زيتون | Zeitoons@
9.81K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
مرگ خاموش فرهنگیان!
عباد عبادی


آموزش یکی از مهمترین ارکان توسعه و پیشرفت هر کشوری محسوب می شود و بنابر اهداف توسعه سازمان ملل، دولت ها موظف به ایجاد محیطی مناسب برای آموزش همگانی و عمومی می باشند. خوشبختانه سطح سواد در ایران در مقایسه با بسیاری از کشورها در سطح بالایی قرار دارد. اما وضعیت موجود برای آموزگاران تصویری دیگر را به نمایش می گذارد. به گفته ی معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش پرورش میانگین دریافتی فرهنگیان حدود دو میلیون و ۷۰۰ هزار تومان است. حال با این حقوق، آیا فرهنگیان ما قادر به امرار معاش خود هستند؟ آیا آموزگاران که وظیفه ی والای تعلیم و تربیت را بر دوش می کشند، می توانند با این دستمزد در مقابل خانواده خود پاسخگو باشند؟!

در شهر تهران آموزگاری را با درآمد دو میلیون و ۷۰۰ هزار تومان در نظر بگیریدِ؛ متاسفانه وی با این درآمد، به سختی قادر به پرداخت حتی اجاره بهای مسکن خود خواهد بود. به عنوان نمونه آپارتمانی ۴۵ متری در خیابان اشرفی اصفهانی با بیش از ۱۰ سال ساخت دارای ودیعه ۲۵ میلیون تومانی و اجاره دو میلیون تومانی می باشد. با فرض اینکه این آموزگار بتواند ودیعه مورد نظر را به گونه ای تهیه کند، وی تنها قادر به خرج کردن ۷۰۰ هزار تومان برای مصارف ماهیانه خواهد بود. آیا این میزان برای زندگی یک خانوار در تهران کافی است!؟
https://tinyurl.com/y9mlogjz

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59653
آیا نهادهای مذهبی باید از بودجه عمومی سهم ببرند؟
دولتِ «بدهکار»، قمِ «طلبکار»

زیتون ـ جلیل فقیهی: در طی روزهای اخیر آیت‌الله مکارم شیرازی، از مراجع تقلید ساکن قم، گفت:« قم از دولت طلبکار است نه بدهکار». او از مراجعی است که نسبت به کم‌توجهی دولت به شهر قم معترض است. شیرازی در دیدار با استاندار جدید این شهر اعتراض خود را اینگونه بیان کرده که «هرچه مسئولان و دولتمردان به قم توجه کنند باز هم پاسخگوی این حجم از خدمت نخواهد بود؛ بنابراین قم از دولت طلبکار است نه بدهکار».

بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، «سال آینده سالی سخت برای دستگاه‌های مذهبی کشور مانند حوزه‌های علمیه خواهد بود؛ چراکه حتی بدون توجه به تورم سال جاری و افزایش هزینه‌های جاری این دستگاه‌ها، در سال آینده نیز بودجه اغلب این مراکز مذهبی با کاهش روبه‌رو شده‌‌اند».
این کاهش بودجه باعث بروز برخی نارضایتی‌ها در میان طیف متنوعی از مدیران این دستگاه‌ها شده است.
اما چه اتفاقی در بودجه ۹۸ افتاده که باعث گلایه مقامات عالی‌رتبه حوزه و سایر نهادهای دینی شده است؟
https://tinyurl.com/yd3mhnwj

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59675
شورا و جای خالی قدرت
شاهین نصیری

چکیده: انگاره‌ی دموکراسی، به‌رغم برخورداری از جایگاهی ممتاز در اندیشه‌ی سیاسی مدرن و چیرگی مثال‌زدنی در سیاست‌ورزیِ سیاست‌ورزان زمانه، با بحران آشفتگی معنا روبه‌روست. کاربست این واژه در نظریات سیاسی در هر سیاق و یاری جستن از آن در بیشینه‌ی مبارزات سیاسی برای پیشی‌طلبی از رقبا در بسترهای گوناگون تاریخی و اجتماعی به‌خوبی نشانگر درگیری انسان مدرن با آن است. در این نوشته تلاش بر این است تا از رهگذر مروری تاریخی و تبارشناسانه، خاستگاه ایده‌ی دموکراسی در اندیشه‌ی مدرن تبیین و ترجمان نابسنده‌ی بنیان‌های آن در قاموس‌ نظام‌های سیاسی توتالیتر و دموکراسی نیابتی به پرسش گرفته شود. در این راستا، این پرسش بنیادین از سیاست مدرن طرح خواهد شد: با جای نمادین قدرت که در نظام‌های پیشین توسط یکه-فرامانروایان پر می‌شد چه باید کرد؟ در پی این پرسشگری، فرمانروایی شورایی -به‌مثابه فرمانروایی مردم- در مقام بدیلی راستین برای آنچه تاکنون به آشفتگی از درک از دموکراسی انجامیده، ارائه خواهد شد.
https://tinyurl.com/y9u9hzfv

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59689
ضرورت ورود رهبری به پرونده نازنین زاغری
مهرداد خوانساری


جناب آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی؛ با سلام؛

اینک بیش از هزار روز از بازداشت و زندانی شدن نازنین زاغری (رادکلیف)‌ می‌گذرد و علی‌رغم مشاورت‌ها و توصیه‌های مشفقانه‌ی کسانی که خواستار پایان دادن به تنش‌های بیهوده و زیان‌بار میان ایران و جامعه بین‌المللی و به‌خصوص کشورهای غربی بوده و هستند، وضعیت این بانو هم‌چنان نامعلوم و سرنوشت او تبدیل به یک «فوتبال سیاسی» میان جناح‌های رقیب در داخل کشور شده است؛ به ویژه در شرایطی که بنابر اظهارات خانواده‌اش به علت بی‌توجهی مقامات زندان،‌ با مشکلات بهداشتی بسیار جدی مواجه است.

