در چهلمین سالِ یک انقلاب بهمنی، شاه یا خمینی؟
عبدالکریم سروش

زیتون– در روزهای اخیر، سخنرانی عبدالکریم سروش در منلوپارک کالیفرنیا، واکنش‌ها و انتقادهای بسیاری را برانگیخته که ناظر به بخش‌هایی از این سخنرانی بود.

متن پیش‌ رو، خلاصه‌ای از این سخنرانی است که از سوی عبدالکریم سروش برای انتشار در زیتون ارسال شده؛ با این تاکید که بخش‌های مورد انتقاد و اختلاف «بی‌هیچ اضافه و تغییر» در آن آمده است.

زیتون امیدوار است انتشار این متن به گفت‌وگوهای جدی‌تر و مستندتری پیرامون کارنامه‌ی آیت‌الله خمینی دامن بزند و پیشاپیش از نوشته‌های صاحب‌نظران در این‌باره استقبال می‌کند.

***

اکنون که این طفل انقلاب چهل ساله شده، رشد کرده و بزرگ شده و تمام چهره اش آشکار شده و نیکی ها و بدی هاش همه رو شده، لاجرم وقت آن هم رسیده که ما دوباره شمارش کنیم نیکی ها و بدی ها را و به روزگار گذشته نگاهی بکنیم. یک دو بیت شعر از مرحومه فروغ فرخزاد به یاد می آورم. می گوید:

چون جنینی پیر با زهدان به جنگ می درد دیوار زهدان را به چنگ

زاده اما حسرت زادن در او مرده اما میل جان دادن در او

من این انقلاب را انقلابی می دانم که زاده شده، اما حسرت زادن در او مانده، یک جنین پیراست. در این میان سه سوال را باید از یکدیگر تفکیک کرد: این انقلابی که شد خوب شد یا بد شد؟ این انقلابی که شد اجتناب‌پذیر بود یا اجتناب‌نا‌پذیر بود؟ اگر الان شما را مخیر کنند بین شاه و خمینی کدام شان را انتخاب می کنید؟

خب موقعیت دشواری است. من می خواهم به هر سه سوال این جا خدمت شما پاسخ بگویم.

https://tinyurl.com/yy59pxho

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/61388

گفتگو با آسیه امینی پیرامون تاریخ جنبش مدرن زنان ایران، موقعیت کنونی و چگونگی احیای آن
نقد گذشته، تنها راه ترسیم آینده

زیتون ـ مهدیس صادقی پویا: گفتگوی پیش رو در آستانه هشتم مارس، روز جهانی زن، با آسیه امینی، تحلیل‌گر مسائل زنان، فعال جنبش زنان ایران و از بنیان‌گذاران کمپین «قانون بی‌سنگسار»، انجام شده و موضوعاتی چون موجودیت «جنبش رهایی‌بخش زنان ایران»، آن چه بر آن گذشته، روندی که طی سال‌ها سپری کرده، نقاط عطفی که در متن این جنبش ایجاد شده و تخمین چشم‌انداز آینده‌اش، مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

مهارت نقد کردن و نقد شدن، تلاش برای نهادسازی و البته اجماع تجربیات، عناوین اصلی‌ای هستند که آسیه امینی در تحلیل این موضوعات و در تشریح افق دید نسبت به آینده، مورد واکاوی قرار داده است؛ وی باور دارد که با یاری جستن از تحلیل گذشته، می‌توان به طرحی از آینده دست یافت.

https://tinyurl.com/y5ogxluh

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/61407

آقای سروش! فیلسوفان نباید وارد سیاست بشوند
ابراهیم نبوی

جناب آقای دکتر سروش!
هفته گذشته خواندم که گفته‌اید: «آیت الله خمینی باسوادترین رهبر این کشور بوده تا کنون. هیچ کس از لحاظ علمی به او نمی‌رسید. فقیه بود و عرفان و فلسفه خوانده بود.». وقتی این کلمات را خواندم به یاد عزیزی افتادم که همیشه به من می‌گفت: فیلسوفان وقتی وارد سیاست می‌شوند، خرابکاری می‌کنند.

استادِ من!

در واقع نخواستم از خودم تعریف کنم، عزیزی در کار نبود. فیلسوفان وقتی وارد سیاست می‌شوند، چیزهایی را توجیه می‌کنند و حرف‌هایی می‌زنند که نه حاوی حقیقت است و نه مفید. خدایی شما وقتی داشتید این حرف‌ها را می‌زدید به اندازه کافی فکر کردید یا می‌خواستید روی کسی را کم کنید؟ هرچه می‌خوانم به نظرم حرف‌تان معقول نمی‌آید. فرض کنید حرف شما درست باشد و آقای خمینی باسوادترین رهبر این مملکت از هخامنشیان تا امروز باشد، از این حرف چه نتیجه‌ای می‌شود گرفت؟ جز اینکه به این نتیجه برسیم که هر چه رهبر کشور باسواد تر باشد، کشور مزخرف‌تر و فاسدتر و عقب مانده‌تر می‌شود؟

آیا شما نمی‌دانید که حکومت ایران و انقلاب ایران چه فاجعه‌ای برای کشور فراهم کرده است؟ اقتصاد عقب‌مانده، فرهنگ منحط، دروغ و ریا، استبداد سیاسی، مقاومت در برابر اصلاح، کثافت زدن به دین و اعتقادات مردم، فقر گسترده، فروپاشی خانواده و جامعه، ممنوعیت هنر و ادب، این‌ها را نمی‌دانید؟ آیا آنچه امروز برسر مردم ایران آمده و عامل اصلی آن انقلاب اسلامی ایران و رهبری آیت‌الله خمینی بوده را فراموش کرده‌اید؟

http://tinyurl.com/ycfk5fl3

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/61433

کوپن خوب است اما با کدام پول

زیتون ـ جلیل فقیهی: هفته گذشته نمایندگان مجلس با اختصاص ۱۴ میلیارد دلار برای تامین کالاهای اساسی و دارویی با نرخ ارز ترجیحی موافقت کرده و مصوب کردند که دولت از کوپن الکترونیکی برای تامین کالاهای اساسی استفاده کند.

