پایان مدیریت کارگزاران بر تهران
شهرداری تهران به اعتماد ملی رسید

زیتون-سحرنصیری: شهردار تهران پس از هفته‌ها سردرگمیِ شورای شهر با رایی نسبتا قاطع انتخاب و محمد علی افشانی با ۱۹ رای ماخوذه برای تایید نهایی به وزارت کشور معرفی شد.

انتخاب نهایی شهردار تهران با وجود تمامی انتظارات و اظهارنظرها، حاصل ائتلاف‌های سیاسی درونی شورا بود.

در انتخابات هفته گذشته در حالی که به نظر می‌رسید اجماعی برای انتخاب پیروز حناچی به عنوان گزینه واجد شرایط شکل گرفته، محمدعلی افشانی و سمیع‌الله حسینی مکارم توانستند به ترتیب ۱۵ و ۱۱ رای کسب کنند.

چند عضو شورای شهر از جمله ناهید خداکرمی، صدر اعظم نوری ، علی اعطا و آرش میلانی در راستای شفاف‌سازی برگه‌های رای خود را منتشر کردند.

محسن هاشمی رییس شورای شهر تهران این انتخاب را قابل پیش‌بینی دانست اما اضافه کرد در مورد یکی از گزینه‌ها این ناباوری وجود دارد.

اما شگفتی اصلی، وجود تناقضات بسیار در اعضای شورای شهر تهرانی بود که همگی برآمده از لیست واحد امید بودند.

محمود میرلوحی عضو شورای شهر که از حزب اتحاد ملت وارد شورا شده بود حاضر نشد به پیروز حناچی دیگر عضو این حزب رای دهد.

دو حزب اعتماد ملی و اتحاد ملت حاضر به ائتلاف برای بالا آمدن گزینه های متبوع خود نشدند و اعضای حزب کارگزاران ناخشنود از کنار رفتن حجتی، میثاق‌نامه امضاشده توسط لیست امید را شعری می‌خوانند که در قافیه‌اش مانده‌اند. آن‌ها همچنان قبای شهرداری را درخور محسن هاشمی می‌دانستند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50093

۱۵ سال تجمع معلمان و سرکوب حکومت
معلمی «شغل انبیا» با حقوق «ضعفا»

زیتون-مریم تاوار:روز پنجشنبه ۲۰ اردیبهشت و به مناسبت هفته معلم در بسیاری از شهرهای ایران، معلمان شاغل و بازنشسته به کمبود بودجه‌های آموزشی و دستمزدهایشان اعتراض کردند.

تجمع‌های معلمان از حدود ۱۵ سال پیش و در دولت دوم محمد خاتمی آغاز شد. یکی از خواسته‌های معترضان در تجمع‌های سال ۸۲ رعایت نظام هماهنگ پرداخت حقوق و اجرای طرح ویژه پرداخت معلمان بود.

طرحی که به گفته معترضان اگرچه در برنامه سوم توسعه در مجلس شورای اسلامی تصویب شده و همه کارمندان دولت از آن بهره‌مند هستند، اما تنها کارمندان وزارت آموزش و پرورش از دریافت آن باز ماندند.

اگر چه در نجمع‌های این سال‌ها تعدادی از معلمان بازداشت شدند اما کمتر با فعالان صنفی معلمان برخورد می ‌شد و برخورد با فعالان از دولت محمود احمدی‌نژاد شدت گرفت.

اعتراضات جدید معلمان در پی فراخوان «شورای هماهنگی کانون‌های صنفی معلمان کشور» مقابل سازمان برنامه و بودجه در تهران و مقابل ادارات آموزش و پرورش در استان‌ها برگزار وبا برخورد خشن نیروهای امنیتی و حمله‌ِی نیروهای انتظامی مواجه شد.

دست‌کم ۱۵ تن از معلمان زن و مرد زخمی و دستگیر شدند. نام محمد تقی فلاحی، دبیرکل کانون صنفی معلمان تهران، رسول بداقی بازرس کانون صنفی معلمان تهران و محمد حبیبی فعال صنفی و عضو هیئت مدیره کانون صنفی معلمان تهران، در میان بازداشت‌شدگان به چشم می‌خورد.

بر اساس گزارش‌ها هفت تن از معلم‌های بازداشتی با قرار کفالت آزاد شدند اما وضعیت محمد حبیبی، مشخص نیست و در بازداشت به سر می‌برد.

محمد حبیبی پیشتر در تاریخ ۱۲ اسفندماه سال گذشته، توسط نیروهای امنیتی در محل کار خود بازداشت و به زندان اوین منتقل شده بود و پس از گذشت ۴۴ روزبا تودیع وثیقه ۲۵۰ میلیون تومانی تا زمان برگزاری دادگاه آزاد شده بود.

بازرس شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی معلمان در گفت‌وگو با وب سایت جامعه نو گفته، محمد حبیبی، در تماس تلفنی روز یکشنبه با همسرش اعلام کرده، وضعیت جسمی‌اش خوب است و قرار شده خانواده‌اش برای پیگیری پرونده اش به مراجع قضایی مراجعه کنند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50141

جهان بی‌مسئولیت و فلسطین خونین
حسن یوسفی‌اشکوری

تاریخ خونین است. هرچند معتقدم که در درازنای تاریخ در مجموع صلح بر جنگ غلبه داشته، ولی جنگ و خشونت نیز کم نبوده است. تاریخ را که بگشایید، چکاچک شمشیرها و داس مرگ است که پیاپی با افتخار فرا می‌رود و فرود می‌آید و جان انسانی را می‌گیرد. ظاهرا این رشته سر دراز دارد و به این سادگی دست از سر آدمیان بر نمی دارد.

با این حال قرار بود که در قرن بیستم و پس از تجربه تلخ و دهشت‌بار دو جنگ جهانی و با تلفات جانی سنگین (تلفاتی که شاید از مجموع تلفات جانی تمام تاریخ بیشتر باشد) و تأسیس سازمان ملل متحد و تنظیم اعلامیه جهانی حقوق بشر و ده‌ها میثاق بین المللی، تمام ملل و دول، به صلحی پایدار برسند و جنگ و درگیری و خشونت بین ملت‌ها و دولت‌ها محو شود و یا به حداقل برسد. گرچه در این هفتاد سال خوشبختانه جنگ جهانی درنگرفته و تجارب دو جنگ تکرار نشده است ولی با این همه در جای جای جهان جنگ و خونریزی و خشونت همچنان برقرار است و روزافزون. نباید محال‌اندیش بود، جهان بی‌خشونت و حتی بی‌جنگ هرگز نخواهیم داشت ولی آنچه مایه نگرانی است این است که از آغاز قرن بیست و یکم روند خشونت و درگیری و جنگ رو به گسترش است و این اصلا نشانه خوبی نیست.

