گزارش اختصاصی زیتون از قربانی دعوای وزارت اطلاعات و سپاه
کاوس سیدامامی چگونه اسرائیل را فریب داد

زیتون- سولماز ایکدر: نزدیک به یک سال از بازداشت فعالان محیط زیست می‌گذرد٬ بدون اینکه نهاد بازداشت کننده، اطلاعات سپاه٬ یا قوه قضاییه مصداقی «مشخصی» برای اتهام آن‌ها طرح کرده باشد.

میان نقاط تاریک و نامشخص پرونده «فعالان محیط زیست» بازداشت شده٬ یک نقطه روشن وجود دارد٬ قوه قضاییه و اطلاعات سپاه تاکید دارند که آن‌ها «جاسوس» هستند و وزارت اطلاعات قویا بر جاسوس نبودن فعالان محیط زیستی پافشاری دارد.

حقیقت این پرونده چیست؟

بر اساس اطلاعاتی که در اختیار «زیتون» قرار گرفته است٬ اندکی پیش از بازداشت کاووس سیدامامی٬ اسرائیل با این استاد دانشگاه امام صادق و فعال محیط زیست تماس گرفته و از او برای همکاری دعوت کرده است. سیدامامی هم این موضوع را با وزارت اطلاعات در میان گذاشته و آنان را از این تماس مطلع کرده است.

یک منبع آگاه در این رابطه به «زیتون» گفت٬ پس از برگزاری چند جلسه با با دایره‌های ضد جاسوسی و حفاظت اطلاعات٬ این فال محیط زیست از سوی این وزارت‌خانه مامور شد که اطلاعات و ارقام غلط را در اختیار اسرائیل قرار دهد؛ خواسته‌ای که از سوی کاووس سیدامامی اجابت شد.

او برای مدتی ضمن فعالیت‌هایی که در زمینه محیط زیست داشت٬ اطلاعات٬ نقشه‌ها و ارقامی غیر واقعی و نادرست را «زیر نظر و به خواست وزارت اطلاعات» در اختیار اسرائیل قرار می‌داد.

رابطه او و اسرائیل٬ اگرچه با هماهنگی و زیر نیز وزارت اطلاعات بود٬ از سوی نهاد اطلاعاتی موازی در جمهوری اسلامی٬ اطلاعات سپاه٬ رصد و منجر به دستگیری کاووس سیدامامی و همکاران او شد. این در حالی بود که دیگر فعالان محیط زیستی که بازداشت شدند٬ اساسا در جریان این تماس و همکاری سیدامامی و وزارت اطلاعات برای انتقال اطلاعات نادرست به اسرائیل نبودند.

کاووس سیدامامی که استاد دانشگاه و فعال محیط‌زیستی خوشنام بود و گمان می‌برد همکاری‌اش با وزارت اطلاعات در راستای پاسداشت از منافع ملی است٬ با مرگی مشکوک در زندان درگذشت.

مقام‌های قضایی جمهوری اسلامی علت مرگ سیدامامی در زندان را «خودکشی» اعلام می‌کنند؛ موضوعی که از سوی خانواده وی رد شده است.
https://tinyurl.com/ycgpmvf8

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59469

خشونت؛ از شهرداری کرمان تا باغ‌های سیرجان

زیتون ـ فریده ریحانی: هفته گذشته انتشار ویدیویی از یک دختر نوجوان که در شهر سیرجان توسط پسر جوانی مورد ضرب و شتم شدید قرار ‌گرفته بود، به سرعت در فضای مجازی مورد توجه قرار گرفت. یک دعوای اینستاگرامی بود.
امروز هم ویدئویی از دو کودک کار که گفته می‌شد در کرمان هستند، منتشر شد. کودکان گل‌فروش که گویی به شهرداری منتقل شده بودند در مقابل دوربین مجبور به خوردن گل‌های نرگسی شدند که در خیابان می‌فروختند.

رتبه اول خشونت در دنیا

مؤسسه مطالعاتی «گالوپ»، در سال ۲۰۱۷، ایران را عصبانی‌ترین کشور جهان معرفی کرده است. طبق گزارش این مؤسسه، از میان ۱۴۲ کشور مطالعه شده جهان در سال ۲۰۱۷ به ترتیب ایران، عراق و سودان جنوبی عصبانی‌ترین مردم جهان را دارند.

آخرین آمار منتشر شده در ارتباط با نزاع منجر به ضرب و جرح ثبت شده در پزشکی قانونی، بیش از ۴۲۸ هزار نزاع در ۹ ماهه نخست امسال است. به عبارتی روزانه حدود ۱۶۰۰ نزاع منجر به ضرب و جرح طرح شکایت شده و در پزشکی قانونی ثبت می‌شود.
https://tinyurl.com/ycf9vwn7

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59491

مجازاتی مذهبی با دلایل سیاسی
«خلع لباس»، عقوبت ناسازگاری

زیتون ـ مهسا محمدی: «بعد از ده پانزده سال بردن و آوردن و بازداشت کردن و ریختن تو محل کار و انفردای و…با شکایت دادستان ویژه ی[روحانیت] تهران و به حکم قاضی شعبه دوم کیفری در دادگاه ویژه به ریاست دادستان کل کشور اقای منتظری بالاخره آقایون حکمشون رو صادر کردند دو سال زندان که البته لطف کردند ۵ سال تعلیقش کردند و خلع لباس دائم ».
این پست اینستاگرامی حسن آقامیری روحانی‌ معروف به «روحانی تلگرامی» است که این‌گونه خبر محکومیت خود را به یک میلیون سیصد هزار فالوئر خود داد و آنان را به یک میلیون پانصد رساند.