همین مصوبه مجلس کافی بود تا «بازگشت به عصر کوپن» ترجیع‌بند نقدها و صحبت‌های پرشماری در میان بخشی از مردم شود. اما منظور از کوپن الکترونیکی چیست؟ چرا دولت و مجلس به فکر راه‌اندازی آن هستند؟ آیا تامین کالاهای اساسی و توزیع آنها با استفاده از کوپن مخصوص ایران است؟ و از همه مهمتر، در سالی که به نظر می‌رسد درآمدهای کشور کمتر از میزان پیش‌بینی‌ها باشد و به احتمال زیاد دولت با کسری بودجه مواجه خواهد بود، آیا اصولا پولی برای کوپن باقی خواهد ماند؟

http://tinyurl.com/y59pj6b6

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/61427

پرتره‌ی دختران خیابان انقلاب و بازگشت به سیاست
ابوالفضل مظلوم‌زاده

پدیده‌ی دختران خیابان انقلاب و واکنش قهرآمیز حکومت، در یک مبارزه‌ی دیالکتیکی، در دو جهت متفاوت بود: یکی، ارتقای آزادی‌های فردی به وسیله‌ی «خود»، و دومی، تلاش دیگری ـ‌حکومت و لایه‌های اجتماعی وابسته‌ـ برای خلل در این وضعیت و نازل‌کردن موقعیت زنان در جایگاهی فرودست‌تر در جامعه. برحسب فلسفه‌ی دیرین و با استفاده از تشابهی نمادین، مواجهه‌ی این دو نیرو، هماوردی میان «خیر و شر» بود. یکی به مثأبه‌ی روشنایی و دیگری به‌سان اهریمن و تاریکی بر سر یک مسأله‌یِ قدیمی و دامنه‌دار در تاریخ ایران به مبارزه برخاستند. دختران خیابان انقلاب، به منزله‌ی سوژه‌یِ مبارزِ خیر، نمادی‌ترین نماد ایده‌ئولوژیک حکومت را به باد دادند و با این حرکت اعتراضی در عالی‌ترین‌حد به انتقاد از شرایط سیاسی‌ـ‌اجتماعی پرداختند، و حکومت،‌ به منزله‌ی سوژه‌یِ مبارزِ شر، در عالی‌ترین حد به این سنت‌شکنی واکنش نشان داد. در این نگاه، سیاست، میدان قطب‌های متعارض برای ترسیم دو نقشه‌ی متفاوت از جامعه خواهد بود: نخست، حکومت در یک نگاه کلی با مجموعه‌ای از نهادها و کارگزارانی محافظه‌کار، غیرمنعطف و غیرقابل تغییر تعریف می‌شود که به مبارزه با قطب تحول‌خواه و تهدیدکننده‌ی منافع و نظم موجود می‌پردازد، و دوم، نیروهای اجتماعی‌ و سیاسی که به هر طریق ممکن و با هر وسیله‌ای خواهان تسلّط هژمونیک، هموارکردن مسیر برای تحصیل آزادی بیش‌تر و دفاع از تحقق رژیم‌های حقیقت هستند. نتیجه‌ی این مبارزه‌ی دیالکتیکی هر چه باشد، مهم‌ترین آورده‌ی آن، موضوعی برای تأمل،‌ بحث، گفت‌وگو و آسیب‌شناسی است. پس سئوال برجسته‌ی امروز این است که:«چرا خیابان انقلاب؟ از کدام سیاست سخن به میان آورده‌ایم؟ و با یک نگاه آسیب‌شناختی تصویر دختران خیابان انقلاب چه چیزی را در آینده ترسیم می‌کند؟»

http://tinyurl.com/yxdnx4av

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/61471

فساد در پتروشیمی و گوی داغی به نام «شیخ‌السلامی»
اختلاس برای «حفظ نظام»

زیتون ـ فریده ریحانی: امروز شنبه ۱۸ اسفند دومین جلسه دادگاه پرونده فساد اقتصادی موسوم به «پرونده پتروشیمی» برگزار شد.

اتهام ۱۴ متهم این پرونده، از جمله مدیرعامل سابق شرکت بازرگانی پتروشیمی و دیگر اعضا هیات مدیره ،اخلال کلان در نظام اقتصادی کشور و تحصیل مال نامشروع از طریق ارز حاصل از صادرات و واریز به حساب‌های شخصی عنوان شده است. مبلغ مورد «سواستفاده» قرار گرفته شده، مقداری بیش از شش میلیارد و نیم یورو عنوان شده است. رسیدگی به این پرونده حدود ۵ سال به طول انجامید.

