چهار و محال و بختیاری، خوزستان، یزد، اصفهان
نبرد آب در چهار استان

زیتون-مریم تاوار:پس از اعتراض کشاورزان اصفهانی به انتقال آب به یزد، اینک شهروندان چهارمحال و بختیاری به انتقال آب به اصفهان معترض شده اند. پیش از این هم گروهی از مردم خوزستان به طرح‌های انتقال آب به اصفهان اعتراض کرده بودند.

روز سه‌شنبه تجمع صدها نفر از مردم شهر سامان در استان چهارمحال و بختیاری در اعتراض به طرح های انتقال آب از این استان تجمع کردند؛ تجمع‌هایی از این دست بارها در شهرهای این استان برگزار شده است.

درحالی که مردم چهارمحال و بختیاری خواستار توقف طرح تونل سه کوهرنگ هستند، کشاورزان اصفهان بر اجرای سریع‌تر آن تاکید دارند. آنان البته از سوی دیگر خود به انتقال آب به یزد اعتراض دارند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/48809

کارون؛ شور از گتوند و شوریده از سیاست

زیتون-فرزانه بذرپور: رودخانه کارون در خوزستان جریان دارد اما از زردکوه بختیاری در استان چهارمحال و بختیاری سرچشمه می‌گیرد و طولانی‌ترین رودخانه‌ی ایران به طول ۹۵۰ کیلومتر است. مسیر رودخانه به سه بخش تقسیم می‌شود. از سرچشمه به گتوند، از گتوند به بندقیر، جایی که به رود دز می‌پیوندد و از بندقیر و میانه‌ی اهواز به شط‌العرب می‌ریزد.

کارون منبع اصلی آب شرب شهر اهواز است و سد گتوند بزرگترین سد روی این رودخانه که با صرف چهارهزار میلیارد تومان در زمان احمدی‌نژاد احداث و آب‌گیری شده است؛ سدی که به دلیل مهندسی غلط و بدون کارشناسی درستِ محل احداث هیچ دستاوردی جز تخریب محیط زیست و شورکردن آب کارون نداشته است. مطالعات کارشناسان اثرات زیست‌محیطی را پیش‌بینی کرده بود اما نه در کابینه احمدی‌نژاد و نه در دولت اول روحانی این مسئله جدی گرفته نشد.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/48872

ایران مقصر اصلی بحران سوریه نیست
مهدی امینی‌زاده

سرکار خانم فرزانه روستایی و جناب آقایان محمدجواد اکبرین- عبدالعلی بازرگان- رضا علیجانی- حسن فرشتیان- مرتضی کاظمیان- رضا مسموعی- مهدی نوربخش- حسن یوسفی اشکوری

سلام علیکم

انتشار بیانیه‌ای با امضاء شما در مورد وضعیت منطقه و نقد عملکرد ایران، سبب نگارش این نامه است. هر چند که برخی از اساتید و بزرگواران امضاء کننده این نامه قبلا مواضعی مشابه اتخاذ نموده اند؛ اما انتشار گروهی این نامه و با عنوان «جمعی از فعالان ملی‌- مذهبی» و بویژه زمان انتشار آن قابل نقد و محل پرسش است.

۱- نخستین نکته این نامه، هویت نویسندگان است. صرف امضاء چنین نامه ای از سوی چهر‌های شناخته شده ملی – مذهبی باعث افزایش وزن چنین نامه‌ای می‌گردد و در عین حال امکان سوء استفاده از آن را فراهم می‌کند و عده‌ای می‌توانند از آن به عنوان موضع نمایندگان بخشی از جامعه در پیشبرد اهداف خود استفاده کنند. این نامه نه تنها امضاء شما را در ذیل خود دارد بلکه در میان سطرهای آن نیز چنین تصوری به وجود می‌آید که به نمایندگی‌ از جمع بزرگتری نوشته شده است. ذکر این نکته که نویسندگان این نامه : «با توجه به فضای به‌شدت امنیتی داخل کشور و سنگین‌بودن هزینه نقد سیاست‌های خارجی با تشکیل پرونده‌ قضایی برای منتقدان و تحقیر و توهین و جوسازی تبلیغاتی علیه آنان، وظیفه خود می‌دانند نکته‌های زیر را با هموطنان مطرح کنند» به نوعی چنین القاء می‌کنند که امضاء کنندگان نامه گویی سخنگوی جمعی بزرگتر هستند. طبیعی است که این نکته از دید کسانی که این روزها در راهروهای کاخ سفید به دنبال جا انداختن این تحلیل معوج و خلاف واقع هستند که اکثریت مردم ایران مخالف نظام موجود و خواهان اعمال فشارهای سیاسی و اقتصادی و حتی حمله نظامی علیه ایران هستند پنهان نماند و به رغم تمایل و هویت نویسندگان نامه، آن را تبدیل به آجری از سیاستهای ویرانگر خود علیه مام میهن ننمایند.

http://zeitoons.com/48893

همه کنایه‌های روحانی به «دولت با تفنگ»

زیتون-سینا پاکزاد:سخنان حسن روحانی در مراسم روز ارتش برای سپاه پاسداران چنان گران تمام شد که برای اولین بار به فاصله یک روز در واکنش به سخنان رئیس‌جمهوری بیانیه رسمی منتشر کرد.

