سقف بی‌ستون نظام
محمد رهبر

بیت رهبری تصاویر دیدار خامنه‌ای و محمد عبدالستار- احتمالا این آخرین بار است که نامی از این چهره مشعشع می‌شنویم- رییس اوقاف سوریه و کارمندان اداره‌اش را با آب‌وتاب و کلوزاپ و پاناروما برای رسانه‌ها فرستاد. در این دیدار کارمندان اوقاف سوریه که حالا تمام ویرانه‌های دمشق و حلب را در وقف دارند، مثل اهل بیت کنار سیدعلی خامنه‌ای نشسته‌اند و رهبری بی‌فاصله با حواریون عرب و به عربی دست و پاشکسته اختلاط می‌کند. برای محمد عبدالستار که از رجال محسوب نمی‌شود، صندلی هم‌سانی کنار دست آقا گذاشته‌اند و اذناب بشار اسد، گرد سیدعلی خامنه‌ای چنان نشسته‌اند که یادآور عکس مشهور خمینی است با کابینه موسوی در سال‌های جنگ.

این عکس‌های یادگاری را می‌توان جور دیگری هم دید. رهبر جمهوری اسلامی مدت‌هاست که در جمعی چنین خودمانی و صمیمی نبوده است و ای بسا در میان کارگزاران دولت و دیدارهای مردمی که به مدد اتوبوس و همت سپاه فراهم می‌شود، حس غربتی دارد و بیگانگی، اما این‌جا و با محمد عبدالستارِ اوقافی، دل یک‌دله است.

اوقات رهبری با همین چند کلمه گفت‌وگوی عربی خوش‌تر است از وقتی فارسی حرف می‌زند و آن هم چه حرفی وقتی در ایران خریدار ندارد و دشمن دشمن گفتن‌هایش، به مسخرگی افتاده است.

اما این جمع مستاصلِ عرب، سر تا پا گوش هستند و امیدشان به رهبری است که سرکیسه را شل‌تر کند و دلداری بدهد و میان آن همه دشمنی که بشار اسد و ایضا اداره اوقاف دارد، دستشان را بگیرد.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/46676

پرونده ویژه «زیتون» | روابط دو آیت‌الله در گفت‌وگو با حسن فرشتیان
مجلس خبرگان چاره دیگری جز انتخاب آیت‌الله منتظری نداشت

زیتون- مازیار بهرامی: حسن فرشتیان، حقوق‌دان و کارشناس مسائل فقهی شیعه، معتقد است از میان حلقه اصلی اطرافیان آیت‌الله خمینی، نقش احمد خمینی در کنار زدن آیت‌الله منتظری از قدرت، بسیار تعیین کننده‌تر بود.

این شاگرد آیت‌الله منتظری یکی از مهم‌ترین دلایل این امر را، محرومیت احمد خمینی از جایگاه حقوقی در جمهوری اسلامی و نگرانی بابت از دست رفتن اقتدار خود پس از مرگ پدر می‌داند.

فرشتیان که از داستان «جا انداختن»آیت‌الله خمینی به عنوان مرجع تقلید از سوی آیت‌الله منتظری را در این گفت‌وگو می‌گوید، معتقد است در کنار عواملی که در تاریخ به عنوان ریشه‌های جدا شدن مشی سیاسی این دو مطرح است، باید به عوامل کمتر بیان شده نیز توجه داشت.

خود فرشتیان یکی از رویدادهایی را که در تقویت رابطه دو آیت‌الله پیش از انقلاب نقش تعیین‌کننده‌ای داشت این‌گونه روایت می‌کند؛ پیش از سال ۴۲ «آقای منتظری به عنوان فرد ممتاز محفل خمینی در کنار جمعی از فضلای حوزوی، از ایشان می‌خواهد که کلاسی خصوصی تشکیل بدهد، با این پیشنهاد، برای نخستین بار آقای خمینی را که مدرس فلسفه و حکمت در حوزه بود به مدرس فقه و اصول تبدیل می‌کند.

آقای منتظری که آن زمان فقیه شناخته‌شده‌ای بود، به همراه چند نفر دیگر، فرصتی را برای آقای خمینی ایجاد کردند که به عنوان مجتهد مدرس درس خارج از فقه مطرح شود. اگر آقای خمینی در همان جایگاه تدریس فلسفه و حکمت می‌ماند، طبعاً هیچ‌گاه به مقام مرجعیت تقلید نیز نمی‌رسید».