طبیعی است که در هر جای جهان، هر کس که متهم به جرم یا ارتکاب کاری خلاف مجوزات و مصالح کشور گردد، طبق قانون و البته با مراعات حقوق متهم، باید مورد تعقیب قرار ‌گیرد و کارش به دادگاه و مجازات هم کشیده ‌شود. ولی شواهد امر در ارتباط با خانم زاغری نشان می‌دهد که سیر قانونی، اتهام وارده و مجازاتِ جاری، به هیچ‌وجه با یکدیگر تناسب نداشته و ندارد.

به عنوان مثال، جنابعالی تصدیق خواهید فرمود که در ۴۰ سال گذشته،‌ کسانی که مانند خانم زاغری با اتهاماتی در سطح «توطئه یا تبانی در براندازی نظام» مواجه شده‌اند، اغلب با مجازاتی کمتر از اعدام روبرو نبوده‌اند. اینکه علی‌رغم سرو صداهایی که در ارتباط با اتهامات وارده علیه خانم زاغری از سوی قوه قضائیه مطرح شده،‌ دادگاه پس از بررسی پرونده اتهامات، ایشان را در نهایت به هفت سال حبس محکوم کرد تنها این نتیجه را مشخص می‌سازد که مسئولان قوه قضائیه در اتهامات وارده علیه ایشان مبالغه کرده‌اند و جرم ایشان نمی‌توانسته چیزی در ابعاد آنچه که اعلام شده بوده، باشد.

از سوی دیگر مشکلاتی که برای دوملیتی‌ها (ایرانیانی که اغلب پس از خروج اجباری از کشور ناچار به اخذ تابعیت ممالک دیگر شده‌اند)‌ و یا فعالان محیط زیست به وجود آمده و در برخی موارد حتی وزارت اطلاعات هم بر بی‌گناهی آنها شهادت داده، شاهدی دیگر بر درستی این ادعاست که رفتار قضایی در ایران تبدیل به تسویه حساب سیاسی شده و به اعتبار عدالت قضایی در کشور لطمه سنگینی وارد کرده است.

در شرایط کنونی، جنابعالی می توانید با مداخله،‌ این ماجرا را فیصله دهید و نگذارید تا شهرت و مصالح عالیه‌ی کشور بیش از این ـ آن‌هم در شرایطی که مردم رنج‌دیده ما با مشکلات زیاد و عدیده‌ای دست و پنجه نرم می‌کنند ـ طعمه منافع کسانی شود که با توجه به رقابت‌های داخلی،‌ خواست‌شان در واقع تضعیف موقعیت مسئولانی است که در ماه‌های گذشته نرمش بیشتری در قبال فشارهای خارجی برای آزادی خانم زاغری و پرونده‌سازی علیه دوملیتی‌ها از خود نشان داده‌اند.

شما می‌توانید با دستور آزادی خانم زاغری که پس از گذراندن بیش از هزار روز در زندان (بیش از نیمی از مجازاتش) و جدایی از دختر خردسال و شوهری که امکان دیدنش را در این ایام نداشته،‌ به معالجه و درمان نیز نیازمند است،‌ آن چهره‌ای را که شایسته مردم و ملت ایران است به نمایش بگذارید و با حل انسان‌دوستانه‌ی این ماجرا، بخشی از فشارهای وارده بر مردم و مملکت ما را کاهش دهید.‌

https://zeitoons.com/59681
عبدالعلی بازرگان در گفت‌وگو با زیتون
مهدی بازرگان به مسعود رجوی در راه احمدآباد چه گفت؟

از متن :

نسبت و رابطه سازمان مجاهدین خلق با مهندس بازرگان در دوره انقلاب چه بود؟

عملاً می‌شود گفت در آن شرایط هیچ ارتباطی وجود نداشت، در آغاز، تمایلات انقلابی مجاهدین به شیوه‌های آقای خمینی خیلی نزدیک‌تر از همسویی با مهندس بازرگان و دولت موقت بود اما وقتی شعار «همه با هم» پیش از انقلاب تبدیل به: «همه با من» شد و سر خود را بی‌کلاه دیدند، به اشتباهشان پی بردند. واقعیت این است که زندان‌های قبل از انقلاب را بچه‌های کمونیست و مجاهد پر کرده بودند و اعدامی‌ها و کشته شده‌های درگیری‌ها هم تماماً متعلق به چریک‌ها بود، و شما خیلی اندک یک روحانی زندانی می‌دیدید، ولی نگرانی و وسواس عجیبی در آقای خمینی و روحانیت وجود داشت که هیچ‌یک از آنان حتی در مجلس هم وارد نشوند. همین به بازی گرفته نشدن‌ها و طرد و دفع سازمان یافته بود که آنها را از همان آغاز به فکر تداوم شیوه‌های پیش از انقلاب انداخت؛ اما این اشتباهی بود در ارزیابی نیروی مقابله با طبقه‌ای که اینک بر تمام امکانات مملکت مسلط شده و توده‌های مقلد را نیز پشتیبان دارد. اشتباهی که موجب کشته شدن هزاران نفر از طرفین، پناه بردن به عراق و آمریکا و عوارض تاسفبار دیگر شد.

