی در نامه‌ای سرگشاده نسبت به وضعیت سلامتی رهبران در حصر جنبش سبز ابراز نگرانی کردند.
در بخشی از این نامه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته، آمده است: ما امضاکنندگان این اعلامیه نگرانی خود را از سلامتی آقایان مهدی کروبی و میرحسین موسوی اعلام می کنیم و همراه با مردم ایران خواهان رفع حصر رهبران جنبش سبز هستیم. رفع حصر، خواست ملی است. آقای روحانی باید رفع حصر را به عنوان یک خواست ملی به حساب آورد و برای تحقق آن اقدام کند و اقدامات و موانع موجود را با مردم در میان بگذارد.

این عده از فعالین سیاسی و اجتماعی با اشاره به اینکه «حبس خانگی رهبران جنبش سبز به دستور ولی فقیه صورت گرفته و او در مقابل خواست مردم برای رفع حصر ایستاده است» در ادامه نوشتند: «آقای روحانی در دوره قبل وعده شکست حصر را داده بود، اما به وعده اش عمل نکرد و گزارشی از موانع موجود برای رفع حصر به مردم ارائه نکرد. وزارت اطلاعات هم به آزار و اذیت رهبران جنبش سبر ادامه داد.»

امضا کنندگان این بیانیه ضمن «خواست ملی» دانستن «رفع حصر» از رییس جمهوری خواسته‌اند تا برای تحقق آن اقدام کند و اقدامات و موانع موجود را با مردم در میان بگذارد.

متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است:

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/33050

ریاست‌جمهوری روحانی؛ از پیام محرمانه اوباما تا پیام تحریم ترامپ
حسین علیزاده

دوره چهارساله دوم ریاست جمهوری حسن روحانی چگونه سپری خواهد شد؟ این پرسشی است مهم که اگر پاسخی برای آن بیابیم جهت‌گیری دولت او را در سال های پیش رو خواهیم دانست. در اهمیت این پرسش همین بس که اگر چهار سال پیش در همین روزها که تنفیذ دوره نخست او صورت گرفت، همین پرسش می شد که چهار سال پیش رو (۹۲ تا ۹۶) چگونه سپری خواهد شد، آیا کسی می توانست پیش‌بینی کند که توافق هسته‌ای به وقوع خواهد پیوست؟ کسی گمان داشت که ایران و امریکا رو در رو گفتگوهای دوجانبه در اتاق در بسته خواهند داشت؟
کافی است که به چهار سال پیش در چنین ایامی مراجعه شود تا به یاد آوریم که اصلا واژه‌ای به نام «برجام» در ادبیات سیاسی ایران زاده نشده بود چه رسد به این که یکی آن را ترکمن‌چای دوم بداند و دیگری آن را پیروزی ایران.
در عین حال، چهار سال پیش در ویرانی به جا مانده از احمدی نژاد، در این روزها تعبیرکنایه آمیز «جام زهر» به‌خوبی در ادبیات سیاسی کشورمان جای باز کرده بود. یکی به دنبال آن می‌گشت که چه کسی می‌خواهد به رهبر جام زهر بنوشاند و دیگری توصیه می‌کرد شجاعتی که آیت‌الله خمینی به کار بست و جام زهر را نوشید، رهبر کنونی نیز چنان کند.
مروری بر تحولات منتهی به برجام یادآورمان می‌شود که پیش از زایش واژه «برجام» در ادبیات سیاسی ایران، عبارت جنجال برانگیزی در ادبیات سیاسی‌مان، جای گشود که یکی آن را «جام زهر دوم» و دیگری آن را «پیروی از شیوه امام حسن» توصیف می‌کرد. آن عبارت جنجال برانگیز چیزی نبود جز «نرمش قهرمانانه». شنیدن چنین سخنی در جمهوری اسلامی گشودن مسیری بود که منتهی به برجام شد. اگر قصد «نظام» به سوی «نرمش» تغییر نکرده بود، چگونه متصور بود که برجامی متولد شود؟
اما، آنچه مهم‌تر از همه چیز بود این که فرمان نرمش از زبان کسی صادر می شد که بی‌درنگ در یک‌یک سخنرانی‌هایش بر طبل دشمنی با امریکا نواخته بود. او «دشمن شناسی» را سرلوحه همه چیز می‌دانست ولی سرانجام «فرمان نرمش» را صادر کرد.
پس از این تغییر بنیادین در موضع رأس نظام بود که دولت تازه نفس حسن روحانی با اتخاذ سیاست خارجی «تعامل سازنده با جهان»، برجام را کلید زد و شد آنچه شد. تنها بر اساس یکی از توافقات مندرج در برجام، در قلب رآکتور اراک سیمان ریختند تا در ازای آن تحریم‌ها برداشته شود.

