روایت مهدی کروبی از حذف محدودیت‌های «رهبر موقت»
«شوخی» هاشمی‌رفسنجانی با مجلس خبرگان

زیتون- سولماز ایکدر: اندکی بیش از سی سال از آغاز دوران «رهبری مطلق» سیدعلی خامنه‌ای می‌گذرد، اما هم‌چنان وجه‌‌هایی تاریک از نحوه انتخاب او به این عنوان باقی مانده است؛ رهبری که «موقت» بود و از همان زمان تا کنون شائبه‌های جدی در مورد قانونی بودن فرایند انتخاب آن وجود داد، اما بیش از سی سال به طول انجامید.
...
رییس مجلس ششم در خصوص «محدود بودن مدت رهبری» نیز گفته که در بازنگری تصمیم مهمی در ارتباط با مقام رهبری اتخاذ شد. بدین نحو که «روزی مرحوم آقای هاشمی از قول برخی مدرسین حوزه گفتند که آنان خواستار لغو محدودیت زمانی هستند.»

مهدی کروبی ادامه داد: «لذا وقتی مرحوم هاشمی لغو مصوبه پیشین را به رأی گذاشتند و سپس با شمارشی سطحی و سریع مدعی شدند که لغو محدودیت ۱۰ ساله رهبری رأی آورده است. من به اعتراض پیش ایشان رفتم و از وی خواستم دوباره رأی‌گیری کند تا رفع شبهه شود. او(هاشمی رفسنجانی) موضوع را به شوخی برگزار کرد و از من خواست به صندلی‌ام برگردم!»

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/54974

سقوط ۹۷
ابراهیم نبوی

پل امیل اردمن یک بانکدار ورشکسته بود که یک بار هم به‌خاطر کلاهبرداری در سوئیس به‌زندان افتاد، اما پس از زندان به نوشتن رمان‌هایی پرداخت که کمابیش از واقعیات خبر می‌دادند. با این همه وقتی کتابش با عنوان سقوط ۷۹ منتشر شد، هیچ‌کس فکر نمی‌کرد، داستان تخیلی این بانکدار ورشکسته پرفروش شود و تا سه میلیون نسخه بفروشد. از آن مهم‌تر اینکه هیچ‌کس حتی گمان هم نمی‌کرد که پیش‌گویی کتاب مبنی بر سقوط حکومت شاه ایران در سال ۱۹۷۹ دقیقا اتفاق بیافتد. اما درست دو ماه از سال گذشته بود که سقوط ۷۹ اتفاق افتاد.

من همانند بسیاری از جوانانی که در آن زمان نام کتاب را شنیده بودیم و همان زمان آن را خواندیم، به همه‌چیز مثل یک حادثه نگاه می‌کردم، مثل هزاران پیش‌بینی که غلط درمی‌آید، و چند پیش‌بینی یا پیش‌گویی که ممکن است درست از کار دربیاید. الآن هم قصد این را ندارم که بگویم آن پیش‌گویی تا چه حد درست بود. می‌خواهم به داستان کتاب سقوط ۷۹ دقت کنیم.

رمان سقوط ۷۹ داستان رقابت دو کشور در خاورمیانه است، ایران و عربستان سعودی. هر دو کشور به‌خاطر فروش نفت به‌شدت ثروتمند شده‌اند و نمی‌دانند با این پولشان چکار کنند. عربستان سعودی با استفاده از مشاورین مختلف تلاش می‌کند تا به جای قدرتمند شدن در منطقه پولهایش را در جاهای مختلفی سرمایه‌گذاری کند و شاه ایران تصمیم می‌گیرد قدرت بزرگ و اصلی خاورمیانه باشد و برای این کار سعی می‌کند بزرگترین ارتش خاورمیانه را بسازد و از سوی دیگر با سوئیسی‌ها توافق می‌کند که بمب اتمی بسازد.

این دو کشور به دو سو پیش می‌روند، ایران اسلحه می‌خرد و سعی می‌کند به یک قدرت بزرگ جهانی تبدیل شود و عربستان سعودی کوشش می‌کند آینده خود را با سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی‌های اقتصادی تامین کند و به عنوان کشوری ضعیف زیر بال و پر آمریکا بماند. رقابت بین این دو موجب می‌شود هر کدام به یک سو بروند. سویه‌ای که ایران به طرفش می‌رود، بلندپروازی پایان نیافتنی است که سرانجام در سال ۱۹۷۹ به سقوط حکومت شاه منجر می‌شود.

در این میان شاه ایران که اگر کمک‌های نفتی‌اش به اسرائیل در جنگ اعراب و اسرائیل نبود، قطعا اسرائیل شکست می‌خورد، در این رمان چنان نشان داده می‌شود که اگر زمانی قدرت پیدا کند، جلوی اسرائیل نیز خواهد ایستاد. شاه در دعوایی که با معشوقه یهودی‌اش در سن موریتس دارد او را دخترک یهودی خطاب می‌کند و به او می‌گوید: شما یهودی‌ها را می‌شناسم، همه‌تان از یک جنس هستید، ولی دیگر کاری از شما ساخته نیست، کاری خواهم کرد که از دست شما هم راحت شویم.

این جملات معمولا جدی گرفته نمی‌شود، ولی پل اردمن تصمیم گرفته است این جملات جدی گرفته شوند. اورسلا دخترک یهودی همان شب ماجرا را به پدرش تلفنی اطلاع می‌دهد و پدرش که همسر یهودی‌اش در اردوگاه‌های نازی‌ها مرارت‌ها کشیده موضوع را جدی می‌گیرد. در واقع کتاب نظر شاه را در حالت عصبانیت، به معنی نیت واقعی او قلمداد می‌کند. در این رمان چند اتفاق بیان می‌شود: سقوط حکومت شاه در سال ۱۹۷۹، جنگ میان ایران و دنیای عرب به نمایندگی عراق، بلوکه شدن دارایی‌های ایران توسط آمریکا، جنگ کویت به عنوان ثروتمندترین کشور خلیج فارس، اتمی شدن ایران و بمباران مراکز اتمی ایران، آغاز بنیادگرایی اسلامی در عربستان و زیر نظر جناحی از حکومت عربستان.

این رمان را باید یک‌بار دیگر خواند، نه به این خاطر که بیان واقعیات سیاسی در یک رمان موضوع خیلی مهمی است، شاید به این دلیل که بازخوانی آن در نگاه به شرایط امروز ما کمک زیادی می‌کند.

مارکس گفته بود تاریخ دوبار اتفاق می‌افتد، یک بار به صورت تراژدی و یک بار به صورت کمدی، اما گویی این بار فرق می‌کند. سقوط ۷۹ یک شوخی با تاریخ بود اما به نظر می‌رسد سقوط ۹۷ جمهوری اسلامی یک تراژدی باشد. امروز ایران با سه بحران جدی مواجه است، بن‌بست اقتصادی و شورش گرسنگان، بن بست اجتماعی یا آنومی و بی‌هنجاری و جنگی اجتناب‌ناپذیر. هر کدام از این سه واقعه به تنهایی می‌تواند یک نظام حکومتی را ساقط کند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/54998

سپاه قدس و ابهام در مورد جایگاه ایران در عراق آینده

زیتون-نیلوفر سعیدی: مدیریت دیپلماتیک و سیاست خارجی در حوزه‌ی حساس سیاسی و امنیتی عراق در ۱۵ سال اخیر، نه در اختیار وزارت امور خارجه بلکه در دست نیروی سپاه قدس بوده، اما شواهد نشان می‌دهد که میزان نفوذ و توان‌مندی سپاه قدس در پرونده ی عراق، روز به روز کمتر می شود.

