زيتون | Zeitoons@
9.81K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
پیریِ جمهوری اسلامی

زیتون ـ مهسا محمدی:
جمهوری اسلامی ایران در حال پیر شدن است. میانگین سنی دولت‌های اول تا دوازدهم، از ۴۰ سال در کابینه بنی‌صدر به ۵۸ سال در کابینه حسن روحانی رسیده است. یعنی تقریبا به ازای هر دو سال از عمر جمهوری اسلامی یک سال بر عمر رهبران آن افزوده شده است. درباره خود روسای جمهوری هم تقریبا روند مشابهی با یکی دو استثنا طی شده و از بنی‌صدر ۴۶ ساله به روحانی ۶۴ ساله رسیدیم.

مجلس خبرگان رهبری هم از میانگین ۵۳ سال در دور اول به ۶۳ سال در دور چهارم رسید. در دوره چهارم ۸ تن از اعضای این مجلس به دلیل کهولت سن درگذشتند و به نظر می‌رسد این مرگ و میر بر کاهش میانگین سنی دور بعد تاثیر داشته و از سرعت رشد آن کم کرد.

مجلس شورای اسلامی از این جهت وضعیت به نسبت بهتری دارد و میانگین سنی اعضای دوره دهم آن ۵۰ سال است.

در نهادهای انتصابی نیز وضعیت کمابیش به شکل مشابه است. شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت نظام و نهادهای سیاست‌گذاری بالادستیِ از این سنخ میانگین‌های سنی بالای ۶۰ سال دارند.
@zeitoons
با نگاهی به آمارها می‌توان دریافت که «جوانان انقلابی» که بعد از انقلاب ۵۷ زمام امور را در دست گرفتند همراه با انقلابشان پیر شدند. دایره معتمدان در طی این سال‌ها بیش از رویش، ریزش داشت و آنان نتوانستند جوانانی را منطبق با استانداردهای خود تربیت کرده و زمام امور را به دست آنان بسپارند و نقش‌های مختلف در میان عده معدودی دست به دست شد. عده ای که نه زن بودند و نه جوان.

حال اما چند سالی است که « جوان‌گرایی» وارد ادبیات سیاستمداران جمهوری اسلامی شده است. به وضوح از زمانی که کهن‌سالان شورای نگهبان در سال ۹۲ هاشمی رفسنجانی را به دلیل کهولت سن برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری رد صلاحیت کردند.

بعد از آن که حسن روحانی که در کنار وعده‌‌های دیگر قول جوان‌گرایی در کابینه‌اش را هم داده بود به ریاست جمهوری رسید، اما کابینه‌ای تشکیل داد که به تنهایی میانگین سنی دولت را به اندازه ۵ دوره پیش از آن بالا برد. در این میان هم به محمد جواد آذری جهرمی، وزارت ارتباطات را داد تا «وزیر جوان» ۳۶ ساله بار جوان‌گرایی کابینه را به دوش بکشد و با شلوار لی، تی‌شرت و اظهار‌نظر درباره دربی در توئیتر، بخشی از وعده‌های رئیسش را لااقل در ظاهر محقق کند.
https://tinyurl.com/y3s4dtcx

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64672
اینستکس؛«آب‌نبات» یا راه نجات

زیتون ـ جلیل فقیهی:
اینستکس عملیاتی شده و اولین تراکنش‌های آن نیز در حال انجام است. این مهمترین نتیجه نشست کمیسیون مشترک برجام بود که در سطح معاونان وزرا و مدیران سیاسی ایران و گروه ۱+۴ (آلمان، فرانسه، روسیه، چین و بریتانیا) در وین برگزار شد. در اعلامیه هلگا اشمید، معاون سیاست خارجی اتحادیه اروپا، آمده است که در آینده‌ای نزدیک کشورهای اروپایی بیشتری به اینستکس ملحق خواهند شد.

