«آزادی‌های مشروع» مهم‌تر است یا انتخابات؟
خالد توکلی
تردیدی نیست انتخابات مجلس برای جناح‌های سیاسی فعال در ایران از اهمیت بسیاری برخوردار است. بسیاری از تحلیل‌گران سیاسی از جمله بخش مهمی از اصلاح‌طلبان بر این باورند در وضعیت فعلی، مردم بنابه دعوت اصلاح‌طلبان، حاضر به مشارکت در انتخابات نخواهند شد. به همین دلیل بخشی از اصلاح‌طلبان پیشنهاد می‌کنند برای جلب مجدد اعتماد مردم باید عطای انتخابات را به لقایش بخشید و نباید در انتخاباتی که نظارت استصوابی و رد صلاحیت‌های گسترده وجود دارد، شرکت کرد. در مقابل عده‌ای همچنان بر حضور در انتخابات و امیدواری به رأی سلبی مردم تأکید دارند.
تاج‌زاده جزو کسانی است که معتقد است اگر انتخابات آزاد برگزار نشود، بهتر است اصلاح‌طلبان بیش از این هزینه نپردازند و در انتخابات شرکت نکنند. تردیدی نیست ایشان یکی از باصلاحیت‌ترین کسانی است که می‌تواند انتخابات را آسیب‌شناسی کند، اگرچه مانند بخش عمده‌ای از تحلیل‌گران صرفاً داده‌های خود را از مرکز می‌گیرد و آن را مبنای تحلیل قرار می‌دهد. از نظر وی «صلاحیت هر نامزد پاکدست و مدافع سه اصل زیر باید تایید شود:
۱. حاکمیت قانون و مخالف هر نوع توسل به خشونت
۲. حق تعیین سرنوشت ایران توسط خود ایرانیان (نه واشنگتن و لندن، یا پکن و مسکو)
۳. استمرار یکپارچگی ملی و مخالف هر نوع واگرایی و تجزیه‌طلبی»
این شرایطی که تاج‌زاده بر آن تأکید کرده، بیش از آن که زمینه را برای برگزاری انتخابات آزاد فراهم آورد دربرگیرنده نوعی نظارت است که ممکن است از استصواب نیز گذر کند و حتی به تفتیش عقاید منجر شود. در میان اصول فوق، تنها «حاکمیت قانون» شفاف و عینی است؛ دیگر موارد آن شبهه‌برانگیز، مبهم و حتی در تعارض با اصل حاکمیت قانون است. قبل از هر چیز باید گفت «پاکدست»ی نیز خود یک اصل به شمار می‌آید.
https://tinyurl.com/y5pcgcc7
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64591
خالد توکلی
تردیدی نیست انتخابات مجلس برای جناح‌های سیاسی فعال در ایران از اهمیت بسیاری برخوردار است. بسیاری از تحلیل‌گران سیاسی از جمله بخش مهمی از اصلاح‌طلبان بر این باورند در وضعیت فعلی، مردم بنابه دعوت اصلاح‌طلبان، حاضر به مشارکت در انتخابات نخواهند شد. به همین دلیل بخشی از اصلاح‌طلبان پیشنهاد می‌کنند برای جلب مجدد اعتماد مردم باید عطای انتخابات را به لقایش بخشید و نباید در انتخاباتی که نظارت استصوابی و رد صلاحیت‌های گسترده وجود دارد، شرکت کرد. در مقابل عده‌ای همچنان بر حضور در انتخابات و امیدواری به رأی سلبی مردم تأکید دارند.
تاج‌زاده جزو کسانی است که معتقد است اگر انتخابات آزاد برگزار نشود، بهتر است اصلاح‌طلبان بیش از این هزینه نپردازند و در انتخابات شرکت نکنند. تردیدی نیست ایشان یکی از باصلاحیت‌ترین کسانی است که می‌تواند انتخابات را آسیب‌شناسی کند، اگرچه مانند بخش عمده‌ای از تحلیل‌گران صرفاً داده‌های خود را از مرکز می‌گیرد و آن را مبنای تحلیل قرار می‌دهد. از نظر وی «صلاحیت هر نامزد پاکدست و مدافع سه اصل زیر باید تایید شود:
۱. حاکمیت قانون و مخالف هر نوع توسل به خشونت
۲. حق تعیین سرنوشت ایران توسط خود ایرانیان (نه واشنگتن و لندن، یا پکن و مسکو)
۳. استمرار یکپارچگی ملی و مخالف هر نوع واگرایی و تجزیه‌طلبی»
این شرایطی که تاج‌زاده بر آن تأکید کرده، بیش از آن که زمینه را برای برگزاری انتخابات آزاد فراهم آورد دربرگیرنده نوعی نظارت است که ممکن است از استصواب نیز گذر کند و حتی به تفتیش عقاید منجر شود. در میان اصول فوق، تنها «حاکمیت قانون» شفاف و عینی است؛ دیگر موارد آن شبهه‌برانگیز، مبهم و حتی در تعارض با اصل حاکمیت قانون است. قبل از هر چیز باید گفت «پاکدست»ی نیز خود یک اصل به شمار می‌آید.
https://tinyurl.com/y5pcgcc7
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64591
چه کسی می‌خواست آیت‌الله خامنه‌ای را بکشد
«برکات» و زحمات یک ترور
زیتون ـ مهسا محمدی: بعد از گذشت نزدیک به ۴ دهه از ترور ناموفق رهبر فعلی جمهوری اسلامی همچنان این سوال برقرار است که چه گروهی و یا حتی دقیقا چه کسی قصد کشتن او را کرده بود.
در رابطه با این ترور مشخصا ۳ نفر اعدام شدند که دو تن از آنان مستقیما مسئولیت انجام آن را به عهده گرفته بودند.
شاید بتوان گفت که بخشی از ابهام موجود در این پرونده نه ابهام ناشی از کمبود اطلاعات که به نوعی ابهام‌افکنی سیاسی است.
در روایت رسمی جمهوری اسلامی که در سال‌های بعد از دهه پرتنش ۶۰ ساخته و پرداخته شد هم خوانش یکدستی از این اتفاق وجود ندارد و همزمان از سازمان مجاهدین خلق و گروه کوچک و گمنامی با نام «رهروان فرقان » به عنوان مسئولان این اتفاق ذکر می‌شود.
ایرج مصداقی عضو جدا شده سازمان مجاهدین خلق اما روایتی که این سازمان را مسئول این اتفاق دانسته بی‌اعتبار می‌داند و روایت دیگری از زبان «هم‌بند» فرقانی‌اش به عنوان مسئول این بمب‌گذاری دارد.
۶ تیر ۱۳۶۰
«مغز و زبان من کار خواهد کرد یا نه؟» این سوالی است که آیت‌الله خامنه‌ای می‌گوید در اولین دقایق هشیاری خود بعد از ترور به زبان آورده است.
هادی منافی، وزیر بهداری وقت و پزشک معالج آیت‌الله خامنه‌ای هم بعدها به نقل از وی گفت: «همیشه به من می‌گفت که من نمی‌دانم چرا زنده ماندم؟ فکر می‌کنم خدا یک ماموریتی برای من در نظر گرفته که مرا زنده نگه داشت.» به نظر می‌رسد که این سوال و نقل قول نظر به ماموریتی داشت ۸ سال بعد از این بمب‌گذاری عینیت یافت.
https://tinyurl.com/y6gt3rjl
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64626
«برکات» و زحمات یک ترور
زیتون ـ مهسا محمدی: بعد از گذشت نزدیک به ۴ دهه از ترور ناموفق رهبر فعلی جمهوری اسلامی همچنان این سوال برقرار است که چه گروهی و یا حتی دقیقا چه کسی قصد کشتن او را کرده بود.
در رابطه با این ترور مشخصا ۳ نفر اعدام شدند که دو تن از آنان مستقیما مسئولیت انجام آن را به عهده گرفته بودند.
شاید بتوان گفت که بخشی از ابهام موجود در این پرونده نه ابهام ناشی از کمبود اطلاعات که به نوعی ابهام‌افکنی سیاسی است.
در روایت رسمی جمهوری اسلامی که در سال‌های بعد از دهه پرتنش ۶۰ ساخته و پرداخته شد هم خوانش یکدستی از این اتفاق وجود ندارد و همزمان از سازمان مجاهدین خلق و گروه کوچک و گمنامی با نام «رهروان فرقان » به عنوان مسئولان این اتفاق ذکر می‌شود.
ایرج مصداقی عضو جدا شده سازمان مجاهدین خلق اما روایتی که این سازمان را مسئول این اتفاق دانسته بی‌اعتبار می‌داند و روایت دیگری از زبان «هم‌بند» فرقانی‌اش به عنوان مسئول این بمب‌گذاری دارد.
۶ تیر ۱۳۶۰
«مغز و زبان من کار خواهد کرد یا نه؟» این سوالی است که آیت‌الله خامنه‌ای می‌گوید در اولین دقایق هشیاری خود بعد از ترور به زبان آورده است.
هادی منافی، وزیر بهداری وقت و پزشک معالج آیت‌الله خامنه‌ای هم بعدها به نقل از وی گفت: «همیشه به من می‌گفت که من نمی‌دانم چرا زنده ماندم؟ فکر می‌کنم خدا یک ماموریتی برای من در نظر گرفته که مرا زنده نگه داشت.» به نظر می‌رسد که این سوال و نقل قول نظر به ماموریتی داشت ۸ سال بعد از این بمب‌گذاری عینیت یافت.
https://tinyurl.com/y6gt3rjl
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64626
وقتی دولت رسما ضامن مفسدان اقتصادی می‌شود
کمکِ ۳۶ هزارمیلیاردی به موسسات مالی غیر مجاز
زیتون ـ یلدا امیری: فساد مالی به یکی از مشکلات مزمن سیاسی و اقتصادی در ایران تبدیل شده است، معضلی که مانند هشت پایی بزرگ بر تمامی بخش‌های کشور سایه انداخته است و هر روز اخباری جدید از فسادهای کلان منتشر می‌شود. از گم شدن دکل نفتی و اسکله‌های غیرقانونی تا تصاحب زمین‌های جنگلی و موسسه‌های مالی غیرمجاز، در نهایت نیز اغلب متهمین یا از کشور خارج می‌شوند و یا نام و وابستگی آنها به نهادها هرگز روشن نمی‌شود و خسارتی بزرگ بر روی دست دولت و مردم ایران باقی می‌ماند.
روز دوشنبه ۳ تیر محمدباقر نوبخت، رئیس سازمان برنامه و بودجه، در مراسم امضای تفاهم‌نامه تامین سه هزار میلیارد تومان منابع مالی برای بازسازی و نوسازی مناطق سیل زده، گفت: موسسه‌های مالی غیرمجاز ۳۶ هزار میلیارد تومان به دولت خسارت زدند، زیرا دولت ناچار شد برای جبران تعهدات و خساراتی که وارد کردند این مبالغ را پرداخت کند.
@zeitoons
سخنان نوبخت با واکنش عباس آخوندی وزیر پیشین راه و شهرسازی مواجه شد. آخوندی در توییتر خود نوشت: آقای نوبخت خاطرتان هست که در این باره در جلسه دولت با آقای رئیس جمهور بحث کردم که دولت ضامن نیست. و این تعهد بی وجه است. البته فشار برخی نمایندگان مجلس را هم به خاطر دارم. همان روزها آقای خاتمی امام جمعه موقت تهران هم مطلبی گفت که پاسخ او را هم دادم. کاش این زخم را باز نمی کردید.
آخوندی در تاریخ ۲۸ مهرماه ۱۳۹۷ با انتشار نامه ای که تقریبا رنگ و بوی اعتراض به سیاست های دولت داشت، به‌طور رسمی از وزارت راه و شهرسازی استعفا داد.
https://tinyurl.com/y284unf7
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64635
کمکِ ۳۶ هزارمیلیاردی به موسسات مالی غیر مجاز
زیتون ـ یلدا امیری: فساد مالی به یکی از مشکلات مزمن سیاسی و اقتصادی در ایران تبدیل شده است، معضلی که مانند هشت پایی بزرگ بر تمامی بخش‌های کشور سایه انداخته است و هر روز اخباری جدید از فسادهای کلان منتشر می‌شود. از گم شدن دکل نفتی و اسکله‌های غیرقانونی تا تصاحب زمین‌های جنگلی و موسسه‌های مالی غیرمجاز، در نهایت نیز اغلب متهمین یا از کشور خارج می‌شوند و یا نام و وابستگی آنها به نهادها هرگز روشن نمی‌شود و خسارتی بزرگ بر روی دست دولت و مردم ایران باقی می‌ماند.
روز دوشنبه ۳ تیر محمدباقر نوبخت، رئیس سازمان برنامه و بودجه، در مراسم امضای تفاهم‌نامه تامین سه هزار میلیارد تومان منابع مالی برای بازسازی و نوسازی مناطق سیل زده، گفت: موسسه‌های مالی غیرمجاز ۳۶ هزار میلیارد تومان به دولت خسارت زدند، زیرا دولت ناچار شد برای جبران تعهدات و خساراتی که وارد کردند این مبالغ را پرداخت کند.
@zeitoons
سخنان نوبخت با واکنش عباس آخوندی وزیر پیشین راه و شهرسازی مواجه شد. آخوندی در توییتر خود نوشت: آقای نوبخت خاطرتان هست که در این باره در جلسه دولت با آقای رئیس جمهور بحث کردم که دولت ضامن نیست. و این تعهد بی وجه است. البته فشار برخی نمایندگان مجلس را هم به خاطر دارم. همان روزها آقای خاتمی امام جمعه موقت تهران هم مطلبی گفت که پاسخ او را هم دادم. کاش این زخم را باز نمی کردید.
آخوندی در تاریخ ۲۸ مهرماه ۱۳۹۷ با انتشار نامه ای که تقریبا رنگ و بوی اعتراض به سیاست های دولت داشت، به‌طور رسمی از وزارت راه و شهرسازی استعفا داد.
https://tinyurl.com/y284unf7
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64635
توئیت‌توئیت بَنگ‌بَنگ
سعید رضوی فقیه، جواد سلیمانی
سال‌ها پیش آقای سعید حجاریان در واکنش به طرح «رفراندوم مجازی» و راه اندازی سایت «شصت میلیون دات کام»، این نوع شبه مبارزات را به طعنه «کلیک کلیک بنگ بنگ» توصیف کرد (با اقتباس از عنوان داستان «چیتی چیتی بنگ بنگ» اثر یان فلمینگ). با نگاهی به پس‌زمینۀ مبارزات مسلحانه در سال‌های پیش از انقلاب، این تعبیرِکاملا گویا به هیچ توضیح اضافه‌ای نیاز نداشت. جایگزینی «شلیک»های پرخطر فدائیان و مجاهدین خلق یا هیئت‌های موتلفه و حزب ملل اسلامی در دهه‌های چهل و پنجاه شمسی با «کلیک»های بی‌خطر کاربران اینترنت از پشت دستگاه رایانه در دهه‌های هشتاد و نود شمسی، طنز جدی و حتی تلخی بود که در تعبیر کوتاه و گویای آقای حجاریان بازنمایی شد و ناتوانی اپوزیسیونِ متوهم و خواهان تغییرات کهکشانی و ماکرو را از ایجاد تغییرات ذره‌ای و میکرو با زبانی صریح و لحنی گزنده به رخ می‌کشید. در این تصویر کمدی-تراژیک فاصلۀ وحشتناک میان خواسته‌ها با توانسته‌ها، حرف با عمل و سود مورد نظر با هزینۀ قابل پرداخت به وضوح آشکار می‌شد.
