زيتون | Zeitoons@
9.81K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
سلبریتی به مثابه کنش‌گر؟

زیتون– آوا مشرقی
: هر چند که نظریه‌پردازان و جامعه‌شناسان، نیم قرن پیش، حتی احتمال ظهور پدیده‌ی سلبریتی، به شکل امروزی را هم نمی‌دادند اما علیرغم گذشت زمان، هنوز هم برخی جامعه‌شناسان توجه به عنوان سلبریتی و تحلیل آن را بی‌معنی و ناخوشایند می‌دانند و نگاهی سرشار از مذمت به این پدیده نوظهور دارند. تحلیل‌های فراوانی در جامعه‌شناسیِ شهرت وجود دارد که «سلبریتی را به مثابه آسیب» برمی‌شمارد و یک‌سره خط بطلانی می‌کشد بر تاثیری که یک سلبریتی در فرهنگ‌سازی جامعه می‌تواند ایفا کند.

سلبریتی پدیده جدیدی است که با رسانه ساخته می‌شود و باز از فیلتر رسانه درون خانواده راه پیدا می‌کند و از این طریق با قدرت اثرگذاری فوق‌العاده‌اش، دست به فرهنگ‌سازی می‌زند که البته این فرهنگ به مانند چاقویی دولبه عمل می کند، هم باعث ترویج مصرف‌گرایی و سطحی‌نگری شده و هم می تواند حساسیت جامعه را نسبت به آسیب‌ها و بزه‌کاری‌های اجتماعی بالا برده و از طریق این کنش‌گری، پالایش فرهنگی و اجتماعی اتفاق بیفتد.

در ایران هم، از بیست سال پیش به این طرف، به پدیده سلبریتی و ستاره‌سازی توجه ویژه شد که البته به مانند باقی مفاهیم نوظهور، ابتدا با بی‌اعتنایی مسئولان فرهنگی و سپس با مذمت و انکار آنها رو به رو گردید تاجایی که در ادبیات رسانه ملی عنوان سلبریتی هم‌تراز دشنامی بود که حتی هیچ ستاره تلویزیونی هم حاضر به یدک کشیدن این عنوان برای خود نبود.

در این میان اما، مهناز افشار راه خود را به‌درستی انتخاب کرده و از پوشش سلبریتی برای خود ردایی تقریبا به‌اندازه دوخته است؛ ردایی که البته گاه زیر پای خودش را هم گرفته و او را هدف حمله و انتقاد بسیاری قرار داده است.

او از جمله سلبریتی‌هایی است که تقریبا هرگز سکوت نکرده و نسبت به فراز و فرودهای جامعه واکنش به جا و درخوری نشان می‌دهد، از حمایت او از «دختران خیابان انقلاب» گرفته تا حضور جدی در پویش «بدسرپرست تنهاتر است» و تلاش برای تصویب لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان. اما به واسطه همین رسانه ستاره پرور بود که ازدواج مهناز افشار با یاسین رامین، فرزند محمدعلی رامین، معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد دولت احمدی‌نژاد، و نیز پرونده قضایی همسرش، وی را آماج حمله و انتقاد بسیاری از کاربران شبکه‌های مجازی قرار داد که البته حربه مناسبی برای اصولگراهای تندرو هم به شمار می‌رفت که به موقع ابزار مناسبی برای انحراف افکار عمومی در دست داشتند.
https://tinyurl.com/y2n68aox

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63381
بیانیه جمعی از فعالان ملی- مذهبی
در دفاع از حقوق فعالان صنفی، مدنی و سیاسی زندانی
🍃 فعالان صنفی، مدنی و سیاسی را آزاد کنید

زیتون
– جمعی از فعالان ملی و مذهبی در دفاع از حقوق فعالان صنفی، مدنی و سیاسی زندانی بیانیه صادر کردند و در آن بیانیه خواستار آزادی فعالان صنفی٬ مدنی و سیاسی شدند.

به گزارش «زیتون» در این بیانیه٬ ضمن نام بردن از زندانیان مدنی٬ سیاسی و صنفی٬ آمده است که بی شک بازداشت مکرر این سرمایه های اجتماعی جز تشدید شکاف حکومت – ملت و تنگ تر کردن راه های مدنی و قانونی برای حل و فصل منازعات و اختلافات سیاسی و اجتماعی و طبقاتی نیست.

امضا کنندگان این بیانیه در ادامه تاکید کردند که هیچ توجیه قانونی و اخلاقی برای برخورد با معلمان و کارگران و بازنشستگان و دیگر معترضین حقوق صنفی وجود ندارد. آنها حداقل حقوق اولیه خود و سهم ناچیز خویش را از بودجه کشور می خواهند که مورد سهم خواهی و رانت خواری های بزرگ قرار گرفته است. آنها خواهان مشارکت شان در تصمیم گیری برای سرنوشت شان هستند که حقوق اولیه و بدیهی و قانونی ایشان است. آنها خواهان حق تشکل یابی مستقل هستند که مدنی و مردمی ترین طریق مراوده ملت و دولت است. نپذیرفتن این حقوق اولیه و بدیهی پیامدهایی دارد که در تاریخ به تکرار مشاهده شده است.
https://tinyurl.com/y59nker7


متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است:
https://zeitoons.com/63387
ارزهای بدونِ بازگشت

زیتون ـ جلیل فقیهی
: عبدالناصر همتی، رئیس بانک مرکزی اعلام کرد که، تاکنون تنها ۶۰ درصد ارز ناشی از صادرات، به چرخه اقتصاد کشور برگشته است. در یادداشت صفحه اینستاگرام رئیس بانک مرکزی آمده است که این مقدار ارز با توجه به برآوردهای صورت گرفته از «خالص ارز صادراتی» و «با لحاظ کردن هزینه‌های مبادلاتی ناشی از تحریم»، حاصل شده است. البته میزان ارز برگشتی به چرخه اقتصاد ممکن است کمی افزایش یابد. به گفته همتی «ارز صادرات فصل زمستان هنوز فرصت کافی برای برگشت دارد.»
آمار ذکر شده در یادداشت رئیس بانک مرکزی در حالی بیان می‌شود که چند روز قبل از آن، فرهاد دژپسند، وزیر امور اقتصادی و دارایی، گفته بود که تنها ۲۵ درصد از ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصاد بازگشته است.

