از رشد سکولاریزم تا خیزش مذهبیان
محمد برقعی

مسیحیان دست راستی و نقش آنان در پیروزی ترامپ (۴)

آمریکا پس از جنگ جهانی دوم
با جنگ جهانی دوم آمریکا بزرگ‌ترین قدرت جهان شد و رسالت رهبری جهان در تمام اقشار جامعه زنده شد؛ حتی آن معدودی که سخن از ایزوله شدن آمریکا می کردند، تا این سرزمین مقدس به آلودگی های دیگران مبتلا نشود. نیروهای مذهبی با شوق به دنبال رسالت دیرینه خود رفتند تا جهان را به سوی مسیحیت فرا خوانند و مقدمات بازگشت عیسی مسیح را که نزدیک می‌دیدند، فراهم کنند. لذا تعداد هیات‌های تبلیغی مذهبی آمریکایی که به کشورهای دیگر می‌فرستادند از ۱۲۰۰۰ در سال ۱۹۳۵ به ۳۵۰۰۰ در سال ۱۹۸۰ رسیدند. به عبارتی سهم آمریکایی‌ها از کل هیات‌های تبلیغی مسیحیان در جهان از ۴۲ درصد در ۱۹۳۶ به ۷۲ درصد در ۱۹۶۹ افزایش یافت. از عوارض این توجه به جهان، افزایش دشمنی‌شان با کمونیست‌ها بود.

بیلی گراهام، پرطرفدارترین خطیب اوانجلیکن، که تا درون کاخ سفید راه داشت و مورد توجه آیزنهاور بود، در سخنرانی‌هایش می‌گفت کمونیست‌ها در میان لیبرال‌ها، سکولارها و انسان‌مدارها نفوذ کرده اند تا مسیحیت را از آمریکا برانند و آن‌جا رامثل اروپا بی‌دین کنند. آمریکا به دلیل مسیحی بودنش چنین قدرت گرفته و نشان داده که این کشور برگزیده خدا است. آمریکا و مسیحیت یکی است و دموکراسی آمریکا، که بهترین حکومت جهان است، از مسیحیت برآمده است.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/33716

زلزله‌ای در ساختمان شریعت سنتی
نگاهی اجمالی به کتاب بازخوانی شریعت (از صدیقه وسمقی)

زیتون-رضا علیجانی:
زنان اهل اندیشه و تحقیقی همچون دکتر صدیقه وسمقی در جهان اسلام کم و معدودند که هم به صورت عمیقی دانش آموخته در حوزه سنتی باشند و هم تحصیلکرده علوم دانشگاهی جدید. دکتر وسمقی دارای دکترای فقه و مبانی حقوق اسلامی از دانشگاه تهران و دارای تحصیلات حوزوی در مدرسه عالی مطهری است. وی عضو سابق هیئت علمی دانشکده الهیات دانشگاه تهران نیز بوده است که بیش از دو دهه تدریس فقه و حقوق را در پیشینه خود دارد؛ از دانشگاه الزهرا در ایران گرفته تا شفیلد انگلیس و گوتینگن آلمان و اوپسالای سوئد. جالب اینکه وی شاعر نیز هست و حس شاعرانه‌اش در موضوعات مختلف را در اشعار زیادی با مخاطب به اشتراک گذاشته است. درهم‌آمیزی حس لطیف شاعرانه با خشکی و عبوسی فقه و حقوق نیز خود امر ظریف و غریبی است و این داستانی است که در آخرین کتاب وسمقی «بازخوانی شریعت» که شاید عصاره تجارب عمری تلاش فکری و اجتماعی اوست و در روزهای اخیر در خارج از کشور منتشر شده به خوبی نمایان است. نکته آنکه در نهان و در پایان این حس شاعرانه با درونمایه‌ای سرشار از عشق به انسان و زندگی است که بر فقه و حقوق غلبه می‌کند و نرمی و طراوت زندگی را نوید می‌دهد.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/33807