سپاه پاسداران بدون نام بردن از حسن روحانی از آن‌چه که «طعنه ها و زخم زبان‌های ناجوانمردانه»خواند، شدیدا انتقاد کرد.

این نهاد حسن روحانی و دیگر منتقدان خود را متهم کرد که «دانسته یا نادانسته برای نصیحت!؟ و یا سرزنش!؟ هم‌نوایی با آمریکا و اسرائیلرا در دستور کار قرار داده و دستاویز لازم برای تهاجم سازمان یافته رسانه های بیگانه و ضد انقلاب و مزدوران داخلی آنان را فراهم می سازند»

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/48875

از سبزوار تا کازرون
۴۰ سال بحران تقسیمات کشوری

زیتون ـ مهسا محمدی: طی ماه‌های اخیر شهرستان کازرون روزهای پرالتهاب زیادی را تجربه کرد و روزهای اخیر هم برای چهارمین بار به صحنه اعتراض مردم این شهرستان به طرح ایجاد یک شهرستان جدید بدل شد.

جمعیت چند هزار نفری‌ گرد آمده در مرکز شهر، طرح ایجاد یک شهرستان جدید را «تجزیه» شهرستان کازرون خواندند.

طرحی که به گفته معترضان در طی دو سال گذشته از سوی نماینده این شهرستان در مجلس دنبال می‌شد.

بهرام پارسایی نماینده شیراز در مجلس اما ریشه اعتراضات مردم کازرون را نه صرف مخالفت آنان با این تقسیم کشوری که «مسائل معیشتی و اقتصادی » می‌داند و آن را از جنس اعتراضات دی ماه ۹۶ ارزیابی می‌کند.

این اعتراض روز گذشته به نمازجمعه هم کشیده شد و معترضین با سوت و کف مطالبات خود را در قالب شعار بیان کردند و تهدید کردند که «می کشیم، می کشیم، هرکه خیانت کند».

انتقادهای معترضین به نماینده مجلس تا آنجا پیش رفته که اهالی کازرون با ارسال نامه‌ای به علی لاریجانی، رییس مجلس، از او خواستند که به صورت نیابتی نمایندگی کازرون در مجلس را بپذیرد.

از سوی دیگر امام جمعه کازرون و فرماندار این شهرستان سعی در اطمینان دادن به مردم برای رفع این مسئله و پیگیری مطالبه آنان دارند، که به نظر می‌رسد تابحال چندان موثر واقع نشده است.

بر اساس طرح دولت شهرستانی جدید از تجمیع بخش‌های «قائمیه» و «کوهمره نودان»ایجاد خواهد شد.

حسن رضازاده نماینده کازرون که پیگیر به سرانجام رساندن این طرح است متولد قائمیه، یکی از بخش‌های مورد بحث است.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/48946

بیش از نیم قرن اصلاح‌طلبی
بیانیه های نهضت آزادی در دو حکومت

زیتون -سحرنصیری: نهضت آزادی ایران که همواره بر رویکرد اصلاح‌طلبانه تاکید داشته است در بیانیه‌های اخیر خود، هشدار جدی درباره خشونت سازمان‌یافته در بستر جامعه بحران‌زده و ناکارآمدی حاکمیت در حل و فصل این بحران ها را متذکر می‌شود.

این حزب در این بیانیه حاکمیت را نسبت به عواقب بی‌توجهی به ادامه ناکارآمدی‌های حکومت در رفع مشکلات گوناگون اقتصادی که منجر به اعتراضات گسترده در دی ماه سال ۹۶ شد، مورد خطاب قرار می‌دهد و در عین حال توجه حکومت را به لزوم توسعه سیاسی در کنار اصلاحات اقتصادی جلب می‌کند و در این میان شوروی سابق را به عنوان مدل ناموفقی که تنها رفع دغدغه‌های اقتصادی را سرلوحه خود قرار داده بود و در نهایت دچار فروپاشی توام با خشونت شد را مثال می آورد.

با وجود لحن هشدارگونه، نهضت آزادی در بیانیه‌های خود هم‌چنان از اصلاحات سخن می‌گوید.

محمد توسلی، دبیر کل این حزب، در سخنرانی دوم فروردین در جمع اعضای نهضت آزادی راهکار خروج از بحران‌های کنونی را بازگشت به اصول قانون اساسی یعنی آزادی، دمکراسی و عدالت اجتماعی می‌داند و امیر خرم عضو شورای مرکزی حزب درمصاحبه‌ای با نشریه آسمان آبی، «گفت‌وگوی ملی پایدار و موثر» در سطح نخبگان سیاسی را مطرح می‌کند.

فارغ از عملی بودن این توصیه‌ها، ضرورت ادامه روند اصلاح‌طلبانه از سوی این حزب در حالی مطرح می‌شود که بسیاری از گروه‌های منتقد حکومت، اصلاحات را پروژه‌ای شکست خورده می‌پندارند.