خلع لباسی برای «حجاب»

یکی از شناخته شده‌ترین روحانیونی که بعد از انقلاب ایران خلع لباس شد، حسن یوسفی اشکوری بود. این روحانی گیلانی که بعد از انقلاب سابقه نمایندگی دور اول مجلس شورای اسلامی را در کارنامه خود دارد، بعد از پایان دوران نمایندگی از سیاست یا به عبارت بهتر از سیاست به معنای حکومتی آن فاصله گرفت و به کار پژوهشی پرداخت.

احمد منتظری و میراث پدر

احمد منتظری، فرزند آیت‌الله حسینعلی منتظری روحانی فقید و مورد غضب حاکمیت هم یکی دیگر از کسانی بود که به دلایل سیاسی در سال ۱۳۹۵ حکم خلع لباس دریافت کرد.
دادگاه ویژه روحانیت احمد منتظری را به دلیل انتشار فایل صوتی جلسه آیت‌الله منتظری با مسئولان قضایی در سال ۶۷ در سایت اینترنتی و کانال تلگرامی‌اش به ۲۱ سال حبس تعزیری و سه سال خلع لباس روحانیت محکوم کرد.
https://tinyurl.com/yc5ybv8t

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59515

بودجه سال آینده دارای چه ساختاری است؟
احمد علوی

بقای حکومت‌ها را در بلندمدت مشروط به وجود سه متغیر مشروعیت، کارآمدی و مشارکت مردم (در حمایت سیاسی از حاکمیت و نظارت بر نهادهای قدرت) دانسته‌اند. این سه مفهوم دارای همبستگی مثبت بوده، هر کدام مشروط به دیگری است. به زبان دیگر، افزایش کارآمدی زمینه‌ساز افزایش مشروعیت و در نتیجه افزایش حمایت و مشارکت است.

بودجه‌ریزی هر کشور نیز علاوه بر تامین اهداف معین اقتصادی نظیر افزایش اشتغال، کاهش تورم، ثبات ارزش پول ملی، و تراز پرداخت‌ها می‌بایست متوجه دست‌یابی به افزایش متغیرهای سه گانه یادشده باشد. در همین راستا رشد اقتصادی در قالب افزایش ارزش افزوده می‌بایست صرف توسعه زیر ساخت‌ها (هزینه عمرانی و زیر ساختی متوجه رشد پایدار)، رفاه عمومی فراگیر و باکیفیت (خدمات پرورشی، آموزش، بهداشت و درمان، تامین اجتماعی، امنیت پایدار و غیره) شود. شرط تعادل اقتصادی بخش واقعی و پولی نیز همین است. آنچه آمد توصیف بودجه در یک حکومت متعارف با مشروعیت برخاسته از آراء شهروندان (مشروعیت دمکراتیک)، پاسخگو و در چارچوب منافع تعریف شده ملی است.

در حکومت‌های اقتدارگرائی رانتی مانند ایران کارکرد بودجه- علیرغم برخی از کارکردهای مشابه با بودجه کشورهای پیشرفته- تا حدی متفاوت بوده و دارای مکانیسم های خاص خود است. در اقتصادهای پیشرفته فرایند بودجه مبتنی بر توزیع ارزش افزوده درون‌زا و مبتنی بر برون‌گرائی اقتصاد در عرصه بازارهای بین المللی است. در اقتصاد برون‌زای متکی به درآمدهای نفتی، دولت محور و محبوس در بازار داخلی، این کشمکش نهادهای گوناگون حکومتی برای داشتن سهم بیشتر از رانت است که ساختار بودجه را رقم می‌زند. در فقدان مشروعیت و کارآمدی و مشارکت مردم در نهادهای قدرت، مکانیسم‌های رانتی، به‌کار می افتد و با توزیع رانت، حاکمیت اقتدارگرا تداوم می‌یابد. به‌جز کارکردهای متعارف، دست کم از چهار مکانیسم بقای حکومت را سامان می‌دهد.
https://tinyurl.com/y7ukjywk

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59521

حسام‌الدین آشنا از «طرح اسقاط دولت» گفت
نظامِ «پخته»، دولتِ خام

زیتون ـ یلدا امیری: یک سال پس از اعتراضات خیابانی دی ماه ۱۳۹۶ که به بازداشت بیش از ۵ هزار نفر و کشته شدن ده‌ها نفر منجر شد، حسام‌الدین آشنا، مشاور رییس‌جمهوری و چهره‌ای امنیتی که معاون ویژه وزارت اطلاعات در دولت اصلاحات بود، طی مصاحبه‌ای برخورد با اعتراضات دی ماه را «پخته‌ترین» مواجهه نظام با اعتراضات مردمی نامید.

آشنا در پاسخ به سوال خبرنگار ایسنا مبنی بر اینکه آیا نوع برخورد حاکمیت با اعتراضات سال۹۶ در مقایسه با اعتراضات دهه هفتاد تغییر کرده است یا نه؟ می گوید: «بله سال ۹۶ نسبت به همه تاریخ جمهوری اسلامی این برخورد پخته‌تر بود.»