متن کامل این یادداشت بزودی در این کانال بازنشر می‌شود

متن کامل اینک در زیتون:
http://zeitoons.com/33095

تمثیل‌های تحلیف

زیتون-احسان مهرابی: مراسم تحلیف حسن روحانی را می‌توان نمادی از وضعیت دولت او و مشکلاتش دانست. در حالی‌‌که مقام‌های سه قوه و حتی تحلیل‌گران صدا و سیما با افتخار از حضور مهمانان خارجی می‌گفتند و نمایندگان مجلس برای عکس گرفتن با مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا سر از پا نمی‌شناختند، روسای جمهور سابق از حضور در مراسم محروم بودند.

نزدیکان و حتی برخی مخالفان روحانی٬ حضور مسوول سیاست خارجه اتحادیه اروپا و مقام‌های کشورهای خارجی در مراسم تحلیف را نشان از جایگاه ویژه ایران دانستند. مخالفان روحانی و نزدیکان رهبر جمهوری اسلامی اما شاید هنوز از عواقب این حضور تصور درستی ندارند. حسن روحانی با برگزاری مراسم مفصل تحلیف یک رکورد به نام خود ثبت کرد و روسای جمهور آینده نیز مجبورند مراسمی دراین حد و اندازه برگزار کنند.

با این تفاسیر اگر انتخاباتی مانند انتخابات سال ۸۸ برگزار شود که رییس جمهور معرفی شده توسط وزارت کشور و شورای نگهبان از ترس اعتراض‌ها مجبور باشد با هلی‌کوپتر به مراسم تحلیف برود و به همراه محافظان مسلح‌اش در صحن علنی حضور پیدا کند، قاعدتا دیگر نمی‌توان انتظار مراسمی این چنینی داشت.
روحانی اما همانقدر که در تدارک مراسمی پرطمطراق و حضور مهمانان خارجی تا حدودی موفق بود، نتوانست یکی از بزرگ‌ترین حامیانش را به مراسم تحلیف دعوت کند.
روز شنبه کاربران شبکه‌های مجازی بار‌ها از غیبت محمد خاتمی در مراسم تحلیف سخن گفتند و محمد علی ابطحی، رییس دفترسابق او، یادآوری کرد که احتمالا هیات رییسه مجلس چون نمی‌توانسته خاتمی را دعوت کند، محمود احمدی‌نژاد را نیز دعوت نکرده است. احمدی‌نژاد در مراسم تنفیذ به میزبانی دفتر رهبر جمهوری اسلامی نیز عملا تحقیر شده بود و اجازه نیافته بود در کنار سران قوا و دبیر شورای نگهبان بنشیند.

روحانی برخلاف دوره قبل کابینه خود را نیز به مجلس معرفی نکرد. شاید دوست نداشت حاشیه‌های کابینه تبدیل به خبر اول شود و بر خبر مراسم تحلیف سایه بیندازد.

مقبولیت درخارج و ناتوانی در داخل البته مشکل خود خاتمی نیز بود. زمانی که سازمان ملل از طرح گفت‌و‌گوی تمدن‌هایش استقبال کرد اما این طرح در داخل به شوخی گرفته شد.
روز شنبه نام مولوی عبدالحمید، روحانی سر‌شناس شاخص اهل سنت، نیز به عنوان غایب مراسم تحلیف مطرح شد و او خبر داد که با وجود تمایل دولت، از سوی مجلس برای مراسم دعوت نشده است.
اعتراض‌ها به اقدام هیات رییسه مجلس درباره دعوت از مهمانان سبب شد، محمود صادقی نماینده تهران، در توییتر خود بنویسد که «نمایندگان در اداره مجلس هیچ‌کاره‌اند؛ همه چیز با اراده و خواست رییس و رییس دفتر نظامی‌امنیتی‌اش مدیریت می‌شود».
اشاره صادقی به محمد جعفری صحرارودی است که پیش از این از فرماندهان سپاه پاسداران بوده و همسر عبدالرحمان قاسملو، رهبر حزب دمکرات کردستان ایران، او را از افراد دست اندرکار در قتل همسرش معرفی کرده بود.