نظری گذرا بر کودتای بیست‌و‌هشت مرداد
داود هرمیداس باوند

در گذر تاریخ جوامع بشری فرازهایی پدیدار می‌شوند که به عنوان نقطه عطفی مسیر آینده جامعه مربوطه را مشخص می‌سازند. حال اگر این فراز یا ضعف اجتماعی – سیاسی بعنوان فرآیند جریان دیالکتیکی داخلی به نحوی از انحا در معرض تاثیرات مکانیکی خارجی که خود ناشی از یک روند متکالمه و یا دیالکتیکی بس گسترده‌تر و جهان‌نگرا قرار گیرد، پویایی و دینامیسم ناشی از پتانسییل انقلابی آنها دچار نوعی نارسایی و اختلال مزمن می شود. به‌ویژه اگر بین کانون اثرگذار و جامعه اثرپذیر نوعی رابطه ژئوپلیتیکی وجود داشته باشد نهضت سیاسی اجتماعی جامعه اثرپذیر بعضا نمی تواند جدا از اثرات ناشی از فعل و انفعلات سیاسی آن کانون و مصالح و منافغ نسبی آن راه مترقیانه خود را در پیش گیرد. به خصوص وقتی جامعه اثرپذیر، برای رهای از تنگناها و تحمیلات وارده خارجی بر آن می شود در کانال روند مسلط مترقیانه مورد بحث ورود نموده و فرآیند آن را در جهتی متفاوت از خواست بانیان جنبش در راستای مصالح خود سوق دهد، و بدین ترتیب ضمن حفظ چارچوب و مظاهر جنبش مزبور، هسته محتوایی آن را از لحاظ باروری و شکوفایی دچار عقامت و عنانیت سیاسی مورد نظر نماید. چنانچه در پی صدور فرمان مشروطیت، که حاکی از پیروزی مردم بود انتظار می رفت که خواستها و مطالبات آنها در عرصه های زیر تحقق پیدا نماید:
– حفظ تمامیت سرزمینی، حاکمیت ملی ، استقلال سیاسی و وحدت ملی .
– قطع تحمیلات قدرتهای استعماری و پایان دادن به استبداد فردی و آسیب پذیری های آن ،به دیگر سخن متوقف ساختن اعمال نفوذ و تحمیلات قدرتهای مزبور به استبداد فردی از طریق تهدید، تحمیل، تطمیع، و دیگر شیوه های استعماری برای نیل به مقاصد مورد نظر.

-استقرار نظام پارلمانتاریستم و تنظیم مشارکت مردم در تصمیم گیریهای عمومی کشور از طریق انتخابات آزاد.

– برقرار عدالت خانه مستقل مبتنی بر ارزشهای حقوقی مترقیانه روز

– آزادی احزاب، انجمن ها ، اتحادیه ها، و اصناف و فراتر از آن آزادی مطبوعات و دیگر آزادی های اساسی

دریغا که این مطالبات و انتظارات مردم از نظام مشروطه ، دولت مستعجلی پیش نبود زیرا یک سال بعد مردم ایران با آگاهی از قرارداد تحمیلی ۱۹۰۷ دایر به تقسیم ایران به مناطق نفوذ بدون مشورت و نظرخواهی حکومت مرکزی ایران، به یکباره نه تنها حاکمیت ملی و استقلال سیاسی کشور را مورد خدشه جدی استعمار یافتند، بلکه شرایط سیاسی تحمیلی پیش آمده را مانع اجرای صحیح قانون اساسی نوپا دانستند. فراتر از آن باروری و توسعه مترقیانه آتی مشروطیت را به دو دلیل مورد تردید دانستند : ِ یکی اختلالات سیاسی و اجتماعی در پیش، ناشی از اجرای اصول و مقررات قرارداد تحمیلی مورد بحث ،

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/33858

مرور زندگی سیاسی ابراهیم یزدی؛
از قلندری خمینی تا حبس در اوین

زیتون- احسان مهرابی: نقل است که آیت الله خمینی قرآنی به او هدیه کرده و در دست نوشته‌ای بر روی آن آرزو کرده بود در «قلندری‌» موفق باشد. عده‌ای به شوخی همین قرآن را دلیلی می‌دانستند که بازداشت نمی‌شود. گروهی نیز به شوخی می‌گفتند، اگر او به جای مهندس مهدی بازرگان نخست وزیر دولت موقت و دبیرکل نهضت آزادی بود، این گروه از حکومت استعفا نمی‌داد و همچنان در قدرت حضور داشت.