زندان‌های قبل از انقلاب را بچه‌های کمونیست و مجاهد پر کرده بودند و اعدامی‌ها و کشته شده‌های درگیری‌ها هم تماماً متعلق به چریک‌ها بود، و شما خیلی اندک یک روحانی زندانی می‌دیدید، ولی نگرانی و وسواس عجیبی در آقای خمینی و روحانیت وجود داشت که هیچ‌یک از آنان حتی در مجلس هم وارد نشوند

چرا مهندس بازرگان از مجاهدین در دولت موقت استفاده نکرد؟

آنها دولت موقت را غیر انقلابی و محافظه‌کار می‌دانستند. به خاطر دارم در اولین سالگرد درگذشت دکتر مصدق پس از انقلاب، که سیل عظیمی از مردم پس از سالیانی ممنوعیت به زیارت مزار او در احمدآباد می‌رفت، اتوبوس‌هایی نیز برای مقامات و مسئولین تدارک دیده شده بود که مسعود رجوی پس از سوار شدن در اتوبوس جلویی، در ردیف اول پهلوی مهندس بازرگان نشست، من که ردیف پشت نشسته بودم می‌شنیدم که پدر از تصمیم مجاهدین برای آینده می‌پرسیدند و رجوی هم از پاسخ‌دادن به بهانه‌هایی طفره می‌رفت و سخنانی کلی از فشارها و محدودیت‌هایی که بر آنها تحمیل می‌شود می‌گفت. بالاخره مهندس بازرگان گفتند: به هرحال هیچ دولتی در هیچ کجای دنیا یک گروه مسلح مستقل را نمی‌تواند تحمل کند!
https://tinyurl.com/y9jzk2q3

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/59693
مهندس بازرگان و ماندگاری در سیاست
علی افشاری

با گذشت بیش از ٢۴ سال از فوت مهندس مهدی بازرگان، میراث سیاسی وی هنوز در عرصه سیاسی و عمومیایران جاری است و حتی به نوعی می‌توان گفت دیدگاه‌ها ، مشی سیاسی و به خصوص انتقاداتش از جمهوری اسلامی بازتاب بیشتری یافته و با اقبال گسترده‌تری مواجه شده است.

مهندس بازرگان اگرچه یک عنصر تشکیلاتی بود اما عملکرد وی در نهایت فراتر از جبهه ملی و نهضت آزادی، از وی کاراکتری ترسیم نموده است که خطوط تمایز خاص خود را دارد و قابل ادغام و تحویل به جمع خاصی نیست. غلط نیست اگر گفته‌شود او شخصیت یگانه‌ای بود. البته نهضت آزادی بخشی از کارنامه‌ی سیاسی رئیس دولت موقت است اما مقایسه‌ی دوران فعالیت نهضت، قبل و بعد از دبیر کلی مهندس بازرگان به خوبی تمایزات ‌و تاثیرات فردی مهندس بازرگان و آثار عینی و عملی وی بر مشی نهضت آزادی را روشن می‌سازد. سیاست برای مهندس بازرگان هیچ‌گاه یک امر حرفه‌ای نبود؛ او سیاست‌ورزی متعارف و متداول را رد می‌کرد؛ عمیقا سیاست و دیانت را تا پیش از سالیان پایانی عمر یکی می‌دانست و هر دو را در خدمت خیر عمومی براساس بینش عقلانی و علمی زمانه به‌شمار می‌آورد. مهندس به دنبال سیاستی بود که دنیا و آخرت مردم ایران را آباد نماید و باعث ارتقا کیفیت ابعاد مادی و معنوی زندگی آنها شود. او سیاست در حوزه نظر و عمل سیاسی معطوف به قدرت را رد‌ نمود و به‌دنبال سیاست اخلاقی بود که رسالت و فرآیند بر نتیجه تقدم داشت. وی رویکردی منفی نسبت به دیدگاه‌‌های مصلحت‌گرا در سیاست و عافیت اندیشی داشت. مهندس بازرگان مسیر پیشرفت و بهبود را در دوری از قدرت و نادیده‌گرفتن خطوط قرمز آن جستجو میکرد‌ و با واقعیت‌گرایی صرف در سیاست موافق نبود. سیاست به معنای مهارت در سازش‌کاری، فریب، بده و بستان و فنونی از این دست در ذهنیت و پراتیک مهندس بازرگان جایگاهی نداشت. در عین‌ حال در سیاست‌ورزی، اهل دگماتیسم و جزم‌اندیشی نبود و با انفعطاف رویکردش به سمت تغییر، باز بود. منتهی اهل موج‌سواری و دنباله‌روی از حرکت‌های اجتماعی شکل گرفته نبود، بلکه با ملاک‌ها و معیارها نسبت خود را تنظیم می‌نمود.
https://tinyurl.com/ybkx7zoh

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59726
گریه بر مردی که باران خواست و سیل آمد
محمد رهبر

مرحوم بازرگان در عمر بلندش، هیچ‌گاه معاصر زمان خویش نبود و در ناکامی بزرگِ مهندس همین بس که اگر دیگران یک عمر دیر رسیدند، ایشان زود می‌رسید و عجیب اینکه شیوه ره سپردنش هم آهستگی و پیوستگی بود.

مهدی بازرگان، زاده سال مشروطیت یعنی ۱۲۸۶ بود و امید می رفت که زادگان این سال که مردادش به عدل مظفر مزین شد و برای اول بار نظام پارلمانی در ایران شکل گرفت، ایرانی بسازنند رها از بند استبداد اما چنین نشد و مهدی بازرگان همه‌ی سال‌های عمرش در مبارزه با استبداد ایرانی گذشت.

