زيتون | Zeitoons@
9.81K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
آقای خامنه‌ای! با مردم مشورت کنید
عبدالعلی بازرگان

رهبر محترم جمهوری اسلامی ایران
جناب آقای سیدعلی خامنه‌ای
با سلام و دعای توفیق طاعت و خدمت؛

این روزها اولین چیزی که بیشتر مردم با نگرانی و اضطراب از هم می‌پرسند، احتمال وقوع جنگ خانمان‌سوز و حمله آمریکا به خاک ایران است. همه سرگردانند که بالاخره کار به کجا خواهد کشید و چه باید کرد؟ مردم بلاتکلیف و متحیرند چون در نظام ولایت مطلقه فقیه، رییس جمهور و وزیر خارجه و نمایندگان مجلس و بقیه مسئولان نظام همگی تابع نظریات رهبری هستند و همه راه‌ها به او ختم می‌شود.

به این ترتیب خاک و خون ملتی با تمدن چند هزار ساله اینک به خِرَد و تشخیص فردی شما گره خورده و در موضعی قرار دارید که می‌تواند رحمت ابدی، یا خدای ناکرده، لعنت ابدی خدا و خلق را در پی داشته باشد. بی‌شک شما به ابعاد عظیم نقش عاقبت‌ساز یا عاقبت‌سوز خود در این ابتلای عظیم آگاه هستید و می‌دانید ناخدایی ملتی ۸۰ میلیونی که کشتی سرنوشتش را با سیاست‌های منطقه‌ای به سوی سهمگین‌ترین طوفان‌های تجزیه‌کننده سوق داده‌اید، چه عواقبی دارد.

آن‌که پیامبر خدا بود در امور جنگ و صلح با مردمانش مشورت می‌کرد و تن به اکثریت آراء می‌داد، حتی اگر با آن مخالف بود. مسلما شما نیز مشورت می‌کنید؛ اما مشورت با سران سپاه و کارگزاران خودگماشته با کانال‌های ارتباطی محدود، مشورت با اکثریت ملت نیست، آیا به نظرخواهی از کارشناسان ملت و خردمندان با علم و تجربه از جریانات سیاسی یا استادان دانشگاه، که چه بسا با سیاست‌های شما موافق نباشند نیازی نمی‌بینید؟ ملتی که جان و مالشان در صورت شعله ورشدن آتش جنگ نابود می‌شود، آیا حقی و سهمی در این تصمیم‌گیری ندارند و نباید مسئولیت این‌کار را با صاحبنظران جریانات مختلف تقسیم کرد و از بار ملامت عظیم احتمالی کاست؟
https://tinyurl.com/yxz4zxje

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63545
همه بلبلان بخفتند و نماند جز غرابی؛
در حاشیه نگرانی رهبری از فرسایش زبان فارسی
احسان ابراهیمی

«من از صداوسیما گله‌مندم، به دلیل این که به جای ترویج زبان صحیح و معیار و زبان صیقل‌خورده و درست، گاهی زبان بی‌هویت و تعابیر غلط و بدتر از همه تعابیر خارجی را ترویج می‌کند»

سخنرانی رهبر جمهوری اسلامی درباره نگرانی وی از وضعیت زبان فارسی و تضعیف و تحقیر آن در فضای رسانه‌ای کشور، ذهن و ضمیر مخاطبان را به دلایل این اوضاعِ به گمان وی فرسایشی زبان فارسی، بیش از پیش معطوف ساخت.

نگاهی به سیاست‌هایی که در دوران رهبری وی در عرصه ادبیات فارسی اعم از نوشتاری و تصویری و … مبتنی بر نوع نگاه وی به عرصه فرهنگ به طور کلی پیگیری و اجرا شده است، نشان می‌دهد تا چه اندازه وی و دیدگاهی که وی مطلوب می‌داند و می‌دارد، در فرسایش زبان فارسی عاملیت و فاعلیت داشته است.

در طول دوران جمهوری اسلامی، هرچند به تناوب و با شدت و حدت متفاوت اما هماره سانسور کتاب و نشریه و ترانه و تصنیف و همچنین تئاتر به عنوان ادبیات نمایشی به نحو جدی و نظام‌مند دنبال شده و عرصه را برای تنفس و فعالیت مستقلین و اهل فن به شدت سخت و تا حد زیادی ناممکن ساخته و در مقابل، فضا را برای یک نوع و یک‌دست شدن ادبیات به نفع آنچه مطلوب نظام حکومتی بوده از یک‌سو از سوی دیگر بازاری شدن و تجاری شدن تولید فرهنگی و عوام‌زدگی بازارپسند و تخریب سلیقه و ذائقه مخاطب، باز و مهیا و ناگزیر کرده است.

اخیراً از رهگذر منابعی موثق خبر رسیده که از خارج از معاونت فرهنگی وزارت ارشاد که متولی عرصه صدور مجوز انتشار آثار است (هرچند ما اساساً با وجود چنین مرحله‌ای در راه خلاقیت و نویسندگی مخالفیم) فهرستی از نویسندگان ممنوعی ابلاغ شده است و این نویسندگان فارغ از حوزه فعالیت، بدون کوچکترین توضیح و امکان بازبینی، حق انتشار هرگونه اثری را در داخل کشور ندارند.به دیگر سخن، نویسندگانی هستند که هرچه بنویسند، مجوز دریافت نخواهد کرد، ولو کتاب داستان.
https://tinyurl.com/y4g55ech


متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63567
سیمای فساد در سازمانی با سه‌هزار پست مدیریتی
آنتن‌فروشی و سریال‌های میلیاردی در صداوسیمای فرادولتی

زیتون ـ نیلوفر سعیدی:
محمد خزاعی از تهیه‌کنندگان نزدیک به بیت رهبر ایران اعلام کرده است که دو سال پیش در دیدار با علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی٬ در مورد ضرورت ساخت سریال یا فیلم سینمایی «حضرت خدیجه »(همسر پیامبر اسلام) نظر او را جویا شده و او نیز این موضوع را تایید کرده است. قرار بود این فیلم یا سریال توسط فرج الله سلحشور ساخته شود اما پس از مرگ او٬ حالا داود میرباقری بر روی فیلمنامه کار می‌کند. البته میرباقری همزمان با نوشتن این فیلمنامه٬ در حال فعالیت برای ساخت سریال تلویزیونی سلمان فارسی هم هست و ساخت سریال «موسی(ع)» را هم در برنامه خود قرار داده است.