متن کامل این‌گفت‌وگو در ادامه می آید:
http://zeitoons.com/46673

سخنی با محسن مخملباف
حسین واله

جناب مخملباف عزیز
با سلام
با سپاس و ستایش از شما بخاطر ابتکار ارجمند، بهنگام و ضروی گشودن در گفتگو میان نخبگان ایرانی آغاز می کنم. نامه های شما به تاجزاده و خاتمی در باب مهمترین موضوع حیات اجتماعی امروز ایران را درست ترین گام نخست در راه برون رفت از بحرانی می دانم که ایران را در نوردیده و فردای ما را تهدید می کند. «گفتگو» را هم روش هم مقصد و هم چشم انداز آینده دانسته اید و من با شما موافقم. دیری‌ست که باید گرفتاری های ملی و برون شو از آنرا در گفتگوی همگان با همگان یافت و با خرد جمعی در میانه کوی و برزن ونه در اتاق های بسته، چاره کرد.

در اینجا با اجازه شما، به مضمون نامه‌تان به خاتمی می پردازم، باشد که به سهم کوچک خود در فضیلت گفتگو شرکت جویم. عصارۀ سخن شما در این نامه این است: اصلاحات بیست ساله در بن بست و مایۀ استمرار استبداد است و به گونه ای ایدئولوژی مبدل شده که نادرستی آنرا ابطال نمی توان کرد. ریشۀ استبداد در ایران ادعای حکومت الهی در حاکمیت نا عادلانه دینی ست. ۴۰ سال استبداد و ۲۰ سال اصلاحات بی فرجام ایران را بر سر دو راهی خطرناکی قرار داده: انقلاب یا حمله خارجی. کم هزینه ترین برون رفت از این وضعیت رفراندوم و تغییر نظام سیاسی به یک دموکراسی سکولار است. بر این اساس، از خاتمی خواسته اید از خواست رفراندم حمایت کند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/46763

غضب ۳۹ ساله بر گروه‌های عرفانی
از حسن ابطحی تا دراویش گنابادی

زیتون- پریا منظر زاده:مرگ محمد راجی یکی از دراویش گنابادی بازداشت شده و گفته‌های مقامات نیروی انتظامی و قوه قضائیه درباره احتمال اعدام سریع یکی از دروایشی که به گفته آنان سه مامور نیروی انتظامی را زیر گرفته و به قتل رسانده، حکایت از آن دارد که موضوع دراویش گنابادی هم‌چنان ادامه‌دار خواهد بود.

عباس جعفری دولت‌آبادی، دادستان تهران، نیز روز یک‌شنبه از محاکمه «علنی و سریع» دراویش گنابادی بازداشت شده در خیابان پاسداران سخن گفته است.

۸۷ فعال سیاسی و مدنی نیز در بیانیه‌ای تأکید کرده‌اند که اخبارمنتشر شده «در باره محاکمه فوری و خارج از نوبت» دراویش بازداشت شده «پیشاپیش اصل استقلال و بی‌طرفی محکمه را زیر سوال برده است».

برخورد با دراویش، رفتارهای جمهوری اسلامی با همه گروه‌های عرفانی را یادآوری می کند. حکومت جمهوری اسلامی ایران که داعیه حمایت از مسلمانان جهان را دارد، تنها به مسلک و نیت مسلمانان نمی‌اندیشد، بلکه سلوک آنان را نیز زیر نظر دارد تا برای رسیدن به خدا از مسیر اسلام حکومتی خارج نشوند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/46577

پرونده ویژه «زیتون» | سرنوشت متفاوت بازجویان مهدی هاشمی
از معاون اولی و «سوتِ بلبلی» تا «پرده‌نشینی»

زیتون-احسان مهرابی: متولد روستای اژیه در استان اصفهان است و فامیلش هم «محسنی اژیه» اما به محسنی اژه‌ای مشهور شده است. هر چند در دهه ۶۰ سمت‌های مهمی در وزارت اطلاعات داشت اما بازجویی از مهدی هاشمی او را به یکی از اعضای اصلی حلقه امنیتی-قضایی جمهوری اسلامی تبدیل کرد.

از جمله شاگردان مدرسه حقانی است و از سال‌های ابتدایی پس از انقلاب ۵۷ وارد وزارت اطلاعات و قوه قضائیه شد.