از سوی دیگر، عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران، ضمن تأیید آغاز به کار اینستکس اعلام کرد: «این پروسه اگر چه خیلی دیر اما شروع شده است و کمتر از انتظارات ماست، اما به مرحله عملیاتی شدن رسیده است، البته بدون اینکه خرید نفت از ایران انجام شود یا اعتبارات خاصی برای آن در نظر گرفته شود اینستکس نمی‌تواند انتظارات ما را به‌طور کامل برآورده کند. بنابراین کشورهای اروپایی باید به‌طور جدی بحث فروش نفت ما را در دستور کار خود داشته باشند.» او ادامه داد: «در این جلسه غیر از بحث اینستکس در بحث اراک هم پیشرفت خوبی داشتیم و همه اعضا تعهد کردند در جدول زمانی مشخص شده ساخت این رآکتور جدید به انجام برسد.» عراقچی درباره واکنش احتمالی ایران گفت: «نشست روز جمعه کمیسیون مشترک، انتظارات ایران را برآورده نمی‌کند و فاصله ملموسی با سطح خواسته‌های ایران دارد. در عین حال این جلسه آنقدر ارزش دارد که ما روی آن فکر کنیم. من نتایج را به تهران می‌برم و آنها تصمیم می‌گیرند که چه اقدامی انجام دهند؛ تصمیم به کاهش تعهدات را متوقف کنند یا خیر. من در جایگاهی نیستم که بگویم ایران این کار را می‌کند یا نه، اما از نظر من این جلسه برای توقف تصمیم ایران به کاهش تعهدات کافی نیست.»
https://tinyurl.com/y4v26hsy

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64699
تأملی اخلاقی در باب مورد رامبد جوان و ستاره اسکندری در شبکه‌های اجتماعی
محمدرضا واعظ‌ شهرستانی

سفر رامبد جوان و نگار جواهریان به کانادا برای به دنیا آوردن فرزندشان، ناسزا گفتن به ستاره اسکندری در خارج از کشور به خاطر کشف حجاب و همسر دوم مهدی هاشمی، همه و همه ماجراها و قصۀ پرغصۀ سلبریتی‌های ما در شبکه‌های اجتماعی این روزهاست. مسائلی که هم موجی از انتقادها و واکنش‌های تند و حتی گستاخانه‌ را در مقابل آن‌ها به راه انداخته است و هم افرادی به حمایت از آن‌ها برخاسته‌اند. در واکنش به این رفتارها، دسته‌ای که اقلیت هستندمعتقدند که زندگی خصوصی افراد فقط و فقط به خودشان مربوط است و دخالت در زندگی خصوصی افراد و قضاوت کردن آن‌ها و یا انتشار هر گونه فیلم و عکسی از زندگی شخصی افراد در مکان‌هایی که به طور موقت و یا دائم به سر می‌برند، صریحا نقص حریم خصوص آن‌هاست؛ چنین عملی، نه اطلاع‌رسانی، بلکه پرده‌دری و امری غیر‌اخلاقی است. بنابراین، از نظر این دسته باید به حریم شخصی و زندگی خصوصی سلبریتی‌ها احترام گذاشت. دستۀ دوم که تقریبا اکثریت منتقد را در بر می‌گیرند بر این باورند که اساسا تاکید بر مفهوم «حریم خصوصی»، نکته‌ای انحرافی در چنین مسائلی است و انگیزۀ اصلی در افشای چنین تصاویری، افشای«دروغ و دورویی و ریاکاری» است و این‌گونه افشاگری‌ها، رسالت اصلی روزنامه‌نگاران و شبکه‌های اجتماعی است.
@zeitoons
در این زمینه، مردادماه ۱۳۹۶ در یادداشتی با عنوان ” تأملی بر یک تنگنای اخلاقی در ارتباط با رسانه‌های اجتماعی؛ مورد آزاده نامداری” به بررسی چنین دوراهی‌های اخلاقی در ارتباط با تکنولوژی(رسانه‌های اجتماعی) پرداختم و این مسئله را مورد واکاوی قرار دادم که انتشار تصاویر آزاده نامداری در شبکه‌های اجتماعی، تعرض به حریم خصوصی اوست و یا لازمۀ شفاف‌سازی و نقد عملکرد وی؟ نقدی که منجر به نکوهش رفتارهای ریاکارانه و زهدفروشانه در جامعه خواهد شد. اکنون، در این یادداشت قصد دارم در ضمن بیان و یادآوری مباحثی از آن یادداشت، موارد اخیر شبکه‌های اجتماعی را در ذیل نتیجۀ آن یادداشت مورد بررسی قرار دهم و از این طریق طرحی جامع‌تر به هنگام مواجه با چنین تنگناهای اخلاقی در اندازم. در حقیقت، پرسش کلیدی در این یادداشت این است که در دو راهی‌های اخلاقی مذکور، میان احترام به حریم خصوصی سلبریتی‌ها و چهره‌های معروف و در مقابل تعرض به حریم خصوصی آن‌ها برای منفعت عمومی جامعه، کدام یک را باید انتخاب کرد؟ و یا آیا علی الاصول چنین انتخابی امکان‌پذیر است؟
https://tinyurl.com/yxkpzdzr