این طنز اما آنجا تلختر می‌شود که ببینیم یک دهه و نیم پس از طعنۀ آقای حجاریان به سیاست‌ورزی و سیاست‌ورزان رایانه‌ای، بسیاری از دوستان یا مریدان نزدیک خود ایشان (که غالبا کنشگران سیاسی نامدار و اصلاح‌طلبان برجسته‌ای بوده‌اند و هستند) در همین تله گرفتار آمده و مبارزۀ سیاسی به قصد اعمال اصلاحات و ایجاد تغییرات عینی و تاثیرگذار در ساختار سیاسی کشور را به حضور شبح‌وار در فضای مجازی فروکاسته‌اند و جز «توئیت توئیت بنگ بنگ» مشغولیت دیگری ندارند.
https://tinyurl.com/y6s532b2
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64644
سعید رضوی فقیه، جواد سلیمانی
سال‌ها پیش آقای سعید حجاریان در واکنش به طرح «رفراندوم مجازی» و راه اندازی سایت «شصت میلیون دات کام»، این نوع شبه مبارزات را به طعنه «کلیک کلیک بنگ بنگ» توصیف کرد (با اقتباس از عنوان داستان «چیتی چیتی بنگ بنگ» اثر یان فلمینگ). با نگاهی به پس‌زمینۀ مبارزات مسلحانه در سال‌های پیش از انقلاب، این تعبیرِکاملا گویا به هیچ توضیح اضافه‌ای نیاز نداشت. جایگزینی «شلیک»های پرخطر فدائیان و مجاهدین خلق یا هیئت‌های موتلفه و حزب ملل اسلامی در دهه‌های چهل و پنجاه شمسی با «کلیک»های بی‌خطر کاربران اینترنت از پشت دستگاه رایانه در دهه‌های هشتاد و نود شمسی، طنز جدی و حتی تلخی بود که در تعبیر کوتاه و گویای آقای حجاریان بازنمایی شد و ناتوانی اپوزیسیونِ متوهم و خواهان تغییرات کهکشانی و ماکرو را از ایجاد تغییرات ذره‌ای و میکرو با زبانی صریح و لحنی گزنده به رخ می‌کشید. در این تصویر کمدی-تراژیک فاصلۀ وحشتناک میان خواسته‌ها با توانسته‌ها، حرف با عمل و سود مورد نظر با هزینۀ قابل پرداخت به وضوح آشکار می‌شد.
این طنز اما آنجا تلختر می‌شود که ببینیم یک دهه و نیم پس از طعنۀ آقای حجاریان به سیاست‌ورزی و سیاست‌ورزان رایانه‌ای، بسیاری از دوستان یا مریدان نزدیک خود ایشان (که غالبا کنشگران سیاسی نامدار و اصلاح‌طلبان برجسته‌ای بوده‌اند و هستند) در همین تله گرفتار آمده و مبارزۀ سیاسی به قصد اعمال اصلاحات و ایجاد تغییرات عینی و تاثیرگذار در ساختار سیاسی کشور را به حضور شبح‌وار در فضای مجازی فروکاسته‌اند و جز «توئیت توئیت بنگ بنگ» مشغولیت دیگری ندارند.
https://tinyurl.com/y6s532b2
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64644
چالش‌های تاریخ‌نگاری دین
حسن یوسفی اشکوری
درآمد
اول بگویم که من هم از گذشته‌ها (حتی از دوران نوجوانی) به تاریخ و موضوعات تاریخی علاقه‌مند بوده ام و هم بعدها به طور متمرکز روی تاریخ اسلام کار کرده و چند سالی نیز در دانشگاه تاریخ اسلام تدریس کرده و مقالات متعددی در دایره المعارف بزرگ اسلامی و دایره المعارف تشیع نوشته ام که الان در مجلدات مختلف این مجموعه ها موجودند.
در پانزده سال اخیر نیز با تمرکز بیشتر روی تاریخ ایرانِ پیش از اسلام و بعد قرن نخست هجرت کار کرده و هنوز هم ادامه دارد. فرازهایی از این تحقیق و نگارش با عنوان «جستارهایی در تاریخ هفتاد سال نخست اسلام»، ابتدا در وب سایت زیتون منتشر شده و بعد در دو جلد جداگانه انتشار یافته و در «آمازون» قابل دسترسی اند.
اما امروز می خواهم در جمع فرهیختگان این جمع تحت عنوان «چالش های تاریخ نگاری دین» نکاتی را عرض کنم و در واقع دغدغه های روزمره ام را با شما به اشتراک بگذارم و احیانا از نقطه نظرهایتان استفاده کنم.
بنیاد محوری چالش تاریخ نگاری دین
بنیاد محوری چالش مورد نظر در یک تقریر اجمالی این است: تاریخ به مثابه یک علم (هرچند ظنی ترین علم) صرفا به تحقیق کافی و روشمند و تعادل و تراجیح معقول و تحلیل داده های متعارف و مدلل متکی و مستند است ولی دین (با توجه به دعاوی دینداران به طور خاص در دین اسلام و مسلمانان)، اساسا بر وحی و پیام الهی و مفروضات خاص فراعلمی تکیه دارد و در واقع مشروعیت و حقانیت خود را از آسمان می گیرد. چنین نیز می توان گفت: علم متکی به هیچ امر پیشینی نیست و نباید باشد ولی دین و دینداری به برخی امور پیشینی و قطعی و خلل ناپذیر متکی است. می دانم که در علم نیز مفروضات متافزیکی یا برخی بدیهیات اثرگذارند ولی این را نیز می دانیم که نوع امور فرضی ایمان مذهبی رایج با مفروضات پیشاعلمی در علوم مختلف کاملا متفاوت اند و از دو جنس متمایز و در دو حوزه مختلف قرار دارند.
این نیز گفتنی است که می دانم دین شناخت ما مبتنی است بر تفاسیر بی پایان از متون و منابع دینی و از این رو از یک دین نمی توان سخن گفت ولی اکنون و در این مقام، مراد از «دین» و یا مبانی و الزامات آن، همان دین شناخت عموم مسلمانان و به ویژه عالمان دینی در تمام فرقه های اسلامی است.
@zeitoons
جمع ایمان و علم تاریخ؛ امکان یا امتناع؟!
حال پرسش این است که آیا می توان همزمان هم مؤمن بود و هم عالم علم تاریخ و همزمان به مبانی هر دو و نیز به لوازم و پیامدهای هر دو حوزه ملتزم بود؟ آیا می توان «مؤمنِ مورخ» و یا «مورخِ مؤمن» بود و مثلا تاریخ اسلام آغازین و به ویژه سیره نبوی و یا در تشیع امامی سیره «ائمه اطهار» نوشت؟ به طور مشخص باید پرسید که اگر تحقیق علمی بر اساس اسناد و داده های مسلم تاریخی، در مواردی با مبانی مفروض ایمانی در تعارض غیر قابل رفع قرار گرفت، چه باید کرد؟ مورخِ مؤمن چه باید بکند و چه می تواند بکند؟ به علم و تحقیق خود وفادار باشد یا به دین و ایمان خاص مذهبی اش ملتزم بماند؟ این مشکل در موضوعاتی چون عرف و شرع و یا عقل و وحی و یا علم و دین نیز مطرح است. مرحوم مهندس بازرگان، که نماد دینِ علمی و یا بهتر است گفته شود نماد آشتی دین و علم در زمان ماست، پاسخ می دهد که در نهایت به سود دین یعنی گزاره های مسلم و مستند دینی کنار خواهد آمد. بیفزایم که من نه به دین علمی باور دارم و نه علم دینی (در شماره نخست مجله آزادی اندیشه در این باب به تفصیل نوشته ام)
https://tinyurl.com/yylgm6tq
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64638
حسن یوسفی اشکوری
درآمد
اول بگویم که من هم از گذشته‌ها (حتی از دوران نوجوانی) به تاریخ و موضوعات تاریخی علاقه‌مند بوده ام و هم بعدها به طور متمرکز روی تاریخ اسلام کار کرده و چند سالی نیز در دانشگاه تاریخ اسلام تدریس کرده و مقالات متعددی در دایره المعارف بزرگ اسلامی و دایره المعارف تشیع نوشته ام که الان در مجلدات مختلف این مجموعه ها موجودند.
در پانزده سال اخیر نیز با تمرکز بیشتر روی تاریخ ایرانِ پیش از اسلام و بعد قرن نخست هجرت کار کرده و هنوز هم ادامه دارد. فرازهایی از این تحقیق و نگارش با عنوان «جستارهایی در تاریخ هفتاد سال نخست اسلام»، ابتدا در وب سایت زیتون منتشر شده و بعد در دو جلد جداگانه انتشار یافته و در «آمازون» قابل دسترسی اند.
اما امروز می خواهم در جمع فرهیختگان این جمع تحت عنوان «چالش های تاریخ نگاری دین» نکاتی را عرض کنم و در واقع دغدغه های روزمره ام را با شما به اشتراک بگذارم و احیانا از نقطه نظرهایتان استفاده کنم.
بنیاد محوری چالش تاریخ نگاری دین
بنیاد محوری چالش مورد نظر در یک تقریر اجمالی این است: تاریخ به مثابه یک علم (هرچند ظنی ترین علم) صرفا به تحقیق کافی و روشمند و تعادل و تراجیح معقول و تحلیل داده های متعارف و مدلل متکی و مستند است ولی دین (با توجه به دعاوی دینداران به طور خاص در دین اسلام و مسلمانان)، اساسا بر وحی و پیام الهی و مفروضات خاص فراعلمی تکیه دارد و در واقع مشروعیت و حقانیت خود را از آسمان می گیرد. چنین نیز می توان گفت: علم متکی به هیچ امر پیشینی نیست و نباید باشد ولی دین و دینداری به برخی امور پیشینی و قطعی و خلل ناپذیر متکی است. می دانم که در علم نیز مفروضات متافزیکی یا برخی بدیهیات اثرگذارند ولی این را نیز می دانیم که نوع امور فرضی ایمان مذهبی رایج با مفروضات پیشاعلمی در علوم مختلف کاملا متفاوت اند و از دو جنس متمایز و در دو حوزه مختلف قرار دارند.
این نیز گفتنی است که می دانم دین شناخت ما مبتنی است بر تفاسیر بی پایان از متون و منابع دینی و از این رو از یک دین نمی توان سخن گفت ولی اکنون و در این مقام، مراد از «دین» و یا مبانی و الزامات آن، همان دین شناخت عموم مسلمانان و به ویژه عالمان دینی در تمام فرقه های اسلامی است.
@zeitoons
جمع ایمان و علم تاریخ؛ امکان یا امتناع؟!
حال پرسش این است که آیا می توان همزمان هم مؤمن بود و هم عالم علم تاریخ و همزمان به مبانی هر دو و نیز به لوازم و پیامدهای هر دو حوزه ملتزم بود؟ آیا می توان «مؤمنِ مورخ» و یا «مورخِ مؤمن» بود و مثلا تاریخ اسلام آغازین و به ویژه سیره نبوی و یا در تشیع امامی سیره «ائمه اطهار» نوشت؟ به طور مشخص باید پرسید که اگر تحقیق علمی بر اساس اسناد و داده های مسلم تاریخی، در مواردی با مبانی مفروض ایمانی در تعارض غیر قابل رفع قرار گرفت، چه باید کرد؟ مورخِ مؤمن چه باید بکند و چه می تواند بکند؟ به علم و تحقیق خود وفادار باشد یا به دین و ایمان خاص مذهبی اش ملتزم بماند؟ این مشکل در موضوعاتی چون عرف و شرع و یا عقل و وحی و یا علم و دین نیز مطرح است. مرحوم مهندس بازرگان، که نماد دینِ علمی و یا بهتر است گفته شود نماد آشتی دین و علم در زمان ماست، پاسخ می دهد که در نهایت به سود دین یعنی گزاره های مسلم و مستند دینی کنار خواهد آمد. بیفزایم که من نه به دین علمی باور دارم و نه علم دینی (در شماره نخست مجله آزادی اندیشه در این باب به تفصیل نوشته ام)
https://tinyurl.com/yylgm6tq
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64638
مافیای نفت در جستجوی کمربند زنگنه
آیا پای پرستویی دیگر در میان است؟
زیتون ـ محمدرضا سرداری: «زبان گویا، جیب بسته و کمربندی محکم دارم.» توصیفی بود که بیژن نامدار زنگنه وزیر نفت در حین گفت و گویی درباره فساد در وزارت نفت و ماجرای دستگاه کارت خوان در دفترش مطرح کرد.
این سخن که چندی پس از ماجرای به قتل رسیدن میترا استاد بیان شد، شاید کنایه‌ای به سرنوشت نجفی همکار سابقش بود که مدعی شد در دام پرستویی گرفتار شده، بود. اما آیا کمربند مدیران زیردست بیژن زنگنه نیز به محکمی شیخ الوزرا است؟ این پرسش دست کم ادعایی است که دو نماینده عضو جبهه پایداری در مجلس کوشیده‌اند تا زیر سئوال ببرند.
لانه پرستو یا لانه جاسوسی
چندی پیش حسینعلی حاجی دلیگانی نماینده شاهین‌شهر در مجلس گفت نهادهای امنیتی یک باند را دستگیر کردند که میان تعدادی از مدیران وزارت نفت نفوذ کرده‌اند. به گفته وی در رأس این باند خانمی قرار دارد که با نفوذ بین ۱۶ نفر از پرسنل مهم و تاثیرگذار وزارت نفت توانسته تصمیمات مهمی را در وزارت نفت مسکوت بگذارد و ضربه کاری در این جنگ اقتصادی به کشور وارد کند. همچنین ابوالفضل ابوترایی نماینده نجف‌آباد نیز گفته این خانم تبعه ایران و نفوذی بوده است که با ۱۶ مدیر وزارت نفت در ارتباط بوده و قصد تأثیرگذاری بر آنها را داشته است. این دو نماینده هیچ یک به نوع ارتباط خانم مورد ادعا با مدیران مربوطه نکرده‌اند اما به نظر می‌رسد منظور نمایندگان کسب اطلاعات حساس وزارت نفت به شیوه «پرستو»ها باشد.
@zeitoons
جعفر منتظری، دادستان کل کشور نیز در برنامه تلویزیونی گفت‌وگوی خبری ادعای نمایندگان مذکور را تأیید کرد و گفت یک جرم روی داده و مقام‌های امنیتی و اطلاعاتی و قضایی به ماجرا وارد شده‌اند اما تحقیق‌ها کامل نشده و به جایی نرسیده که قابل منتشر کردن باشد.