انتشار این اخبار و اختصاص مبالغ کلان برای ساخت سریال‌هایی از این دست در حالی است که هنوز مشخص نشده که صدا و سیما برای ساخت سریال‌های تاریخی قبلی نظیر یوسف پیامبر٬ امام علی٬ مختارنامه٬ تنهاترین سردار و چندین اثر دیگر٬ چه مقدار پول خرج کرده و چگونه بر این پروژه‌ها نظارت مالی و ارزیابی٬ صورت گرفته است. این همان موضوعی است که نه تنها در بحث ساخت سریال‌های فاخر پرهزینه و چند میلیاردی٬ بلکه در بخش آگهی بازرگانی و جابه‌جایی پول‌های کلان نیز٬ سخنان سرافراز٬ رئیس برکنار شده صدا و سیما در مورد سازوکارهای مالی فسادآلود و رانتی این سازمان را به خاطر می‌آورد.

طی هفته‌های اخیر سخنان سرافراز رئیس پیشین صدا و سیما و بازرس ویژه او، شهرزاد میرقلی‌خان، توجه زیادی را به سوی خود جلب کرده است. مخصوصا بخش‌هایی از سخنان سرافراز در مورد فساد مالی و زد و بند در سازمانی که روزگاری تحت امر او بود.
https://tinyurl.com/y34cwhgl

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63551
اصلاح‌طلبان و درک نادرست از جامعه‌محوری
سعید رضوی‌فقیه، جواد سلیمانی

در مباحث نظریِ گذار به دموکراسی و در ذیل سرفصل شرایط پیدایش کارگزاران و عوامل گذار، با دو اصطلاح «جامعه محوری» و «دولت محوری» مواجه می‌شویم که مدتهاست به کرات در نوشته‌ها و مصاحبه‌های برخی کنشگران و نظریه‌پردازان اصلاح‌طلب برای مرزبندی میان کنشگران بیرون از ساختار قدرت و کادرهای درون ساختار قدرت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این نامگذاری علاوه بر ایجاد مرزبندی (که شاید ناشی از تقسیم کار درون جبهه‌ای و شاید ناشی از رقابت، اختلاف نظر یا حتی کدورت باشد)، اهداف دیگری را نیز دنبال می کند. نگاه به انتخابات آینده و جلب اعتماد دوبارۀ توده‌های سرخورده و ناامید از عملکرد پساانتخاباتی منتخبان در یک سو؛ و توجیه انفعال و بی‌عملی نسبی و تا حدی محافظه‌کارانۀ آن دسته از احزاب و اشخاص مدعی اصلاح‌طلبی که امکان حضور در ساختار قدرت را نداشته‌اند در سوی دیگر می‌تواند از جمله این اهداف باشد.

اما سوای این اهداف و انگیزه‌ها و مقدم بر کاربرد رایج «جامعه محوری» و «دولت محوری» در ادبیات این روزها و این سالهای اصلاح طلبان ایران، بد نیست نگاهی هم به مبانی و معانی دقیق و علمی‌ این دو واژه در حوزۀ ادبیات گذار در علوم سیاسی و نیز تفاوت هایشان با تعاریف مصطلح امروزی بپردازیم.
https://tinyurl.com/y2gtfj5j

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63594
عبور یک مداح از «سیاست‌های وحدت‌آفرین رسانه‌ی ملی»
فعلا توهین نمی‌کنیم

زیتون ـ سولماز ایکدر
: پخش یک مداحی حاوی توهین به نخستین خلفای اسلامی و عایشه، همسر پیامبر اسلام، به مناسب تولد دومین امام شیعیان از شبکه پنج تلویزیون حساسیت‌هایی را برانگیخت.

صدا و سیما در یک اطلاعیه سخنان این مداح را «بر خلاف سیاست‌های وحدت‌آفرین رسانه ملی» خوانده است. در این اطلاعیه اگرچه از اهل سنت عذرخواهی شده، اما «رسانه ملی» در خصوص اصلِ توهین‌های این مداح سکوت کرده است.

این اولین بار نبود که توهینی چنین از رسانه‌های حکومتی ایران پخش شد. کمتر از یک سال پیش از این بود که توهین‌های یک «فوتبالیست-مداح» هم حاشیه‌ساز شده بود.

شایان مصلح، مداح و بازیکن تیم فوتبال پرسپولیس، در یک مراسم شعری را خوانده بود که ویدئوی آن منتشر شد و از محتوای آن «توهین به مقدسات اهل سنت» برداشت می‌شد.

آن زمان هم پس از اعتراض‌های اعضای فراکسیون اهل سنت مجلس و عده‌ای از روحانیان، وعده برخورد داده شد؛ وعده‌ای که عملی نشد.

به‌نظر می‌رسد برخلاف اطلاعیه‌ی شبکه پنج، صدا و سیما چندان توجهی به وحدت‌آفرینی میان فرق مذهبی ندارد. در آذرماه سال ۱۳۷۵، محمد ربیعی، امام جمعه اهل سنت کرمانشاه، پس از اعتراض به بخش‌هایی از سریال «امام علی» از صدا و سیما، به‌طرز مشکوکی به قتل رسید. نام او در میان قربانیان «قتل‌های زنجیره‌ای» به‌چشم می‌خورد.