در بهمن ماه گذشته، ۱۵ فعال سیاسی، مدافع حقوق بشر و سینماگر داخلی و خارجی ایرانی در نامه‌ای خواستار برگزاری یک رفراندوم تحت نظارت سازمان ملل برای گذر از جمهوری اسلامی به یک دموکراسی سکولار پارلمانی شدند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/48730

آن زن حجاب ندارد
محمد رهبر

علی مطهری در یک موضع‌گیری قابل انتظار، خشونت زنِ پلیس علیه بانویی بی‌حجاب را توطئه‌آمیز خواند و کمی تا قسمتی به زنِ ضارب پلیس، دست مریزاد گفت. به نوشته‌های کیهان و خطبه علم‌الهدی کاری نداریم که خشونت علیه بی‌حجابی را تایید کردند. به همین علی مطهری برسیم که تتمه‌ی انصاف در میان رجال جمهوری اسلامی است اما این انصافِ نصفه و نیمه آن‌قدری عمق ندارد تا به تایید حق طبیعی و بشری زنان در انتخاب پوشش بینجامد.

مطهری مقصر نیست. او بالیده در بستر آموزه‌های مردسالارِ اسلامی است و در این فرهنگ، رجال قوامون علی النسا هستند. پدرش مرتضی مطهری نیز با این‌که با دیگر روحانیان متفاوت بود اما به حجاب که می‌رسید آن را نه یک انتخاب که هویتِ ضروری زن می‌دانست و در استدلال‌های انشاگونه‌اش که همتی هم کرد و بی ذوقِ ادبی، وزن و قافیه‌ای هم به آن عبارات داد، نهایتا کاربرد حجاب را مصونیت دانست و نه محدودیت.

در خیال مطهری‌ها مردان، گرگِ زنان هستند و چادر زره و چارقد سپر است. با ظهور «امام خمینی» اصطلاح فحشا نیز بر استدلال‌های حجابی افزوده شد. امام، اسلام را مخالف فحشا می‌دانست و این فحشا گویا در میان روحانیان نام دیگر زنِ آزاد بود؛ زنی که حجاب نمی‌خواست: زنی مستقل که در محیط کاری با همکاران مرد خوش و بش می کرد و می خندید؛ زنی که می‌رقصید و در یک جمله زنی که زیبا بود و می‌دانست که زیباست و جلوه‌گری می‌کرد.

دشمنی با زنان تنها به وجه زنانگی و جنسی‌اش محدود نشد. علمای اسلام در هزاره‌ی پیشین بسیار به زن اندیشیده بودند. بیراه نیست که بخش عمده‌ای از فقه و آداب اسلامی را زن‌داری بدانیم بر وزن برده‌داری.
زن، سوژه اعمالِ قدرت فقها بود و یک فقیه با این تازیانه که بر زن می‌زد و می‌زند فقیه می‌شد. کافی است نگاهی به احکام فقهی بیندازید که چگونه از گهواره تا گورِ زن را می‌نویسد.

فقیه به زنان از ۹ سالگی و بلکه زودتر نظر دارد، اصولا فقها کودکی را برای زن محاسبه نمی‌کنند.در نگاه فقیر از عاطف‌ی فقیه، دختر تنها به بکارت تعریف می‌شود و نه به سن. از کودکی تا زنانگی فاصله‌اش یک شب. تا وقتی این بکارت هست، اختیار دختر بر عهده پدر و جد پدری است و ازدواج به شرط رضایت ایشان، آنگاه که بکارت زائل شد اختیار زن با شوهر است و حق طلاق با آقا بالاسر جدید.

زن باید که تمکین کند چه به امیال شوهر و چه به محل اقامت او. اجازه کار و خروج از کشور زن با مرد است. مرد می‌تواند زنی دیگر اختیار کند و در همان خانه زن قبلی با زنِ تازه هم‌بستر شود اما اگر زنی با مردی دیگر در همان خانه همان کار را کرد، شوهر می‌تواند دخل هر دو را در فِراش بیاورد. تمام آنچه آمد قانون مدنی است و این آخری که تشویق به قتل است ماده ۶۳۰ قانون مجازات اسلامی. اگر قانون اسلامی را بخوانید خواهید دید که زن نه حق قضاوت دارد و نه حق حضانت فرزند و نه شهادتش معتبر است و اگر بیشتر بخوانید با انبانی از لغات جنسی مواجه می‌شوید که فقها به دانستن‌اش فخر می کنند: دخول، تمتع، دُبر، مجامعت، نشوز، مساحقه ، زانی و زانیه، رجم.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/49020

روز شفاف‌سازی بودجه‌ها و قراردادها
بودجه حوزه‌های علمیه دوباره زیر ذره بین

زیتون-حسام فریدنی: برخی تحلیل‌گران زمینه اولیه اعتراض‌های دی ماه را واکنش‌های فضای مجازی به بودجه سال ۹۷ می‌دانند.

هرچند که جزئیات بودجه پیش از آن هم منتشر می‌شد اما در فضای عمومی جنجال‌برانگیز نشده بود و در سال ۹۶ برای اولین بار در فضای مجازی مورد توجه قرار گرفت.

حسن روحانی روز شنبه در جمع مدیران ارشد دولت گفته بود که دستور داده پول پرداخت شده به نهادهای حکومتی منتشر شود.

وی تاکید کرده بود:«یکی از کارهای ممکن که انجام دادیم این بود که بر مبنای عملکرد به دستگاه‌ها پول بدهیم. به وزارت اقتصاد هم گفته‌ام پول‌هایی که به دستگاه‌ها می‌دهد باید منتشر شود تا مردم بدانند».

ساعاتی بعد وزارت اقتصاد اعلام کرد که «گزارش پرداخت‌های خزانه‌داری کل کشور» در فروردین ماه را منتشر کرده و این گزارش در ماه‌های آینده نیز منتشر خواهد شد.