آمار ارائه شده توسط وزیر اقتصاد بر اساس ورود حدود ۱۰ میلیارد دلار ارز به سامانه نیما، از مجموع کل ۴۰ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات در سال گذشته محاسبه شده است. عدد ارائه شده توسط رئیس بانک مرکزی حدود دو برابر رقم ادعایی وزیر اقتصاد است.
https://tinyurl.com/yybvcuyj

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63407
برخورد دوگانه حاکمیت با اسیدپاش‌ها
«من حبس ابد می‌خواهم»

زیتون ـ فریده ریحانی
: جمعی از قربانیان اسیدپاشی امروز و همزمان با جلسه علنی مجلس برای بررسی طرح تشدید مجازات اسیدپاشی، در مجلس حاضر شدند. معصومه عطایی، سید محسن مرتضوی، مرضیه ابراهیمی، مریم زمانی و دختر آرزو هاشمی‎نژاد به همراه رضا درمیشیان کارگردان فیلم لانتوری و از مؤسسان انجمن حمایت از قربانیان اسیدپاشی، امروز به دعوت فاطمه حسینی در مجلس حاضر شدند تا از نزدیک در جریان بررسی طرح تشدید مجازات اسیدپاشی قرار بگیرند.

این طرح که پیش‎تر یک فوریت آن در نشست علنی ۲۳ اردیبهشت‏ ماه مجلس شورای اسلامی به تصویب رسیده بود، شامل ۷ بند است که طبق ماده ۱ آن؛ کسی که به عمد اقدام به اسیدپاشی کند، با رعایت شرایط مقرر در کتاب قصاص به قصاص نفس و یا عضو محکوم می‌شود. در ادامه این طرح آمده است که در صورتی که جرم واقع شده به طریقی باشد که مجازات آن قصاص نباشد، مجرم بر حسب میزان آسیب وارد شده به قربانی به حبس تعزیری از درجه یک تا چهار و پرداخت دیه محکوم می‌شود و در صورت عدم دسترسی به مجرم، دیه قربانی از بیت‏‌المال پرداخت خواهد شد.
https://tinyurl.com/y3326l6w

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63441
«دولتِ پنهان» در پناه قانون اساسی
پرونده ویژه‌ی زیتون | ۳

زیتون ـ صدرا قانعی
: اصطلاح دولت پنهان، از جمله واژگانی است که در چند سال اخیر جای خود را در ادبیات سیاسی ایران تثبیت کرده است. فارغ از آنکه نخستین بار چه جریانی، در چه زمانی و برای چه مقصود سیاسی از این عبارت استفاده کرده است، دولت پنهان، دلالت بر کلیه‌ی نهادها، رویه‌ها و ساز و کارهای اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی دارد که خارج از صلاحیت‌های قانونی، بر کارویژه‌های نهادهای رسمی و اساسی کشور، تاثیر گذاشته و در صدد تهدید و تحدید آن برمی آید.

نکته‌ی حایز اهمیت آن است که ماهیت دولت پنهان صرفا محدود به ایجاد و تاسیس نهادهای مختلف نبوده بلکه، هر ساز و کار یا رویه‌ای در سطوح قانوتگذاری، قضایی و اجرایی هم که به توسعه‌ی صلاحیت‌های نهادهای حاکمیتی انجامیده و موجب محدود کردن صلاحیت نهادهای رسمی کشور گردد، باید در چهارچوب ماهیت‌بخشی به دولت پنهان در ایران تحلیل شود.
برای مثال گاهی مجلس خود به عنوان نهاد رسمی و اساسی کشور در ضمن قانوگذاری، صلاحیتی مضاعف برای یکی از نهادهای حاکمیتی شناسایی می‌کند که این امر، خود نوعی هنجارسازی برای هویت بخشی قانونی به دولت پنهان محسوب می‌شود.

شناسایی سازمان اطلاعات سپاه به عنوان ضابط رسمی در ضمن اصلاح قانون آیین دادرسی کیفری توسط مجلس را در همین راستا می‌توان تحلیل کرد.
https://tinyurl.com/y6kxrtnx

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63445
چه کسی جنگ می‌خواهد؟

زیتون ـ یلدا امیری:
رئیس‌جمهور آمریکا در توئیتر ایران را به پاسخ قاطع تهدید کرده و وزیر امور خارجه ایران هم همچنان «تیم بی» را مسئول می‌داند، سیر حوادث در منطقه خلیج فارس سرعت بالایی دارد و تنش‌ها میان ایران و آمریکا و اعراب در حال افزایش است. اتفاقاتی پی درپی که ایران مسئولیت هیچ‌یک از آنها را نپذیرفته اما مقامات آمریکایی و عربستان و امارات ایران یا نیروهای وابسته به ایران را مسئول آن می‌دانند.

صبح روز دوشنبه ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا در خاورمیانه و آسیای مرکزی «سنتکام»، پس از اصابت یک موشک کاتیوشا به نزدیکی سفارت آمریکا در منطقه سبز بغداد، ضمن تایید این انفجار در نزدیکی سفارت‌خانه آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد که به هیچ‌یک از شهروندان آمریکایی یا نیروهای موتلف این کشور آسیبی نرسیده است.