پس از آزاد شدن بسیاری از شهرهای عراق از جمله موصل از دست داعش، عراقی‌ها برگزاری یکی از کم رمق ترین انتخابات های چند سال اخیر را به نمایش گذاشتند و با مشارکت ۴۴ درصدی خود، نشان دادند که به آینده‌ی تحولات سیاسی کشورشان دل‌خوشی چندانی ندارند.

پس از آن انتخابات مملوّ از حاشیه، تهدید و ادعای تقلب و نیاز به بازشماری دستی آراء، یکی از نکاتی که بسیار مورد توجه قرار گرفت، پیروزی جناحی بود که نه تنها همسو با اهداف و برنامه های جمهوری اسلامی و سپاه قدس نیست، بلکه در مشی سیاسی و اجتماعی خود، گاهی به شکل شفاف و مستقیم و گاهی نیز به روش استعاری و نمادین، از ایران انتقاد می‌کند.

پیروزی ائتلاف سائرون به رهبری مقتدی صدر، مدیون سه عامل مهم بود:نخست اقدام جسورانه ی صدر در همراهی و ائتلاف با چهره‌های برجسته‌ی کمونیست. دیگر انتقادات مداوم جریان صدر علیه پدیده شومی به نام فساد مالی و عزم راسخ این گروه برای مبارزه با فساد و سوم سازماندهی مستحکم یاران صدر در بغداد و بسیاری دیگر از استان‌های شیعه نشین.

مقتدی صدر و ایران
سپاه قدس به دنبال آن بود تا پس از شکست داعش، بیشترین میزان افتخار و سود سیاسی و حزبی این پیروزی به جریان ملیشیایی حشد شعبی برسد و هادی العامری و یاران او با کسب آرای چند میلیونی عراقی‌ها، به عنوان نسخه و کپی جدیدی از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی این‌بار در عراق، صاحب بیشترین میزان قدرت شوند و رفته‌رفته به‌طور کامل، عراق را تحت سلطه‌ی خود درآورند.

اما این گروه در رقابت انتخاباتی دوم شد و جایگاه نخست به صدری‌ها رسید. مقتدی صدر در همان روزهای نخست پس از پیروزی اعلام کرد که در تشکیل دولت و در روند پس از آن نیز، منافع و مصالح عراق مستقل را در نظر خواهد گرفت و حاضر نیست از سیاست‌های ایران پیروی کند.

برخی از کادرهای برجسته این جریان، حتی پا را از این نیز فراتر نهاده و اعلام کردند که ایران و دیگران، باید رفته‌رفته فضای سیاسی عراق را ترک کنند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/55002

سخنی با آقای ظریف در مورد سوریه و ادلب
مهدی نوربخش

جناب ظریف!

این روزها دولت اسد خود را اماده می‌کند که منطقه ادلب را به‌تسخیر نظامی درآورد. ادلب در انتظار یک فاجعه و خونریزی بزرگ است. دنیا به ادلب چشم دوخته است تا ببیند حامیان اسد در سوریه چقدر حاضرند خشونت بورزند و در بین خون‌هایی که به‌نام تروریست می‌ریزند، برای بار دیگر، به همه مردم بی‌گناه سوریه و شهروندان این کشور قساوت خود را نشان دهند. بهتر از من می‌دانید که ادلب تنها بخشی از سوریه بوده است که مخالفین اسد به‌دنبال بمباران بدون تبعیض روسیه در بخش‌های دیگر این کشور، به آن پناه برده‌اند. پوتین و روس‌ها با چچنی کردن سوریه و کشتار وسیع مردم این کشور، که در ان تبعیضی راه نیافته بود، موفق شدند تا مستبد شما، اسد را، برای رهبری جمهوری اسلامی ایران و سپاهیان حفظ کنند. و اکنون ادلب در انتظار خونریزی مردم این کشور با حمایت شماست. می‌روید تا به دنیا ثابت کنید که کشتن مردم سوریه، نه تنها حمایت سپاهیان ماجراجو و خشونت‌طلب را دارد، که مهر تایید شما را نیز در پای این شرمساری بین‌الملل خواهد داشت.

جناب ظریف! بهتر از من می‌دانید که جمهوری اسلامی ایران از ابتدای جنگ‌های داخلی سوریه در کنار استبداد اسد قرار گرفت تا از او حمایت کند. با توجیه‌هایی چون «عمق استراژیک ضد اسرائیلی ایران»، «مدافع حرم»، «مبارزه با داعش» و «اگر با انها در سوریه نجنگیم در تهران باید با انها باید بجنگیم» و این‌گونه حقیقت را از مردمان کشورتان پنهان کردید. به سوریه رفتید تا سوریه را تبدیل به یک پایگاه ضداسرائیلی کنید. همه توجیه‌های دیگر و یا اینکه کار مستشاری در سوریه می‌کرده اید، برای فریب مردم بود. زمانی‌که ایران به سوریه رفت از گروههای جهادی خبری نبود. ایران در پایان سال ۱۳۸۹ به سوریه رفته است . جبهه النصره اولین گروه تروریستی القاعده‌ای یک‌سال بعد فعالیت خود را در سوریه اغاز کرد. داعش با دعوت جبهه النصره دوسال بعد از شروع جنگ‌های داخلی در سوریه وارد این کشور شد. نه ماه بعد از شروع جنگ‌های داخلی در سوریه، دولتتان برای اولین بار به مخالفین اسد پیشنهاد کرد که با حفظ او و ماندن تمامی نیروهای نطامی در دست اسد، اگر مایل باشند می‌توانند در دولت شرکت و یا دولت را به‌دست گیرند.حتی وقتی هم که دولت اسد را در مقابل مخالفین خود ضعیف دیدید، حاضر نشدید یک میانجی‌گر با انصاف و با اخلاق باشید. می‌خواستید مخالفین او دولت را به‌دست گیرندتا یک حکومت نظامی هر وقت که صلاح دید، مخالفین خود را از دم تیغ خشونت بگذراند.

دولت‌تان ادعا کرده است که برای مقابله با تکفیری‌ها و گروه‌های جهادی به سوریه رفته است اما شما بهتر از هرکسی می‌دانید که به‌مردم دروغ گفته‌اید. ایران برای حفظ اسد و عمق استراتژی ماجراجویانه خود برای مقابله با اسرائیل به سوریه رفته است. حتی زمانی‌که گروه‌های تکفیری از مردم بی‌گناه این کشور سر می‌بریدند، به وجدان انسانی خود برنگشتید تا با مردم این کشور در مقابل تروریست‌ها و خون‌آشامان داعشی تجدید عهد کنید و دولت اسد را برای حمایت از مردم سوریه تشویق کنید.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/55083

موج جدید ستاره‌دار کردن دانشجویان در سال ۹۷
ستاره‌های دنباله‌دار

زیتون ـ مهسا محمدی: «طبق نظر وزارت اطلاعات صلاحیتم برای ادامه تحصیل رد شده است.» این بخشی از توئیت ضیا نبوی دانشجوی محروم از تحصیل است که با وجود به‌دست آوردن رتبه ۹ کنکور کارشناسی ارشد به نظر می‌رسد که از ادامه تحصیل محروم شده است.