این گزارش هم مانند بودجه سال ۹۷ در فضای مجازی مورد توجه قرار گرفته است، به خصوص بخش‌های مربوط به بودجه حوزه‌های علمیه، شورای نگهبان، صدا و سیما و دیگر نهادهای زیر نظر رهبر جمه‌وری اسلامی.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/49001

فرار از منطقه مرزی
در حاشیه برنامه پرگار در باره هم‌جنس‌گرایی

زیتون-رضا علیجانی : برنامه پرگار در باره همجنس‌گرایی که در فضایی امن و بدور از تنش و اتهام و ترس از تعصب و تخریب، تکفیر و گزمه، بین دو نگاه سنتی و مدرن صورت گرفت بسی دلچسب بود؛ هر چند غم پنهان فقدان امنیت و آزادی در وطن را باز فرایاد می آورد.

اما؛ جدا از هرگونه ارزش داوری که در باره طرفین بحث داشته باشیم، این مناظره از منظر روش‌شناسی دو طرف بحث، حائز اهمیت نمادین فراوانی است. یک طرف از موضع سنتی و نقلی و طرف دیگر از موضع مدرن و عقلی به چالش با دیگری می‌پردازد. نکته مهم اما آنجاست که طرف سنتی می‌خواهد گفتار خویش را نیز با عقل و جهان جدید تطبیق دهد و طرف مدرن تلاش می‌کند با سنت و به خصوص متن مقدس نیز هم‌آوایی داشته باشد.

در این نقطه مرزی طرف سنتی شفاف‌تر عمل می کند و پنهان نمی‌کند که هر گاه ارزش‌های جهان مدرن با نص و ظهور آن تعارض داشته باشد طرف نص را خواهد گرفت و ابایی هم ندارد که به ناتوانی‌های عقل اشاره کند. اما طرف مدرن از ابتدا تا پایان بر روی این نکته عام و کلی می‌ایستد که چون خداوند حرف غیرعادلانه نمیزند پس اگر متنی چنین بود باید تلاش کرد تفسیر و تاویلی مطابق با عدالت (و عقلانیت) از آن بدست داد و ابا دارد که وارد مناطقی شود که «نص» آشکارا ظهوری غیرعادلانه و غیرعقلانی (از زاویه مدرنی که او از آن منظر می نگرد)، دارد. وی در این موارد با فرار از نقطه نزاع سعی می‌کند با طرح مثال‌های نقض در واقع با طرف مقابل به جدل بپردازد. نراقی سعی می‌کند به طور غیرمستقیم بگوید اگر تفسیر من را نپذیرید در جای دیگری دچار مشکل خواهید شد. مثال‌های درست و دقیقی هم می‌زند و به سراغ برده‌داری و نقض حقوق زنان و دیگر تبعیضات آشکار (که اینک مورد توجه معدل عقل امروز و طرد شده از سوی همگان است)، می رود.

به عنوان یک بیننده و رهروی کوچکی در مسیر نواندیشی دینی؛ هر گاه از منظر سنتی به بحث نگاه می‌کردم کاملا در صف آقای مشکور قرار می‌گرفتم و سخنانش را منسجم و متقن می‌یافتم و هر گاه از زاویه مدرن و انسان‌گرا و عقل‌گرا می‌نگریستم عمیقا با آقای نراقی همدلی داشتم. در مجموع هم با صف نواندیشانه (دینی ) نراقی همسو بودم.

اما یک مشکل بنیادی در متدلوژی اسلام شناسی آرش نراقی تلاش بیهوده و ناکام برای توجیه متن و پرهیز از ورود به بحث تاریخیت آن است. همین مشکل به صورت وارونه‌ای در نگاه مشکور نیز وجود دارد.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/49036

غم‌انگیز و واقعی

روحانی و سپاه؛ پایان ماه عسل؟
مرتضی کاظمیان

پس از حدود ۱۰ ماه سکوت و همراهی خاموش و پرهیز از چالش کلامی، به‌نظر می‌رسد که دور جدیدی از کشاکش علنی میان روحانی و امنیتی‌های حاکم بر سپاه و مخالفانش آغاز شده است.

روحانی در مراسم روز ارتش، سخنانی توأم با کنایه و طعن در نقد سپاه ابراز کرد۱. واکنش تریبون‌های اصلی سپاه، به‌گونه‌ای قابل‌حدس، سریع و تند بود. از بیانیه رسمی سپاه به‌مناسبت روز پاسدار تا جانشین فرمانده کل سپاه و رئیس بسیج و روزنامه جوان (وابسته به سپاه) و رسانه‌های همسو با امنیتی‌های حاکم بر سپاه، جملگی روحانی را مورد انتقاد قرار دادند و به رئیس‌جمهور تاختند۲.

روحانی در نشست هم‌اندیشی مدیران ارشد دولت نیز پس از مدت‌ها سخنان تندی بیان کرد؛ سخنانی انتقادی در برابر مخالفان دولت و رقبای سیاسی خود۳.