قیر، سکه، پتروشیمی

در حالی‎که در ماه‏‌های گذشته اعدام محمد باقری درمنی و محمد مظلومین با عنوان سلاطین قیر و سکه، رسیدگی به پرونده اختلاس در بانک آینده و همچنین دادگاهی شدن حسین هدایتی، خبرساز شده بود، با برگزاری اولین جلسه دادگاه رسیدگی به فساد و اختلاس در شرکت بازرگانی پتروشیمی و مطرح شدن نام یک خبرنگار سابق، واکنش‌ها نسبت به این بزرگ‎ترین اختلاس تاریخ ایران، بالا گرفت.
به نوشته روزنامه همشهری در این پرونده، متهمان در دولت دوم محمود احمدی‌نژاد تحت عنوان دور زدن تحریم‌ها، شرکت‌هایی را در خارج از کشور تأسیس می‌کردند و با بهانه قرار دادن تحریم‌ها مابه‌التفاوت منشا ارز داخلی را به نفع خود تصاحب می‌کردند. گفته می‎شود سه تن از متهمان این پرونده از کشور خارج شده‎اند.

http://tinyurl.com/y5qnrxww

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/61459

بیانیه بیش از۱۰۰ نفر از فعالان سیاسی و مدنی با گرایشات مختلف فکری
🍃 برگماری ابراهیم رئیسی، نمک پاشی بر زخم بازماندگان قربانیان کشتار ۶۷ است

زیتون– جمعی از فعالین سیاسی و مدنی انتصاب ابراهیم رئیسی به ریاست قوه قضاییه
را توهین به افکار عمومی دانستند.

به گزارش «زیتون» این فعالین سیاسی و اجتماعی ضمن صدور بیانیه‌ای این انتصاب را نمک پاشی بر زخم بازماندگان کشتار سال ۶۷ عنوان و تاکید کردند که پاداش به جنایتکاران و نمونه بارز دیگری از بی اعتنایی و لجبازی رهبر حکومت نسبت به افکار عمومی داخلی و بین المللی و ترجیح آمال و امیال اقلیت حاکم بر منافع ملی کشور است.

در این بیانیه آمده است که ابراهیم رئیسی از سن بیست سالگی تا کنون منصب های مهمی در قوه قضائیه داشته است. مهمترین ممیزه وی مشارکت مستقیمش در کشتار زندانیان سیاسی در تابستان سیاه ۶۷ با عضویت در هیئت مرگ با حکم آقای خمینی است. علاوه بر این در پیشینه او سابقه ده سال معاونت قوه قضائیه و ده سال ریاست سازمان بازرسی کل کشور و سمت های مهمی همچون دادستان تهران، دادستان کل کشور، دادستان کل دادگاه ویژه روحانیت، عضویت هیئت رئیسه مجلس خبرگان، تولیت آستان قدس رضوی و … وجود دارد.

۱۷ اسفندماه آیت‌الله علی خامنه‌ای٬ رهبر جمهوری اسلامی٬ در حکمی ابراهیم رئیسی را به ریاست قوه‌ی قضائیه منصوب کرد.

https://tinyurl.com/y2rz5w4p

متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است:

https://zeitoons.com/61483

قدیانی و تاریخ یک نسل
علیرضا رجایی

ابوالفضل قدیانی، زندانیِ سیاسی پیش و پس از انقلاب، در دادگاهی که از حضور در آن سرباز زد و صلاحیت آن را به رسمیت نشناخت به سه سال زندان و مطالعه و رونویسی از سه کتاب محکوم شده‌است.

معلوم نیست صادرکننده‌ این حکم، در زمانی که قدیانی در زندان‌های پیش از انقلاب شکنجه می‌شده اصلاً پا به این جهان گذاشته بوده‌است یا نه؛ اما به پشتوانه‌ی قدرتی که پشت سر اوست، در لابه‌لای حکم خود، وارد بحث سیاسی و ازجمله تحلیل کم و کیف جنبش سبز شده‌است. سر تا پای حکم قدیانی، چیزی جز بیانیه‌ سیاسی نیست، آن‌هم در مقامی که جهت‌گیری سیاسی، ابطال‌کننده‌ بی‌طرفی قضاوت‌کننده و عدالت اوست.
حکم یادشده درست برخلاف قانون مادر، یعنی قانون اساسی، بدون حضور هیات منصفه صادر شده‌است و این موید نظر درست قدیانی مبنی بر فقدان صلاحیت این قبیل محکمه‌هاست.

تقریرکننده‌ این حکم آنجا که قدیانی را به رونویسی از سه کتاب محکوم کرده‌ نیز به‌وضوح نشان داده‌است که مخاطب خویش را به‌درستی نمی‌شناسد و از دانش و تجربه‌ وسیع سیاسی و فرهنگی او بی‌اطلاع است.
ابوالفضل قدیانی در بیشتر عمر ۷۳ ساله‌ خود درگیر مساله‌ سیاسی بوده‌است؛ با وجود این، او سیاستمداری از نوع مرسوم نیست. بیش از هرچیز انسانی ایمانی‌ و‌ مواضع سیاسی وی ناشی از تعهد اخلاقی و اعتقادی اوست، و همین به او شهامت می‌دهد که «حقیقت را در پای مصلحت قربانی نکند» و بیم زندان یا حتی فراتر از آن برایش بی‌معنی باشد و این همه را به سخره گیرد، و عملاً و آنچنان که نشان داده‌است، سخنگوی راستین «جنبش جان به لب رسیدگان» و مظلومان باشد.