البته او در ادامه توئیت خود با اشاره به این که فضای وزارت علوم همچنان همانند ۱۰ سال پیش است که محروم از تحصیل شده بود، نوشت: «تنها نکته جدید حرفهای دکتر نوربخش مسئول هسته گزینش بود که می‌گفت: «حل خواهد شد»»

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/55067

🍃 از روشنگری و راهگشایی آقای کروبی حمایت می‌کنیم

زیتون– بیش از ۲۰۰ فعال سیاسی و مدنی داخل و خارج از کشور٬ طی بیانیه اعلام کردند که «از روشنگری و راهگشایی آقای کروبی حمایت می‌کنند.»

به گزارش «زیتون» در این بیانیه آمده است: آسیب شناسی و راهگشایی جناب آقای کروبی به خصوص در چارچوب محدود و پاسخگو کردن همه ارکان قدرت می تواند نقطه آغازین برای «تغییر سیاست ها و ساختارها» باشد، نه «تغییر افراد» که هم بی حاصل است و هم استخوان را همچنان لای زخم نگه می دارد.» این بیانیه همچنین گفته است:« امید است که قبل از اینکه ملت در رنج و کشور در خطر ایران دچار هزینه هایی بیش از آنچه تاکنون متحمل گردیده اند، بشوند؛ این سخنان مشقفانه گوش شنوایی پیدا کند. در غیر این صورت سنت های حاکم بر گذشته تاریخ بر جامعه ما نیز جاری خواهد شد.»

مهدی کروبی، یازدهم شریور ماه٬ طی نامه‌ای به اعضای مجلس خبرگان رهبری از آنها خواست تا سیاست‌های او در «سه دهه» اخیر را مورد واکاویی قرار دهند.

در این نامه که توسط سحام نیوز٬ وب سایت نزدیک به کروبی منتشر شده بود٬ آمده است که خبرگان رهبری باید به جای مدح و ستایش از آیت‌الله خامنه‌ای، «درباره سیاست‌های سه دهه کشور از او توضیح بخواهند که چرا کشور را به اینجا رسانده است.»

متن کامل بیانیه همراه با اسامی امضا کنندگان٬ که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به این شرح است:

http://zeitoons.com/55182

از نظارت تا صیانت، ابهام در کارکرد یک مجلس نظارتی
«خبرگان اگر خبرگان بود»

زیتون-نیلوفر سعیدی: نامه مهدی کروبی، سیاستمدار اصلاح‌طلب محصور، هم‌زمان با آن که یک بار دیگر، تهوّر و انتقاد شفاف او در برابر مبانی نظام جمهوری اسلامی را نشان می دهد، این واقعیت را نیز بیان می کند که دست کم در شرایط فعلی، بسیاری از فعالان سیاسی داخل ایران، توان آن را ندارند که به اندازه ی کروبی ریسک کرده و فارغ از هزینه های چنین اقدامی، علیه ارکان نظام بنویسند و معلوم نیست اگر نامه ای هم بنویسند آیا به اندازه ی نامه‌های کروبی جدی گرفته می شود یا خیر.

البته این قبیل تصمیم‌ها و رفتارهای مهدی کروبی، فقط مربوط به دوران حصر نیست و او پیش تر و در جریان انتخابات ۸۴ و ۸۸ هم بارها به طور آشکار، در برابر جمهوری اسلامی و نهادهای قدرتمند حاکمیتی، انتقادات روشنی را بیان کرده بود که شاید یکی از مشهورترین اشارات او، همان گلایه ای باشد که با آیت‌الله خامنه ای در میان گذاشته و به او گفته بود: آقازاده ی شما (مجتبی) در همه ی مسائل دخالت می کند. خامنه ای هم در جواب گفته بود: ایشان آقازاده نیست، آقاست.

این بار کروبی در کنار انتقادات همیشگی که از عملکرد رهبر و قوه ی قضائیه داشته، به موضوع دیگری نیز اشاره کرده است که با لحن انتقادی و انقلابی بیان شده اما در همان حال، پشتوانه ی حقوقی روشنی دارد و نفس بیان چنین انتقادی، در ظاهر باید شدنی و خالی از اشکال باشد. اما در چهارچوب فعلی نظام جمهوری اسلامی، سال هاست کسی توان بیان چنین مطالبی ندارد. کروبی این بار نهادی را نشانه رفته که از نظر او، کارکرد خود را از دست داده و دچار بی خاصیتی و بی معنایی شده است.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/55164

کروبی و «اصلاح اصلاحات»
حسن یوسفی اشکوری

مدتی است که پیشنهاد «اصلاح اصلاحات» در ایران مطرح شده و افراد مختلف از زوایای گوناکون در این باب اظهارنظر کرده و دیدگاه‌های خود را ابراز کرده اند. اما به گمانم نامه اخیر شیخ شجاع جناب کروبی به اعضای مجلس خبرگان رهبری معنا و مضمون واقعی مفهوم اصلاحات و جهت گیری و هدف گذاری فرجامین آن (حداقل تا این لحظه) را مشخص کرده است.
در نظر داشتم آنچه می خواهم در این نوشتار بگویم را پس از انتشار بیانیه پانزده ماده ای جناب خاتمی بگویم ولی (به دلایلی) از آن چشم پوشیدم اما حال که نامه آقای کروبی منتشر شده و در آن پیشنهادهای مطرح شده که از قبل در ذهن و ضمیرم می جوشید، این وجیزه را با شما مخاطبان عزیز هم وطن در میان می گذارم.
اساس سخن من حول دو محور است. نخست، مفروض گرفتن اعتبار راهبرد اصلاح طلبی در ایران کنونی و دوم، بیان اعتبار راهبردی پیشنهاد اصلی کروبی برای تعالی جنبش سبز و گام به پیش نهادن در جهت اصلاحات ساختاری در نظام کنونی.
....
باید جناب خاتمی تکلیف خود را روشن کند. گفتن ندارد که خاتمی هنوز هم بانفوذترین شخصیت سیاسی و ملی ایران است که قدرت اجماع سازی و ائتلاف سازی را دارد و این سرمایه بزرگی است برای تحولات مثبت حال و آینده ایران. اما ایشان هم باید بداند که دیگر دوران مماشات بی بنیاد به امید لطف رهبری و اندک انعطاف از او به سر آمده است. به گمان من در هشت سال اخیر اگر خاتمی اعتباری داشته بخشی مهمی از آن مرهون همراهی هرچند محافظه کارانه ایشان با جنبش سبز و همدلی با رهبران در حصرش بوده است. بی تردید سرمایه بزرگ خاتمی و ظرفیت اثرگذارش می تواند پشتوانه مفیدی برای جنبش نوین سبز برای مهار خودکامگی و تحقق مردم سالاری نسبی باشد. این مدعا برای چهره های دیگر اصلاح طلب نیز صادق است که خوشبختانه شماری از این شخصیت ها با انتشار بیانیه ای از مواضع کروبی حمایت کرده اند. باید بی تعارف گفت از این پس تا اطلاع ثانوی کروبی است که «شیخ اصلاحات» است و دیگران باید خود را با مواضع او تنظیم کنند. اگر آقای خاتمی معتقد است که اگر رژیم اصلاحات را نپذیرد، محکوم به فروپاشی است (آن گونه که اخیرا اعلام کرده اند)، پس باید گامی فراپیش نهد و گرنه کوبیدن بر در بسته بیست ساله گشودنی نیست.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/55161