تریبون‌های رسمی جمهوری اسلامی با استناد به فتوای آیت‌الله خامنه‌ای مبنی بر حرمت هتک مقدسات اهل سنت٬ بر وحدت مسلمانان تاکید دارند اما آنچه در عمل رخ می‌دهد تکرار این موضوع بدون برخورد با مسببین آن است.
https://tinyurl.com/yy8kcx7p

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63583
اختلال جنسی یا تنوع جنسیتی؟
دگرباشان جنسی ایران؛ از فتوای آیت‌الله خمینی تا مهاجرت

زیتون ـ فریده ریحانی
: فریده براتی سده، معاون پیشگیری و درمان اعتیاد سازمان بهزیستی ایران، امروز در گفتگویی با خبرگزاری ایسنا از وجود ۱۰ تا ۱۲ هزار فرد «ترنس‌جندر» در ایران خبر داد و گفت که ۱۲ مرکز مشاوره در تهران و دو مرکز در مشهد برای ارائه خدمات به این افراد در حال فعالیت هستند.

به گفته براتی کسانی که دچار مشکل مالی هستند هم می‎توانند از خدمات روان‎شناسی و کمیته ایدز سازمان بهزیستی برخوردار شوند. او در این گفتگو از وزارت بهداشت به دلیل اینکه سلامت جسم و روان این افراد را دارای الویت نمی‌داند، انتقاد کرده است.

سازمان بهداشت جهانی در تابستان سال ۲۰۱۸، ترنس‎جندر بودن را از لیست بیماری‎های روانی خارج کرد. در تعریف این سازمان تراجنسی یا ترنسکشوال یکی از زیر شاخه‌های ترنسجندر است و به افرادی گفته می‎شود که هویت جنسیتی (gender identity) آنان متفاوت با آن چیزی است که در ابتدای تولد به آن منسوب شده‎اند.

در ایران اما علیرغم تصمیم سازمان بهداشت جهانی، ترنس‎جندر بودن همچنان یک اختلال روانی محسوب می‌شود و در متون رسمی نیز از آن به عنوان اختلال هویت جنسی اسم برده می‌شود، ناآگاهی عمومی و کمبود آموزش نیز موجب شده تا در عرف نیز اعلام گرایش‌های جنسی از سوی این افراد بازخورد مناسبی دریافت نکنند. با همین دیدگاه نیز در سال ۸۶، «انجمن حمایت از بیماران مبتلا به اختلال هویت جنسی ایران» به ثبت رسید.
https://tinyurl.com/y65bxcw7

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63627
استمرار‌طلبی علیه جنگ‌‌طلبی
حسن یوسفی اشکوری

درآمد
مدتی است که اصطلاح «استمرارطلبی» باب شده و تا حدودی هم جا افتاده و عملا از این عنوان برای نوعی دشنام سیاسی و یا تسویه حساب گروهی و جناحی استفاده می شود.
از شما چه پنهان در این مدت نه چندان کوتاه (شاید یک سال) هرچه کوشیدم از این عنوان معنای محصلی دریافت کنم به جایی نرسیدم. به گمانم این تعبیر مهملی بیش نیست و یا به بیان دیگر در قلمرو جامعه و سیاست جمله‌ای است میان تهی. زیرا حاوی هیچ حقیقتی نیست. مترصد مجالی بودم تا در این زمینه چیزی بگویم و یا چیزکی بنویسم تا اخیرا مطلبی در یکی از شبکه‌های مجازی دیدم که انگیزه تحریر این یادداشت شد (مطلب در پی خواهد آمد).

زمینه‌های خلق مفهوم «استمرارطلبی»
در آغاز ببینیم اصطلاح «استمرارطلبی» در عالم واقع و در قلمرو جامعه و سیاست امروز ایران به چه معناست و مصداق آن کدام است؟ از ادبیات خلق‌شده پیرامون این عنوان چنین فهمیده می‌شود که، استمرارطلب کسی است که مدافع وضع موجود است و می خواهد به هر قیمتی که شده نظام سیاسی مستقر را با تمام مؤلفه‌هایش حفظ کند و در نهایت با تغییر رژیم مخالف است. برای فهم این اصطلاح و ارزیابی آن، نخست ببینیم که این مفهوم چگونه و در چه زمینه‌هایی خلق شده است؟

برای یافتن پاسخ این پرسش، کافی است که به تحولات چند سال اخیر و به برسازندگان این اصطلاح توجه کنیم.
https://tinyurl.com/yy5ze3am

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63632
بحران گوشت قرمز را جدی بگیرید

زیتون–علی جلالی نجف‌آبادی
: به تازگی و در پی کمبود شدید گوشت قرمز در کشور و همچنین بالارفتن قیمت ها در بازار، برخی مسئولان از آینده بحرانی و نه چندان خوشایند بازار این محصول خبر داده و با اشاره به وابستگی شدید کشور در این بخش، هشدارهایی را از جمله عدم توانایی کشور در تولید و عرضه گوشت قرمز مطرح کرده اند.

این امر تا حدی جدی است که یکی از اعضاء کمیسیون کشاورزی مجلس، ایران را بزرگترین وابسته به واردات گوشت قرمز در منطقه دانسته و گفته است: تا چند سال آتی نیز امکان رفع این نیاز از طریق داخل کشور و به دلیل خالی ماندن دامداری های سراسر ایران، غیر ممکن است.

اگر چه در این‌سو و آن‌سو، برخی مسئولان و مدیران دولتی در مورد تهیه مایحتاج مردم از آمارها و ارقام ضد و نقیضی استفاده کرده و ابراز امیدواری می کنند تا شرایط بحرانی در این خصوص بروز نکند، اما گزارش ها و خبرها با توجه به رویدادهای چند ماه گذشته از جمله سیل و تحریم و آنچه پیش روی کشور است مانند تهدید و جنگ، نشان از عمق فاجعه پیش رو دارد.

عدم توانایی مدیران کشور در مهار مشکلات و همچنین نحوه برخوردها با معضلات از این قبیل در تاریخچه ۴ دهه مدیریت کشور، حتی در میان نمایندگان مجلس نیز بازتاب داشته و این نوع عملکرد را توهین به مردم و جایگاه ملت ایران دانسته اند.
https://tinyurl.com/yysafud8

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63662
ظریف و سیاست کاهش تنش در منطقه
مذاکره‌ برای کاهش نفوذ ایران و پیش‌گیری از جنگ

زیتون ـ یلدا امیری:
«امضای تعهدنامه عدم تجاوز به کشورهای حاشیه خلیج فارس»، پیشنهاد جدید وزیر امور خارجه ایران به همسایگانش است. پیشنهادی که حکایت از آن دارد که ایران می‌خواهد تنش‌ها را با کشورهای عربی و در راس آنها عربستان و امارات کاهش دهد و حسن نیت خود را در میانه این تقابل شدید نشان دهد.