این حمله در حالی اتفاق افتاد که هفته گذشته پس از افزایش تنش‌ها میان ایران و آمریکا، مقامات ایالات متحده دستور خروج بخشی از کارمندان خود از عراق را صادر کردند. مقام‌های آمریکایی علت این اقدام را وجود تهدیدهای قریب‌الوقوع از جانب ایران اعلام کردند.
https://tinyurl.com/yy2v8yty

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63483
«بدحجاب‌ها»؛ نسل جدید مبارزان سیاسی در ایران!
آثار حکومتی شدنِ پوشش

زیتون-ابوالفضل مظلوم‌زاده:
پیامدهای مستقیم رژیم‌های ایده‌ئولوژیک نشان می‌دهند که چگونه اعمال و کردارهای روزمره می‌توانند به مثأبه‌ی نوعی «ترکِ ایده‌ئولوژی» پیشاروی اعضای جامعه قرار گیرند تا از رهگذر این رفتار سیاسی از تسلّط بی‌بدیل یک فراروایت خارج شوند. زمانی که ایده‌ئولوژی به عرصه‌های مختلف آزادی انسان تعرض می‌کند شیوه‌های خاص مصرف نیز توانایی آن را دارند تا راهی برای بیان انزجار از یک نظام سیاسی، شیوه‌ی خاص اعمال قدرت و معنایِ هژمونیکِ آن باشند. در این وضعیت، تنِ آدمی، نحوه پوشش و انتخاب‌ها و اراده‌ها به طور مستمر در فضای شهری و گاهاً فضای خصوصی مورد تهاجم قرار می‌گیرد و با هر عکس‌العملی از سوی فرد، متولیان ایده‌ئولوژی به مبارزه با آن بر می‌خیزند. کسانی‌که خود را در این حصار محصور می‌بینند، حتا نوع حرف‌زدن و پیاده‌روی، شیوه‌های خاصِ عملْ برای مقاومت، و راهی برای اثبات و اقتدار فردی است.

در نظام‌های ایده‌ئولوژیک، این‌که فرد چگونه راه می‌رود، چه آهنگ‌هایی را گوش می‌کند، به تماشای چه برنامه، فیلم و مستندی می‌نشیند، امری خنثی و بی‌طرف نیست؛ بلکه هر یک حامل معنا و پیام خاصی است. معانی و پیام‌هایی که تمایل دارند تا یک ایده‌ئولوژی، یک اقتدارِ فراگیر و یک شکل نظام سیاسی را به پرسش بگیرند و در محتوا همان اتفاقی می‌افتد که یک مبارز سیاسی انجام می‌دهد؛ یعنی هم از قواعد مسلط طفره می‌رود و هم با بسط نوع منحصر به‌فردی از «اقدام» با رویکردهایِ خاص خود، بخش‌هایی از راهی که مسدود شده را باز می‌کند. با این نظر پوشش نیز عرصه‌ی تضاد مستمر تلقی می‌شود. استراتژی نظام سیاسی این است که تمام امور انسانی را تحت کنترل خود درآورد و بدحجاب‌ها [۱] تلاش می‌کنند که رویه‌های زندگی و شیوه‌های مطلوب خود را در پوششْ اِعمال کنند. پس نوع پوشش یعنی نوع صورت‌بندیِ کنش یا واکنش در تضاد یا همراهی با نظام‌ سیاسی. به طور مثال نحوه‌ی پوشش خانم‌های چادری، فارغ از یک‌ انتخاب شخصی و اعتقادی، نوعی همراهی و رسمیت‌بخشی به قوانین ایده‌ئولوژیک نظام سیاسی تلقی می‌شود و خانم‌هایی که از پوشش مانتوهای جلوباز استفاده می‌کنند در یک تضاد ایده‌ئولوژیک با نظام سیاسی قرار می‌گیرند.

پرسش اساسی این است که: نحوه‌ی پوششْ چگونه یک عمل سیاسی و فرد انتخاب‌کننده چگونه یک مبارز سیاسی است؟
https://tinyurl.com/y4vupthy

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63489
نامه‌ای در آستانه سی‌ سالگی رهبری
مهرداد خوانساری


جناب آیت‌الله سید علی خامنه‌ای
با سلام و به امید سربلندی ایران عزیز،

تشدید اختلافات با آمریکا همراه با تشدید اوضاع بد اقتصادی وعواقب آن که زندگی روزمره مردم را از همیشه سخت‌تر و تنگ‌تر نموده،‌ من را به مانند هر ایرانی وطن پرست و دلسوز، بر این واداشت تا مطالبی را صادقانه با شما در میان بگذارم.

به‌زودی در پانزدهم خردادماه جاری، ۳۰ سال تمام از دورانی که شما عهده‌دار «رهبری» ایران شده‌اید خواهد گذشت. امیدوارم که موقعیت و مسئولیت‌های مهمی که در ۴۰ سال گذشته و به‌ویژه در طول ایامی که متصدی رهبری در ایران بوده‌اید، باعث فراموشی خاطرات و تجربیاتی که به‌عنوان یک ایرانی ساده در سال‌های قبل از انقلاب داشته‌اید، نشده باشد. از آن مهمتر اینکه افراد ریشه‌دار بسیاری در سرزمین ما هستند که با خون دل شاهد تحولات پایان‌ناپذیری بوده‌اند که گرچه شاید خطری در این زمان برای بقاء نظام فعلی نباشد، ولی بی شک سرنوشت ایران و آینده و آسایش مردم را با مخاطرات بی‌مانندی (حتی در صورت عدم بروز جنگ) روبرو ساخته است.