روشنفکری دینی و مسألۀ سطح شیب‎دار
عرفان بادکوبه

نقد مقالۀ «روشنفکری دینی و نقش آن در آینده سیاسی ایران»


مقدمه

آرش نراقی در مقاله‎ای که در سایت بی‎بی‎سی فارسی با عنوان «روشنفکری دینی و نقش آن در آینده سیاسی ایران» به چاپ رسانده، ابتدا تقریری از نظریات دو تن از روشنفکران دینی معاصر، عبدالکریم سروش و محسن کدیور، دربارۀ شکل مطلوب حکومت در ایران به دست داده است و در پایان نتیجه گرفته که «مشارکت و حضور مستقیم نواندیشان دینی در ساخت قدرت سیاسی تصمیمی پرخطر و خطاست».

در این مقاله ابتدا می‎کوشم به اختصار مدعیات نراقی را صورت‎بندی کنم و سپس به نقد آن‎ها بپردازم.

تقریر بحث

طبق تلقی نراقی دموکراسیِ مورد نظر سروش و کدیور لیبرال دموکراسی نیست و در آن ارادۀ ناشی از رأی اکثریت مردم به حقوق اقلیت‎ها محدود نشده است و از این رو کاربست نظریات آنان در حکومت‎داری به ظلم در حق اقلیت‎ها می‎انجامد. به باور او درست است که دین و سیاست در اندیشۀ سروش و کدیور به لحاظ حقوقی از هم گسسته می‎شوند، اما به لحاظ حقیقی نه و این مقدار تفکیک از نظر نراقی وافی به مقصود نیست. رسمیت «حق ناحق بودن» برای شهروندان، که هستۀ سخت حکومت دموکراتیک در اندیشۀ نراقی است، در حکومت مطلوب روشنفکران دینی علاوه بر تقید به «عقل عرفی و مصالح عمومی» مرسوم در نظامات لیبرال دموکراسی به «قیودی دینی در شعاع احکام دینی» هم مقید خواهد شد. این‎جاست که نراقی آن‎چه را من مسألۀ سطح شیب‎دار نامیده‎ام مطرح می‎کند:

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/55169

جسارت عمل یا تنزه‌طلبی
محمد برقعی

اوایل دهه پنجاه، شاه برآن شد با یک سری اصلاحات، نظام را تقویت کند؛ از جمله مبارزه با گران‌فروشی و طرح نظارت و پرسش از کجا آورده ای.
در آن ایام تازه در وزارت تعاون و روستاها مشغول به کار شده بودم. برای تهیه گزارشی از بازسازی زلزله‌ی لار، به قیر و کارزین رفتم .آقای ولیان که وزیر بود گزارش را دیده و پسندیده بود. مرا خواست و گفت این گزارش را توسعه بده تا من نسخه‌ای از آن را تقدیم اعلیحضرت کنم. گزارشی سخت انتقادی بود با نثری به شیوه آل احمد با جملات کوتاه و اعتراضی و کوبنده.
با شگفتی پرسیدم: جناب وزیر! این گزارش و خدمت شاهنشاه؟
گفت: بله. ایشان تاکید کرده اند که در هر زمینه ای گزارش واقعی، هر چه قدر تلخ و منفی به خود ایشان داده شود.
او افزود: می دانم نگران آن هستی که با سوابقت در دردسر دیگری بیفتی، اما خود اعلیحضرت در این زمینه امنیت کامل داده اند. ایشان در غم اصلاح امورند، تا تعارف و چرب زبانی.
با تمام این توضیحات و تامین ها هنوز از تهیه گزارش خودداری می کردم . دو روز بعد مرا خواست و گفت: من هم از پائین شهر آمده ام و امثال تو را می شناسم. نگرانی تو از احساس خطر نیست، از این است که یک کار نظام را تایید کنید. امثال شما به همان قهرمانی های هایتان دل خوشید. یک لحظه فکر کن ، اگر تغییری باید بشود به دست کسانی می شود که زبانشان در حکم است، نه منزه طلبان منفی باف همیشگی. همه کس می داند اصلاحات ارضی گامی مثبت بود، اما شماها آن را رد کردید، چون از سوی شاه آمده بود. من می دانم صدها اشکال داشت و احتمالا نیت مسئولین چندان پاک نبود. اما کار مثبتی بود. اگر شما پژوهشگران آشنا به روستاها کمک کرده بودید، این همه قنات خشک نمی شد و این همه دهقان از زمین کنده نمی شد تا حاشیه نشین مفلوک شهری شوند. اعلیحضرت را هرچه می خواهید بدانید، اما حال که به هر نیتی می خواهد حقیقت را بداند و اصلاحات کند، با او همراهی کنید.
دیدم درست می گوید. ما، سپاه دانش را نفی کردیم، در حالی که خدمت وسیعی به آموزش کشور کرد. با آل احمد در محکومیت خانلری هم صدا شدیم، در حالی که این طرح او به تنهایی، بیش از همه مبارزات اپوزیسیون، به بالابردن سطح آگاهی روستاییان کمک کرد.
گزارش را که تکمیل کردم، با ناامیدی و بیم به ایشان دادم.
فردا گفت: آن را به دکتر خطیبی، رئیس بخش تحقیقات بده تا آماده اش کند.
دکتر خطیبی که خواند تشویقم کرد و گفت: تنها خواهشم آن است که بخش مربوط به شرکت های تعاون روستایی آن را ملایم کن. چون مدیر کلش، انسان بسیار شریف وکارآیی است.
گفتم: قربان می دانید از منِ سرکش این هنرها بر نمی آید .
گفت: پس اگر موافق باشی، خودم درستش می کنم.
پذیرفتم. دوهفته بعد شنیدم به خواسته مقام دیگری، بخش مربوط به شرکت های سهامی زراعی هم تلطیف شده است!
دوماه بعد آقای ولیان مرا خواست. جزوه بسیار زیبایی را به دستم داد و گفت: این هم گزارشت.
باشوق ورقش زدم، و با تعجب گفتم: قربان جزوه من نه فهرست داشت و نه این همه نمودارهای زیبا.
گفت: بله همان بچه دهاتی است که آرایشش کرده اند، تا مناسبِ تقدیم شود و فهمش نیز آسان تر گردد.
گفتم: ولی قربان این نثر فخیم و مودبانه از من نیست، و نشانی از آن انتقادات تند در آن نمی بینم. این دیگر بچه دهاتی حمام رفته نیست، آقازاده با اتیکتی است.
سخن بدانجا ختم شد که از ایشان خواستم به پاس قولی که به من داده بودند اعتمادی که کرده بودم، نام مرا از روی آن بردارند، که اوهم با همان لوطی گری معروفش پذیرفت.
از این تجربه متوجه شدم که فساد تا مرحله خاصی قابل اصلاح است. مثل بدنی که اسیر و دچار سرطان می شود. واین بلایی است که دیکتاتورها در طول تاریخ بر سر خود آورده اند. زمانی بیدار می شوند که دیگر شرافت و صداقت از میان دست اندر کاران رخت بر بسته ،و هرچه بکوشد کسی به او راست نمی گوید.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/55189