این رفتار وی موجب تعجب و حتی پرسش روزنامه کیهان شد. تریبون راست افراطی در شماره دوشنبه سوم اردیبهشت خود با طرح این پرسش که «چرا روحانی درباره سپاه این‌قدر متناقض موضع می‌گیرد؟» نوشت: «مرور سخنان روحانی درباره سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از نوعی حرکت زیگزاگ و متناقض حکایت می‌کند.» کیهان با اشاره به «کنایه‌گویی» روحانی به س‍پاه از «طعنه‌گویی و اتهام‌پراکنی‌های» وی انتقاد کرد و آن را با توجه به برخی مواضع توأم با حمایت‌ وی از سپاه «سئوال‌برانگیز» خواند.

اما چگونه است که روحانی بعد از چند ماه سکوت دوباره به نقد غیرمستقیم سپاه می‌پردازد یا ادبیاتی انتقادی پیشه کرده است؟

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/49075

مرز های بسته و سفره‌های خالی کول‌بران
زمانی برای شلیک به اسب‌ها

زیتون-پریا منظر زاده: ۲۰ سال پس از «زمانی برای مستی اسب‌ها» که حکایت رنج های کول‌بران بود، کول‌بران و اسب‌هایشان براثر شلیک ماموران کشته می‌شوند و به گفته نماینده مجلس با طرح جدید دولت ۸۰ هزار نفر از آنان بیکار شده‌اند.

از فروردین ماه کول‌بران بار دیگر خبر ساز شده‌اند. مرزهای غربی که زمانی یکی از مراکز گردشگری و خرید در ایران بود حالا سوت و کور است. معابر مرزی بسته شده و داد و ستد کالا صورت نمی‌گیرد. هفته گذشته، مردم معترض به طور نمادین سفره‌های خالی در شهرهای استان کردستان پهن کردند.

در آخرین واکنش وزیر کشور ایران وعده داد که مشکل کول‌بران در یک هفته آینده حل خواهد شد.

عبدالرضا رحمانی فضلی از معاون امنیتی انتظامی این وزارت کشور خواست در جلسه مشترک با استانداران مرزی و دستگاه‌های مسئول ظرف یک هفته آینده موانع پیش روی فعالیت کول‌بران در استان‌های مورد نظر را بررسی و راه‌کارهای پیشنهادی را ارائه کنند.

وی درعین حال بر طرح دولت تاکید کرد و گفت که دولت «با طرح جدیدی که اخیرا به تصویب رسانده بدنبال ساماندهی فعالیت کول‌بری در استان های مرزی است».

روز یک‌شنبه هم جلسه بررسی آخرین وضعیت بازارچه های مرزی به ریاست وزیر کشور برگزار و برخی از مواد آیین‌نامه ساماندهی مبادله کالا در بازارچه‌های غیر رسمی موقت مرزی مورد بازنگری قرار گرفت.

وزارت کشور اشاره‌ای به جزئیات تغییرات در این آئین‌نامه‌ها نکرده است.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/49082

فیلترینگ سیاسی و واگذاری قدرت نرم
کریم پورحمزاوی

ارتباط پدیده‌هایی مانند اقتصاد و جامعه‌شناسی و فرهنگ با سیاست و تاثیر این ارتباط بر تحولات اقتصادی و سیاسی و فرهنگی و در کل انسانی، دیر بازی است که مورد توجه پژوهشگران علوم انسانی بوده است. از این‌رو حوزه‌های پژوهشی، اصطلاحاتی مانند اقتصاد سیاسی و جامعه‌شناسی سیاسی و فرهنگ سیاسی نیز وجود دارد.

یکی از پدیده هایی که بر تحولات سیاسی و در نتیجه انسانی تاثیر می‌گذارد پدیده یا موسسه «رسانه» است. از این منظر نیز در حوزه های پژوهشی با موضوع «رسانه سیاسی» به شکلی جدی برخورد می شود. اینترنت و زیر مجموعه هایی مانند شبکه های اجتماعی به تدریج و از ابتدای قرن بیست و یکم تا به امروز توانسته است خود را به عنوان جزئی لا ینفک از بدنه موسسه رسانه و زندگی روزمره مردم و در نتیجه یک ابزار سیاسی, مطرح کند. در نتیجه اینترنت نیز به خودی خود می تواند از اصطلاح «اینترنت سیاسی» برخوردار باشد و فیلترینگ نیز در اینترنت سیاسی، فیلترینگی سیاسی است. اینترنت به عنوان بخشی از بدنه رسانه می تواند برای اموری مانند تبلیغات سیاسی «پروپاگاندا» و جنگ روانی و یا کلا ابزاری برای اعمال قدرت نرم مورد استفاده قرار گیرد. اما قبل از وارد شدن به حوزه رقابت رسانه ای ایران در سطح منطقه ضروری است تا اشاره ای کوتاه به پیش زمینه اعمال قدرت نرم از سوی جغرافیایی که امروزه ایران نامیده می شود داشته باشیم.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/49185

آقای مرتضوی! ما فرار نکردیم
زندان اوین، آقای سعید مرتضوی!