خانم «آل…» کیست؟
زنی که ادعا شده در رأس باند نفوذ قرار دارد، به گفته سخنگوی دولت تبعه ایران و کارمند یک شرکت اروپایی است. وی که در رسانه‌های مجازی اصولگرا «خانم آل» معرفی شده. به نوشته برخی رسانه‌ها مقصود از خانم آل، الهام حسن زاده از جمله زنان کارآفرین است که از شهرتی نسبی در حوزه کارآفرینی برخوردار است.
شبکه بلومبرگ با انتشار عکس و گزارشی از «الهام حسن زاده» از وی به عنوان کارشناس جوان معاملات بین‌المللی نفت و سرمایه‌گذاری کلان و یک زن موفق ایرانی در صحنه بین‌المللی نام برده. خانم حسن زاده که هنگام گزارش بلومبرگ ۳۱ ساله بوده مدرک دکترای حقوق بین المللی را در بریتانیا کسب کرده و پس از تحصیل به ایران بازگشته و یک شرکت مشاوره در حوزه انرژی را تأسیس کرده که دارای چند شعبه در تهران و لندن می‌باشد. این شرکت پس از لغو تحریم‌های بین‌المللی در زمینه جذب سرمایه‌های خارجی برای ایران فعالیت می‌کرد.
صفحه لینکدین الهام حسن زاده نیز نشان می‌دهد که وی تجارب متعددی در حوزه انرژی دارد و با شرکت‌های مختلفی در این زمینه همکاری کرده است. اخذ بورس تحصیلی از شرکت رویال داچ شل و همچنین همکاری با بانک جهانی از دیگر مواردی است در رزومه کاری وی دیده می‌شود.
https://tinyurl.com/y44fjvrl
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64607
آیا پای پرستویی دیگر در میان است؟
زیتون ـ محمدرضا سرداری: «زبان گویا، جیب بسته و کمربندی محکم دارم.» توصیفی بود که بیژن نامدار زنگنه وزیر نفت در حین گفت و گویی درباره فساد در وزارت نفت و ماجرای دستگاه کارت خوان در دفترش مطرح کرد.
این سخن که چندی پس از ماجرای به قتل رسیدن میترا استاد بیان شد، شاید کنایه‌ای به سرنوشت نجفی همکار سابقش بود که مدعی شد در دام پرستویی گرفتار شده، بود. اما آیا کمربند مدیران زیردست بیژن زنگنه نیز به محکمی شیخ الوزرا است؟ این پرسش دست کم ادعایی است که دو نماینده عضو جبهه پایداری در مجلس کوشیده‌اند تا زیر سئوال ببرند.
لانه پرستو یا لانه جاسوسی
چندی پیش حسینعلی حاجی دلیگانی نماینده شاهین‌شهر در مجلس گفت نهادهای امنیتی یک باند را دستگیر کردند که میان تعدادی از مدیران وزارت نفت نفوذ کرده‌اند. به گفته وی در رأس این باند خانمی قرار دارد که با نفوذ بین ۱۶ نفر از پرسنل مهم و تاثیرگذار وزارت نفت توانسته تصمیمات مهمی را در وزارت نفت مسکوت بگذارد و ضربه کاری در این جنگ اقتصادی به کشور وارد کند. همچنین ابوالفضل ابوترایی نماینده نجف‌آباد نیز گفته این خانم تبعه ایران و نفوذی بوده است که با ۱۶ مدیر وزارت نفت در ارتباط بوده و قصد تأثیرگذاری بر آنها را داشته است. این دو نماینده هیچ یک به نوع ارتباط خانم مورد ادعا با مدیران مربوطه نکرده‌اند اما به نظر می‌رسد منظور نمایندگان کسب اطلاعات حساس وزارت نفت به شیوه «پرستو»ها باشد.
@zeitoons
جعفر منتظری، دادستان کل کشور نیز در برنامه تلویزیونی گفت‌وگوی خبری ادعای نمایندگان مذکور را تأیید کرد و گفت یک جرم روی داده و مقام‌های امنیتی و اطلاعاتی و قضایی به ماجرا وارد شده‌اند اما تحقیق‌ها کامل نشده و به جایی نرسیده که قابل منتشر کردن باشد.
خانم «آل…» کیست؟
زنی که ادعا شده در رأس باند نفوذ قرار دارد، به گفته سخنگوی دولت تبعه ایران و کارمند یک شرکت اروپایی است. وی که در رسانه‌های مجازی اصولگرا «خانم آل» معرفی شده. به نوشته برخی رسانه‌ها مقصود از خانم آل، الهام حسن زاده از جمله زنان کارآفرین است که از شهرتی نسبی در حوزه کارآفرینی برخوردار است.
شبکه بلومبرگ با انتشار عکس و گزارشی از «الهام حسن زاده» از وی به عنوان کارشناس جوان معاملات بین‌المللی نفت و سرمایه‌گذاری کلان و یک زن موفق ایرانی در صحنه بین‌المللی نام برده. خانم حسن زاده که هنگام گزارش بلومبرگ ۳۱ ساله بوده مدرک دکترای حقوق بین المللی را در بریتانیا کسب کرده و پس از تحصیل به ایران بازگشته و یک شرکت مشاوره در حوزه انرژی را تأسیس کرده که دارای چند شعبه در تهران و لندن می‌باشد. این شرکت پس از لغو تحریم‌های بین‌المللی در زمینه جذب سرمایه‌های خارجی برای ایران فعالیت می‌کرد.
صفحه لینکدین الهام حسن زاده نیز نشان می‌دهد که وی تجارب متعددی در حوزه انرژی دارد و با شرکت‌های مختلفی در این زمینه همکاری کرده است. اخذ بورس تحصیلی از شرکت رویال داچ شل و همچنین همکاری با بانک جهانی از دیگر مواردی است در رزومه کاری وی دیده می‌شود.
https://tinyurl.com/y44fjvrl
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64607
پیریِ جمهوری اسلامی
زیتون ـ مهسا محمدی: جمهوری اسلامی ایران در حال پیر شدن است. میانگین سنی دولت‌های اول تا دوازدهم، از ۴۰ سال در کابینه بنی‌صدر به ۵۸ سال در کابینه حسن روحانی رسیده است. یعنی تقریبا به ازای هر دو سال از عمر جمهوری اسلامی یک سال بر عمر رهبران آن افزوده شده است. درباره خود روسای جمهوری هم تقریبا روند مشابهی با یکی دو استثنا طی شده و از بنی‌صدر ۴۶ ساله به روحانی ۶۴ ساله رسیدیم.
مجلس خبرگان رهبری هم از میانگین ۵۳ سال در دور اول به ۶۳ سال در دور چهارم رسید. در دوره چهارم ۸ تن از اعضای این مجلس به دلیل کهولت سن درگذشتند و به نظر می‌رسد این مرگ و میر بر کاهش میانگین سنی دور بعد تاثیر داشته و از سرعت رشد آن کم کرد.
مجلس شورای اسلامی از این جهت وضعیت به نسبت بهتری دارد و میانگین سنی اعضای دوره دهم آن ۵۰ سال است.
در نهادهای انتصابی نیز وضعیت کمابیش به شکل مشابه است. شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت نظام و نهادهای سیاست‌گذاری بالادستیِ از این سنخ میانگین‌های سنی بالای ۶۰ سال دارند.
@zeitoons
با نگاهی به آمارها می‌توان دریافت که «جوانان انقلابی» که بعد از انقلاب ۵۷ زمام امور را در دست گرفتند همراه با انقلابشان پیر شدند. دایره معتمدان در طی این سال‌ها بیش از رویش، ریزش داشت و آنان نتوانستند جوانانی را منطبق با استانداردهای خود تربیت کرده و زمام امور را به دست آنان بسپارند و نقش‌های مختلف در میان عده معدودی دست به دست شد. عده ای که نه زن بودند و نه جوان.
حال اما چند سالی است که « جوان‌گرایی» وارد ادبیات سیاستمداران جمهوری اسلامی شده است. به وضوح از زمانی که کهن‌سالان شورای نگهبان در سال ۹۲ هاشمی رفسنجانی را به دلیل کهولت سن برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری رد صلاحیت کردند.
بعد از آن که حسن روحانی که در کنار وعدههای دیگر قول جوان‌گرایی در کابینه‌اش را هم داده بود به ریاست جمهوری رسید، اما کابینه‌ای تشکیل داد که به تنهایی میانگین سنی دولت را به اندازه ۵ دوره پیش از آن بالا برد. در این میان هم به محمد جواد آذری جهرمی، وزارت ارتباطات را داد تا «وزیر جوان» ۳۶ ساله بار جوان‌گرایی کابینه را به دوش بکشد و با شلوار لی، تی‌شرت و اظهار‌نظر درباره دربی در توئیتر، بخشی از وعدههای رئیسش را لااقل در ظاهر محقق کند.
https://tinyurl.com/y3s4dtcx
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64672
زیتون ـ مهسا محمدی: جمهوری اسلامی ایران در حال پیر شدن است. میانگین سنی دولت‌های اول تا دوازدهم، از ۴۰ سال در کابینه بنی‌صدر به ۵۸ سال در کابینه حسن روحانی رسیده است. یعنی تقریبا به ازای هر دو سال از عمر جمهوری اسلامی یک سال بر عمر رهبران آن افزوده شده است. درباره خود روسای جمهوری هم تقریبا روند مشابهی با یکی دو استثنا طی شده و از بنی‌صدر ۴۶ ساله به روحانی ۶۴ ساله رسیدیم.
مجلس خبرگان رهبری هم از میانگین ۵۳ سال در دور اول به ۶۳ سال در دور چهارم رسید. در دوره چهارم ۸ تن از اعضای این مجلس به دلیل کهولت سن درگذشتند و به نظر می‌رسد این مرگ و میر بر کاهش میانگین سنی دور بعد تاثیر داشته و از سرعت رشد آن کم کرد.
مجلس شورای اسلامی از این جهت وضعیت به نسبت بهتری دارد و میانگین سنی اعضای دوره دهم آن ۵۰ سال است.
در نهادهای انتصابی نیز وضعیت کمابیش به شکل مشابه است. شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت نظام و نهادهای سیاست‌گذاری بالادستیِ از این سنخ میانگین‌های سنی بالای ۶۰ سال دارند.
@zeitoons
با نگاهی به آمارها می‌توان دریافت که «جوانان انقلابی» که بعد از انقلاب ۵۷ زمام امور را در دست گرفتند همراه با انقلابشان پیر شدند. دایره معتمدان در طی این سال‌ها بیش از رویش، ریزش داشت و آنان نتوانستند جوانانی را منطبق با استانداردهای خود تربیت کرده و زمام امور را به دست آنان بسپارند و نقش‌های مختلف در میان عده معدودی دست به دست شد. عده ای که نه زن بودند و نه جوان.
حال اما چند سالی است که « جوان‌گرایی» وارد ادبیات سیاستمداران جمهوری اسلامی شده است. به وضوح از زمانی که کهن‌سالان شورای نگهبان در سال ۹۲ هاشمی رفسنجانی را به دلیل کهولت سن برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری رد صلاحیت کردند.
بعد از آن که حسن روحانی که در کنار وعدههای دیگر قول جوان‌گرایی در کابینه‌اش را هم داده بود به ریاست جمهوری رسید، اما کابینه‌ای تشکیل داد که به تنهایی میانگین سنی دولت را به اندازه ۵ دوره پیش از آن بالا برد. در این میان هم به محمد جواد آذری جهرمی، وزارت ارتباطات را داد تا «وزیر جوان» ۳۶ ساله بار جوان‌گرایی کابینه را به دوش بکشد و با شلوار لی، تی‌شرت و اظهار‌نظر درباره دربی در توئیتر، بخشی از وعدههای رئیسش را لااقل در ظاهر محقق کند.
https://tinyurl.com/y3s4dtcx
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64672
اینستکس؛«آب‌نبات» یا راه نجات
زیتون ـ جلیل فقیهی: اینستکس عملیاتی شده و اولین تراکنش‌های آن نیز در حال انجام است. این مهمترین نتیجه نشست کمیسیون مشترک برجام بود که در سطح معاونان وزرا و مدیران سیاسی ایران و گروه ۱+۴ (آلمان، فرانسه، روسیه، چین و بریتانیا) در وین برگزار شد. در اعلامیه هلگا اشمید، معاون سیاست خارجی اتحادیه اروپا، آمده است که در آینده‌ای نزدیک کشورهای اروپایی بیشتری به اینستکس ملحق خواهند شد.
از سوی دیگر، عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران، ضمن تأیید آغاز به کار اینستکس اعلام کرد: «این پروسه اگر چه خیلی دیر اما شروع شده است و کمتر از انتظارات ماست، اما به مرحله عملیاتی شدن رسیده است، البته بدون اینکه خرید نفت از ایران انجام شود یا اعتبارات خاصی برای آن در نظر گرفته شود اینستکس نمی‌تواند انتظارات ما را به‌طور کامل برآورده کند. بنابراین کشورهای اروپایی باید به‌طور جدی بحث فروش نفت ما را در دستور کار خود داشته باشند.» او ادامه داد: «در این جلسه غیر از بحث اینستکس در بحث اراک هم پیشرفت خوبی داشتیم و همه اعضا تعهد کردند در جدول زمانی مشخص شده ساخت این رآکتور جدید به انجام برسد.» عراقچی درباره واکنش احتمالی ایران گفت: «نشست روز جمعه کمیسیون مشترک، انتظارات ایران را برآورده نمی‌کند و فاصله ملموسی با سطح خواسته‌های ایران دارد. در عین حال این جلسه آنقدر ارزش دارد که ما روی آن فکر کنیم. من نتایج را به تهران می‌برم و آنها تصمیم می‌گیرند که چه اقدامی انجام دهند؛ تصمیم به کاهش تعهدات را متوقف کنند یا خیر. من در جایگاهی نیستم که بگویم ایران این کار را می‌کند یا نه، اما از نظر من این جلسه برای توقف تصمیم ایران به کاهش تعهدات کافی نیست.»
https://tinyurl.com/y4v26hsy
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64699
زیتون ـ جلیل فقیهی: اینستکس عملیاتی شده و اولین تراکنش‌های آن نیز در حال انجام است. این مهمترین نتیجه نشست کمیسیون مشترک برجام بود که در سطح معاونان وزرا و مدیران سیاسی ایران و گروه ۱+۴ (آلمان، فرانسه، روسیه، چین و بریتانیا) در وین برگزار شد. در اعلامیه هلگا اشمید، معاون سیاست خارجی اتحادیه اروپا، آمده است که در آینده‌ای نزدیک کشورهای اروپایی بیشتری به اینستکس ملحق خواهند شد.