او همچنین در پاسخ به این سوال که در سال گذشته در حدود ۱۶۰ شهر کشور شاهد اعتراضات مردمی بودیم، آیا فکر می‌کنید که اگر مدیریتی که به آن اشاره کردید نبود، اعتراض‌های دی ماه گسترده‌تر می‌شد؟ می‌گوید: «بله؛ اگر طرحی وجود داشت، طرح اسقاط دولت بود؛ اگر هم طرحی وجود نداشت، می‌توانست به زمین خوردن نظام منجر شود.»
https://tinyurl.com/y8oxwc4h

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59552

سانحه هوایی کرج، حواشی مهم‌تر از متن

زیتون ـ محمدرضا سرداری: صبح دوشنبه ۲۰ دی ماه یک فروند هواپیمای باری ۷۰۷ ارتش هنگام فرود در فرودگاه فتح در حوالی کرج از باند خارج و پس از برخورد با دیوار انتهایی باند دچار آتش سوزی شد. بر اساس گزارش مقامات رسمی در این سانحه هوایی ۱۵ سرنشین هواپیما جان خویش را از دست دادند و تنها مهندس پرواز آن هواپیما از آن حادثه جان سالم بدر برد. آخرین گزارش از وضعیت آن نجات‌یافته حاکی است که حال عمومی وی رضایت بخش بوده و برای ادامه درمان به تهران انتقال یافته است.

گرچه سوانح هوایی همواره در صدر اخبار روز قرار دارند اما این سانحه برای مخاطبان ایرانی می‌توانست اهمیت دیگری نیز داشته باشد. حمل گوشت از طریق هوایی شاید از موضوعاتی بود که کمتر مورد توجه افکار عمومی قرار گرفت. به‌ویژه آن که کمتر کسی از حمل و نقل مواد غذایی فاسدشدنی از طریق هواپیماهای باری نظامی با خبر بود. اما دلیل ورود ارتش به حمل گوشت از خارج از کشور چه بود؟
https://tinyurl.com/yb4f9ury

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59580

واکنش‌ها به «خبرِ خوب» وزیر جوان

وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران، پیش‌ازظهر دوشنبه ۲۴ دی‌ماه در پیام کوتاهی در شبکه اجتماعی توئیتر نوشت: «خبرهای خوبی براتون دارم. حدس بزنید چی شده؟»

این توییت که با هشتگ «#آینده‌روشن» به پایان رسیده‌بوده، در زمان کمی توسط کاربران ایرانی این شبکه اجتماعی، و با بازخوردهای متفاوت ریتوئیت و بازنشر شد. غالب کاربران انتظار خبر غیرمترقبه‌ای از وزیر داشتند و شاید بارها و بارها صفحه او را در این شبکه اجتماعی چک کردند تا ببینند «خبر خوب» چیست.
۱۳ ساعت بعد و در نخستین ساعات صبح سه‌شنبه ۲۵ دی‌ماه، وزیر در توییتی دیگر، همه چشم‌انتظاران را از چشم‌انتظاری درآورد اما بدهکار ماند. وزیر جوان کابینه توئیت کرد: «خبرخوب طلب شما، بامداد با وزرایICT دولت‌های ۸ام تا ۱۲ام به پایگاه فضایی امام خمینی رفتیم. ماهواره‌بر، با طی ۲مرحله موفق، در مرحله۳ به سرعت کافی نرسید و «پیام» در مدار آرام نگرفت. «دوستی» در انتظار حضور در مدار، باجوانان عزم کردیم مجدد بسازیم.»

«محمدجواد آذرمی‌جهرمی» در انتهای پیام خود هم به طنز اشاره کرد که بازخوردها را خوانده و با ادبیات مخصوص دهه شصتی‌ها پاسخ‌داده بود: «راستی، با برخی شوخی‌ها در پست قبلی حال کردم:)»

تلاش تیم فنی و پشتیبانی برای ارسال ماهواره «پیام» در مدار پس از دو مرحله موفق، در سومین مرحله ناکام می‌ماند و «خبر خوب» وزیر جوان ناخوب می‌شود. به نظر می‌رسد تیم فرستنده ماهواره، به موفقیت خود اطمینان بالایی داشته‌اند، والا وزیر این‌گونه هیجان‌ مثبت برای این خبر ایجاد نمی‌کرد و اندکی محتاط‌‌تر می‌نوشت.

بی‌احتیاطی و هیجان و در ادامه ناکامی وزیر به سن و جوانی او ربط ندارد. وضعیت او نظیر داستان ملانصرالدین است که شایعه کرد آش خیر می‌کنند و وقتی مردم راه‌افتادند، خودش هم باور کرد و قابلمه به‌دست دنبال مردمی که فریب‌شان داده بود راه افتاد. حالا وزیر و حاکمیت، باور کرده‌اند که از درست کردن انرژی هسته‌ای در زیرزمین و در قابلمه‌ دختری جوان، می‌توان کمک گرفت و بدون ارتباط علمی و فنی با دنیا، ماهواره به آسمان فرستاد.

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59585

ظریف در عراق چه می‌کند؟
جولان وزیر در قلمرو «سردار»

زیتون ـ نیلوفر سعیدی: محمدجواد ظریف از بعدازظهر یکشنبه ۲۳ دی‌ماه، راهی عراق شده و با بسیاری از مقامات سیاسی این کشور دیدار کرده است.

وزر امور خارجه ایران تابه‌حال و در طی دو دوره مسئولیت خود، چنین سفری طولانی‌ای را به یک کشور همسایه برای دیدارهای دوجانبه نداشته است. آنچه این سفر ظریف را سوال‌برانگیز تر می‌کند این است که بر اساس سیاست‌های اجرایی نظام؛ عراق نیز مانند سوریه قلمرو وزارت امور خارجه نیست و صفر تا صد پرونده‌ی عراق در اختیار سپاه قدس و نیروهای تحت امر قاسم سلیمانی است و رئیس دستگاه دیپلماسی و دیگر مقامات وزارت امور خارجه٬ با هماهنگی سپاه قدس در عراق و سوریه حضور پیدا می‌کنند.

