وقتی تابعیت خارجی به فرزندان مقامات «تحمیل» شد
«ژن های خوبِ» دو تابعیتی

زیتون:-سینا پاکزاد: مدیران دوتابعیتی بار دیگر موضوع درگیری برخی نمایندگان مجلس و وزارت اطلاعات شده اما نکته جدید این درگیری دوتابعیتی بودن «بسیاری» از فرزندان مقامات جمهوری اسلامی است.

کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در گزارش تحقیق و تفحص از «وضعیت افراد دوتابعیتی و دارای گرین‌کارت در حوزه مسئولان و مدیران ارشد» اعلام کرده که «بسیاری از فرزندان مسئولین به دلایل متعدد نظیر تحصیل و تولد، تابعیت دیگر کشورها را اخذ» کرده و« یا تابعیت سایر کشورها بر آنان تحمیل شده است».

در این گزارش به تعداد فرزندان مسئولین که تابعیت دیگر کشورها را اخذ کرده اند اشاره‌ای نشده است. پیش از این برخی از نمایندگان مجلس اعلام کرده بودند که سه تا چهار هزار نفر از فرزندان مقامات جمهوری اسلامی در خارج از کشور زندگی می کنند.

همچنین مشخص نیست که منظور این کمیسیون از«تحمیل» تابعیت به فرزندان مسئولین چیست.

براساس این گزارش، «بسیاری از فرزندان مسئولین بدون ترک تابعیت آن کشورها مشغول فعالیت‌های اقتصادی و یا کارمندی در آن کشورها هستند فرزندان مسئولین عالی رتبه‌ای، نظیر وزیر محترم امورخارجه، نفت و برخی از مشاوران و دستیاران رئیس‌جمهور تنها نمونه‌ای از این دست افراد هستند».

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50226

جمهوری اسلامی و قانون آهنین نخبه‌کُشی
ابوالفضل مظلوم‌زاده

قصه دور و دراز طرد نخبگان در ایران، مانند شبحی تاریخ این کشور را دوره کرده‌است. شاید اغراق‌آمیز نباشد اگر جمله «حسنک را به پای دار آوردند» را روایت همیشگی نخبگان در ایران بدانیم. حاج ابراهیم خان کلانتر شیرازی و خانواده‌اش بدست فتحعلی‌شاه به بدترین وضع ممکن قتل عام شدند. میراز ابوالقاسم قائم‌مقام فراهانی و امیرکبیر هم بدست محمدشاه و فرزندش ناصرالدین شاه. فردوسی، خیام، رودکی، ابن سینا و … از نمونه‌های قبل‌تر و محمد مصدق، مصداق بارز معاصر آن است.

به‌نظر می‌رسد اگر فرهنگ نخبه‌کُشی در ایران را آن‌چنان خاص تعریف کنیم که یکی بر دیگری بار نشود، یک پا در «استبداد» و یک پا در «نظام فرهنگی» داشته است. علیِ رضاقلی هم در کتاب «جامعه‌شناسی نخبه‌کُشی» می‌خواهد نشان دهد که «ساختارهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی تاب تحمل اصلاحات این بزرگان را نداشتند.» و با تغییر یک یا چندتن نمی‌توان تحولی ژرف در ساختارهای جامعه ایرانی رقم زد؛ چراکه روحیه «استبدادپروری» هر نوع نیروی محرک اصلاحی را بی‌تاثیر می‌کند و جان «نخبگان اصلاح‌گر» را می‌خشکاند. با این نظر بی‌دلیل نیست که ماروین زونیس، ویژگی‌های احساس ناامنی، بدبینی و بدگمانی، بی‌اعتمادی و سوء استفاده را خصلت‌های بارز «نخبگان سیاسی در ایران» می‌داند یا چنانکه دکتر حسابی می‌گوید:«جهان سوم جایی است که اگر در آبادی آن بکوشی، خانه‌ات ویران می‌شود.»

محققان و پژوهشگران هر یک فهرست بلندبالایی را از دلایل طرد نخبگان در جامعه ایرانی ارائه کرده‌اند که برخی بر ویژگی‌های روان‌شناختی، تعدادی بر دلایل جغرافیایی، تاریخی و تمدنی، و بعضی دیگر نیز بر ساختارها تاکید کرده‌اند که هر یک توان توضیحی یکسانی را ندارند و تعداد معدودی از یک نظام منطقی و قاعده‌مند برخوردار هستند. حقیقت این است که با پیدایش دولت‌های مدرن ملی، گسترش نظام بروکراسی، سربرآوردن ایدئولوژی‌های رنگارنگ، انقلاب‌های مدرن، احزاب و گروه‌های فشار، نظام‌های نمایندگی و در نهایت پیچیده‌شدن مناسبت‌های سیاسی-اجتماعی و تغییر قواعد و الگوی بازی‌های سیاسی، غالباً برخی از مطالعات خاصیت‌های خود را از دست داده‌اند و توضیح مسئله طردنخبگان از مجرای آن قابل تبیین نیست. مثل اینکه رفتارهای حسادت‌آمیز و تنگ‌چشمی انسان ایرانی را علت طرد نخبگان در زمان حاضر بدانیم. آن‌طور که پیروان این سنت، توضیح نخبه‌کُشی را به چنان بیتی حواله می‌دهند: «خامشی جستم که حاسد مرده پندارد مرا/ وز سر رشک و حسد کمتر بیازارد مرا» (بهار). این مسئله در مورد نظام ایدئولوژیک جمهوری اسلامی که مانند «ماشین چمن‌زنی، اجازه نمی‌دهد یکی سرتر از بقیه بماند»، بیشتر خود را نشان می‌دهد. در نظامی سیاسی که توجه به قانون آن‌چنان هم محلی از اعراب ندارد و امور مملکت از رهگذر ملاحظات ایدئولوژیک به جریان می‌افتد، طبیعی است که حقوق انسانی نیز به عنوان مقوله‌ای فراتر از منافع حکومتی مورد توجه قرار نگیرد. پس در توضیح جایگاه نخبگان سیاسی-فکری در چهل ساله اخیر نه آن‌چنان می‌توان به نظر «گردش نخبگانِ» پارهتویی دل خوش کرد و نه شیوه دموکراتیک گزینش نخبگان از مانهایم. بنابر قول محمود سریع القلم «ما حتی دولت نداریم!». بعد که جویا شدیم، منظورشان این بود که با تعدادی از افراد مواجه هستیم که در طول این چند دهه از پستی به پست دیگر رفته‌اند و در این دور بی وقفه می‌چرخند.


متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50231

ملکیان، دین‌داری و ذات‌گرایی
گفت‌وگو با سروش دباغ

زیتون– در سال‌های اخیر سروش دباغ در «بنیاد سهروردی» در شهر تورنتو، دوره های بازخوانی و بررسی آراء روشنفکران و متفکران تاثیرگذار معاصر ایران را برگزار کرده است. این مصاحبه ناظر به مباحث این دوره و ملاحظات انتقادی سروش دباغ دربارۀ آثار «مصطفی ملکیان» انجام شده است.

*****

جان هیک دینداری را «حرکت از خودمحوری به حقیقت‌محوری» می‌داند. اما این تعریف، که در آثار شما هم به آن اشاره شده، با «فهم عرفی» ما از مفهوم «دیانت» کاملا متفاوت است . فهم عمومی ما از دیانت به سرعت به «تعبد»و به همان معنای مد نظر مصطفی ملکیان، متمایل می‌شود نه حرکت از «خودمحوری به حقیقت‌محوری»،آیا اصلا ما مجاز هستیم برای فهم این واژگان و معانی به سراغ فهم عرفی برویم یا خیر؟ چرا؟
خرسندم که مجال گفت‌وگو درباره آرا و آثار روشنفکر محترم، جناب ملکیان، برایم فراهم شده است. در باب پرسش نخست‌تان، معطوف به تطور تعاریف دین، ابتدائاً از همان جایی که در آثار خود به سروقت مفهومی چون دیانت رفته‌ام آغاز می‌کنم. در باب مفاهیمی که در زمره مفاهیم برساخته اجتماعی‌اند، من به اقتفای ویگنشتاین متاخر قائل به شباهت خانوادگی‌ام؛ چنانکه به تفصیل در آثار گفتاری و نوشتاری خودم هم آورده‌ام. یعنی ما نهایتاً دین‌ها داریم؛ همان‌طور که لیبرالیسم‌ها و دموکراسی‌ها داریم. در مقاله «ذات دین؟» استدلال کرده‌ام که دین ذات یا تعریف به مثابه حد تام ندارد. اگر چنین باشد ما نهایتاً می‌توانیم از گوهرهای انحاء دینداری سخن بگوییم. یعنی برخلاف آنچه که در پرسش شما آمده، تعبد حداکثر نزد پاره‌ای از دینداران یا یک نوع دینداری محوریت دارد. اما ما دینداری‌های داریم که تعقل و یا تجارب باطنی و معنوی گوهر آن‌ها هستند. بدین معنا من نمی‌گویم تنها گوهر دین تبدیل مزاج از خودمحوری به حقیقت‌محوری است. این یک تصور و تلقی از گوهر دیانت یا غایت قصوای دیانت است. ما در وادی دیانت با گوهرهای مختلفی مواجهیم. یعنی دینداری متعبدانه یا – به تعبیر آقای سروش – معیشت‌اندیش داریم، دینداری فیلسوفانه یا متعقلانه داریم، دینداری عارفانه هم داریم. به این معنا ما در وادی دیانت با نوعی رنگارنگی مواجهیم. اگر چنین باشد، تقلیل دیانت به تعبد و کنش متعبدانه، خطای در تحلیل است و در حکم برقراری نوعی رابطه این‌همانی میان دینداری (یا دیانت) و تعبد است. به نظرم چنین رأیی به لحاظ دلالت‌شناختی و به لحاظ تجربی، گیر و گرفت دارد. من در مقاله «تعبد و مدرن بودن» کوشید‌ه‌ام توضیح دهم که چرا هم به لحاظ تجربی-پسینی و هم به لحاظ دلالت‌شناختی نمی‌توانیم رابطه این‌همانی میان دیانت و تعبد برقرار کنیم. اگر اشتباه نکنم، در آن مقاله اشاره‌ای به «شباهت خانوادگی» ویتگنشتاین نکرده بودم و این قصه بعدها برای من روشن‌تر شد. به هر حال بسته به تصویری که ما از چگونگی شکل‌گیری معانی واژگان و مفاهیم داشته باشیم می‌توانیم به سروقت تعبد برویم. و من اتفاقاً چون در این جاها ویتگنشتاینی‌ام، فهم عرفی را خیلی جدی می‌گیرم اما در عین حال مدلول و لازمه این سخن این نیست که ما در این عرصه با نوعی وحدت مواجهیم و – به قول شما – به سرعت می‌توانیم از دیانت به تعبد برسیم. من چنین درکی ندارم. قطعاً ما دینداری متعبدانه داریم اما اثبات شیء نفی ما عدا نمی‌کند و ما دینداری‌های غیرمتعبدانه هم می‌توانیم داشته باشیم و داشته‌ایم. یعنی هم نظراً متصور است هم عملاً دینداری غیرمتعبدانه داشته‌ایم؛ چه در ذیل آیین اسلام چه در ذیل آیین مسیحیت و توسعاً در حوزه ادیان ابراهیمی.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50191

آقای خامنه‌ای! کردید و نکردید
ابراهیم نبوی

جناب آقای خامنه‌ای!
به هم خوردن توافق برجام از سوی آقای دانلد ترامپ را به شما و سایر مسئولان کشور به قول آیت‌الله خمینی تبریک و تسلیت می‌گویم. تبریک می‌گویم به بخش اعظم دوستان شما و دشمنان ایران که رویای جنگ و سود بردن از آن همیشه آرزویشان بوده و سال‌ها در عصر ننگین احمدی‌نژاد خوردند و بردند و زور گفتند و مطمئن بودند فقط در بحران و ناامنی و ناآرامی کامروا می‌شوند و تسلیت می‌گویم به هزاران انسان فرهیخته و مدیران با لیاقتی مانند جواد ظریف و تیم کارشناسی او و بخش مهمی از اصلاح‌طلبان و اعتدال‌گرایان و ایران‌دوستان و حامیان جنبش سبز و بخش اعظم منتقدان حکومت که عاشقان ایران هستند.