تجربه زندگی و مشاهداتم طی سنوات از عملکرد دولت‌های خارجی ـ شرقی و غربی و منطقه‌ای ـ من را قاطعانه به این باور متقاعد ساخته که بهترین مسیر برای تحقق بخشیدن به هر نوع تحول لازم برای پیشرفت و سعادت مردم و کشورمان، تنها از طریق مشارکت در مباحثی است که باید به‌طور سالم در میان نیروهای مختلف در درون کشور صورت گیرد. امروز، حفظ ثبات و امنیت کشور و میسر ساختن شرایط لازم برای تامین آینده نسل‌های بعدی ایرانیان، نیازمند راهکارهای جدیدی است که می تواند در صورت عدم کارشکنی،‌ کشور و مردم را از عواقب هولناک نقشه‌های شوم دیگران نجات دهد.

با توجه به واقعیات موجود، حقیقت این است که نه شما در اداره موثر کشور و نه جمع متنوع مخالفین شما در ارائه راهکارهای منطقی و کارساز برای ایجاد تحولات لازم موفقیت چندانی نداشته‌ایم، با این تفاوت که اگر عدم توفیق مخالفین صرفا به قیمت از دست رفتن اعتبار و نفوذ کلامشان در میان مردم بوده است،‌ حاصل جمیع سیاست‌های نافرجام شما چیزی جز ترویج فقر و ناامیدی برای توده های مردم در داخل و درگیری‌های بی‌مورد و انزوای بیشتر در خارج نبوده است.
https://tinyurl.com/y5vxxcz7

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63515
حرمت نکاح قبل از بلوغ
سید علی‌اصغر غروی

چکیده:
چگونه فقهاء ما، با استناد به روایات مجعول فتوی می‌دهند که ولیّ صغیر می‌تواند او را به نکاح دیگری درآورد، بدون رضاء و اذن او. و تازه صغیر وقتی به سن بلوغ برسد، اختیار نسخ چنین نکاحی را ندارد، درحالیکه وضع دوران جاهلی در میان قریش اینگونه نبوده است!

آیا احکام اسلام عقب‌تر از جاهلیت رفته است؟!

نص قرآن حکیم، بلوغ جسمی و عقلی را، هم در نکاح و هم در تصرف در مال، شرط صحت عقد دانسته است. بناءبراین، عمل بر خِلاف آن مطلقاً حرام است و با عرف معمولِ جوامع بشری نیز مغایرت فاحش دارد.

به نام آفریدگار عقل

یکی از پیامدهای نیکوی تحقق انقلاب اسلامی در ایران، و به تبع آن حاکمیت فقه بر شراشر وجود آحاد اجتماع، این است که چنین رخدادی، هم قرآن را، که کلام خدای‌تعالی است، و هم فقه برآمده از روایات درست و نادرست را، در برابر چالش‌هایی بزرگ قرار داده است. به طوری که اهل تعقل و تفکر را، که ایمان به حقانیت قرآن داشته‌اند، وادار ساخته سراغ اصل متن بروند تا بلکه بتوانند ابهامات و اعتراضات و حملات به کلیت دین را پاسخی مناسب و معقول بدهند. بیشترین اعتراضات، ناشی از چالش‌های فراروی فقه سنتی است که خود را در برابر مسائل حقوق بشر و حقوق زنان و کودکان و امثال اینها ناتوان می‌بیند.

یکی از موضوعات مطروحه در این ایام، ازدواج دختران ۹ سال به بالا است که هنوز نه به رشد جسمی کافی رسیده‌اند، و نه به بلوغ وافی عقلی دست یافته‌اند. کوشش حقیر در این مختصر این است که ببینیم قرآن کریم، یعنی کلام محض الهی، در این خصوص چه می‌گوید. و آیا حکم صریحی در باب سن ازدواج پسران و دختران دارد یا نه؟!
https://tinyurl.com/y3fdcnv8

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63495
شیرین عبادی در گفت‌وگو با زیتون
نه به جنگ، نه به تحریم‌های اقتصادی، نه به استبداد و اختلاس

زیتون-محمدرضا سرداری:
سخنان شیرین عبادی، رئیس کانون مدافعان حقوق بشر و برنده جایزه صلح نوبل، در پارلمان کانادا با حاشیه‌هایی همراه شد. برخی، از سخنان خانم عبادی چنین تعبیر کردند که وی از تحریم‌های اقتصادی حال حاضر علیه ایران حمایت کرده و از دولت‌های غربی خواسته تا در ازای پول نفت به ایران غذا و دارو بدهند. اما خانم عبادی به زیتون می‌گوید هیچ‌گاه با تحریم اقتصادی موافق نبوده و از اظهاراتش سوءبرداشت شده است. وی همچنین خواستار تشکیل مجدد شورای ملی صلح برای جلوگیری از بروز تنش نظامی میان ایران و آمریکا شده است. در این گفت‌وگو کوشیدم تا ابهامات موجود در آن سخنرانی را با وی در میان بگذارم.

