حاشیه کدام و متن کدام است؟
«زن‌کُشی»، «برون‌سپاریِ» قتل، عدول از اخلاق حرفه‌ای رسانه

زیتون ـ مهسا محمدی: خبر قتل میترا استاد به دست محمدعلی نجفی، شهردار سابق و وزیر اسبق در ایران همچنان بر صدر اخبار باقی مانده است. حواشی سیاسی، امنیتی، اجتماعی و حال رسانه‌ای، متن داستان و وقوع یک «قتل» را به حاشیه برده است.

در ایران به طور متوسط روزانه یک قتل خانگی اتفاق می‌افتد که روالی کمابیش مشابه درباره همه آنان طی می‌شود. در این مورد خاص اما برخلاف روال معمول، صحبت نه بر سر مقتول و قصاص و موضوعات این‌چنینی که حول قاتل، انگیزه‌ها، افراد یا جریانات موثر بر این اتفاق و مواردی از این دست است.

مواردی که علیرغم تاکید رسانه‌ها و منابع رسمی و صحبت‌های اولیه نجفی سر و شکل یک قتل سیاسی را به خود گرفت، که البته کدهای گاه و بیگاه خود محمدعلی نحفی نیز در شکل‌گیری ذهنیت آن بی‌تاثیر نبود. از جمله تاکیدهای او درباره اینکه استاد با نهادهای امنیتی در ارتباط بوده و گویی آنچه که او از آن به عنوان تلاش میترا استاد برای «نابودی زندگی» خودش نام می‌برد، کاری هماهنگ با نهادهای امنیتی بوده است. البته هنوز هم نجفی از اشاره مستقیم به این نهادها ابا دارد.

چه کسانی نجفی را «هل» دادند

در شبکه‌های اجتماعی جریان‌های نزدیک به اصلاح‌طلبان که به لحاظ سیاسی با نجفی قرابت بیشتری دارند، گروهی هستند که بیش از مقتول و سلب حق حیات وی بر روی نجفی و حسن سلوک او متمرکز شده‌اند.

«هل دادن» نجفی برای گرفتن پست شهرداری و پیگیری پرونده‌های فساد قالیباف، عدم حمایت از او زمانی که بحث استعفای او تحت فشار دادستان و برای رقص چند کودک در برج میلاد مطرح شد و مواردی از این دست، خودانتقادی‌های اصلاح‌طلبان درباره داستان نجفی در شبکه‌های اجتماعی است.
https://tinyurl.com/yxhpkcvx

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63769

اختیارات نیم‌بند٬ یا قانونِ بر زمین مانده

زیتون ـ نیلوفر سعیدی: این روزها و در شرایطی که از سوی آمریکا٬ فشار سیاسی و اقتصادی سنگین و کم‌سابقه‌ای بر جمهوری اسلامی ایران وارد شده٬ حسن روحانی رئیس جمهور٬ در مورد اختیارات خود گلایه‌هایی دارد. او معتقد است که میزان تعهدات و وظایف رئیس جمهور و انتقاداتی که علیه او و دولت صورت می‌گیرد٬ با اختیارات و قدرت او قابل مقایسه نیست. رییس‌جمهوری ایران در عین حال بر این باور است که اگر قانون اساسی به طور تمام و کمال اجرا شود٬ مشکل حل می‌شود. از دیگر سو٬ گروهی از نمایندگان مجلس نیز به دنبال آن هستند تا با ارسال نامه‌ای به علی خامنه‌ای٬ از رهبر جمهوری اسلامی بخواهند زمینه‌ی اصلاح قانون اساسی را فراهم کند.

حالا سوال اینجاست: آیا تضمینی وجود دارد که قانون به شکلی اصلاح شود که نیازهای امروز را برآورده کند؟ اگر تغییر و اصلاح صورت بگیرد٬ آیا ضمانت اجرای قانون نیز موجود است؟ همچنین باید پرسید: کدام بندهای قانون اساسی اجرا نشده و به اصطلاح بر زمین مانده‌اند و آیا واقعا با اجرای کامل قانون٬ رئیس جمهور می‌تواند به مراد خود برسد و قدرت و اختیارات کافی به دست بیاورد؟

از پاریس تا تهران٬ پنج انتخابات در یک سال

برای نخستین بار٬ ایده‌ی نوشتن متنی به عنوان قانون اساسی در دوران تبعید روح الله خمینی در نوفل لوشاتو شکل گرفت. او تیمی را به سرپرستی حسن حبیبی مامور کرد تا متنی بنویسند. خمینی همان متن را با خود به تهران آورد. سپس تیمی را تعیین کرد تا متن را مجددا بررسی و بازنویسی کنند. علاوه بر حسن حبیبی٬ این افراد نیز در تیم تدوین متن پیش‌نویس نقش داشتند: خمینی پیش‌نویس تهیه شده توسط حبیبی را با خود به ایران آورد اما گروهی از حقوقدان‌ها را مأمور تهیه پیش‌نویس دیگری کرد. ناصر کاتوزیان، عبدالکریم لاهیجی، حسن حبیبی، محمدجعفر جعفری لنگرودی، ناصر میناچی و احمد صدرحاج سیدجوادی با همراهی رضا زواره‌ای و سید علی خامنه‌ای مسئول شدند. (ناصر کاتوزیان معتقد بود که بنی صدر هم یکی از اعضای این تیم بوده و خامنه‌ای و زواره‌ای بیش از یکی دو جلسه در این شورا حاضر نشدند.) این گروه در حسینیه ارشاد هر روز جلساتی برگزار کردند و در مدت حدود یک ماه این پیش‌نویس آماده شد.
https://tinyurl.com/y3o63fca

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63725

چالش‌های خانم نماینده
پیمان عارف

شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان در چند روز اخیر موضوع جدیدی برای بحث و چالش یافته‌اند. دریا صفایی، فعال دانشجویی ملی‌گرای ایرانی و از بازداشت‌شدگان اعتراضات دانشجویی ۱۸ تیر ۷۸ که از همان ۲۰ سال پیش و پس از آزادی از بازداشت راهی کشور بلژیک شده و پس از تحصیل در رشته دندانپزشکی در این کشور و اخذ شهروندی آنجا وارد سیاست بلژیک شده بود، در انتخابات یکشنبه گذشته موفق شد از سوی بزرگ‌ترین حزب منطقه هلندی زبان بلژیک –اتحاد فلامان نوین- به پارلمان فدرال راه یابد.

این راهیابی که بزرگ‌ترین موفقیت سیاسی جامعه ایرانی‌تباران بلژیک در تمام سال‌های گذشته محسوب شده، حکایت از ایفای نقش جدی‌تر سیاسی در جوامع میزبان اروپایی‌شان دارد اما این خبر در کنار واکنش‌های مثبت و توام با ستایش ایرانیان در شبکه‌های اجتماعی، واکنش‌های منفی و بعضا توام با توهین نیز به همراه داشت. انتقادهایی که عمدتا حول حزب متبوع دریا صفایی مطرح می‌شد و ضمن دست‌راستی و ضد مهاجر دانستن این حزب ، کاندیداتوری یک ایرانی پناهنده از سوی چنین حزبی را شایسته نکوهش ارزیابی می‌کرد.