بازجویی از مهدی هاشمی، برادر داماد آیت الله منتظری، و وادار کردن او به اعتراف‌های تلویزیونی، موفقیتی بزرگ برای او در سن ۳۰ سالگی محسوب می‌شد؛ خصوصا این‌که این پرونده در نهایت منجر به حذف آیت‌الله منتظری از سمت رهبری آینده شد.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/46812

رهبری؛ ریزگردها و سخت‌گردها
مرتضی کاظمیان

رهبر جمهوری اسلامی هم‌زمان با روز درخت‌کاری، نهالی در خاک نشانده و ضمن بیان نکاتی درباره ارزش کاشت درخت، این فایده را هم افزوده است که «جلوِ ریزگردها گرفته می‌شود.» بهمن‌ماه گذشته نیز اعلام شد که آیت‌الله خامنه‌ای مجوز برداشت ۱۰۰ میلیون دلار از صندوق توسعه ملی را برای مقابله با ریزگردها صادر کرده است.

مستقل از داوری درباره میزان جدیت و انگیزه شخص اول نظام درباره پرداختن به ریزگردها، و اهمیت مواجهه با این موضوع برای رأس هرم نظام سیاسی، نکته قابل طرح ـ هم‌زمان ـ این است که آیا وی به مقابله با «سخت‌گرد»ها نیز همچون ریزگردها اهمیت می‌دهد؟

مراد از «سخت‌گرد»ها ـ در جامعه و سیاست ایران ـ چیست؟ لباس‌شخصی‌های آتش‌به‌اختیار و خودسری که به کوی دانشگاه حمله کردند یا آنهایی که به قلع‌وقمع خونین و غیرقانونی و غیرانسانی دراویش گنابادی پرداختند یا بازجوهای سازمان اطلاعات سپاه و بازوهای سرکوب قضایی و امنیتی را می‌توان سخت‌گردهای جمهوری اسلامی خواند.

چرا آیت‌الله خامنه‌ای جلوی «سخت‌گرد»هایی که جان فرمانده مظلوم و گمنام جنگ، درویش محمد راجی را ستاندند، نمی‌گیرد؟ چرا او دغدغه نظارت بر رفتار سرکوبگرانه‌ی سازمان اطلاعات سپاه ندارد؟ چرا از چگونگی قتل استادی ایران‌دوست و دغدغه‌دار طبیعت (زنده‌یاد دکتر کاووس سیدامامی) نمی‌پرسد و مانع سرکوبگری فله‌ای امنیتی‌های سپاه نمی‌شود؟ چرا برای سال‌ها «سخت‌گرد»هایی چون قاضی مرتضوی و محسنی اژه‌ای و مانند آنها در صدر دستگاه قضایی یکه‌تازی می‌کنند و رهبری نظام دغدغه‌ی مقابله با آنها ندارد؟

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/46885

حامی اصلی دادستانِ جان‌ستان
«حکمیت» آیت‌الله خامنه‌ای در ماجرای یک قتل

زیتون-حسام فریدنی: سعید مرتضوی «در سطحی نیست که بدون پشتوانه دست به چنین اقداماتی بزند». این سخنان محسن آرمین، درنطق پیش از دستور مجلس ششم درباره قتل زهرا کاظمی بود. اینک پس از ۱۴ سال علی یونسی، وزیر اطلاعات دولت محمد خاتمی، می‌گوید که رهبر جمهوری اسلامی بین این وزارت‌خانه و مرتضوی در ماجرای این قتل «حکمیت» کرده است.

در دولت محمد خاتمی بسیاری از اعضای دولت و نمایندگان مجلس به خبرنگاران می‌گفتند که محمود هاشمی شاهرودی قصد عزل مرتضوی را دارد اما دفتر رهبر جمهوری اسلامی شدیدا از او حمایت می‌کند.

پس از مطرح شدن دوباره موضوع قتل زهرا کاظمی، عبدالله ناصری، مدیرعامل وقت خبرگزاری ایرنا، گفته که محمود هاشمی شاهرودی و هادی مروی معاون اول او قصد برکناری سعید مرتضوی را داشته‌اند اما «با مسائل دیگری مواجه شد و بعد از این ماجرا ارتقا مقام پیدا کرد».

