گفتگو با اردشیر امیر ارجمند درباره محدودیت‌ها علیه خاتمی؛
واکنش روحانی و نمایندگان قابل دفاع نیست

زیتون-میلاد پورعیسی: هفته گذشته با دستور دادستان ویژه روحانیت، شرکت محمد خاتمی رییس جهور اسبق اسلامی ایران در هر گونه «مراسم سیاسی و تبلیغی» به مدت سه ماه ممنوع شد.


این دستور که البته بارها از سوی رسانه های محافظه کار تکذیب شد، بالاخره از سوی محسنی اژه‌ای، سخنگوی قوه قضائیه مورد تایید قرار گرفت.
حضور رئیس دولت اصلاحات علاوه بر مراسم‌های سیاسی و تبلیغی، در هر جمع «غیر خانوادگی» نیز ممنوع اعلام شده است؛ محدودیت‌های جدیدی که بسیاری آن را شکل جدیدی از «حصر» دانسته‌اند.
از پیش هم، ذکر نام محمد خاتمی و پخش تصاویر او در رسانه‌ها برای مطبوعات، ممنوع اعلام شده بود. هر دو این دستورها به گفته مقام‌های قضایی، از سوی «دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی» به تصویب رسیده است.
در مورد ممنوع التصویری خاتمی٬ هر چند حسن روحانی به عنوان رییس جمهور و رییس شورای عالی امنیت ملی موضع شفافی اتخاذ نکرده ولی وجود چنین مصوبه‌ای در این نهاد، مورد تایید دولت نبوده است.
حسن روحانی چند روز پیش، در مراسم آغاز سال تحصیلی جدید با بیان این که نباید کسانی را که با «تَکرار» مردم را به شرکت در انتخابات دعوت کردند مورد تنبیه قرار دهیم، انتقاد خود را از این تصمیم ابراز کرد. انتقادی که البته به گفته بسیاری از ناظران، کمتر از آن چیزی بود که از رییس جمهور مورد حمایت محمد خاتمی انتظار می رفت.
از سوی دیگر، تذکر تنها ۸۵ نماینده لیست امید به رییس جمهور برای پیگیری این محدودیت‌ها در جلسه‌ای که بیش از ۲۰۰ نماینده مجلس حضور داشتند نیز با انتقادهای فراوانی رو به رو شده است.
اردشیر امیر ارجمند، فعال سیاسی و مشاور میر حسین موسوی از رهبران محصور جنبش سبز با ابراز تاسف نسبت به این واکنش‌های مجلس و رییس جمهور، سکوت نمایندگان مورد حمایت خاتمی و البته سخنان کنایی روحانی در برابر محدودیت های جدید اعمال شده برای آقای خاتمی را ناکافی ارزیابی می‌کند.
به گفته او این تصمیم که به گفته اژه‌ای با اتکا به مصوبه دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و با امضای ابراهیم رییسی نامزد اصولگرایان در انتخابات اخیر ریاست جمهوری اتخاذ شده٬ باید حتی با اعتراض علی لاریجانی، رییس مجلس و از رهبران اصولگرایان میانه رو روبرو شود.

گفتگوی زیتون با اردشیر امیر ارجمند را در ادامه می خوانید:
http://zeitoons.com/36540

ازدواج عرفی در ترازوی اخلاق
سروش دباغ

مرگ تمدن ها زمانی فرا می رسد که به
سؤالات جدید پاسخ های کهنه می دهند.
ویل دورانت

اشاره. نگارش و نهایی کردنِ مقالۀ پیش رو دو ماه و نیم به درازا انجامید. می دانم که خلاف آمد عادت کرده و در حوزۀ خطرخیز و درشتناکی پای نهاده ام. ویراست های اول و دوم و سوم مقاله را برای طیف های مختلف و متنوعی از همکاران، دوستان و آشنایانِ داخل و خارج کشور فرستادم. واکنش های متنوعی دریافت کردم، چند نکته در آنها موج می زد. اول اذعان به اینکه « ازدواج عرفی» و « ازدواج سفید» در شهرهای مختلف ایران، از تهران و مشهد و اصفهان و تبریز و شیراز گرفته تا بابلسر و آمل و اراک و همدان و سنندج، بدل به خرده فرهنگی شده، خرده فرهنگی که به رغم میل والدین و سنت های ستبر بازدارنده، در میان بخشی از جوانان طبقۀ متوسط شهری جا افتاده است. دو دیگر آنکه، در مسئلۀ «هم باشی» به لحاظ حقوقی در ابتدای راهیم و « هزار باده ناخورده در رگ تاک است» و مشکلاتی عدیده بر سر راه است. به علاوه، با طرح این مقوله، با نگرانی و دلشورۀ خانواده ها، خصوصاً خانواده هایی که دختر دارند، چه باید کرد؟