محمد جواد ظریف، که به بغداد سفر کرده است، اعلام کرد: «ما به دنبال ایجاد روابط با تمام کشورهای حاشیه خلیج فارس هستیم و در این راستا پیشنهادات متعددی برای همکاری از جمله پیشنهاد امضای تعهد عدم تجاوز به کشورهای حاشیه خلیج فارس را داده‌ایم. ما با هرگونه تلاش برای ایجاد جنگ علیه ایران مقابله می‌کنیم.»

ظریف در این سفر بار دیگر کشورهای اروپایی را خطاب قرار داد و گفت: «کشورهای اروپایی عضو برجام به تعهداتشان عمل کنند.»

عراق، میانجی ایران و آمریکا

به نظر می‌رسد سفر ظریف به عراق اهداف دیگری را هم دنبال می‌کند این سفر پس از آن انجام شد که عراق اعلام کرد قصد دارد برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا میانجیگری کند.
https://tinyurl.com/y4wllqgh

متن کامل دز زیتون:
https://zeitoons.com/63652
چرا نباید به کاغذ یارانه داد
فساد «کاغذی»

زیتون ـ جلیل فقیهی:
آیت‌الله خامنه‌ای چندی پیش در زمان دیدارش از نمایشگاه کتاب گفته بود: «صورت ‌وضعیت نشان‌دهنده‌ی این است که مردم هنوز کتاب می‌خرند و برای خواندن می‌خرند. دنیای کتاب دنیای پیچیده‌ای است و این نکته‌ای است که آقای صالحی، وزیر ارشاد باید توجه کند. باید مسأله‌ کاغذ را حل کرد؛ این‌ طور نمی‌شود. وزیر فرهنگ و وزیر صنعت بنشینند و این مسأله را حل کنند.»

احتمالا برای رفع این قبیل نگرانی‌ها بود که دولت اعلام کرد کاغذ همچنان در لیست «کالاهای اساسی» باقی می‌ماند و در سال جاری نیز ارز ۴۲۰۰ تومانی به آن تخصیص داده می‌شود.

در سال ۹۷ نیز، حدود ۸۱۲ میلیون دلار ارز ۴۲۰۰ تومانی برای مجموع واردات حوزه کاغذ (اعم از انواع کاغذ، ماشین‌آلات و خمیر کاغذ) تخصیص داده شده بود که نسبت به واردات ۵۷۳ میلیون دلاری سال ۹۶ حدود ۴۱ درصد افزایش داشت.

با وجود صرف چنین پول هنگفتی اما قیمت کاغذ از پارسال تا به امروز حدود ۴ برابر شده است.

کمبود و گرانی کاغذ در حالی است از سرنوشت حدود ۹۲ درصد از کاغذ وارداتی با ارز دولتی خبری در دست نیست.
https://tinyurl.com/y224jspp

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63686
اصلاحات در «چاه ویل»
نجفی در دام؛ آلتِ قتاله در دست «خبرنگار»

زیتون ـ محمدرضا سرداری
: خبر ناباورانه و تکان‌دهنده بود. رئیس ستاد انتخاباتی حسن روحانی ، شهردار سابق تهران، مشاور پیشین مهدی کروبی رهبر در حصر «جنبش سبز»، رئیس سازمان برنامه و بودجه دولت اصلاحات، وزیر آموزش و پرورش هاشمی رفسنجانی و عضو مؤسس حزب کارگزاران سازندگی، صبح روز سه شنبه همسر دومش میترا استاد را به ضرب دو گلوله به قتل رساند.
این جنایت در منزل مقتول صورت گرفت و زمانی فاش شد که پسر ۱۳ ساله مقتول به اتفاق دختر محمدعلی نجفی به منزل وی مراجعه می‌کنند و جسدش را در حمام می‌یابند.

منابع خبری پیشتر اعلام کرده بودند مقتول روز دوشنبه در تماسی با تلفن شخصی خبرنگار انصاف نیوز از وی خواسته بود تا در باره مسائل خصوصی خود مصاحبه‌ای با سایت انصاف نیوز انجام دهد. مصاحبه‌ای که به گفته مقتول می‌توانست آبروی رفته وی را باز گرداند. او همچنین می‌خواست تا از وعده‌هایی بگوید که پیش از ازدواج گرفته اما عملی نشده است.

پیش از آن که محمدعلی نجفی خود را تسلیم قانون کند، خبرگزاری فارس به سراغ شهردار پیشین تهران می‌رود تا درباره خبر قتل همسرش و مظنونان از وی سؤال کند؛ اما نجفی می‌گوید مشغول انجام کاری است و قادر به صحبت نیست. همزمان شایعاتی درباره متواری یا بازداشت شدن نجفی و همچنین مشاهده شدن وی در دوربین‌های مدار بسته در رسانه‌ها منتشر شد. رسانه‌های وابسته به جریان اصولگرا نیز تلویحاً نجفی را مظنون اصلی قتل همسرش معرفی کردند. شایعاتی که البته از سوی پلیس تکذیب می‌شد تا این که سرانجام به گفته پلیس خود را به اداره آگاهی تهران معرفی و به قتل اعتراف می‌کند. گزارش‌ها اما حاکی از آن است که نجفی در زمان غیبت چندساعته خود به قم رفته بود که دلیل این سفر ضروری و نابهنگام هنوز مشخص نیست.


https://tinyurl.com/y34xg4xe

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63727
گمانه‌ای جرم‌شناختی در مورد ارتکاب قتل توسط محمدعلی نجفی
کامبیز نوروزی

هنوز برای تحلیل جرم‌شناختی و روانشناختی مهمترین حادثۀ جنایی-سیاسی ایران بسیار زود است .
محمدعلی نجفی یکی از بهترین سوابق را به عنوان یک شخصیت سیاسی و مدیر ارشد ۳۰ سال گذشۀ کشور را در کارنامۀ خود دارد . او سالها به عنوان وزیر و معاون رئیس حمهور در حکومت حضور داشت . آخرین سمت او چند ماه تصدی شهرداری تهران بود . هیچگاه در مظان اتهام یا شک و گمانهای مالی و سوأاستفاده از قدرت قرار نگرفت . سابقۀ او در وزارت اموزش و پرورش و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور بسیار خوب ارزیابی شده است . تقریباً در مرافعه های روزمره و سطحی سیاسی حاضر نمی شد اما نقشی متین و اثرگذار در حلقه های سیاسی داشت تا جایی که بعد از سال ۸۴ معمولا از کسانی بود که روی نامزدی او برای ریاست جمهوری حساب می شد .