بازرگان این بخت را داشت که در امور متنوعی از پیشگامان و اولین ها باشد. وقتی رضا شاه می‌خواست تا دانشجو به فرنگ بفرستد، مهدی بازرگان و همراهش یدالله سحابی اولین گروه دانشجویان اعزامی سلسله تازه رسیده بودند.

از اولین دانش‌آموختگان مکانیک بود و در فن‌سالاری و بنیاد کردنِ کارخانه صنعتی نیز از پیش‌قدمان به حساب می‌آمد. در سال ۳۲ و بعد از اینکه دولت کودتا، اساتید مصدقی را از دانشگاه پاک‌سازی کرد، به همراهی برخی استادان اخراجی، شرکت صافیاد را بنیان گذاشت که در ساخت دستگاه‌های گرمایشی و سرمایشی، از اولین‌ها در ایران بود.

اما این مقدم بودن و نخست رتبگی که بازرگان داشت با زمین و زمانی در آن می‌زیست سخت نا هماهنگ می‌افتاد.


متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59731
پرونده ویژه | ۴۰سالگی یک انقلاب
«فرزندان انقلاب»، محذوفان و مطرودان

زیتون ـ مهسا محمدی
:در سال ۱۹۵۶ میلادی، تقریبا ۴۰ سال بعد از استقرار حاکمیت بلشویک‌‌ها در شوروی در کنگره بیستم حزب کمونیست اتحاد شوروی، خروشچف دبیر کل این حزب، گزارشی ازآنچه در آن ۴۰ سال بر شوروی گذشته بود ارائه کرد. بر اساس این گزارش و همچنین یافته‌های بعدی، در دوران استالین و مشخصا در دهه ۱۹۳۰ همه افراد شاخصی که در پیروزی انقلاب اکتبر نقش داشتند و یاران پیشین لنین و استالین بودند، به شیوه‌های مختلف حذف شدند. کامنف، زینوویف و بوخارین محاکمه و تیرباران شدند، تروتسکی تبعید و بعد ترور شد و حدود یک میلیون نفر از اعضای حزب کمونیست شوروی اعدام شدند. استالین سالگردهای زیادی از انقلاب را به تنهایی و بدون حضور هم‌قطاران قدیمی‌اش جشن گرفته بود.

در آستانه ۴۰مین سال انقلاب ایران، حال به حاشیه‌راندگان و محذوفان این انقلاب هم خود را کمابیش هم‌سرنوشت «فرزندان انقلاب» کشور همسایه می‌بینند؛ کشوری که شعارهایش الهام بخش بسیاری از انقلابیون جوان ایران شده بود.

رهبران فعلی ایران و کسانی که مدعی زعامت انقلاب ۵۷ هستند یا لااقل خود را فرزند خلف آن نسل می‌دانند به نتیجه خروشچف برای بازبینی انتقادی آنچه که گذشت نرسیده‌اند. موثران دیگر انقلاب آنان که زنده ماندند و در تبعید به سر می‌برند هم نتوانستند به توافقی برای تشکیل یک «کنگره» برای بازخوانی آنچه بر سرشان آمد، برسند و به ذکر خاطرات، انتشار کتاب و گفتگوهای پراکنده بسنده کردند.

شاید هم ۴۰ سال زمان کمی‌ست برای روشن شدن آنچه که از پس انقلاب ایران گذشت.

در روایت رسمی جمهوری اسلامی، انقلاب هنوز ادامه دارد و برهمان ریلی پیش می‌رود که در بهمن ۵۷ افتاده بود. فقط آنان که «قدرت‌طلب»، «فریبکار» و گاه «فریب‌خورده» و در مجموع «ضدانقلاب» بودند از قطار پیاده شدند و یا به بیان بهتر بیرون افکنده شدند. هنوز «انقلاب» معیار است.
https://tinyurl.com/yazojkx6

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59714
پیرمردی با کفش‌های ورزشی
احمد علوی


هنوز به دوران پایانی دبیرستان نرسیده بودم که در کتاب‌خانه ای در شهرمان با نام «مهندس مهدی بازرگان» و «شرکت انتشار» آشنا شدم. این کتاب‌خانه از سوی مسئولان انجمن حجتیه در شهر کوچک ما اداره می‌شد. در آن زمان گفتگو در خصوص رابطه «دین» و «دانش» موضوع روز بود. به گمانم نخستین اثر بازرگان که مورد مطالعه قرار دادم «کار در اسلام» او بود. همین انگیزه‌ای شد تا کتاب‌های او را نه یک بار بلکه به کرات خواندم. اما کار به اینجا متوقف نشد و مطالعه سایر کتبی که از سوی «شرکت انتشار» منتشر می‌شد را در بر گرفت. بعدا با «یدالله سحابی» و «خلقت انسان» او «سید محمود طالقانی» آنگونه بروی جلد «پرتوی از قرآن» آمده بود آشنا شدم.

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59756
اعترافات! از شهرام امیری تا اسماعیل بخشی و سپیده قلیان

یک هفته پس از آن‌که مرحوم «شهرام امیری» که ایران عنوان «دانشمند هسته‌ای ربوده شده» را به او داده بود و جریان پخش ویدئوهای متناقض او در شبکه اجتماعی »یوتیوب» پرسروصدا شد و نهایتا به ایران بازگشت و در فرودگاه امام خمینی با تاج گلی بر گردن مورد استقبال سخنگوی وقت امور خارجه قرار گرفت، صداوسیما، او را به تلوزیون دعوت کرد و او مقابل دوربین تلوزیونی حرف‌های زد و ادعاهایی مطرح کرد که تاییدکننده یک سوی ویدئوهای منتشرشده او بود؛ تکرار همان حرف‌ها که دزدیده شده و پس از یکسال، موفق به فریب سیستم اطلاعاتی آمریکا شده و در آمریکا دارد آن ویدئوها را ضبط و پخش می‌کند.