اما این انتقادها چگونه شکل گرفت و چه‌سان شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان را تحت تاثیر قرار داد، خود پرسشی است که برای توضیح این پدیده پرداختن به آن ضروری است.
https://tinyurl.com/yxpamxe2

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63806

دومین جلسه دادگاه محمد رضا خاتمی برگزار شد
آیا استخوان از لای زخم ۸۸ برداشته می‌شود؟

زیتون _ یلدا امیری: زخم عمیق انتخابات ۸۸ پس از ده سال یک بار دیگر سر باز کرده است، زخمی که در این سال ها اراده و سیاستی برای درمان آن وجود نداشت و اکنون نیز مشخص نیست مطرح شدن دوباره این موضوع چه نتایجی به دنبال خواهد داشت. انتخابات سال ۱۳۸۸ شکاف عمیقی در جامعه ایران ایجاد کرد، شکافی که نتایج آن تا امروز ادامه دارد.

امروز ۱۱ خرداد ۱۳۹۸ دومین جلسه دادگاه محمد رضا خاتمی، نایب‌رئیس مجلس ششم، دبیر کل سابق جبهه مشارکت و برادر سید محمد خاتمی رئیس جمهور سابق ایران برگزار شد. دلیل محاکمه محمد رضا خاتمی مصاحبه اینترنتی آبان ماه سال گذشته اوست که در آن در مورد انتخابات ۱۳۸۸ گفته بود. او در مصاحبه ای با برنامه «رودر رو» که در شبکه ویدئویی آپارات قابل دسترسی است گفت در سال ۱۳۸۸ کودتای انتخاباتی صورت گرفت.
https://tinyurl.com/y5w5l7ob

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63835

مصائب «شهرزاد» قصه‌گو

زیتون–آوا مشرقی: سریال شهرزاد را می‌توان پرفروش‌ترین و پرمخاطب‌ترین تولید شبکه نمایش خانگی ایران دانست که فصل اول آن در سال ۱۳۹۴ و در ۲۸ قسمت پخش شد. یکی از سرمایه‌گذاران اصلی این سریال که البته نامی در سایه داشت، سید هادی رضوی، داماد محمد شریعتمداری، وزیر کار دولت روحانی است که این روزها دادگاه ویژه رسیدگی به جرائم اخلالگران و مفسدین اقتصادی در حال محاکمه او و ۳۰ متهم دیگر پرونده بانک سرمایه است. اتهام آقای رضوی پرداخت رشوه به مدیران بانک سرمایه با هدف خارج کردن ۱۰۷ میلیارد تومان از این بانک بدون تودیع وثیقه و تحصیل مال نامشروع است. این پرونده متهمان دیگری به نام احسان دلاویز، محمد امامی و حسین هدایتی دارد که همگی به نوعی اقدام به پول‌شویی در سینمای ایران کرده‌اند و از این طریق ورود پول‌های کثیف به سینما تسهیل شد که از نتایج آن می‌توان به کاهش سطح کیفی تولیدات و همچنین افزایش سرسام آور دستمزد بازیگرها اشاره داشت، دستمزدهایی که در غالب موارد هیچ هم‌خوانی با شرایط اقتصادی و اجتماعی جامعه ندارد.

سیدمحمد هادی رضوی، متولد ۱۳۶۳ در تهران، فرزند سید سعید رضوی و از دانش آموختگان مدرسه موتلفه اسلامی است. او که خود را «عاشق مبارزه با صهیونیسم» می داند، با مدیر عاملی گروه اقتصادی «فاطمی»، برای شروع فعالیت های فرهنگی خود، سریال شاهگوش، به کارگردانی داوود میرباقری را انتخاب کرد و پس از آن با همکاری محمد امامی و با سرمایه‌گذاری میلیاردی در فاز اول پروژه سریال شهرزاد نام خود را بر سر زبان‌ها انداخت. پروژه‌ای که هر چند در ابتدا بدون حاشیه بود اما در ادامه با بازداشت امامی، تهیه کننده و سرمایه گذار اصلی خود موجی از نارضایتی را بین کاربران شبکه های اجتماعی به راه انداخت. هر چند که نمی توان و نباید منکر ارزش سینمایی و هنری سریال شهرزاد شد اما باید اعتراف کرد که این سریال حالا افتخار یدک کشیدن مقام بزرگترین پولشویی سینمایی را هم از آن خود کرده است و اینها همه به لطف کسی است که اعتقاد داشت «باید لابی ثروت شیعه در مقابل لابی سرمایه یهودی ها ایجاد شود».

اما ماجرای ورود پول‌های کثیف به ابتدای دهه نود و اختلاف بین تهیه کنندگان در دولت دهم محمود احمدی نژاد برمی گردد. آن زمان بابک زنجانی با سوء استفاده از شرایط پیش آمده اقدام به سرمایه‌گذاری در چند اثر سینمایی کرد که البته این سرمایه گذاری بعدها در لیست بلند بالای اتهاماتش گم شد و هرگز توسط هیچ رسانه‌ای هم پیگیری نشد.
https://tinyurl.com/y3zv35sh

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63880

فاز جدید در روابط ایران و آمریکا
‌مذاکره‌ بدون پیش‌شرط به سبک پمپئو

زیتون ـ نیلوفر سعیدی: امروز مایک پمپئو، وزیر امور خارجه آمریکا در سفر به سوئیس گفت که ایالات متحده حاضر است با ایران بدون پیش‌شرط مذاکره کند. پمپئو در نشست خبری مشترک با وزیر خارجه سوئیس، ضمن اعلام آمادگی برای مذاکره، بر این مساله نیز تاکید کرد که آمریکا همچنان به تلاش‌ برای «خنثی کردن سیاست‌های زیانبار ایران» ادامه می‌دهد.

پمپئو با وجود اعلام آمادگی برای مذاکره بدون پیش‌شرط، بر نکته مهم دیگری دست گذاشت که همواره محل مناقشه بوده است. او گفت «ما زمانی حاضر به گفت‌وگو با ایران هستیم که ایران مانند یک کشور عادی رفتار کند».

از سوی دیگر این روزها و در شرایطی که در نشست سران کشورهای اسلامی در مکه، کسی جز برهم صالح، رئیس جمهور عراق، حاضر به دفاع از ایران نشد، فشار آمریکا بر ایران همچنان ادامه دارد و شواهد گواه آن است که دونالد ترامپ قصد دارد علاوه بر تحریم و فشار اقتصادی، از کارت هم‌پیمانان منطقه‌ای نیز استفاده کند و نشست‌های مکه، در همین راستا برگزار شد.

اهمیت سخنان جدید پمپئو

تا همین چند روز پیش، واشنگتن بر این موضوع اصرار می‌کرد که برای آغاز مذاکره با تهران باید شروط دوازده‌گانه که از سوی وزیر امور خارجه آمریکا اعلام شده‌ بود، از سوی مسئولین جمهوری اسلامی ایران مورد قبول قرار بگیرد. این در حالی است که بر اساس اظهارات سران ایران، عمل کردن به شروط دوازده‌گانه آمریکا برای جمهوری اسلامی عملا ناممکن است.
با نگاهی اجمالی به شروط مزبور می‌توان دریافت که پذیرفتن بعضی بندها به ویژه موضوعاتی همچون رویکرد موشکی و نفوذ ایران در منطقه و مداخله در مسایل سوریه، عراق، لبنان، یمن به مثابه دور شدن جمهوری اسلامی از ماهیت ایدئولوژیک و سیاسی فعلی آن است.حال اظهارات جدید وزیر امور خارجه آمریکا و اعلام آمادگی برای مذاکره بدون پیش شرط، در نوع خود، رویدادی جدید و شایان تامل و بررسی است.
https://tinyurl.com/yymyc7eg

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63873

آیا «رهبر باید عاقل باشد»؟
طاها پارسا

چند ماه پس از انتخاب  آقای خاتمی به مقام ریاست‌جمهوری، شبی را میهمان دوستی بودیم که فرزند باهوش و پر جنب‌وجوشی داشت. برای ما نقل کرد که معلم در کلاسِ آموزش زبانِ فارسی از بچه‌ها خواسته است که با کلمه‌ی «رهبر» جمله‌ای بسازند. به روالِ معمول فرهنگ حاکم بر سیستم آموزشی و فرهنگی، اغلب جمله‌هایی که دانش آموزان دبستانی با این کلمه ساخته بودند در مدح رهبر بود، اما فرزند باهوشِ میزبانِ ما، نوشته بود: «رهبر باید عاقل باشد». معلم [احتمالا پس از لبخند یا تلخندی] از او خواسته بود که جمله را پاک کند جمله‌ی دیگری بسازد، لابد از ترس این‌که کار دست خودش، معلم و یا دیگران بدهد.