توضیح آنکه، نگارنده که عضوی از خانوادۀ نواندیشی دینی در این دیار است، با انگیزه های اخلاقی و دینی به نگارش این وجیزه همت گمارده است. از قضا، شیوع این پدیده، انگیزۀ اصلی پرداختن به این موضوع بوده است. در عین حال، نیک می دانم که حتی قدم های نخست از حیث مسائل حقوقیِ این امر در داخل کشور برداشته نشده، اما اگر وقوع این پدیده به رسمیت شناخته شود و از زوایای مختلف محلّ بحث قرار گیرد، می توان امیدوار بود که رفته رفته آثار و نتایجِ حقوقی رهگشایی در این باب پدیدار شود. ندیدن و نادیده انگاشتن و انکار آن، راهی به جایی نمی برد. افزون بر این، به عنوان یک پدر، دغدغه های خانواده ها و والدین محترم در این باب را خوب در می یابم. در عین حال، معتقدم هنگامی که به نحو معقول و جامع الاطرافی سویه های مختلف این امر واکاوی و تبیین شود، روابط رهزن و ناسالم به محاق می رود و نگرانی خانواده ها کاهش می یابد و فرزندان از دغدغه ها و نیازها و علائق خود با والدین به نحو شفاف صحبت می کنند، نه اینکه پنهان و دور از چشم ایشان برای مسائل اینچنینی، خود تصمیم بگیرند و عمل کنند.

یکی از مشکلات فرهنگی ما در این میان، رواج فرهنگ «مرد سالاری» است؛ امری که هم در خانواده های مذهبی و متشرّع دیده می شود، هم در خانواده های غیر متشرّع، هم در ایرانیان داخل کشور، هم در ایرانیان خارج کشور. تا سرمه ای بر چشم نکشیم و جور دیگری نبینیم و خود را مشاور و دوست فرزندان خویش به حساب آوریم، نه مالک و صاحب و قیم آنها، و مناسبات را بر این اساس تنظیم نکنیم، راهی به جایی نخواهیم برد.

در جستار پیش رو، در ابتدا زمینه و زمانۀ پیدایی «ازدواج عرفی» تبیین گشته، حدود و ثغور و مؤلفه های آن ذکر شده است. در ادامه، شقوق مختلفِ «هم باشی» از یکدیگر تفکیک و صورتبندی شده، استدلالی له رواییِ اخلاقیِ آن اقامه گشته است. در بخش انتهایی، از امکانات سنّت فقهی مدد گرفته شده، از «نکاح معاطاتی» که قائلان چندی در میان فقیهان دارد، همچنین از قرابت و شباهت میان «هم باشی» و « نکاح معاطاتی» سخن رفته است. اگر استدلال های اقامه شده در این مقاله موجه باشد، می توان چنین انگاشت که افزون بر روایی اخلاقیِ « ازدواج عرفی»، از منظر فقه شناسانه، می توان از جواز فقهی آن نیز سراغ گرفت. علاوه بر این، در آخر مقاله، از منظر نواندیشی دینی ، مبانی انسان شناختیِ ازدواج، اعم از« نکاح دائم» و« نکاح معاطاتی» تبیین شده است. ذکر نکته ای هم دربارۀ شیوۀ خواندن مقاله ضروری است؛ جهت حفظ ساختار مقاله، پاره ای از مطالب به پاورقی برده شده، مطالبی که به اندازۀ متن اهمیت دارند. از اینرو، بهتر است خوانندۀ محترم در آنها نیز به دیدۀ عنایت بنگرد.