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/46869

‌‌ گفت‌وگوی ملی اصلاح‌طلبان؛ تاکتیک یا راهبرد
شهرام خادم

جامعه ایران به اعتبار نگاه جامعه‌شناسان و عالمان علوم اجتماعی دچار شکاف‌های عمیق و چند پاره شده است. از آنچه آمار طلاق، اعتیاد، سرقت، نزاع، اختلاس، چک برگشتی، معوقات بانکی و… بیرون می‌دهد، می‌توان به راحتی و البته با افسوس دست به تحلیل داده‌ها زد. می‌توان گفت جامعه ایران برای بازگشت به تعادل و حالت نرمال نیازمند ارتقاء و اصلاح اساسی در نظام فرهنگی (در ساحت‌های نظری و عملی) خود موازی نظام سیاسی است. هر اندازه سیاست‌های بهبودگرایانه و اصلاحات بالادستی در کوتاه‌مدت در عرصه‌های سیاسی/ اقتصادی ضرورت دارد و پیش‌شرط قطعی اصلاح امور است؛ زیست اجتماعی و مناسبات اخلاقی حاکم بر جامعه در کوتاه مدت با سیاست‌های دستوری اصلاح‌پذیر نیست. فرهنگ گفت‌و‌گو و اخلاق مدنی، تحمل نظر و باورهای دیگری، احترام به حدود قانونی و عرفی شهروندی (البته با فرض آگاهی‌ به معنای شهروند) از آن جمله است که، در درازمدت از درون جامعه ایرانی رخت بر بسته و طی زمان طولانی نیز قابلیت احیاء دارد.

اصلاح‌طلبان پس از تجربه انتخابات ۸۸ دچار انزوای ناخواسته‌ای شدند؛ از این‌رو برای ورود مجدد به عرصه سیاسی/ اجتماعی نیازمند پوست‌اندازی در گفتمان خود بوده‌اند. پوست‌اندازی که هم حریف اصولگرا را در تشخیص چهره به اشتباه اندازد و هم مردم هواخواه این گفتمان را دلخوش کند. در ظاهر و در سطح تاکتیکی، پوست‌اندازی در جرگه اصلاحات در مجموعه انتخابات ۹۲، ۹۴و۹۶ امکان وقوع یافت. حال ‌آن‌که منادیان اصلاح فراتر از عمل‌گرایی نرفتند. علم سیاست را به تاکتیکی در ساحت عملی تقلیل‌دادن، نتیجه‌ای جز بحران مفاهمه کنونی نخواهد داد. عدم تدبیر سیاست اصیل و فقدان حکمت نظری برای شناخت جامعه و ویژگی‌های سیال آن در گذر عصر تکنولوژیک حاضر، تصلب و انسداد سیاسی را به همراه خواهد آورد. با این‌همه اصلاح‌طلبی نیازمند دریافت ضرورت‌هاست؛ بلکه از رهگذر معرفت صحیح رویداد‌ها و تحولات، پوست‌اندازی روزآمدی داشته باشد. بدین‌سان عرصه سیاسی را می‌توان متحول ساخت و راهی برای خروج از بن‌بست‌ها یافت.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/46992

چند اعدام و ۱۰۵ سال زندان
قربانیان پرونده سید و حذف آیت‌الله

زیتون-سحرنصیری: سید مهدی هاشمی اگرچه مشهورترین ولی تنها قربانی حذف آیت‌الله منتظری از صحنه رهبری نظام نبود. دراین پرونده چندین نفر دیگر اعدام و ۲۶ نفر به بیش از ۱۰۵ سال زندان محکوم شدند.

در فاصله دستگیری سید مهدی هاشمی، نفرات بسیاری در لیست وزارت اطلاعات مرتبط با سازمان نهضت‌های آزادی‌بخش و هم‌چنین افشای ماجرای مک فارلین حضور داشتند.

آیت‌الله منتظری در کتاب خاطراتش از تلاش وزارت اطلاعات برای دستگیری حدود ۳۰۰ نفر سخن گفته بود.

محمد محمدی ری‌شهری نیز در خاطرات سیاسی‌اش در مورد افراد نزدیک به مهدی هاشمی نوشته است: «یکی از افراد شاخص این گروه آقای امید نجف آبادی است که بر اساس اعترافات متهمین دستگیر شده، یکی دیگر از افرادی که دستگیر شده آقای میرزائی است که نماینده مجلس بوده و یک فرد دیگر حسن نارنجی معروف به حسن ساطع نام دارد».

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/46940

جنبش زنان در ایران، صد سال خفقان و سرکوب
بار دیگر تجمع اعتراضی زنان پس از ۱۱ سال

زیتون-هرساله در روز هشتم مارس فعالان حقوق زنان در سراسر جهان به خیابان ها می‌آیند تا لزوم پیگیری مطالبات زنان را گوشزد کنند. به تبعیت از این سنت صد ساله، در چند روز گذشته نیز فراخوانی جهت شرکت در تجمعی مسالمت‌آمیز در مقابل وزارت کار در فضای مجازی منتشر شده بود.