اما کمی بعد از انتخاب او به عنوان شهردار تهران در سال ۹۶ مجموعه وقایعی عجیب ، که در مورد کسی با سابقۀ او حیرت آور می نمود ،همه چیز را عوض کرد.
نجفی در شهرداری از تعییرات در مدیریت شهری و مبارزه با فساد سخن گفت و خلاصه ای از یک گزارش تحقیقی از سابقۀ ۱۲ سال گذشتۀ شهرداری تهران را هم در صحن شورا قرائت کرد .
این اخرین سمت رسمی نجفی بود.
کمی بعدتر خبر از عزم نجفی برای استعفا آمد . شورای شهر تهران بنای مخالفت گذاشت . او اصرار کرد . تقریباً همزمان شایعاتی پراکنده منتشر شد که خبر از رابطۀ نامشروع نجفی می داد . نهایتاً نجفی با اصرار بر استعفای خود ، به دلیل بیماری شورای شهر را راضی به قبول استعفا کرد.

سیر سریع وقایع با خبر ازدواج دوم نجفی از همیشه داغتر شد . خبری ناگهانی که اگرچه در مورد مردمان معمولی شاید عادی باشد اما در مورد یک شخصیت برجسته و خوشنام سیاسی مانند نجفی غیرعادی بود . انتشار عکس های نجفی با همسر جدیدش پیچیدگی و شگفت آور بودن خبر را تشدید کرد . چندین عکس از او در کنار همسر جوانترش در فضای مجازی درحالی منتشر شد که تصویر میترا استاد ، همسر تازۀ نجفی هیچ شباهتی به ژست ها مرسوم همسران مقامات رسمی و شخصیتهای اجتماعی – سیاسی نداشت و نمی توانست سنحیتی با شخصیت و سوابق نجفی داشته باشد . تا زمان انتشار این عکس ها ، هیچگاه نجفی حضور قابل اعتنایی در فضای مجازی نداشت . کمتر تصویری از خانواده او و زندگی شخصی اش دیده شده بود . چهره ای که از نجفی همه می شناختند ، چیزی در حدود متعارف نظام و جامعه بود نه بیشتر . دیدن نجفی در کنار خانمی با چهره ای بسیار متفاوت از هنجارهای موجود در نظام رسمی پرسش برانگیز بود . چرا این عکس ها منتشر می شوند ؟ آیا نجفی رضایت به انتشار این عکس ها داشت ؟ سابقه نجفی می تواند پاسخ منفی به این سوال بدهد . اما چیزی نگفت که نشانۀ مخالفت باشد . چرا او در برابر انتشار این عکس ها که برای آدمی مانند نجفی بسیار غیر متعارف و برایش زیانباربود سکوت کرد ؟ آیا می خواست خودویرانگری کند؟ دلیلی نداریم که این گزینه را انتخاب کنیم . در اینصورت باز همان سوالها تکرار می شوند . چرا این عکس ها در فضای مجازی منتشر شدند و چرا او در برابر این کار سکوت اختیار کرد؟
https://tinyurl.com/y5yrwcl7

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63736
حاشیه کدام و متن کدام است؟
«زن‌کُشی»، «برون‌سپاریِ» قتل، عدول از اخلاق حرفه‌ای رسانه

زیتون ـ مهسا محمدی:
خبر قتل میترا استاد به دست محمدعلی نجفی، شهردار سابق و وزیر اسبق در ایران همچنان بر صدر اخبار باقی مانده است. حواشی سیاسی، امنیتی، اجتماعی و حال رسانه‌ای، متن داستان و وقوع یک «قتل» را به حاشیه برده است.

در ایران به طور متوسط روزانه یک قتل خانگی اتفاق می‌افتد که روالی کمابیش مشابه درباره همه آنان طی می‌شود. در این مورد خاص اما برخلاف روال معمول، صحبت نه بر سر مقتول و قصاص و موضوعات این‌چنینی که حول قاتل، انگیزه‌ها، افراد یا جریانات موثر بر این اتفاق و مواردی از این دست است.

مواردی که علیرغم تاکید رسانه‌ها و منابع رسمی و صحبت‌های اولیه نجفی سر و شکل یک قتل سیاسی را به خود گرفت، که البته کدهای گاه و بیگاه خود محمدعلی نحفی نیز در شکل‌گیری ذهنیت آن بی‌تاثیر نبود. از جمله تاکیدهای او درباره اینکه استاد با نهادهای امنیتی در ارتباط بوده و گویی آنچه که او از آن به عنوان تلاش میترا استاد برای «نابودی زندگی» خودش نام می‌برد، کاری هماهنگ با نهادهای امنیتی بوده است. البته هنوز هم نجفی از اشاره مستقیم به این نهادها ابا دارد.

چه کسانی نجفی را «هل» دادند

در شبکه‌های اجتماعی جریان‌های نزدیک به اصلاح‌طلبان که به لحاظ سیاسی با نجفی قرابت بیشتری دارند، گروهی هستند که بیش از مقتول و سلب حق حیات وی بر روی نجفی و حسن سلوک او متمرکز شده‌اند.