اما به شما نمی‌دانم چه باید گفت. به آدمی که نه خودش می‌تواند تصمیم بگیرد و نه اجازه تصمیم گرفتن را به کسی می‌دهد. یک بار در زندگی‌تان به نقل از جواد ظریف به او گفتید که همه اختیار تصمیم‌گیری را به او واگذار می‌کنید( نقل به مضمون) و این شد تنها پیروزی سیاست خارجی جمهوری اسلامی. تنها پیروزی دیپلماسی ایران زمانی به دست آمد که شما در تصمیم‌گیری دخالت نکردید. و پس از آن تاب نیاوردید. این خودخواهی بی‌پایان و غرور شگفت‌انگیز شما اجازه نداد که از تیمی که نماینده خودتان بود حمایت کنید. کردید و نکردید. سگ‌های جنگ را رها کردید و دست‌های صلح را بستید. شد آنچه شد. نمی‌گویم که به تمامی شما و جناح شما مقصرند، دانلد ترامپ، عربستان سعودی و اسرائیل بازی سیاست را به آنجا کشاندند که حالا دیگر شما، ما و همه ایران در تله دشواری گرفتارند، و گرفتاریم.

در این میان مردم کشور هر چه می‌توانستند برای ایران کردند. در انتخاب دو گروه سیاست‌‌مدار جنگ‌طلب( جلیلی، قالیباف و ولایتی) و صلح‌طلب( روحانی) در ۱۳۹۲ سیاست صلح را انتخاب کردند؛ علیرغم همه انتقاداتی که به روحانی داشتند، و در سال ۱۳۹۶ علیرغم همه دشواری‌ها بر انتخاب صلح صحه گذاشتند. به زور خواستید نمایندگان علیل و ذلیل نورچشمی‌تان را به مجلس بفرستید، با سیاست‌های هاشمی؛ آن پیرمرد محترم سیاست ایران- که سال‌ها اشتباهش را با سال‌ها رفتار درست جبران کرد- و خاتمی و روحانی ترکیب دو مجلس حداقل طوری شد که شما بدانید مردم شما را و فکر شما را نمی‌خواهند. لیست امید اگرچه ناامیدمان کرد، اما نشانه انتخاب صلح و امید توسط مردم بود. مردم با معرفت رای دادند، اگر چه آن عارف هم به مردم بی‌معرفتی کرد، اما این از گناه مردم نبود.

بگذارید تعبیری در مورد خودم به کار ببرم که برای خودم توهین‌آمیز است ولی گویای وضعیت ماست.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50261

‌ ایران؛ متحدِ جنگ، مغضوبِ صلح

زیتون-مهسا محمدی: هنوز ۲۴ ساعت از اظهارنظر کلی رییس‌جمهوری روسیه درباره ضرورت خروج نیروهای خارجی از سوریه نگذشته بود که نماینده ویژه او در امور سوریه موضع این کشور در برابر ایران را هم روشن کرد و گفت که این موضوع شامل «نیروهای ایرانی و حزب‌الله لبنان» نیز می‌شود.

این اظهارات در کنار سایر تحرکات این دو کشور دوست، همسایه و متحد جمهوری اسلامی که این روزها تا حدی برایش ساز مخالف می‌زنند، معنادار شده است.

می‌توان نشانه‌هایی از چرخش ‌سیاستمدارانه متحدان ایران را در چند وقت اخیر دید از جمله؛ دیدار نتانیاهو و رییس‌جمهوری روسیه در آستانه خروج آمریکا از برجام، سکوت معنی‌دار سوریه درباره موشک‌باران اسرائیل از خاک این کشور که اسرائیل آن را به ایران نسبت داد و ایران قویا آن را تکذیب کرد و بالاخره اظهارنظر نقل شده در روز سه شنبه از معاون وزیر خارجه روسیه که گفته بود حفظ توافق هسته‌ای ایران بدون اینکه تهران امتیازات جدیدی واگذار کند، غیرممکن خواهد بود.

البته ریابکوف بعد از انتشار این اظهار نظر در گفت‌وگو با ایرنا این خبر را تکذیب کرد.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50367

همیشه راهی هست
ملیحه محمدی

عنوان نوشته‌ام را از صدیقه وسمقی عزیز و کتاب آموختنی‌اش تحت همین نام که حاصل ِ تجربه او در اولین شورای شهر تهران است، وام گرفته‌ام . او خود شخصا از دل همه سنگلاخ‌هایی که در مقابل زندگی سیاسی و اجتماعی و حتی سلامتی‌اش قرار داشت همیشه راهی برای رفتن، ادامه دادن و یعنی «ماندن» یافته است. عنوان «همیشه راهی هست » را از این جهت برداشته‌ام تا در مقابل دو گونه از راهکارهایی که پس از خروج امریکا از برجام و حتی قبل از ان، از جانب اپوزیسیون ایرانی به‌ویژه در خارج از کشور به حکومت ایران پیشنهاد می‌شود، قرار بدهم، زیرا که این پیشنهادها به گمان من عموما یا جانب افراط را رفته‌اند یا تفریط را پیشه می‌کنند و از منظر سیاسی در یکی از دو وجه تسلیم مطلق و یا مقابله‌ی حاد جا دارند.

به ترتیبی که در مقاله پیشین و همین‌جا اشاره کردم که عده‌ای از دوستان قبل از اعلام ترامپ و بدون آنکه پیشنهادی از جانب او یا حتی اتحادیه اروپا طرح شود، توصیه کردند که ایران برای مذاکره در باره موشک‌های نظامی‌اش با اروپا مذاکره کند. عده‌ای پیشنهاد کردند ایران سریعاً از سوریه خارج شود؛ و برخی در همین میانه معرکه به رسمیت شناختن اسرائیل و حتی مذاکره با ان را طریق حفظ برجام و رفع خطر از کشور نشان می‌دادند.