چنین روندی معلول عوامل متعددی است ولی به گمانم در این میان دو عامل بیشترین نقش را ایفا کرده و می‌کنند. یکی به قدرت رسیدن افراد و یا جناح‌های فاشیست و نژادگرا و ناسیونالیست‌های افراطی در اروپا و آمریکاست، که بخش سلطه‌طلب و اقتدارگرا و سوداگران مرگ یعنی فروشندگان اسلحه نظام سرمای‌ داری جهان‌گشا را نمایندگی می‌کند؛ و دوم، فقدان عدالت و یا حداقل فراموش کردن عدالت در روابط بین‌الملل و به‌ویژه در روابط دول غربی (مخصوصا آمریکا) با جهان سوم و ملل آسیایی و به طور کلی جهان غیر غربی است. همه‌جا سخن از صلح است و نفی جنگ، ولی در عمل در همه جا جنگ است و خشونت و تجاوز. در مجموع در روابط بلوک قدرت غربی صلحی نیم بند برقرار است ولی در قلمرو روابط غرب و غیر غرب، خشونت سیاسی و نظامی رو به گسترش است. پیگیری روند تحولات و مناسبات جهان غربی به رهبری آمریکا با جهان غیر غربی در این قرن، گواه این مدعاست. از ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ تا کنون. جهان در این کمتر از بیست سال دگرگون شده است.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50174

بیش از سیصد تن از فعالان سیاسی و مدنی:
🍃انتقال سفارت امریکا به بیت‌المقدس و جنایت‌های دولت اسرائیل را محکوم می کنیم

زیتون– صدها تن از فعالان سیاسی و مدنی داخل و خارج از ایران در بیانیه‌ای مشترک، مراتب «انزجار» خود را نسبت به تصمیم «غیرقانونی» رییس‌جمهوری آمریکا برای انتقال سفارت این کشور به بیت‌المقدس (اورشلیم) و «جنایت‌های دولت اسرائیل» اعلام کردند.

به گزارش «زیتون» در این بیانیه با تاکید بر اینکه اعلام بیت‌المقدس (اورشلیم) به عنوان پایتخت اسرائیل از سوی آمریکا٬ در تضاد با قطعنامه‌های متعدد سازمان ملل متحد، تعهدات دولت امریکا و افکار عمومی جهانی قرار دارد٬ آمده است که این گردن‌کشی در برابر مصوبات نهادهای بین المللی مصادف با «روز نکبت» بود با اعتراض مردم مظلوم فلسطین مواجه شد.

امضا کنندگان این بیانیه در پایان از جامعه بین المللی می خواهند دولت اسرائیل را وادار کنند که به مذاکره برای صلح تن داده و به قطعنامه های سازمان ملل گردن نهد.

متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است:

در امتداد مجموعه تصمیمات یکجانبه و حیرت آور دونالد ترامپ، سفارت امریکا به بیت المقدس(اورشلیم) منتقل شد. اعلام این شهربه عنوان پایتخت اسرائیل در تضاد با قطعنامه های متعدد سازمان ملل متحد، تعهدات دولت امریکا و افکار عمومی جهانی قرار دارد.
این گردنکشی در برابر مصوبات نهادهای بین المللی که مصادف با «روز نکبت» بود با اعتراض مردم مظلوم فلسطین مواجه شد. دولت اسرائیلِ در این روز بیش از ۶۰ نفر فلسطینی را که به این زورگویی آشکار اعتراض داشتند با بی رحمی تمام به قتل رساند و بیش از ۲۲۰۰ نفر را مجروح کرد که ۷۷۰ تن از آن ها مستقیما مورد اصابت گلوله قرار گرفته اند.
مردم جان به لب رسیده فلسطین که احساس می کنند مدت هاست سرنوشت و حقوق اولیه پایمال شده شان به علت جنگ های نیابتی به حاشیه رانده شده، بار دیگر به صحنه آمدند تا یادآور ظلم دیرینی باشند که بر آنان اعمال شده است. این حق خواهی اما، از سوی دولت نتانیاهو با پشتییبانی دولت ترامپ به خاک و خون کشیده شد.
ما امضاکنندگان این بیانیه از گرایش های مختلف فکری و سیاسی مراتب انزجار خود را از تصمیم غیرقانونی و تجاوزگرانه دونالد ترامپ و جنایت دولت اسرائیل اعلام می داریم و از جامعه بین المللی می خواهیم دولت اسرائیل را وادار کنند که به مذاکره برای صلح تن داده و به قطعنامه های سازمان ملل گردن نهد.

اسامی امضا کنندگان این بیانیه به شرح زیر است:
http://zeitoons.com/50217

در حصرِ روایت رسمی؛ مستند «قائم مقام» از نمای نزدیک
جهانگیر محمّدنیا

«قائم مقام»، نام مستندی صددقیقه ای از زندگی و زمانه آیت الله منتظری است که طی بیش از سه سال، به همّت یک گروه مستندساز جوان با گرایش سیاسی نزدیک به جریان اصول گرا، تهیه شده است. این مستند، با شعار ارائۀ روایتی بی کم و کاست از حیات سیاسی مرحوم منتظری، آذرماه سال ۹۶ با اکران عمومی در سالن سوره حوزه هنری و جشنواره های سینماحقیقت و عمّار به نمایش درآمد و مدتی بعد فروش اینترنتی این مستند، امکان تماشای اثر را برای شمار بیشتری از مخاطبان فراهم ساخت.

سرانجام سه شنبه گذشته، چهارم اردیبهشت ماه، با وجود آنکه سازندگان اثر، پخش مستند خود از رسانه ملّی را به علّت عبور از برخی خط قرمزها[؟!] دور از ذهن می دانستند، «قائم مقام» در قالب برنامه ای از شبکه مستند سیما، به همراه میزگردی تأییدآمیز در تحلیل آن به نمایش در آمد.