خانم عبادی، شما اخیراً به صورت مجازی در جمع پارلمان کانادا حضور یافتید و درباره شرایط حقوق بشر در ایران و مسئله تحریم‌های اخیر سخنرانی کردید. ممکن است بفرمایید اساس این دعوت چه بوده است؟

حضور من در کانادا و آشنایی مردم کانادا با فعالیت‌های من سابقه‌ای دیرینه دارد. من از اعضای مؤسس و عضو هیئت مدیره موسسه زنان نوبل هستم که در دفتر آن در کانادا مستقر است. این موسسه تعدادی از زنان برنده جایزه صلح نوبل را گرد هم آورده است و آنان نهادی برای پیشبرد حقوق زن و همچنین صلح در جهان تأسیس کرده‌اند. از این رو هم دولت کانادا و هم رسانه‌ها و جامعه مدنی کانادا با افکار من آشنایی دارند. از سوی دیگر من سخنرانی‌های متعددی در محافل علمی و دانشگاهی کانادا داشتم و موفق شدم از سه دانشگاه معتبر کانادا دکترای افتخاری بگیرم که یکی از آنان دانشگاه بریتیش کلمبیا است. ضمناً فراموش نشود که من وکیل خانواده زهرا کاظمی تبعه ایرانی- کانادایی بودم که در زندان اوین کشته شد. بنابراین اتفاق عجیبی نیست اگر از من نیز در کنار سایر ایرانیان دعوت کرده باشند. این دعوت برای حضور در پارلمان بود اما چون در سفری کاری بودم امکان حضور نداشتم و سخنان خودم را از طریق اسکایپ مطرح کردم.

اشاره کردید در آن نشست تعدادی از فعالان رسانه‌ای نیز حضور داشتند. در رسانه‌ها نیز برای سخنرانی‌ها از تعبیر «شهادت‌نامه» استفاده شد. ممکن است توضیح دهید دستور کار این نشست چه بوده و چرا از عبارت شهادت‌نامه استفاده شده؟
https://tinyurl.com/yxg774qd

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63493
آقای خامنه‌ای! با مردم مشورت کنید
عبدالعلی بازرگان

رهبر محترم جمهوری اسلامی ایران
جناب آقای سیدعلی خامنه‌ای
با سلام و دعای توفیق طاعت و خدمت؛

این روزها اولین چیزی که بیشتر مردم با نگرانی و اضطراب از هم می‌پرسند، احتمال وقوع جنگ خانمان‌سوز و حمله آمریکا به خاک ایران است. همه سرگردانند که بالاخره کار به کجا خواهد کشید و چه باید کرد؟ مردم بلاتکلیف و متحیرند چون در نظام ولایت مطلقه فقیه، رییس جمهور و وزیر خارجه و نمایندگان مجلس و بقیه مسئولان نظام همگی تابع نظریات رهبری هستند و همه راه‌ها به او ختم می‌شود.

به این ترتیب خاک و خون ملتی با تمدن چند هزار ساله اینک به خِرَد و تشخیص فردی شما گره خورده و در موضعی قرار دارید که می‌تواند رحمت ابدی، یا خدای ناکرده، لعنت ابدی خدا و خلق را در پی داشته باشد. بی‌شک شما به ابعاد عظیم نقش عاقبت‌ساز یا عاقبت‌سوز خود در این ابتلای عظیم آگاه هستید و می‌دانید ناخدایی ملتی ۸۰ میلیونی که کشتی سرنوشتش را با سیاست‌های منطقه‌ای به سوی سهمگین‌ترین طوفان‌های تجزیه‌کننده سوق داده‌اید، چه عواقبی دارد.

آن‌که پیامبر خدا بود در امور جنگ و صلح با مردمانش مشورت می‌کرد و تن به اکثریت آراء می‌داد، حتی اگر با آن مخالف بود. مسلما شما نیز مشورت می‌کنید؛ اما مشورت با سران سپاه و کارگزاران خودگماشته با کانال‌های ارتباطی محدود، مشورت با اکثریت ملت نیست، آیا به نظرخواهی از کارشناسان ملت و خردمندان با علم و تجربه از جریانات سیاسی یا استادان دانشگاه، که چه بسا با سیاست‌های شما موافق نباشند نیازی نمی‌بینید؟ ملتی که جان و مالشان در صورت شعله ورشدن آتش جنگ نابود می‌شود، آیا حقی و سهمی در این تصمیم‌گیری ندارند و نباید مسئولیت این‌کار را با صاحبنظران جریانات مختلف تقسیم کرد و از بار ملامت عظیم احتمالی کاست؟
https://tinyurl.com/yxz4zxje

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63545
همه بلبلان بخفتند و نماند جز غرابی؛
در حاشیه نگرانی رهبری از فرسایش زبان فارسی
احسان ابراهیمی

«من از صداوسیما گله‌مندم، به دلیل این که به جای ترویج زبان صحیح و معیار و زبان صیقل‌خورده و درست، گاهی زبان بی‌هویت و تعابیر غلط و بدتر از همه تعابیر خارجی را ترویج می‌کند»

سخنرانی رهبر جمهوری اسلامی درباره نگرانی وی از وضعیت زبان فارسی و تضعیف و تحقیر آن در فضای رسانه‌ای کشور، ذهن و ضمیر مخاطبان را به دلایل این اوضاعِ به گمان وی فرسایشی زبان فارسی، بیش از پیش معطوف ساخت.

نگاهی به سیاست‌هایی که در دوران رهبری وی در عرصه ادبیات فارسی اعم از نوشتاری و تصویری و … مبتنی بر نوع نگاه وی به عرصه فرهنگ به طور کلی پیگیری و اجرا شده است، نشان می‌دهد تا چه اندازه وی و دیدگاهی که وی مطلوب می‌داند و می‌دارد، در فرسایش زبان فارسی عاملیت و فاعلیت داشته است.

در طول دوران جمهوری اسلامی، هرچند به تناوب و با شدت و حدت متفاوت اما هماره سانسور کتاب و نشریه و ترانه و تصنیف و همچنین تئاتر به عنوان ادبیات نمایشی به نحو جدی و نظام‌مند دنبال شده و عرصه را برای تنفس و فعالیت مستقلین و اهل فن به شدت سخت و تا حد زیادی ناممکن ساخته و در مقابل، فضا را برای یک نوع و یک‌دست شدن ادبیات به نفع آنچه مطلوب نظام حکومتی بوده از یک‌سو از سوی دیگر بازاری شدن و تجاری شدن تولید فرهنگی و عوام‌زدگی بازارپسند و تخریب سلیقه و ذائقه مخاطب، باز و مهیا و ناگزیر کرده است.