از سوی دیگر و در مقابل تعدادی به مراتب کم شمارتر راه تلافی‌جویانه مثل خروج متقابل از برجام، از سرگیری غنی‌سازی با درجات بالا و یا حتی خطرناکتر از ان، تقویت برد موشک‌ها را مطرح می‌کنند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50389

آیا «نهضت» ادامه دارد؟
فرزانه بذرپور

پنجاه و هفت سال از بهار سال ۴۰ که «نهضت آزادی ایران» اعلام موجودیت کرد، می‌گذرد و گرچه بیش از نیم قرن گذشته و روزگار هزار واقعه از سر گذرانده و در ایران رژیم شاهی به جمهوری اسلامی و امروز به ولایی مبدل شده اما انکار نمی توان کرد که آن آزادی که بنیان‌گذاران نهضت در دل داشتند و مثل نام خانوادگی برگزیدند، هنوز و همچنان در افق دورِ آرزو و امید است.

نهضت آزادی ایران تنها حزب قدیمی مانده در وطن است که همچنان سازمان و پیروانش در ایران هستند و با دست خالی و بسته هنوز کاری می کنند و سخنی می گویند و زندان می روند و رنجِ قرن بر دوش می کشند.
تاریخ نهضت آزادی ایران را نمی توان به خاطره ای حزبی فروکاست که حکایت عمر چندین نسل است در مبارزه با استبداد و خودکامگی.

نهضت آزادی یک حزب دست‌ساز حکومتی نیست، درست که نقشی در انقلاب داشته است اما حفظِ نظام را اوجب واجبات نمی داند. نهضت آزادی‌ها مسلمانان قبل از انقلاب هستند و اسلام متحجر فقهی و اسلام ایدئولوژیک زده را قبول ندارند و در همین نگاه انسانی و دموکراتیک به اسلام از مخالفان قدیمی ولایت فقیه هستند.
نهضت آزادی به گواه بیانیه ها و عملکرد پنجاه ساله‌اش، حزبی ایرانی و سپس مسلمان است و منافع ملی مبتنی بر دولت-ملت را بر مواهب امت اسلامی و کشورهای اسلامی ترجیح می دهد.

با چنین پیشینه‌ای گام نهادن نهضت آزادی در راه اصلاح‌طلبی و اعتدال‌گرایی حکومتی که محمدرضا عارف و سید محمد خاتمی از رهپویان آن هستند، بسی بی‌سلیقگی است.

نهضت آزادی ایران هرگز در مقام توجیه‌ رفتار سیاسی حاکمان برنیامده، بلکه در مقام ناصح مشفق و بی اعتنا به جو زمانه و زنده باد و مرده بادها حقیقت را بی مصلحت اندیشی، آشکارا گفته است. از همین است که شاخصین نهضت آزادی ایران؛ بازرگان، سحابی و طالقانی از معدود شهره گان سیاسی هستند که هنوز هم مردم ایران ذکر خیری از ایشان می کنند و عجیب اینکه در زمانه پر آشوبی که اشخاص کاریزمایی چون آیت الله خمینی از قله محبوبیت فرو می افتند، بانیانِ نهضت آزادی اگرچه برای همراهی با انقلاب سرزنش می‌شوند اما همچنان به پاس مقاومتشان در برابر استبداد محترم هستند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50425

پرسش از مشروعیت سیاسی خلافت معاویه
حسن یوسفی‌اشکوری

جستارهایی در تاریخ هفتاد سال نخست اسلام – جستار سی و دوم

درآمد
در فصل مربوط به دوران خلافت بیست ساله معاویه نیز فرازهای پرچالش کم نیست ولی در این میان دو بخش را برگزیده‌‌ام که در این سلسله جستارها با شما در میان بگذارم. نخستین آن تأملی در باره مشروعیت سیاسی خلافت معاویه است. هر چند شاید اصل ماجرا چندان مبهم و چالش‌‌برانگیز نباشد ولی از آنجا که عموم شیعیان، ضمن دفاع و حمایت از صلح امام حسن، مشروعیت سیاسی خلافت و امارت او را مشروع و مجاز نمی‌‌دانند، از این رو در این جستار در این باب اندکی درنگ و تأمل رواست. دوم «داوطلبانه» بودن صلح و انتقال خلافت به معاویه به دست امام حسن.
متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50193

محاکمه غیر علنی و صدور حکم ده‌ها درویش
زندان طولانی‌مدت، شلاق و تبعید

زیتون-سینا پاکزاد: حدود ۱۰ روز پس از آغاز محاکمه غیر علنی دراویش گنابادی، گزارش‌ها حکایت از صدور حکم‌های زندان طولانی مدت برای تعدادی از آن‌ها دارد.

براساس گزارش‌ها روزانه چندین درویش گنابادی به دادگاه اعزام می‌شوند و برای ۴۰ نفر از آنان حکم‌های زندان، شلاق و تبعید صادر شده است.

از جمله دادگاه انقلاب سه درویش زندانی را مجموعا به ۱۶ سال زندان و تبعید محکوم کرده است.

براساس نوشته‌های تعدادی از دراویش گنابادی، بهنود رستمی و احمد براکوهی هر کدام به ۷ سال و حمید عشایری به دو سال زندان محکوم شده‌اند.

احمد براکوهی همچنین به تبعید به سیستان و بلوچستان محکوم شده‌ است. وی یک چشم خود را در درگیری با نیروهای امنیتی و لباس شخصی در خیابان پاسداران از دست داده بود.

به این ترتیب گویا جمهوری اسلامی قصد دارد که اعتراض‌های دروایش گنابادی را نیز مانند دیگر گروه‌ها با حکم‌های سنگین حل کند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50480

پومپئو و ترامپ؛ ایران و «فرماندهانِ بیزانسی»
طاها پارسا

از متن:
ارتش بیزانس یک شهر را محاصره کرده است. فرماندهان بیزانسی هر کدام بخشی از ارتش را رهبری کرده و در جاهای مختلف اطراف شهر مستقر هستند. فرماندهان باید در مورد حمله به شهر یا عقب‌نشینی تصمیم‌گیری کنند. بعضی از فرماندهان میل به حمله و بعضی هم تمایل به عقب‌نشینی دارند. برای ارتش بیزانس مهم است که همه‌ی فرماندهان به یک تصمیم واحد برسند زیرا اگر بعضی از آن‌ها عقب‌نشینی کنند، فرماندهان گروه‌های حمله‌کننده شکست خواهند خورد و بخشی از ارتش از بین خواهد رفت، چون از پشتیبانی بقیه برخوردار نیستند و تعداد و موقعیت آن‌ها برای پیروزی کافی نیست.