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64720
مردستیزى نتیجه مردسالارى یا فمنیسم
سمیرا جمشیدی

۱- بنا بر تعاریف و صورت‌بندی‌هاى مختلفى که از «فمنیسم» دربستر زمان و فرهنگ هاى مختلف ارائه شده، گروه ها و فعالیت هاى متفاوت و گاه متضادى ذیل این مفهوم بازنمایی شده است. از خواسته‌هایى همچون حق راى و حق مالکیت تا جنبش هاى موج سوم فمنیسم، از خواسته هاى اولیه قانونى همچون حق حضانت و حق طلاق تا فعالیت‌هاى فمنیست هاى رادیکال. با سوء برداشت از این صورت‌هاى متفاوت مفهومی در سال هاى اخیر ، گاهى مى‌بینیم که برخى فمنیسم را مترادف با مردستیزى تعریف کرده یا مردستیزى را حاصل فمنیسم تندرو دانسته و با این پیش‌فرض به فمنیسم تاخته و فعالین این گروه‌ها را مورد نقادى تند قرار مى دهند.
دراینکه این “ایسم” هم همانند سایرایسم ها قابل نقادى بوده و مسلما در جاهایى به خطا رفته شکى نیست ؛اما آنچه این روزها با عنوان “مردستیزى” یا با عناوینى همچون “خشونت علیه مردان” مطرح مى شود پیش و بیش از آنکه به فمنیسم تندرو مرتبط باشد نتیجه مستقیم جامعه، فرهنگ و تاریخ مردسالار است.
@zeitoons
۲- تاریخ مذکرى که پیدایش را با مرد آغاز مى کند و براى زن نه تنها هویت مستقل بلکه حتی موجودیت مستقلى در آفرینش نیز قایل نیست؛ تاریخ مذکرى که به جز الهه هاى اساطیری به تمامى ذیل خدا یا خدایان آسمانى و ادیان مذکر تعریف مى شود، بدیهى است که تمامى مسوولیت هستى را نیز بر دوش انسان مذکر مى گذارد و خرد مذکر چونان که محق مطلق در برابر هستی و جامعه است مسئول مطلق نیز می‌شود! چرا که در بسیارى از فرهنگ ها و ادیان حتى هویت انسانى نیز براى زن قایل نمى شوند و با تعریف انسان مونث به عنوان موجودى که عقل کامل و در نتیجه مسوولیت کامل در مقابل اعمال خود ندارد ، جایگاه انسانى به عنوان موجود صاحب شعور عاقل و مختار را از زن به طور نسبى سلب مى کنند.

۳- با این مقدمات، جنسیت حاصل جامعه ، تاریخ و فرهنگى‌ست که پایه آن بر اساس ویژگی‌ها و هویت انسان مذکر تعریف شده است. در این جامعه که انسان مذکر خداى آن است ؛ به طور طبیعى مسوولیت تمامى تصمیمات و جریانات مهم نیز بر عهده وى خواهد بود. بدیهى ست که این قاعده تام نیست و به طور نسبى و در طول تاریخ بیان مى شود و در جزییات استثنائات زیادى در عصر اخیر و یا حتى گذشته دارد.
از بیان کلى این مفهوم اگر خارج شده و به جزییات بپردازیم ؛ «مرد» مى‌شود مسوول اداره خانواده، جامعه، کشور و نهایتا هستی! نتیجه منطقى این مسوولیت مطلق آن است که محصول مطلوب و نامطلوب این مسوولیت نیز متوجه مرد مى شود. مرد مى‌جنگد ؛ مرد شکار مى‌کند و مرد مى‌کشد!
https://tinyurl.com/y2x8jhsf