مطالبات امسال زنان ایران تحت تاثیر جنبش موسوم به «دختران خیابان انقلاب» و دستگیری بیش از ۳۰ نفر از معترضان به حجاب اجباری، پیرامون لزوم آزادی پوشش و هم‌چنین اعتراض به تبعیض جنسیتی و شرایط نابرابر اقتصادی بود.

این تجمع اما بار دیگر با سرکوب ماموران انتظامی و امنیتی به خشونت کشیده شد و حکومت که بار دیگر نشان داد که تحمل پذیرش هیچ‌گونه فعالیت مسالمت‌آمیز مدنی را ندارد از همان ابتدای صبح اقدام به دستگیری بیش از ۸۰ نفر از تجمع‌کنندگان و انتقال آن‌ها به کلانتری گیشا کرد.

در ساعات پایانی روز پنج‌شنبه اما خبرها حکایت از آزادی تعدادی از بازداشت‌شدگان داشت...
متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/46997

مواجهه‌ی متفاوت دو همسایه‌ی مسلمان با صوفیان و دراویش
دو میلیون توریست در ترکیه، بحران در ایران

زیتون- پریامنظرزاده:عرفان و صوفی‌گری در حالی در ایران تبدیل به یک بحران شده که کشور همسایه، ترکیه، از طریق شهر قونیه و آئین‌های صوفیان سالانه میلیون‌ها گردش‌گر جذب می‌کند.

بر اساس آماری که اکتبر ۲۰۱۶ منتشر شده، قونیه، شهری که مقبره مولانا در آن واقع است، سالانه میزبان دو میلیون گردش‌گر است. این شهر به دلیل ویژگی‌های معماری و مهم‌تر از همه، سنت صوفیانه و رقص سمای دراویش شهرت دارد.

مقام‌های ترکیه، در جذب گردش‌گر به قونیه، محل درگذشت مولانا، بر اسلام صوفیانه‌ای که مولوی معرفی کرده تاکید می‌کنند و امکان تجربه مدیتیشن را برای گردش‌گران فراهم می‌آورند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/47019

«سلطنت»، نقض غرضی برای «دموکراسی»
محسن زال

دیباچه:پس از خواست رفراندوم از سوی تعدادی از کنشگران بحثی جانبی مطرح شده است در خصوص این که شاهزاده رضا شاه دوم در این میانه چه نقش و وزنی دارد و آیا او نیز می‌تواند بالاخره پس از نزدیک به نیم قرن دوباره میدان‌دار قدرت سیاسی شود. برخی اهالی رفراندوم بر این هستند که در فضای رفراندومی سلطنت نیز می‌تواند یکی از گزینه‌ها باشد و این را موافق با روح دموکراسی و جمهوریت می‌گیرند. این یادداشت بر این است تا این نکته را واکاوی کند. بدیهی است این بحث فارغ از امکان رفراندوم مطرح می‌شود و از این رو ورودش به مساله بر فرضی ناممکن و خیالی (در شرایط مسلط) استوار است.

***

پرسش بنیادی این است که در فضای آزاد چه گزینه‌هایی می‌توانند به عنوان نامزد نوع حکومت مطرح باشند و آیا اگر گزینه ای حذف شود به معنای مقابله با آزادی انتخاب است. پایه این بحث در فلسفه سیاسی‌ای است که مبانی دموکراسی را می‌کاود.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/47040

رقص در قفس
ابوالفضل مظلوم‌زاده

آن‌چنان هم چیز عجیب و غریبی نبود. در ۱۵ اسفندماه، همایش بانوان شاغل شهرداری تهران با حضور محمدعلی نجفی و برخی دیگر از مسئولین و مشاورین در برج میلاد برگزار و ویدئو رقص چند کودک مدرسه‌ای که هنوز بلوغ شرعی را رد نکرده بودند، در همه‌جا پخش شد.

جای تعجب ندارد اگر چنین موضوع ساده‌ای به سرعت به یک بحران درآید و خود نجفی که در آخر این برنامه برای کودکان کف می‌زند، مجبور شود از عدم رعایت شئونات اسلامی انتقاد کند. برخی او را مورد هجو و شکوه قرار دادند که چرا در این «جشن مبتذل» به صورت «ظریفی سالن همایش را ترک» نکرد. «خار» این برنامه آنقدر درد داشت که قوه قضائیه هم از پیگرد قانونی برگزارکنندگان برنامه و «پای‌کوبان» و هر آن‌کس دستی در این قضیه داشت خبر داد. افراطیون اسلامگرا هم این عمل را چون مصداق حی و زنده «تهاجم فرهنگی» و «اوباشی‌گری» می‌دانستند، قیل و قال راه انداختند و هوار کشیدند.