۳۰ سال از زعامت و رهبری آقای خامنه‌ای می‌گذرد. ولایت‌فقیه، اگر در دوران آقای خمینی فرصت نیافت که به‌تمامی به نهاد تبدیل و مستقر شود و دستگاه رهبری چنان‌که باید و شاید مجال نیافت تا به همگان نشان دهد که در این سیستم امکان حیاتی برای نهادهای مستقل دیگری وجود ندارد، ۳۰ سال رهبری ایشان اما به خوبی از عهده‌ی این نمایش برآمد.

مهدی بازرگان گفته بود که ولایت فقیه عبایی دوخته به قامت آیت‌الله خمینی دیده بود. شاید آن مرحوم اگر این روزها را می‌دید، در همین اندازه هم تجدیدنظر می‌کرد و می‌دید که ولایت فقیه فراتر از یک عبا و فراتر از هر کس است و چیزی جز نام شرعی و شیعی دیکتاتوری نیست. گشادی این عبا به تن ادمی زار می‌زند و جز بر تن خدای‌گان نمی‌نشیند. شاید اگر پاره‌ای از فقهای سنتی شیعه گفته‌اند در دوران غیبتِ معصوم از تشکیل حکومت دینی باید پرهیز کرد، به همین خاطر است که امناسبات عصر عصمت را نباید به عصر غیبت تعمیم داد و البته ولایت فقیه وظیفه‌ای و کارکردی جز این تعمیم ندارد.
https://tinyurl.com/yyce3ksr

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63921

پیامبر و پیغامِ سروش؛ آیا قرآن را می‌توان به خواب‌نامه فروکاست؟
مهدی جامی

دکتر عبدالکریم سروش در سال‌های اخیر بحثی را آغاز کرده که نهایتا در قالب کتابی اینک در دسترس عموم است: کلام محمد، رویای محمد (انتشارات صقراط، ۱۳۹۷). من تا زمان خواندن این کتاب تصور مبهمی از بحث‌های ایشان داشتم و فکر می‌کردم بیشتر تفننی در مباحث قرآنی است، ولی این کتاب که جامع مقالات مولف درباره وحی است و گفتگوهایش در نقد ناقدان او نشان می‌دهد که با سروشی روبرو هستیم که دست‌کم برای من تا این کتاب ناشناخته بود. آنچه دکتر سروش «نظریه» می‌خواند ولی خود آن را تا مرحله یقینی بودن قبول دارد، به دست دادن نوعی شناسایی از پدیده وحی است بر اساس بشری دیدن همه چیز در مورد دین و پیامبر. او بر این پایه که همه ارتباط پیامبر با پیام الهی را باید در چارچوب بشری تعریف و توصیف کرد به نکته‌های پراکنده‌ای که در سنت در باب وحی و رویا آمده برجستگی می‌دهد و آن را ظاهرا انسجام می‌بخشد و مدعی است که همین جواب‌گوی شناخت ما از وحی است: رویا. از نظر او، راه دیگری نیست که دنیای پیامبرانه را با آن وصف کنیم و آن وصف هم‌چنان انسانی باشد. در مرحله بعدی، او در باره نفس پیامبری هم سخنانی دارد که بعد از وارسی مساله رویا به آن خواهیم پرداخت تا ببینیم رویایی دیدن وحی به چه فرجامی در دیدگاه صاحب فرضیه می‌رسد.

من ضمن خواندن کتاب و بعد از به‌پایان‌رساندن آن متوجه شدم که بحث‌های مولف گرچه این‌جا و آن‌جا رگه‌های درخشانی از ابداع دارد و با همان سروشی که می‌شناسیم در پیوند است، اما در کلیت خود هیچ مرا قانع نمی‌کند، سهل است مشکلات بزرگی را از راه ساده‌کردن بیش از حد موضوع پدید آورده که اگر درک ما را از قرآن تغییر نمی‌دهد اما درک ما را از مولف دگرگون می‌کند. برای من که نزدیک چهل سال است سروش را می‌شناسم و در سال‌های دانشجویی و پس از آن از محضرش برخوردار بوده‌ و سالیانی مثل بسیاری در نسل خود از اندیشه و بیان و قلم او متاثر بوده‌ام و او را تالی شریعتی می‌دانستم، این دگرگونی به‌راستی دردناک بود؛ مثل نوشتن همین نقد.
https://tinyurl.com/y5kl2x4l

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63940

کارنامه قوه قضاییه در بهار ۹۸
در بر همان پاشنه می‌گردد

زیتون ـ سولماز ایکدر: برخلاف آرزوها و اظهار امیدواری‌ها٬ سال بد قوه قضاییه از بهار سیاه آن پیداست.

پس از آن‌که در ۱۷ اسفندماه سال گذشته حکم ریاست ابراهیم رئیسی بر قوه قضاییه از سوی آیت‌الله خامنه‌ای امضا شد٬ برخی اظهار امیدواری کردند که انتصاب رییس جدید موجب تغییر رویکرد عدلیه ایران شود. گروهی دیگر هم امید داشتند که ابراهیم رئیسی حداقل به بهانه اعمال تغییرات ساختاری مورد نظرش٬ جلوی برخی از روند‌های غیرقانونی را بگیرد.

خواست تغییر رویکرد قوه قضاییه اما محدود به کنشگران سیاسی و اجتماعی نبود.

یک روز پس از صدور حکم ریاست رییسی، یحیی کمالی‌پور، نایب رییس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس، با اشاره به تحولات مورد نیاز در قوه‌ قضائیه گفته بود: «با توجه به اینکه قرار است حجت‌الاسلام رئیسی سکان قوه قضائیه را به دست بگیرد، به نظر می‌رسد در دوره وی، با توجه به اینکه او از بدنه دستگاه قضا است و آشنایی کافی با ساختار قوه قضاییه دارد، شاهد تحولات جدیدی در این قوه باشیم.»

از سوی دیگر ماه گذشته هم جمعی از اصلاح طلبان طی نامه‌ای سرگشاده خواستار «اصلاح قوه قضاییه» شدند.اصلاح‌طلبان با انتشار مانیفستی به ذکر چهل مطالبه‌ و پیشنهاد مشخص‌شان در زمینه‌ی اصلاحات قضایی ذیل چهار بخش پرداختند.