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64755
زورآزمایی فرمانده‌ کل قوای عراق با حشدالشعبی
آیا عراق می‌تواند از رویارویی ایران و آمریکا برکنار بماند

زیتون ـ یلدا امیری:
عادل عبدالمهدی، نخست‌وزیر عراق و فرمانده نیروهای مسلح این کشور طی فرمان ویژه ای که شامل ۱۰ ماده است، اعلام کرد که نیروهای حشدالشعبی که بسیج مردمی عراق به شمار می‌روند باید در ارتش عراق ادغام شوند. بر اساس این فرمان همه مقرهای گروه‌های مسلح حشد‌الشعبی در داخل و خارج شهر‌ها بسته می‌شود.

همچنین در این فرمان آمده است که گروه‌های مسلح حق کنش سیاسی ندارند و از شاخه‌های نظامی این گروه‌ها خواسته شده تا رابطه خود را با شاخه‌های سیاسی قطع کنند. همه گروه‌ها ملزم هستند تا تاریخ ۳۱ جولایِ جاری، مواد این فرمان را به اجرا در آوردند.

پس از فرمان نخست‌وزیر عراق مقتدی صدر، رهبر جریان صدر از این تصمیم حمایت کرد و با انتشار پیامی در توئیتر خود دستور تعطیلی نیروهای سرایا السلام را داد. او با بیان این که تصمیمات اتخاذ شده از سوی نخست‌وزیر در ارتباط با حشد شعبی حائز اهمیت و گام اول در مسیر تاسیس دولت قدرتمندی است، همچنین گفت که نیروهای شبه نظامی باید دستورهای نظامی دولت را رعایت کنند. نیروهای سرایاالسلام شاخه نظامی جریان صدر عراق بود که با حشد الشعبی همکاری داشت.

اما نیروهای حشدالشعبی بیش از آنکه در خدمت عراق باشند شبه نظامیانی در خدمت دولت ایران هستند. همکاری حکومت جمهوری اسلامی با نیروهای غیرایرانی مانند حزب‌الله لبنان و جهاد اسلامی و در سال‌های اخیر حشدالشعبی عراقی، فاطمیون افغانی، زینبیون پاکستانی و حوثی‌های یمنی موضوع تازه‌ای نیست.
https://tinyurl.com/y6yghf9p

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64775
واکنش مسئولان صدا و سیما به «قد و نیم‌قدِ» بی‌بی‌سی
برنامه‌ای برای کودکان یا «جنگ نرمِ روباهِ پیر»

زیتون ـ نیلوفر سعیدی:
چندی است که مدیران بی‌بی‌سی فارسی تصمیم گرفتند یک ساعت در هفته برای کودکان و خردسالان فارسی‌زبان برنامه تولید کنند، برنامه‌ای با نام «قد و نیم قد» برای کودکان راه انداخته اند تا در روزهای پنجشنبه آنها را پای برنامه‌ خود بنشانند. این کار واکنش‌هایی را در میان مسئولان جمهوری اسلامی بالاخص صدا و سیمایی‌ها در پی داشت.

محمد سرشار مدیر شبکه کودک صدا و سیمای جمهوری اسلامی در این ‌باره اظهار نگرانی کرده و گفته است که: « نگرانی ما از ورود سازمان بی‌بی‌سی به حوزه کودک بودجه ای است که دارد.» او تاکید کرد: «بودجه بی‌بی‌سی از وزارت خارجه انگلیس اداره می‌شود و ترسی از هزینه ندارد و می‌تواند هر برنامه‌ای را که می‌خواهد به تولید برساند. نکته دوم آرشیو بزرگی از برنامه‌های کودک در دسترس آنهاست که با دوبله می‌توانند پخششان کنند.»