اخیراً از رهگذر منابعی موثق خبر رسیده که از خارج از معاونت فرهنگی وزارت ارشاد که متولی عرصه صدور مجوز انتشار آثار است (هرچند ما اساساً با وجود چنین مرحله‌ای در راه خلاقیت و نویسندگی مخالفیم) فهرستی از نویسندگان ممنوعی ابلاغ شده است و این نویسندگان فارغ از حوزه فعالیت، بدون کوچکترین توضیح و امکان بازبینی، حق انتشار هرگونه اثری را در داخل کشور ندارند.به دیگر سخن، نویسندگانی هستند که هرچه بنویسند، مجوز دریافت نخواهد کرد، ولو کتاب داستان.
https://tinyurl.com/y4g55ech


متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63567
سیمای فساد در سازمانی با سه‌هزار پست مدیریتی
آنتن‌فروشی و سریال‌های میلیاردی در صداوسیمای فرادولتی

زیتون ـ نیلوفر سعیدی:
محمد خزاعی از تهیه‌کنندگان نزدیک به بیت رهبر ایران اعلام کرده است که دو سال پیش در دیدار با علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی٬ در مورد ضرورت ساخت سریال یا فیلم سینمایی «حضرت خدیجه »(همسر پیامبر اسلام) نظر او را جویا شده و او نیز این موضوع را تایید کرده است. قرار بود این فیلم یا سریال توسط فرج الله سلحشور ساخته شود اما پس از مرگ او٬ حالا داود میرباقری بر روی فیلمنامه کار می‌کند. البته میرباقری همزمان با نوشتن این فیلمنامه٬ در حال فعالیت برای ساخت سریال تلویزیونی سلمان فارسی هم هست و ساخت سریال «موسی(ع)» را هم در برنامه خود قرار داده است.

انتشار این اخبار و اختصاص مبالغ کلان برای ساخت سریال‌هایی از این دست در حالی است که هنوز مشخص نشده که صدا و سیما برای ساخت سریال‌های تاریخی قبلی نظیر یوسف پیامبر٬ امام علی٬ مختارنامه٬ تنهاترین سردار و چندین اثر دیگر٬ چه مقدار پول خرج کرده و چگونه بر این پروژه‌ها نظارت مالی و ارزیابی٬ صورت گرفته است. این همان موضوعی است که نه تنها در بحث ساخت سریال‌های فاخر پرهزینه و چند میلیاردی٬ بلکه در بخش آگهی بازرگانی و جابه‌جایی پول‌های کلان نیز٬ سخنان سرافراز٬ رئیس برکنار شده صدا و سیما در مورد سازوکارهای مالی فسادآلود و رانتی این سازمان را به خاطر می‌آورد.

طی هفته‌های اخیر سخنان سرافراز رئیس پیشین صدا و سیما و بازرس ویژه او، شهرزاد میرقلی‌خان، توجه زیادی را به سوی خود جلب کرده است. مخصوصا بخش‌هایی از سخنان سرافراز در مورد فساد مالی و زد و بند در سازمانی که روزگاری تحت امر او بود.
https://tinyurl.com/y34cwhgl

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63551
اصلاح‌طلبان و درک نادرست از جامعه‌محوری
سعید رضوی‌فقیه، جواد سلیمانی

در مباحث نظریِ گذار به دموکراسی و در ذیل سرفصل شرایط پیدایش کارگزاران و عوامل گذار، با دو اصطلاح «جامعه محوری» و «دولت محوری» مواجه می‌شویم که مدتهاست به کرات در نوشته‌ها و مصاحبه‌های برخی کنشگران و نظریه‌پردازان اصلاح‌طلب برای مرزبندی میان کنشگران بیرون از ساختار قدرت و کادرهای درون ساختار قدرت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این نامگذاری علاوه بر ایجاد مرزبندی (که شاید ناشی از تقسیم کار درون جبهه‌ای و شاید ناشی از رقابت، اختلاف نظر یا حتی کدورت باشد)، اهداف دیگری را نیز دنبال می کند. نگاه به انتخابات آینده و جلب اعتماد دوبارۀ توده‌های سرخورده و ناامید از عملکرد پساانتخاباتی منتخبان در یک سو؛ و توجیه انفعال و بی‌عملی نسبی و تا حدی محافظه‌کارانۀ آن دسته از احزاب و اشخاص مدعی اصلاح‌طلبی که امکان حضور در ساختار قدرت را نداشته‌اند در سوی دیگر می‌تواند از جمله این اهداف باشد.

اما سوای این اهداف و انگیزه‌ها و مقدم بر کاربرد رایج «جامعه محوری» و «دولت محوری» در ادبیات این روزها و این سالهای اصلاح طلبان ایران، بد نیست نگاهی هم به مبانی و معانی دقیق و علمی‌ این دو واژه در حوزۀ ادبیات گذار در علوم سیاسی و نیز تفاوت هایشان با تعاریف مصطلح امروزی بپردازیم.
https://tinyurl.com/y2gtfj5j

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63594
عبور یک مداح از «سیاست‌های وحدت‌آفرین رسانه‌ی ملی»
فعلا توهین نمی‌کنیم

زیتون ـ سولماز ایکدر
: پخش یک مداحی حاوی توهین به نخستین خلفای اسلامی و عایشه، همسر پیامبر اسلام، به مناسب تولد دومین امام شیعیان از شبکه پنج تلویزیون حساسیت‌هایی را برانگیخت.