متن کامل در وب سایت زیتون:
http://zeitoons.com/36616

جواد ظریف هم مقصر است
فرزانه روستایی

دونالد ترامپ پایبندی ایران به برجام را تایید نکرد و سپاه نیز تحریم شد. دو ماه آینده کنگره آمریکا سرنوشت برجام بلاتکلیف را روشن می کند. حتی اگر به زور بتوان برجام را سر پا نگه داشت تاثیر این بحران به احتمال زیاد برای چند سال آخرین رمق های نداشته اقتصاد ایران را به یغما می برد و مردم فقیر تر٬ تورم بیشتر٬ بیکاری انبوه تر٬ آرامش در کشور دست نیافتنی تر٬ قوه قضاییه ابزاری تر٬ امنیتی ها آزادتر٬ فضای سیاسی بسته تر٬ آینده کشور نامطمئن تر٬ و امید کم سو تر خواهد شد. از اکنون می توان پیش بینی کرد که رشد اقتصادی کشور از همه کشورهای منطقه نازل ترشود و برخلاف نظر دکتر سریع القلم، ایران حتی در حد یک هتل سه ستاره هم باقی نخواهد ماند و با ادامه فرسایش هسته ای٬ به مسافرخانه ای بی ستاره و بلاتکلیف در منطقه تبدیل خواهد شد که قبلا آباد بوده است.

اکنون دیگر فرماندهان سپاه می توانند پایگاه‌های آمریکا را در هزار تا دو هزار کیلومتری ایران هدف قرار دهند تا درسی به ترامپ داده باشند. هر آنچه را هم که تاکنون در اختیار نداشتند به بهانه تهدید آمریکا و وضعیت فوق‌العاده می توانند به کنترل درآورند. برای رهبر ایران نیز دلایل کافی جدیدی فراهم است تا دور جدید سخنرانی های ضد آمریکایی را شروع کند. با این حال، شاید برخی انتظار دارند تا بخشی از این نوشته سمت و سوی ضد آمریکایی به خود بگیرد و تکه هایی از آن علیه ترامپ باشد٬ اما برای چنین مرثیه‌خوانی هایی علیه کاخ سفید دیر است و اکنون به وضوح می شود درک کرد که فقدان برجام ۲ و برجام ۳ ( یعنی اصلاحات سیاسی فرهنگی اقتصادی ) برجام یک را نیز در معرض فنا قرار داده است و این قابل پیش بینی بود.

اتفاقا علیه این رییس جمهور آمریکا در سراسر جهان زیاد نوشته می شود. تعداد کارتون های مضحک در باره ترامپ و نیز کاخ سفیدی که او ادراه می کند از حد و اندازه خارج است. اما هیچ‌یک از آن کشورهایی که علیه ترامپ فیلم و فکاهی و مقالات خنده دار منتشر می کنند شاهرگ های اقتصاد کشورشان با یک سخنرانی ترامپ دچار انسداد نمی شود. این کشورها نه تنها ده‌ها میلیارد دلار از سرمایه های ارتش آنها ( سپاه )درخارج از کشور در معرض توقیف قرار ندارد٬ بلکه شهرهای‌شان نیز شاهد تظاهرات مردم مال باخته کفن پوشیده و فلاکت زده نیست. در واقع رئیس جمهور فعلی آمریکا برای بسیاری از کشورها نماد طنز و فکاهی بوده است٬ اما متاسفانه برای ایران در نقش قطره ای ظاهر شد که هر دو فنجان و نعلبکی را با هم سرریز می کند.

به عبارت دیگر، با موضعی که ترامپ علیه جمهوری اسلامی اتخاذ کرد مردم ایران تاوان آن را پرداخت خواهند کرد. نه مواضع صریح و شفاف و سریع خانم موگرینی به کاری خواهد آمد و نه مقاومت های روسیه و چین در شکل گرفتن این معادله جدید تاثیری خواهد داشت. از آنجا که چنین موضع تند و افراطی از سوی شخص ترامپ قابل پیش بینی بود، مسئولان ایرانی باید با هر قیمت و هر هزینه ای مانع شکل گرفتن آن می شدند٬ اما به دلایل زیر نخواستند :

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/36780

التیماتوم حشدی شعبی و ارتش عراق به پیشمرگه برای تخلیه‌ی کرکوک

زیتون– ارتش عراق در مرز کرکوک به «پیشمر‌گه‌های اقلیم کردستان» اطلاع داده است که باید تا ساعت ۱۲ شب، عقب‌نشینی کنند.