سرشار در موضع‌گیری خود و سازمان متبوع‌اش در مورد پخش برنامه کودک از بی‌بی‌سی فارسی بیش از هر چیزی بر بخش مالی ماجرا پای می‌فشارد و تاکید می‌کند:« در این مسیر بدون حمایت مالی نمی‌توان با قوت جلو رفت. نیاز است که اعتبارات بیشتری تخصیص یابد. ۲۵ درصد جمعیت کشور ما را خردسالان تشکیل می‌دهند و دست کم یک چهارم بودجه‌ها باید به این بخش اختصاص یابد. »
@zeitoons
از سوی دیگر محمد حسینی از اصولگرایانی که در دولت احمدی نژاد سکان وزارت ارشاد اسلامی را در دست داشت به سراغ ادبیات کلاسیک سیاستمداران جمهوری اسلامی در مقابل بی‌بی‌سی رفته و این کار را « جنگ نرم روباه پیر علیه کودکان» خواند و گفت:« تلویزیون ملکه انگلیس به زودی بخش کودک و نوجوان را شروع می‌کند تا با سرگرمی‌های جذاب، سبک زندگی غربی مثل نحوه همزیستی با حیوانات خانگی و.. را رواج دهد. بی‌بی‌سی فارسی بعد از یک دهه اثرگذاری، حالا سراغ کودکان رفته‌ تا بر روح و روانشان اثر بگذارد.».

همچنین روزنامه صبح نو، نزدیک به اصول‌گرایان هم در این‌باره نوشت:« این شبکه (بی‌بی‌سی) بعد از اینکه مخاطب خود را در بزرگسالان پیدا کرده، قصد دارد کودکان را نیز به دایره مخاطبان خود وارد کند و این مسأله را هم رسما اعلام می‌کند. مشخص است بی‌بی‌سی فارسی در پخش این نوع برنامه‌ها به‌سمت الگو‌سازی سبک زندگی غربی تمایل دارد.»
https://tinyurl.com/y3tlrzmy

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64736
نظریه رؤیاهای رسولانه و مسئله اعتبار و معنای متن
محسن آرمین

چکیده:در این نوشتار کوشیده‌ایم نشان دهیم

۰اولاً؛ بر اساس نظریه رؤیاهای رسولانه قرآن از سه بخش تشکیل شده است:‌

۱- روایت پیامبر از رؤیاهای خویش که می‌پذیریم روایت‌های صادقانه‌‌ای است.

۲-تعبیر پیامبر از رؤیاهای خویش که معلوم نیست صادق و مصون از خطا باشد.

۳-احکام و تجویزها مشکوکی که براساس تعبیر‌های غیر قابل اعتماد وضع شده‌اند

ثانیاَ؛ لازمه نظریه رؤیاهای رسولانه عدم اعتبار متن و عدم امکان فهم آن است.

ثالثاً؛نظریه‌رؤیاهای رسولانه برخلاف ادعای صاحب این نظریه مراحل فهم قرآن را طولانی‌تر، دشوارتر، دیریاب‌ترو تناقض‌آلودتر می‌کند.

مقدمه:

موضوع این نوشتار مسئلهٔ اعتبار و معنای متن در نظریهٔ رؤیاهای رسولانه است. پیش از این طی چهار مقاله نظریهٔ رؤیاهای رسولانه را مورد بررسی و نقد قرار داده‌ام.[۲] در این نوشتار می‌کوشم از منظری جدید به بررسی این نظریه بپردازم. صاحب نظریهٔ رؤیاهای رسولانه متفکر مسلمانی است که همواره کوشیده است از آیین اسلام و آموزه‌های آن تصویری عقل پذیر و سازگار با اقتضائات دوران جدید به دست دهد. از این رو می‌توان با او به مثابه نه صرفاً یک نظریه پرداز بلکه یک مسلمان گفت و گو کرد و به بررسی سازگاری و ناسازگاری این نظریه با مبانی و لوازم باور دینی پرداخت.
@zeitoons
مدعای پیروان ادیان الهی این است که خداوند انسان‌هایی را برای هدایت بشر برانگیخته است. آنان حامل رسالت الهی و تعالیمی هستند که انسان‌ها در صورت پذیرش و کاربست آن در زندگی سعادتمند و رستگار می‌شوند. این ادعا بر سه اصل استوار است: الف: پذیرش هم سخنی خداوند با انسان یا وحی الهی به مثابه یک حقیقت. ب: وثاقت و اعتبار فرآوردهٔ‌ وحی یا همان متن مقدس ج: فهم پذیری متن مقدس. بدیهی است عدم پذیرش هریک از این سه اصل مدعای پیروان ادیان الهی را به ادعایی ممتنع تبدیل می‌کند. اگر بخواهیم بر اساس الگوی برنامه پژوهشی باشلار سخن بگوییم می‌توان گفت این سه اصل هسته سخت پروژهٔ دین الهی را تشکیل می‌دهند و هرگونه تردید در یکی از این سه، برنامه پژوهشی ادیان الهی را از اساس فرومی‌ریزد. نظریهٔ رؤیاهای رسولانه صرفنظر از مبانی نظری آن، نظریه‌ای در تبیین چگونگی فرایند وحی و خطاب الهی است از این رو موضوع این نوشتار به بررسی توانمندی نظریه رؤیاهای رسولانه در تبیین و توجیه دو اصل دوم و سوم پروژه دین الهی اختصاص دارد. مدعای نویسنده در نوشتار حاضر این است:

۱- نظریه رؤیاهای رسولانه، متن دینی را به متنی نامعتبر بدل می‌کند. در واقع در نظریه رؤیاهای رسولانه اعتبار متن خود به یک رؤیای دست نایافتنی بدل می‌شود.

۲- نظریه رؤیاهای رسولانه فهم معتبر متن را ناممکن می‌سازد.

۳-نظریه رؤیاهای رسولانه برخلاف مدعای خود در مقایسه با نظریه رقیب فرایند فهم قرآن را پیچیده‌تر و غامض‌تر می‌کند.
https://tinyurl.com/y6zn39eg

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64753
بیانیّه‌ی تحلیلی جمعی از نواندیشان دینی ایرانی در نقد قانون «توهین به مقدّسات»

زیتون-
جمعی از نواندیشان دینی در نقد قانون توهین به مقدسات بیانیه‌ای نوشتند.

به گزارش «زیتون» در این بیانیه ضمن تاکید بر اینکه مستندات جرم «توهین به مقدّسات»، که مورد نقد است، مادّه ۲۶۲ و ۵۱۳ «قانون مجازات اسلامی» است٬ آمده است: «ابهام در معنای مفاهیم کلیدی این دو مادّه قانونی یعنی «توهین» (یا «سبّ») و «مقدّسات» موجب می‌شود که بر سر اطلاق این مواد اختلاف نظر جدّی رخ دهد. آیا «توهین» شامل هرگونه پرسش، سنجش‌گری و حتّی تردیدافکنی می‌شود و یا این‌که صرفاً شامل به کار بردن الفاظ رکیک در فضای علنی به قصد توهین آن هم در حالت روانی عادّی است؟ آیا «مقدّسات» شامل هرگونه اعتقاد اسلامی می‌شود و یا تنها شامل باورهای ـــ به اصطلاح ـــ «ضروری» اسلامی (مانند توحید و نبوّت) است؟ مثلا گروهی از شیعیان دوازده امامی به «رجعت» امامان شیعه پس از ظهور امام زمان باور دارند. با این‌حال باور به «رجعت» در زمره‌ی اصول اجماعی مذهب شیعه نیست. آیا مثلا توهین به آموزه‌ی «رجعت» نیز مصداق توهین به «مقدّسات شیعه» است؟»