از سوی دیگر، عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران، ضمن تأیید آغاز به کار اینستکس اعلام کرد: «این پروسه اگر چه خیلی دیر اما شروع شده است و کمتر از انتظارات ماست، اما به مرحله عملیاتی شدن رسیده است، البته بدون اینکه خرید نفت از ایران انجام شود یا اعتبارات خاصی برای آن در نظر گرفته شود اینستکس نمی‌تواند انتظارات ما را به‌طور کامل برآورده کند. بنابراین کشورهای اروپایی باید به‌طور جدی بحث فروش نفت ما را در دستور کار خود داشته باشند.» او ادامه داد: «در این جلسه غیر از بحث اینستکس در بحث اراک هم پیشرفت خوبی داشتیم و همه اعضا تعهد کردند در جدول زمانی مشخص شده ساخت این رآکتور جدید به انجام برسد.» عراقچی درباره واکنش احتمالی ایران گفت: «نشست روز جمعه کمیسیون مشترک، انتظارات ایران را برآورده نمی‌کند و فاصله ملموسی با سطح خواسته‌های ایران دارد. در عین حال این جلسه آنقدر ارزش دارد که ما روی آن فکر کنیم. من نتایج را به تهران می‌برم و آنها تصمیم می‌گیرند که چه اقدامی انجام دهند؛ تصمیم به کاهش تعهدات را متوقف کنند یا خیر. من در جایگاهی نیستم که بگویم ایران این کار را می‌کند یا نه، اما از نظر من این جلسه برای توقف تصمیم ایران به کاهش تعهدات کافی نیست.»
https://tinyurl.com/y4v26hsy
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64699
تأملی اخلاقی در باب مورد رامبد جوان و ستاره اسکندری در شبکه‌های اجتماعی
محمدرضا واعظ شهرستانی
سفر رامبد جوان و نگار جواهریان به کانادا برای به دنیا آوردن فرزندشان، ناسزا گفتن به ستاره اسکندری در خارج از کشور به خاطر کشف حجاب و همسر دوم مهدی هاشمی، همه و همه ماجراها و قصۀ پرغصۀ سلبریتی‌های ما در شبکه‌های اجتماعی این روزهاست. مسائلی که هم موجی از انتقادها و واکنش‌های تند و حتی گستاخانه را در مقابل آنها به راه انداخته است و هم افرادی به حمایت از آنها برخاسته‌اند. در واکنش به این رفتارها، دسته‌ای که اقلیت هستندمعتقدند که زندگی خصوصی افراد فقط و فقط به خودشان مربوط است و دخالت در زندگی خصوصی افراد و قضاوت کردن آنها و یا انتشار هر گونه فیلم و عکسی از زندگی شخصی افراد در مکان‌هایی که به طور موقت و یا دائم به سر می‌برند، صریحا نقص حریم خصوص آنهاست؛ چنین عملی، نه اطلاع‌رسانی، بلکه پرده‌دری و امری غیر‌اخلاقی است. بنابراین، از نظر این دسته باید به حریم شخصی و زندگی خصوصی سلبریتی‌ها احترام گذاشت. دستۀ دوم که تقریبا اکثریت منتقد را در بر می‌گیرند بر این باورند که اساسا تاکید بر مفهوم «حریم خصوصی»، نکته‌ای انحرافی در چنین مسائلی است و انگیزۀ اصلی در افشای چنین تصاویری، افشای«دروغ و دورویی و ریاکاری» است و این‌گونه افشاگری‌ها، رسالت اصلی روزنامه‌نگاران و شبکه‌های اجتماعی است.
@zeitoons
در این زمینه، مردادماه ۱۳۹۶ در یادداشتی با عنوان ” تأملی بر یک تنگنای اخلاقی در ارتباط با رسانه‌های اجتماعی؛ مورد آزاده نامداری” به بررسی چنین دوراهی‌های اخلاقی در ارتباط با تکنولوژی(رسانه‌های اجتماعی) پرداختم و این مسئله را مورد واکاوی قرار دادم که انتشار تصاویر آزاده نامداری در شبکه‌های اجتماعی، تعرض به حریم خصوصی اوست و یا لازمۀ شفاف‌سازی و نقد عملکرد وی؟ نقدی که منجر به نکوهش رفتارهای ریاکارانه و زهدفروشانه در جامعه خواهد شد. اکنون، در این یادداشت قصد دارم در ضمن بیان و یادآوری مباحثی از آن یادداشت، موارد اخیر شبکه‌های اجتماعی را در ذیل نتیجۀ آن یادداشت مورد بررسی قرار دهم و از این طریق طرحی جامع‌تر به هنگام مواجه با چنین تنگناهای اخلاقی در اندازم. در حقیقت، پرسش کلیدی در این یادداشت این است که در دو راهی‌های اخلاقی مذکور، میان احترام به حریم خصوصی سلبریتی‌ها و چهره‌های معروف و در مقابل تعرض به حریم خصوصی آنها برای منفعت عمومی جامعه، کدام یک را باید انتخاب کرد؟ و یا آیا علی الاصول چنین انتخابی امکان‌پذیر است؟
https://tinyurl.com/yxkpzdzr
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64720
محمدرضا واعظ شهرستانی
سفر رامبد جوان و نگار جواهریان به کانادا برای به دنیا آوردن فرزندشان، ناسزا گفتن به ستاره اسکندری در خارج از کشور به خاطر کشف حجاب و همسر دوم مهدی هاشمی، همه و همه ماجراها و قصۀ پرغصۀ سلبریتی‌های ما در شبکه‌های اجتماعی این روزهاست. مسائلی که هم موجی از انتقادها و واکنش‌های تند و حتی گستاخانه را در مقابل آنها به راه انداخته است و هم افرادی به حمایت از آنها برخاسته‌اند. در واکنش به این رفتارها، دسته‌ای که اقلیت هستندمعتقدند که زندگی خصوصی افراد فقط و فقط به خودشان مربوط است و دخالت در زندگی خصوصی افراد و قضاوت کردن آنها و یا انتشار هر گونه فیلم و عکسی از زندگی شخصی افراد در مکان‌هایی که به طور موقت و یا دائم به سر می‌برند، صریحا نقص حریم خصوص آنهاست؛ چنین عملی، نه اطلاع‌رسانی، بلکه پرده‌دری و امری غیر‌اخلاقی است. بنابراین، از نظر این دسته باید به حریم شخصی و زندگی خصوصی سلبریتی‌ها احترام گذاشت. دستۀ دوم که تقریبا اکثریت منتقد را در بر می‌گیرند بر این باورند که اساسا تاکید بر مفهوم «حریم خصوصی»، نکته‌ای انحرافی در چنین مسائلی است و انگیزۀ اصلی در افشای چنین تصاویری، افشای«دروغ و دورویی و ریاکاری» است و این‌گونه افشاگری‌ها، رسالت اصلی روزنامه‌نگاران و شبکه‌های اجتماعی است.
@zeitoons
در این زمینه، مردادماه ۱۳۹۶ در یادداشتی با عنوان ” تأملی بر یک تنگنای اخلاقی در ارتباط با رسانه‌های اجتماعی؛ مورد آزاده نامداری” به بررسی چنین دوراهی‌های اخلاقی در ارتباط با تکنولوژی(رسانه‌های اجتماعی) پرداختم و این مسئله را مورد واکاوی قرار دادم که انتشار تصاویر آزاده نامداری در شبکه‌های اجتماعی، تعرض به حریم خصوصی اوست و یا لازمۀ شفاف‌سازی و نقد عملکرد وی؟ نقدی که منجر به نکوهش رفتارهای ریاکارانه و زهدفروشانه در جامعه خواهد شد. اکنون، در این یادداشت قصد دارم در ضمن بیان و یادآوری مباحثی از آن یادداشت، موارد اخیر شبکه‌های اجتماعی را در ذیل نتیجۀ آن یادداشت مورد بررسی قرار دهم و از این طریق طرحی جامع‌تر به هنگام مواجه با چنین تنگناهای اخلاقی در اندازم. در حقیقت، پرسش کلیدی در این یادداشت این است که در دو راهی‌های اخلاقی مذکور، میان احترام به حریم خصوصی سلبریتی‌ها و چهره‌های معروف و در مقابل تعرض به حریم خصوصی آنها برای منفعت عمومی جامعه، کدام یک را باید انتخاب کرد؟ و یا آیا علی الاصول چنین انتخابی امکان‌پذیر است؟
https://tinyurl.com/yxkpzdzr
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64720
مردستیزى نتیجه مردسالارى یا فمنیسم
سمیرا جمشیدی
۱- بنا بر تعاریف و صورت‌بندی‌هاى مختلفى که از «فمنیسم» دربستر زمان و فرهنگ هاى مختلف ارائه شده، گروه ها و فعالیت هاى متفاوت و گاه متضادى ذیل این مفهوم بازنمایی شده است. از خواسته‌هایى همچون حق راى و حق مالکیت تا جنبش هاى موج سوم فمنیسم، از خواسته هاى اولیه قانونى همچون حق حضانت و حق طلاق تا فعالیت‌هاى فمنیست هاى رادیکال. با سوء برداشت از این صورت‌هاى متفاوت مفهومی در سال هاى اخیر ، گاهى مى‌بینیم که برخى فمنیسم را مترادف با مردستیزى تعریف کرده یا مردستیزى را حاصل فمنیسم تندرو دانسته و با این پیش‌فرض به فمنیسم تاخته و فعالین این گروه‌ها را مورد نقادى تند قرار مى دهند.
دراینکه این “ایسم” هم همانند سایرایسم ها قابل نقادى بوده و مسلما در جاهایى به خطا رفته شکى نیست ؛اما آنچه این روزها با عنوان “مردستیزى” یا با عناوینى همچون “خشونت علیه مردان” مطرح مى شود پیش و بیش از آنکه به فمنیسم تندرو مرتبط باشد نتیجه مستقیم جامعه، فرهنگ و تاریخ مردسالار است.
@zeitoons
۲- تاریخ مذکرى که پیدایش را با مرد آغاز مى کند و براى زن نه تنها هویت مستقل بلکه حتی موجودیت مستقلى در آفرینش نیز قایل نیست؛ تاریخ مذکرى که به جز الهه هاى اساطیری به تمامى ذیل خدا یا خدایان آسمانى و ادیان مذکر تعریف مى شود، بدیهى است که تمامى مسوولیت هستى را نیز بر دوش انسان مذکر مى گذارد و خرد مذکر چونان که محق مطلق در برابر هستی و جامعه است مسئول مطلق نیز می‌شود! چرا که در بسیارى از فرهنگ ها و ادیان حتى هویت انسانى نیز براى زن قایل نمى شوند و با تعریف انسان مونث به عنوان موجودى که عقل کامل و در نتیجه مسوولیت کامل در مقابل اعمال خود ندارد ، جایگاه انسانى به عنوان موجود صاحب شعور عاقل و مختار را از زن به طور نسبى سلب مى کنند.
۳- با این مقدمات، جنسیت حاصل جامعه ، تاریخ و فرهنگى‌ست که پایه آن بر اساس ویژگی‌ها و هویت انسان مذکر تعریف شده است. در این جامعه که انسان مذکر خداى آن است ؛ به طور طبیعى مسوولیت تمامى تصمیمات و جریانات مهم نیز بر عهده وى خواهد بود. بدیهى ست که این قاعده تام نیست و به طور نسبى و در طول تاریخ بیان مى شود و در جزییات استثنائات زیادى در عصر اخیر و یا حتى گذشته دارد.
از بیان کلى این مفهوم اگر خارج شده و به جزییات بپردازیم ؛ «مرد» مى‌شود مسوول اداره خانواده، جامعه، کشور و نهایتا هستی! نتیجه منطقى این مسوولیت مطلق آن است که محصول مطلوب و نامطلوب این مسوولیت نیز متوجه مرد مى شود. مرد مى‌جنگد ؛ مرد شکار مى‌کند و مرد مى‌کشد!
https://tinyurl.com/y2x8jhsf
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64755
سمیرا جمشیدی
۱- بنا بر تعاریف و صورت‌بندی‌هاى مختلفى که از «فمنیسم» دربستر زمان و فرهنگ هاى مختلف ارائه شده، گروه ها و فعالیت هاى متفاوت و گاه متضادى ذیل این مفهوم بازنمایی شده است. از خواسته‌هایى همچون حق راى و حق مالکیت تا جنبش هاى موج سوم فمنیسم، از خواسته هاى اولیه قانونى همچون حق حضانت و حق طلاق تا فعالیت‌هاى فمنیست هاى رادیکال. با سوء برداشت از این صورت‌هاى متفاوت مفهومی در سال هاى اخیر ، گاهى مى‌بینیم که برخى فمنیسم را مترادف با مردستیزى تعریف کرده یا مردستیزى را حاصل فمنیسم تندرو دانسته و با این پیش‌فرض به فمنیسم تاخته و فعالین این گروه‌ها را مورد نقادى تند قرار مى دهند.
دراینکه این “ایسم” هم همانند سایرایسم ها قابل نقادى بوده و مسلما در جاهایى به خطا رفته شکى نیست ؛اما آنچه این روزها با عنوان “مردستیزى” یا با عناوینى همچون “خشونت علیه مردان” مطرح مى شود پیش و بیش از آنکه به فمنیسم تندرو مرتبط باشد نتیجه مستقیم جامعه، فرهنگ و تاریخ مردسالار است.
@zeitoons
۲- تاریخ مذکرى که پیدایش را با مرد آغاز مى کند و براى زن نه تنها هویت مستقل بلکه حتی موجودیت مستقلى در آفرینش نیز قایل نیست؛ تاریخ مذکرى که به جز الهه هاى اساطیری به تمامى ذیل خدا یا خدایان آسمانى و ادیان مذکر تعریف مى شود، بدیهى است که تمامى مسوولیت هستى را نیز بر دوش انسان مذکر مى گذارد و خرد مذکر چونان که محق مطلق در برابر هستی و جامعه است مسئول مطلق نیز می‌شود! چرا که در بسیارى از فرهنگ ها و ادیان حتى هویت انسانى نیز براى زن قایل نمى شوند و با تعریف انسان مونث به عنوان موجودى که عقل کامل و در نتیجه مسوولیت کامل در مقابل اعمال خود ندارد ، جایگاه انسانى به عنوان موجود صاحب شعور عاقل و مختار را از زن به طور نسبى سلب مى کنند.
۳- با این مقدمات، جنسیت حاصل جامعه ، تاریخ و فرهنگى‌ست که پایه آن بر اساس ویژگی‌ها و هویت انسان مذکر تعریف شده است. در این جامعه که انسان مذکر خداى آن است ؛ به طور طبیعى مسوولیت تمامى تصمیمات و جریانات مهم نیز بر عهده وى خواهد بود. بدیهى ست که این قاعده تام نیست و به طور نسبى و در طول تاریخ بیان مى شود و در جزییات استثنائات زیادى در عصر اخیر و یا حتى گذشته دارد.
از بیان کلى این مفهوم اگر خارج شده و به جزییات بپردازیم ؛ «مرد» مى‌شود مسوول اداره خانواده، جامعه، کشور و نهایتا هستی! نتیجه منطقى این مسوولیت مطلق آن است که محصول مطلوب و نامطلوب این مسوولیت نیز متوجه مرد مى شود. مرد مى‌جنگد ؛ مرد شکار مى‌کند و مرد مى‌کشد!
https://tinyurl.com/y2x8jhsf
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64755
زورآزمایی فرمانده کل قوای عراق با حشدالشعبی
آیا عراق می‌تواند از رویارویی ایران و آمریکا برکنار بماند
زیتون ـ یلدا امیری: عادل عبدالمهدی، نخست‌وزیر عراق و فرمانده نیروهای مسلح این کشور طی فرمان ویژه ای که شامل ۱۰ ماده است، اعلام کرد که نیروهای حشدالشعبی که بسیج مردمی عراق به شمار می‌روند باید در ارتش عراق ادغام شوند. بر اساس این فرمان همه مقرهای گروه‌های مسلح حشدالشعبی در داخل و خارج شهر‌ها بسته می‌شود.