در پاسخ به فرمان ارتش عراق٬ کمال کرکوکی یکی از فرماندهان پیشمرگه‌ گفت که «به هر اقدامی از جانب ارتش عراق، به تندی پاسخ خواهیم داد.‌»

کمال کرکوکی، به وب‌سایت روداو گفت: «ارتش عراق و حشدی شعبی، تاکید دارند که پیشمرگه منطقه را تخلیه کند و خواسته‌اند که تا ساعت ۱۲ شب، عقب نشینی کنند.»

این فرمانده پیشمرگه افزود با توجه به اینکه ارتش عراق می‌خواهد از مرز محوری غرب کرکوک به پیشمرگه‌ها حمله کند بعد از ساعت ۱۲ شب هر گونه تحرکی به معنای آغاز جنگ است و هر گونه پیشروی ارتش عراق با واکنش شدید پیشمرگه‌های اقلیم کردستان روبرو خواهد شد.

ساعت ۲ شب، مهلت سپاه عراق و حشدی شعبی به کردها به پایان می‌رسد. سعد حدیثی سخنگوی دولت عراق در این باره گفت هیچ مهلتی را برای عقب نشینی تعیین نکرده‌ایم، اما پیشمرگه‌ها باید عقب نشینی کنند تا نیروهای عراقی در منطقه مستقر شوند.

نیروهای نظامی اقلیم کردستان ۲۱ مهرماه به شهر کرکوک اعزام شده بودند. اعزام این نیروها به دنبال انتشار گزارش‌هایی مبنی بر تصمیم دولت عراق برای آغاز عملیاتی برای به دست گرفتن کنترل این شهر مهم نفتی صورت گرفته است.

بی‌بی‌سی فارسی خبر داد حیدر عبادی، نخست‌وزیر عراق خبرها در مورد حمله قریب‌الوقوع ارتش عراق به کرکوک را تکذیب کرده اما گزارش‌ها حاکی از اعزام کاروانی از نیروهای عراقی در حال حرکت به سوی کرکوک هستند.


http://zeitoons.com/36795

صدیقه وسمقی، پس از چند ساعت بازداشت، آزاد شد

زیتون– صدیقه وسمقی، شاعر، نویسنده، اسلام پژوه و عضو دوره اول شورای شهر تهران، هنگام بازگشت به‌کشور در فرودگاه امام خمینی برای ساعاتی بازداشت شد.

به گزارش زیتون، ماموران حاضر در فرودگاه از خانم وسمقی تعهد گرفته‌اند که فردا در دادسرا حاضر شود.

صدیقه وسمقی در زمان حضور در خارج کشور، وی به طور غیابی از سوی دادگاه انقلاب به ۵ سال حبس محکوم شده بود.

وب سایت سحام نیوز ساعاتی پیش از بازداشت ایشان خبر داده بود.

خانم وسمقی در سال ۲۰۱۱ از ایران خارج و به عنوان استاد میهمان در دپارتمان اسلام‌شناسی دانشگاه جورج آگوست گوتینگن آلمان مشغول به فعالیت شده بود. این نویسنده و نواندیش دینی، سپس در کشور سوئد ساکن شد و نویسندگی ‌و فعالیت‌های پژوهشی خود را در آن‌جا پی گرفت.

نقدی بر «جواد ظریف هم مقصر است»
علی‌ شاکری

متاسفانه نوشته‌های دو سال اخیر خانم فرزانه روستایی و این اخیر آن با عنوان «جواد ظریف هم مقصر است» به بهانه مخاطب قرار دادن آقای ظریف با فرهنگ افشاگری تند‌ترین نوع «اپوزیسیون» ایرانی ، سیاه‌نامه‌سازی بی‌‌ربط سبک طومارسازی اخیر آقای ترامپ و بالاخره قاطی با کذب، بیشتر اتهام می‌زند تا تحلیل. اگر در گذشته اتهام اتم‌سازی را به ایران به مشاهدات خودش در راه کرج با بی‌‌مسولیتی ادعا می‌کرد، در این نوشته وجود رابطه مبادله بمب اتم بین کره شمالی‌ و ایران را تلویحی نشانی‌ می‌دهد، چیزی که هیچ بنیاد مسئولی ادعا نمی‌کند.