این سخنان البته نه یک تحلیل سیاسی بلکه تمثیلی برای سیاستمدار و زیرک خواندن ابراهیم یزدی است. حتی سربازجوی نهضت آزادی با نام فامیلی مستعار مهدوی نیز در بازجویی از اعضای این نهضت و دیگر زندانیان٬ او را خیلی زیرک می‌خواند.
نقل است که از گزینه‌های آیت الله خمینی برای نخست وزیری دولت موقت بود، اما این سمت را به احترام مهندس بازرگان قبول نکرد. آیت الله خمینی همچنین او را به عنوان نماینده خود در روزنامه کیهان منصوب کرد. سمتی که بعدا به محمد خاتمی واگذار شد.
یزدی از نزدیکان آیت الله خمینی در پاریس بود و مخالفان، او و صادق قطب‌زاده را متهم می‌کنند که سخنان رهبر انقلاب را به گونه‌ای ترجمه می‌کرده که برای خبرنگاران و سیاستمداران غربی پسندیده‌تر باشد٬ او اما این اتهام‌ها را رد می‌کرد.

متن کامل در زیتون:

http://zeitoons.com/33304

علی‌رضا علوی‌تبار در گفت‌وگو با زیتون:
ابراهیم یزدی مردم‌سالاری را همان حکومت ملی می‌دانست

زیتون– درگذشت دکتر ابراهیم یزدی در هشتاد و شش سالگی برای آنها که صحنه سیاست ایران را در طی این دهه‌ها دنبال کرده‌اند یک مرگ نمادین است.او در فراز و فرودهای سیاسی ایران طی دهه منتهی به انقلاب نقشی موثر داشت و پس از استقرار جمهوری اسلامی هم خود را در مقام دولت‌مردی دید که باید سکان یکی از سخت‌ترین مناصب یعنی وزارت امورخارجه دولتی پسا انقلابی را به دست بگیرد.در دریای مواج و طوفانی سالهای تثبیت جمهوری اسلامی برای او و همراهانش که شیوه‌های انقلابی در دولت‌داری را نمی‌پسندیدند راهی نماند جز آن که پس از دولتی ۸ ماهه به حاشیه سیاست بروند.حاشینه‌نشینی اجباری که به حذف و سرکوب و زندان برای یزدی و محرومیت هم‌حزبی‌هایش از مناصب سیاسی برای دهه‌ها منتهی شد.

زیتون به مناسب درگذشت این چهره کهنه‌کار سیاست ایران با علی‌رضا علوی‌تبار فعال سیاسی اصلاح‌طلب درباره سرنوشت نهضت آزادی پس از درگذشت ابراهیم یزدی گفتگو کرده است. به باور علوی‌تبار درگذشت یزدی را نمی‌توان به معنای پایان یک جریان فکری – سیاسی تلقی کرد و گرایش‌های فکری این جریان کماکان و البته با توجه به مقتضیات زمان به حیات خود ادامه خواهد داد.