همچنین در این فرمان آمده است که گروه‌های مسلح حق کنش سیاسی ندارند و از شاخه‌های نظامی این گروه‌ها خواسته شده تا رابطه خود را با شاخه‌های سیاسی قطع کنند. همه گروه‌ها ملزم هستند تا تاریخ ۳۱ جولایِ جاری، مواد این فرمان را به اجرا در آوردند.
پس از فرمان نخست‌وزیر عراق مقتدی صدر، رهبر جریان صدر از این تصمیم حمایت کرد و با انتشار پیامی در توئیتر خود دستور تعطیلی نیروهای سرایا السلام را داد. او با بیان این که تصمیمات اتخاذ شده از سوی نخست‌وزیر در ارتباط با حشد شعبی حائز اهمیت و گام اول در مسیر تاسیس دولت قدرتمندی است، همچنین گفت که نیروهای شبه نظامی باید دستورهای نظامی دولت را رعایت کنند. نیروهای سرایاالسلام شاخه نظامی جریان صدر عراق بود که با حشد الشعبی همکاری داشت.
اما نیروهای حشدالشعبی بیش از آنکه در خدمت عراق باشند شبه نظامیانی در خدمت دولت ایران هستند. همکاری حکومت جمهوری اسلامی با نیروهای غیرایرانی مانند حزب‌الله لبنان و جهاد اسلامی و در سال‌های اخیر حشدالشعبی عراقی، فاطمیون افغانی، زینبیون پاکستانی و حوثی‌های یمنی موضوع تازه‌ای نیست.
https://tinyurl.com/y6yghf9p
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64775
آیا عراق می‌تواند از رویارویی ایران و آمریکا برکنار بماند
زیتون ـ یلدا امیری: عادل عبدالمهدی، نخست‌وزیر عراق و فرمانده نیروهای مسلح این کشور طی فرمان ویژه ای که شامل ۱۰ ماده است، اعلام کرد که نیروهای حشدالشعبی که بسیج مردمی عراق به شمار می‌روند باید در ارتش عراق ادغام شوند. بر اساس این فرمان همه مقرهای گروه‌های مسلح حشدالشعبی در داخل و خارج شهر‌ها بسته می‌شود.
همچنین در این فرمان آمده است که گروه‌های مسلح حق کنش سیاسی ندارند و از شاخه‌های نظامی این گروه‌ها خواسته شده تا رابطه خود را با شاخه‌های سیاسی قطع کنند. همه گروه‌ها ملزم هستند تا تاریخ ۳۱ جولایِ جاری، مواد این فرمان را به اجرا در آوردند.
پس از فرمان نخست‌وزیر عراق مقتدی صدر، رهبر جریان صدر از این تصمیم حمایت کرد و با انتشار پیامی در توئیتر خود دستور تعطیلی نیروهای سرایا السلام را داد. او با بیان این که تصمیمات اتخاذ شده از سوی نخست‌وزیر در ارتباط با حشد شعبی حائز اهمیت و گام اول در مسیر تاسیس دولت قدرتمندی است، همچنین گفت که نیروهای شبه نظامی باید دستورهای نظامی دولت را رعایت کنند. نیروهای سرایاالسلام شاخه نظامی جریان صدر عراق بود که با حشد الشعبی همکاری داشت.
اما نیروهای حشدالشعبی بیش از آنکه در خدمت عراق باشند شبه نظامیانی در خدمت دولت ایران هستند. همکاری حکومت جمهوری اسلامی با نیروهای غیرایرانی مانند حزب‌الله لبنان و جهاد اسلامی و در سال‌های اخیر حشدالشعبی عراقی، فاطمیون افغانی، زینبیون پاکستانی و حوثی‌های یمنی موضوع تازه‌ای نیست.
https://tinyurl.com/y6yghf9p
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64775
واکنش مسئولان صدا و سیما به «قد و نیم‌قدِ» بی‌بی‌سی
برنامه‌ای برای کودکان یا «جنگ نرمِ روباهِ پیر»
زیتون ـ نیلوفر سعیدی: چندی است که مدیران بی‌بی‌سی فارسی تصمیم گرفتند یک ساعت در هفته برای کودکان و خردسالان فارسی‌زبان برنامه تولید کنند، برنامه‌ای با نام «قد و نیم قد» برای کودکان راه انداخته اند تا در روزهای پنجشنبه آنها را پای برنامه خود بنشانند. این کار واکنش‌هایی را در میان مسئولان جمهوری اسلامی بالاخص صدا و سیمایی‌ها در پی داشت.
محمد سرشار مدیر شبکه کودک صدا و سیمای جمهوری اسلامی در این باره اظهار نگرانی کرده و گفته است که: « نگرانی ما از ورود سازمان بی‌بی‌سی به حوزه کودک بودجه ای است که دارد.» او تاکید کرد: «بودجه بی‌بی‌سی از وزارت خارجه انگلیس اداره می‌شود و ترسی از هزینه ندارد و می‌تواند هر برنامه‌ای را که می‌خواهد به تولید برساند. نکته دوم آرشیو بزرگی از برنامه‌های کودک در دسترس آنهاست که با دوبله می‌توانند پخششان کنند.»
سرشار در موضع‌گیری خود و سازمان متبوع‌اش در مورد پخش برنامه کودک از بی‌بی‌سی فارسی بیش از هر چیزی بر بخش مالی ماجرا پای می‌فشارد و تاکید می‌کند:« در این مسیر بدون حمایت مالی نمی‌توان با قوت جلو رفت. نیاز است که اعتبارات بیشتری تخصیص یابد. ۲۵ درصد جمعیت کشور ما را خردسالان تشکیل می‌دهند و دست کم یک چهارم بودجه‌ها باید به این بخش اختصاص یابد. »
@zeitoons
از سوی دیگر محمد حسینی از اصولگرایانی که در دولت احمدی نژاد سکان وزارت ارشاد اسلامی را در دست داشت به سراغ ادبیات کلاسیک سیاستمداران جمهوری اسلامی در مقابل بی‌بی‌سی رفته و این کار را « جنگ نرم روباه پیر علیه کودکان» خواند و گفت:« تلویزیون ملکه انگلیس به زودی بخش کودک و نوجوان را شروع می‌کند تا با سرگرمی‌های جذاب، سبک زندگی غربی مثل نحوه همزیستی با حیوانات خانگی و.. را رواج دهد. بی‌بی‌سی فارسی بعد از یک دهه اثرگذاری، حالا سراغ کودکان رفته تا بر روح و روانشان اثر بگذارد.».
همچنین روزنامه صبح نو، نزدیک به اصول‌گرایان هم در این‌باره نوشت:« این شبکه (بی‌بی‌سی) بعد از اینکه مخاطب خود را در بزرگسالان پیدا کرده، قصد دارد کودکان را نیز به دایره مخاطبان خود وارد کند و این مسأله را هم رسما اعلام می‌کند. مشخص است بی‌بی‌سی فارسی در پخش این نوع برنامه‌ها به‌سمت الگو‌سازی سبک زندگی غربی تمایل دارد.»
https://tinyurl.com/y3tlrzmy
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64736
برنامه‌ای برای کودکان یا «جنگ نرمِ روباهِ پیر»
زیتون ـ نیلوفر سعیدی: چندی است که مدیران بی‌بی‌سی فارسی تصمیم گرفتند یک ساعت در هفته برای کودکان و خردسالان فارسی‌زبان برنامه تولید کنند، برنامه‌ای با نام «قد و نیم قد» برای کودکان راه انداخته اند تا در روزهای پنجشنبه آنها را پای برنامه خود بنشانند. این کار واکنش‌هایی را در میان مسئولان جمهوری اسلامی بالاخص صدا و سیمایی‌ها در پی داشت.
محمد سرشار مدیر شبکه کودک صدا و سیمای جمهوری اسلامی در این باره اظهار نگرانی کرده و گفته است که: « نگرانی ما از ورود سازمان بی‌بی‌سی به حوزه کودک بودجه ای است که دارد.» او تاکید کرد: «بودجه بی‌بی‌سی از وزارت خارجه انگلیس اداره می‌شود و ترسی از هزینه ندارد و می‌تواند هر برنامه‌ای را که می‌خواهد به تولید برساند. نکته دوم آرشیو بزرگی از برنامه‌های کودک در دسترس آنهاست که با دوبله می‌توانند پخششان کنند.»
سرشار در موضع‌گیری خود و سازمان متبوع‌اش در مورد پخش برنامه کودک از بی‌بی‌سی فارسی بیش از هر چیزی بر بخش مالی ماجرا پای می‌فشارد و تاکید می‌کند:« در این مسیر بدون حمایت مالی نمی‌توان با قوت جلو رفت. نیاز است که اعتبارات بیشتری تخصیص یابد. ۲۵ درصد جمعیت کشور ما را خردسالان تشکیل می‌دهند و دست کم یک چهارم بودجه‌ها باید به این بخش اختصاص یابد. »
@zeitoons
از سوی دیگر محمد حسینی از اصولگرایانی که در دولت احمدی نژاد سکان وزارت ارشاد اسلامی را در دست داشت به سراغ ادبیات کلاسیک سیاستمداران جمهوری اسلامی در مقابل بی‌بی‌سی رفته و این کار را « جنگ نرم روباه پیر علیه کودکان» خواند و گفت:« تلویزیون ملکه انگلیس به زودی بخش کودک و نوجوان را شروع می‌کند تا با سرگرمی‌های جذاب، سبک زندگی غربی مثل نحوه همزیستی با حیوانات خانگی و.. را رواج دهد. بی‌بی‌سی فارسی بعد از یک دهه اثرگذاری، حالا سراغ کودکان رفته تا بر روح و روانشان اثر بگذارد.».
همچنین روزنامه صبح نو، نزدیک به اصول‌گرایان هم در این‌باره نوشت:« این شبکه (بی‌بی‌سی) بعد از اینکه مخاطب خود را در بزرگسالان پیدا کرده، قصد دارد کودکان را نیز به دایره مخاطبان خود وارد کند و این مسأله را هم رسما اعلام می‌کند. مشخص است بی‌بی‌سی فارسی در پخش این نوع برنامه‌ها به‌سمت الگو‌سازی سبک زندگی غربی تمایل دارد.»
https://tinyurl.com/y3tlrzmy
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64736
نظریه رؤیاهای رسولانه و مسئله اعتبار و معنای متن
محسن آرمین
چکیده:در این نوشتار کوشیده‌ایم نشان دهیم
۰اولاً؛ بر اساس نظریه رؤیاهای رسولانه قرآن از سه بخش تشکیل شده است:
۱- روایت پیامبر از رؤیاهای خویش که می‌پذیریم روایت‌های صادقانه‌‌ای است.
۲-تعبیر پیامبر از رؤیاهای خویش که معلوم نیست صادق و مصون از خطا باشد.
۳-احکام و تجویزها مشکوکی که براساس تعبیر‌های غیر قابل اعتماد وضع شده‌اند
ثانیاَ؛ لازمه نظریه رؤیاهای رسولانه عدم اعتبار متن و عدم امکان فهم آن است.
ثالثاً؛نظریه‌رؤیاهای رسولانه برخلاف ادعای صاحب این نظریه مراحل فهم قرآن را طولانی‌تر، دشوارتر، دیریاب‌ترو تناقض‌آلودتر می‌کند.
مقدمه:
موضوع این نوشتار مسئلهٔ اعتبار و معنای متن در نظریهٔ رؤیاهای رسولانه است. پیش از این طی چهار مقاله نظریهٔ رؤیاهای رسولانه را مورد بررسی و نقد قرار داده‌ام.[۲] در این نوشتار می‌کوشم از منظری جدید به بررسی این نظریه بپردازم. صاحب نظریهٔ رؤیاهای رسولانه متفکر مسلمانی است که همواره کوشیده است از آیین اسلام و آموزه‌های آن تصویری عقل پذیر و سازگار با اقتضائات دوران جدید به دست دهد. از این رو می‌توان با او به مثابه نه صرفاً یک نظریه پرداز بلکه یک مسلمان گفت و گو کرد و به بررسی سازگاری و ناسازگاری این نظریه با مبانی و لوازم باور دینی پرداخت.
@zeitoons
مدعای پیروان ادیان الهی این است که خداوند انسان‌هایی را برای هدایت بشر برانگیخته است. آنان حامل رسالت الهی و تعالیمی هستند که انسان‌ها در صورت پذیرش و کاربست آن در زندگی سعادتمند و رستگار می‌شوند. این ادعا بر سه اصل استوار است: الف: پذیرش هم سخنی خداوند با انسان یا وحی الهی به مثابه یک حقیقت. ب: وثاقت و اعتبار فرآوردهٔ وحی یا همان متن مقدس ج: فهم پذیری متن مقدس. بدیهی است عدم پذیرش هریک از این سه اصل مدعای پیروان ادیان الهی را به ادعایی ممتنع تبدیل می‌کند. اگر بخواهیم بر اساس الگوی برنامه پژوهشی باشلار سخن بگوییم می‌توان گفت این سه اصل هسته سخت پروژهٔ دین الهی را تشکیل می‌دهند و هرگونه تردید در یکی از این سه، برنامه پژوهشی ادیان الهی را از اساس فرومی‌ریزد. نظریهٔ رؤیاهای رسولانه صرفنظر از مبانی نظری آن، نظریه‌ای در تبیین چگونگی فرایند وحی و خطاب الهی است از این رو موضوع این نوشتار به بررسی توانمندی نظریه رؤیاهای رسولانه در تبیین و توجیه دو اصل دوم و سوم پروژه دین الهی اختصاص دارد. مدعای نویسنده در نوشتار حاضر این است:
۱- نظریه رؤیاهای رسولانه، متن دینی را به متنی نامعتبر بدل می‌کند. در واقع در نظریه رؤیاهای رسولانه اعتبار متن خود به یک رؤیای دست نایافتنی بدل می‌شود.
۲- نظریه رؤیاهای رسولانه فهم معتبر متن را ناممکن می‌سازد.
۳-نظریه رؤیاهای رسولانه برخلاف مدعای خود در مقایسه با نظریه رقیب فرایند فهم قرآن را پیچیده‌تر و غامض‌تر می‌کند.
https://tinyurl.com/y6zn39eg
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64753
محسن آرمین
چکیده:در این نوشتار کوشیده‌ایم نشان دهیم
۰اولاً؛ بر اساس نظریه رؤیاهای رسولانه قرآن از سه بخش تشکیل شده است:
۱- روایت پیامبر از رؤیاهای خویش که می‌پذیریم روایت‌های صادقانه‌‌ای است.
۲-تعبیر پیامبر از رؤیاهای خویش که معلوم نیست صادق و مصون از خطا باشد.