پشت و روی سه اعدام
کمال حسینی

...
آدرس منزل تنها شاهد اتفاق ۱۴ تیرماه ۸۸ را یافتم که ماموستا به استناد سخنان او (بهزاد) ادعا می‌کرد زانیار و لقمان قاتلان «سعدی» (پسر امام‌جمعه) بودند.

به اتفاق همراهانم با حوصله پای سخنان خانواده شاهد نشستیم. ماجرا از این قرار بوده که شب حادثه بهزاد و همسرش با ماشین از خیابان محل سکونت ماموستا شیرزادی عبور می‌کنند، عملیات عوامل شهرداری موجب شده رفت‌وآمد اتومبیل‌ها به کندی انجام گیرد. و چون سمت مقابل خیابان هم مسدود بوده، عملا در آ‌ن‌شب خیابان یک‌طرفه شده بود. بهزاد و همسرش در این شرایط شاهد عبور موتورسیکلتی بودند که به شکل خلاف و غیرقانونی مسیر خیابان را طی می‌کند. بهزاد به حرکت خلاف آنها اعتراض می‌کند. اما همسرش چون ترسیده بوده، بهزاد را به آرامش دعوت می‌کند. ترک آن موتور دو نفر بودند که بهزاد و همسرش چهره و قیافه آنها را به خاطر داشتند. آن دو برای رسیدن به محل عبور پسر امام‌جمعه ناگزیر قسمتی از مسیر خیابان را خلاف طی می‌کنند تا خود را به جنب منزل ماموستا شیرزادی برسانند. آنها هنوز از محل زیاد دور نشده‌اند که صدای تیراندازی را می‌شنوند. این صحنه را بهزاد و همسرش با جزئیات به‌یاد داشتند.

پس از انجام عملیات عاملان متواری می‌شوند و خبر ترور فرزند امام‌جمعه مریوان به سرعت در شهر می‌پیچد، بهزاد چون با سعدی آشنایی داشته به مراسم ختم او می‌رود و داستان آن‌شب را برای ماموستا شیرزادی بازگو می‌کند. او می‌گوید: پس از شنیدن خبر دستگیری قاتلان سعدی بسیار خوشحال شدم، چون احساس می‌کردم خون دوستم نباید هدر ‌رود.

بهزاد گفت: مدت‌ها گذشت، تصاویر زانیار و لقمان از رسانه‌ها به عنوان متهمین ترور سعدی منتشر شد. من و همسرم مطمئن بودیم که اشتباهی صورت گرفته است چون عکس دستگیرشده‌ها هیچ شباهتی به تصویری که من و همسرم از آنها در ذهن داشتیم، نداشت. این ماجرا برای ما که آن‌شب شوم را دیده بودیم، باورنکردنی بود و برای اینکه پدر رفیقم در این دام نیفتد به سراغش رفتم و او را نسبت به واقعیت ماجرا آگاه کردم و به او گفتم برای اینکه روح سعدی در آرامش باشد نگذارد سر دو‌جوان بی‌گناه بالای دار برود.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/55219

اعدام، رفع ابهام به شیوه جمهوری اسلامی

زیتون ـ مهسا محمدی: صبح امروز خبرگزاری فارس در خبری اختصاصی از اعدام سه زندانی کرد در ایران خبر داد.

رامین حسین‌پناهی یکی از این زندانیان محکوم به اعدام بود که برادرش امجد حسین‌پناهی هم خبر اعدام او را در صفحه توئیتر خود تایید کرد. اما تا به‌حال هیچ تاییدی از سوی خانواده زانیار و لقمان مرادی دو زندانی دیگر منتشر نشده است و خانواده می‌گویند که علیرغم مراجعه به زندان و منابع قضایی تابحال توضیحی درباره اعدام احتمالی آنان داده نشده است.

فارس اتهام این سه زندانی را «عضویت در گروه تروریستی، درگیری مسلحانه و مشارکت در اقدام تروریستی» عنوان کرد. اما این سه زندانی و خانواده‌های آنان همواره این اتهامات را رد کرده‌اند.

بعد از مدتی اما خبرگزاری تسنیم خبر داد که دادسرای عمومی و انقلاب تهران اعدام زانیار مرادی و لقمان مرادی و رامین حسین‌پناهی را تایید کرد.

در طی ما‌ه‌های اخیر کمپین‌های فراوانی برای شکستن حکم اعدام این افراد در شبکه‌های مجازی به راه افتاد و سازمان های حقوق بشری مانند عفو بین‌الملل بارها از جمهوری اسلامی خواستند که از اعدام این افراد صرف‌نظر کرده و به برگزاری دادگاهی منصفانه و علنی برای آنان اقدام کند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/55222

کردهای زندانی، قربانی قدوم اردوغان
احسان ابراهیمی

در اوج جنبش سبز و اعتراض مردم به کودتای انتخاباتی در خیابان‌های ملتهب پایتخت، در شرایطی که حکومت و رئیس رسوای دولت کودتا نیاز به کاستن فشار خارجی و ایجاد شکاف در بین متحدین اروپایی و آمریکایی داشتند، با دعوت از رئیس‌جمهور برزیل و نخست‌وزیر ترکیه، قرارداد خروج ذخیره اورانیوم ایران را امضا کردند.
آن‌روز، هم‌زمان با ورود اردوغان به خاک ایران، ۵ زندانی کرد که سال‌ها بی‌دلیل و بر اساس اتهامات واهی و تحت شکنجه و دادرسی مضحک و‌ ظالمانه در زندان و‌ زیر تیغ بودند، اعدام شدند تا دل اردوغان گرم و نرم شود و حکومت نشان دهد آئین قربانی کردن را خوب بلد است. فرزاد کمانگر و شیرین علم هولی و سه نفر دیگر، خونشان، فرش قرمز ورود اردوغان شد.

اگر مهیب رهبران جنبش سبز و بی‌اعتنایی آمریکای اوباما و تروپیکای اروپایی نبود، چه بسا دست خالی حکومت، با آن قرارداد مضحک خالی‌تر می‌شد، اما نشد آنچه در سر می‌پروراندند.