قدیانی عمده‌ عمر سیاسی خود را همانند اغلب هم‌نسلانش در جبهه‌ سیاست انقلابی و رادیکال گذرانده‌است و اتفاقاً نقدهای صریح و بدون پرده‌پوشی او نسبت به وضع موجود و از موضع آزادیخواهانه و رفع تبعیض و استیلا نشان می‌دهد که بسیاری از انقلابیان ۵۷ چه تصوری از آینده‌ رژیم جایگزین داشتند.

مطالبه‌ اساسی آن قیام و خیزش در بهمن۵۷ نفی هرگونه پیشواسالاری و تقدیس‌سیاسی بود و چه وعده‌هایی که از برابری مطلق حاکم و مردم داده نمی‌شد.

کجا گمان‌می‌رفت که دارنده‌ مقام سیاسی از آن‌چنان شانی برخوردار خواهد شد که نقد سیاسی وی به عنوان یک‌ اتهام در قانون درج شود تا کسی جرات نکند از گل نازکتر به صاحب‌منصبان از هر قوم و گروه بگوید یا بنویسد. کجا تصور می‌شد دفاع از جنبشی که سه میلیون نفر در دفاع از آن به خیابان آمدند و جان باختند و به حبس و حصر رفتند، اتهامی تلقی شود که چون به مذاق محکمه خوش نیامده‌است شایسته‌ی مجازات باشد. کجا قرار بود یک انسان ۷۳ ساله‌ پاک و دانشور را که عمرش در مبارزه با استبداد و در زندان و شکنجه گذشته‌است، به رونویسی از کتاب محکوم کنند تا پیشگامی و حرمت و شرافت مبارزه‌ سیاسی این‌گونه نادیده گرفته شود و کار به آن‌جا برسد که صدای نویسنده‌ اصولگرای یکی از کتاب‌ها هم در اعتراض به چنین احکامی بلند شود.

http://tinyurl.com/y476ug2g

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/61524

ایران، عراق و هزار راه نرفته
سفر روحانی به عراق و چالش‌های مهم در روابط تهران – بغداد

زیتون ـ نیلوفر سعیدی: حسن روحانی، رئیس جمهوری اسلامی ایران، امروز برای اولین بار در مقام رئیس جمهوری، به عراق سفر کرد.

روحانی در حوزه‌های متعددی از مسایل سیاسی و امنیتی گرفته تا اقتصاد و آب با مقامات عراقی گقتگو کرد.

رئیس جمهوری ایران در جریان این سفر در دیدار با برهم صالح رئیس جمهوری کُردزبان عراق گفت:« ایران همواره خواستار عراق امن، مستقل و توسعه یافته است و در این مسیر صادقانه در کنار دولت و ملت این کشور ایستاده‌ایم.»

دیدار با عادل عبدالمهدی نخست‎وزیر شیعه عراق و حلبوسی رئیس مجلس سنی مذهب نیز از دیگر برنامه‌های روحانی در بغداد بود. به این ترتیب٬ با تکمیل این سه دیدار٬ روحانی به شکلی نمادین با اجزای سه گانه حکومت عراق یعنی شیعیان٬ کردها و اهل سنت دیدار کرده است.

دیدار بعدی که شاید بتوان گفت از منظر استراتژی سیاسی ایران٬ مهم‌ترین دیدار روحانی تلقی می‌شود٬ ملاقات او با آیت‌الله سیستانی، مرجع شناخته شده شیعه در نجف، خواهد بود.

سیستانی برخلاف مراجع مکتب قم٬ به شکل مستقیم در مسائل سیاسی عراق دخالت نمی‌کن،اما نقش این آیت‌الله در بزنگاه‌های مهم تاریخی و سیاسی همچون تشکیل حشدالشعبی، صدور فتوای مبارزه با داعش٬ قابل انکار نیست. از سوی دیگر سیستانی با توصیه‌های خود بر سوگیری انتخاباتی شیعیان اثر می گذارد و هر نخست وزیری که مورد تایید او نباشد٬ عملا نمی تواند فعالیت کند.

http://tinyurl.com/y2swo98a

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/61556

سروش و دینداری با نگاه مدرن
محسن درودیان

انتشار سخنرانی دکتر سروش به مناسبت چهلمین سالگرد انقلاب ۵۷ و به ویژه بخشی از این سخنان که وی گفته بود، بین محمدرضا شاه و آیت الله خمینی برای رهبری ایران، صد در صد، خمینی را انتخاب می کند، بسیار جنجال ساز شد. بسیاری از طرفداران پادشاهی در شبکه های اجتماعی به این موضع، واکنش منفی نشان داده و با عباراتی خشم آلود به سروش تاختند. اما این موضعگیری آیا غیرمنتظره بود؟

نگاهی اجمالی به برخی اظهارنظرهای قبلی دکتر سروش، روشن می کند که با وجود نقدهای فراوانی که او و همفکرانش به روحانیت حاکم بر جمهوری اسلامی دارند، تعلق او به دیانت، به ویژه با زاویه عرفانی و اخلاقی و کسانی که به هر حال در این پایگاه فکری قرار می گیرند، قابل انکار نیست. این تعلق در نام بردن ویژگی های آیت الله خمینی هم مشهود است؛ آنجا که وی را فردی معرفی می کند که عرفان خوانده است و البته این اظهارنظر متناقض می نماید؛ از این جهت که دکتر سروش یکی از انتقادات خود به نظام ولایت فقیه را محورقرار گرفتن فقه و احکام روزمره و دور شدن جامعه و حکومت از اخلاق می داند.

http://tinyurl.com/y5gdp7xf

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/61475

گزارش اختصاصی و مستند «زیتون» از حساب‌های شخصی و بی‌نام قوه قضاییه
چه بر سر پول‌های «در اختیار» صادق لاریجانی می‌آید

زیتون ـ سولماز ایکدر: دوران زعامت صادق آملی لاریجانی بر ریاست قوه قضاییه٬ پایان یافت؛ اما حواشی عملکرد او در قوه قضاییه، فراتر از بی‌عدالتی معمول در این دستگاه٬ فساد اقتصادی بود که نتایج آن عواقب گسترده‌ای خواهد داشت.