۳-احکام و تجویزها مشکوکی که براساس تعبیر‌های غیر قابل اعتماد وضع شده‌اند
ثانیاَ؛ لازمه نظریه رؤیاهای رسولانه عدم اعتبار متن و عدم امکان فهم آن است.
ثالثاً؛نظریه‌رؤیاهای رسولانه برخلاف ادعای صاحب این نظریه مراحل فهم قرآن را طولانی‌تر، دشوارتر، دیریاب‌ترو تناقض‌آلودتر می‌کند.
مقدمه:
موضوع این نوشتار مسئلهٔ اعتبار و معنای متن در نظریهٔ رؤیاهای رسولانه است. پیش از این طی چهار مقاله نظریهٔ رؤیاهای رسولانه را مورد بررسی و نقد قرار داده‌ام.[۲] در این نوشتار می‌کوشم از منظری جدید به بررسی این نظریه بپردازم. صاحب نظریهٔ رؤیاهای رسولانه متفکر مسلمانی است که همواره کوشیده است از آیین اسلام و آموزه‌های آن تصویری عقل پذیر و سازگار با اقتضائات دوران جدید به دست دهد. از این رو می‌توان با او به مثابه نه صرفاً یک نظریه پرداز بلکه یک مسلمان گفت و گو کرد و به بررسی سازگاری و ناسازگاری این نظریه با مبانی و لوازم باور دینی پرداخت.
@zeitoons
مدعای پیروان ادیان الهی این است که خداوند انسان‌هایی را برای هدایت بشر برانگیخته است. آنان حامل رسالت الهی و تعالیمی هستند که انسان‌ها در صورت پذیرش و کاربست آن در زندگی سعادتمند و رستگار می‌شوند. این ادعا بر سه اصل استوار است: الف: پذیرش هم سخنی خداوند با انسان یا وحی الهی به مثابه یک حقیقت. ب: وثاقت و اعتبار فرآوردهٔ وحی یا همان متن مقدس ج: فهم پذیری متن مقدس. بدیهی است عدم پذیرش هریک از این سه اصل مدعای پیروان ادیان الهی را به ادعایی ممتنع تبدیل می‌کند. اگر بخواهیم بر اساس الگوی برنامه پژوهشی باشلار سخن بگوییم می‌توان گفت این سه اصل هسته سخت پروژهٔ دین الهی را تشکیل می‌دهند و هرگونه تردید در یکی از این سه، برنامه پژوهشی ادیان الهی را از اساس فرومی‌ریزد. نظریهٔ رؤیاهای رسولانه صرفنظر از مبانی نظری آن، نظریه‌ای در تبیین چگونگی فرایند وحی و خطاب الهی است از این رو موضوع این نوشتار به بررسی توانمندی نظریه رؤیاهای رسولانه در تبیین و توجیه دو اصل دوم و سوم پروژه دین الهی اختصاص دارد. مدعای نویسنده در نوشتار حاضر این است:
۱- نظریه رؤیاهای رسولانه، متن دینی را به متنی نامعتبر بدل می‌کند. در واقع در نظریه رؤیاهای رسولانه اعتبار متن خود به یک رؤیای دست نایافتنی بدل می‌شود.
۲- نظریه رؤیاهای رسولانه فهم معتبر متن را ناممکن می‌سازد.
۳-نظریه رؤیاهای رسولانه برخلاف مدعای خود در مقایسه با نظریه رقیب فرایند فهم قرآن را پیچیده‌تر و غامض‌تر می‌کند.
https://tinyurl.com/y6zn39eg
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64753
بیانیّه‌ی تحلیلی جمعی از نواندیشان دینی ایرانی در نقد قانون «توهین به مقدّسات»
زیتون- جمعی از نواندیشان دینی در نقد قانون توهین به مقدسات بیانیه‌ای نوشتند.
به گزارش «زیتون» در این بیانیه ضمن تاکید بر اینکه مستندات جرم «توهین به مقدّسات»، که مورد نقد است، مادّه ۲۶۲ و ۵۱۳ «قانون مجازات اسلامی» است٬ آمده است: «ابهام در معنای مفاهیم کلیدی این دو مادّه قانونی یعنی «توهین» (یا «سبّ») و «مقدّسات» موجب می‌شود که بر سر اطلاق این مواد اختلاف نظر جدّی رخ دهد. آیا «توهین» شامل هرگونه پرسش، سنجش‌گری و حتّی تردیدافکنی می‌شود و یا اینکه صرفاً شامل به کار بردن الفاظ رکیک در فضای علنی به قصد توهین آن هم در حالت روانی عادّی است؟ آیا «مقدّسات» شامل هرگونه اعتقاد اسلامی می‌شود و یا تنها شامل باورهای ـــ به اصطلاح ـــ «ضروری» اسلامی (مانند توحید و نبوّت) است؟ مثلا گروهی از شیعیان دوازده امامی به «رجعت» امامان شیعه پس از ظهور امام زمان باور دارند. با این‌حال باور به «رجعت» در زمره‌ی اصول اجماعی مذهب شیعه نیست. آیا مثلا توهین به آموزه‌ی «رجعت» نیز مصداق توهین به «مقدّسات شیعه» است؟»
امضا کنندگان این نامه در ادامه نوشتند: «ادّعای ما در این بیانیّه این نیست که قانون «توهین به مقدّسات» باید به شیوه‌ای تفسیر و یا بازنویسی شود که صرفاً شامل توهین رکیک، عالمانه و عامدانه (توهین به قصد توهین) در حالت روانی عادّی آن هم فقط به «ضروریّات» اسلام شود. قانون‌گذار ممکن است در آینده از قانون «توهین به مقدّسات» بدین شیوه ابهام‌زدایی کند و دایره‌ی شمول آن را محدود سازد. گرچه این ابهام‌زدایی و مضیّق‌سازی می‌تواند راه سوء استفاده از قانون «توهین به مقدّسات» را تا حدودی ببندد با این حال حتّی در چنین صورتی مشکل بنیادی این قانون همچنان به قوّت خود باقی خواهد ماند.»
https://tinyurl.com/y4kqkn4o
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64815
زیتون- جمعی از نواندیشان دینی در نقد قانون توهین به مقدسات بیانیه‌ای نوشتند.
به گزارش «زیتون» در این بیانیه ضمن تاکید بر اینکه مستندات جرم «توهین به مقدّسات»، که مورد نقد است، مادّه ۲۶۲ و ۵۱۳ «قانون مجازات اسلامی» است٬ آمده است: «ابهام در معنای مفاهیم کلیدی این دو مادّه قانونی یعنی «توهین» (یا «سبّ») و «مقدّسات» موجب می‌شود که بر سر اطلاق این مواد اختلاف نظر جدّی رخ دهد. آیا «توهین» شامل هرگونه پرسش، سنجش‌گری و حتّی تردیدافکنی می‌شود و یا اینکه صرفاً شامل به کار بردن الفاظ رکیک در فضای علنی به قصد توهین آن هم در حالت روانی عادّی است؟ آیا «مقدّسات» شامل هرگونه اعتقاد اسلامی می‌شود و یا تنها شامل باورهای ـــ به اصطلاح ـــ «ضروری» اسلامی (مانند توحید و نبوّت) است؟ مثلا گروهی از شیعیان دوازده امامی به «رجعت» امامان شیعه پس از ظهور امام زمان باور دارند. با این‌حال باور به «رجعت» در زمره‌ی اصول اجماعی مذهب شیعه نیست. آیا مثلا توهین به آموزه‌ی «رجعت» نیز مصداق توهین به «مقدّسات شیعه» است؟»
امضا کنندگان این نامه در ادامه نوشتند: «ادّعای ما در این بیانیّه این نیست که قانون «توهین به مقدّسات» باید به شیوه‌ای تفسیر و یا بازنویسی شود که صرفاً شامل توهین رکیک، عالمانه و عامدانه (توهین به قصد توهین) در حالت روانی عادّی آن هم فقط به «ضروریّات» اسلام شود. قانون‌گذار ممکن است در آینده از قانون «توهین به مقدّسات» بدین شیوه ابهام‌زدایی کند و دایره‌ی شمول آن را محدود سازد. گرچه این ابهام‌زدایی و مضیّق‌سازی می‌تواند راه سوء استفاده از قانون «توهین به مقدّسات» را تا حدودی ببندد با این حال حتّی در چنین صورتی مشکل بنیادی این قانون همچنان به قوّت خود باقی خواهد ماند.»
https://tinyurl.com/y4kqkn4o
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64815
«تهدیدی» که مردم ایران را نشانه رفته است
راه‌اندازی راکتور اراک؛ خطر تکرار فاجعه چرنوبیل
زیتون ـ یلدا امیری: حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران روز چهارشنبه ۱۲ تیر در جلسه هیات دولت گفت: «در ۱۶ تیرماه سطح غنی‌سازی ایران دیگر ۳.۶۷ نخواهد بود و این تعهد را کنار گذاشته و به هر مقداری که ضرورت و نیاز ما باشد، ارتقاء خواهیم داد. اگر می‌خواهید اظهار تاسف کنید از همین الان بفرمایید. یا اگر می‌خواهید بیانیه بدهید از همین حالا بدهید.»
روحانی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: «از ۱۶ تیر اگر طرف‌های مقابل به تمامی تعهدات خود طبق زمان‌بندی عمل نکنند، رآکتور اراک به شرایط سابق یعنی شرایطی که آنها ادعا می‌کردند خطرناک بوده و می‌تواند پلوتونیوم تولید کند، بازخواهد گشت؛ مگر اینکه در مورد رآکتور اراک آنها به تمامی تعهدات خود عمل کنند.»
سخنان روحانی در مورد رآکتور اراک در حالی بیان می‌شود که در خصوص وضعیت فنی تاسیسات هسته ای اراک و یا امکان راه‌اندازی آن، تردیدهای جدی وجود دارد.
رآکتور اراک و خروج از برجام
@zeitoons
شورای عالی امنیت ملی ایران ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۸ در واکنش به خروج آمریکا از برجام و تنگ کردن حلقه تحریم‌ها علیه ایران در بیانیه‌ای خطاب به کشورهای عضو برجام، اعلام کرد: «جمهوری اسلامی ایران در راستای صیانت از امنیت و منافع ملی مردم ایران و در اعمال حقوق خود مندرج در بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام، برخی اقدامات خود در توافق برجام را متوقف می‌کند.»
بر اساس این تصمیم ایران دیگر مازاد اورانیوم غنی‌شده با غلظت پایین (یعنی بیشتر از ۳۰۰ کیلوگرم) و آب سنگین (یعنی بیش از ۱۳۰ تن) را به خارج از کشور نمی‌فرستد، مقامات ایران همچنین تهدید کردند که اگر تا ۶۰ روز دیگر به مطالبات ایران در چارچوب برجام اعم از تسهیل فروش نفت و مبادلات بانکی دست نیابد، مرحله دوم کاهش تعهدات را کلید خواهد زد. مرحله دوم خروج تدریجی از توافق هسته‌ای، افزایش سطح یا غلظت غنی‌سازی اورانیوم و نیز توقف بازطراحی راکتور آب سنگین اراک است.
بازطراحی راکتور اراک بخشی از توافق هسته‌ای برای کاهش تولید پلوتونیوم در این راکتور بود. اگر چه ایران در اردیبهشت ماه امسال اعلام کرد که بازطراحی رآکتور اراک را متوقف خواهد کرد، اما مقامات سازمان انرژی هسته ای مدت‌ها پیش گفته بودند که این باز طراحی انجام شده است.
سوخت مورد نیاز رآکتور آب سنگین اراک، اورانیوم غنی شده نیست بلکه از اکسید اورانیوم طبیعی استفاده می‌کند. اما خصوصیت و اهمیت رآکتور آب سنگین این است که در پسمانده های اورانیوم مصرف شده در این نیروگاه، پلوتونیوم وجود دارد. با یک پروسه ساده، می توان پلوتونیوم را از این پسمانده ها جدا کرد و با آن بمب پلوتونیوم درست کرد. همان شیوه ای که در کره شمالی، هند، اسرائیل و پاکستان استفاده شده است. بمب پلوتونیوم سریعترین راه رسیدن به بمب هسته ای است.
https://tinyurl.com/y244mplb
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64818
راه‌اندازی راکتور اراک؛ خطر تکرار فاجعه چرنوبیل
زیتون ـ یلدا امیری: حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران روز چهارشنبه ۱۲ تیر در جلسه هیات دولت گفت: «در ۱۶ تیرماه سطح غنی‌سازی ایران دیگر ۳.۶۷ نخواهد بود و این تعهد را کنار گذاشته و به هر مقداری که ضرورت و نیاز ما باشد، ارتقاء خواهیم داد. اگر می‌خواهید اظهار تاسف کنید از همین الان بفرمایید. یا اگر می‌خواهید بیانیه بدهید از همین حالا بدهید.»
روحانی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: «از ۱۶ تیر اگر طرف‌های مقابل به تمامی تعهدات خود طبق زمان‌بندی عمل نکنند، رآکتور اراک به شرایط سابق یعنی شرایطی که آنها ادعا می‌کردند خطرناک بوده و می‌تواند پلوتونیوم تولید کند، بازخواهد گشت؛ مگر اینکه در مورد رآکتور اراک آنها به تمامی تعهدات خود عمل کنند.»
سخنان روحانی در مورد رآکتور اراک در حالی بیان می‌شود که در خصوص وضعیت فنی تاسیسات هسته ای اراک و یا امکان راه‌اندازی آن، تردیدهای جدی وجود دارد.
رآکتور اراک و خروج از برجام
@zeitoons
شورای عالی امنیت ملی ایران ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۸ در واکنش به خروج آمریکا از برجام و تنگ کردن حلقه تحریم‌ها علیه ایران در بیانیه‌ای خطاب به کشورهای عضو برجام، اعلام کرد: «جمهوری اسلامی ایران در راستای صیانت از امنیت و منافع ملی مردم ایران و در اعمال حقوق خود مندرج در بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام، برخی اقدامات خود در توافق برجام را متوقف می‌کند.»
بر اساس این تصمیم ایران دیگر مازاد اورانیوم غنی‌شده با غلظت پایین (یعنی بیشتر از ۳۰۰ کیلوگرم) و آب سنگین (یعنی بیش از ۱۳۰ تن) را به خارج از کشور نمی‌فرستد، مقامات ایران همچنین تهدید کردند که اگر تا ۶۰ روز دیگر به مطالبات ایران در چارچوب برجام اعم از تسهیل فروش نفت و مبادلات بانکی دست نیابد، مرحله دوم کاهش تعهدات را کلید خواهد زد. مرحله دوم خروج تدریجی از توافق هسته‌ای، افزایش سطح یا غلظت غنی‌سازی اورانیوم و نیز توقف بازطراحی راکتور آب سنگین اراک است.
بازطراحی راکتور اراک بخشی از توافق هسته‌ای برای کاهش تولید پلوتونیوم در این راکتور بود. اگر چه ایران در اردیبهشت ماه امسال اعلام کرد که بازطراحی رآکتور اراک را متوقف خواهد کرد، اما مقامات سازمان انرژی هسته ای مدت‌ها پیش گفته بودند که این باز طراحی انجام شده است.