در این «مانیفست» که توسط وب سایت کلمه منتشر شد٬ آمده بود، به رغم انتقادهای پرشماری که به عملکرد قوه قضاییه وجود دارد و به اقتضای مشی مصلحانه لازم می‌دانند رئوس مهم‌ترین انتقادها و مطالبات خود را در این حوزه ذکر و یادآوری کنند و به میزانی که مدیریت این قوه را در انجام این اصلاحات جدی ببینند، از اقدام‌های مصلحانه‌ حمایت و در حد توانشان به تحقق آن‌ها کمک خواهند کرد و اگر مدیریت قوه‌ی قضاییه را در گام برداشتن به سمت تغییرات ضروری نامصمم و یا ناتوان بیابند، در تداوم نقد و مطالبه‌گری مصلحانه‌‌شان کوشاتر خواهند شد.

هر چند دوره سه ماه‌ای که از آغاز ریاست قاضی القضات جدید می‌گذرد٬ در مقابل دوره احتمالا ده ساله حکومت او بر دستگاه قضایی٬ کوتاه است اما همین مدت کم نشان‌دهنده ادامه روندی است که رییس قبلی در پیش گرفته بود.
https://tinyurl.com/yykx9nso

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63913

رهبری آیت‌الله خمینی؛ چگونه و چرا؟
حسن یوسفی اشکوری

درآمد
در برنامه بسیار خوب و مفید «پرگار» در هفته پیش در بی‌بی‌سی با عنوان «رهبری خمینی در انقلاب ناگزیر بود؟» دو تن از دوستان خوب من یعنی آقایان مهدی فتاپور و جمشید اسدی به عنوان میهمان شرکت داشتند. با توجه به موضوع برنامه، طبعا دو سوی مناظره و یا گفتگو، نظریاتشان را ارائه داده و هر یک تلاش می‌کرد تا از موضع خود دفاع کند. در این گفتگوی بیش از پنجاه دقیقه‌ای، به نکات خوبی اشاره شد. در این میان به گمانم دیدگاه تحلیلی آقای فتاپور به واقعیت نزدیک‌تر بود ولی، به رغم هم‌دلی در وجوهی با دیدگاه آقای اسدی، با مدعای اصلیشان موافق نبوده و نیستم. در آغاز برای اطلاع خوانندگان به سراندیشه ایشان اشارتی می‌کنم و موضع خودم را می‌گویم و بعد متنی را خواهم آورد که تا حدودی این سراندیشه را به چالش می‌کشد. هدف اصلی نیز بازنشر همان متن بوده است.

در حدی که من دریافتم، در پاسخ به پرسش مجری برنامه (جناب آقای داریوش کریمی)، مدعای بنیادین جناب اسدی آن بود که: تا سه ماه پیش از پیروزی انقلاب (تشکیل دولت ازهاری در آبان ۵۷) نه انقلاب رنگ مذهبی (بخوانید اسلامی) داشت و نه احتمال رهبری آیت‌الله خمینی چندان محتمل بود. ایشان توضیح می‌دهد که حتی تا آن زمان کسانی مانند آیت‌الله شریعتمداری و حتی مهندس بازرگان و یا آیت‌الله طالقانی شانس بیشتری برای رهبری انقلاب داشتند.

گفتن ندارد که موضوع چگونگی و چرایی وقوع انقلاب ایران و به ویژه چرایی تحقق رهبری آیت‌الله خمینی داستان درازدامنی است که برای بازکاوی ابعاد و اضلاع منصفانه و همه‌جانبه آن نه تنها یک گفتار و یا مقاله بلکه یک کتاب نیز کفایت نمی‌کند. به‌ویژه که، به هر تقدیر، هر گوینده و نویسنده و پژوهشگری از یک سو در محدوده اطلاعاتش سخن می‌گوید و از سوی دیگر وفق مفروضات و روش شناسیاش تحلیل می‌کند و نظر می‌دهد. اما برای آن که نقطه افتراقم با جناب اسدی روشن باشد، پاسخ اجمالی من بر پرسش مطرح شده چنین است:
https://tinyurl.com/y65x8tyo

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63952

بازخوانی نظرات اقتصادی آیت‎الله خمینی
«بازار را شریک کنید در کارها…»

زیتون ـ جلیل فقیهی: بخش اعظم دوره رهبری آیت‌الله خمینی در زمان ناآرامی‌های روزهای اول انقلاب و جنگ ۸ ساله گذشت. اقتصاد ایران نیز در این دوره، متاثر از همین شرایط ناپایدار سیاسی، افتان و خیزان به حیات خود ادامه می‌داد و بخش بزرگی از درآمدهای کشور صرف هزینه‌های مستقیم جنگ می‌شد. به همین دلیل، شاید قضاوت درباره عملکرد اقتصادی کشور در دوره رهبری آیت‌الله خمینی چندان آسان نباشد. با این حال، نمی‌توان منکر نقش برجسته رهبر اول جمهوری اسلامی در شکل‌دهی قانون اساسی ایران شد؛ قانونی که احتمالا نقش قابل توجهی در صورت‌بندی وضعیت اقتصادی حال حاضر کشور نیز دارد.

آیت‌الله خمینی، همچون بسیاری دیگر از روحانیون، بر این باور بود که شریعت برای بیشتر امور جامعه برنامه‌ای کامل و مدون دارد و راه رسیدن به رفاه و کامیابی پیروی دقیق از دستورات شرع است. از نظر او «مجموعه قواعد اسلامی در مسائل اقتصادی، هنگامی که در کل پیکره اسلام به صورت یک مکتب منسجم ملاحظه شود و همه‌جانبه پیاده شود، بهترین شکل ممکن خواهد بود. هم مشکل فقر را از میان می‌برد و هم از فاسد شدن یک عده به وسیله تصاحب ثروت جلوگیری می‌کند و درنتیجه کل جامعه را از فساد حفظ می‌کند.»
https://tinyurl.com/yykyvmka

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63969

تجربه ترکیه و آینده اردوغان
فیروز قرشی
یک: چگونه سه دهه سلطه حزب عدالت و توسعه پایان گرفت؟

در انتخابات ۳۱ مارس آراء حزب عدالت و توسعه به ۳۷ تا ۳۸ درصد سقوط کرد. اردوغان با بازی با رقم هائی که حزب اش در اتفاق با حزب حرکت ملی کسب کرده بود مدعی شد که حزب اش همچنان فاتح صندوق های رای است. این ادعا با توجه به از دست دادن اغلب شهرهای بزرگ به حزب جمهوری خواه و از دست دادن دهها شهرداری به حزب حرکت ملی بسیار دور از حقیقت است. پیروز انتخابات از یکطرف متفق اش حزب حرکت ملی است و در جبهه مخالف حزب جمهوری خواه. باوراندن این ادعا حتی به مریدان سرسپرده دشوار است.