در این وضعیت، خطر و مسئله اصلی «فرماندهان بیزانسی» هستند، خطری که ارتش بیزانس را تهدید می‌کند و خسارت آن از یک «حمله‌‌ی مشترک» یا یک «عقب‌نشینی هماهنگ» بیشتر است.

فساد، فریب و دروغ طبقه حاکم را در برگرفته و لذا حل «مسئله فرماندهان بیزانسی» و هماهنگی میان فرمانده‌ها به آسانی ممکن نیست. دست‌کم دو مشکل اساسی برای حل این مسئله وجود دارد. مشکل اول وجود فرماندهان خائن است که قصدشان بر هم زدن هماهنگی میان ارتش بیزانس است. آن‌ها ممکن است به گروهی از فرماند‌هان پیام بدهند که باید حمله کنیم و به گروهی دیگر بگویند که عقب‌نشینی بهترین کار است. به این ترتیب هماهنگی میان فرماندهان از بین رفته و توهم‌ِ هماهنگی جای آن را خواهد گرفت. مشکل دوم ارتش، دوری فرماندهان از یکدیگر و قابلِ اعتماد نبودن پیک‌های پیام‌رسان است، به‌نحوی که پیک‌ها ممکن است به مقصد نرسند و یا پیام نادرستی را منتقل کنند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50515

نگرانی‌های دلواپسان از اجرای مقررات گروه ویژه اقدام مالی
تحویل قاسم سلیمانی، ممنوعیت کمک به حزب‌الله

زیتون-حسام فریدنی: «اگر لایحه الحاق ایران به کنوانسیون بین‌المللی مقابله با تأمین مالی تروریسم تصویب شود، باید قاسم سلیمانی را به آمریکا تحویل دهیم». این استدلال مخالفان این لایحه است که روز سه‌شنبه جلسه علنی مجلس را برای دقایقی به هم ریختند.

علی لاریجانی، رئیس مجلس، ابتدا در برابر این فریادها مقاومت کرد و گفت که «با زور نمی‌شود نظراتتان را القا کنید. شما نقد و اعتراض دارید بگذارید صحبت شود».

در نهایت اما لاریجانی تسلیم شد و پیشنهاد کرد که این لایحه به کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی ارسال و دو هفته دیگر در دستور کار مجلس قرار گیرد؛ اقدامی که به تعبیر برخی نمایندگان با هدف جلب رای اعضای جبهه پایداری در انتخابات هیئت رئیسه انجام شد؛ انتخاباتی که چند روز دیگر برگزار می‌شود.

در همین حال محمود صادقی، نماینده تهران، در توئیتر خود نوشت: «برداشت بسیاری از نمایندگان این بود که هدف رییس مجلس از پذیرش پیشنهاد ارجاع کنوانسیون مبارزه با تأمین مالی تروریسم به کمیسیون امنیت ملی و تعویق دو هفته‌ای آن، نگاه او به انتخابات هیأت رییسه در هفته آینده بود».

حسین علی‌حاجی دلیگانی، احد آزادی‌خواه، عباس گودرزی، محمد جواد ابطحی و نادر قاضی‌پور با در دست داشتن پلاکاردهایی این لایحه را «استعماری» خواندند.

این نمایندگان در مجلس حرکت و دو پلاکارد با این مضمون را در دست داشتند «ملت غیور ایران از پذیرش هر پیمان استعماری بیزار است»، «ملت ایران ما را نخواهد بخشید اگر این لایحه استعماری را مصوب کنیم».

در واکنش به این اعتراض‌ها علی لاریجانی، رئیس مجلس، اعلام کرد که رهبر جمهوری اسلامی دربارهٔ این لایحه «نظری نداده» است و مجلس و دولت باید خود دربارهٔ این لایحه تصمیم بگیرند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50550

آیا «تمومه ماجرا»
اصلاحات، اصلاحاتِ ساختاری یا براندازی

زیتون-سحرنصیری :۲۱ سال پس از ۲۱ میلیون رای محمد خاتمی بار دیگر دستاوردهای اصلاحات مورد پرسش و گفت‌وگو قرار گرفته؛ دستاوردهای که برخی آن را هیچ ‌و ناچیز می‌شمارند و برخی قابل توجه.

بیش از دو دهه از فعالیت جریان مشهور به اصلاحات در ایران می‌گذرد، جریانی که توانست با وعده احیای اصول مندرج در قانون اساسی، حاکمیت قانون و گشایش نسبی در فضای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور، بیش از ۸۰ درصد واجدین شرایط رای‌دهی را پس از سال‌ها انفعال به پای صندوق‌ها بکشاند.

اما روندی که در ابتدا بسیارپر شتاب پیش می‌رفت، پس از گذشت ۲۱ سال، از نظر برخی از تحلیل‌گران ناکارآمد شده است.

پس از افت‌و‌خیز‌های جریان اصلاح‌طلبی، هشت سال دوران افول و حوادث پس از انتخابات ۸۸ ، حسن روحانی با شعار رفع حصر، اجرای حقوق شهروندی و بهبود فضای معیشت و حل مساله هسته‌ای، توانست بسیاری از احزاب اصلاح‌طلب را با خود همراه کند و دو بار در سال های ۹۲ و ۹۶ بر کرسی ریاست‌جمهوری تکیه زند.

مردم نیز به جبران قهر سال ۸۴ خود و با درخواست تَکرار خاتمی به لیست امید رای دادند و توانستند کلیه نهاد‌های انتخابی را از آن این جریان کنند.

اما نمایندگان منتخب جریان اصلاح‌طلب با گذشت پنج سال، هم‌چنان از عمل به وعده‌های خود باز مانده‌اند.

پروژه برجام با تصمیم جدید ترامپ به نظر شکست خورده می‌آید، ارز و ریال در بحران به سر می‌برند، اقتصاد هم‌چنان بی‌ثبات است، حصر هم پابرجاست و فضای سیاسی امکان تنفس ندارد.

متن کامل در زیتون:

http://zeitoons.com/50595

تنها 10 درصد وکلا «مورد اعتماد» قوه قضائیه هستند
پروژه حذف وکلای مستقل از پرونده‌های سیاسی و امنیتی

زیتون-پریا منظرزاده: پس از حدود سه سال تلاش برای محدودسازی پذیرش پرونده های سیاسی توسط وکلای مستقل، قوه قضائیه به تازگی فهرست وکلای مورد تائید برای مرحله تحقیقات مقدماتی پرونده های سیاسی و امنیتی را در اختیار دادسراهای تعدادی از استان‌ها قرار داده است.