سال ۹۵ برای اولین بار موضوع «حساب‌های شخصی رییس قوه قضاییه» رسانه‌ای شد.

محمود صادقی، نماینده مجلس شورای اسلامی، نخستین فردی بود که موضوع حساب‌های شخصی صادق لاریجانی را به‌صورت رسمی از تریبون مجلس مطرح کرد.

به گفته‌ی صادقی شماری از ماموران سازمان بازرسی کل و چند نفر از کارمندان بانک ملی که به «مبالغ بالای» موجود در این حساب‌ها مشکوک شده بودند، از سوی قوه قضائیه بازداشت و تحت پیگرد قرار گرفتند‌.

به گزارش وب‌سایت «رادیو فردا» آن‌طور که این نماینده روز یکشنبه ۱۴ مرداد در جریان سوال خود از کرباسیان، وزیر اقتصاد، درباره حساب‌های قوه قضائیه مطرح کرد، بازداشت این افراد در سال ۹۵ رخ داده و در این حساب‌ها مبلغی حدود «۲۰۰ میلیارد تومان» وجه بود که به نظر «سود» ناشی از سپرده‌های آنهاست.

افشای این خبر منجر به صدور حکم بازداشت برای این نماینده مجلس و کارمندان بانکی شده که وجود این حساب‌ها را افشاکرده بودند.

اما موضوع به همین جا ختم نشد.

بر اساس اسنادی که به دست «زیتون» رسیده است٬ حساب‌های بانکی خارج از روال اداری قوه قضاییه به حساب‌های صادق لاریجانی محدود نمی‌شود.

به‌عنوان نمونه، در مجموع ۲۳۰ فقره حساب بلند مدت به نام قوه قضاییه در شعبه کاخ دادگستری بانک ملی با جمع مبلغ ۲۱۶۸ میلیارد و ۴۲۰ میلیون تومان ( ۲/۱۶۸/۴۲۰/۰۰۰/۰۰۰ تومان) وجود دارند.این شعبه از بانک ملی اما تنها میزبان «حساب‌های رسمی» قوه قضاییه نیست.

یکی از این حساب‌های شخصی به اسم عباس جعفری دولت آبادی٬ دادستان عمومی و انقلاب تهران است که در زمان تهیه‌ی این اسناد موجودی آن ۴۳ میلیارد و پانصد میلیون تومان (۴۳/۵۰۰/۰۰۰/۰۰۰تومان) بوده است.

http://tinyurl.com/yxlcbgwl

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/61502

استقامت سبز قدیانی
سعید مدنی

ابوالفضل قدیانی برادر و دوست امروز و هم‌بند سابقم به حکم دادگاه انقلاب و به استناد عبارتی در توصیف جنبش همیشه سبز سبز به سه سال حبس تعزیری محکوم شده است.

عبارت مورد استناد دادگاه چنین است: «جنبش سبز چیزی نبوده و نیست جز حضور مستمر و ایستادگی آگاهانه و به دور از خشونت مردم» . بارها درباره جنبش‌های اجتماعی خوانده و شنیده‌ایم.

بارها درباره وقایع پس از انتخابات سال ۱۳۸۸ گفته و نوشته‌ایم. بارها در محاکم معترضان به نتایج انتخابات از مواضع و مطالبات خود سخن گفته‌اند و از هویت جنبش سبز دفاع کرده‌اند. ابوالفضل قدیانی نیز به رغم کهولت سن و بیماری‌های متعدد به اتهام ایستادگی و پافشاری بر مواضع جنبش سبز چندین سال را در زندان گذرانده است. پس چه راز و رمزی در این جمله وجود دارد که باز هم اتهام از پی اتهام و زندان از پی زندان برای قدیانی و همراهان جنبش دارد؟ تاکید بر اینکه جنبش حاصل کنش آگاهانه و ارادی مردمی ناراضی و معترض بوده چرا باید این‌چنین پس از ۹ سال حاکمان را برآشوباند؟ چرا اصرار بر ضدخشونت بودن جنبش به مذاق آقایان خوش نیامده؟ مگر خود ندیده‌اند که پس از سال‌ها با وجود بیش از یک‌صد شهید سبز حتی یک مستند در تایید خشونت از سوی معترضان ارائه نشده است؟ بی‌تردید حکم قدیانی تنها تاوان بیان این حقایق سبز نیست ، او تاوان ایستادگی محصورین و همه همراهانشان را د ر این سال‌ها می‌دهد.

https://tinyurl.com/y5vgt9nw

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/61587

در غرب خبری نیست
سروش دباغ

آخرین مبحثی که مدنظر قرار داده‌ام، غرب‌شناسی سهراب و بررسی تصویری است که او از مغرب زمین در مکتوبات خود به دست می‌دهد.[۱] این موضوع را نمی توان چندان در اشعار او سراغ گرفت و بیشتر در نوشته‌های سهراب بروز و ظهور پیدا کرده است. نامه‌هایی که در ایام اقامت از توکیو، پاریس و نیویوک برای دوستانش نوشته، به ما کمک می‌کند تا بُعد دیگری از ابعاد زیست-جهان سپهری را بشناسیم.