ویدئوهای که طرف آمریکایی منتشرکرد، خلاف این ادعا بود، و ضمن این‌که اصل ربوده‌شدن را رد می‌کرد، اعلام می‌شد که او با علاقه و درخواست خودش به آمریکا رفته و پس از مدتی، علاقه‌مند به بازگشت ایران شده و آمریکا هیچ علاقه‌ای به نگه‌داری او نداشته که اکنون فریب او را خورده باشد.

وی خود را به سفارت «پاکستان» (مدافع منافع ایران در آمریکا) رسانده و از آن‌جا راهی ایران شده بود.

«امیری» در نشست تلوزیونی خود ادعا کرد که اطلاعات ذی‌قیمتی هم از سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا به دست آورده و حاکمیت جمهوری اسلامی با وقاحت و حقارت تمام، شماره شهربانی دو خودرو را به عنوان اطلاعات ذی‌قیمت شهرام امیری معرفی و اعلام کرد؛ حرفی که مرغ پخته را به خنده وامی‌داشت.
https://tinyurl.com/y7rbl5wq

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59807
آیا قاتلِ امام علی «شکنجه» شد؟
حسن یوسفی اشکوری

اخیرا در برنامه «به عبارت دیگر» تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی پیرامون شکنجه در جمهوری اسلامی، آقای ایرج مصداقی در گفتگو با آقای عنایت فانی اشاره‌ای به چگونگی مجازات ابن‌ ملجم مرادی ضارب و در نهایت قاتل امام علی بن ابی‌طالب به روایاتی اشاره کردند که در برخی منابع آمده است. هرچند خود ایشان نیز به درستی به تناقض نهفته در متن روایات منقول اشاره کردند، ولی در این نوشتار کوتاه، به تناسب بحث «شکنجه» که این روزها به‌حق حساسیت به آن افزونی گرفته، در این باب شرحی می آورم بدان امید که در حد خود روشنگر باشد و مفید.

مسئله قابل ذکر ماجرای فرجام کار ابن ملجم و چگونگی قصاص اوست. در چهارچوب سنت ها و قواعد آن روزگار آنچه طبیعی و مسلم می نماید اجرای حکم قصاص نفس در مورد ابن ملجم به عنوان قاتل است. او بدون هیچ دلیل موجهی انسانی را ترور کرده و به قتل رسانده و در این کار طبق قواعد شرعی رایج مرتکب دو جرم شده است. یکی ترور (= فتک و اغتیال) که شرعا حرام است و دیگر قتل «نفس محترمه» که باز حرام قطعی است (مائده، ۳۲) و مرتکب آن در خور مجازات قصاص نفس که البته ولی دم مختار است عفو کند و یا دیه بستاند و یا قصاص کند. افزون برآن، ترور سیاسی هم رخ داده که خود جرمی دیگر است که البته تصمیم گیری درباره آن بر عهده حکومت است.
https://tinyurl.com/y92pywvt

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59816
تهمت در خدمتِ قدرت
سروش دباغ


پخش مستندِ اخیر «بهتان برای حفظ نظام»، ساخته حسین باستانی در تلویزیون «بی بی سی فارسی» با واکنش‌های متعددی مواجه شد.[۱] لبّ این مستند که در آن با برخی از نواندیشان دینی معاصر نیز گفتگو شده، تبیین و موجّه کردنِ این امر است که طی چهار دهه اخیر، برای حفظ قدرت، بهتان زدن و دروغ بستن و پرونده ساختن برای منتقدان نظام روا انگاشته شده و وسیعا به کار رفته است. اسلام‌ پژوهان شرکت کننده در این مستند، به درستی نشان داده‌اند که آبروی منتقد نظام، به نزد برخی از حضرات اندک حرمت و اعتباری ندارد و در موعد مقتضی می توان آن را پایمال کرد. مع الأسف، در این میان، فتوای برخی از فقها مبنی بر روا بودن «مباهته»، تیغ به کف زنگیان مست داده و ایشان را در بسط و به کار بستنِ فقه بریده از اخلاق، مجهزتر و مصمم‌تر و گشاده‌دست‌تر کرده است.[۲]

حسین شریعتمداری، مدیر مسئول روزنامه «کیهان»، از کسانی است که نامش در این مستند چند بار ذکر شده است. اخیراً ایشان در مقام پاسخ‌گویی برآمده و با سایت امنیتیِ «خبرگزاری تسنیم» مصاحبه کرده است.[۳] قصه پر غصه دروغ بستن‌ها و بهتان زدن‌ها و پرونده‌سازی‌های درازآهنگ شریعتمداری، شهره عام و خاص است. بنای تکرار آنها را در این نوشتار ندارم، بلکه برآنم تا به مصداقِ

خواجه پندارد که طاعت می‌کُنَد / بی‌خبر از معصیت جان می‌کَنَد

توضیح دهم که شریعتمدارییِ به تعبیر جناب مهاجرانی، «بازجوی سابق»، «پرونده ساز» و «پرونده ‌دار»، در این پاسخ‌گویی نتوانسته و نکوشیده تا مراعاتِ مقام کند و دست کم در این چند دقیقه سخنانش مشحون از دروغ و گزافه نباشد؛‌ بلکه بر سر شاخ نشسته و بن بریده است.
https://tinyurl.com/ybfbdply

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59863
داوری مجلس از تجاوز به موکلِ ملکانی
تخلف یا جنایت

زیتون ـ محمدرضا سرداری
: پرونده مرگ مشکوک زهرا نویدپور از اهالی شهر ملکان که پیشتر با انتشار دو ویدئو سلمان خدادادی نماینده ملکان را به تجاوز به خویش متهم کرده بود، وارد مرحله تازه‌ای شده است.