قانون جدید آیین دادرسی کیفری ایران که از اول تیرماه ۱۳۹۴ به اجرا گذاشته شد، تبصره ای در ماده ۴۸ دارد که در آن آمده است:« جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور و همچنین سازمان یافته که مجازات آنها مشمول ماده ۳۰۲ این قانون است، در مرحله تحقیق مقدماتی، طرفین دعوی وکیل یا وکلای خود را از میان وکلای رسمی دادگستری که مورد تایید رییس قوه قضاییه باشند انتخاب می کنند».

این روند به معنای آن است که تا زمان رسیدن پرونده به دادگاه، وکلای مستقل به آن دسترسی ندارد.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50638

به وقتِ «ایران»
محمد رهبر

محمد جواد ظریف در جلسه غیر علنی مجلس، برجام را بیمار رو به موتی دانست که در آی‌سی‌یو افتاده و هر لحظه بیم فوتش می‌رود. اما این وصف بیشتر به نظام جمهوری اسلامی شبیه است که این روزها به وضعیتِ بی‌زمانی رسیده و با گردش بی‌امان عقربه‌ها مواجه شده است.

وضعیت نظام در وانفسای بحران‌های متنوع داخلی و خارجی به شطرنج‌بازی شبیه است که هر چند هنوز مهره دارد و امکان حرکت، اما ساعتِ شطرنج به نفعش نیست و هر لحظه ممکن است که وقتِ بازی پیش از مات و پات، تمام شود.

جمهوری اسلامی در شرایطی است که توان برنامه‌ریزی و زمان‌بندی را از دست داده است. با خروج آمریکا از برجام و با اینکه هنوز کمتر از ۱۰۰ روز تا اجرای تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا مانده است، شرکت‌های بزرگ و کوچک اروپایی از ایران گریخته‌اند. به نظر می‌رسد که تلاش‌ها برای تضمین‌گیری از اروپا آن‌چنان که آقای خامنه‌ای می‌خواهد، بی‌سرانجام بوده است. اروپایی‌ها حاضرند در برجام بمانند، اما چه حاصل که شرکت‌های اروپایی بین‌المللی هستند و با سهام‌داران آمریکایی و منافعی که در آمریکا دارند، حاضر به سرمایه‌گذاری در ایران نیستند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50633

داریوش آشوری: دنیای مدرن، تسلیمِ زبان نشد
«موقعیت جهان سومی» در «سلسله نشست‌های نظری پاریس»

زیتون: «موقعیت جهان سومی» عنوان گفتاری بود که داریوش آشوری برای یکی از «سلسله نشست‌های نظری پاریس» برگزید؛ این زبان‌شناس ایرانی، مهمان این دورهمیِ نظری بود که پایان هرماه با حضور جمعی از پژوهشگران و دانشجویان در پاریس برگزار می‌شود.

به گزارش «زیتون»، آشوری نخست با اشاره به زمینه و زمانه‌ی پیدایش تعبیر و مفهوم «جهان سوم» گفت: «این مفهوم پس از جنگ جهانی دوم پیدا شد و بر سر زبانها افتاد؛ با مطرح شدن دولت-ملت‌های مدرن با مدل اروپایی و پروژه‌های توسعه، کشورهای جهان سوم که قبلا «عقب‌مانده» خوانده می‌شدند به تدریج «توسعه‌نیافته» توصیف شدند و تمنای پیشرفت به صورت یک انگیزه‌ی اساسی روانی، اجتماعی و سیاسی در همه‌ی این جوامع ظاهر شد».


داریوش آشوری، سلسله نشست‌های نظری پاریس

آشوری به بستر شکل‌گیریِ دوگانه‌ی شرق و غرب پرداخت و گفت: «تمدن مدرن غربی که طی قرن‌های ۱۷، ۱۸ و ۱۹، نهادهای مدرن اقتصادی، اجتماعی و سیاسی را به وجود آورده بود و می‌خواست بقیه جهان را نیز زیر چتر خود بگیرد، در قرن ۱۹ به سراغ تمدن‌های آسیایی مانند هند و ایران آمد و مثلا هند، مستعمره‌ی انگلیس شد و جزء امپراطوری بریتانیا درآمد. اینجا بود که تمدن‌های قدیمی، اُبژه‌ی شاخه‌ای از علم در غرب شدند و دیگر به عنوان “دنیای شرقی” شناخته می‌شدند. در واقع، ذهنیت مدرن علمی اروپایی که همه‌ی عالم طبیعت را اُبژه‌ی مطالعه کرده بود و از سنگ‌های زمین تا ستارگان آسمان و همه‌ی اشکال زندگی و جوامع انسانی و خود انسان را اُبژه‌های علم می‌دید جوامع شرقی را هم همین‌گونه دید و علمی به نام اورینتالیسم (شرق‌شناسی) پدید آمد».

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50635

تکرار یک تجربه پس از یک دهه
حاکمیت حقیقی، براندازی مجازی

زیتون-مهسا محمدی: این روزها فضای توئیتر فارسی به خط مقدم منازعات سیاسی مجازی در ایران بدل شده است؛ توئیترِ فیلتر شده در ایران که پیش از این کمتر محل عبور نیروهای انقلابی و تندروهای درون حکومت و جولان‌گاه مخالفان نظام بود.
اصلاح‌طلبان درون و بیرون نظام هم هر از گاهی حرف‌های غیرقابل چاپ در مطبوعات‌شان را در آنجا توئیت می‌کردند تا ناگفته نماند.

با این وجود در طی یکی دو سال اخیر با گسترش روزافزون استفاده از شبکه‌های اجتماعی و مشاهده تاثیر آن در یکی دو انتخابات اخیر ایران، اصول‌گرایان نتوانستند از وسوسه استفاده از این ابزار کارآمد برای مبارزه با مخالفان بگذرند، لباس رزم پوشیدند، هراز گاهی شهادتین‌شان را توئیت می‌کنند و به شوخی و جدی هیات توئیتری‌های مقیم شهرهای مختلف به راه انداخته‌اند.