متن کامل این گزارش بزودی در این کانال بازنشر می‌شود

متن کامل اینک در وب‌سایت زیتون:
http://zeitoons.com/33106

مداخله‌ی اقتصادی سپاه و منافع ملی
مهدی نوربخش

در هفته‌های اخیر، دو رویداد سیاسی و اقتصادی مهم در کشور، لزوم توجه به‌منافع و امنیت ملی کشور را بیشتر کرده است. این دو رویداد نشان داده‌اند که منافع و امنیت ملی کشور که در طول سال‌های گذشته ضربه‌پذیر شده‌اند، چگونه می‌توانند ضربه پذیرتر شوند. در این میان، رهبری و سپاه در ضربه‌پذیر کردن منافع ملی و امنیت کشور نقش تعیین کننده‌ای داشته و روز به‌روز با سیاست‌های خود به این دو مهم را عملا تضعیف می‌کننپ. این دو رویداد سیاسی و اقتصادی، یکی «حمله موشکی ایران به سوریه» و دیگری «مخالفت گسترده محافظه کاران راست‌گرای کشور با قرار داد ایران با شرکت نفتی توتال» است.

در این سلسله یادداشت‌ها خواهم کوشید، با اتکا به مبانی تئوریک منافع و امنیت ملی، نشان دهم که از دریچه‌ی نگاه رهبری و سپاه نباید به این دو مهم نگریست و این‌دو را باید از نظام حاکم و حاکمان آن جدا کرد. هم‌چنین عطف به این دو رویداد سیاسی و اقتصادی اخیر، به اشتباهات استراتژیک رهبری و سپاه و تضاد آن با منافع و امنیت ملی ایرانیان خواهم پرداخت.

بخش نخست این یادداشت به بازخوانی نظری این مفاهیم و مبانی تئوریک آن نظر داشت، در بخش دوم به حمله موشکی ایران به سوریه پرداخته و در بخش سوم با مروری بر جنبش‌های بهار عربی نشان داد که خوانش نادرست رهبری از این جنبش‌ها چگونه منجر به اتخاذ سیاست‌ها و استراتژی‌های نادرستی در سوریه گردیده و پای ایران را به باتلاق بحران خاورمیانه کشاند. بخش نهایی به آثار مداخله‌ی سپاه در اقتصاد و مضار آن به منافع ملی اختصاص دارد.

متن کامل این یادداشت بزودی در این کانال منتشر می‌شود

متن کامل اینک در وب‌سایت زیتون:
http://zeitoons.com/33145

تیراندازی یک سرباز به هم‌خدمتی‌هایش در کهریزک؛
خشونت کور و مرگ خاموش سرباز‌ان

زیتون-‌سینا پاکزاد: حمله یک سرباز به ‌هم‌‌خدمتی‌های خود در منطقه شور‌اباد کهریزک پایان خونین و تراژیکی داشت. حمله‌ای که در آن ۲ نفر کشته و ۱۴ نفر دیگر زخمی‌ شده‌اند.

سرباز حمله‌کننده خود با شلیک گلوله نیروهایی که می‌خواستند او را متوقف کنند از پای در‌آمد. علت حمله این سرباز هنوز مشخص نیست و بازپرس ویژه قتل دادسرای نظامی تهران قرار است ضمن بررسی‌های میدانی و معاینات محلی٬ گزارش‌های تکمیلی را در این‌باره تهیه کند. با این حال انجام چنین حمله‌ای در نوع خود بی سابقه نیست و نمونه‌های آن در سال‌های اخیر مشاهده شده است.

توالی تراژدی
کمتر از یک ماه پیش بود که حمله یک سرباز به هم‌خدمتی‌هایش در منطقه آبیک قزوین به کشته و زخمی شدن ۸ نفر منجر شد. ضارب بلافاصله پس از حمله اقدام به خودزنی کرده و در اثر شدت جراحات به بیمارستان منتقل شده بود. ابتدا این شایعه مطرح بود که سوء قصد این سرباز به جان سایر سرباز‌ها ناشی از خشم و استیصال پس از رد شدن تقاضای انتقالی‌اش بوده است اما نیروی زمینی ارتش با انتشار بیانیه‌ای این ادعا را رد کرده و گفته بود:«این حادثه در اثر سهل انگاری صورت گرفته و حتی درگیری هم در کار نبوده است.»