از آنجا که عراق٬ ساختار سیاسی٬ مذهبی و قومی خاص و در واقع چند پاره خود را دارد، ظریف ناچار شده به منظور نشان دادن تصویری از یک رابطه همه‌جانبه٬ نه تنها به بغداد پایتخت بلکه به دو شهر کردنشین اربیل و سلیمانیه و همچنین به دو شهر مهم شیعی کربلا و نجف نیز سفر کند.

https://tinyurl.com/ya57f95e

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59621

در سوگ مرحوم خلیل رفاهی
سیدعلی‌اصغر غروی

اگر بخواهی برای مرحوم دکتر خلیل رفاهی چیزی بنویسی، باید حتماً صفحاتی از یک کتاب را به او اختصاص دهی. از جوانی او بنویسی، و از اینکه چگونه به سِلک روحانیون روشن‌گر و روشن‌ضمیر پیوست. و اینکه او در دهه‌های سی و چهل و پنجاه تا پیروزی انقلاب، چه همه جوان‌ها را با دینداری درست آشنا کرده بود. و حتماً این را هم بیفزایی که چگونه شد که از ایران به لندن کوچید و ترک وطن گفت، و پس از بیست سال دوباره زیست در وطن را برگزید.

من از ده سالگی او را می‌شناختم؛ طلبۀ جوانی که مرتباً به منزل ما و مرحوم ارباب (حاج آقا رحیم) آمد و شد داشت. و همیشه کتابی از نسخ قدیمه، که قطعی درازتر از معمول دارد و معمولاً چاپ سنگی هم هست، زیر بغل داشت، و به محض نشستن در برابر استاد، کتاب را می‌گشود و اشکالات خود را مطرح می‌ساخت.
https://tinyurl.com/y75kfsrr

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59656

مرگ خاموش فرهنگیان!
عباد عبادی

آموزش یکی از مهمترین ارکان توسعه و پیشرفت هر کشوری محسوب می شود و بنابر اهداف توسعه سازمان ملل، دولت ها موظف به ایجاد محیطی مناسب برای آموزش همگانی و عمومی می باشند. خوشبختانه سطح سواد در ایران در مقایسه با بسیاری از کشورها در سطح بالایی قرار دارد. اما وضعیت موجود برای آموزگاران تصویری دیگر را به نمایش می گذارد. به گفته ی معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش پرورش میانگین دریافتی فرهنگیان حدود دو میلیون و ۷۰۰ هزار تومان است. حال با این حقوق، آیا فرهنگیان ما قادر به امرار معاش خود هستند؟ آیا آموزگاران که وظیفه ی والای تعلیم و تربیت را بر دوش می کشند، می توانند با این دستمزد در مقابل خانواده خود پاسخگو باشند؟!

در شهر تهران آموزگاری را با درآمد دو میلیون و ۷۰۰ هزار تومان در نظر بگیریدِ؛ متاسفانه وی با این درآمد، به سختی قادر به پرداخت حتی اجاره بهای مسکن خود خواهد بود. به عنوان نمونه آپارتمانی ۴۵ متری در خیابان اشرفی اصفهانی با بیش از ۱۰ سال ساخت دارای ودیعه ۲۵ میلیون تومانی و اجاره دو میلیون تومانی می باشد. با فرض اینکه این آموزگار بتواند ودیعه مورد نظر را به گونه ای تهیه کند، وی تنها قادر به خرج کردن ۷۰۰ هزار تومان برای مصارف ماهیانه خواهد بود. آیا این میزان برای زندگی یک خانوار در تهران کافی است!؟
https://tinyurl.com/y9mlogjz

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59653

آیا نهادهای مذهبی باید از بودجه عمومی سهم ببرند؟
دولتِ «بدهکار»، قمِ «طلبکار»

زیتون ـ جلیل فقیهی: در طی روزهای اخیر آیت‌الله مکارم شیرازی، از مراجع تقلید ساکن قم، گفت:« قم از دولت طلبکار است نه بدهکار». او از مراجعی است که نسبت به کم‌توجهی دولت به شهر قم معترض است. شیرازی در دیدار با استاندار جدید این شهر اعتراض خود را اینگونه بیان کرده که «هرچه مسئولان و دولتمردان به قم توجه کنند باز هم پاسخگوی این حجم از خدمت نخواهد بود؛ بنابراین قم از دولت طلبکار است نه بدهکار».

بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، «سال آینده سالی سخت برای دستگاه‌های مذهبی کشور مانند حوزه‌های علمیه خواهد بود؛ چراکه حتی بدون توجه به تورم سال جاری و افزایش هزینه‌های جاری این دستگاه‌ها، در سال آینده نیز بودجه اغلب این مراکز مذهبی با کاهش روبه‌رو شده‌‌اند».
این کاهش بودجه باعث بروز برخی نارضایتی‌ها در میان طیف متنوعی از مدیران این دستگاه‌ها شده است.
اما چه اتفاقی در بودجه ۹۸ افتاده که باعث گلایه مقامات عالی‌رتبه حوزه و سایر نهادهای دینی شده است؟
https://tinyurl.com/yd3mhnwj