از آن سو نیز صف‌های «براندازان» و اصلاح‌طلبان متشکل‌تر و آماده به رزم‌تر شد.

متناسب با این که موضوع دعوا چه باشد اتحادهای موقتی‌ میان این سه گروه شکل می‌گیرد و گاهی مواضع‌شان به هم نزدیک می‌شود، اما اغلب سازش‌ناپذیرند و در حال تلاش برای ترند کردن هشتگ خود.

بازی چنان جذاب است که به جز کاربران عادی و با نا‌م‌های مستعار، بازیگران حقیقی عرصه سیاست را هم به درون کشیده و توئیتر را به محل تک و پاتک آنان بدل کرده است.
....
....

اما اتفاقی که در این میان می‌افتد این است که به دنبال این هشتگ‎زنی‌ها اساسا به نظر می‌رسد که بازی عوض شده و براندازان و اصلاح‌طلبان به جای هدف گرفتن آن «ساختار حقیقی صلب» یکدیگر را هدف می‌گیرند و در این میان هر از گاهی یکدیگر را به فیک بودن و بات و ربات بودن متهم می‌کنند و داغ شدن هشتگ‌ها را توطئه و برنامه می‌دانند.

اصلاح‌طلبان، تندروی‌های براندازان از یک سو و اصولگرایان از سوی دیگر را دو لبه قیچی‌ای می‌دانند که تیز و برا در کار نابودی ایران و‌ اصلاحات است.

براندازان هم اصول‌گرایان را صاحبان نظام و اصلاح‌طلبان را سوپاپ اطمینان حکومت برای حفظ قدرت دانسته و می‌گویند اگر یکی از این‌ها نبودند، براندازی حکومت تا الان ممکن شده بود.

و جالب این‌که اصولگرایان هم اصلاح‌طلبان و براندازان را دو روی یک سکه می‌دانند و معتقدند براندازان حرف دل اصلاح‌طلبان را می‌زنند و هر از گاهی به یارگیری این دو گروه از هم و اصلاح‌طلبانی که به تدریج برانداز شده‌اند اشاره می‌کنند.

حجاریان در گفت‌وگو با شرق در ادامه تلاش برای توصیف وضعیت فعلی با یادآوری خاطره ای از کیومرث صابری (گل آقا) می‌گوید:«عده‌ای هشتگ براندازم را ساخته‌اند و اصلاح‌طلبان را سوپاپ اطمینان می‌خوانند. گل آقا نیز به‌دلیل مطالب و کاریکاتورهایش با چنین اتهامی مواجه بود و پاسخ می‌داد، قبول ما سوپاپ اطمینان، اما کو بخار؟».

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50687

ناصر ملک‌مطیعی؛ هنر علیه استبداد
هادی حکیم‌شفایی

با در گذشت ناصر ملک ‌مطیعی، بازیگر قدیمی و سرشناس سینمای ایران، نه تنها موج گسترده‌ای در حمایت از هنر و این هنرمند محبوب ایرانی به پاخاست و سیلی از ابرازِ احساسات میان دوست‌داران این بازیگرِ قدیمی سینما، هنرمندان و چهره‌های ورزشی، در شبکه‌های اجتماعی شکل گرفت، بلکه همان‌طور که پیش‌بینی می‌شد، آتش دیگری در حافظه سیاسی/ نوستالژیک مردم ایران شعله گرفت.

آقای ملک ‌مطیعی که ۸۸ سال داشت، در چند روز گذشته به علت مشکلات تنفسی و کلیوی در بیمارستان بستری شده بود. فعالیت‌های ناصر ملک‌مطیعی با انقلاب سال ۵۷ متوقف شده بود. او پس از انقلاب و تغییر شرایط، نتوانست به فعالیت‌های سینمایی خود ادامه دهد و فیلم «برزخی‌ها» به کارگردانی ایرج قادری که سال ۱۳۶۱ ساخته شد تنها یک استثنا بود. این فیلم که مدت کوتاهی روی پرده بود، با اعتراض گروهی از مخالفان، نمایش آن متوقف شد. پس از «برزخی‌ها»، ملک ‌مطیعی دیگر اجازه فعالیت در سینمای ایران را نیافت تا سال ۱۳۹۲ که در فیلم «نقش نگار» با کارگردانی علی عطشانی نقش‌آفرینی کرد. درگذشت این هنرمند، فقط به تجلیل از هنر و فرهنگ محدود نشد بلکه خیلی سریع، واکنش های اجتماعی و سیاسی صاحب نظران و مردم را با خود همراه ساخت.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50751

یک هفته اعتصاب پس از 40 سال
ادامه‌ی اعتصاب بی‌سابقه کامیون داران

زیتون-مریم تاوار:اعتصاب سراسری کامیون‌‌داران در ایران هم‌چنان ادامه دارد و روز شنبه گروهی از رانندگان اتوبوس‌های شهری نیز به این اعتصاب پیوستند.

در همین حال تعدادی از نمایندگان مجلس روز یک‌شنبه در تذکری اعلام کردند که نابسامانی در برنامه‌ریزی برای احیای حقوق رانندگان بین شهری و کامیون‌داران موجب شده است بیش از ۵۰۰ هزار راننده در سطح کشور اظهار نارضایتی و برخی از انان تجمع کنند.

به گفته این نمایندگان، ادامه روند فعلی موجب می‌شود معیشت بیش از دو میلیون نفر به خطر بیفتد.

اعتصاب کامیون‌داران به این شکل گسترده در دهه‌های اخیر بی سابقه بوده است.

کارکنان بخش حمل و نقل جاده‌ای روزهای آغازین خرداد ماه در تهران و بسیاری از شهرهای کوچک و بزرگ ایران در اعتراض به شرایط صنفی خود دست به اعتصاب گسترده زدند.

آنها علت اعتراض خود را بی‌توجهی مسئولین نسبت به خواسته‌هایشان و تطابق نداشتن هزینه‌های حمل بار با میزان تورم موجود در کشور اعلام کردند.
افزایش حق بیمه رانندگان جرقه حرکت اعتراضی کامیون‌داران بود.