بدیهی است که به سیاق رویکرد مسلّط بر انواع تولیدات رسمی سال های اخیر در موضوع آیت الله منتظری، وجود جهت گیری سیاسی خاص در چنین آثاری، مخاطب رامتعجب نمی سازد؛ لیکن این بار، پخش تیزرهای تبلیغاتی مستند «قائم مقام» و ادعای مکرّر صاحبان اثر در خصوص ارائه گزارش «جامع»، «بی طرفانه» و «منصفانه» از زندگی آیت الله منتظری، روایتی متفاوت را به مخاطبان وعده می داد. ضمن آنکه، تسهیل امکان دسترسی به آرشیو اسناد، تصاویر و فیلم های خبری، و همراهی مراکز حکومتی مرتبط، با توجه به صبغه سیاسی سازندگان اثر، بر انتظار مخاطب می افزود.

با چنین زمینه ای، اکنون پس از نمایش عمومی این مستند از سیمای جمهوری اسلامی، شاید بتوان وعده های سازندگان اثر را از جنبه های گوناگون به داوری نشست.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50195

وقتی تابعیت خارجی به فرزندان مقامات «تحمیل» شد
«ژن های خوبِ» دو تابعیتی

زیتون:-سینا پاکزاد: مدیران دوتابعیتی بار دیگر موضوع درگیری برخی نمایندگان مجلس و وزارت اطلاعات شده اما نکته جدید این درگیری دوتابعیتی بودن «بسیاری» از فرزندان مقامات جمهوری اسلامی است.

کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در گزارش تحقیق و تفحص از «وضعیت افراد دوتابعیتی و دارای گرین‌کارت در حوزه مسئولان و مدیران ارشد» اعلام کرده که «بسیاری از فرزندان مسئولین به دلایل متعدد نظیر تحصیل و تولد، تابعیت دیگر کشورها را اخذ» کرده و« یا تابعیت سایر کشورها بر آنان تحمیل شده است».

در این گزارش به تعداد فرزندان مسئولین که تابعیت دیگر کشورها را اخذ کرده اند اشاره‌ای نشده است. پیش از این برخی از نمایندگان مجلس اعلام کرده بودند که سه تا چهار هزار نفر از فرزندان مقامات جمهوری اسلامی در خارج از کشور زندگی می کنند.

همچنین مشخص نیست که منظور این کمیسیون از«تحمیل» تابعیت به فرزندان مسئولین چیست.

براساس این گزارش، «بسیاری از فرزندان مسئولین بدون ترک تابعیت آن کشورها مشغول فعالیت‌های اقتصادی و یا کارمندی در آن کشورها هستند فرزندان مسئولین عالی رتبه‌ای، نظیر وزیر محترم امورخارجه، نفت و برخی از مشاوران و دستیاران رئیس‌جمهور تنها نمونه‌ای از این دست افراد هستند».

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50226

جمهوری اسلامی و قانون آهنین نخبه‌کُشی
ابوالفضل مظلوم‌زاده

قصه دور و دراز طرد نخبگان در ایران، مانند شبحی تاریخ این کشور را دوره کرده‌است. شاید اغراق‌آمیز نباشد اگر جمله «حسنک را به پای دار آوردند» را روایت همیشگی نخبگان در ایران بدانیم. حاج ابراهیم خان کلانتر شیرازی و خانواده‌اش بدست فتحعلی‌شاه به بدترین وضع ممکن قتل عام شدند. میراز ابوالقاسم قائم‌مقام فراهانی و امیرکبیر هم بدست محمدشاه و فرزندش ناصرالدین شاه. فردوسی، خیام، رودکی، ابن سینا و … از نمونه‌های قبل‌تر و محمد مصدق، مصداق بارز معاصر آن است.

به‌نظر می‌رسد اگر فرهنگ نخبه‌کُشی در ایران را آن‌چنان خاص تعریف کنیم که یکی بر دیگری بار نشود، یک پا در «استبداد» و یک پا در «نظام فرهنگی» داشته است. علیِ رضاقلی هم در کتاب «جامعه‌شناسی نخبه‌کُشی» می‌خواهد نشان دهد که «ساختارهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی تاب تحمل اصلاحات این بزرگان را نداشتند.» و با تغییر یک یا چندتن نمی‌توان تحولی ژرف در ساختارهای جامعه ایرانی رقم زد؛ چراکه روحیه «استبدادپروری» هر نوع نیروی محرک اصلاحی را بی‌تاثیر می‌کند و جان «نخبگان اصلاح‌گر» را می‌خشکاند. با این نظر بی‌دلیل نیست که ماروین زونیس، ویژگی‌های احساس ناامنی، بدبینی و بدگمانی، بی‌اعتمادی و سوء استفاده را خصلت‌های بارز «نخبگان سیاسی در ایران» می‌داند یا چنانکه دکتر حسابی می‌گوید:«جهان سوم جایی است که اگر در آبادی آن بکوشی، خانه‌ات ویران می‌شود.»