در عین حال امیرعلی سامانی رییس بازرسی نیروی زمینی ارتش اذعان کرده بود که ضارب احتمالا دچار جنون آنی (سایکوز گذرا) شده و با اسلحه در اختیار در اقدامی ناگهانی به سمت سربازان حاضر در آسایشگاه پاسدارخانه و هم‌خدمتی‌های خود که در حال استراحت بودند تیراندازی و بلافاصله نیز اقدام به خودزنی کرده است.

نظیر همین اتفاق در ۵ مهرماه سال ۱۳۹۴ در صبح‌گاه زندان آباده شیراز افتاده بود و یک سرباز وظیفه با گشودن آتش به روی سایر سربازان باعث مرگ ۵ نفر شده بود. در آن واقعه هم علت حمله را مشکلات روانی سرباز عنوان کرده بودند و سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس گفته بود که سرباز خاطی به علت مشکلات روحی و خانوادگی و همچنین بروز برخی اختلاف سلیقه و تشنجات با گروهی از سربازان، متأسفانه دست به این کار زده است.

متن کامل این گزارش بزودی در این کانال منتشر می‌شود

متن کامل اینک در وب‌سایت زیتون:
http://zeitoons.com/33148

گزارش تاریخ از ابوذر و سیدجمال
حسین میرزانیا

ابوذر یا ابوعلی، این راهیست که راویان منتقد شریعتی از [ابوذر و ابوعلی ] ، شریعتی برای ما روایت می‌کنند . منتقدینی که آخرین سلسله از این منتقدین که دست گشادی در تحریف و سناریو نویسی دارد، تلویحا معتقد است، شریعتی با ترجیح ابوذر بر ابوعلی، ایرانیت را قربانی یک غیر ایرانی کرده است، و تصریحا معتقد است که شریعتی یک بادیه نشین شورشی فاقد علم و خرد را بر علم و فلسفه و دانش ابوعلی سینا رجحان داده است و با این خبط و خطا ، خسران زیادی بر ما وارد کرده است . (محمد قوچانی – مهرنامه شماره ۵۲) .

وقتی برساخته های امثال قوچانی را می‌خوانم ناخودآگاه به یاد روش‌های عجیب داستان‌پردازی‌های کیهان می‌افتم . خوانندگان کیهان می‌دانند که این روزنامه نخست یک دروغ یا اتهام تخیلی از خود می‌سازد و سپس با پروبال دادن به آن و تکرار آن، ایده‌ی خود را که همانا به گفته خود رسواگری و افشاگری است پیش می‌برد .

حال باید ببینیم آیا شریعتی معتقد به تقابل و تضاد و تناقض و اثبات و حذفی در باب «ابوعلی و ابوذر» بوده است، آن‌گونه که قوچانی و دیگران برای ما روایت می‌کنند یا اینکه داستان روایت دیگری دارد که راویان منتقد و مخالف شریعتی با تحریف آن داستان، شریعتی مفروض و برساخته‌ی ذهنی خود را محکوم می‌کنند!

شریعتی، ابوذر را بر ابوعلی ترجیح داده و این درست است اما منتقدین شریعتی دو نتیجه‌ی عجیب و دلخواه از این ترجیح شریعتی استخراج کرده‌اند و آن را به شریعتی نسبت داده اند. یکی آن که شریعتی ملیت را قربانی ایدئولوژی کرده است و دو دیگر اینکه شریعتی علم و فضیلت را فدای سیاست و انقلاب و شورش کرده است! و گویی با اثبات ابوذر، ابوعلی را نفی و طرد کرده است. یعنی ما ناگزیریم یا ابوذر را برگیریم و ابوعلی را وانهیم یا ابوعلی را برگیریم و ابوذر را فرو نهیم.

آیا به راستی این چنین است که منتقدین شریعتی می‌گویند؟ یعنی شریعتی چنان ذوب در چریک‌بازی و هیجان و ایجاد درگیری و نزاع بوده است که همچون تهی مغزان، دانش و خرد را در پای ایدئولوژی‌های متوهمانه و ماجراجویانه به مسلخ برده است !