در دورانی که ورود ساکن فعلی کاخ سفید و بازگشت دوباره تحریم‌ها از یک‌سو و از سوی دیگر، حضور نظامی اسرائیل در سوریه‌ی ویران‌شده و ترس حکومت از هم‌دستی امریکا، اسرائیل و عربستان، و هم‌چنین درگیری هر سه کشور ایران، روسیه و ترکیه در جنگ سوریه و تحریم‌های آمریکا، جبهه‌های جدیدی از رویارویی و یارکشی و فرار از تحریم‌ها گشوده، به اسم مذاکره برای پایان جنگ در سوریه، اردوغان به ایران آمد، این‌بار در کسوت رئیس‌جمهور ترکیه، بار دیگر سه کرد زندانی و سال‌ها گروگان و بیگناه و متهم به جرم ناکرده، قربانی قدوم وی شدند تا رفاقت و مرام مشترک در آدم‌کشی با خون‌های داغ، رنگی‌تر شود.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/55234

پشتیبانی بیش از دویست فعال سیاسی و کنشگر اجتماعی از سخنان پروانه سلحشوری و غلامرضا حیدری

زیتون– بیش از دویست فعال سیاسی و مدنی از گرایشات مختلف فکری در داخل و خارج از کشور از نطق پیش از دستور پروانه سلحشوری و غلامرضا حیدری پشتیبانی کردند.

به گزارش «زیتون» در این بیانیه آمده است: ما فعالان سیاسی و کنشگران اجتماعی که دل به آزادی، استقلال، دموکراسی و انتخابات آزاد بسته ایم و «نظارت استصوابی» شورای نگهبان را سد مستحکمی در برابر احقاق حقوق ملت می بینیم، پشتیبانی قاطع و همه جانبه خود را از خانم پروانه سلحشوری و آقای غلامرضا حیدری اعلام می کنیم.

امضا کنندگان این بیانیه با تاکید بر «انتخابات آزاد»، «رقابتی و منصفانه و لغو نظارت استصوابی» افزوده‌اند: «ما امیدواریم با حذف ” نظارت استصوابی ” مجلس خانه ملت شود، و نمایندگان بازگوکننده خواسته ها و مطالبات موجود در درون جامعه باشند، و تنوع و تکثر شهروندان را در سطح حاکمیت بازتاب دهند، و امکان پاسگوئی حقوقی و کم هزینه مطالبات درونی جامعه را فراهم آورند.»

متن کامل بیانیه و اسامی امضاکنندگان که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به این شرح است:

http://zeitoons.com/55243

سوریه و کنفرانس تهران
مهدی نوربخش

کنفرانس سه کشور ایران، ترکیه و روسیه در تهران بر سربحران سوریه حالی پایان یافت که دولت روحانی نشان داد که ایران در مورد سوریه، مواضع مشترکی با روسیه دارد. دولت ترکیه در مورد بحران ادلب به‌دنبال آتش‌بس و یک راه حل مسالمت‌امیز بود اما پوتین و روحانی بر راه حل نظامی تکیه کردند. هر سه کشور گروه‌هایی را نظیر جبهه النصره و داعش تروریست دانشته و بین گروه‌های معارض و مخالف اسد که یا در گذشته به آتش‌بس پیوسته و یا خواهند پیوست، فرق قائل می‌شدند. اما ایران و روسیه با پیشنهاد ترکیه برای حل مسالمت‌امیز بحران ادلب و مذاکره با گروه‌های مسلح موافق نبودند. هر سه کشور تصریح داشتند که راه حل پایان دادن به بحران سوریه نظامی نیست و تنها از طریق مذاکره و در یک فرایند سیاسی، مشکل این کشور قابل حل خواهد بود. اما ایران و روسیه حاضر نبودند که مذاکره سیاسی را از ادلب و با مخالفین اسد شروع کنند.

تاکنون کاملا مشخص شده است که روسیه در سوریه منافع دیگری را دنبال می‌کند و این منافع لزوما با منافع ایران هم‌سویی ندارد. روسیه با ریاست‌جمهوری سادات در مصر، با حمله نظامی غرب و امریکا به لیبی و با شروع بهار عربی در سوریه و دخالت کشورهای همسایه و غرب در این کشور، سه کشور مصر، لیبی و سوریه را از حیطه نفوذ خود از دست داده بود. دخالت نظامی روسیه با دعوت و حمایت کامل ایران در سوریه، فرصت و گام بزرگی برای پوتین شد تا نفوذ سیاسی خود را مجددا در خاورمیانه و افریقای شمالی احیا کند. پوتین در سوریه با سیاست خارجی امریکا و عدم رغبت اوباما به حمایت کامل از مخالفین اسد و عدم هماهنگی و ناتوانی دولت‌های مخالف اسد در این منطقه مواجه شده بود. ایران همراه با اسد، علی رغم بسیج منطقه ای از لبنان، عراق و پاکستان و گسیل افغانستانی‌های مقیم ایران، در سال ۱۳۹۴ جنگ داخلی سوریه را به بست کشیده و راه را برای دخالت نظامی روسیه به این کشور باز کرد. روس‌ها با چچنی کردن سوریه و استراتژی بمباران هوایی و بدون تبعیض بخش‌های مختلف این کشور، موفق شدند که مخالفین اسد و گروه‌های جهادی را شکست دهند. روسیه به‌جز دخالت نظامی در سوریه، با کشورهایی نظیر اسرائیل و عربستان سعودی در ایجاد همکاری‌های منطقه‌ای توفیق حاصل نموده و اکنون به‌ یک قدرت منطقه ای در خاورمیانه و ایجاد کنترل کامل در سوریه تبدیل شده و در عین حال با همه کشورهای منطقه روابط خود را حفظ کرده است اما برای اسرائیل در سیاست خارجی خود جایگاه خاصی قائل است. پوتین نهایتا می‌خواهد روابط خودرا با غرب و خصوصا با امریکا ترمیم کند و در این رابطه، روابط تنگاتنگ پوتین و ناتانیاهو بسیار کلیدی‌ست. علی‌رغم تمایل اسرائیل، پوتین هنوز حاضر نشده است از ایران بخواهد تا بطور کامل از سوریه خارج شود، به‌خاطر اینکه او می‌خواهد از ایران به‌عنوان یک برگ برنده در روابط احتمالی اینده خود با امریکا استفاده کند. هیچ بعید نیست که پوتین نهایتا بر سر ایران برای رسمیت دادن به تصاحب کریمه و سامان دادن به اوضاع در و روابط با اوکراین و برداشتن تحریم‌های غربی معامله کند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/55273

حمله به کنسول‌گری ایران در بصره، تحریک دشمنان یا خشم مردم

زیتون-نیلوفر سعیدی: تداوم ناآرامی در عراق، ارتباط مستقیمی با نقش دولت مرکزی بغداد، ریشه دواندن فساد در ساختار حکومت و تنش‌ها و اختلافات داخلی بین احزاب کوچک و بزرگ عراق دارد. کشوری که پس از سقوط حکومت بعثی صدام در سال ۲۰۰۳ تاکنون رویدادهای مهمی را پشت سر گذاشته، هنوز هم به ثبات و آرامش نزدیک نشده است و علاوه بر بغداد، بصره و چندین شهر بزرگ دیگر نیز در دو سال اخیر، همواره صحنه‌ی تظاهرات و اعتراض مردمی بوده است.