«هل دادن» نجفی برای گرفتن پست شهرداری و پیگیری پرونده‌های فساد قالیباف، عدم حمایت از او زمانی که بحث استعفای او تحت فشار دادستان و برای رقص چند کودک در برج میلاد مطرح شد و مواردی از این دست، خودانتقادی‌های اصلاح‌طلبان درباره داستان نجفی در شبکه‌های اجتماعی است.
https://tinyurl.com/yxhpkcvx

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63769
اختیارات نیم‌بند٬ یا قانونِ بر زمین مانده

زیتون ـ نیلوفر سعیدی:
این روزها و در شرایطی که از سوی آمریکا٬ فشار سیاسی و اقتصادی سنگین و کم‌سابقه‌ای بر جمهوری اسلامی ایران وارد شده٬ حسن روحانی رئیس جمهور٬ در مورد اختیارات خود گلایه‌هایی دارد. او معتقد است که میزان تعهدات و وظایف رئیس جمهور و انتقاداتی که علیه او و دولت صورت می‌گیرد٬ با اختیارات و قدرت او قابل مقایسه نیست. رییس‌جمهوری ایران در عین حال بر این باور است که اگر قانون اساسی به طور تمام و کمال اجرا شود٬ مشکل حل می‌شود. از دیگر سو٬ گروهی از نمایندگان مجلس نیز به دنبال آن هستند تا با ارسال نامه‌ای به علی خامنه‌ای٬ از رهبر جمهوری اسلامی بخواهند زمینه‌ی اصلاح قانون اساسی را فراهم کند.

حالا سوال اینجاست: آیا تضمینی وجود دارد که قانون به شکلی اصلاح شود که نیازهای امروز را برآورده کند؟ اگر تغییر و اصلاح صورت بگیرد٬ آیا ضمانت اجرای قانون نیز موجود است؟ همچنین باید پرسید: کدام بندهای قانون اساسی اجرا نشده و به اصطلاح بر زمین مانده‌اند و آیا واقعا با اجرای کامل قانون٬ رئیس جمهور می‌تواند به مراد خود برسد و قدرت و اختیارات کافی به دست بیاورد؟

از پاریس تا تهران٬ پنج انتخابات در یک سال

برای نخستین بار٬ ایده‌ی نوشتن متنی به عنوان قانون اساسی در دوران تبعید روح الله خمینی در نوفل لوشاتو شکل گرفت. او تیمی را به سرپرستی حسن حبیبی مامور کرد تا متنی بنویسند. خمینی همان متن را با خود به تهران آورد. سپس تیمی را تعیین کرد تا متن را مجددا بررسی و بازنویسی کنند. علاوه بر حسن حبیبی٬ این افراد نیز در تیم تدوین متن پیش‌نویس نقش داشتند: خمینی پیش‌نویس تهیه شده توسط حبیبی را با خود به ایران آورد اما گروهی از حقوقدان‌ها را مأمور تهیه پیش‌نویس دیگری کرد. ناصر کاتوزیان، عبدالکریم لاهیجی، حسن حبیبی، محمدجعفر جعفری لنگرودی، ناصر میناچی و احمد صدرحاج سیدجوادی با همراهی رضا زواره‌ای و سید علی خامنه‌ای مسئول شدند. (ناصر کاتوزیان معتقد بود که بنی صدر هم یکی از اعضای این تیم بوده و خامنه‌ای و زواره‌ای بیش از یکی دو جلسه در این شورا حاضر نشدند.) این گروه در حسینیه ارشاد هر روز جلساتی برگزار کردند و در مدت حدود یک ماه این پیش‌نویس آماده شد.
https://tinyurl.com/y3o63fca

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63725
چالش‌های خانم نماینده
پیمان عارف

شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان در چند روز اخیر موضوع جدیدی برای بحث و چالش یافته‌اند. دریا صفایی، فعال دانشجویی ملی‌گرای ایرانی و از بازداشت‌شدگان اعتراضات دانشجویی ۱۸ تیر ۷۸ که از همان ۲۰ سال پیش و پس از آزادی از بازداشت راهی کشور بلژیک شده و پس از تحصیل در رشته دندانپزشکی در این کشور و اخذ شهروندی آنجا وارد سیاست بلژیک شده بود، در انتخابات یکشنبه گذشته موفق شد از سوی بزرگ‌ترین حزب منطقه هلندی زبان بلژیک –اتحاد فلامان نوین- به پارلمان فدرال راه یابد.

این راهیابی که بزرگ‌ترین موفقیت سیاسی جامعه ایرانی‌تباران بلژیک در تمام سال‌های گذشته محسوب شده، حکایت از ایفای نقش جدی‌تر سیاسی در جوامع میزبان اروپایی‌شان دارد اما این خبر در کنار واکنش‌های مثبت و توام با ستایش ایرانیان در شبکه‌های اجتماعی، واکنش‌های منفی و بعضا توام با توهین نیز به همراه داشت. انتقادهایی که عمدتا حول حزب متبوع دریا صفایی مطرح می‌شد و ضمن دست‌راستی و ضد مهاجر دانستن این حزب ، کاندیداتوری یک ایرانی پناهنده از سوی چنین حزبی را شایسته نکوهش ارزیابی می‌کرد.

اما این انتقادها چگونه شکل گرفت و چه‌سان شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان را تحت تاثیر قرار داد، خود پرسشی است که برای توضیح این پدیده پرداختن به آن ضروری است.
https://tinyurl.com/yxpamxe2

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63806
دومین جلسه دادگاه محمد رضا خاتمی برگزار شد
آیا استخوان از لای زخم ۸۸ برداشته می‌شود؟

زیتون _ یلدا امیری: ز
خم عمیق انتخابات ۸۸ پس از ده سال یک بار دیگر سر باز کرده است، زخمی که در این سال ها اراده و سیاستی برای درمان آن وجود نداشت و اکنون نیز مشخص نیست مطرح شدن دوباره این موضوع چه نتایجی به دنبال خواهد داشت. انتخابات سال ۱۳۸۸ شکاف عمیقی در جامعه ایران ایجاد کرد، شکافی که نتایج آن تا امروز ادامه دارد.