حجت الاسلام علیرضا سلیمی، عضو هیئت نظارت بر رفتار نمایندگان مجلس در حاشیه جلسه علنی سه‌شنبه ۲ بهمن با اشاره به نشست صبح امروز این هیئت، گفت اصالت فایل صوتی که در فضای مجازی درباره این نماینده منتشر شده برای هیئت مشخص نیست و در حال پیگیری این موضوع است.

نماینده محلات همچنان افزوده است مدرکی هم به دست کمیسیون رسیده است که این خانم قصد اخاذی از نماینده ملکان داشته است: «وی به خدادادی اعلام کرده باید ۵۰۰ میلیون به حساب من واریز کنید که اگر این کار را انجام ندهید آبرویت را خواهم برد. ما برای این موضوع سند داریم. اظهارات این خانم جای شک و شبه دارد که باید مورد بررسی قرار گیرد.»
https://tinyurl.com/y8rxtus7

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59858
پرونده ویژه | ۴۰سالگی یک انقلاب
انقلابِ حجاب، از هما دارابی تا ویدا موحد


زیتون ـ آرش فروغی : خیابان انقلاب ـ هفدهم اسفند ۱۳۵۷ در خیابانی که به واسطه مبارزات و انقلاب تازه به بار نشسته علیه نظام سلطنتی «انقلاب» نام گرفته، تظاهراتی تازه در جریان است. بیشتر تظاهرکنندگان را زنان تشکیل می‌دهند. دخترانی با کت و شلوار جین، زنانی با لباس فرم ادارات و گروهی با روسری یا چادر و در پی مخالفت با اولین احکام حکومتی. زنان شعار می‎دهند: «آزادی جهانیست – نه شرقی ست نه غربی ست ، ما انقلاب نکردیم تا به عقب برگردیم»

مصاحبه‌کننده‌ی اروپایی در حال مصاحبه با زنی میانسال با چادر مشکی است. از وی درباره علت حضورش در این تظاهرات می‌پرسد. زن چادرش را جا به جا می‌کند و می‌گوید: «ما برای آزادی مردم جنگیدیم، ما برای آزادی رفتیم چه با چادر چه بی چادر شهید دادیم. الان هم برای آزادی خودمون [می‌جنگیم] اگر آقای خمینی بخواد ادامه بده، من که یک مسلمون اصلم برمی‌گردم از دینم و میرم بیرون».

زن دیگری با چادر گلدار حرفهایش را قطع می‌کند و می‌گوید: « ما آزادی مساوی می‌خوایم با مردا، بچه‌هامون درس خوندن میخوان آزاد باشند اگر اینجور باشه ما کافر می‌شیم، کافر[بودن] بهتر از این زندگیه» در ادامه هر دو شروع به توصیف وضعیت و شرایط به وجود آمده برای دخترهایشان در این مدت می‌کنند، از اعمال محدودیت‌ها تا ضرب و شتم‌‌ها.
https://tinyurl.com/yd56lnja

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59627
ارائه طرحی برای اختصاص روزانه یک لیتر بنزین به هر ایرانی
چرا بنزینِ گران بهتر است

زیتون ـ جلیل فقیهی
: مجلس در صدد تصویب طرحی است که به هر فرد ایرانی، روزانه معادل یک لیتر بنزین به قیمت سال ۱۳۹۷ اختصاص دهد. قیمت بنزین خارج از این سهمیه بر مبنای ۹۰ درصد قیمت فوب خلیج فارس (بین ۳ تا ۴ هزار تومان) محاسبه خواهد شد.
در صورت عدم مصرف سهمیه سوخت، هر فرد می‌تواند اعتبار خود را به افراد دیگری بفروشد. در غیر این صورت، در انتهای هر ماه اعتبار باقی‌مانده به شرکت ملی پالایش و پخش واگذار و معادل ریالی آن در کارت‌های بانکی واریز می‌شود. این طرح می‌تواند اقدام بسیار مهمی در راستای حرکت به سمت عادلانه‌تر شدن توزیع یارانه‌ها باشد.

چه نیازی به اصلاح سیستم قیمت‌گذاری بنزین است؟

داستان بنزین یکی از پر آب چشم‌ترین داستان‌های اقتصاد ایران است. به گفته مدیرعامل شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت، اقتصاد ایران سالانه حدود ۴۵ میلیارد دلار بابت یارانه انرژی هزینه می‌کند. این میزان یارانه بیشترین میزان در بین تمام کشورهای جهان است؛ حتی بیشتر از کشور چین با جمعیتی حدود ۲۰ برابر جمعیت ایران.