اما چرا چنین مسئله ساده و پیش‌پا افتاده‌ای به سرعت با برخوردهای سیاسی و قهری مواجهه می‌شود و در برابر جوشش‌های ساده تفریحی، احساس بی‌قدرتی می‌کنند؟ آن‌چنان که به نظر می‌رسد ساده‌باوری‌ست اگر آن را به پای مخالفت با شهردار اصلاح‌طلب حساب کنیم. تاریخ چهل ساله جمهوری اسلامی سرشار از برخوردهای امنیتی با شادی و سرورهای عرفی، پارتی‌های خصوصی و بدیهی‌ترین لذایذ و دل‌مشغولی‌های مردم در این کشور است؛ چون سر در نگرانی‌های عمیق ایدئولوژیک دارد، حتی با جمع‌شدن در گوشه و کنار خیابان یا قهوهخانه‌ها مخالفت می‌کند. آن‌جا که مردم می‌خواهند از محدودیت‌های سخت انضباطی و تعهدات هنجاری دولت اسلامی لحظه‌ای آسوده باشند و سبکی(منظور رهایی و آسودگی) را تجربه کنند با نظام خودکامه‌ای مواجه‌اند که خصوصی‌ترین جنبه‌های زندگیشان را زیر نظر دارد؛ چه زمانی‌که با نوارهای کاست، ویدئو و شطرنج مشکل داشتند و چه الان که با کنسرت‌های خوانندگان. چراکه تفریحات عادی هم، ارزش‌های اخلاقی اسلام‌گرا را سست می‌کند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/47112

هوای عفنِ بحران‌زی بودن
داریوش محمدپور

سخن آخر را اول بگویم. حدس و تحلیل من این است که جریانی قوی – که عِده و عُده‌ی رسانه‌ای، سیاسی، مالی و نظامی دارد – به جدیت تمام مشغول جویدن پایه‌های نظام سیاسی مستقر ایران است. این جریان بر اساس مشاهدات و تحلیل‌های من – تا جایی که شواهد اجازه می‌دهد – ظاهراً از خارج کشور هدایت نمی‌شود. تصور این‌که قاضی قوه‌ی قضاییه و دادستان تهران یا دادستان کل کشور اندک شائبه‌ای در هم‌سویی با منافع اسراییل یا آمریکا یا عربستان سعودی داشته باشند و نظام هم‌چنان آن‌ها را تحمل کند تصور هول‌آور و البته طنزآمیزی است. لذا به سرعت باید این تصور را – هر چند ممکن است صبغه‌ای ضعیف از واقعیت داشته باشد – منتفی دانست. نظام، نیازی به برانداز و اپوزیسیون ندارد به یک دلیل ساده که از زمان آن لحظه‌ی کانونی انقلاب ۵۷ تا امروز به درجات مختلفی کوشیده است خودش نقش مخالف خودش را بازی کند:‌ آن‌چه دشمن نکرد با خود کرد! در توضیح و تبیین این مدعا و در حاشیه‌ی قضایای اخیر، چند نکته را می‌توان ذکر کرد.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/47107

نماد جمهوری اسلامی بر سر چوب
حجاب چگونه اجباری شد؟

زیتون ـ مهسا محمدی: در خرداد ماه سال ۹۴ ، در یکی از مقاطعی که بحث بر سر حجاب اجباری بالا گرفته بود، آیت‌الله سبحانی یک از مراجع قم در ملاقات با فرمانده نیروی انتظامی گفته بود:« حجاب نماد جمهوری اسلامی است؛ بدحجابان به نظام دهن‌کجی می‌کنند در حالی که رباخواران کاری به نظام ندارند و برای کسب سود بیشتر در پستوها ربا می‌خورند. این بدحجابان هستند که به نظام دهن‌کجی می‌کنند و اعمال بدحجابان از رباخواران بدتر است.»

تک‌تک جملات این مرجع تقلید را می‌توان چکیده‌ای از سیاست‌های نظام جمهوری اسلامی در برابر مطالبه آزادی‌های اجتماعی و از جمله حجاب اختیاری در ایران دانست.