صدا و سیما در یک اطلاعیه سخنان این مداح را «بر خلاف سیاست‌های وحدت‌آفرین رسانه ملی» خوانده است. در این اطلاعیه اگرچه از اهل سنت عذرخواهی شده، اما «رسانه ملی» در خصوص اصلِ توهین‌های این مداح سکوت کرده است.

این اولین بار نبود که توهینی چنین از رسانه‌های حکومتی ایران پخش شد. کمتر از یک سال پیش از این بود که توهین‌های یک «فوتبالیست-مداح» هم حاشیه‌ساز شده بود.

شایان مصلح، مداح و بازیکن تیم فوتبال پرسپولیس، در یک مراسم شعری را خوانده بود که ویدئوی آن منتشر شد و از محتوای آن «توهین به مقدسات اهل سنت» برداشت می‌شد.

آن زمان هم پس از اعتراض‌های اعضای فراکسیون اهل سنت مجلس و عده‌ای از روحانیان، وعده برخورد داده شد؛ وعده‌ای که عملی نشد.

به‌نظر می‌رسد برخلاف اطلاعیه‌ی شبکه پنج، صدا و سیما چندان توجهی به وحدت‌آفرینی میان فرق مذهبی ندارد. در آذرماه سال ۱۳۷۵، محمد ربیعی، امام جمعه اهل سنت کرمانشاه، پس از اعتراض به بخش‌هایی از سریال «امام علی» از صدا و سیما، به‌طرز مشکوکی به قتل رسید. نام او در میان قربانیان «قتل‌های زنجیره‌ای» به‌چشم می‌خورد.

تریبون‌های رسمی جمهوری اسلامی با استناد به فتوای آیت‌الله خامنه‌ای مبنی بر حرمت هتک مقدسات اهل سنت٬ بر وحدت مسلمانان تاکید دارند اما آنچه در عمل رخ می‌دهد تکرار این موضوع بدون برخورد با مسببین آن است.
https://tinyurl.com/yy8kcx7p

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63583
اختلال جنسی یا تنوع جنسیتی؟
دگرباشان جنسی ایران؛ از فتوای آیت‌الله خمینی تا مهاجرت

زیتون ـ فریده ریحانی
: فریده براتی سده، معاون پیشگیری و درمان اعتیاد سازمان بهزیستی ایران، امروز در گفتگویی با خبرگزاری ایسنا از وجود ۱۰ تا ۱۲ هزار فرد «ترنس‌جندر» در ایران خبر داد و گفت که ۱۲ مرکز مشاوره در تهران و دو مرکز در مشهد برای ارائه خدمات به این افراد در حال فعالیت هستند.

به گفته براتی کسانی که دچار مشکل مالی هستند هم می‎توانند از خدمات روان‎شناسی و کمیته ایدز سازمان بهزیستی برخوردار شوند. او در این گفتگو از وزارت بهداشت به دلیل اینکه سلامت جسم و روان این افراد را دارای الویت نمی‌داند، انتقاد کرده است.

سازمان بهداشت جهانی در تابستان سال ۲۰۱۸، ترنس‎جندر بودن را از لیست بیماری‎های روانی خارج کرد. در تعریف این سازمان تراجنسی یا ترنسکشوال یکی از زیر شاخه‌های ترنسجندر است و به افرادی گفته می‎شود که هویت جنسیتی (gender identity) آنان متفاوت با آن چیزی است که در ابتدای تولد به آن منسوب شده‎اند.

در ایران اما علیرغم تصمیم سازمان بهداشت جهانی، ترنس‎جندر بودن همچنان یک اختلال روانی محسوب می‌شود و در متون رسمی نیز از آن به عنوان اختلال هویت جنسی اسم برده می‌شود، ناآگاهی عمومی و کمبود آموزش نیز موجب شده تا در عرف نیز اعلام گرایش‌های جنسی از سوی این افراد بازخورد مناسبی دریافت نکنند. با همین دیدگاه نیز در سال ۸۶، «انجمن حمایت از بیماران مبتلا به اختلال هویت جنسی ایران» به ثبت رسید.
https://tinyurl.com/y65bxcw7

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63627
استمرار‌طلبی علیه جنگ‌‌طلبی
حسن یوسفی اشکوری

درآمد
مدتی است که اصطلاح «استمرارطلبی» باب شده و تا حدودی هم جا افتاده و عملا از این عنوان برای نوعی دشنام سیاسی و یا تسویه حساب گروهی و جناحی استفاده می شود.
از شما چه پنهان در این مدت نه چندان کوتاه (شاید یک سال) هرچه کوشیدم از این عنوان معنای محصلی دریافت کنم به جایی نرسیدم. به گمانم این تعبیر مهملی بیش نیست و یا به بیان دیگر در قلمرو جامعه و سیاست جمله‌ای است میان تهی. زیرا حاوی هیچ حقیقتی نیست. مترصد مجالی بودم تا در این زمینه چیزی بگویم و یا چیزکی بنویسم تا اخیرا مطلبی در یکی از شبکه‌های مجازی دیدم که انگیزه تحریر این یادداشت شد (مطلب در پی خواهد آمد).