یارانه بنزین بخش بزرگی از این پول را می‌بلعد. به گفته سخنگوی ستاد بودجه سازمان برنامه و بودجه، سالانه حدود ۲۱۵ هزار میلیارد تومان یارانه به بنزین تعلق می‌گیرد. بزرگی این عدد آنجایی بیشتر خودنمایی می‌کند که آن را با دیگر عددهای بودجه مقایسه کنیم: به عنوان مثال، کل بودجه عمرانی سال آینده کشور حدود ۶۲ هزار میلیارد تومان است؛ یعنی میزان یارانه‌ای که تنها به بنزین اختصاص می‌یابد بیشتر از ۳ برابر مجموع بودجه عمرانی کل کشور است.

مهمترین دلیل بزرگ بودن رقم یارانه‌های انرژی در ایران، ارزانی فوق‌العاده آن (مخصوصا بنزین و گازوئیل) در قیاس با کشورهای دیگر دنیاست و نه مثلا مصرف زیاد آن در کشور.
https://tinyurl.com/y7bg7fbu

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59932
باز هم موضوع‌گیری‌های شتاب‌زده و نسجیده در سیاست خارجی

فارغ از این‌که نتیجه قیام عمومی مردم ونزوئلا بر علیه رئیس‌جمهور بی‌سواد و دیکتاتور این کشور چه خواهد شد، شتاب‌زدگی در موضع‌گیری له یا علیه هریک از طرفین، نشان‌دهنده فقدان درایت سیاسی و دیسیپلین دیپلماتیک است. فرقی نمی‌کند این شتاب‌زدگی از طرف آمریکا و بر علیه مادوره باشد، یا از طرف ایران و به نفع مادوره.

اما چه بخواهیم و چه نخواهیم، آمریکا یکی از کشورهای دارای حق وتو در سازمان ملل، و صاحب یکی از برجسته‌ترین و تاثیرگذارترین اقتصاد‌های دنیاست، و نتیجه خیزش عمومی در ونزوئلا، اگر بر خلاف موضع‌گیری آمریکا هم تمام شود، قطعنا زیانی نه در عرصه دیپلماتیک و نه در عرصه اقتصادی متوجه این کشور نمی‌کند.

حتی می‌شود احتمال داد؛ این موضع‌گیری یکی از پاز‌ل‌های بازیی است که خود آمریکا طراحی کرده و اکنون باید این نقش را بر اساس «تئوری بازی‌ها» و بازیی که خود طراح آن ‌است بازی کند.
https://tinyurl.com/y78b2haa

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59970
ادامه تلاش مخالفان «کودک همسری»
مخالفت با ازدواج کودکان، از آیت‌الله خامنه‌ای تا فعالان اجتماعی

زیتون ـ فریده ریحانی
: «کودک‌همسری» برای چندمین بار در سال‌های اخیر به محل بحث در مجلس و رسانه‌های ایران بدل شد.

فراکسیون زنان مجلس دهم، در طی ماه‌‏های گذشته تلاش داشت تا طرح «منع ازدواج کودکان زیر ۱۳ سال» را در مجلس به تصویب برساند، اما یک‏ ماه پیش کمیسیون قضایی مجلس با این استدلال که «این کار خلاف شرع و عرف است زیرا دختران بعد از ۹ سالگی می‌توانند با رأی دادگاه و ولی قهری ازدواج کنند» طرح را رد کرد.

بر اساس این طرح حداقل سن ازدواج برای دختران، ۱۶ و برای پسران ۱۸ سال پیش‌بینی شده و ازدواج برای دختران زیر ۱۳ سال مطلقا ممنوع می‌شد.

با وجود رد این طرح، تب بحث آن در رسانه‌ها و شبکه های اجتماعی فروکش نکرد.
https://tinyurl.com/ycsvdsuj

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59953
بازخوانی پرونده بمب‌گذاری حرم امام رضا
«پیگیری نکنید»

زیتون ـ سولماز ایکدر:
مصطفی تاجزاده٬ در مناظره با علیرضا زاکانی٬ تک جمله‌ای را به‌کاربرد که می‌تواند کلید بازخوانی یک پرونده قدیمی باشد.
به گفته تاجزاده، معاون سیاسی وزارت کشور در دوران اصلاحات، «درمورد قتل‌های زنجیره‌ای، به آقای خاتمی سناریو دادند عین مشهد، گفتند دو نفر منافق را بگوییم اینها بودند، پیگیری نکنید، قول می‌دهیم که تکرار نشود.»

اما منظور مصطفی تاجزاده٬ از «سناریو عین مشهد» چه بود؟

طی سال‌های اخیر تنها اتفاقی که در مشهد افتاده و منجر به «دو نفر منافق را بگوییم اینها بودند»٬ بمب‌گذاری در حرم امام هشتم شیعیان در ظهر روز سی خرداد سال ۱۳۷۳ برابر با روز عاشورا بود.

این بمب‌گذاری در محلی واقع در قسمت بالای سر ضریح انجام و منفجر شد. بر اثر شدت انفجار که طبق نظر کارشناسان مربوطه حجم آن معادل ۱۰ پوند(۴٫۵ کیلوگرم) ماده منفجره تی.ان.تی بود، ۲۶ نفر جان داده و بیش از ۳۰۰ تن زخمی شدند.

تنها چند ساعت پس از این انفجار٬ اعلام شد که بمب‌گذاری کار «اعضای سازمان مجاهدین» بوده است؛ سازمان مجاهدین اما هرگز مسئولیت این حمله را قبول نکرد.