محققان و پژوهشگران هر یک فهرست بلندبالایی را از دلایل طرد نخبگان در جامعه ایرانی ارائه کرده‌اند که برخی بر ویژگی‌های روان‌شناختی، تعدادی بر دلایل جغرافیایی، تاریخی و تمدنی، و بعضی دیگر نیز بر ساختارها تاکید کرده‌اند که هر یک توان توضیحی یکسانی را ندارند و تعداد معدودی از یک نظام منطقی و قاعده‌مند برخوردار هستند. حقیقت این است که با پیدایش دولت‌های مدرن ملی، گسترش نظام بروکراسی، سربرآوردن ایدئولوژی‌های رنگارنگ، انقلاب‌های مدرن، احزاب و گروه‌های فشار، نظام‌های نمایندگی و در نهایت پیچیده‌شدن مناسبت‌های سیاسی-اجتماعی و تغییر قواعد و الگوی بازی‌های سیاسی، غالباً برخی از مطالعات خاصیت‌های خود را از دست داده‌اند و توضیح مسئله طردنخبگان از مجرای آن قابل تبیین نیست. مثل اینکه رفتارهای حسادت‌آمیز و تنگ‌چشمی انسان ایرانی را علت طرد نخبگان در زمان حاضر بدانیم. آن‌طور که پیروان این سنت، توضیح نخبه‌کُشی را به چنان بیتی حواله می‌دهند: «خامشی جستم که حاسد مرده پندارد مرا/ وز سر رشک و حسد کمتر بیازارد مرا» (بهار). این مسئله در مورد نظام ایدئولوژیک جمهوری اسلامی که مانند «ماشین چمن‌زنی، اجازه نمی‌دهد یکی سرتر از بقیه بماند»، بیشتر خود را نشان می‌دهد. در نظامی سیاسی که توجه به قانون آن‌چنان هم محلی از اعراب ندارد و امور مملکت از رهگذر ملاحظات ایدئولوژیک به جریان می‌افتد، طبیعی است که حقوق انسانی نیز به عنوان مقوله‌ای فراتر از منافع حکومتی مورد توجه قرار نگیرد. پس در توضیح جایگاه نخبگان سیاسی-فکری در چهل ساله اخیر نه آن‌چنان می‌توان به نظر «گردش نخبگانِ» پارهتویی دل خوش کرد و نه شیوه دموکراتیک گزینش نخبگان از مانهایم. بنابر قول محمود سریع القلم «ما حتی دولت نداریم!». بعد که جویا شدیم، منظورشان این بود که با تعدادی از افراد مواجه هستیم که در طول این چند دهه از پستی به پست دیگر رفته‌اند و در این دور بی وقفه می‌چرخند.


متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50231

ملکیان، دین‌داری و ذات‌گرایی
گفت‌وگو با سروش دباغ

زیتون– در سال‌های اخیر سروش دباغ در «بنیاد سهروردی» در شهر تورنتو، دوره های بازخوانی و بررسی آراء روشنفکران و متفکران تاثیرگذار معاصر ایران را برگزار کرده است. این مصاحبه ناظر به مباحث این دوره و ملاحظات انتقادی سروش دباغ دربارۀ آثار «مصطفی ملکیان» انجام شده است.

*****

جان هیک دینداری را «حرکت از خودمحوری به حقیقت‌محوری» می‌داند. اما این تعریف، که در آثار شما هم به آن اشاره شده، با «فهم عرفی» ما از مفهوم «دیانت» کاملا متفاوت است . فهم عمومی ما از دیانت به سرعت به «تعبد»و به همان معنای مد نظر مصطفی ملکیان، متمایل می‌شود نه حرکت از «خودمحوری به حقیقت‌محوری»،آیا اصلا ما مجاز هستیم برای فهم این واژگان و معانی به سراغ فهم عرفی برویم یا خیر؟ چرا؟
خرسندم که مجال گفت‌وگو درباره آرا و آثار روشنفکر محترم، جناب ملکیان، برایم فراهم شده است. در باب پرسش نخست‌تان، معطوف به تطور تعاریف دین، ابتدائاً از همان جایی که در آثار خود به سروقت مفهومی چون دیانت رفته‌ام آغاز می‌کنم. در باب مفاهیمی که در زمره مفاهیم برساخته اجتماعی‌اند، من به اقتفای ویگنشتاین متاخر قائل به شباهت خانوادگی‌ام؛ چنانکه به تفصیل در آثار گفتاری و نوشتاری خودم هم آورده‌ام. یعنی ما نهایتاً دین‌ها داریم؛ همان‌طور که لیبرالیسم‌ها و دموکراسی‌ها داریم. در مقاله «ذات دین؟» استدلال کرده‌ام که دین ذات یا تعریف به مثابه حد تام ندارد. اگر چنین باشد ما نهایتاً می‌توانیم از گوهرهای انحاء دینداری سخن بگوییم. یعنی برخلاف آنچه که در پرسش شما آمده، تعبد حداکثر نزد پاره‌ای از دینداران یا یک نوع دینداری محوریت دارد. اما ما دینداری‌های داریم که تعقل و یا تجارب باطنی و معنوی گوهر آن‌ها هستند. بدین معنا من نمی‌گویم تنها گوهر دین تبدیل مزاج از خودمحوری به حقیقت‌محوری است. این یک تصور و تلقی از گوهر دیانت یا غایت قصوای دیانت است. ما در وادی دیانت با گوهرهای مختلفی مواجهیم. یعنی دینداری متعبدانه یا – به تعبیر آقای سروش – معیشت‌اندیش داریم، دینداری فیلسوفانه یا متعقلانه داریم، دینداری عارفانه هم داریم. به این معنا ما در وادی دیانت با نوعی رنگارنگی مواجهیم. اگر چنین باشد، تقلیل دیانت به تعبد و کنش متعبدانه، خطای در تحلیل است و در حکم برقراری نوعی رابطه این‌همانی میان دینداری (یا دیانت) و تعبد است. به نظرم چنین رأیی به لحاظ دلالت‌شناختی و به لحاظ تجربی، گیر و گرفت دارد. من در مقاله «تعبد و مدرن بودن» کوشید‌ه‌ام توضیح دهم که چرا هم به لحاظ تجربی-پسینی و هم به لحاظ دلالت‌شناختی نمی‌توانیم رابطه این‌همانی میان دیانت و تعبد برقرار کنیم. اگر اشتباه نکنم، در آن مقاله اشاره‌ای به «شباهت خانوادگی» ویتگنشتاین نکرده بودم و این قصه بعدها برای من روشن‌تر شد. به هر حال بسته به تصویری که ما از چگونگی شکل‌گیری معانی واژگان و مفاهیم داشته باشیم می‌توانیم به سروقت تعبد برویم. و من اتفاقاً چون در این جاها ویتگنشتاینی‌ام، فهم عرفی را خیلی جدی می‌گیرم اما در عین حال مدلول و لازمه این سخن این نیست که ما در این عرصه با نوعی وحدت مواجهیم و – به قول شما – به سرعت می‌توانیم از دیانت به تعبد برسیم. من چنین درکی ندارم. قطعاً ما دینداری متعبدانه داریم اما اثبات شیء نفی ما عدا نمی‌کند و ما دینداری‌های غیرمتعبدانه هم می‌توانیم داشته باشیم و داشته‌ایم. یعنی هم نظراً متصور است هم عملاً دینداری غیرمتعبدانه داشته‌ایم؛ چه در ذیل آیین اسلام چه در ذیل آیین مسیحیت و توسعاً در حوزه ادیان ابراهیمی.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50191