زمینه‌های خلق مفهوم «استمرارطلبی»
در آغاز ببینیم اصطلاح «استمرارطلبی» در عالم واقع و در قلمرو جامعه و سیاست امروز ایران به چه معناست و مصداق آن کدام است؟ از ادبیات خلق‌شده پیرامون این عنوان چنین فهمیده می‌شود که، استمرارطلب کسی است که مدافع وضع موجود است و می خواهد به هر قیمتی که شده نظام سیاسی مستقر را با تمام مؤلفه‌هایش حفظ کند و در نهایت با تغییر رژیم مخالف است. برای فهم این اصطلاح و ارزیابی آن، نخست ببینیم که این مفهوم چگونه و در چه زمینه‌هایی خلق شده است؟

برای یافتن پاسخ این پرسش، کافی است که به تحولات چند سال اخیر و به برسازندگان این اصطلاح توجه کنیم.
https://tinyurl.com/yy5ze3am

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63632
بحران گوشت قرمز را جدی بگیرید

زیتون–علی جلالی نجف‌آبادی
: به تازگی و در پی کمبود شدید گوشت قرمز در کشور و همچنین بالارفتن قیمت ها در بازار، برخی مسئولان از آینده بحرانی و نه چندان خوشایند بازار این محصول خبر داده و با اشاره به وابستگی شدید کشور در این بخش، هشدارهایی را از جمله عدم توانایی کشور در تولید و عرضه گوشت قرمز مطرح کرده اند.

این امر تا حدی جدی است که یکی از اعضاء کمیسیون کشاورزی مجلس، ایران را بزرگترین وابسته به واردات گوشت قرمز در منطقه دانسته و گفته است: تا چند سال آتی نیز امکان رفع این نیاز از طریق داخل کشور و به دلیل خالی ماندن دامداری های سراسر ایران، غیر ممکن است.

اگر چه در این‌سو و آن‌سو، برخی مسئولان و مدیران دولتی در مورد تهیه مایحتاج مردم از آمارها و ارقام ضد و نقیضی استفاده کرده و ابراز امیدواری می کنند تا شرایط بحرانی در این خصوص بروز نکند، اما گزارش ها و خبرها با توجه به رویدادهای چند ماه گذشته از جمله سیل و تحریم و آنچه پیش روی کشور است مانند تهدید و جنگ، نشان از عمق فاجعه پیش رو دارد.

عدم توانایی مدیران کشور در مهار مشکلات و همچنین نحوه برخوردها با معضلات از این قبیل در تاریخچه ۴ دهه مدیریت کشور، حتی در میان نمایندگان مجلس نیز بازتاب داشته و این نوع عملکرد را توهین به مردم و جایگاه ملت ایران دانسته اند.
https://tinyurl.com/yysafud8

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63662
ظریف و سیاست کاهش تنش در منطقه
مذاکره‌ برای کاهش نفوذ ایران و پیش‌گیری از جنگ

زیتون ـ یلدا امیری:
«امضای تعهدنامه عدم تجاوز به کشورهای حاشیه خلیج فارس»، پیشنهاد جدید وزیر امور خارجه ایران به همسایگانش است. پیشنهادی که حکایت از آن دارد که ایران می‌خواهد تنش‌ها را با کشورهای عربی و در راس آنها عربستان و امارات کاهش دهد و حسن نیت خود را در میانه این تقابل شدید نشان دهد.

محمد جواد ظریف، که به بغداد سفر کرده است، اعلام کرد: «ما به دنبال ایجاد روابط با تمام کشورهای حاشیه خلیج فارس هستیم و در این راستا پیشنهادات متعددی برای همکاری از جمله پیشنهاد امضای تعهد عدم تجاوز به کشورهای حاشیه خلیج فارس را داده‌ایم. ما با هرگونه تلاش برای ایجاد جنگ علیه ایران مقابله می‌کنیم.»

ظریف در این سفر بار دیگر کشورهای اروپایی را خطاب قرار داد و گفت: «کشورهای اروپایی عضو برجام به تعهداتشان عمل کنند.»

عراق، میانجی ایران و آمریکا

به نظر می‌رسد سفر ظریف به عراق اهداف دیگری را هم دنبال می‌کند این سفر پس از آن انجام شد که عراق اعلام کرد قصد دارد برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا میانجیگری کند.
https://tinyurl.com/y4wllqgh

متن کامل دز زیتون:
https://zeitoons.com/63652
چرا نباید به کاغذ یارانه داد
فساد «کاغذی»

زیتون ـ جلیل فقیهی:
آیت‌الله خامنه‌ای چندی پیش در زمان دیدارش از نمایشگاه کتاب گفته بود: «صورت ‌وضعیت نشان‌دهنده‌ی این است که مردم هنوز کتاب می‌خرند و برای خواندن می‌خرند. دنیای کتاب دنیای پیچیده‌ای است و این نکته‌ای است که آقای صالحی، وزیر ارشاد باید توجه کند. باید مسأله‌ کاغذ را حل کرد؛ این‌ طور نمی‌شود. وزیر فرهنگ و وزیر صنعت بنشینند و این مسأله را حل کنند.»

احتمالا برای رفع این قبیل نگرانی‌ها بود که دولت اعلام کرد کاغذ همچنان در لیست «کالاهای اساسی» باقی می‌ماند و در سال جاری نیز ارز ۴۲۰۰ تومانی به آن تخصیص داده می‌شود.

در سال ۹۷ نیز، حدود ۸۱۲ میلیون دلار ارز ۴۲۰۰ تومانی برای مجموع واردات حوزه کاغذ (اعم از انواع کاغذ، ماشین‌آلات و خمیر کاغذ) تخصیص داده شده بود که نسبت به واردات ۵۷۳ میلیون دلاری سال ۹۶ حدود ۴۱ درصد افزایش داشت.

با وجود صرف چنین پول هنگفتی اما قیمت کاغذ از پارسال تا به امروز حدود ۴ برابر شده است.

کمبود و گرانی کاغذ در حالی است از سرنوشت حدود ۹۲ درصد از کاغذ وارداتی با ارز دولتی خبری در دست نیست.
https://tinyurl.com/y224jspp

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63686