در مقاله «فکر نازک غمناک» که اکنون در در سپهر سپهری گنجانده شده، به دو نوع غمخواری و مواجهه با غم در اشعار سپهری پرداخته‌ام. یکی را «غم سیاه» نامیدم و دومی را «غم سبز»؛ غم سیاه متضمن تلخی ها و ترشی ها و تیره و تار دیدن دنیاست؛ چه به لحاظ اجتماعی-سیاسی و چه به سبب برخی نامرادی‌ها، نامردمی‌ها و ناکامی‌هایی که همه ما در زندگی خود تجربه کرده‌ایم. شعر غمی غمناک در دفتر مرگ رنگ، شاید بهترین نمونه برای این نوع غم خوردن است.

http://tinyurl.com/y624ws54

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/61611

دورخیز رییسی برای حل بحران جانشینی «رهبر»
منتصب رهبر، منتخب خبرگان

زیتون ـ محمدرضا سرداری: تنها یک روز پس از انتصاب رسمی ابراهیم رئیسی به عنوان رییس قوه قضاییه، در جلسه امروز مجلس خبرگان هم رئیسی با ۴۲ رای به عنوان نایب‌رئیس نخست این نهاد انتخاب شد.

به این ترتیب در طی چند روز اخیر سرانجام همه شنیده‌های موثق و غیرموثق تحقق یافت و «حجت‌الاسلام سید ابراهیم رئیسی» که به‌زودی لقب «آیت‌الله» را پشت نام او خواهید شنید؛ از سوی آیت‌الله خامنه‌ای به ریاست قوه قضاییه منصوب شد و همزمان در خبرگان نیز جانشین هاشمی شاهرودی شد.

رئیسی، مردی که نامش با قتل‌عام زندانیان سیاسی در سال ۶۷ گره خورده، برخلاف رسم معمول در اسفند ماه بر مسند قاضی القضاتی تکیه زد. دیگر روسای قوه قضاییه معمولاً در مرداد ماه هر ۱۰ سال یک‌بار تودیع و معارفه می‌شدند، اما به نظر می‌رسد تعجیل در مراسم معارفه رئیسی بی‌ارتباط به شهرت وی در پرونده اعدام‌های دست جمعی زندانیان سیاسی سال ۶۷ نیست. زیرا حافظه تاریخی در سالگرد آن اقدام ضد بشری، که مصادف با مرداد و شهریورماه است؛ همواره موجی از خشم، نقد و اعتراض را روانه مسئولان وقت و کنونی جمهوری اسلامی می‌کند. از این رو انتظار می‌رفت معارفه رئیسی در سالگرد اعدام‌ها موج قوی‌تری از اعتراضات را دامن زند.

http://tinyurl.com/yyoo392z


متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/61608

عبدالکریم سروش: خمینی و شاه را در ماه و چاه نبینیم
پاسخی به منتقدان

زیتون-«در گرماگرم انقلاب عده‌ای چنان مفتون آقای خمینی شده بودند که او را در ماه می‌دیدند و اکنون عده‌ای دچار توهمی ‌شده‌اند که می‌خواهند او را در چاه ببیند، در حالی که خمینی و شاه را نه در چاه‌ و ماه، بلکه باید روی زمین ببینیم. نه بر اوج آسمان و نه در قعر چاه. این‌ها آدمیانی بودند نیک یا بد، و نیک و بد شان قابل بررسی است و اگر در بررسی چیزی آشکار شد که قبلا بر ما آشکار نبوده و یا مورد پسند نبوده ،خشم نگیریم و آینه را نشکنیم. خودمان را بشکنیم. وگرنه هر حکومتی هم بر سر کار بیاید ما با تعصب ورزیدن آن شیخ یا شاه را فاسد خواهیم کرد.»

عبدالکریم سروش، متفکر و مولوی پژوه نامی، که سخنان اخیرش در مقایسه شخصیت شاه سابق ایران و آیت‌الله خمینی با انتقادات گسترده‌ای روبرو شده بود، شامگاه یکشنبه گذشته( ۱۰ مارس ۲۰۱۹) در چهارمین نوبت از درس‌گفتار دین و قدرت که در سن حوزه کالیفرنیا برگزار می‌شود، به پرسش‌ها و ابهامات منتقدان پاسخ گفت.

به گزارش «زیتون» سروش در بخشی از سخنان خود با اشاره به این‌که «هیچکدام از این افرادی که بر سر کار آمدند، از کودکی افراد ظالم و منحرفی نبودند» افزود «اما فضای فرهنگی و تاریخی جامعه ما چنان بود و هست که آنها را در منجلاب فساد غوطه ور می‌کند و اجازه نمی‌دهد که پاکی و نیکی خود را ابراز کنند و از آن بهره‌مند شوند».

وی فرافکنی را از جمله آسیب‌های جدی فضای فکری و فرهنگی کنونی دانست و گفت: یکی از آسیب‌شناسی‌های جدی و قطعی من این بود که ما خودمان عیب بسیار داریم و وقتی به نقد حکومت و سیاست می‌پردازیم، واقعا فرافکنی می‌کنیم و می‌خواهیم بگوییم ما نیک و پاکیم و هر عیب هست در سران حکومت است و اگر آنها عوض شوند مملکت گلستان می شود.