آقای خامنه‌ای! کردید و نکردید
ابراهیم نبوی

جناب آقای خامنه‌ای!
به هم خوردن توافق برجام از سوی آقای دانلد ترامپ را به شما و سایر مسئولان کشور به قول آیت‌الله خمینی تبریک و تسلیت می‌گویم. تبریک می‌گویم به بخش اعظم دوستان شما و دشمنان ایران که رویای جنگ و سود بردن از آن همیشه آرزویشان بوده و سال‌ها در عصر ننگین احمدی‌نژاد خوردند و بردند و زور گفتند و مطمئن بودند فقط در بحران و ناامنی و ناآرامی کامروا می‌شوند و تسلیت می‌گویم به هزاران انسان فرهیخته و مدیران با لیاقتی مانند جواد ظریف و تیم کارشناسی او و بخش مهمی از اصلاح‌طلبان و اعتدال‌گرایان و ایران‌دوستان و حامیان جنبش سبز و بخش اعظم منتقدان حکومت که عاشقان ایران هستند.

اما به شما نمی‌دانم چه باید گفت. به آدمی که نه خودش می‌تواند تصمیم بگیرد و نه اجازه تصمیم گرفتن را به کسی می‌دهد. یک بار در زندگی‌تان به نقل از جواد ظریف به او گفتید که همه اختیار تصمیم‌گیری را به او واگذار می‌کنید( نقل به مضمون) و این شد تنها پیروزی سیاست خارجی جمهوری اسلامی. تنها پیروزی دیپلماسی ایران زمانی به دست آمد که شما در تصمیم‌گیری دخالت نکردید. و پس از آن تاب نیاوردید. این خودخواهی بی‌پایان و غرور شگفت‌انگیز شما اجازه نداد که از تیمی که نماینده خودتان بود حمایت کنید. کردید و نکردید. سگ‌های جنگ را رها کردید و دست‌های صلح را بستید. شد آنچه شد. نمی‌گویم که به تمامی شما و جناح شما مقصرند، دانلد ترامپ، عربستان سعودی و اسرائیل بازی سیاست را به آنجا کشاندند که حالا دیگر شما، ما و همه ایران در تله دشواری گرفتارند، و گرفتاریم.

در این میان مردم کشور هر چه می‌توانستند برای ایران کردند. در انتخاب دو گروه سیاست‌‌مدار جنگ‌طلب( جلیلی، قالیباف و ولایتی) و صلح‌طلب( روحانی) در ۱۳۹۲ سیاست صلح را انتخاب کردند؛ علیرغم همه انتقاداتی که به روحانی داشتند، و در سال ۱۳۹۶ علیرغم همه دشواری‌ها بر انتخاب صلح صحه گذاشتند. به زور خواستید نمایندگان علیل و ذلیل نورچشمی‌تان را به مجلس بفرستید، با سیاست‌های هاشمی؛ آن پیرمرد محترم سیاست ایران- که سال‌ها اشتباهش را با سال‌ها رفتار درست جبران کرد- و خاتمی و روحانی ترکیب دو مجلس حداقل طوری شد که شما بدانید مردم شما را و فکر شما را نمی‌خواهند. لیست امید اگرچه ناامیدمان کرد، اما نشانه انتخاب صلح و امید توسط مردم بود. مردم با معرفت رای دادند، اگر چه آن عارف هم به مردم بی‌معرفتی کرد، اما این از گناه مردم نبود.

بگذارید تعبیری در مورد خودم به کار ببرم که برای خودم توهین‌آمیز است ولی گویای وضعیت ماست.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50261

‌ ایران؛ متحدِ جنگ، مغضوبِ صلح

زیتون-مهسا محمدی: هنوز ۲۴ ساعت از اظهارنظر کلی رییس‌جمهوری روسیه درباره ضرورت خروج نیروهای خارجی از سوریه نگذشته بود که نماینده ویژه او در امور سوریه موضع این کشور در برابر ایران را هم روشن کرد و گفت که این موضوع شامل «نیروهای ایرانی و حزب‌الله لبنان» نیز می‌شود.

این اظهارات در کنار سایر تحرکات این دو کشور دوست، همسایه و متحد جمهوری اسلامی که این روزها تا حدی برایش ساز مخالف می‌زنند، معنادار شده است.

می‌توان نشانه‌هایی از چرخش ‌سیاستمدارانه متحدان ایران را در چند وقت اخیر دید از جمله؛ دیدار نتانیاهو و رییس‌جمهوری روسیه در آستانه خروج آمریکا از برجام، سکوت معنی‌دار سوریه درباره موشک‌باران اسرائیل از خاک این کشور که اسرائیل آن را به ایران نسبت داد و ایران قویا آن را تکذیب کرد و بالاخره اظهارنظر نقل شده در روز سه شنبه از معاون وزیر خارجه روسیه که گفته بود حفظ توافق هسته‌ای ایران بدون اینکه تهران امتیازات جدیدی واگذار کند، غیرممکن خواهد بود.

البته ریابکوف بعد از انتشار این اظهار نظر در گفت‌وگو با ایرنا این خبر را تکذیب کرد.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50367

همیشه راهی هست
ملیحه محمدی

عنوان نوشته‌ام را از صدیقه وسمقی عزیز و کتاب آموختنی‌اش تحت همین نام که حاصل ِ تجربه او در اولین شورای شهر تهران است، وام گرفته‌ام . او خود شخصا از دل همه سنگلاخ‌هایی که در مقابل زندگی سیاسی و اجتماعی و حتی سلامتی‌اش قرار داشت همیشه راهی برای رفتن، ادامه دادن و یعنی «ماندن» یافته است. عنوان «همیشه راهی هست » را از این جهت برداشته‌ام تا در مقابل دو گونه از راهکارهایی که پس از خروج امریکا از برجام و حتی قبل از ان، از جانب اپوزیسیون ایرانی به‌ویژه در خارج از کشور به حکومت ایران پیشنهاد می‌شود، قرار بدهم، زیرا که این پیشنهادها به گمان من عموما یا جانب افراط را رفته‌اند یا تفریط را پیشه می‌کنند و از منظر سیاسی در یکی از دو وجه تسلیم مطلق و یا مقابله‌ی حاد جا دارند.