می‌گویند یکی از مقامات قضایی کشوری را پس از انقلاب گرفتند و در همان زندانی انداختند که بقیه را زندانی می‌کرد. وقتی وارد شد، گفت چقدر سلول کوچکی است، سلول بزرگ‌تر ندارید؟ گفتند: این زندان را خودت ساختی، دفعه بعد سعی کن بزرگ‌ترش را بسازی. حالا حکایت ماست و آقای سعید مرتضوی. دو بار زندان رفتم، یکی با حکم قاضی مقدس احمدی که جوانی ترورش کرد و تا لحظه اعدامش آن جوان دستش را با خوشحالی تکان داد، چون باور داشت که ظالمی خونریز را کشته است. و باری دیگر به حکم سعید مرتضوی به زندان رفتم. شنیدم که در شمال، در یک خانه ویلایی پنهان بوده و دستگیر شده و زندانش کردند. یادش به شر باشد هر دو بار که بازداشت رفتم، قاضی بخاطر بیم فرار حکم زندان داده بود. به قاضی مقدس گفتم: مرد حسابی! من خودم خودم را معرفی کرده بودم. بیم فرار یعنی کسی بخواهد فرار کند. من خودم را معرفی کردم، چه بیم فراری؟ گفت: فرمالیته است. اما نه، فرمالیته نبود. می‌دانست اگر خودش بخواهد زندان برود، حتما فرار می‌کند. البته فرار حق زندانی است. ولی ما به آن زندان افتخار کردیم. وقتی دخترم به زندان آمد سرش پایین نبود، اگرچه من دوست نداشت عزیز دوست داشتنی‌ام را در آن محیط زشت ببینم، ولی ما فرار نکردیم آقای مرتضوی.

دفعه اول سال ۱۳۷۷ بود. یادت هست آقای مرتضوی!؟ همان تابستان ۷۷ که آقا اشاره انگشت نشان داد و شما حکم صادر کردید و جلایی‌پور و جوادی‌حصار و شمس‌الواعظین را در دفتر روزنامه توس دستگیر کردید و حکم بازداشت من و سازگارا را نشان دادید. آن روز یکی از عزیزانم که تصادفا همکارم بود، به من تلفن زد که حکم دستگیری‌ات را دارند. نیا روزنامه. رفتم خانه یکی از دوستان. از آنجا تلفن زدم به سازگارا که سفری رفته بود مالزی. گفتم: چه می‌کنی؟ گفت: کار دارم ولی نمی‌خواهم کسی فکر کند از زندان فرار می‌کنم. گفت وقتی خبر را شنیدم بلیط فردا را گرفتم، بیا فرودگاه با هم می‌رویم دادگاه انقلاب.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/49240

نامه‌ای که به آیت‌الله نرسید
پرونده ویژه «زیتون» | روایت مهدی هاشمی از یک مثلت

زیتون- علی کلائی: بر پیشانی این نامه مهر«سری» حک شده است. نامه‌ای «سری» از کسی که در مهرماه ۱۳۶۶ به دست محمد محمدی نیک (ری شهری) اعدام شد، خطاب به قائم مقام رهبری وقت و کسی که در آن روزها «امید امت و امام» لقب گرفته بود.

نامه‌ای که از یک «مثلث» حکایت دارد که می‌خواهند بر امورات مملکت تکیه بزنند و در واقع در آن زمان تکیه زده‌اند، اما قائم مقام رهبری وقت و در واقع رهبر بعدی نظام مانع آنان در آن زمان و عامل ترسشان برای زمان‌های بعدی است.

این نامه البته به دست آیت‌الله منتظری نرسید. نامه شکل چرک‌نویس دارد و مهدی هاشمی در روزهای پیش از بازداشت نوشته بود.

بعد از بازداشت مهدی هاشمی این نامه دست وزارت اطلاعات می‌افتد. این نامه را هم اولین بار وزارت اطلاعات منتشر کرده است.

نامه‌ای که سیدمهدی هاشمی، در آخر آن می نویسد: «من تصور می کنم که اگر روند کنونی رهبری در آینده حفظ شود و بخواهند جریاناتی را به رهبری آینده انقلاب تحمیل کنند که معادلات تغییر نکند، فعلی الاسلام السلام، باید فاتحه انقلاب خوانده شود و مطمئن باشید که یهلک الحرث و النسل می شود. از اینرو احساس خطر می کنم».

سید مهدی هاشمی پس از این می پرسد: «وجود من چه خطری برای آقایان ایجاد کرده، همه نیروها به راه افتاده اند که مرا منکوب کنند. مگر من در این مملکت به مناصب آقایان و قدرت و فرمانروایی و جاه و جبروت شان لطمه ای زده ام؟مطمئنا این مثلث، امام را به موضع گیری خواهند انداخت. و غلط کاری های گذشته تکرار می گردد».

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/49070

تریبون حکومت در اجاره معترضان

زیتون-مریم تاوار: نماز جمعه‌ها که همواره نماد تریبون رسمی حکومت در همه شهرهای ایران بود اینک به صحنه حضور و اظهار نظر معترضان بدل شده است. نماز جمعه سابقاً تریبونی برای رساندن صدای حکومت به مردم بود اما اکنون گروهی از معترضان از آن برای رساندن صدای خود استفاده می‌کنند.

پیش از این تنها خبر راه پیمایی‌های حکومتی به خبر نمازجمعه پیوست می ‌شد اما اینک مدتی است که خبرهای حضور معترضان در نماز جمعه در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها منتشر می‌شود و بازتاب گسترده ای دارد.

تریبون‌های نمازجمعه در دهه هفتاد و هشتاد به سازمانی اداری تبدیل شد که مردم را از اداره‌جات و صنوف به آنجا می‌آورند. امروزه به نظر می‌رسد به غیر از این کارکردها، نمازجمعه به ضد خودش تبدیل شده و مکانی برای انتقاد و اعتراض به وضعیت موجود شده است.