اردوغان درشب انتخابات در حالی که تلاش میکرد ناراحتی اش را پنهان سازد اعلام کرد که زمان آن رسیده است آهنی را که داغ شده را دوباره سرد کنیم، که تا چهار سال و نیم انتخابات در پیش رو نیست، که ترکیه به تلاش و اتفاق نیاز دارد. چند هفته بعد برای همه آشکار شد که این سخنان یا برای خواب کردن مخالفان و زمان خریدن بوده یا کاملا بی ارزش و پوچ.
پیش از انتخابات کادرهای رهبری حزب عدالت و توسعه اطمینان میدادند که انتخابات ترکیه سالم ترین دنیاست. از فردای انتخابات حزب اردوغان هر روز با ادعای جدیدی مخدوش بودن انتخابات را پیش کشیدند. با اعمال فشار باز شماری در دو منطقه و باز شماری بیش از چهار صد هزار آراء باطله را تحمیل کردند. سپس باز شماری ۳۷ صندوق به تصادف را انجام دادند. علیرغم تمامی ترفندها اکرم امام اوغلو با تفاوت بیش از ۱۳ هزار رای حائز اکثریت شد. در نهایت ارگان عالی انتخابات محبور شد حکم وی را تسلیم کند. اما حزب عدالت و توسعه از پا ننشست اینبار به اعتبار اینکه تعدادی از روسای صندوق ها کارمند دولت نبودند تقاضای ابطال و انتخابات مجدد داد. در حالیکه چند انتخابات قبلی از جمله انتخاب اردوغان بهمین روال برگزار شده بود و کسی ایرادی نداشت. مضحک تر اینکه هر پاکت رای حاوی چهار برگه است، برگه رای به شهردار، به مجلس شهر، به شهردار منطقه و به بخشدار؛ و از این میان تنها رای شهردار ابطال شد زیرا که در آن سه دیگر نمایندگان حزب عدالت و توسعه حائز اکثریت شده بودند. پس از ۱۸ روز هفت نفر از یازده نفر به ابطال انتخابات رای داد و حکم شهردار پس گرفته شد. اینچنین است که مبلغان حزب حاکم برای توجیه تجدید انتخابات حتی برای هواداران خود نیز با دشواری مواجهند.

دو: چگونه حزب جمهوری‌خواه پس از یازده شکست متوالی ورق را بر گرداند؟
https://tinyurl.com/yy9wjgn5

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63978

بیانیه ۲۲۵ نفر از فعالان سیاسی و مدنی داخل و خارج از کشور
🍃 مذاکره تسلیم نیست

زیتون– ۲۲۵ نفر از فعالان سیاسی و مدنی داخل و خارج کشور، از طیف‌های مختلف فکری و سیاسی، طی بیانیه‌ای خواهان «استقبال از میانجی‌گری» و «مذاکره بی قید وشرط ایران و آمریکا» شده‌اند.

آنها با تاکید بر این‌که «مذاکره تسلیم نیست»، از «بن بست دیپلماسی و آغاز جنگی ویرانگر» ابراز نگرانی کرده‌اند.

به گزارش «زیتون»، در این بیانیه تحریکات جنگ افروزانی در دولت آمریکا و اسرائیل و عربستان و برخی اپوزیسیون همگام با دولت آمریکا و خروج ترامپ از برجام به صراحت محکوم گردیده و آمده است: «اما به همان روشنی براین باوریم که که نمی توان با اعمال ناعدالتی و تبعیض و فساد در داخل، با استانداردی دو گانه داعیه مبارزه با ظلم و ناعدالتی در منطقه و جهان را داشت. بر همین اساس معتقدیم سیاست خارجی ای که حکومت ایران به ویژه در منطقه در پیش گرفته باید به صورت ساختاری تغییر کند. همین رویکرد نادرست است که زمینه را برای زیاده خواهی قدرت های سیادت طلب جهانی برای تهدید زندگی روزمره اقتصادی مردم ایران و وضعیت مخاطره آمیز کنونی و خطر درگیری نظامی فراهم آورده است. این سیاست باید از داعیه های جهانی و منطقه ای به حوزه ملی تغییر یابد. نگاه گشایشگری سیاسی و توسعه گرایی اقتصادی جایگزین نگاه عقیدتی و امنیتی شود. دفاع از «منافع ملی» باید سرلوحه سیاست خارجی ایران قرار گیرد.»

همچنین در این بیانیه گفته شده است:«ما از افکار عمومی جهان و نهادهای مستقل بین المللی می خواهیم که سردمداران دو کشور را به کاهش تنش بخوانند و آنان را دعوت به مذاکره بی قید و شرط کنند.»

اسامی امضا کنندگان بیانیه به ترتیب حروف الفبا:

ابراهیم اصغرزاده – احترام حبیبی – احمد پورمندی – احمد حمیدزاده – احمد علوی – احمد کریمی حکاک – احمد مظفری – احمد هادوی – احمد منتظری – اسفندیار کریمی – اسماعیل ختائی – اسماعیل زرگریان – اشکان اشکان – اقدس کشوری – اکبر دوستدار – امیرساسان شرفی – امیر اعتدالی – امیر مهرورز – ایرج واحدی پور – آرش احدی مطلق – آرش عاشوری – آزاده کیان – آسیه امینی – آینده آزاد – بهاره هدایت – بهرام امامی – بهرام رفیعیان – بهروز بیات – بهروز خلیق – بهروز شاکرمی – بهروز کاظمی – بهزاد احمدی نیا – بیتا محمدی – بیژن افتخاری – بیژن پیرزاده – پرتو نوری علاء – پروانه آل بویه – پروانه حسینی – پروین فهیمی (اعرابی) – پروین ملک – پیمان عارف – توران همتی – جعفر قدیم خانی – جلال جلالی زاده – جلال سرفراز – جلال کیابی – جمشید خون جوش – جهانگیر محمدزاده – چهراز نیرهدا – حامد کیان – حجت سلطانی – حسن جعفری – حسن فرشتیان – حسن نیرومند – حسن یوسفی اشکوری – حسین کروبی – حسین بحیرایی – حسین کاظمیان – حمیدرضا جلایی پور – حنانه نبوی – خالد توکلی – خدیجه مقدم – خسرو بندری – داود رمضانزاده – رحمانقلی قلی زاده – رسول بوداقی – رضا جعفریان – رضا جوشنی – رضا شیرازی – رضا علوی – رضا علیجانی – رضا مسموعی – رضوان مقدم – روحی سجادی – زهرا ربانی املشی – زهره تنکابنی – زهره حری نجف آبادی – زهره مظفری – زیبا میرحسینی – ژاله گوهری – ژاله لکنر گوهری – ژانت آفاری – ژیلا سیاسی – ژیلا موحد شریعت پناهی – سروش دباغ – سعید برزین – سعید منتظری – سعیده منتظری – سکینه حبیبی – سمیرا جمشیدی – سودابه ضیایی – سولماز ایکدر – سهراب رزاقی – سهیل اعرابی – سهیل دولتشاهی – سید محمد اولیایی فرد – سیامک سلطانی – سیاوش قائنی – شمیلا زمانی – شهراد نورکجوری – شهرام فداکار – شهره سلطانپور – شیلا کلامی – صادق انشایی – صادقه شیردل – صدیقه وسمقی – طاهره غلامی نژاد – عباس صادقی – عبدالحمید معصومی تهرانی – عبدالعلی بازرگان – عبدالله ناصری – عبدالله نظری – عزیزکرملو – عصمت بهرامی – عطا محمدی – علامرضا نعمتی – علی اکبر موسوی (خوئینی) – علی تقی پور – علی حاجی قاسمی – علی شاکری – علی عراقی – علی کشتگر – علی کلائی – علی مزروعی – علی نیکجو – عماد الدین باقی – عیسی سحرخیز – غلامحسین حبیبی – فاطمه هدایت – فرحناز محمدی – فرخ نگهدار – فرود سیاوش پور – فروغ طیاری – فرهاد داودی – فرهاد فرجاد – فریدون بابائی خامنه – فریده تنکابنی – فرید اشکان – فیروز قریشی – قاسم رحمانی – کاظم علمداری – کامران امیری – کاوه داد – کبری سلیمان نژاد – کمال ارس – کورش پارسا – کیانوش راد – کیوان شکوری – گرجی مرزبان – لیدا فاضلی – لیلا ایپکچی – مازیار شکوری گیل چالان – ماندانا زندیان – مجتبی آقا محمدی – مجتبی لطفی – مجید هوشیار – مجید سیادت – مجید عبدالرحیم پور – محبوبه بهمنی – محبوبه عباسقلی زاده – محمد ابراهیم زاده – محمد برقعی – محمد تقی کروبی – محمد رحمانی – محمد صادق جوادی حصار – محمد معین – محمد منتظری – محمد نقی بیگ زاده – محمدجواد اکبرین – محمدرضا محمودی – محمدنور خرمى – محمود جعفری – محمود صادقپور – محمود کرد – محمود لطفی کمال – محموی سیدی – مختار عالمی – مرتضی صادقی – مزدک عبدی پور – مژگان رأفت – مسعود باستانی – مسعود شب افروز – مسعود فرشیدی – معصومه شاپوری – ملیحه محمدی – ملیحه زهتاب – منصور سحر خیز – منصوره امامی – منصوره شجاعی – منظر ضرابی – منوچهر رحیمی دوراهی – منوچهر مختاری – منوچهر نوروزیان – مهدی امینی – مهدی خدایی – مهدی فتاپور – مهدی ممکن – مهدی نخل احمدی – مهدی نوربخش – مهرانگیز کار – مهرانه فاتحی – مهین فهیمی – مهین محمدی – میثم قهوه چیان – میرحمید عمرانی – مینا مجدزاده – میلاد ملک – نادر تقی زاده – نادرهاشمی – ناصر آذرافروز – ناصر فهیمی – ناصرآملی – ندا بلورچی – نریمان مصطفوی – نسرین فرهادی – نور محمد امراء – نیره توحیدی – وحید فرخنده خوی – هادی سبحانی – هایده مغیثی – هژیر عطاری – هما هودفر – یاسر میردامادی – یعقوب مشرق زمینی – یوسف رشوندی٪


متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است:

https://zeitoons.com/64007

آزادی‌ اجتماعی یا ناهنجاری
جاسوس یکدیگر باشیم

زیتون ـ فریده ریحانی: از توبیخ و برخورد با مدارسی که کودکان دبستانی در آن با ترانه‏‌هایی از ساسی مانکن به رقص و آواز پرداخته بودند، ارسال پیامک برای رانندگان خودروهای سواری به دلیل بی‌حجابی در ماشین و ضرب و شتم زنانی که در بازی ایران و سوریه به مقابل ورزشگاه آزادی رفتند تا برخورد و دستگیری جوانانی که در یک قایق در سد لفور توسط دوربین شکار شدند و پوششان موجب اعتراض طیف اصول‌گرا شد، نمونه‌هایی از اخبار ایران در هفته‌های اخیر است.

تقریبا در همه خبرهای مذکور و موارد مشابه در یکی دوسال اخیر، حساسیت اجتماعی و از سوی دیگر حساسیت حاکمیت زمانی به مسئله بالا رفت که در شبکه‌های اجتماعی مختلف بالاخص در توئیتر و تلگرام بحث و اظهارنظر درباره آنها بالا گرفت.

از سوی دیگر به نظر می‌رسد با توجه به گستردگی استفاده از شبکه‌های اجتماعی در ایران و ضریب نفوذ بالا و گاه غیرقابل کنترل آن، این شبکه‌ها به عاملی برای مقابله مردم با یکدیگر بدل هم شده اند. حال دادسرای ارشاد تهران نیز در یک اطلاعیه رسمی به این جریان پیوسته و از مردم خواسته است تا جاسوسان یکدیگر باشند.

هر شهروند، یک جاسوس

روز گذشته خبری منتشر شد مبنی بر اینکه دادسرای ناحیه ۲۱ ارشاد شماره‌ای را اعلام کرده است تا شهروندان بتوانند در صورت مشاهده هرگونه جرایم منافی اخلاق و عفت عمومی، گزارش خود به این شماره تلفن ارسال کنند. در این اطلاعیه از مردم خواسته شده است، در صورت مشاهده کشف حجاب در خودرو، سرو مشروبات در اماکنی مانند سفره‌خانه‌ها، باغ ، تالار و .. پارتی‌های شبانه در منزل و انتشار مطالب خلاف عفت در شبکه‌های اجتماعی، نسبت به مستندسازی اولیه یعنی تهیه عکس و فیلم و معلوم کردن محل وقوع جرم اقدام و آن را به دادسرای ارشاد اطلاع دهند.
https://tinyurl.com/y3v9fmpx

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63999

گاه در سایه نشسته است؛ واکاوی مرگ در آثار سپهری
سروش دباغ

در این فصل مایلم به موضوع «مرگ» بپردازم. سپهری، به گواهی هشت‌ کتاب، شاعری مرگ اندیش بود و در این باب تاملات بسیار کرده بود. مقوله مرگ از موضوعات اگزیستانسیلی است که همه ما آدمیان با آن آشناییم.[۱] شاید قصه مرگ مهم‌ترین و ملموس‌ ترین مقوله ای باشد که با آن دست و پنجه نرم می کنیم. هر چند خیلی از مواقع به روی خود نمی آوریم یا غفلتی که در زندگی ما را در چنبره خود احاطه کرده سبب می شود که از آن برهیم و به آن فکر نکنیم؛ اما تلنگرهایی یا از دست دادن عزیزی یا گرفتار شدن در مهلکه ای انسان را به یاد این قصه می اندازد. چندی پیش فیلم«‌ درون طوفان»[۲] را دیدم؛ واقعا ضعف و محدودیت های امحا ناپذیر که در این فیلم به زیبایی به تصویر کشیده شده انسان را به تامل وا می‌دارد؛ در این فیلم گردبادی می‌وزد و نشان می دهد که چگونه قدری دخل و تصرف جدی در طبیعت می تواند دودمانِ ما را به باد بدهد. ماشین ها و هواپیماهایی بود که در این گردباد به هوا پرتاب می شد؛ خانه هایی که پشت سر هم خرد می شدند. البته شما به درستی تصدیق می کنید که این فیلم است، اما فیلمی است که نسبت قابل تاملی با واقعیت دارد و توسعا طبیعت خشن را به ما نشان می دهد. از قصه گردباد که بگذریم، فی المثل سونامی هایی که ده سال پیش خصوصا در آسیای شرقی رخ داد و در آن موج هایی بالغ بر ده-دوازده متر از دریا به سمت ساحل حرکت می کرد و آن هم از آن منظر خانه هایی را در خود فرو بلعید و چنان که می دانیم افراد بسیاری در آن حادثه سونامی کشته شدند. مرادم از تکرار و تذکار این مقولات یادآوری ضعف و محدودیت های امحا ناشدنی انسان است.

سپهری در نامه ای به یکی از دوستان خود در آمریکا می نویسد: «آدم چه دیر می فهمد، من چه دیر فهمیدم که انسان یعنی عجالتا». تعبیر نغز و پر مغز و کوتاهی است. واقعا وقتی نگاه می‌کنیم، زندگی ما عجالی و موقتی[۳] است و هیچ دوام و بقایی ندارد؛ هر چند که ما یا به روی خود نمی آوریم یا به هر حال گرفتاری‌های زندگی و تلاطم ها و زیر و زبر شدن های آن از هر حیث ما را در چنبره خود احاطه می کند، و الا موقتی بودن و عجالی بودن امری نیست که از ذهن آدمیان کیّس و زیرک دور بماند
https://tinyurl.com/y5j6xuzr

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/63993

🍃بیانیه جمعی از فعالان سیاسی‌و مدنی در اعتراض به بازداشت و زندانی شدن مهدی حاجتی

زیتون– جمعی از فعالان سیاسی اجتماعی و حقوق بشری در اعتراض به بازداشت و زندانی شدن مهدی حاجتی عضو شورای شهر شیراز بیانیه‌ای صادر کردند.