آقای سروش بی‌انصافی در نقد طرف مقابل را از جمله آسیب‌های جدی فضای نقد دانست وگفت: نباید در مقام مقابله با سخن مخالفی که نمی‌پسندیم، عقده‌گشایی کنیم و پلیدی‌های درون خود را بر صفحه کاغذ و فضای مجازی قراردهیم که حقی را اثبات و باطلی را ابطال کنیم.

با رقیب مقاتله نکنیم،‌ مکالمه کنیم
سروش فضای نقد کشور در حوزه‌های فکری و فرهنگی را نیازمند آسیب‌شناسی جدی دانست و گفت:
قبل از این که به سیاست و حکومت و دموکراسی و استبداد بپردازیم باید به خودمان بپردازیم و به این پرسش پاسخ دهیم که زبان فارسی از کی این گونه آلوده شده و ما از چه زمانی به اینجا رسیدیم که چنین بی ادبانه عقده‌گشایی کنیم؟

https://tinyurl.com/y2f4zfvs

متن کامل در زیتون :
https://zeitoons.com/61626

نگاهی به دو دهه زورآزمایی هسته سخت «نظام» و اصلا‌ح‌طلبان
از ترور حجاریان تا ردصلاحیت «فتنه‌گران»

زیتون ـ یلدا امیری: نوزده سال پیش در چنین روزی، ۲۲ اسفند ۱۳۷۸ ،سعید حجاریان تئوریسین جبهه اصلاحات، جلوی شهرداری تهران و هنگام ورود به ساختمان شورای شهر ترور شد.

حجاریان از یک سو سابقه‌ای طولانی در امور امنیتی و اطلاعاتی دارد و از سوی دیگر هم پشتوانه تئوریک جبهه اصلاحات در حوزه‌های علوم سیاسی و اجتماعی است .

این تئوریسین اصلاح‌طلب از سال ۱۳۷۷ دست به انتشار روزنامهٔ صبح امروز زد که در جریانات سیاسی آن روز نقش اطلاع‌رسانی عمده‌ای داشت، ترور او هم بعد از افشاگری‌هایی درباره قتل‌های زنجیره‌ای در این روزنامه صورت گرفت.

سعید عسگر، کسی که به حجاریان شلیک کرد در آن زمان بیست سال داشت و دانشجوی مهندسی شیمی دانشگاه آزاد اسلامی تهران جنوب بود. او پس از دستگیری، به ۱۵ سال زندان محکوم شد، اما نه تنها پس از مدتی از زندان آزاد شد بلکه در مصاحبه با رسانه ها اعلام کرد که پشیمان نیست.

http://tinyurl.com/y6xoht9s

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/61650

گفت‌وگو با کامبیز نوروزی و‌ منیژه محمدی
🍃 اخبار و ادعاهای ضد و نقیض پیرامون حکمِ نسرین ستوده

زیتون- پانزدهم اسفندماه٬ سازمان عفو بین الملل خبر داد که بر اساس اتهاماتی که به نسرین ستوده تفهیم شده،۳۴ سال زندان و ۱۴۸ ضربه شلاق در انتظار اوست.

انتشار خبر صدور احتمالی چنین حکمی واکنش‌های فراوانی را برانگیخت.

مجازات یک وکیل دادگستری و فعال اجتماعی و برنده‌ی جایزه‌ی ساخاروف از پارلمان اروپا، با حبسی چنین طولانی، اعتراض جامعه مدنی را در پی داشت.

اما دوشنبه بیستم اسفندماه قاضی این پرونده٬ قاضی مقیسه، در مصاحبه با ایسنا تاکید کرد که نسرین ستوده تنها به هفت سال زندان محکوم شده است.

چند ساعت پس از انتشار مصاحبه‌ی رییس شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب٬ رضا خندان٬ همسر نسرین ستوده٬ در فیس بوکش نوشت: حکم نسرین در آخرین پرونده‌اش، در زندان به او ابلاغ شد. ۳۸ سال زندان با ۱۴۸ ضربه شلاق حاصل ۲ پرونده‌ی باز اوست.
۵ سال زندان بابت پرونده‌ی اول و ۳۳ سال زندان با ۱۴۸ ضربه شلاق، بابت پرونده‌ی دوم.

تناقض این دو خبر شگفت‌آور بود؛ به‌خصوص آنکه به گفته قاضی پرونده، نسرین ستوده تنها به دو اتهام «اقدام علیه امنیت کشور» و «توهین به رهبری» محاکمه شده است؛ در حالی که رضا خندان اعلام کرد که ستوده در پرونده جدید متهم به «اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی»، «فعالیت تبلیغی علیه نظام»، «عضویت موثر در گروهگ غیرقانونی و ضدامنیتی کانون مدافعان حقوق بشر لگام و شورای ملی صلح»، «تشویق مردم به فساد و فحشا و فراهم آوردن موجبات آن»، «ظاهر شدن بدون حجاب شرعی در محل شعبه بازپرسی»، «اخلال در نظم و آسایش عمومی»، «نشر اکاذیب به قصد تشویش اذهان عمومی» است.

کامبیز نوروزی٬ حقوق‌دان، در گفت‌وگو با «زیتون» تاکید کرد که تا کنون سابقه نداشته است قضات در خصوص حکم صادره دست به کتمان یا پنهان‌کاری بزنند.