امروز ۱۱ خرداد ۱۳۹۸ دومین جلسه دادگاه محمد رضا خاتمی، نایب‌رئیس مجلس ششم، دبیر کل سابق جبهه مشارکت و برادر سید محمد خاتمی رئیس جمهور سابق ایران برگزار شد. دلیل محاکمه محمد رضا خاتمی مصاحبه اینترنتی آبان ماه سال گذشته اوست که در آن در مورد انتخابات ۱۳۸۸ گفته بود. او در مصاحبه ای با برنامه «رودر رو» که در شبکه ویدئویی آپارات قابل دسترسی است گفت در سال ۱۳۸۸ کودتای انتخاباتی صورت گرفت.
https://tinyurl.com/y5w5l7ob

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63835
مصائب «شهرزاد» قصه‌گو

زیتون–آوا مشرقی:
سریال شهرزاد را می‌توان پرفروش‌ترین و پرمخاطب‌ترین تولید شبکه نمایش خانگی ایران دانست که فصل اول آن در سال ۱۳۹۴ و در ۲۸ قسمت پخش شد. یکی از سرمایه‌گذاران اصلی این سریال که البته نامی در سایه داشت، سید هادی رضوی، داماد محمد شریعتمداری، وزیر کار دولت روحانی است که این روزها دادگاه ویژه رسیدگی به جرائم اخلالگران و مفسدین اقتصادی در حال محاکمه او و ۳۰ متهم دیگر پرونده بانک سرمایه است. اتهام آقای رضوی پرداخت رشوه به مدیران بانک سرمایه با هدف خارج کردن ۱۰۷ میلیارد تومان از این بانک بدون تودیع وثیقه و تحصیل مال نامشروع است. این پرونده متهمان دیگری به نام احسان دلاویز، محمد امامی و حسین هدایتی دارد که همگی به نوعی اقدام به پول‌شویی در سینمای ایران کرده‌اند و از این طریق ورود پول‌های کثیف به سینما تسهیل شد که از نتایج آن می‌توان به کاهش سطح کیفی تولیدات و همچنین افزایش سرسام آور دستمزد بازیگرها اشاره داشت، دستمزدهایی که در غالب موارد هیچ هم‌خوانی با شرایط اقتصادی و اجتماعی جامعه ندارد.

سیدمحمد هادی رضوی، متولد ۱۳۶۳ در تهران، فرزند سید سعید رضوی و از دانش آموختگان مدرسه موتلفه اسلامی است. او که خود را «عاشق مبارزه با صهیونیسم» می داند، با مدیر عاملی گروه اقتصادی «فاطمی»، برای شروع فعالیت های فرهنگی خود، سریال شاهگوش، به کارگردانی داوود میرباقری را انتخاب کرد و پس از آن با همکاری محمد امامی و با سرمایه‌گذاری میلیاردی در فاز اول پروژه سریال شهرزاد نام خود را بر سر زبان‌ها انداخت. پروژه‌ای که هر چند در ابتدا بدون حاشیه بود اما در ادامه با بازداشت امامی، تهیه کننده و سرمایه گذار اصلی خود موجی از نارضایتی را بین کاربران شبکه های اجتماعی به راه انداخت. هر چند که نمی توان و نباید منکر ارزش سینمایی و هنری سریال شهرزاد شد اما باید اعتراف کرد که این سریال حالا افتخار یدک کشیدن مقام بزرگترین پولشویی سینمایی را هم از آن خود کرده است و اینها همه به لطف کسی است که اعتقاد داشت «باید لابی ثروت شیعه در مقابل لابی سرمایه یهودی ها ایجاد شود».

اما ماجرای ورود پول‌های کثیف به ابتدای دهه نود و اختلاف بین تهیه کنندگان در دولت دهم محمود احمدی نژاد برمی گردد. آن زمان بابک زنجانی با سوء استفاده از شرایط پیش آمده اقدام به سرمایه‌گذاری در چند اثر سینمایی کرد که البته این سرمایه گذاری بعدها در لیست بلند بالای اتهاماتش گم شد و هرگز توسط هیچ رسانه‌ای هم پیگیری نشد.
https://tinyurl.com/y3zv35sh

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63880
فاز جدید در روابط ایران و آمریکا
‌مذاکره‌ بدون پیش‌شرط به سبک پمپئو

زیتون ـ نیلوفر سعیدی:
امروز مایک پمپئو، وزیر امور خارجه آمریکا در سفر به سوئیس گفت که ایالات متحده حاضر است با ایران بدون پیش‌شرط مذاکره کند. پمپئو در نشست خبری مشترک با وزیر خارجه سوئیس، ضمن اعلام آمادگی برای مذاکره، بر این مساله نیز تاکید کرد که آمریکا همچنان به تلاش‌ برای «خنثی کردن سیاست‌های زیانبار ایران» ادامه می‌دهد.

پمپئو با وجود اعلام آمادگی برای مذاکره بدون پیش‌شرط، بر نکته مهم دیگری دست گذاشت که همواره محل مناقشه بوده است. او گفت «ما زمانی حاضر به گفت‌وگو با ایران هستیم که ایران مانند یک کشور عادی رفتار کند».

از سوی دیگر این روزها و در شرایطی که در نشست سران کشورهای اسلامی در مکه، کسی جز برهم صالح، رئیس جمهور عراق، حاضر به دفاع از ایران نشد، فشار آمریکا بر ایران همچنان ادامه دارد و شواهد گواه آن است که دونالد ترامپ قصد دارد علاوه بر تحریم و فشار اقتصادی، از کارت هم‌پیمانان منطقه‌ای نیز استفاده کند و نشست‌های مکه، در همین راستا برگزار شد.