به ترتیبی که در مقاله پیشین و همین‌جا اشاره کردم که عده‌ای از دوستان قبل از اعلام ترامپ و بدون آنکه پیشنهادی از جانب او یا حتی اتحادیه اروپا طرح شود، توصیه کردند که ایران برای مذاکره در باره موشک‌های نظامی‌اش با اروپا مذاکره کند. عده‌ای پیشنهاد کردند ایران سریعاً از سوریه خارج شود؛ و برخی در همین میانه معرکه به رسمیت شناختن اسرائیل و حتی مذاکره با ان را طریق حفظ برجام و رفع خطر از کشور نشان می‌دادند.

از سوی دیگر و در مقابل تعدادی به مراتب کم شمارتر راه تلافی‌جویانه مثل خروج متقابل از برجام، از سرگیری غنی‌سازی با درجات بالا و یا حتی خطرناکتر از ان، تقویت برد موشک‌ها را مطرح می‌کنند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50389

آیا «نهضت» ادامه دارد؟
فرزانه بذرپور

پنجاه و هفت سال از بهار سال ۴۰ که «نهضت آزادی ایران» اعلام موجودیت کرد، می‌گذرد و گرچه بیش از نیم قرن گذشته و روزگار هزار واقعه از سر گذرانده و در ایران رژیم شاهی به جمهوری اسلامی و امروز به ولایی مبدل شده اما انکار نمی توان کرد که آن آزادی که بنیان‌گذاران نهضت در دل داشتند و مثل نام خانوادگی برگزیدند، هنوز و همچنان در افق دورِ آرزو و امید است.

نهضت آزادی ایران تنها حزب قدیمی مانده در وطن است که همچنان سازمان و پیروانش در ایران هستند و با دست خالی و بسته هنوز کاری می کنند و سخنی می گویند و زندان می روند و رنجِ قرن بر دوش می کشند.
تاریخ نهضت آزادی ایران را نمی توان به خاطره ای حزبی فروکاست که حکایت عمر چندین نسل است در مبارزه با استبداد و خودکامگی.

نهضت آزادی یک حزب دست‌ساز حکومتی نیست، درست که نقشی در انقلاب داشته است اما حفظِ نظام را اوجب واجبات نمی داند. نهضت آزادی‌ها مسلمانان قبل از انقلاب هستند و اسلام متحجر فقهی و اسلام ایدئولوژیک زده را قبول ندارند و در همین نگاه انسانی و دموکراتیک به اسلام از مخالفان قدیمی ولایت فقیه هستند.
نهضت آزادی به گواه بیانیه ها و عملکرد پنجاه ساله‌اش، حزبی ایرانی و سپس مسلمان است و منافع ملی مبتنی بر دولت-ملت را بر مواهب امت اسلامی و کشورهای اسلامی ترجیح می دهد.

با چنین پیشینه‌ای گام نهادن نهضت آزادی در راه اصلاح‌طلبی و اعتدال‌گرایی حکومتی که محمدرضا عارف و سید محمد خاتمی از رهپویان آن هستند، بسی بی‌سلیقگی است.

نهضت آزادی ایران هرگز در مقام توجیه‌ رفتار سیاسی حاکمان برنیامده، بلکه در مقام ناصح مشفق و بی اعتنا به جو زمانه و زنده باد و مرده بادها حقیقت را بی مصلحت اندیشی، آشکارا گفته است. از همین است که شاخصین نهضت آزادی ایران؛ بازرگان، سحابی و طالقانی از معدود شهره گان سیاسی هستند که هنوز هم مردم ایران ذکر خیری از ایشان می کنند و عجیب اینکه در زمانه پر آشوبی که اشخاص کاریزمایی چون آیت الله خمینی از قله محبوبیت فرو می افتند، بانیانِ نهضت آزادی اگرچه برای همراهی با انقلاب سرزنش می‌شوند اما همچنان به پاس مقاومتشان در برابر استبداد محترم هستند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50425

پرسش از مشروعیت سیاسی خلافت معاویه
حسن یوسفی‌اشکوری

جستارهایی در تاریخ هفتاد سال نخست اسلام – جستار سی و دوم

درآمد
در فصل مربوط به دوران خلافت بیست ساله معاویه نیز فرازهای پرچالش کم نیست ولی در این میان دو بخش را برگزیده‌‌ام که در این سلسله جستارها با شما در میان بگذارم. نخستین آن تأملی در باره مشروعیت سیاسی خلافت معاویه است. هر چند شاید اصل ماجرا چندان مبهم و چالش‌‌برانگیز نباشد ولی از آنجا که عموم شیعیان، ضمن دفاع و حمایت از صلح امام حسن، مشروعیت سیاسی خلافت و امارت او را مشروع و مجاز نمی‌‌دانند، از این رو در این جستار در این باب اندکی درنگ و تأمل رواست. دوم «داوطلبانه» بودن صلح و انتقال خلافت به معاویه به دست امام حسن.
متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50193

محاکمه غیر علنی و صدور حکم ده‌ها درویش
زندان طولانی‌مدت، شلاق و تبعید

زیتون-سینا پاکزاد: حدود ۱۰ روز پس از آغاز محاکمه غیر علنی دراویش گنابادی، گزارش‌ها حکایت از صدور حکم‌های زندان طولانی مدت برای تعدادی از آن‌ها دارد.

براساس گزارش‌ها روزانه چندین درویش گنابادی به دادگاه اعزام می‌شوند و برای ۴۰ نفر از آنان حکم‌های زندان، شلاق و تبعید صادر شده است.

از جمله دادگاه انقلاب سه درویش زندانی را مجموعا به ۱۶ سال زندان و تبعید محکوم کرده است.

براساس نوشته‌های تعدادی از دراویش گنابادی، بهنود رستمی و احمد براکوهی هر کدام به ۷ سال و حمید عشایری به دو سال زندان محکوم شده‌اند.

احمد براکوهی همچنین به تبعید به سیستان و بلوچستان محکوم شده‌ است. وی یک چشم خود را در درگیری با نیروهای امنیتی و لباس شخصی در خیابان پاسداران از دست داده بود.