به گفته او٬ به‌خصوص در پرونده‌های سیاسی یا مطبوعاتی٬ قضات همواره صادقانه حکم صادره را اعلام کرده‌اند.

منیژه محمدی٬ وکیل دادگستری٬ نیز در گفت‌وگو با «زیتون» تاکید کرد که طی سال‌های فعالیتش به عنوان وکیل به هیچ عنوان با پدیده «دروغگویی» قاضی [ در خصوص اعلام حکم صادره] مواجه نشده است.

https://tinyurl.com/y3evw4ef
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/61649

آیا زمان آشتی با عرصه‌ی خیابان نرسیده است؟
رضا علیجانی

محمد خاتمی: هم در ساختار و هم در رویکرد اشکال هست… دیگر خیلی سخت است که به مردم بگوییم بیایید رای بدهید. آیا فکر می‌کنید در دور آینده انتخابات به حرف من و شما مردم پای صندوق‌ها خواهند آمد؟ بعید می‌دانم مگر اینکه در یک‌سال آینده تحولی رخ دهد.

در الجزایر مردم ناراضی به میدانداری جوانان و شبکه های اجتماعی چندین روز به صورت گسترده به اعتراض خیابانی پرداختند. این اعتراضات با چند ده کشته نیز همراه شد. تعطیلی دانشگاه ها برای برگشتن دانشجویان به خانه های شان جواب نداد. هزار قاضی دادگستری در بیانیه‌ای گفتند که بر انتخاباتی که بوتفلیقه در آن شرکت کند نظارت نخواهند کرد. جمعیت علمای الجزایر نیز با بوتفلیقه از در مخالفت در آمد. بخش‌هایی از اتحادیه‌های کارگری و کارفرمایی نزدیک به دولت هم در هراس از آبروریزی به همبستگی با معترضان روی آوردند. بخشی از پلیس هم روز جمعه با معترضان همراهی کرد. در بخش حمل و نقل هم اعتصاب موفقی صورت گرفت. دو تیم فوتبالی که رقیب دیرینه هم هستند نیز اعلام کردند که در دیدار این هفته شان در کنار هم خواهند ایستاد و سرودی واحد سر خواهند داد.

https://tinyurl.com/y46ao3x2

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/61691

مسلمانی و عدالت؛ به بهانه‌ی گفتگوی پرگاری عبدالکریم سروش
محمد راسخ

تلویزیون بی بی سی فارسی گفتگویی را میان دو مناظره کننده اوایل دوران انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ ترتیب داد که در قسمت دوم استاد عبدالکریم سروش برای اظهار نظر در باب نظام سیاسی و قانون به سؤال کشیده شد. مایلم، با توجه به موضع گیری ایشان، سخنی کوتاه در باب موضع ما مسلمانان در خصوص نظام حکمرانی و قانون پیشنهاد کنم. حیف است که پس از صدها سال کوشش و تجربه مسلمانی هنوز خوابگردی کنیم و همچنان در پیشگاه عدالت خجل بمانیم.

استاد عزیز به درستی از مطلوب بودن گفتگو و تضمین حق سخن گفتند، اما با معیار «رضایت اکثریت، که از مؤمنان تشکیل می شود» از قانونی کردن باورها و احکام آنان دفاع کردند. این رضایت حکم عقل دانسته شد، که کارآمدی حکومت بی گمان وابسته به آن است. با این حال، قید «رعایت حقوق اقلیت» را نیز به رضایت اکثریت اضافه نمودند. بسیار خوب. همه مشکل از این نقطه آغاز می شود. حق اقلیت، به اشاره مجری برنامه، شامل حق حضور رسمی و فعال دگرباشان و نیز همه ادیان و مذاهب می شود. آیا باورها و احکام مسلمانان چنین چیزی را اجازه می دهد؟ پاسخ، در چارچوب میراث مسلمانی، بی تردید منفی است. این تناقض چگونه حل شدنی است؟

https://tinyurl.com/y3c6v9lv

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/61703

روزی که خلعِ لباس شدم
حسن یوسفی‌اشکوری

این روزها خلع لباس یک روحانی به نام سید حسن آقامیری در قم، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی داشته است. ظاهرا شهرت این حجه‌الاسلام بیشتر به دو دلیل است. یکی این که او (برخلاف اغلب روحانیان) اهل کار با شبکه‌های اجتماعی است و گفتگو با جوانان؛ و گفته شده اینستاگرام او حدود یک و نیم میلیون فالوور دارد و دیگر این که ایشان (باز هم بر خلاف غالب روحانیان) در منابر خود حرف‌های «نامتعارف» می‌زند و از جمله مدافع دین تهی از خرافه و به اصطلاح رایج این سال‌ها «دین رحمانی» است و در هرحال در شمار روحانیان منتقد نظام جمهوری اسلامی و حتی عالمان و واعظان است.

از آنجا که همین داستان تقریبا در حدود نوزده سال پیش برای من روی داده بود (البته در شرایطی متفاوت از جمله در زندان و در شرایط زیر حکم اعدام)، مناسب دیدم که ماجرای خود را نیز بازگویم تا هم با این واعظ و روحانی سابق! همدردی کرده باشم و هم مخاطبان بدانند که در بیدادگاه‌های غیر قانونی ویژه روحانیت چه می گذرد. آنچه در زیر نقل می شود، فرازی از کتاب خاطراتِ زندان من است.*

https://tinyurl.com/y66ywjuj


متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/61710