اهمیت سخنان جدید پمپئو

تا همین چند روز پیش، واشنگتن بر این موضوع اصرار می‌کرد که برای آغاز مذاکره با تهران باید شروط دوازده‌گانه که از سوی وزیر امور خارجه آمریکا اعلام شده‌ بود، از سوی مسئولین جمهوری اسلامی ایران مورد قبول قرار بگیرد. این در حالی است که بر اساس اظهارات سران ایران، عمل کردن به شروط دوازده‌گانه آمریکا برای جمهوری اسلامی عملا ناممکن است.
با نگاهی اجمالی به شروط مزبور می‌توان دریافت که پذیرفتن بعضی بندها به ویژه موضوعاتی همچون رویکرد موشکی و نفوذ ایران در منطقه و مداخله در مسایل سوریه، عراق، لبنان، یمن به مثابه دور شدن جمهوری اسلامی از ماهیت ایدئولوژیک و سیاسی فعلی آن است.حال اظهارات جدید وزیر امور خارجه آمریکا و اعلام آمادگی برای مذاکره بدون پیش شرط، در نوع خود، رویدادی جدید و شایان تامل و بررسی است.
https://tinyurl.com/yymyc7eg

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63873
آیا «رهبر باید عاقل باشد»؟
طاها پارسا


چند ماه پس از انتخاب  آقای خاتمی به مقام ریاست‌جمهوری، شبی را میهمان دوستی بودیم که فرزند باهوش و پر جنب‌وجوشی داشت. برای ما نقل کرد که معلم در کلاسِ آموزش زبانِ فارسی از بچه‌ها خواسته است که با کلمه‌ی «رهبر» جمله‌ای بسازند. به روالِ معمول فرهنگ حاکم بر سیستم آموزشی و فرهنگی، اغلب جمله‌هایی که دانش آموزان دبستانی با این کلمه ساخته بودند در مدح رهبر بود، اما فرزند باهوشِ میزبانِ ما، نوشته بود: «رهبر باید عاقل باشد». معلم [احتمالا پس از لبخند یا تلخندی] از او خواسته بود که جمله را پاک کند جمله‌ی دیگری بسازد، لابد از ترس این‌که کار دست خودش، معلم و یا دیگران بدهد.

۳۰ سال از زعامت و رهبری آقای خامنه‌ای می‌گذرد. ولایت‌فقیه، اگر در دوران آقای خمینی فرصت نیافت که به‌تمامی به نهاد تبدیل و مستقر شود و دستگاه رهبری چنان‌که باید و شاید مجال نیافت تا به همگان نشان دهد که در این سیستم امکان حیاتی برای نهادهای مستقل دیگری وجود ندارد، ۳۰ سال رهبری ایشان اما به خوبی از عهده‌ی این نمایش برآمد.

مهدی بازرگان گفته بود که ولایت فقیه عبایی دوخته به قامت آیت‌الله خمینی دیده بود. شاید آن مرحوم اگر این روزها را می‌دید، در همین اندازه هم تجدیدنظر می‌کرد و می‌دید که ولایت فقیه فراتر از یک عبا و فراتر از هر کس است و چیزی جز نام شرعی و شیعی دیکتاتوری نیست. گشادی این عبا به تن ادمی زار می‌زند و جز بر تن خدای‌گان نمی‌نشیند. شاید اگر پاره‌ای از فقهای سنتی شیعه گفته‌اند در دوران غیبتِ معصوم از تشکیل حکومت دینی باید پرهیز کرد، به همین خاطر است که امناسبات عصر عصمت را نباید به عصر غیبت تعمیم داد و البته ولایت فقیه وظیفه‌ای و کارکردی جز این تعمیم ندارد.
https://tinyurl.com/yyce3ksr

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63921
پیامبر و پیغامِ سروش؛ آیا قرآن را می‌توان به خواب‌نامه فروکاست؟
مهدی جامی

دکتر عبدالکریم سروش در سال‌های اخیر بحثی را آغاز کرده که نهایتا در قالب کتابی اینک در دسترس عموم است: کلام محمد، رویای محمد (انتشارات صقراط، ۱۳۹۷). من تا زمان خواندن این کتاب تصور مبهمی از بحث‌های ایشان داشتم و فکر می‌کردم بیشتر تفننی در مباحث قرآنی است، ولی این کتاب که جامع مقالات مولف درباره وحی است و گفتگوهایش در نقد ناقدان او نشان می‌دهد که با سروشی روبرو هستیم که دست‌کم برای من تا این کتاب ناشناخته بود. آنچه دکتر سروش «نظریه» می‌خواند ولی خود آن را تا مرحله یقینی بودن قبول دارد، به دست دادن نوعی شناسایی از پدیده وحی است بر اساس بشری دیدن همه چیز در مورد دین و پیامبر. او بر این پایه که همه ارتباط پیامبر با پیام الهی را باید در چارچوب بشری تعریف و توصیف کرد به نکته‌های پراکنده‌ای که در سنت در باب وحی و رویا آمده برجستگی می‌دهد و آن را ظاهرا انسجام می‌بخشد و مدعی است که همین جواب‌گوی شناخت ما از وحی است: رویا. از نظر او، راه دیگری نیست که دنیای پیامبرانه را با آن وصف کنیم و آن وصف هم‌چنان انسانی باشد. در مرحله بعدی، او در باره نفس پیامبری هم سخنانی دارد که بعد از وارسی مساله رویا به آن خواهیم پرداخت تا ببینیم رویایی دیدن وحی به چه فرجامی در دیدگاه صاحب فرضیه می‌رسد.

من ضمن خواندن کتاب و بعد از به‌پایان‌رساندن آن متوجه شدم که بحث‌های مولف گرچه این‌جا و آن‌جا رگه‌های درخشانی از ابداع دارد و با همان سروشی که می‌شناسیم در پیوند است، اما در کلیت خود هیچ مرا قانع نمی‌کند، سهل است مشکلات بزرگی را از راه ساده‌کردن بیش از حد موضوع پدید آورده که اگر درک ما را از قرآن تغییر نمی‌دهد اما درک ما را از مولف دگرگون می‌کند. برای من که نزدیک چهل سال است سروش را می‌شناسم و در سال‌های دانشجویی و پس از آن از محضرش برخوردار بوده‌ و سالیانی مثل بسیاری در نسل خود از اندیشه و بیان و قلم او متاثر بوده‌ام و او را تالی شریعتی می‌دانستم، این دگرگونی به‌راستی دردناک بود؛ مثل نوشتن همین نقد.
https://tinyurl.com/y5kl2x4l

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63940