اعتصاب کامیون‌داران از سه‌شنبه اول خرداد ۹۷ در استان‌های قزوین، لرستان، آذربایجان شرقی، مازندران و چند استان دیگر با خودداری از حمل بار آغاز شد و سپس گسترش یافت.

با پیوستن کامیون‌های تانکر به این اعتصاب چندین جایگاه سوخت بنزین از مدار سوخت‌رسانی خارج شدند و کمبود گازوئیل در تهران و کمبود بنزین به ویژه در اراک، شیراز و چند شهر دیگر استان فارس سبب شد تا صف‌های دراز خودروها در برابر جایگاه‌های توزیع سوخت در این شهرها تشکیل شود اما همزمان گزارش‌‌هایی نشان داد که ماموران با اسکورت برخی کامیون‌ها سعی در تامین بنزین این شهرها داشتند.
متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50725

پیمان‌شکنی آمریکا و انتقال سفارت به بیت‌المقدّس

طرح‌ پیشنهاد شناسائی بیت‌المقدّس به عنوان پایتخت اسرائیل، که تاریخ و جغرافیا و سوابق فلسطین و حقوق فلسطینی‌ها و ملاحظات دیگر ملّت‌ها و جنگ‌هاشان بر سر فلسطین و بیت‌المقدّس و همچنین، به زور و تجاوز کشور شدن اسرائیل را به‌کلّ نادیده اِنگاشته بود؛ بر این اساس که هر کشور مستقل‌اِی حقّ تعیین پایتخت خود را دارد و اسرائیل از سال ۱۹۵۰ بیت‌المقدّس را پایتخت خود اعلام کرده است ، در ۱۳ اُکتبر ۱۹۹۵ توسط «باب دُل» (Robert Joseph Dole) سناتور جمهوری‌خواه کنزاس که رهبر اکثریّت سنای وقت بود، مطرح شد. همچنین، بر این اساس که از زمان جنگ شش روزه ۱۹۶۷ هر دو بخش غربی و شرقی بیت‌المقدس تحت تسلّط و اداره اسرائیل بوده است، شناسائی کلّ بیت‌المقدّس را به عنوان پایتخت اسرائیل عرضه نمود. این طرح که در ۲۳ اکتبر به تصویب کنگره رسیده بود، در ۲۴ اکتبر ۱۹۹۵ (۲ آبان ۱۳۷۴) با ۹۳ رأی موافق و ۵ رأی مخالف و یک ممتنع به تصویب سنا رسید، و در همان روز با ۳۷۴ رأی موافق و ۳۷ رأی مخالف و تعدادی غایب و ممتنع، به تصویب نهائی کنگره رسید. این مصوبّه پس از طی فرصت قانونی اِمضاء یا وِتوی رئیس جمهور وقت، نهایتاً بدون اقدام‌اِی از سوی بیل کلینتون در ۸ نوامبر قانون شد، که تا ۳۱ می ۱۹۹۹ به اجرا در آید. امکان قانونی آن مصوبّه که رئیس جمهور را به دلایل امنیّت ملّی مجاز به نادیده گرفتن آن قانون برای شش ماه و تجدید مکرّر این امکان می‌کرد، موجب شد که کلینتون و بوش و اُباما هر شش ماه یکبار آن قانون را نادیده گیرند.
ریاست‌جمهوری «دانلد تِرامپ» (ژانویه ۲۰۱۷) در حالی آغاز شد که دخالت‌ روسیّه در انتخاب وی محرز شده بود و احتمال ارتباط ترامپ و ستاد انتخاباتی‌اَش با روسیّه در این امر، سؤال تعیین‌کننده‌اِی بوده است. او که طی سخنرانی مبارزات انتخاباتی‌‌اَش در مجمع AIPAC (21 مارچ ۲۰۱۶) تغییر مکان سفارت آمریکا از تل‌آویو به بیت‌المقدس را وعده داده بود، در ۵ جون ۲۰۱۷ (۱۵ خرداد ۱۳۹۶) از حقّ خود برای تعلیق قانون انتقال سفارت گذشت، و سنا ضمن قطعنامه‌اِی در گرامی‌داشت پنجاهمین سال «یکپارچه شدن بیت‌المقدّس»، رئیس‌جمهور و مراجع قانونی را به اجرای قانون انتقال سفارت به بیت‌المقدّس فرا خواند. این قطعنامه، بدون رأی مخالف به تصویب ۹۰ سناتور حاضر از صد سناتور رسید. ترامپ در اواخر اوّلین سال ریاست جمهوری‌اَش در ۶ دسامبر ۲۰۱۷ (۱۵ آذر ۱۳۹۶) تصمیم آمریکا در انتقال سفارت‌ به بیت‌المقدّس را اعلام کرد، که بسیاری از کشورها را برآشفت. در ۲۱ دسامبر۲۰۱۷ (۳۰ آذر ۱۳۹۶) ترکیه و یمن قطعنامه (A/ES10/L.22) را در جلسه فوق‌العاده مجمع عمومی سازمان ملل طرح کردند که وضعیّت بیت‌المقدّس به عنوان پایتخت اسرائیل را «باطل و بی‌اثر» (null and void) اعلام کرده، و از همه کشورها خواسته بود که از گشودن سفارت در آن‌جا خودداری کنند. این قطعنامه که شناسائی بیت‌المقدّس به عنوان پایتخت اسرائیل را به‌ ضدّ روند صلح بین اسرائیل و فلسطین ارزیابی کرده بود، با ۱۲۸ رأی موافق و ۹ رأی مخالف (آمریکا و اسرائیل و هفت کشور از وابسته‌گان به آمریکا و اسرائیل چون گواتمالا و شش کشور کوچک) و ۳۵ ممتنع و ۲۱ غایب به تصویب رسید.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50833

تاریخچه مواجهه آیت‌الله خامنه ای با دانشجویان منتقد
سهمیه انتقاد دانشجویی؛ هر سه سال یک‌ نفر

زیتون-فائزه مهرابی: در۹ سال گذشته سه دانشجو فرصت بیان سخنان انتقادی در دیدار با رهبر جمهوری اسلامی را یافته‌اند.

سحر مهرابی، محمد علی کامفیروزی و محمود وحیدنیا سه چهره‌ای هستند که پس از سال ۸۸ سخنانشان در نشست با رهبر جمهوری اسلامی خبرساز شده است.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/50844