به گزارش «زیتون» در این بیانیه آمده است: «با مهدی حاجتی است که درمی‌یابیم چقدر هر روز ادای راستین حقِّ نمایندگی و وکالتِ مردم دشوارتر می‌شود تا آنجا که منتهی‌الیه این راست‌گویی و بی‌مجامله از حقوقِ مردم دفاع همه‌جانبه کردن، حبس و زندان است.»

مهدی حاجتی٬ عضو شورای شهر شیراز٬ ۱۳ خردادماه بازداشت و به زندان منتقل شد.

متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است.

به نام خدا
متهمان سیاسی و عقیدتی در نظام قضایی ایران بی‌پناهترین هستند. آنها با پشتوانه شجاعت و شرافت اخلاقیشان در برابرِ اتهامهای ناروا می‌ایستند و می‌دانند که در این محکمه‌ها نه از هیات منصفه خبری است و نه از”داد-گستری”که عدالت را در مقامِ راستینش پاس دارد.
این، تعدّیِ آشکاری است که به نام قانون می‌شود و سرنوشت تمامی کسانی که به چنین محکمه‌هایی فراخوانده می‌شوند نیز پیشاپیش روشن است؛حبس و زندان. مهدی حاجتی، عضو شجاع و جوان شورای شهر شیراز نیز در زمره همین گروه است که چند روز پیش بدون هیچ احضاریه‌ای به خانه‌اش رفتند و او را راهی زندان کردند.
با مهدی حاجتی است که درمی‌یابیم چقدر هر روز ادای راستین حقِّ نمایندگی و وکالتِ مردم دشوارتر می‌شود تا آنجا که منتهی‌الیه این راست‌گویی و بی‌مجامله از حقوقِ مردم دفاع همه‌جانبه کردن، حبس و زندان است.
مدتی پیش به او تاختند که چرا از حقوقِ دو شهروندِ بهایی دفاع کرده‌است؛ و احتمالاً فراموش کرده ‌بودند که در هر مجمع بین‌المللی یا داخلی، خود نیز این‌گونه ادعا می‌کنند که بهاییان از حقوق شهروندی برخوردارند. سپس پرونده قضایی تشکیل دادند و او را متّهم به تبلیغ علیه نظام، نشر اکاذیب به قصد تشویش اذهان عمومی، و آخرین آنها، عضویت در”گروهک معاند ملّی- مذهبی”کردند.
امّا آیا باید باور کنیم در پسِ تمامیِ این اتهامها نهادهای قدرت و ثروتی وجود ندارند که با تجاری‌سازی و ویرانی بافتهای حیاتیِ شهر‌، هستیِ اجتماعیِ اکثریتِ شهروندان را قربانیِ منافعِ خود می‌کنند؟
حاجتی در مدت کوتاه نمایندگی خود‌، هیچ‌گاه در برابر این ویرانگری و تجاوز سکوت نکرد و گویا چاره این بود که با اتّهامات واهیِ سیاسی‌، شورای شهر شیراز را از این صدای رسا و دلیر تهی گردانند. و اکنون او به یک سال حبس و دو سال اقامت اجباری در طبس محکوم شده‌است.
هر روز شاهد خبر جدیدی از فشار در زندانها و به زندان افکندن صداهای آزاد و عدالت‌طلب به دستور محکمه‌های قضایی هستیم: از مخالفت با درمان رویین عطوفت و نرگس محمدی تا تداوم بازداشت کیوان صمیمی، مرضیه امیری، مسعود کاظمی و … بالاخره آخرین آنها اجرای حکم مهدی حاجتی.
این کارنامه دستگاهی است که هرگز استقلال آن به رسمیت شناخته نشده‌است. با چنین پیشینه و‌کارنامه‌ای شاید که درخواست آزادیِ همه این بیگناهان که جز سخن حق نگفتند و هرگز قدمی فراتر از دفاع از حقوق شهروندان برنداشتند، جز گره بر باد زدن نباشد اما این ما را بازنمی‌دارد که هم‌چنان مصرّانه آزادی همه زندانیان عقیدتی و سیاسی از جمله مهدی حاجتی -که با نقض آشکار اصول قانون اساسی، بویژه اصل ۱۶۸ آن محاکمه و زندانی شده‌اند- و ‌تجدید دادرسی آنان را در دادگاه علنی و با حضور هیات منصفه خواستار نباشیم.
خرداد ۱۳۹۸
هاشم آقاجری – قربان بهزادیان نژاد – مصطفی تاجزاده – محمد توسلی – محمد حسینی نیا- امیر خرم- بهزاد حق‌پناه – خسرو دلیرثانی- محمود دردکشان – علیرضا رجایی – بهمن رضاخانی –- محمد رضایی – احدرضایی -حسین رفیعی – رضا رییسی‌طوسی – عبدالفتاح سلطانی – احسان شریعتی – فیروزه صابر – هاشم صباغیان – محمود عمرانی – غفار فرزدی – ابوالفضل قدیانی – نظام‌الدین قهاری – محمد کیانوش راد – فاطمه گوارایی – محمد محمدی‌اردهالی – سعید مدنی – محمد مقیسه – عبدالله مومنی- علی نیکجو

https://zeitoons.com/64031

قتل و پرستوپرانیِ «دولتِ پنهان» برای حذف مخالفان و رقبا
کمند است آن که وی دارد نه گیسو

زیتون ـ مهسا محمدی: «گیسوی یار» بارها و بارها از سوی شاعران زبردست ایرانی به «کمند» تشبیه شده ، اما در عالم حکمرانی و رقابت‌‌های کثیف برای حذف رقیب، این تشبیه شکل واقعی به خود گرفته و سیاستمداران متعددی به این کمند گرفتار آمده‌اند.

پرونده‌سازی، طراحی و اجرای سناریوهایی برای اعمال فشار مستقیم یا غیرمستقیم و در نهایت بازداشت و به زندان کشاندن افراد از تاکتیک‌های نهادهای موازی در رسیدن به اهدافشان است. سناریوهایی که، اغلب در قوه قضاییه هم خریدار دارد و بر مبنای آن حکم صادر می‌شود.

اما،چنانچه از شواهد برمی‌آید، اطلاعات سپاه در مواردی که نتوانند به روش نیروهای «خودسر» دهه ۶۰ و ۷۰ با حذف فیزیکی «مورد» را از سر راه بردارد، به روش‌های نرم‌تر و هوشمندانه‌تری متوسل می‌شوند. حذف فیزیکی افراد، برای این نهاد موازی اطلاعاتی، که حالا تا حدی سر و شکل قانونی به خود گرفته، به مراتب سخت‌تر از قبل شده و دست آنان لااقل به اندازه اسلافشان باز نیست. بجز در موارد معدودی مانند حذف نیروهای فعال بهایی در شهرستان‌ها در قالب قتل‌هایی مشکوک و غیرقابل پیگیری. مانند قتل عطاالله رضوانی در بندرعباس در پاییز ۹۲.

حذف فیزیکی افراد، برای این نهاد موازی اطلاعاتی، که حالا تا حدی سر و شکل قانونی به خود گرفته، به مراتب سخت‌تر از قبل شده و دست آنان لااقل به اندازه اسلافشان باز نیست.