نخستین بار این اتفاق در جریان خطبه‌های نماز جمعه ۲۶ تیر ۸۸ به امامت اکبر هاشمی رفسنجانی اتفاق افتاد و هزاران نفر از معترضان در بزرگ‌ترین نمازجمعه سال های اخیر شرکت کردند.

تلاش برای جلب اعتماد مردم، انتقاد از عملکرد صدا و سیما، دلجویی از آسیب‌دیدگان، آزادی رسانه‌ها و مطبوعات، آزادی زندانیان سیاسی از جمله مواردی بود که رفسنجانی از لزوم آنها سخن گفته بود.

غلامحسین محسنی اژه‌ای، وزیر اطلاعات ایران پیش از این مراسم در مورد بروز «صحنه‌های نامطلوب» در نماز جمعه هشدار داده بود.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/49206

عباس؛ عکاسی که با نور می‌نوشت

زیتون- عکاس سرشناس عکس‌های آشنا از روزهای انقلاب ۵۷ ایران و یکی از اعضای مهم آژانس عکاسی مگنوم که چهره شخصیت‌های سیاسی مهمی از فیلتر دوربین او گذشته‌اند، صبح روز چهارشنبه، پنجم اردیبهشت، در پی مبارزه با بیماری سرطان در سن ۷۴ سالگی در پاریس درگذشت.

عباس عطار در «خاش» از توابع استان سیستان و بلوچستان به دنیا آمد. در ده‌سالگی به همراه خانواده‌اش از ایران مهاجرت و از سال ۱۳۴۹ پس از پایان تحصیلات‌اش در رشته ارتباطات در بریتانیا، حرفه عکاسی را آغاز کرد.

چهارده ساله بود که در انقلاب ضد استعماری الجزایر اولین عکس‌هایش را گرفت و ۲۶ ساله بود که عکس‌هایش در مجلات جهان به چاپ رسید.

از سال ۱۹۸۱ به عضویت آژانس عکس مگنوم درآمد و چهار سال بعد عضو تمام وقت این آژانس شد.

تاریخ تأسیس «مگنوم» به سال۱۹۴۷ بازمی‌گردد؛ آژانسی که توسط عکاس مشهور فرانسوی «هنری کارتیه برسون» به همراه «رابرت کاپا» و تعدادی از عکاسان جنگ جهت ثبت وقایع مختلف سیاسی و اجتماعی دنیا تشکیل شده بود.

این آژانس عکاسی، که عباس را «شهروند واقعی جهان» می‌خواند، خبر درگذشت‌اش را اینگونه منتشر کرده‌ است: «عباس، عکاسی که با نور می‌نوشت، در ۷۴ سالگی در پاریس درگذشت.»

به گزارش مجله تاریخ فرادید، عباس عطار یکی از مشهورترین چهره‌های هنری ایران در جهان به شمار می رود که عکس‌هایش از انقلاب ایران و انقلاب «بیافرا» در آفریقا تا جنگ‌ها و بحران‌های خاورمیانه، بنگلادش، ویتنام، کوبا، اتیوپی، مکزیک و شیلی و آفریقای جنوبی نام او را در عرصه عکاسی خبری مطرح کرد.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/49257

ترامپ و چالش برجام
مهدی نوربخش

این روزها بحث‌های زیادی پیرامون سرنوشت برجام و تصمیم دولت ترامپ برای خروج از ان ارائه می‌شود. انچه تابه‌حال مشخص است این‌ است که احتمال خروج امریکا از برجام بسیار بالاست. اما بعد از خروج از برجام، دولت ترامپ می‌تواند به اتخاذ سه سیاست روی اورد.

اول: از برجام خارج شود اما به‌دنبال ان نباشد که از مکانیزم‌های بین‌المللی برای اعمال تحریم‌ها استفاده کند. با اتخاذ این روش، دولت امریکا به اروپاییان اجازه می‌دهد که روابط تجاری و مالی خود را با ایران حفظ کنند.

روش دوم: از برجام خارج شود و به‌دنبال اعمال تحریم‌های گذشته، تحریم‌های ثانویه و تحریم‌های جدیدی از طرف دولت امریکا باشد. تحریم‌های ثانویه بیشتر متوجه کمپانی‌های اروپایی و بین‌المللی می‌شود که با ایران مراودات تجاری دارند. دولت امریکا می‌تواند این کمپانی‌ها را مشمول تحریم‌های خود کرده و بدین طریق اجازه ندهد که ایران به مراودات تجاری جهانی خود ادامه دهد. اتخاذ این روش، به اقتصاد ایران ضربات بسیار بزرگی وارد خواهد اورد.

روش سوم: در قرار داد برجام اگر یک طرف مشکلی با بندی از این قرار داد داشته و عملی مخالف با مفاد انرا مشاهده کند، می‌تواند به شورای امنیت سازمان ملل شکایت کند. اگر این شکایت در مدت یک ماه توسط شورای امنیت مورد بررسی قرار نگرفت و راه حلی برای مشکل ایجاد شده پیدا نشد، برجام بخودی خود لغو و سقوط خواهد کرد. به‌خاطر اینکه ایران تا کنون به همه مفاد قرار داد پای‌بند بوده و این پای‌بندی مورد تایید اژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای نیز قرار گرفته، آمریکا به‌سختی می‌نواند به این راه حل متوسل و در یک مجمع بین‌المللی نظیر شورای امنیت برجام را بی‌اثر کند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/49275

مستند «قائم مقام»، از آغاز تا پایان
مجتبی لطفی

اول: انتخاب آیت‌اللّه منتظری به جانشینی رهبری

• مستند در این باره تنها به نحو کلی به انتخاب آیت‌الله منتظری توسط مجلس خبرگان رهبری اشاره می‌کند، اما نه از فرایند آن، تعداد اعضاء و نه آراء نام می‌برد و این نقطه عطف مهم به درستی تبیین نمی‌شود.