هفته گذشته عباس جعفری‌ دولت‌آبادی، ‌دادستان عمومی و انقلاب تهران اعلام کرد که یکی از دختران خیابان انقلاب به اتهام «تشویق مردم به فساد از طریق کشف حجاب در مرئی و منظر عام» و «تظاهر به عمل حرام» و «ظاهر شدن در اماکن عمومی بدون حجاب شرعی» به ۲۴ ماه حبس تعزیری محکوم شده است.

دولت‌آبادی همچنین از تعلیق ۲۱ ماه از این مجازات برای مدت پنج سال، شاکی بود و گفت: «تعلیق حکم دادگاه در امور منافی عفت برخلاف بند پ ماده ۴۷ قانون مجازات اسلامی است.»

http://zeitoons.com/47096

یاد ایام؛ خاطراتی از معین‌فر
مهدی ممکن

هنگامی‌که پروردگار ابراهیم را به کلمات بیازمود و او آنها را به اتمام رسانید پروردگار گفت: تو را برای مردم پیشوا قرار دادم. ابراهیم گفت: و ذریه‌ی من؟ پروردگار گفت: ستمگران را چنین عهدی نرسد.
در نهم آذرماه گذشته، زنده‌یاد طاهر احمدزاده، و سپس در دی‌ماه گذشته، حسین شاه‌حسینی و علی‌اکبر معین‌فر «پرواز» کردند. تبار و هدفشان مشترک، و پیشوایشان دکتر محمد مصدق بود؛ آن‌که به او عشق می‌ورزیدند؛ عشق ورزیدن به مصدق نه به مفهوم بت ساختن از او، بلکه به مفهوم عشق به ارزش‌ها و پرنسیپ‌هایی که مصدق نماد و تجسم آنها بوده و هست.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/47254

عوام‌فریبان و دکتر مصدق

محتسب شیخ شد و فسق خود از یاد ببرد/ قصه‌ی ماست که در هر سر بازار بماند

۱۴ اسپندماه سال‌روز درگذشت بزرگ‌مرد تاریخ ایران، دکتر محمد مصدق افزون بر نیم قرن است که فرصتی برای گرامی‌داشت یاد و نام و تلاش‌ها و آرمان‌های اوست. کسی که در زمانش ۳۷۳ نشریه منتشر می‌شد که از آن میان ۷۰ نشریه مخالف کامل او بودند. زبان نقد منتقدان آزادانه گشوده بود و اقتصاد ایران با افزایش تولید و اصلاحات اساسی با وجود مشکل صادرات نفت مواجه بود. اصلاح قانون مطبوعات و امور فرهنگی در نه ماده و اکتساب وجهه‌ای جهانی در بین ملل مترقی و اندیشمندان آزادی‌خواه جهان از دیگر دستاوردهای او بود.

حال برخی کسان که هشت سال سکان قوه‌ی مجریه را برعهده داشتند و برای به قدرت رسیدن و در قدرت ماندن به اعمالی خلاف اخلاق انسانی و قانون مدنی دست یازیدند امروزه فریب‌کارانه و مزورانه برای تطهیر گذشته‌ی سرشار از تخریب فرهنگ و اقتصاد و حیات سیاسی ـ اجتماعی ایران دم از مصدق می‌زنند و در حرکتی نمایشی اعلام می‌کنند که برای بزرگداشت او به احمد‌آباد می‌روند.

اگر حافظه‌ی آنان و درکشان از قوت فهم مردمان ایران‌زمین کاستی و نقصان دارد اما ملت بیدار ایران هرگز از یاد نمی‌برد که در آن ۸ سال مدعیان هاله‌ی نور و مدیریت جهانی چه فجایعی را در این مرز و بوم به‌بار آوردند؛ نه تنها یک‌بار حتی در کلام از او یاد نکردند بلکه منع رفتن به آرامگاه او و ادای احترام به وی در زمان آنان آغاز شد و با شدت و حدت از رفتن به احمدآباد دوستداران مصدق جلوگیری شد.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/47246

دختران شین‌آباد در «انقلاب اسلامی» سوختند
حسین علیزاده

از حادثه آتش سوزی در دبستان روستای شین‌آباد مورخ ۱۵ آذر ۱۳۹۱ پنج سال می گذرد. آن کودکان اینک نوجوانانی شده‌اند که دنیا را با همه زشتی‌هایش بهتر درک می‌کنند. می‌فهمند که برای نبود یک بخاری استاندارد در کشوری خفته بر دریای نفت و گاز، ۲۸ نونهال ایران‌زمین در کام آتش گرفتار آمدند و سه نفر دیگر جان باختند و ۲۶ نفرشان برخی تا ۶۰ درصد دچار سوختگی شده‌اند. به گفته خبرگزاری «ایلنا» ۱۲ نفر از این کودکان تاکنون ۳۶۰ عمل جراحی را تجربه کرده‌اند.