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59675

شورا و جای خالی قدرت
شاهین نصیری

چکیده: انگاره‌ی دموکراسی، به‌رغم برخورداری از جایگاهی ممتاز در اندیشه‌ی سیاسی مدرن و چیرگی مثال‌زدنی در سیاست‌ورزیِ سیاست‌ورزان زمانه، با بحران آشفتگی معنا روبه‌روست. کاربست این واژه در نظریات سیاسی در هر سیاق و یاری جستن از آن در بیشینه‌ی مبارزات سیاسی برای پیشی‌طلبی از رقبا در بسترهای گوناگون تاریخی و اجتماعی به‌خوبی نشانگر درگیری انسان مدرن با آن است. در این نوشته تلاش بر این است تا از رهگذر مروری تاریخی و تبارشناسانه، خاستگاه ایده‌ی دموکراسی در اندیشه‌ی مدرن تبیین و ترجمان نابسنده‌ی بنیان‌های آن در قاموس‌ نظام‌های سیاسی توتالیتر و دموکراسی نیابتی به پرسش گرفته شود. در این راستا، این پرسش بنیادین از سیاست مدرن طرح خواهد شد: با جای نمادین قدرت که در نظام‌های پیشین توسط یکه-فرامانروایان پر می‌شد چه باید کرد؟ در پی این پرسشگری، فرمانروایی شورایی -به‌مثابه فرمانروایی مردم- در مقام بدیلی راستین برای آنچه تاکنون به آشفتگی از درک از دموکراسی انجامیده، ارائه خواهد شد.
https://tinyurl.com/y9u9hzfv

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59689

ضرورت ورود رهبری به پرونده نازنین زاغری
مهرداد خوانساری


جناب آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی؛ با سلام؛

اینک بیش از هزار روز از بازداشت و زندانی شدن نازنین زاغری (رادکلیف)‌ می‌گذرد و علی‌رغم مشاورت‌ها و توصیه‌های مشفقانه‌ی کسانی که خواستار پایان دادن به تنش‌های بیهوده و زیان‌بار میان ایران و جامعه بین‌المللی و به‌خصوص کشورهای غربی بوده و هستند، وضعیت این بانو هم‌چنان نامعلوم و سرنوشت او تبدیل به یک «فوتبال سیاسی» میان جناح‌های رقیب در داخل کشور شده است؛ به ویژه در شرایطی که بنابر اظهارات خانواده‌اش به علت بی‌توجهی مقامات زندان،‌ با مشکلات بهداشتی بسیار جدی مواجه است.

طبیعی است که در هر جای جهان، هر کس که متهم به جرم یا ارتکاب کاری خلاف مجوزات و مصالح کشور گردد، طبق قانون و البته با مراعات حقوق متهم، باید مورد تعقیب قرار ‌گیرد و کارش به دادگاه و مجازات هم کشیده ‌شود. ولی شواهد امر در ارتباط با خانم زاغری نشان می‌دهد که سیر قانونی، اتهام وارده و مجازاتِ جاری، به هیچ‌وجه با یکدیگر تناسب نداشته و ندارد.

به عنوان مثال، جنابعالی تصدیق خواهید فرمود که در ۴۰ سال گذشته،‌ کسانی که مانند خانم زاغری با اتهاماتی در سطح «توطئه یا تبانی در براندازی نظام» مواجه شده‌اند، اغلب با مجازاتی کمتر از اعدام روبرو نبوده‌اند. اینکه علی‌رغم سرو صداهایی که در ارتباط با اتهامات وارده علیه خانم زاغری از سوی قوه قضائیه مطرح شده،‌ دادگاه پس از بررسی پرونده اتهامات، ایشان را در نهایت به هفت سال حبس محکوم کرد تنها این نتیجه را مشخص می‌سازد که مسئولان قوه قضائیه در اتهامات وارده علیه ایشان مبالغه کرده‌اند و جرم ایشان نمی‌توانسته چیزی در ابعاد آنچه که اعلام شده بوده، باشد.

از سوی دیگر مشکلاتی که برای دوملیتی‌ها (ایرانیانی که اغلب پس از خروج اجباری از کشور ناچار به اخذ تابعیت ممالک دیگر شده‌اند)‌ و یا فعالان محیط زیست به وجود آمده و در برخی موارد حتی وزارت اطلاعات هم بر بی‌گناهی آنها شهادت داده، شاهدی دیگر بر درستی این ادعاست که رفتار قضایی در ایران تبدیل به تسویه حساب سیاسی شده و به اعتبار عدالت قضایی در کشور لطمه سنگینی وارد کرده است.

در شرایط کنونی، جنابعالی می توانید با مداخله،‌ این ماجرا را فیصله دهید و نگذارید تا شهرت و مصالح عالیه‌ی کشور بیش از این ـ آن‌هم در شرایطی که مردم رنج‌دیده ما با مشکلات زیاد و عدیده‌ای دست و پنجه نرم می‌کنند ـ طعمه منافع کسانی شود که با توجه به رقابت‌های داخلی،‌ خواست‌شان در واقع تضعیف موقعیت مسئولانی است که در ماه‌های گذشته نرمش بیشتری در قبال فشارهای خارجی برای آزادی خانم زاغری و پرونده‌سازی علیه دوملیتی‌ها از خود نشان داده‌اند.