اینان به مذاکرات خبرگان تیر و آبانماه ۶۴ دسترسی داشته‌اند اما انگیزه نداشتند که مذاکرات مهم انجام شده را در فیلم گرچه در حد چند عبارت یا کلمه درج نمایند. البته از اظهارات آقای سیدعلی محمد دستغیب عضو وقت مجلس خبرگان دقایقی پخش می‌شود اما پیشینه گرایش مردمی به امید امت و امام و فرد دوم نظام، به چه زمانی باز می‌گردد قبل یا بعد از انقلاب؟ در خبرگان سال ۶۴ چه کسانی به دنبال این طرح و مصوبه بودند؟ مسیر این انتخاب اعم از پیشنهاد تا طرح در جلسه خبرگان، سخنان و استدلال‌های نمایندگان مخالف و موافق در باره طرح، موضوع و مصداق آن و سر انجام، انتخاب آیت‌الله منتظری چند ماه طول کشید؟ و مطالب دیگر؛ اصلا در مستند نیامده با این که این فرایند بسیار مهم بوده و کمتر در سپهر سیاسی کشور مطرح شده است. مطرح نکردن این جزییات، گرچه به نحو گزارش و چکیده، این تلقی را ایجاد می‌کند که این انتخاب به قول معروف یک شبه یا بر اساس برخی مقدمه چینی‌های سیاسی و باندی رخ داده است! چنان چه در برخی نوشته‌ها و گفته‌ها مطرح کرده‌اند. مطلب مهم دیگر در این جا عدم رضایت شخص جانشین رهبری است که تبلور آن در نامه آیت‌الله منتظری خطاب به ریاست مجلس خبرگان و نمایندگان مبنی بر توقف بحث رهبری ایشان مشهود است اما مستند حتی اشاره‌ای بدان نمی‌کند و تنها در اواخر این فصل، چند جمله‌ای از آقای اردبیلی در نماز جمعه ذکر می‌شود که به این نامه به طور مبهم اشاره دارد. و حتی به اظهارات آیت‌الله منتظری در خاطرات خویش نیز اشاره نمی‌شود که این حرکت را کار نادرستی توصیف می‌کند که هم به ضرر ایشان و هم انقلاب بوده و اصلا از نظر قانونی قائم مقامی پیش بینی نشده بود و سپس به نکته مهمی تصریح دارد که اگر امام مخالف این انتخاب بود چرا به خود من به صراحت یا با پیغام یا کنایه نفرمود؟! پس از این انتخاب، به عقیده ایشان، تنها چیزی که حادث شد ایجاد توقعات بی‌شمار برای مسئولان و جامعه بود با این که هیچ سازکاری به عنوان وظایف و اختیارات قائم مقام در قانون تعریف نشده است و تنها محدوده قدرت اجرایی که وجود دارد، تفویض برخی از اختیارات امام خمینی است که خود، به ایشان واگذار کردند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/49278

پیام‌های تاریخی کروبی و رهنورد
مرتضی کاظمیان

اخبار مهم و رویدادهای گوناگون در ایران (از نرخ ارز و آسیب‌های اجتماعی گرفته تا مناسبات تهران با غرب، و از تظاهرات مختلف و اعتراض‌های کارگری گرفته تا سرکوب دراویش و کنشگران محیط زیست و زنان مخالف حجاب اجباری) چنان پرشمارند که گاه مجال مکث را بر برخی رخدادهای ویژه از شهروند پیگیر می‌ستاند.
نامه‌ی تاریخی جناب کروبی به رهبر جمهوری اسلامی (در بهمن‌ماه گذشته) و پیام مهم ایشان از حصر به بهانه انتشار کتابی با عنوان «نامه‌ها» (مجموعه نامه‌های آقای کروبی که در خارج از کشور منتشر شده)، و نیز پیام‌های مختصر ولی بسیارمهم خانم رهنورد درباره حجاب اجباری و حقوق زنان، ازجمله این رخدادهای بسیارمهم در هفته‌های اخیر بوده‌اند.
اظهارنظرهای ماندگار و بسیار مهم کروبی و رهنورد وقتی اهمیت مضاعف می‌یابد که ناظر، حصر خانگی پاگذاشته به هشتمین سال را از یاد نبرد.

پیامی که منتشر نشد!
یک پیام خواندنی و مهم شیخ صبور و سبز از درون زندان خانگی، چند ماه پیش به‌عنوان مقدمه‌ای در ابتدای کتاب «نامه‌ها»ی ایشان منتشر شد. متأسفانه متن کامل این پیام در هیچ‌کدام از پایگاه‌های اطلاع‌رسانی همدل با محصوران بازنشر نشده؛ درحالی‌که نکته‌های قابل‌تأمل و مهمی در این مکتوب کوتاه وجود دارد.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/49366