سوخت مورد نیاز رآکتور آب سنگین اراک، اورانیوم غنی شده نیست بلکه از اکسید اورانیوم طبیعی استفاده می‌کند. اما خصوصیت و اهمیت رآکتور آب سنگین این است که در پسمانده های اورانیوم مصرف شده در این نیروگاه، پلوتونیوم وجود دارد. با یک پروسه ساده، می توان پلوتونیوم را از این پسمانده ها جدا کرد و با آن بمب پلوتونیوم درست کرد. همان شیوه ای که در کره شمالی، هند، اسرائیل و پاکستان استفاده شده است. بمب پلوتونیوم سریعترین راه رسیدن به بمب هسته ای است.
https://tinyurl.com/y244mplb
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64818
گاه در سایه نشسته است (۲): واکاوی «مرگ» در آثار سپهری
سروش دباغ
به موضوع «مرگ‌آگاهی» و تبیین این نگاه سپهری رسیدیم که حال که ما رونده به سمت نیستی هستیم و تفطنی به نیستی و زوال خود داریم، این آگاهی و تفطن چه آثار و نتایجی می تواند داشته باشد و انسان مرگ‌آگاه چه تفاوتی با انسان غیر مرگ‌آگاه دارد؟
با خود می اندیشیدم که چگونه سخنان سپهری را بسط بیشتری دهم. دریافتم که به مصداق «تعرف الاشیا باضدادها»، یعنی امور را از روی ضدها و شقوق متضاد بهتر می توان شناخت، خوب است دو غزل از غزلیات دیوان شمس مولانا را برگزینم و نگاه و نگرش مولوی به موضوع مرگ را با نگرش سپهری از این حیث قیاس کنم. وقتی شما می خواهید این لپ تاپ را بشناسید یک شیوه این است که به این لپ تاپ خوب نظر کنید؛ شیوه دیگر این است که به لپ تاپ هایی که غیر از این است و با آن متفاوت و متضادند نظر بیفکنید و از روی این قیاسها بتوانید آن را بهتر بشناسید. «ضد» به لسان منطقی با نقیض چنان که می دانید متفاوت است. ما در زبان محاوره ای خیلی از مواقع می گوییم فلانی ضد و نقیض می گوید؛ این محاوره ای است، اشکالی هم ندارد؛ اما از نظر منطقی و فلسفی غلط است؛ مثل این که دیده اید کسی که می خواهد از خودش سخن بگوید یا دفاعی بکند می گوید محال ممکن است، محال ممکن است یعنی چه؟ یک امر، ممکن یا محال است؛ نمی شود که هم محال باشد و هم ممکن. به تعبیر فلاسفه ما یا ممکن‌الوجود داریم یا ممتنع‌الوجود؛ یک امری یا امکانی است یا امتناعی؛ نمی شود هم ممکن باشد هم ممتنع. حالا در باب ضد و نقیض هم همین گونه است. این از آن اغلاط جاری در زبان طبیعی است. اما اگر شما با یک اهل منطق و اهل فلسفه سخن بگویید، این تفکیک ها را مد نظر قرار می دهد. نقیضین یعنی اموری که با یکدیگر جمع نمی شوند؛ من بگویم «الان شب است» و «الان شب نیست»؛ این دو گزاره متناقض اند. شما «الان شب نیست» را می توانید بنویسید: «نه این که الان شب است»؛ گزاره اول «الان شب است» می باشد، پس می شود «الان شب است» و «نه این که الان شب است»، واین دو گزاره با یکدیگر به لحاظ منطقز قابل جمع نیستند. اما ضدین با هم متفاوت اند و این گونه نیست که متناقض باشند. مثلا رنگ آبی و رنگ قرمز؛ قرمز متفاوت از آبی است، اما نه این که متناقض با آبی باشد. به تعبیر دیگر، یک چیزی می تواند آبی باشد؛ نمی تواند همزمان آبی و قرمز باشد، اما می تواند نه آبی نه قرمز باشد؛ مثلا سبز باشد. به این قسم امور متضاد می گویند. وقتی می‌گویم که دو امری متناقض‌اند، یعنی جمعشان متصور نیست، رفعشان هم متصور نیست؛ یعنی نه می شود الان هم شب باشد هم شب نباشد، و نه می شود الان نه شب باشد نه شب نباشد. اما در باب امور متضاد این گونه نیست؛ نمی شود که این میز هم آبی باشد هم قرمز باشد؛جمعشان متصور نیست، اما رفعشان متصور است؛ یعنی می شود که این میز نه آبی باشد نه قرمز باشد.
این را گفتم تا توضیح دهم وقتی ما می خواهیم در باب مرگ از منظر مولانا سخن بگوییم، برای این است که به مصداق تعرف الاشیا باضدادها روایت سپهری را بهتر بفهمیم؛ این دو متضادند نه متناقض؛ دو روایت مختلف از مرگ‌اند و به توضیحی که خواهیم دید، تفاوت هایی با هم دارند.
https://tinyurl.com/y6dhq8zy
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64836
سروش دباغ
به موضوع «مرگ‌آگاهی» و تبیین این نگاه سپهری رسیدیم که حال که ما رونده به سمت نیستی هستیم و تفطنی به نیستی و زوال خود داریم، این آگاهی و تفطن چه آثار و نتایجی می تواند داشته باشد و انسان مرگ‌آگاه چه تفاوتی با انسان غیر مرگ‌آگاه دارد؟
با خود می اندیشیدم که چگونه سخنان سپهری را بسط بیشتری دهم. دریافتم که به مصداق «تعرف الاشیا باضدادها»، یعنی امور را از روی ضدها و شقوق متضاد بهتر می توان شناخت، خوب است دو غزل از غزلیات دیوان شمس مولانا را برگزینم و نگاه و نگرش مولوی به موضوع مرگ را با نگرش سپهری از این حیث قیاس کنم. وقتی شما می خواهید این لپ تاپ را بشناسید یک شیوه این است که به این لپ تاپ خوب نظر کنید؛ شیوه دیگر این است که به لپ تاپ هایی که غیر از این است و با آن متفاوت و متضادند نظر بیفکنید و از روی این قیاسها بتوانید آن را بهتر بشناسید. «ضد» به لسان منطقی با نقیض چنان که می دانید متفاوت است. ما در زبان محاوره ای خیلی از مواقع می گوییم فلانی ضد و نقیض می گوید؛ این محاوره ای است، اشکالی هم ندارد؛ اما از نظر منطقی و فلسفی غلط است؛ مثل این که دیده اید کسی که می خواهد از خودش سخن بگوید یا دفاعی بکند می گوید محال ممکن است، محال ممکن است یعنی چه؟ یک امر، ممکن یا محال است؛ نمی شود که هم محال باشد و هم ممکن. به تعبیر فلاسفه ما یا ممکن‌الوجود داریم یا ممتنع‌الوجود؛ یک امری یا امکانی است یا امتناعی؛ نمی شود هم ممکن باشد هم ممتنع. حالا در باب ضد و نقیض هم همین گونه است. این از آن اغلاط جاری در زبان طبیعی است. اما اگر شما با یک اهل منطق و اهل فلسفه سخن بگویید، این تفکیک ها را مد نظر قرار می دهد. نقیضین یعنی اموری که با یکدیگر جمع نمی شوند؛ من بگویم «الان شب است» و «الان شب نیست»؛ این دو گزاره متناقض اند. شما «الان شب نیست» را می توانید بنویسید: «نه این که الان شب است»؛ گزاره اول «الان شب است» می باشد، پس می شود «الان شب است» و «نه این که الان شب است»، واین دو گزاره با یکدیگر به لحاظ منطقز قابل جمع نیستند. اما ضدین با هم متفاوت اند و این گونه نیست که متناقض باشند. مثلا رنگ آبی و رنگ قرمز؛ قرمز متفاوت از آبی است، اما نه این که متناقض با آبی باشد. به تعبیر دیگر، یک چیزی می تواند آبی باشد؛ نمی تواند همزمان آبی و قرمز باشد، اما می تواند نه آبی نه قرمز باشد؛ مثلا سبز باشد. به این قسم امور متضاد می گویند. وقتی می‌گویم که دو امری متناقض‌اند، یعنی جمعشان متصور نیست، رفعشان هم متصور نیست؛ یعنی نه می شود الان هم شب باشد هم شب نباشد، و نه می شود الان نه شب باشد نه شب نباشد. اما در باب امور متضاد این گونه نیست؛ نمی شود که این میز هم آبی باشد هم قرمز باشد؛جمعشان متصور نیست، اما رفعشان متصور است؛ یعنی می شود که این میز نه آبی باشد نه قرمز باشد.
این را گفتم تا توضیح دهم وقتی ما می خواهیم در باب مرگ از منظر مولانا سخن بگوییم، برای این است که به مصداق تعرف الاشیا باضدادها روایت سپهری را بهتر بفهمیم؛ این دو متضادند نه متناقض؛ دو روایت مختلف از مرگ‌اند و به توضیحی که خواهیم دید، تفاوت هایی با هم دارند.
https://tinyurl.com/y6dhq8zy
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64836
تهدید«نان» و تنگ‌تر شدن حلقه بحران
علی جلالی نجف‌آبادی
در سال‌های گذشته بارها مسئولان کشور از احتمال کمبود اقلامی راهبردی و غیرراهبردی در ایران خبر داده‌اند؛ این کمبودها اما در آخرین لحظات و زمانی که نگرانی‌ها به حد کافی مطرح می‌شد، از گوشه و کنار و با تمهیداتی رسمی و غیر رسمی در حد رفع حاجت مردم تأمین می‌شد.
امروز و با فشار سنگین تحریم‌ها، عدم مسئولیت‌پذیری مدیران و همچنین عوارض سخت سیل و آفت‌زدگی و فقدان امکانات مختلف در کشاورزی و دیگر حوزه ها، دیگر نمی توان امید داشت تا در لحظه آخر هم در همان حد رفع حاجت، اتفاقی بیفتد و تب مشکلات تا مرز خلاصی از بحران فروکش کند. بلکه امروز ناتوانی بخش تصمیم‌گیرنده کشور برای عبور سالم از بحران‌های سیاسی، امنیتی و اقتصادی پیش رو می تواند بسیار هشداردهنده و خطرناک باشد.
احساس خطر تا جایی پیش رفته است که برخی استانداری‌ها در کشور مانند زمان قحطی از فعالان اقتصادی و کشاورزی استان‌های خود خواسته‌اند تا بدون مجوز دولتی و استانداری، دانه‌ای گندم از استان مربوطه به دیگر استان‌های کشور منتقل نشود.
@zeitoons
این حساسیت و ابراز نگرانی تنها می‌تواند در زمانی رخ دهد که کشور با مشکل قحطی نان روبرو گردد و استان‌های مربوطه با توجه به کمبود شدید سراسری در کشور از منابع داخلی خود مراقبت کرده و نمی‌خواهند تا با عوارض مربوط به قحطی روبرو شوند.
حال آیا خطر قحطی از مرحله هشدار و احتمال گذشته است یا هنوز می‌توان برای جلوگیری از آن امیدی داشت؟
آیا دولت مردان و مسئولان، مانند گذشته می‌توانند در دقایق آخر راه نجاتی برای فرار از این بحران خطرناک پیدا کنند؟
برای رسیدن به پاسخ سئوالات فوق و بیش از اینها باید نگاهی داشت به برخی از خبرهای مربوط به این بخش تا شاید بتوان نمایی از واقعیت پیش رو را تصور کرد.
https://tinyurl.com/y6kzxw94
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64838
علی جلالی نجف‌آبادی
در سال‌های گذشته بارها مسئولان کشور از احتمال کمبود اقلامی راهبردی و غیرراهبردی در ایران خبر داده‌اند؛ این کمبودها اما در آخرین لحظات و زمانی که نگرانی‌ها به حد کافی مطرح می‌شد، از گوشه و کنار و با تمهیداتی رسمی و غیر رسمی در حد رفع حاجت مردم تأمین می‌شد.
امروز و با فشار سنگین تحریم‌ها، عدم مسئولیت‌پذیری مدیران و همچنین عوارض سخت سیل و آفت‌زدگی و فقدان امکانات مختلف در کشاورزی و دیگر حوزه ها، دیگر نمی توان امید داشت تا در لحظه آخر هم در همان حد رفع حاجت، اتفاقی بیفتد و تب مشکلات تا مرز خلاصی از بحران فروکش کند. بلکه امروز ناتوانی بخش تصمیم‌گیرنده کشور برای عبور سالم از بحران‌های سیاسی، امنیتی و اقتصادی پیش رو می تواند بسیار هشداردهنده و خطرناک باشد.
احساس خطر تا جایی پیش رفته است که برخی استانداری‌ها در کشور مانند زمان قحطی از فعالان اقتصادی و کشاورزی استان‌های خود خواسته‌اند تا بدون مجوز دولتی و استانداری، دانه‌ای گندم از استان مربوطه به دیگر استان‌های کشور منتقل نشود.
@zeitoons
این حساسیت و ابراز نگرانی تنها می‌تواند در زمانی رخ دهد که کشور با مشکل قحطی نان روبرو گردد و استان‌های مربوطه با توجه به کمبود شدید سراسری در کشور از منابع داخلی خود مراقبت کرده و نمی‌خواهند تا با عوارض مربوط به قحطی روبرو شوند.
حال آیا خطر قحطی از مرحله هشدار و احتمال گذشته است یا هنوز می‌توان برای جلوگیری از آن امیدی داشت؟
آیا دولت مردان و مسئولان، مانند گذشته می‌توانند در دقایق آخر راه نجاتی برای فرار از این بحران خطرناک پیدا کنند؟
برای رسیدن به پاسخ سئوالات فوق و بیش از اینها باید نگاهی داشت به برخی از خبرهای مربوط به این بخش تا شاید بتوان نمایی از واقعیت پیش رو را تصور کرد.
https://tinyurl.com/y6kzxw94
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64838
مروری بر فرآیند ارتشا در شورای نگهبان و انتخابات
نظارت استصوابی در مسجد سید عزیزالله
زیتون ـ محمدرضا سرداری: اگر شما قصد دارید ساختمان کلنگی خویش را بازسازی کنیدو یا موسسه‌ای غیر انتفاعی تأسیس کنید، نیاز به نوعی صلاحیت دارید که معمولاً با کسب پروانه از شهرداری و وزارت کشور حاصل می‌شود. اما اگر قصد دارید دست کم برای نخست بار در انتخابات مجلس شرکت کنید و شانس‌تان را برای جلب آرای عمومی و کسب کرسی در بهارستان محک بزنید، نیاز به نوع دیگری از صلاحیت دارید. محمود صادقی نماینده تهران اخیراً در اظهاراتی گفته است که چنین صلاحیتی در مسجد سید عزیز الله در بازار بزرگ تهران قابل خریداری است. البته اگر شما از تمکن مالی مناسبی برخوردار باشید. در بازار بزرگ تهران نه تنها از شیر مرغ تا جان آدمیزاد، بلکه صلاحیت نیز خرید و فروش می‌شود.