شما می‌توانید با دستور آزادی خانم زاغری که پس از گذراندن بیش از هزار روز در زندان (بیش از نیمی از مجازاتش) و جدایی از دختر خردسال و شوهری که امکان دیدنش را در این ایام نداشته،‌ به معالجه و درمان نیز نیازمند است،‌ آن چهره‌ای را که شایسته مردم و ملت ایران است به نمایش بگذارید و با حل انسان‌دوستانه‌ی این ماجرا، بخشی از فشارهای وارده بر مردم و مملکت ما را کاهش دهید.‌

https://zeitoons.com/59681

عبدالعلی بازرگان در گفت‌وگو با زیتون
مهدی بازرگان به مسعود رجوی در راه احمدآباد چه گفت؟

از متن :

نسبت و رابطه سازمان مجاهدین خلق با مهندس بازرگان در دوره انقلاب چه بود؟

عملاً می‌شود گفت در آن شرایط هیچ ارتباطی وجود نداشت، در آغاز، تمایلات انقلابی مجاهدین به شیوه‌های آقای خمینی خیلی نزدیک‌تر از همسویی با مهندس بازرگان و دولت موقت بود اما وقتی شعار «همه با هم» پیش از انقلاب تبدیل به: «همه با من» شد و سر خود را بی‌کلاه دیدند، به اشتباهشان پی بردند. واقعیت این است که زندان‌های قبل از انقلاب را بچه‌های کمونیست و مجاهد پر کرده بودند و اعدامی‌ها و کشته شده‌های درگیری‌ها هم تماماً متعلق به چریک‌ها بود، و شما خیلی اندک یک روحانی زندانی می‌دیدید، ولی نگرانی و وسواس عجیبی در آقای خمینی و روحانیت وجود داشت که هیچ‌یک از آنان حتی در مجلس هم وارد نشوند. همین به بازی گرفته نشدن‌ها و طرد و دفع سازمان یافته بود که آنها را از همان آغاز به فکر تداوم شیوه‌های پیش از انقلاب انداخت؛ اما این اشتباهی بود در ارزیابی نیروی مقابله با طبقه‌ای که اینک بر تمام امکانات مملکت مسلط شده و توده‌های مقلد را نیز پشتیبان دارد. اشتباهی که موجب کشته شدن هزاران نفر از طرفین، پناه بردن به عراق و آمریکا و عوارض تاسفبار دیگر شد.

زندان‌های قبل از انقلاب را بچه‌های کمونیست و مجاهد پر کرده بودند و اعدامی‌ها و کشته شده‌های درگیری‌ها هم تماماً متعلق به چریک‌ها بود، و شما خیلی اندک یک روحانی زندانی می‌دیدید، ولی نگرانی و وسواس عجیبی در آقای خمینی و روحانیت وجود داشت که هیچ‌یک از آنان حتی در مجلس هم وارد نشوند

چرا مهندس بازرگان از مجاهدین در دولت موقت استفاده نکرد؟

آنها دولت موقت را غیر انقلابی و محافظه‌کار می‌دانستند. به خاطر دارم در اولین سالگرد درگذشت دکتر مصدق پس از انقلاب، که سیل عظیمی از مردم پس از سالیانی ممنوعیت به زیارت مزار او در احمدآباد می‌رفت، اتوبوس‌هایی نیز برای مقامات و مسئولین تدارک دیده شده بود که مسعود رجوی پس از سوار شدن در اتوبوس جلویی، در ردیف اول پهلوی مهندس بازرگان نشست، من که ردیف پشت نشسته بودم می‌شنیدم که پدر از تصمیم مجاهدین برای آینده می‌پرسیدند و رجوی هم از پاسخ‌دادن به بهانه‌هایی طفره می‌رفت و سخنانی کلی از فشارها و محدودیت‌هایی که بر آنها تحمیل می‌شود می‌گفت. بالاخره مهندس بازرگان گفتند: به هرحال هیچ دولتی در هیچ کجای دنیا یک گروه مسلح مستقل را نمی‌تواند تحمل کند!
https://tinyurl.com/y9jzk2q3

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/59693

مهندس بازرگان و ماندگاری در سیاست
علی افشاری

با گذشت بیش از ٢۴ سال از فوت مهندس مهدی بازرگان، میراث سیاسی وی هنوز در عرصه سیاسی و عمومیایران جاری است و حتی به نوعی می‌توان گفت دیدگاه‌ها ، مشی سیاسی و به خصوص انتقاداتش از جمهوری اسلامی بازتاب بیشتری یافته و با اقبال گسترده‌تری مواجه شده است.