برای آشکار شدن این ماجرای چندساله که نخستین بار دکتر سروش تقابل ابوذری – ابوعلی را طرح کرد و اینک قوچانی آن را تکرار می کند بی هیچ حاشیه و تفسیر و تاویلی سراغ آن را از خود شریعتی می‌گیریم تا از زبان خود او بشنویم.

شریعتی در کتاب «جهان بینی و ایدئولوژی» مجموعه آثار ۲۳ در تمایزات و تفاوت های کارکرد پیامبران و دانشمندان و یا ایدئولوژی و فرهنگ می گوید : فرهنگ و تمدن مسیحی را نه «سن اوژن » ساخته و نه ماکیاول و لئوناردو داوینچی ، که اینها گل‌هایی بوده اند که در زمینه مساعدی روئیده اند. یک چوپان – یک ماهی‌گیر – گمنام بی‌سواد در کنار دریای احمر ، با اعلان چند شعار انسانی آن همه آتش های عجیب روحی و معنوی را در دل های سرد قرون وسطای جاهلی به وجود آورد.
به تصدیق همه تمدن‌شناس‌ها ، تمدن اسلام بزرگترین و غنی ترین تمدن و فرهنگ بشری است و این تمدن سازنده «بوعلی سینا»، فردوسی، رازی، ابن هیثم ، برادران موسی ، خیام و امثال اینهاست، نه ساخته این بزرگان علم و هنر .( مجموعه آثار ۲۳، ص ۱۳۸)

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/33104

سلفی با غرب
پیمان عارف

۱- وقتی چپ غیرمذهبی ایران در دهه ۴۰ و ۵۰ خورشیدی در برساخت گفتار غرب ستیز می‌کوشید، گرچه از غرب، غرب سیاسی و نظام سرمایه‌داری را مراد می‌کرد اما نمی‌دانست که این گفتار به کار اسلام‌گرایانی نیز می‌آید که مرادشان از غرب، مدرنیته و غرب فرهنگی است. اسلام‌گرایانی که پس از اصلاحات ارضی از پایگاه طبقاتی «نو شهری» و «پیرا شهری» برخاسته بودند و شهر برایشان آن غرب غریبی بود که هم دلالت بر تبعید و دورافتادگی از روستا به سان شرق مالوف و مانوس داشت و هم آن معشوق زیبای پر رنگ و لعاب و بزک کرده‌ای که مگر می‌شد شیفته‌اش نشد؟ که واله و شیدایش نشد؟ که برای وصالش نکوشید؟

اما مسئله زمانی آغاز می‌شد که این مدرنیته مونث فراچنگ پیراشهریان نمی‌آمد و وصال و کامروایی از آن میسر نمی‌شد؛ آن‌گاه معشوق زیباروی غرب به فاحشه ای می‌مانست که پیشنهادات بی‌شرمانه ای می‌دهد و این «پیرا شهریان دیندار» هستند که با تاسی به آموزه‌هایی که از روحانیون و مذهب‌شان انباشته‌اند؛ علی‌رغم آنکه «ر شهر از این پیشنهادات بدیشان بسیار داده می‌شود» و اساسا شهر بی حیا کارش پیشنهاد دادن است، آن را پس می‌زنند و به وضع موجود نه می‌گویند! «نه»‌ی غرب‌ستیزانه‌ای که گرچه با «نه» چپ برآمده از طبقه متوسط شهری شباهت گفتاری دارد اما در نظام دلالت‌ها و مدلول‌ها تفاوت‌هایی عیر قابل چشم‌پوشی نیز وجود دارد؛ تفاوت‌هایی که البته در ائتلاف انقلابی «جمهوری‌خواهان» و «اسلام‌خواهان» سال ۵۷ چندان برجسته نمی‌شود. چرا که این‌همان‌پنداری «غرب شرور فاسد» با «غرب شرور سرمایه دار» و این‌همانی هر دو با «دولت متجدد آمریت گرا» دقیقا آن نقطه کانونی گفتار انقلابی است که می‌تواند بسیج اجتماعی از روستاییان تا پیراشهریان و از روحانیون تا طبقه متوسط متجدد شهری را سامان دهد.