صدمه جسمی دانش‌آموزان یک سو، ولی صدمه روحی این حادثه یک سوی دیگر است. نادیه یکی از دختران گفته: «موضوعی نیست که قادر به فراموش کردنش باشیم. سال‌هاست کابوس تمام روزهای من و دوستانم آتش‌سوزی است.»

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/47251

شیرازی‌ها؛ منتقد هم‌زمان حکومت و روشنفکران دینی
پروژه برخورد با «تشیعی که از لندن و آمریکا تبلیغ شود»

زیتون-مریم تاوار: عصر روز جمعه گروهی از هواداران آیت‌الله صادق شیرازی، از روحانیون شیعه، در مقابل سفارت ایران در لندن تجمع کردند و سپس چهارتن از آنان وارد بالکن سفارت شده و با در دست داشتن پرچمی آبی‌رنگ، به بازداشت آیت‌الله حسین شیرازی در روز سه‌شنبه اعتراض کردند و علیه مقام‌های جمهوری اسلامی شعار دادند.

به گفته حمید بعیدی‌نژاد، سفیر جمهوری اسلامی ایران در لندن این افراد به ایستگاه پلیس برده شدند. تلویزیون عربی‌زبان فدک، نزدیک به این گروه، این اتفاق را به طور مستقیم پخش می‌کرد. در پی این دستگیری، جمعی از طلاب شیعه و مقلدان آیت‌الله صادق شیرازی در مقابل کنسول‌گری جمهوری اسلامی در کربلا تجمع کردند.

به‌گزارش سایت شیعی «شفقنا» در آذرماه گذشته، گزارش‌هایی مبنی بر احضار آیت‌الله حسین شیرازی، پسر آیت‌الله صادق شیرازی، به دادگاه ویژه روحانیت منتشر شده بود.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/47224

مسئله دراویش؛ تجسمی از سال‌های ۵۷ تا ۶۰
رضا علیجانی

بهترین روش تحلیل پدیده‌های سیاسی و اجتماعی «تحلیل تجسمی»(۱) است.

اتفاقی که در هفته‌های اخیر برای دراویش افتاد «شباهت»هایی (نه انطباق کامل) با بخشی از وقایع سال‌های ۵۷ تا ۶۰ دارد. برای نسل جوانتری که به طور مستقیم شاهد آن وقایع نبوده اما ماجرای دراویش را در هفته‌های اخیر تجربه کرده؛ این وقایع می‌تواند کمکی برای بازسازی و تجسم رخدادهای آن سال ها که منجر به سرکوب مخالفان سیاسی شد، باشد.

از سال‌‌ها پیش بنا به برخی تحلیل‌ها و حساسیت‌های تنگ‌نظرانه عقیدتی- سیاسی- امنیتی موجودیت و حقوق دراویش به طور سیستماتیک مورد نفی و حذف و حمله قرار می گرفت. حسینیه‌های‌شان تخریب و هواداران‌شان مورد اذیت و آزار قرار می گرفتند. در این فاصله برخی از شخصیت ها و نیروهای فکری و سیاسی از حقوق دراویش دفاع و یا برخوردهای صورت گرفته با آنان را نقد و نفی می کردند. از جمله برخی افراد درون یا نزدیک به ساختار قدرت مانند شیخ مهدی کروبی.

این کشمکش که با مقاومت های مستمر دراویش و پایداری آنان بر عقاید و حقوق خویش همراه بود ادامه داشت تا هفته های اخیر که برخی تحریکات (و احتمالا دام گذاری های امنیتی) مانند دورخیز برای حصر یا بازداشت رهبر دراویش (یا حداقل القاء این امر به هواداران) و یا بازداشت تحریک کننده یکی از آنان به اتهام سرقت ماشین و دیگر اعمال ایذائی و عصبی کننده (مانkد حضور وسیع لباس شخصی ها و بسیجی ها با حرکات و الفاظ و رفتارهای تحریک کننده و تهاجمی)؛ به تدریج باعث خشم آنان شده و کار را به درگیری فیزیکی و نهایتا ماجرای اتوبوس و ماشین هایی که به سمت نیروهای انتظامی و امنیتی و لباس شخصی حمله کردند، کشاند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/47335