خرید و فروش صلاحیت از سوی کارگزاران شورای نگهبان
سه شنبه پیش محمود صادقی، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی، طی یادداشتی در کانال تلگرام خویش بار دیگر به موضوع خرید و فروش صلاحیت در انتخابات مجلس از سوی کارگزاران شورای نگهبان اشاره کرد. صادقی در این یادداشت که بخشی از آن در «زیتون» آمده، صراحتاً به افرادی اشاره کرد که به مسجد سید عزیز الله در بازار تهران دعوت شده‌اند تا در ازای پرداخت وجه تأیید صلاحیت از شورای نگهبان بگیرند.
صادقی سال گذشته نیز این ادعا را مطرح کرده بود که منجر به شکایت شورای نگهبان از وی در مرجع رسیدگی به شکایات از نمایندگان مجلس شد. شکایتی که هنوز نتیجه آن مشخص نشده. اما صادقی در این یادداشت اطلاعات بیشتری ارائه کرده و صراحتاً از مکانی نام برده که نامزدها به آنجا دعوت شده و معامله صورت گرفته است. به گفته صادقی حتی تا ۲ میلیارد تومان نیز از نامزدها تقاضای رشوه شده است.
https://tinyurl.com/y4b2egoz
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64864
نظارت استصوابی در مسجد سید عزیزالله
زیتون ـ محمدرضا سرداری: اگر شما قصد دارید ساختمان کلنگی خویش را بازسازی کنیدو یا موسسه‌ای غیر انتفاعی تأسیس کنید، نیاز به نوعی صلاحیت دارید که معمولاً با کسب پروانه از شهرداری و وزارت کشور حاصل می‌شود. اما اگر قصد دارید دست کم برای نخست بار در انتخابات مجلس شرکت کنید و شانس‌تان را برای جلب آرای عمومی و کسب کرسی در بهارستان محک بزنید، نیاز به نوع دیگری از صلاحیت دارید. محمود صادقی نماینده تهران اخیراً در اظهاراتی گفته است که چنین صلاحیتی در مسجد سید عزیز الله در بازار بزرگ تهران قابل خریداری است. البته اگر شما از تمکن مالی مناسبی برخوردار باشید. در بازار بزرگ تهران نه تنها از شیر مرغ تا جان آدمیزاد، بلکه صلاحیت نیز خرید و فروش می‌شود.
خرید و فروش صلاحیت از سوی کارگزاران شورای نگهبان
سه شنبه پیش محمود صادقی، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی، طی یادداشتی در کانال تلگرام خویش بار دیگر به موضوع خرید و فروش صلاحیت در انتخابات مجلس از سوی کارگزاران شورای نگهبان اشاره کرد. صادقی در این یادداشت که بخشی از آن در «زیتون» آمده، صراحتاً به افرادی اشاره کرد که به مسجد سید عزیز الله در بازار تهران دعوت شده‌اند تا در ازای پرداخت وجه تأیید صلاحیت از شورای نگهبان بگیرند.
صادقی سال گذشته نیز این ادعا را مطرح کرده بود که منجر به شکایت شورای نگهبان از وی در مرجع رسیدگی به شکایات از نمایندگان مجلس شد. شکایتی که هنوز نتیجه آن مشخص نشده. اما صادقی در این یادداشت اطلاعات بیشتری ارائه کرده و صراحتاً از مکانی نام برده که نامزدها به آنجا دعوت شده و معامله صورت گرفته است. به گفته صادقی حتی تا ۲ میلیارد تومان نیز از نامزدها تقاضای رشوه شده است.
https://tinyurl.com/y4b2egoz
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64864
تکلمه‌ای نظری بر سیاست خیابانی
سعید رضوی‌فقیه، جواد سلیمانی
سیاست‌پیشگان و کنشگران اصلاح‌طلب به اعتراضات دی‌ماه ۱۳۹۶ در تهران و ده‌ها شهر کوچک و بزرگ ایران، ابتدا با شک و تردید در اصالت اعتراضات و مردمی بودن ماجرا نگریسته و حتی آن را دسیسه‌ای طراحی شده از سوی جناح محافظه‌کارِ شکست‌خورده در انتخابات ریاست جمهوری در اردیبهشت همان سال انگاشتند. اما پس از اینکه اعتراضات بالا گرفت و در مواردی به خشونت کشیده شد و شعارها به سمت‌و‌سویی گرایید که از آستانۀ تحمل حکومت بالاتر رفت، اصلاح‌طلبان در تحلیل‌ها و بیانیه‌های خویش آن حرکت را «شورش کور» و «اعتراض پابرهنگان» خواندند. نفی و نادیده انگاشتن و بدتر از همه تحقیر این سبک از جنبش اعتراضی اما نه خردمندانه بود و نه منصفانه.
اینک در صدد تحلیل و تبیین اعتراضات زمستان نود و شش و تفکیک غث و سمین آن از هم یا بیان ضعف‌ها و قوت‌هایش نیستیم. تحلیل و فهم آن ماجرا و دسته‌بندی کنشگران آغاز و تداومش خود مستلزم گشودن پروند‌ه‌ای جداگانه است و مقتضی مجالی گسترده. در اینجا اما قصد داریم به شتاب و اختصار نیم‌نگاهی نظری بیفکنیم بر این سبک از کنشگری‌ها و جنبش‌های خیابانی تا معلوم شود که رخدادهای بدین سترگی را به سادگی نمی‌توان به توطئۀ یک کمیتۀ چند نفره از رقبای شکست خوردۀ انتخاباتی یا دشمنان زخم خوردۀ خارجی نسبت داد. سخن بر سر نفی دسیسه‌ها و توطئه‌ها نیست که همیشه بوده، هنوز هست و همیشه خواهد بود. سخن بر سر چرایی حضور یکبارۀ انبوهی از مردم است در تهران و ده‌ها شهر کوچک و بزرگ با تفاوت‌های اقلیمی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بسیار. سخن بر سر اینست که بیهوده بدین درازی و شوخی اینهمه جدی نیست. در واقع برخلاف تصور آن دسته از دوستان اصلاح‌طلب که با تحقیر، آن رخداد دامنه‌دار را فاقد اصالت انگاشتند، این‌گونه جنبش‌ها اصیل‌اند و از دیرباز محل تامل صاحبنظران بوده‌اند. اگر در اعماق جامعه اصل و ریشه‌ای نداشتند با این گستردگی و توفندگی رخ نمی‌دادند. به عبارتی این نوع جنبش ها فاقد شبکه های آگاهانه و متعاقبا سازماندهی هستند اما مطلقا بی ریشه و سطحی نیستند.
https://tinyurl.com/yxrvdwtl
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64905
سعید رضوی‌فقیه، جواد سلیمانی
سیاست‌پیشگان و کنشگران اصلاح‌طلب به اعتراضات دی‌ماه ۱۳۹۶ در تهران و ده‌ها شهر کوچک و بزرگ ایران، ابتدا با شک و تردید در اصالت اعتراضات و مردمی بودن ماجرا نگریسته و حتی آن را دسیسه‌ای طراحی شده از سوی جناح محافظه‌کارِ شکست‌خورده در انتخابات ریاست جمهوری در اردیبهشت همان سال انگاشتند. اما پس از اینکه اعتراضات بالا گرفت و در مواردی به خشونت کشیده شد و شعارها به سمت‌و‌سویی گرایید که از آستانۀ تحمل حکومت بالاتر رفت، اصلاح‌طلبان در تحلیل‌ها و بیانیه‌های خویش آن حرکت را «شورش کور» و «اعتراض پابرهنگان» خواندند. نفی و نادیده انگاشتن و بدتر از همه تحقیر این سبک از جنبش اعتراضی اما نه خردمندانه بود و نه منصفانه.
اینک در صدد تحلیل و تبیین اعتراضات زمستان نود و شش و تفکیک غث و سمین آن از هم یا بیان ضعف‌ها و قوت‌هایش نیستیم. تحلیل و فهم آن ماجرا و دسته‌بندی کنشگران آغاز و تداومش خود مستلزم گشودن پروند‌ه‌ای جداگانه است و مقتضی مجالی گسترده. در اینجا اما قصد داریم به شتاب و اختصار نیم‌نگاهی نظری بیفکنیم بر این سبک از کنشگری‌ها و جنبش‌های خیابانی تا معلوم شود که رخدادهای بدین سترگی را به سادگی نمی‌توان به توطئۀ یک کمیتۀ چند نفره از رقبای شکست خوردۀ انتخاباتی یا دشمنان زخم خوردۀ خارجی نسبت داد. سخن بر سر نفی دسیسه‌ها و توطئه‌ها نیست که همیشه بوده، هنوز هست و همیشه خواهد بود. سخن بر سر چرایی حضور یکبارۀ انبوهی از مردم است در تهران و ده‌ها شهر کوچک و بزرگ با تفاوت‌های اقلیمی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بسیار. سخن بر سر اینست که بیهوده بدین درازی و شوخی اینهمه جدی نیست. در واقع برخلاف تصور آن دسته از دوستان اصلاح‌طلب که با تحقیر، آن رخداد دامنه‌دار را فاقد اصالت انگاشتند، این‌گونه جنبش‌ها اصیل‌اند و از دیرباز محل تامل صاحبنظران بوده‌اند. اگر در اعماق جامعه اصل و ریشه‌ای نداشتند با این گستردگی و توفندگی رخ نمی‌دادند. به عبارتی این نوع جنبش ها فاقد شبکه های آگاهانه و متعاقبا سازماندهی هستند اما مطلقا بی ریشه و سطحی نیستند.
https://tinyurl.com/yxrvdwtl
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64905
«جاسوس-پاسداران» در جمهوری اسلامی
زیتون ـ سولماز ایکدر: تغییرات گسترده طی ماه‌های جاری در سپاه پاسداران موجب گمانه‌زنی‌های فراوانی درباره ساختار این بازوی نظامی جمهوری اسلامی شده است. خاصه اینکه این تغییرات از یک‌سو همزمان به «تروریستی» خوانده شدن این نیروی نظامی از سوی آمریکا صورت گرفت.
اما «هم‌زمانی» دیگری نیز در بین بود. برکناری تعدادی از سران سپاه پس از نشت اطلاعاتی گسترده از اسناد فعالیت‌های هسته‌ای ایران توسط اسرائیل رخ داد.
بنیامین نتانیاهو در بهار ۱۳۹۷ در یک کنفرانس خبری از حدود ۵۰ هزار سند و هزاران لوح فشرده از آرشیو اتمی ایران رونمایی کرد. تغییرات در سپاه نیز تقریبا از همان تاریخ شروع شد؛ اگرچه طی ماه‌های اخیر به اوج خود رسیده است.
این هم‌زمانی در کنار اخبار دیگری که «در گوشی» منتشر می‌شود؛ می‌تواند موید وجود «جاسوس-پاسدارانی» در سپاه باشد. جاسوسانی در بالاترین رده‌های نظامی و امنیتی.
سرداران غیب می‌شوند
در بین سردارانی که طی ماه‌های اخیر نامش با دو کلمه «جاسوسی» و «دستگیری» گره خورده است٬ علی نصیری معروف‌ترین آنهاست.
علی نصیری٬ فرمانده حفاظت انصار سپاه٬ ۳۰ فروردین ماه امسال برکنار شد و خبر‌هایی از فرار و درخواست پناهندگی او از یکی از کشورهای حاشیه خلیج فارس منتشر شد.
پس از بالاگرفتن این اخبار چند وب‌سایت از جمله «مشرق» گفت‌وگو‌هایی با این فرمانده سابق سپاه منتشر کردند، مبنی بر اینکه از کشور خارج نشده است و به‌زودی در «پستی» دیگر به خدمت گرفته خواهد شد.
اما پس از آن روز تا کنون نه تنها علی نصیری عنوان جدید سازمانی در یافت نکرده است٬ حتی دیگر خبری از او نیز منتشر نمی‌شود. سردار سابق پس از برکناری یا عزل دیگری در هیچ مراسمی رسمی دیده نشده و خبری از او انتشار نیافته است.
تنها ده روز پس از انتشار خبر برکناری نصیری٬ سردار باقرزاده رییس کمیته جستجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح٬ به خبرگزاری فارس٬ وابسته به سپاه پاسدارن گفت: «دو ساعت قبل شخصا با سردارنصیری تلفنی صحبت کردم. حالشان خوب است و کماکان در خدمت انقلاب و اسلام و کشور هستند.»
https://tinyurl.com/y3zccdfg
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64901
زیتون ـ سولماز ایکدر: تغییرات گسترده طی ماه‌های جاری در سپاه پاسداران موجب گمانه‌زنی‌های فراوانی درباره ساختار این بازوی نظامی جمهوری اسلامی شده است. خاصه اینکه این تغییرات از یک‌سو همزمان به «تروریستی» خوانده شدن این نیروی نظامی از سوی آمریکا صورت گرفت.
اما «هم‌زمانی» دیگری نیز در بین بود. برکناری تعدادی از سران سپاه پس از نشت اطلاعاتی گسترده از اسناد فعالیت‌های هسته‌ای ایران توسط اسرائیل رخ داد.
بنیامین نتانیاهو در بهار ۱۳۹۷ در یک کنفرانس خبری از حدود ۵۰ هزار سند و هزاران لوح فشرده از آرشیو اتمی ایران رونمایی کرد. تغییرات در سپاه نیز تقریبا از همان تاریخ شروع شد؛ اگرچه طی ماه‌های اخیر به اوج خود رسیده است.
این هم‌زمانی در کنار اخبار دیگری که «در گوشی» منتشر می‌شود؛ می‌تواند موید وجود «جاسوس-پاسدارانی» در سپاه باشد. جاسوسانی در بالاترین رده‌های نظامی و امنیتی.
سرداران غیب می‌شوند
در بین سردارانی که طی ماه‌های اخیر نامش با دو کلمه «جاسوسی» و «دستگیری» گره خورده است٬ علی نصیری معروف‌ترین آنهاست.
علی نصیری٬ فرمانده حفاظت انصار سپاه٬ ۳۰ فروردین ماه امسال برکنار شد و خبر‌هایی از فرار و درخواست پناهندگی او از یکی از کشورهای حاشیه خلیج فارس منتشر شد.
پس از بالاگرفتن این اخبار چند وب‌سایت از جمله «مشرق» گفت‌وگو‌هایی با این فرمانده سابق سپاه منتشر کردند، مبنی بر اینکه از کشور خارج نشده است و به‌زودی در «پستی» دیگر به خدمت گرفته خواهد شد.
اما پس از آن روز تا کنون نه تنها علی نصیری عنوان جدید سازمانی در یافت نکرده است٬ حتی دیگر خبری از او نیز منتشر نمی‌شود. سردار سابق پس از برکناری یا عزل دیگری در هیچ مراسمی رسمی دیده نشده و خبری از او انتشار نیافته است.
تنها ده روز پس از انتشار خبر برکناری نصیری٬ سردار باقرزاده رییس کمیته جستجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح٬ به خبرگزاری فارس٬ وابسته به سپاه پاسدارن گفت: «دو ساعت قبل شخصا با سردارنصیری تلفنی صحبت کردم. حالشان خوب است و کماکان در خدمت انقلاب و اسلام و کشور هستند.»
https://tinyurl.com/y3zccdfg
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64901