۲- انقلاب ۵۷ اما نهایتا با چنین ائتلاف طبقاتی و گفتاری به پیروزی رسیده و زمان انشعاب‌های پس از پیروزی فرا می‌رسد. غرب مونث فاسدی که به پیراشهریان نه گفته است، از غرب سرمایه‌داری زاویه می‌گیرد؛ چنان‌که اسلام‌خواهی دین‌سالارانه، جمهوری‌خواهی لیبرال و سکولار را بر نمی‌تابد. فرمان آتش اما زمانی صادر می‌شود که نو-شهریان دانشگاه‌رفته به سفارت کشوری حمله می‌کنند که نماد غرب محسوب می‌شود. گرچه جنگ داخلی میان انقلابیون کم و بیش تا سال ۶۲ تداوم پیدا می‌کند اما نتیجه آن نهایتا به نفع اسلامگرایان رقم می‌خورد و میراث قدرت سیاسی به تمامی و بدون رقیب در اختیارشان قرار می‌گیرد. حال دیگر زمان کامروایی از غرب است؛ همان موجودیتی که چو دست‌مان به‌ ان رسد معشوقی است عزیز و چو دستمان کوتاه از نخیل نماید، عفریتی است شهرآشوب که باید رجم شود و رانده! دیگر اسلام‌گرایان به دو جناح تقسیم شده‌اند؛ یکی روشنفکر دینی است و دیگری اصول‌گرای دینی. یکی می‌گوید که باید ناز معشوق کشید و پرده از نیاز خود به تجدد افکند؛ دیگری اما بر طبل نفرت و خشم میکگ‌کوبد و بر تصویر «شیطان و شرور» پای می‌فشرد.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/33161

اشکال از نمایندگان نیست، از منتقدان است!
ملیحه محمدی

مشکل کجاست و رسوایی کدام است؟ چرا هر امر سیاسی، اجتماعی یا فرهنگی برای ما یکی از دو روی سکه حماسه و فاجعه است؟
در انتخابات اگر جریان مورد نظر ما برنده شود حماسه خلق کرده‌ایم؛ اگر ببازد فاجعه رخ داده ست و همه دست‌آوردهای پیشین ‌مان نیز برای ابد بر باد است! این‌ها امور و رویدادهایی هستند که در هر جامعه توسعه‌یافته یا نیافته‌ای، فقط معانی مشخص خود را برای همان زمان دارند.در عمل و در ظرف زمان برای ما هم هر رخدادی تأثیرات محدود به تاریخ و حوزه خود را دارد ولی واکنش‌های‌مان آ‌ن‌چنان شورانگیز است که لحظه را به بهشتی ساختگی یا جهنمی سوزان تبدیل کند.

این پدیده فقط شامل انتخابات که بسیار هم مکرر و مسبوق به سابقه است، نمی شود. هر حادثه‌ای برای ما ابعاد ملی و تاریخ‌ساز دارد و همه وجوه منافع سیاسی فرهنگی و اجتماعی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.این روحیه‌ی مدام در فراز و فرود ما، اگر در تدارک پیروزی‌ها مفید باشد در هنگام بروز ناملایمت‌ها قطعاً آسیب‌رسان است.

این روزها بار دیگر ما در مقطع یکی از این دوره‌های فرود قرار داریم. فاجعه‌ای رخ داده و همه برسرزنان در سوگ آبرو و هویت ملی بر باد رفته‌مان مان نشسته‌ایم که چرا تعدادی از نمایندگان پارلمانی ما که گویا باید ابر انسان‌هایی دست نیافتنی، تلاش کرده‌اند تا با خانم موگرینی یکی از مهم‌ترین و توانمندترین زنان معاصر ما عکس یادگاری داشته باشند!

دریغا! آنچه در متن و حاشیه عکس‌های یادگاری با خانم موگرینی تأمل برانگیز است، نه اصل این حرکت که غوغای برخاسته از آن در چپ و راست ما، از قلب اصلاحات تا قعر اصولگرایی است. نکات تأسف‌برانگیزی هم اگر در کل این داستان هست در همین سمت و بر همین سیاق است؛ در هم‌گرایی خودجوش اصول‌گرایان و اصلاح‌طلبان تا هواداران غیرت ملی و حامیان حقوق زنان و حقوق شهروندی برای اثبات نگاه جنسیتی مردان نماینده به خانم موگرینی!