نوشته ایشان خالی‌ از اعتبار و استناد تخصصی است، که در آن واحد در تمام ابعاد فرهنگی‌، سیاسی، اجتماعی، نظامی، و قس علی‌ هذا موارد سیه‌روزی و سقوط ایران و روی به قبله بودن فردای مردم ایران را وعده داده و حکم صادر می‌کند . در این نوشته به بهانه «برجام» هم به سیاق گذشته از زمین و آسمان گناه جمع کرده و بر سر ایران خالی‌ می‌کند، که گویی در بازی پیچیده بین‌الملل کنونی ، امپراطور اهورامزدای آمریکاست و شیطان سرکش فضول ایران است . ای‌کاش خانم روستائی قبل از دق دلی‌ از رژیم ایران، که در مورد نقد استبداد حق با ایشان است، به کّل نظرات متخصصین جهان در مورد خروج آمریکا از « برجام» ، نگاهی‌ می‌انداخت .

دریغ از عوام‌گرایی به نام «اپوزیسیون» که همراه نقد ایران، هم‌دردی میهن‌دوستی را رعایت نکند. دریغا حتی از وجود انتقادی به ترامپ. دریغا که تندروها در حاکمیت دنبال زمینه‌ای برای نفرین به اسرائیل و تنگ کردن میدان آزادی‌ها هستند و خانم روستائی در این نوشته به بهانه برجام به جای نقدی هم به مثلث ترامپ ، خلیفه و ناتنیاهو، ایران را فقط دراز می‌کند. آن‌هم در زمانی‌که برای اولین بار در تاریخ، صاحب‌نظران و سیاست‌گذاران جهان غرب ، از جمله امریکا،‌به ظاهر هم که شده ، ترامپ را در مقابل روحانی شماتت می‌کنند.

این نوشته عاری از ابجکتیویته. دور از انصاف و صداقت ژورنالیستی و فقط نیشتری «اپوزیسیونی» پروکاتیو است که دردی را دوا نمی‌کند.

لعنت بر استبداد که با دربه‌در کردن ژورنالیست‌هایی مثل خانم روستایی که در روزنامه معتبر شرق قلم می‌زد، آنان را از فرط خشم در خارج، با بی‌‌انصافی به نوشتن یادداشت‌هایی شبیه توهین‌نامه می‌کشاند، آن‌هم درج در سایت معتبر «زیتون» !؟

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/36846

آیا طرح تجزیه اقلیم کردستان اسرائیلی است؟
طاها پارسا

رسانه‌های اقلیم کردستان، به نقل از یک نماینده مجلس عراق، از توافقی سخن می‌گویند که میان یکی از فرزندان جلال طالبانی به نمایندگی از (بخشی از) حزب اتحادیه‌میهنی و هادی عامری انجام شده است. بنا بر این توافق، نیروهای عراقی بدون درگیری در کرکوک مستقر شده و پیشمرگه‌های حزب اتحادیه میهنی از آنجا عقب‌نشینی می‌کنند. از طرفی دیگر دولت عراق متعهد به پرداخت بودجه‌‌ی مصوبه برای کرکوک و حقوق پیشمرگه‌ها شده و فرودگاه سلیمانیه نیز اجازه می‌یابد پروازهای خود را از سر گیرد. تقسیم وظیفه‌ای میان نیروهای نظامی دو طرف در اداره شهر صورت خواهد گرفت و این توافق‌نامه در نهایت منجر به تاسیس یک ایالت فدرال شامل شهرهای کرکوک، سلیمانیه و حلبچه خواهد شد.

گفته شده است که این توافق بر مبنای یک طرح قدیمی فرانسوی و با وساطت/ وسیله‌ی قاسم سلیمانی به انجام رسیده است. در این طرح قدیمی آمده است برای این‌که کردها در میان‌مدت نخواهند از عراق مستقل شوند، بهتر آن است که اقلیم کردستان به دو ایالت تجزیه شود.