در این میان، در برخی از اعتراضات شهروندان عراقی، پای ایران هم به میان آمده و بخشی از معترضین، جمهوری اسلامی را یکی از عوامل مشکلات خود می‌دانند. اما واقعیت قضیه چیست؟ آیا آن‌گونه که برخی از مسئولین و تحلیل‌گران جمهوری اسلامی و بعضی از سران احزاب شیعه می‌گویند؛ دشمنان نفوذی هستند که مردم عراق را تحریک می کنند؟ یا این مساله ابعاد دیگری دارد؟

نارضایتی از دولت ناکارآمد
قبلا تصور می‌شد پس از سقوط صدام، اختلافات مذهبی و قومی، عراق را به میدان بزرگترین درگیری‌ها و منازعات طائفی تبدیل کند. اما تحلیل اوضاع و احوال سیاسی، امنیتی و اجتماعی عراق نشان می‌دهد که اتفاقا مردم و شهروندان عادی عراق، در دام اختلافات قومی و دینی نمی‌افتند و این احزاب سیاسی و گروه‌های پنهان و غیرقانونی هستند که برای رسیدن به قدرت، از این ابزار استفاده می‌کنند. ظاهرا آن‌چه که بیش از هر چیز دیگری برای مردم عادی اهمیت دارد، رفاه و حقوق شهروندی است. در حال حاضر، مردم عراق و به‌ویژه بسیاری از شهروندان بغداد و بصره، معتقدند دولت به فکر آنها نیست و حتی نیازهای اولیه و زیرساخت‌های زندگی در شهرهای بزرگ را فراهم نمی‌کند. به ویژه در فصل گرما، ناتوانی دولت در تامین برق و حالا به وجود آمدن معضل جدی در تامین آب آشامیدنی، بسیاری از مردم بصره را خشمگین کرده است.

چرا بصره مهم است؟
بصره پس از بغداد، بزرگترین شهر عراق است. اگر چه از سال ۲۰۰۳ میلادی در استان و شهر بصره سرشماری انجام داده نشده، اما گفته می‌شود جمعیت این استان که در سال ۲۰۰۳ میلادی، دو میلیون و سیصد هزار نفر بوده، حالا به مرز سه و نیم میلیون نفر رسیده و دست کم سه میلیون نفر از این جمعیت در شهر بندری بصره زندگی می‌کنند؛ شهری که با ایران و کویت مرز آبی دارد و از لحاظ اقتصادی و جغرافیایی برای عراق، اهمیت ویژه‌ای دارد.

اگر چه در ده‌سال گذشته، گه‌گاه ایده‌ی ضرورت تاسیس یک ساختار حکومتی جدید در استان بصره مطرح شده و برخی از فعالان سیاسی و مردم بصره، خواهان آن شده‌اند که بصره نیز مانند اقلیم کردستان از عراق مستقل شود، اما دست کم در فضای سیاسی و اجتماعی فعلی، کسی از اقتصاد حرف نمی‌زند و مردم این شهر بزرگ، مطالباتی همچون ضرورت تامین برق، آب آشامیدنی و توجه به نیازهای اقتصادی‌شان دارند.

حمله به کنسول‌گری ایران، دلایل و انگیزه‌ها

روز جمعه، شانزدهم شهریور ماه امسال، در حالی‌که تظاهرات اعتراض‌آمیز مردم بصره و به آتش کشیدن ساختمان‌های دولتی ادامه داشت، سپاه قدس، آخرین نفرات مامور در کنسول‌گری ایران در بصره را خارج و آنان را به سوی بغداد روانه کرد. با تاریک شدن هوا، معترضین در مقابل کنسول‌گری ایران گرد هم آمدند و با بالا رفتن میزان جمعیت معترض، دیوار و دروازه آهنین ورودی شکسته شد و نوجوانان و جوانان خشمگین بصروای، وارد کنسول‌گری شدند.

تصاویری که از حمله‌ی مردم معترض بصره به ساختمان بزرگ کنسول‌گری ایران منتشر شده، نشان دهنده‌ی این است که مهاجمینی که ساختمان کنسول‌گری را تسخیر کرده و اغلب اتاق‌ها را به آتش می‌کشند، تلاشی برای پنهان کردن چهره‌ی خود ندارند و با خونسردی و آگاهی و در برابر دوربین روشن موبایل‌ها، همه جای کنسول‌گری را به آتش می‌کشند، وسایل موجود را تخریب می‌کنند، پرچم ایران را پایین می‌کشند و پس از لگد مال کردن و آتش زدن پرچم سه رنگ ایران، پرچم کشور خودشان یعنی عراق را بالا می برند.

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/55261

بحران فروپاشی اقتصادی
ابراهیم نبوی

سقوط ۹۷
قسمت دوم

آیا گفته‌های رهبر ایران مبنی بر اینکه مشکلات اقتصادی ربطی به تحریم و مسائل خارجی ندارد، درست است، یا هم‌چنان‌که همواره و اغلب دولت‌های اصول‌گرا گفته‌اند همه مشکلات اقتصادی ما ناشی از استکبار و موفقیت ما ناشی از نبوغ خودمان است؟ رهبر ایران همیشه وقتی دولت طرفدار خودش، مشکل اقتصادی فراهم می‌کند استکبار را عامل مشکلات می‌داند و وقتی که دولت حدی سویه اصلاح‌طلبی دارد، عامل مشکلات را دولت می‌داند. در دوران دولت احمدی نژاد در فاصله یک سال ارزش پول ایران سه برابر سقوط کرد و در شش ماه گذشته نیز همین اتفاق افتاده است. بار پیشین رهبری عامل بحران را آمریکا و تحریم‌های بی‌رحمانه دانست و حالا آن را مستقل از استکبار می‌داند.
....
شعار «اصلاح‌طلب، اصول‌گرا، دیگه تمومه ماجرا» که در جنبش دی ماه سال گذشته سرداده شد، از یک دید، شعاری کاملا درست و منطقی بود. تقسیم گروه‌های سیاسی به اصلاح‌طلب و اصول‌گرا مبنایی سیاسی دارد، در حالی که مسئله کشور سیاسی نیست. ممکن است تغییر رژیم برای تغییر شکل اقتصاد و رفتار اجتماعی راه حلی از سوی برخی باشد، اما بحرانی که جامعه را با تنش مواجه کرده حالا دیگر بحرانی سیاسی نیست. در واقع اصلاح‌طلبی منتفی شده است. چون سیاست منتفی شده است.

متن کامل در زیتون :
http://zeitoons.com/55286

گردش به راست سوئد و آلمان پس از اتریش و ایتالیا
پناهندگی، بحران بین قاره‌ای از آسیا تا آفریقا و اروپا

زیتون ـمهسا محمدی: براساس گزارش سال ۲۰۱۷ سازمان ملل، تعداد کسانی که تا پایان این سال مجبور به ترک خانه‌های‌شان شدند، به ۶۸.۵ میلیون نفر رسیده است.

این گزارش نشان می‌دهد ۵۲ درصد از آوارگان جهان کودکان زیر ۱۸ سال هستند.