به این ترتیب گویا جمهوری اسلامی قصد دارد که اعتراض‌های دروایش گنابادی را نیز مانند دیگر گروه‌ها با حکم‌های سنگین حل کند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50480

پومپئو و ترامپ؛ ایران و «فرماندهانِ بیزانسی»
طاها پارسا

از متن:
ارتش بیزانس یک شهر را محاصره کرده است. فرماندهان بیزانسی هر کدام بخشی از ارتش را رهبری کرده و در جاهای مختلف اطراف شهر مستقر هستند. فرماندهان باید در مورد حمله به شهر یا عقب‌نشینی تصمیم‌گیری کنند. بعضی از فرماندهان میل به حمله و بعضی هم تمایل به عقب‌نشینی دارند. برای ارتش بیزانس مهم است که همه‌ی فرماندهان به یک تصمیم واحد برسند زیرا اگر بعضی از آن‌ها عقب‌نشینی کنند، فرماندهان گروه‌های حمله‌کننده شکست خواهند خورد و بخشی از ارتش از بین خواهد رفت، چون از پشتیبانی بقیه برخوردار نیستند و تعداد و موقعیت آن‌ها برای پیروزی کافی نیست.

در این وضعیت، خطر و مسئله اصلی «فرماندهان بیزانسی» هستند، خطری که ارتش بیزانس را تهدید می‌کند و خسارت آن از یک «حمله‌‌ی مشترک» یا یک «عقب‌نشینی هماهنگ» بیشتر است.

فساد، فریب و دروغ طبقه حاکم را در برگرفته و لذا حل «مسئله فرماندهان بیزانسی» و هماهنگی میان فرمانده‌ها به آسانی ممکن نیست. دست‌کم دو مشکل اساسی برای حل این مسئله وجود دارد. مشکل اول وجود فرماندهان خائن است که قصدشان بر هم زدن هماهنگی میان ارتش بیزانس است. آن‌ها ممکن است به گروهی از فرماند‌هان پیام بدهند که باید حمله کنیم و به گروهی دیگر بگویند که عقب‌نشینی بهترین کار است. به این ترتیب هماهنگی میان فرماندهان از بین رفته و توهم‌ِ هماهنگی جای آن را خواهد گرفت. مشکل دوم ارتش، دوری فرماندهان از یکدیگر و قابلِ اعتماد نبودن پیک‌های پیام‌رسان است، به‌نحوی که پیک‌ها ممکن است به مقصد نرسند و یا پیام نادرستی را منتقل کنند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50515

نگرانی‌های دلواپسان از اجرای مقررات گروه ویژه اقدام مالی
تحویل قاسم سلیمانی، ممنوعیت کمک به حزب‌الله

زیتون-حسام فریدنی: «اگر لایحه الحاق ایران به کنوانسیون بین‌المللی مقابله با تأمین مالی تروریسم تصویب شود، باید قاسم سلیمانی را به آمریکا تحویل دهیم». این استدلال مخالفان این لایحه است که روز سه‌شنبه جلسه علنی مجلس را برای دقایقی به هم ریختند.

علی لاریجانی، رئیس مجلس، ابتدا در برابر این فریادها مقاومت کرد و گفت که «با زور نمی‌شود نظراتتان را القا کنید. شما نقد و اعتراض دارید بگذارید صحبت شود».

در نهایت اما لاریجانی تسلیم شد و پیشنهاد کرد که این لایحه به کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی ارسال و دو هفته دیگر در دستور کار مجلس قرار گیرد؛ اقدامی که به تعبیر برخی نمایندگان با هدف جلب رای اعضای جبهه پایداری در انتخابات هیئت رئیسه انجام شد؛ انتخاباتی که چند روز دیگر برگزار می‌شود.

در همین حال محمود صادقی، نماینده تهران، در توئیتر خود نوشت: «برداشت بسیاری از نمایندگان این بود که هدف رییس مجلس از پذیرش پیشنهاد ارجاع کنوانسیون مبارزه با تأمین مالی تروریسم به کمیسیون امنیت ملی و تعویق دو هفته‌ای آن، نگاه او به انتخابات هیأت رییسه در هفته آینده بود».

حسین علی‌حاجی دلیگانی، احد آزادی‌خواه، عباس گودرزی، محمد جواد ابطحی و نادر قاضی‌پور با در دست داشتن پلاکاردهایی این لایحه را «استعماری» خواندند.

این نمایندگان در مجلس حرکت و دو پلاکارد با این مضمون را در دست داشتند «ملت غیور ایران از پذیرش هر پیمان استعماری بیزار است»، «ملت ایران ما را نخواهد بخشید اگر این لایحه استعماری را مصوب کنیم».

در واکنش به این اعتراض‌ها علی لاریجانی، رئیس مجلس، اعلام کرد که رهبر جمهوری اسلامی دربارهٔ این لایحه «نظری نداده» است و مجلس و دولت باید خود دربارهٔ این لایحه تصمیم بگیرند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50550

آیا «تمومه ماجرا»
اصلاحات، اصلاحاتِ ساختاری یا براندازی

زیتون-سحرنصیری :۲۱ سال پس از ۲۱ میلیون رای محمد خاتمی بار دیگر دستاوردهای اصلاحات مورد پرسش و گفت‌وگو قرار گرفته؛ دستاوردهای که برخی آن را هیچ ‌و ناچیز می‌شمارند و برخی قابل توجه.

بیش از دو دهه از فعالیت جریان مشهور به اصلاحات در ایران می‌گذرد، جریانی که توانست با وعده احیای اصول مندرج در قانون اساسی، حاکمیت قانون و گشایش نسبی در فضای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور، بیش از ۸۰ درصد واجدین شرایط رای‌دهی را پس از سال‌ها انفعال به پای صندوق‌ها بکشاند.

اما روندی که در ابتدا بسیارپر شتاب پیش می‌رفت، پس از گذشت ۲۱ سال، از نظر برخی از تحلیل‌گران ناکارآمد شده است.

پس از افت‌و‌خیز‌های جریان اصلاح‌طلبی، هشت سال دوران افول و حوادث پس از انتخابات ۸۸ ، حسن روحانی با شعار رفع حصر، اجرای حقوق شهروندی و بهبود فضای معیشت و حل مساله هسته‌ای، توانست بسیاری از احزاب اصلاح‌طلب را با خود همراه کند و دو بار در سال های ۹۲ و ۹۶ بر کرسی ریاست‌جمهوری تکیه زند.