آنچه امروز ( ۱۶ اکتبر ۲۰۱۷) رخ داد، احتمال وجود چنین توافقی را بیشتر کرده است و عقب‌نشینی پیشمرگه‌های اتحادیه میهنی که نیروهای اصلی مستقر در کرکوک محسوب می‌شدند و تحویل شهر به نیروهای عراقی، این گمانه‌زنی‌ها و شایعه‌ی خیانت اعضای این حزب به مسعود بارزانی و نتایج رفراندوم را تقویت کرده است.

در دهه‌های گذشته، حزب اتحادیه میهنی، به دبیر کلی مرحوم جلال طالبانی، رئیس‌جمهور فقید عراق، یک هم‌پیمان و متحد منطقه‌ای و استراتژیک جمهوری اسلامی ایران بوده است. بر خلاف اربیل که پایگاه و محل استقرار نیروها و پیشمرگه‌های حزب دموکرات کردستان (عراق) است، شهرهای سلیمانیه، کرکوک و حلبچه به صورت سنتی در اختیار و تحت سیطره حزب اتحادیه میهنی بوده و اینک اگر این توافق صحت داشته باشد، می‌توان گمانه‌زنی‌ها برای حضور و نفوذ و دخالت جدی ایران و نقش او در اقلیم کردستان و تحولات روزهای اخیر را بیش از پیش جدی کند. شاهد دیگر این ماجرا بسته شدن مرزهای سه‌گانه اصلی ایران بر روی اقلیم کردستان در ۴۸ ساعت پیش از تحولات غیرمنتظره و غیرقابل پیش‌بینی کرکوک است که دست‌کم نشان می‌دهد این اتفاق برای ایران چندان غیرمنتظره نبوده است، حتی اگر بهرام قاسمی‌ سخن‌گوی وزارت امورخاجه رسما از بسته‌شدن مرزها اظهار بی‌اطلاعی کند!

نگارنده پیش از این به ضرورت میدان‌داری نیروهایی که درک درستی از منافع ملی ایران داشته باشند، در مواجهه با رفراندوم اقلیم کردستان اشاره کرده بود (اینجا) و قصد تکرار آن‌را ندارد اما می‌بیند که متاسفانه در این ماجرا نه تنها به کارشناسان مسایل قومی مراجعه نشده بلکه حتی اظهار بی‌اطلاعی وزارت امور خارجه گواه آن است که میدان‌داری در این موضوع حیاتی را به تمامی به نظامی‌هایی چون قاسم سلیمانی سپرده‌اند که دست‌کم کارنامه‌ی درخشانی در مواجهه با جنبش مردمی ۸۸ و قیام مردم سوریه ندارد و در هر دو جا شناخت و حساسیتی نسبت به مناسبات دیپلماتیک و منافع ملی نداشته است و در هر دو جا اسباب و بهانه‌ای برای فشار بر ایران شده است و عملا هم‌سو با منافع اسراییل عمل کرده است.

اسباب نگرانی جدی است. تا این لحظه اسمی از اسرائیل در وقایع اخیر کرکوک به میان نیامده است و معلوم نیست کسانی که اسرائیل را حامی و خط‌دهنده‌ی اصلی به کردها می‌دانستند در تحلیل‌های خود تردید کرده‌اند یا نه، اما نامی که در این ماجرای خطرناک امروز بیش از هر چیز تکرار می‌شد قاسم سلیمانی بود.

سیاستمدار مشهوری در غرب پس از یک پیروزی چشم‌گیر گفته بود: «جنگ را بردیم اما صلح را نه!» اینک باید نگران این پیروزیهای‌ موقت و «بذر نفرت و کینه‌ای» بود که در دوران صلح می‌تواند میان ملت‌های دیگر منطقه علیه ایران بکارد، تردیدی اگر هست لحظه‌ای را با مردمان آواره سوری به گفت‌وگو بنشینید، مبادا بدانند ایرانی هستید، اما از آن‌ها بخواهید نظرشان را راجع به ایران بگویند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/36966