امضا کنندگان این نامه در ادامه نوشتند: «ادّعای ما در این بیانیّه این نیست که قانون «توهین به مقدّسات» باید به شیوه‌ای تفسیر و یا بازنویسی شود که صرفاً شامل توهین رکیک، عالمانه و عامدانه (توهین به قصد توهین) در حالت روانی عادّی آن هم فقط به «ضروریّات» اسلام شود. قانون‌گذار ممکن است در آینده از قانون «توهین به مقدّسات» بدین شیوه ابهام‌زدایی کند و دایره‌ی شمول آن را محدود سازد. گرچه این ابهام‌زدایی و مضیّق‌سازی می‌تواند راه سوء استفاده از قانون «توهین به مقدّسات» را تا حدودی ببندد با این حال حتّی در چنین صورتی مشکل بنیادی این قانون هم‌چنان به قوّت خود باقی خواهد ماند.»
https://tinyurl.com/y4kqkn4o

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64815
«تهدیدی» که مردم ایران را نشانه رفته است
راه‌اندازی راکتور اراک؛ خطر تکرار فاجعه چرنوبیل

زیتون ـ یلدا امیری:
حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران روز چهارشنبه ۱۲ تیر در جلسه هیات دولت گفت: «در ۱۶ تیرماه سطح غنی‌سازی ایران دیگر ۳.۶۷ نخواهد بود و این تعهد را کنار گذاشته و به هر مقداری که ضرورت و نیاز ما باشد، ارتقاء خواهیم داد. اگر می‌خواهید اظهار تاسف کنید از همین الان بفرمایید. یا اگر می‌خواهید بیانیه بدهید از همین حالا بدهید.»

روحانی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: «از ۱۶ تیر اگر طرف‌های مقابل به تمامی تعهدات خود طبق زمان‌بندی عمل نکنند، رآکتور اراک به شرایط سابق یعنی شرایطی که آنها ادعا می‌کردند خطرناک بوده و می‌تواند پلوتونیوم تولید کند، بازخواهد گشت؛ مگر اینکه در مورد رآکتور اراک آنها به تمامی تعهدات خود عمل کنند.»

سخنان روحانی در مورد رآکتور اراک در حالی بیان می‌شود که در خصوص وضعیت فنی تاسیسات هسته ای اراک و یا امکان راه‌اندازی آن، تردیدهای جدی وجود دارد.

رآکتور اراک و خروج از برجام
@zeitoons
شورای عالی امنیت ملی ایران ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۸ در واکنش به خروج آمریکا از برجام و تنگ کردن حلقه تحریم‌ها علیه ایران در بیانیه‌ای خطاب به کشورهای عضو برجام، اعلام کرد: «جمهوری اسلامی ایران در راستای صیانت از امنیت و منافع ملی مردم ایران و در اعمال حقوق خود مندرج در بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام، برخی اقدامات خود در توافق برجام را متوقف می‌کند.»

بر اساس این تصمیم ایران دیگر مازاد اورانیوم غنی‌شده با غلظت پایین (یعنی بیشتر از ۳۰۰ کیلوگرم) و آب سنگین (یعنی بیش از ۱۳۰ تن) را به خارج از کشور نمی‌فرستد، مقامات ایران همچنین تهدید کردند که اگر تا ۶۰ روز دیگر به مطالبات ایران در چارچوب برجام اعم از تسهیل فروش نفت و مبادلات بانکی دست نیابد، مرحله دوم کاهش تعهدات را کلید خواهد زد. مرحله دوم خروج تدریجی از توافق هسته‌ای، افزایش سطح یا غلظت غنی‌سازی اورانیوم و نیز توقف بازطراحی راکتور آب سنگین اراک است.

بازطراحی راکتور اراک بخشی از توافق هسته‌ای برای کاهش تولید پلوتونیوم در این راکتور بود. اگر چه ایران در اردیبهشت ماه امسال اعلام کرد که بازطراحی رآکتور اراک را متوقف خواهد کرد، اما مقامات سازمان انرژی هسته ای مدت‌ها پیش گفته بودند که این باز طراحی انجام شده است.