متن کامل گفتگو را بخوانید:

آقای علوی‌تبار٬درگذشت ابراهیم یزدی در دورانی اتفاق افتاد که تاثیرگذاری جریان ملی‌مذهبی در فضای سیاسی کشور، در قیاس با حتی دهه‌های قبل، پایین آمده است. آیا مرگ دکتر یزدی را می‌توان مهر خاتمت و نمادی از مرگ این جریان سیاسی دانست؟
جریان ملی‌مذهبی از سال ۷۶ به بعد در تعاملی عمیق با جریان اصلاحات آغازشده قرار گرفت. در فرایند این تعامل پیش‌داوری‌ها و فاصله‌های شکل‌گرفته از پیش از آن، به تدریج رنگ باخت. همسویی عملی پدیدآمده در آغاز به تدریج به همدلی و همفکری و گفت‌وگو انجامید؛ به‌گونه‌ای که امروز می‌توان جریان ملی‌مذهبی را به عنوان گرایشی در درون جریان ملی اصلاح‌طلبی و بهبودخواهی تعریف کرد.

به ویژه وقوع جنبش سبز بخش‌های رادیکال‌تر جریان ملی‌مذهبی را نیز با پیوستار بسیار گستردۀ اصلاح‌طلبی پیوند داد. دلیل کمتر دیده شدن جریان ملی‌مذهبی در سال‌های اخیر فعالیت آن‌ها در کنار پیوستار بزرگ اصلاح‌طلبی است. پیوستار اصلاح‌طلبی با پذیرش چندگونگی و تنوع در درون خویش همه را به سوی یک محور اصلی سوق داده و متمرکز کرده است:«تلاش متکی بر شهروندان ایرانی برای گذار مسالمت‌آمیز به مردمسالاری.»

متن کامل در زیتون:

http://zeitoons.com/34013

ابراهیم یزدی؛ شنیدن کی بود مانند دیدن
سولماز ایکدر

از ابراهیم یزدی خوشم نمی‌آمد. صاف و ساده؛ حتی بدون اینکه بدانم چرا. بزرگ شدن در خانواده‌ای با خمیرمایه چپ یادم داده بود که نه فقط از ابراهیم یزدی بدم بیاید که حتی او را مسئول «بد معرفی شدن آیت‌الله خمینی در پاریس» بدانم.

سال‌ها بعد٬‌در کسوت خبرنگاری هم ترجیح می‌دادم به سراغش نروم؛ ممنوعیت‌ها و محدودیت‌ها او هم مزید بر علت بود تا به عنوان خبرنگار مقابلش ننشینم و با او صحبت نکنم. گاهی در مراسمی٬ اگر ناچار می‌شدم٬ از دور سلامی می‌کردم و اغلب هم جوابی نمی‌شنیدم.

اولین برخورد شخصی‌ام با او زمانی که بود همراه دوستی مشترک به منزلش رفتم تا برای همکارم در روزنامه بهار از او وقت مصاحبه بگیرم. آن روز دکتر از منی که نه در مورد سیاست خارجی چیزی می‌دانستم و نه از روابط بین‌الملل، چند سوال پرسید و بعد از شنیدن جواب‌های بی‌ربط من که حتی برای مصاحبه در حوزه‌ی خودم هم آماده نبودم٬ پیشنهاد مصاحبه را رد کرد. بعد هم از طریق همان دوست مشترک پیغام فرستاد که چرا خبرنگاران این‌قدر بی‌سواد شده‌اند.

آنچه آن‌روز گذشت موید حس‌های ناخوش‌آیندم بود در مورد پیرمرد مغروری که از پایه‌گذاران جمهوری اسلامی بود. او بود که از زبان بنیان‌گذار نظامی که منتقدش بودم جمهوری اسلامی را «مانند همین جمهوری فرانسه» معرفی کرده بود.

گردش روزگار و پیروزی حسن روحانی در انتخابات سال ۹۲، حمایت «دبیر کل نهضت آزادی» از حسن روحانی در آن انتخابات و اجبار سردبیر٬ موجب شد تا این بار برای مصاحبه‌ای در مورد سیاست داخلی مقابلش بنشینم. مصاحبه‌ای که تنها دوساعت برای آن وقت گذاشته بود اما تبدیل شد به گفت‌وگویی چند ساعته در مورد همه سوال‌هایی که داشتم و هر آنچه در مورد نقش او در انقلاب «فکر می‌کردم می‌دانم.»

متن کامل در زیتون:

http://zeitoons.com/34018