شخصیتی که گرچه زن است و بواسطه محدودیت‌هایی که در سطح جهان برای زنان وجود دارد برجسته می‌شود ولی از هر زاویه‌ای آشکار است که او نه باز‌یگر‌ فیلم‌های پورنو و نه زنی شناخته شده به ویژه‌گی های جنسیتی است. آنچه به او به آسانی و در هر جمعی اعتبار می‌بخشد این است که زنی ممتاز و تواناست و در صحنه بین‌المللی دارای موقعیت و مسئولیتی خطیر، و از آن مهمتر به مجموعه‌ای از دلایل تاریخی حضورش در چنین مراسمی و در چنین شرایطی در میهن ما بسیار مغتنم بوده است. او زنی توانا و نسبتاً جوان است که در دوران نسبتاً مشکلی از موازنات سیاسی جهانی در جایگاه تعیین کننده‌ای نشسته است و آنچه تا امروز بروز داده است این است که دارد با کلامی مقتدر و متفاوت شخصیت قابل احترامی از خود بروز می‌دهد. زنانگی و جوانی او البته به موقعیت او ارزش افزوده‌ای می‌بخشند زیرا هر دو هنوز و امروز و متأسفانه در جهان ما از موانع پیشرفت هستند.

این نگاه جنسیتی از نوعی که ما محکوم می‌کنیم نیست و درکی مثبت از ویژه گی‌ها و توانایی‌های یک انسان است و سرانجام این مجموعه‌ی مختصات می‌تواند عکس گرفتن با او را برای هر شهروندی در هر مقام و موقعیتی اهمیت ببخشد.

و از سوی دیگر چنین تمایلی برای هر شهروند عادی یا معینی می تواند جذاب باشد یا نباشد؛ کمااینکه آن‌چنان که از افشاگری‌ها بر می‌آید، از دویست و چهل نماینده مجلس حدود بیست نفری چنین درکی از موقعیت داشته‌اند و باقی لابد یا با آقایان میهمان از رابرت موگابه رئیس جمهور مادام‌العمر زیمبابوه تا معاون وزیر خارجه‌ی انگلیس، یا آقایانی دیگر بر حسب اهمیت و اقتدارشان عکس گرفته‌اند و یا اصلاً علاقمند به ضبط تصویری زندگی‌شان نبوده‌اند که این‌هم نه فضیلتی است و نه رذیلتی.

متن کامل در وب‌سایت زیتون:
http://zeitoons.com/33191

آقای سارتر! وقت شما تمام است
ابراهیم نبوی

جوانان پاریس و کسانی که اگزیستانسیالیسم برایشان تبدیل به یک اندیشه الوهی شده بود، عادت کرده بودند که وقتی ژان پل سارتر حرف می‌زند، ساکت بنشینند و هیچ حرفی نزنند و به تک تک کلمات خدایگان گوش کنند. می‌خواستند تمام کلماتش را تنفس کنند، و سارتر عادت کرده بود که حتی اگر سخنرانی یک ساعته‌اش چهار ساعت هم طول بکشد، انبوه شیفتگان مشتاق را پای منبرش ببیند و هیچ مشکلی نباشد. چون همه به کلمات خداوندگار نیاز داشتند. تا روزی که رهبران بیست ساله جنبش دانشجویی ۱۹۶۸ پاریس از او دعوت کردند که بیست دقیقه حرف بزند. سارتر به عادت همیشگی حرف زد و همه ساکت بودند. وقتی به دقیقه بیست و پنج سخنرانی رسید، مجری بیست ساله برنامه در کمال خونسردی برای استاد یادداشتی نوشت که « سارتر! وراجی نکن! وقت تمام است.»

معلوم نیست سارتر با خواندن آن یادداشت چه احساسی پیدا کرد. مطمئن نیستم خوشش آمده باشد، حتی مطمئن نیستم این اتفاق به همین شکلی که گفتم رخ داده باشد. این‌ها را احسان نراقی وقتی داشتم برای کتاب «در خشت خام» گفتگو می‌کردم به من گفت. ولی آن چه از این واقعه نتیجه می‌گیرم، اینکه بچه‌هایی که با نخبگان و بقول خودشان «ماندارن‌ها» مبارزه می‌کردند، دیگر از دست خدایان خسته شده بودند. آنها دریافته بودند که تا بزرگی بزرگان در نظر است، تفکر محال است.

متن کامل این یادداشت بزودی در این کانال منتشر می‌شود

متن کامل اینک در وب ‌سایت زیتون:
http://zeitoons.com/33204