مهندس بازرگان اگرچه یک عنصر تشکیلاتی بود اما عملکرد وی در نهایت فراتر از جبهه ملی و نهضت آزادی، از وی کاراکتری ترسیم نموده است که خطوط تمایز خاص خود را دارد و قابل ادغام و تحویل به جمع خاصی نیست. غلط نیست اگر گفته‌شود او شخصیت یگانه‌ای بود. البته نهضت آزادی بخشی از کارنامه‌ی سیاسی رئیس دولت موقت است اما مقایسه‌ی دوران فعالیت نهضت، قبل و بعد از دبیر کلی مهندس بازرگان به خوبی تمایزات ‌و تاثیرات فردی مهندس بازرگان و آثار عینی و عملی وی بر مشی نهضت آزادی را روشن می‌سازد. سیاست برای مهندس بازرگان هیچ‌گاه یک امر حرفه‌ای نبود؛ او سیاست‌ورزی متعارف و متداول را رد می‌کرد؛ عمیقا سیاست و دیانت را تا پیش از سالیان پایانی عمر یکی می‌دانست و هر دو را در خدمت خیر عمومی براساس بینش عقلانی و علمی زمانه به‌شمار می‌آورد. مهندس به دنبال سیاستی بود که دنیا و آخرت مردم ایران را آباد نماید و باعث ارتقا کیفیت ابعاد مادی و معنوی زندگی آنها شود. او سیاست در حوزه نظر و عمل سیاسی معطوف به قدرت را رد‌ نمود و به‌دنبال سیاست اخلاقی بود که رسالت و فرآیند بر نتیجه تقدم داشت. وی رویکردی منفی نسبت به دیدگاه‌‌های مصلحت‌گرا در سیاست و عافیت اندیشی داشت. مهندس بازرگان مسیر پیشرفت و بهبود را در دوری از قدرت و نادیده‌گرفتن خطوط قرمز آن جستجو میکرد‌ و با واقعیت‌گرایی صرف در سیاست موافق نبود. سیاست به معنای مهارت در سازش‌کاری، فریب، بده و بستان و فنونی از این دست در ذهنیت و پراتیک مهندس بازرگان جایگاهی نداشت. در عین‌ حال در سیاست‌ورزی، اهل دگماتیسم و جزم‌اندیشی نبود و با انفعطاف رویکردش به سمت تغییر، باز بود. منتهی اهل موج‌سواری و دنباله‌روی از حرکت‌های اجتماعی شکل گرفته نبود، بلکه با ملاک‌ها و معیارها نسبت خود را تنظیم می‌نمود.
https://tinyurl.com/ybkx7zoh

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59726

گریه بر مردی که باران خواست و سیل آمد
محمد رهبر

مرحوم بازرگان در عمر بلندش، هیچ‌گاه معاصر زمان خویش نبود و در ناکامی بزرگِ مهندس همین بس که اگر دیگران یک عمر دیر رسیدند، ایشان زود می‌رسید و عجیب اینکه شیوه ره سپردنش هم آهستگی و پیوستگی بود.

مهدی بازرگان، زاده سال مشروطیت یعنی ۱۲۸۶ بود و امید می رفت که زادگان این سال که مردادش به عدل مظفر مزین شد و برای اول بار نظام پارلمانی در ایران شکل گرفت، ایرانی بسازنند رها از بند استبداد اما چنین نشد و مهدی بازرگان همه‌ی سال‌های عمرش در مبارزه با استبداد ایرانی گذشت.

بازرگان این بخت را داشت که در امور متنوعی از پیشگامان و اولین ها باشد. وقتی رضا شاه می‌خواست تا دانشجو به فرنگ بفرستد، مهدی بازرگان و همراهش یدالله سحابی اولین گروه دانشجویان اعزامی سلسله تازه رسیده بودند.

از اولین دانش‌آموختگان مکانیک بود و در فن‌سالاری و بنیاد کردنِ کارخانه صنعتی نیز از پیش‌قدمان به حساب می‌آمد. در سال ۳۲ و بعد از اینکه دولت کودتا، اساتید مصدقی را از دانشگاه پاک‌سازی کرد، به همراهی برخی استادان اخراجی، شرکت صافیاد را بنیان گذاشت که در ساخت دستگاه‌های گرمایشی و سرمایشی، از اولین‌ها در ایران بود.

اما این مقدم بودن و نخست رتبگی که بازرگان داشت با زمین و زمانی در آن می‌زیست سخت نا هماهنگ می‌افتاد.


متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59731

پرونده ویژه | ۴۰سالگی یک انقلاب
«فرزندان انقلاب»، محذوفان و مطرودان

زیتون ـ مهسا محمدی :در سال ۱۹۵۶ میلادی، تقریبا ۴۰ سال بعد از استقرار حاکمیت بلشویک‌‌ها در شوروی در کنگره بیستم حزب کمونیست اتحاد شوروی، خروشچف دبیر کل این حزب، گزارشی ازآنچه در آن ۴۰ سال بر شوروی گذشته بود ارائه کرد. بر اساس این گزارش و همچنین یافته‌های بعدی، در دوران استالین و مشخصا در دهه ۱۹۳۰ همه افراد شاخصی که در پیروزی انقلاب اکتبر نقش داشتند و یاران پیشین لنین و استالین بودند، به شیوه‌های مختلف حذف شدند. کامنف، زینوویف و بوخارین محاکمه و تیرباران شدند، تروتسکی تبعید و بعد ترور شد و حدود یک میلیون نفر از اعضای حزب کمونیست شوروی اعدام شدند. استالین سالگردهای زیادی از انقلاب را به تنهایی و بدون حضور هم‌قطاران قدیمی‌اش جشن گرفته بود.

در آستانه ۴۰مین سال انقلاب ایران، حال به حاشیه‌راندگان و محذوفان این انقلاب هم خود را کمابیش هم‌سرنوشت «فرزندان انقلاب» کشور همسایه می‌بینند؛ کشوری که شعارهایش الهام بخش بسیاری از انقلابیون جوان ایران شده بود.

رهبران فعلی ایران و کسانی که مدعی زعامت انقلاب ۵۷ هستند یا لااقل خود را فرزند خلف آن نسل می‌دانند به نتیجه خروشچف برای بازبینی انتقادی آنچه که گذشت نرسیده‌اند. موثران دیگر انقلاب آنان که زنده ماندند و در تبعید به سر می‌برند هم نتوانستند به توافقی برای تشکیل یک «کنگره» برای بازخوانی آنچه بر سرشان آمد، برسند و به ذکر خاطرات، انتشار کتاب و گفتگوهای پراکنده بسنده کردند.

شاید هم ۴۰ سال زمان کمی‌ست برای روشن شدن آنچه که از پس انقلاب ایران گذشت.