مردم نیز به جبران قهر سال ۸۴ خود و با درخواست تَکرار خاتمی به لیست امید رای دادند و توانستند کلیه نهاد‌های انتخابی را از آن این جریان کنند.

اما نمایندگان منتخب جریان اصلاح‌طلب با گذشت پنج سال، هم‌چنان از عمل به وعده‌های خود باز مانده‌اند.

پروژه برجام با تصمیم جدید ترامپ به نظر شکست خورده می‌آید، ارز و ریال در بحران به سر می‌برند، اقتصاد هم‌چنان بی‌ثبات است، حصر هم پابرجاست و فضای سیاسی امکان تنفس ندارد.

متن کامل در زیتون:

http://zeitoons.com/50595

تنها 10 درصد وکلا «مورد اعتماد» قوه قضائیه هستند
پروژه حذف وکلای مستقل از پرونده‌های سیاسی و امنیتی

زیتون-پریا منظرزاده: پس از حدود سه سال تلاش برای محدودسازی پذیرش پرونده های سیاسی توسط وکلای مستقل، قوه قضائیه به تازگی فهرست وکلای مورد تائید برای مرحله تحقیقات مقدماتی پرونده های سیاسی و امنیتی را در اختیار دادسراهای تعدادی از استان‌ها قرار داده است.

قانون جدید آیین دادرسی کیفری ایران که از اول تیرماه ۱۳۹۴ به اجرا گذاشته شد، تبصره ای در ماده ۴۸ دارد که در آن آمده است:« جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور و همچنین سازمان یافته که مجازات آنها مشمول ماده ۳۰۲ این قانون است، در مرحله تحقیق مقدماتی، طرفین دعوی وکیل یا وکلای خود را از میان وکلای رسمی دادگستری که مورد تایید رییس قوه قضاییه باشند انتخاب می کنند».

این روند به معنای آن است که تا زمان رسیدن پرونده به دادگاه، وکلای مستقل به آن دسترسی ندارد.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50638

به وقتِ «ایران»
محمد رهبر

محمد جواد ظریف در جلسه غیر علنی مجلس، برجام را بیمار رو به موتی دانست که در آی‌سی‌یو افتاده و هر لحظه بیم فوتش می‌رود. اما این وصف بیشتر به نظام جمهوری اسلامی شبیه است که این روزها به وضعیتِ بی‌زمانی رسیده و با گردش بی‌امان عقربه‌ها مواجه شده است.

وضعیت نظام در وانفسای بحران‌های متنوع داخلی و خارجی به شطرنج‌بازی شبیه است که هر چند هنوز مهره دارد و امکان حرکت، اما ساعتِ شطرنج به نفعش نیست و هر لحظه ممکن است که وقتِ بازی پیش از مات و پات، تمام شود.

جمهوری اسلامی در شرایطی است که توان برنامه‌ریزی و زمان‌بندی را از دست داده است. با خروج آمریکا از برجام و با اینکه هنوز کمتر از ۱۰۰ روز تا اجرای تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا مانده است، شرکت‌های بزرگ و کوچک اروپایی از ایران گریخته‌اند. به نظر می‌رسد که تلاش‌ها برای تضمین‌گیری از اروپا آن‌چنان که آقای خامنه‌ای می‌خواهد، بی‌سرانجام بوده است. اروپایی‌ها حاضرند در برجام بمانند، اما چه حاصل که شرکت‌های اروپایی بین‌المللی هستند و با سهام‌داران آمریکایی و منافعی که در آمریکا دارند، حاضر به سرمایه‌گذاری در ایران نیستند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50633

داریوش آشوری: دنیای مدرن، تسلیمِ زبان نشد
«موقعیت جهان سومی» در «سلسله نشست‌های نظری پاریس»

زیتون: «موقعیت جهان سومی» عنوان گفتاری بود که داریوش آشوری برای یکی از «سلسله نشست‌های نظری پاریس» برگزید؛ این زبان‌شناس ایرانی، مهمان این دورهمیِ نظری بود که پایان هرماه با حضور جمعی از پژوهشگران و دانشجویان در پاریس برگزار می‌شود.

به گزارش «زیتون»، آشوری نخست با اشاره به زمینه و زمانه‌ی پیدایش تعبیر و مفهوم «جهان سوم» گفت: «این مفهوم پس از جنگ جهانی دوم پیدا شد و بر سر زبانها افتاد؛ با مطرح شدن دولت-ملت‌های مدرن با مدل اروپایی و پروژه‌های توسعه، کشورهای جهان سوم که قبلا «عقب‌مانده» خوانده می‌شدند به تدریج «توسعه‌نیافته» توصیف شدند و تمنای پیشرفت به صورت یک انگیزه‌ی اساسی روانی، اجتماعی و سیاسی در همه‌ی این جوامع ظاهر شد».


داریوش آشوری، سلسله نشست‌های نظری پاریس

آشوری به بستر شکل‌گیریِ دوگانه‌ی شرق و غرب پرداخت و گفت: «تمدن مدرن غربی که طی قرن‌های ۱۷، ۱۸ و ۱۹، نهادهای مدرن اقتصادی، اجتماعی و سیاسی را به وجود آورده بود و می‌خواست بقیه جهان را نیز زیر چتر خود بگیرد، در قرن ۱۹ به سراغ تمدن‌های آسیایی مانند هند و ایران آمد و مثلا هند، مستعمره‌ی انگلیس شد و جزء امپراطوری بریتانیا درآمد. اینجا بود که تمدن‌های قدیمی، اُبژه‌ی شاخه‌ای از علم در غرب شدند و دیگر به عنوان “دنیای شرقی” شناخته می‌شدند. در واقع، ذهنیت مدرن علمی اروپایی که همه‌ی عالم طبیعت را اُبژه‌ی مطالعه کرده بود و از سنگ‌های زمین تا ستارگان آسمان و همه‌ی اشکال زندگی و جوامع انسانی و خود انسان را اُبژه‌های علم می‌دید جوامع شرقی را هم همین‌گونه دید و علمی به نام اورینتالیسم (شرق‌شناسی) پدید آمد».

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50635