حال «کار اطلاعاتی» در این نهادها تا جای ممکن با جمع‌آوری اطلاعات از زندگی شخصی افراد صورت می‌گیرد و در صورتی که مورد دندان‌گیری دراین حوزه یافت نشود از روش‌های جایگزین استفاده می‌کنند و یا به اصطلاح به سراغ «جیب » و «زیپ» این افراد یا نزدیکانشان رفته و تله‌هایی در این مسیر می‌نهند.

نمونه روشن آن یکی از پروژه‌های دستگاه امنیتی است که این روزها به پروژه «پرستو»ها (استفاده از جذابیت‌های جنسی زنان و مردان برای اهداف امنیتی) معروف شده است. این تاکتیک بیشتر در مورد افراد شاخص سیاسی از جناح رقیب ( در اینجا اصلاح‌طلبان و کارگزاران) یا کسانی که از یک جایگاه دولتی یا حاکمیتی در کار این نهادها اختلال ایجاد کنند به کار گرفته می‌شود. نتیجه این سناریوها اتهاماتی مانند فساد اخلاقی و اقتصادی است که در صورت اصرار فرد مذکور بر سرکشی و ایجاد دردسر حتما دامنش را خواهد گرفت.
https://tinyurl.com/yyyw9dju

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64038

پس‌لرزه‌های یک قتل
«اصلاح‌طلبان» علیه اصلاحات

زیتون ـ یلدا امیری: پرونده جنایی محمدعلی نجفی، شهردار سابق تهران به اختلافاتی سیاسی میان سران احزاب مختلف اصلاح طلب منجر شده، اختلافاتی که از جلسه‌های خصوصی و گعده‌ها پا را فراتر گذاشته و به رسانه‌های عمومی رسیده است.

غلامحسین کرباسچی، دبیر کل حزب کارگزاران از اولین ساعاتی که نجفی خود را به پلیس معرفی کرد، در شیپور حمله به هم‌حزبی سابق و حزب اتحاد خود دمید و در توییتی انتخاب نجفی به عنوان شهردار تهران را اشتباه دانست و نوشت: «ماهیت تاسفبار حادثه قتل میترا استاد هر چه باشد نمی توان مسئولیت کسانی را که دو سال قبل علیرغم اصرار و تذکر برخی دلسوزان و مراکز مسئول، این چاه ویل را برای اصلاحات و نجفی حفر کردند، نادیده گرفت.»
@zeitoons
البته کرباسچی به همین توییت بسنده نکرد با روزنامه اعتماد مصاحبه کرد و در روزنامه‌ سازندگی سرمقاله نوشت و مضمون غالب صحبت‌های او اصرار بخشی از اصلاح‌طلبان (حزب اتحاد)برای قبول مسئولیت از سوی او علیرغم مخالفت برخی نهادهای امنیتی و مشکلات شخصی نجفی بود.

کرباسچی در تازه‌ترین اظهار نظر خود روز یکشنبه ۱۹ خرداد در مصاحبه ای با خبرگزاری ایلنا و در واکنش به یاداشتی در یکی از سایت‌ها که علیه حسین مرعشی منتشر شده و او را به علت اصرار برای شهردار شدنش در موضوع نجفی مقصر دانسته، گفت: «فکر نمی‌کنم آقای مرعشی در این مساله نقش تعیین‌کننده داشته. در انتخاب نجفی بیشتر دولتی‌ها و اعضای شورای شهر نقش داشتند.»

تقریبا تمامی اعضای شورای شهر تهران که کرباسچی به آنها اشاره می کند، کسانی هستند که از طریق لیست امید وارد شورا شدند و حاصل رایزنی های شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاح طلبان هستند. در واقع کرباسچی با سخنان خود عملکرد ائتلاف اصلاح‌طلبان را زیر سوال برد.
@zeitoons
یادداشت صریح و تند میردامادی

سخنان کرباسچی واکنش‌های زیادی در میان فعالان اصلاح‌طلب داشت. یکی از اولین و شدیدترین واکنش‌ها از سوی حمیدرضا جلائی‌پور، عضو شورای مرکزی حزب اتحاد، بود. او در یادداشتی در روزنامه اعتماد آنلاین نوشت که «از ذکر و نشر این سخنان کذب توسط آقای کرباسچی برخلاف اخلاق سیاسی عمیقا متاسف» است.
https://tinyurl.com/y4bwr2l8

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64067

خیابان به مثابه قلب سیاست
سعید رضوی فقیه، جواد سلیمانی

چندیست که در مباحثات سیاسی میان نظریه‌پردازان اصلاح‌طلب و برخی از منتقدان ایشان، موضوع «خیابان» به عنوان یک گزینۀ راهبردی برای پیشبرد اصلاحات و نیل به تغییرات در ساختار سیاسی ایران مورد بحث وجدل قرار می‌گیرد. دوستان اصلاح‌طلب که به حق بر اهمیت راهبردی صندوقهای رای برای نهادینه‌سازی سنتهای دموکراتیک و ایجاد تغییرات آرام، تدریجی و مسالمت‌آمیز تاکید می‌ورزند متاسفانه به ناحق گزینۀ خیابان را با آراستن به اوصافی نظیر رادیکالیسم کور و خشونت‌زایی در برابر صندوق رای قرار داده و آن را نفی می‌کنند. غافل از این که:

اولا خیابان لزوما محل منازعات خشونت‌آمیز نیست بلکه می‌تواند محل مناظرات مسالمت‌آمیز سیاسی و بنابرین مبدا رشد و ارتقای فرهنگ و سنتهای دموکراتیک و در نتیجه منشا آرامش، امنیت و پایداری سیاسی و اجتماعی باشد.
@zeitoons
ثانیا صندوق رای و انتخابات خود بخود و فی نفسه دموکراسی‌زا نبوده و حتی در دموکراسیهای تثبیت شده اگر متکی به جنبشهای بالفعل و بالقوۀ اجتماعی و سیاسی نباشد به سادگی در معرض دستبرد و سوء استفاده قرار خواهد گرفت. به سخن دیگر نه آداب و رسوم شکلی انتخابات بلکه کیفیت رقابتها و تنوع نامزدها، احزاب و گروه­های رقیب از یک سو و آرای درون صندوقها و کمیت و کیفیت مشارکت مردم در انتخابات از سوی دیگر، ضامن دموکراسی و بیان ارادۀ قاهرۀ مردم است و این آرا نیز ناشی از آداب فرمال انتخاباتی نیست بلکه برآمده از جنبشهای خیابانی بالقوه و بالفعلیست که یا در موسم رقابتهای انتخاباتی در قالب کارزار رقیبان برای تعیین مدیریت کلان ظهور می‌کند و یا در قالب جنبش‌های گسترده و طولانی مدت برای ایجاد تغییر در ساختارها.

نوشتار زیر رویکرد «خیابان‌هراسانه» و «یکسره انتخابات­محور» این دسته از اصلاح‌طلبان را در چند محور به نقد می‌کشد با این توضیح و تاکیدِ شاید آشکار و غیر ضروری که نگارندگان به جدّ معتقد به مشی اصلاح‌طلبانه در ایجاد تغییرات ساختاری سیاسی به سوی تحکیم دموکراسی‌اند و با خشونت، شتابزدگی و ماجراجویی در جنبشهای خیابانی مخالفند؛ همچنین با اثبات خیابان، صندوق رای را نفی نمی‌کنند بلکه جنبش خیابانی را بخش تفکیک ناپذیر دموکراسی و انتخابات دموکراتیک می‌انگارند.
https://tinyurl.com/yyllmrtg

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64084