در روایت رسمی جمهوری اسلامی، انقلاب هنوز ادامه دارد و برهمان ریلی پیش می‌رود که در بهمن ۵۷ افتاده بود. فقط آنان که «قدرت‌طلب»، «فریبکار» و گاه «فریب‌خورده» و در مجموع «ضدانقلاب» بودند از قطار پیاده شدند و یا به بیان بهتر بیرون افکنده شدند. هنوز «انقلاب» معیار است.
https://tinyurl.com/yazojkx6

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59714

پیرمردی با کفش‌های ورزشی
احمد علوی

هنوز به دوران پایانی دبیرستان نرسیده بودم که در کتاب‌خانه ای در شهرمان با نام «مهندس مهدی بازرگان» و «شرکت انتشار» آشنا شدم. این کتاب‌خانه از سوی مسئولان انجمن حجتیه در شهر کوچک ما اداره می‌شد. در آن زمان گفتگو در خصوص رابطه «دین» و «دانش» موضوع روز بود. به گمانم نخستین اثر بازرگان که مورد مطالعه قرار دادم «کار در اسلام» او بود. همین انگیزه‌ای شد تا کتاب‌های او را نه یک بار بلکه به کرات خواندم. اما کار به اینجا متوقف نشد و مطالعه سایر کتبی که از سوی «شرکت انتشار» منتشر می‌شد را در بر گرفت. بعدا با «یدالله سحابی» و «خلقت انسان» او «سید محمود طالقانی» آنگونه بروی جلد «پرتوی از قرآن» آمده بود آشنا شدم.

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59756

اعترافات! از شهرام امیری تا اسماعیل بخشی و سپیده قلیان

یک هفته پس از آن‌که مرحوم «شهرام امیری» که ایران عنوان «دانشمند هسته‌ای ربوده شده» را به او داده بود و جریان پخش ویدئوهای متناقض او در شبکه اجتماعی »یوتیوب» پرسروصدا شد و نهایتا به ایران بازگشت و در فرودگاه امام خمینی با تاج گلی بر گردن مورد استقبال سخنگوی وقت امور خارجه قرار گرفت، صداوسیما، او را به تلوزیون دعوت کرد و او مقابل دوربین تلوزیونی حرف‌های زد و ادعاهایی مطرح کرد که تاییدکننده یک سوی ویدئوهای منتشرشده او بود؛ تکرار همان حرف‌ها که دزدیده شده و پس از یکسال، موفق به فریب سیستم اطلاعاتی آمریکا شده و در آمریکا دارد آن ویدئوها را ضبط و پخش می‌کند.

ویدئوهای که طرف آمریکایی منتشرکرد، خلاف این ادعا بود، و ضمن این‌که اصل ربوده‌شدن را رد می‌کرد، اعلام می‌شد که او با علاقه و درخواست خودش به آمریکا رفته و پس از مدتی، علاقه‌مند به بازگشت ایران شده و آمریکا هیچ علاقه‌ای به نگه‌داری او نداشته که اکنون فریب او را خورده باشد.

وی خود را به سفارت «پاکستان» (مدافع منافع ایران در آمریکا) رسانده و از آن‌جا راهی ایران شده بود.

«امیری» در نشست تلوزیونی خود ادعا کرد که اطلاعات ذی‌قیمتی هم از سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا به دست آورده و حاکمیت جمهوری اسلامی با وقاحت و حقارت تمام، شماره شهربانی دو خودرو را به عنوان اطلاعات ذی‌قیمت شهرام امیری معرفی و اعلام کرد؛ حرفی که مرغ پخته را به خنده وامی‌داشت.
https://tinyurl.com/y7rbl5wq

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59807

آیا قاتلِ امام علی «شکنجه» شد؟
حسن یوسفی اشکوری

اخیرا در برنامه «به عبارت دیگر» تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی پیرامون شکنجه در جمهوری اسلامی، آقای ایرج مصداقی در گفتگو با آقای عنایت فانی اشاره‌ای به چگونگی مجازات ابن‌ ملجم مرادی ضارب و در نهایت قاتل امام علی بن ابی‌طالب به روایاتی اشاره کردند که در برخی منابع آمده است. هرچند خود ایشان نیز به درستی به تناقض نهفته در متن روایات منقول اشاره کردند، ولی در این نوشتار کوتاه، به تناسب بحث «شکنجه» که این روزها به‌حق حساسیت به آن افزونی گرفته، در این باب شرحی می آورم بدان امید که در حد خود روشنگر باشد و مفید.

مسئله قابل ذکر ماجرای فرجام کار ابن ملجم و چگونگی قصاص اوست. در چهارچوب سنت ها و قواعد آن روزگار آنچه طبیعی و مسلم می نماید اجرای حکم قصاص نفس در مورد ابن ملجم به عنوان قاتل است. او بدون هیچ دلیل موجهی انسانی را ترور کرده و به قتل رسانده و در این کار طبق قواعد شرعی رایج مرتکب دو جرم شده است. یکی ترور (= فتک و اغتیال) که شرعا حرام است و دیگر قتل «نفس محترمه» که باز حرام قطعی است (مائده، ۳۲) و مرتکب آن در خور مجازات قصاص نفس که البته ولی دم مختار است عفو کند و یا دیه بستاند و یا قصاص کند. افزون برآن، ترور سیاسی هم رخ داده که خود جرمی دیگر است که البته تصمیم گیری درباره آن بر عهده حکومت است.
https://tinyurl.com/y92pywvt

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59816