تاجزاده اما در مناظره با زاکانی تاکید کرد که این خبر تنها یک «سناریو» بوده است؛ و جالب اینجاست که طی بیش از بیست سال گذشته٬ نظام جمهوری اسلامی٬ برخلاف رویکرد معمولش٬ تلاش تام و تمامی به کار برد تا حادثه بمب گذاری حرم امام هشتم شیعان در پستوی اذهان فراموش شود.
https://tinyurl.com/yb7vd4vx

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/59964
مغالطه‌ی دروغ و تحریف عفو بین‌الملل درباره‌ی موضع موسوی پیرامون اعدام‌های ۶۷
ع،ایماگر

دروغ (Lying) علاوه بر وجه اخلاقی‌اش یکی از مغالطات نیز به شمار می‌رود با این تفاوت که دروغ اخلاقی مطابقت‌نداشتن یک گزاره با اعتقاد گوینده است ولی دروغ منطقی مطابقت‌نداشتن گزاره با واقعیّت. البتّه اگر پس از یادآوری اشتباه‌بودن یک گزاره به گوینده‌اش او همچنان بر آن پافشاری کند یا آن را تصحیح نکند، ممکن است دروغ معرفتی به دروغ اخلاقی تبدیل شود.
تحریف (distorting) دخل و تصرّف در یک کلام است به گونه‌ای که معنایش به طور کامل تغییر کند و بر دو قسم است؛‌ تحریف لفظی و معنوی. تحریف لفظی، حذف و اضافه‌ در یک کلام است مانند:

آیت‌الله خمینی گفته است که «حفظ نظام جمهوری اسلامی… از اهمّ واجبات عقلی و شرعی است» (صحیفه‌ی نور ،‌ج ۱۹، ص ۱۰۶) ابتدا با تحریف لفظی «از» از‌ آن حذف می‌شود سپس از «حفظ نظام اوجب واجبات است» به کمک مغالطه‌ی تفسیر نادرست (misinterpretation) چنین برداشت می‌شود که می‌توان برای حفظ نظام بنا به مصلحت برخی اصول شرعی و اخلاقی را زیر پا گذاشت.

تحریف معنوی جایی است که کلام درست نقل می‌شود ولی معنایی کاملاً متفاوت با منظور گوینده از آن برداشت می‌شود.

در حدیث پیامبر آمده که :«إذا رأیتم اهل البدع من بعدی… فباهتوهم…» (کافی، ج۲، ص ۳۷۵)

اینجا «مبهوت‌کردن» بدعت‌گذاران با برهان و استدلال اگر «بهتان‌زدن» به آنان معنا شود،‌ در حقیقت تحریف معنوی رخ داده است.

در گزارش دویست صفحه‌ای سازمان عفو بین‌الملل به نام «اسرار به خون آغشته» دو نسبت به نخست‌وزیر زمان جنگ داده شد، یکی اطّلاع از اعدام‌های ۶۷ و دیگری دفاع از آن در مصاحبه با تلویزیون ORF اتریش. سپس در ادامه و واردشدن نقدها به این دو ادّعا بدون تلاش برای تصحیح آن یا توضیح بیشتر، ادّعا شد که در مصاحبه با تلویزیون اتریش از آنجا که میرحسین موسوی به سؤال خبرنگار جواب نمی‌دهد و به موضوعی دیگر می‌پردازد،‌ حقیقتت را تحریف کرده است. جداگانه به هرکدام می‌پردازیم.
https://tinyurl.com/y9h24l75

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/60010
پرونده ویژه | فرزندان انقلاب - ۲
چاقویی که دسته‌اش را برید

زیتون ـ جلیل فقیهی
: «دیروز حجتیه‌ای‌ها مبارزه را حرام کرده بودند … امروز انقلابی‌تر از انقلابیون شده‌اند. ولایتی‌های دیروز که در سکوت و تحجر خود آبروی اسلام و مسلمین را ریخته‌اند، و در عمل پشت پیامبر و اهل بیت عصمت و طهارت را شکسته‌اند … امروز خود را بانی و وارث ولایت نموده و حسرت ولایت دوران شاه را می‌خورند. … اتهام حلال کردن حرام‌ها و حرام کردن حلال‌ها، اتهام کشتن زنان آبستن و حلیت قمار و موسیقی از چه کسانی صادر می‌شود؟ از آدم‌های لامذهب یا از مقدس‌نماهای متحجر و بی‌شعور؟ فریاد تحریم نبرد با دشمنان خدا و به سخره گرفتن فرهنگ شهادت و شهیدان و اظهار طعن‌ها و کنایه‌ها نسبت به مشروعیت نظام کار کیست؟ کار عوام یا خواص؟ خواص از چه گروهی؟ از به ظاهر معممین یا غیر آن؟ … همه این‌ها نتیجه نفوذ بیگانگان در جایگاه و در فرهنگ حوزه‌هاست، و برخورد واقعی هم با این خطرات بسیار مشکل و پیچیده است.» آیت‌الله خمینی، منشور روحانیت، اسفند ۱۳۶۷

کوتاه‌زمانی بعد از انقلاب ۵۷ و در جنگ قدرتِ برآمده از زورآزمایی نحله‌های گوناگون فکری، این «مذهبی‌ها» بودند که دست بالا را در مناسبات قدرت پیدا کردند و توانستند مُهر «اسلامیت» را بر پیشانی نظام تازه تاسیس بنشانند.
شاید به دلیل همین هژمونی «مذهبی‌ها» و پایگاه قدرتمند آیت‌الله خمینی، در بین اقشار مردم بود که تصفیه مخالفان غیرمذهبی کمتر باعث شگفتی ناظران می‌شد.آنچه کمتر مورد انتظار بود، برخورد جمهوری اسلامی با هم‌مسلکان و هم‌رزمان رهبران خود، بالاخص روحانیت، بود.
https://tinyurl.com/y8q34sdf

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/60020