از این تعداد ۴۰ میلیون نفر کشورشان را ترک نکرده اند بلکه داخل سرزمین خود سرگردانند و ۱۸ و نیم میلیون نفر مرزهای کشور خود را برای یافتن خانه‌ای امن‌تر و شاید راحت‌تر پشت سر نهادند.

روزنامه بوسنیایی «سارایوو تایمز» هم در طی روزهای اخیر خبر داده است که آمار درخواست پناهندگی ایرانیان به این کشور نسبت به سال گذشته ۱۰۰ برابر شده است

اخباری که از ایرانیان خواهان پناهندگی به سایر کشورها به دست می‌آید هم جالب توجه است. دویچه وله خبر از درخواست پناهندگی حدود شش هزار ایرانی به صربستان در سال جاری می‌دهد که در پی لغو ویزای این کشور با ایران اتفاق افتاده است.روزنامه بوسنیایی «سارایوو تایمز» هم در طی روزهای اخیر خبر داده است که آمار درخواست پناهندگی ایرانیان به این کشور نسبت به سال گذشته ۱۰۰ برابر شده است

موج به قدرت رسیدن راست‎گرایان معتدل و افراطی در کشورهای اروپایی و پیش از آن ریاست جمهوری دونالد ترامپ در ایالات متحده و سیاست‌های ضد مهاجر اعلام شده و تا حدی اجرا شده در این کشورها از عوامل موثر بر این کاهش ۵۰ درصدی بود.

اختلافات وزرا با آنگلا مرکل ، صدر اعظم آلمان و قهرمان مدیریت بحران پذیرش و اسکان پناهجویان در اروپا بالا گرفت و کابینه را در معرض خطر سقوط قرار داد.تشکیل دولتی یکدست و منسجم را بسیار دشوار کرد.

متن کامل در زیتون : http://zeitoons.com/55311

مشروعیت‌زدایی از خشونت
کمال حسینی

روایت اول
چند روز پیش در جایی و به دنبال کشته‌شدن ۱۱ نفر از نیروهای نظامی در منطقه مریوان و متعاقب آن ۴ تن در نقده، به یکی از هواداران پروپاقرص احزاب کردی که تحرکات پیش‌مرگ‌ها را در ماه‌های اخیر توجیه و به‌نوعی مشروعیت می‌بخشید، گفتم : از اول استراتژی مشی مسلحانه به بهانه دفاع مشروع به نفع هیچ‌کسی نبود و در حال‌حاضر هم مشروعیت‌دهی به مبارزه مسلحانه به‌ویژه در شرایط نابسامان اجتماعی و اقتصادی امروز مردم و حتی نابرابر نظامی شما، منطقی و ‌هوشمندانه نیست. به همین سبب با گذشت چهار دهه از این سرشاخ شدن، هزینه‌ها با فایده‌‌ی کارتان هم‌سنگ نیست. یادآور شدم مجموعه‌ی این اقدامات ریشه‌ی درخت کین و دشمنی را در این سال‌ها میان شما و مرکز محکم‌تر و پرشاخ و برگ‌تر کرده و عواقب زیانبار و خانمان‌سوز آن تا قرن‌ها بر روان همه و نسل‌های بعدی می‌ماند و همچنان خشونتِ کور می‌آفریند. چونکه ضرر و زیان آن محاسبه نمی‌شود و غیرقابل جبران است.

روایت دوم
امروز هم باید به سپاه پاسداران و زعمای آنها بگویم، زانیار و لقمان و رامین را اعدام کردید، مقر احزاب کردی را بمباران کردید، به خواست این مردم وقعی ننهادید و به فاصله‌ی طلوع آفتاب تا اذان ظهر، از «رجایی‌شهر» تا «کوی سنجاق» خانواده‌های زیادی را داغدار کردید، آیا مسئله کُرد حل شد؟ آیا طومار مخالفانتان پیچیده شد؟ آیا بر بحران‌های داخل و خارج فایق آمدید؟ نه! آتش خشم و نفرت را شعله‌ور کردید، کوره‌راه خشونت‌ورزی و انتقام را هموار کردید! هر آینه برای وضع ملک و ملت عرق شرم باید ریخت. به‌درستی اقتدار یک حکومت، به زانو درآوردن ضعفا و اقلیت‌ها نیست، به صدر نشاندن آنهاست. این چه اتاق فکری است که جز شکنجه و سرکوب و فرار و جدایی و مرگ، نسخه‌ای برای دردمندان این سرزمین نمی‌پیچد؟ چه باید کرد؟

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/55326

آثار وارونه‌ی کاهش ارزش ریال
وقتی گردش‌گری و فروش رونق اقتصادی نمی‌آورد

زیتون- سولماز ایکدر: روز به میانه نرسیده اما بازار نیمه‌تعطیل است؛ نه از نبود مشتری که از اتمام کالای قابل فروش. گوشت٬ مرغ٬ برنج٬ ماهی٬ روغن و شکر.

پیرمرد گفت: «دیگر نه زورمان می‌رسد چای و سیگارشان را بخریم و نه حتی ماهی و شکر و روغن خودمان را. می‌آیند و بازار را جارو می‌کنند. کوچکترین ماشینشان وانت است٬ باز می‌زنند و می‌روند.»

افزایش تقاضا از سوی مشتری با قدرت خرید بالا٬ قیمت‌ها را دچار چنان جهشی کرده است که حتی اگر کالایی باقی بماند هم ساکنان محلی امکان خرید ندارد. قیمت گوشت٬ برنج٬ شکر و روغن چند برابر شده، اما با توجه به ارزش پایین ریال٬ باز هم قیمتشان از قیمت کالای مشابه در آن سوی مرز پایین‌تر است.
در این رابطه مصطفی فتح‌الله‌زاده٬ مسئول یکی از دفاتر مسافرتی در عراق و ایران٬ به خبرگزاری ایلنا گفته بود که در حال حاضر «روزی ۱۵۰ هزار نفر از عراق تنها برای خرید مایحتاج روزانه به منطقه آزاد اروند وارد می‌شوند، بازارها را خالی می‌کنند و شب مجددا از مرز به کشور خود بازمی‌گردند.»

فتح‌الله‌زاده افزوده که این افراد «تنها با انگیزه خرید ارزان مایحتاج روزانه، از بصره و جنوب عراق بدون ویزا حق دارند وارد منطقه آزاد اروند، خرمشهر، آبادان و… شوند و به‌این‌صورت به بازارهای این شهرها رفته و در آنجا گوشت، ‌مرغ و حتی نان و نمک روزانه خود را تهیه کنند.»

او علت افزایش ورود شهروندان عراق به ایران برای خرید را «بی‌ارزش شدن پول ایران» نامیده و گفته در شرایط فعلی، «خرید عراقیان [در ایران] به دینار مفت درمی‌آید.»

آن‌طور که او توضیح داده قیمت «یک مرغ در عراق ۶ دینار است که به پول ما ۶۰ هزار تومان می‌شود. در صورتی که آنها در آبادان می‌توانند این مرغ را کیلویی ۱۰ تا ۱۲ هزار تومان خریداری کنند.»

متن کامل در زیتون:
http://zeitoons.com/55348