سوخت مورد نیاز رآکتور آب سنگین اراک، اورانیوم غنی شده نیست بلکه از اکسید اورانیوم طبیعی استفاده می‌کند. اما خصوصیت و اهمیت رآکتور آب سنگین این است که در پسمانده های اورانیوم مصرف شده در این نیروگاه، پلوتونیوم وجود دارد. با یک پروسه ساده، می توان پلوتونیوم را از این پس‌مانده ها جدا کرد و با آن بمب پلوتونیوم درست کرد. همان شیوه ای که در کره شمالی، هند، اسرائیل و پاکستان استفاده شده است. بمب پلوتونیوم سریعترین راه رسیدن به بمب هسته ای است.
https://tinyurl.com/y244mplb

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64818
گاه در سایه نشسته است (۲): واکاوی «مرگ» در آثار سپهری
سروش دباغ

به موضوع «مرگ‌آگاهی» و تبیین این نگاه سپهری رسیدیم که حال که ما رونده به سمت نیستی هستیم و تفطنی به نیستی و زوال خود داریم، این آگاهی و تفطن چه آثار و نتایجی می تواند داشته باشد و انسان مرگ‌آگاه چه تفاوتی با انسان غیر مرگ‌آگاه دارد؟

با خود می اندیشیدم که چگونه سخنان سپهری را بسط بیشتری دهم. دریافتم که به مصداق «تعرف الاشیا باضدادها»، یعنی امور را از روی ضدها و شقوق متضاد بهتر می توان شناخت، خوب است دو غزل از غزلیات دیوان شمس مولانا را برگزینم و نگاه و نگرش مولوی به موضوع مرگ را با نگرش سپهری از این حیث قیاس کنم. وقتی شما می خواهید این لپ تاپ را بشناسید یک شیوه این است که به این لپ تاپ خوب نظر کنید؛ شیوه دیگر این است که به لپ تاپ هایی که غیر از این است و با آن متفاوت و متضادند نظر بیفکنید و از روی این قیاسها بتوانید آن را بهتر بشناسید. «ضد» به لسان منطقی با نقیض چنان که می دانید متفاوت است. ما در زبان محاوره ای خیلی از مواقع می گوییم فلانی ضد و نقیض می گوید؛ این محاوره ای است، اشکالی هم ندارد؛ اما از نظر منطقی و فلسفی غلط است؛ مثل این که دیده اید کسی که می خواهد از خودش سخن بگوید یا دفاعی بکند می گوید محال ممکن است، محال ممکن است یعنی چه؟ یک امر، ممکن یا محال است؛ نمی شود که هم محال باشد و هم ممکن. به تعبیر فلاسفه ما یا ممکن‌الوجود داریم یا ممتنع‌الوجود؛ یک امری یا امکانی است یا امتناعی؛ نمی شود هم ممکن باشد هم ممتنع. حالا در باب ضد و نقیض هم همین گونه است. این از آن اغلاط جاری در زبان طبیعی است. اما اگر شما با یک اهل منطق و اهل فلسفه سخن بگویید، این تفکیک ها را مد نظر قرار می دهد. نقیضین یعنی اموری که با یکدیگر جمع نمی شوند؛ من بگویم «الان شب است» و «الان شب نیست»؛ این دو گزاره متناقض اند. شما «الان شب نیست» را می توانید بنویسید: «نه این که الان شب است»؛ گزاره اول «الان شب است» می باشد، پس می شود «الان شب است» و «نه این که الان شب است»، واین دو گزاره با یکدیگر به لحاظ منطقز قابل جمع نیستند. اما ضدین با هم متفاوت اند و این گونه نیست که متناقض باشند. مثلا رنگ آبی و رنگ قرمز؛ قرمز متفاوت از آبی است، اما نه این که متناقض با آبی باشد. به تعبیر دیگر، یک چیزی می تواند آبی باشد؛ نمی تواند همزمان آبی و قرمز باشد، اما می تواند نه آبی نه قرمز باشد؛ مثلا سبز باشد. به این قسم امور متضاد می گویند. وقتی می‌گویم که دو امری متناقض‌اند، یعنی جمعشان متصور نیست، رفعشان هم متصور نیست؛ یعنی نه می شود الان هم شب باشد هم شب نباشد، و نه می شود الان نه شب باشد نه شب نباشد. اما در باب امور متضاد این گونه نیست؛ نمی شود که این میز هم آبی باشد هم قرمز باشد؛جمعشان متصور نیست، اما رفعشان متصور است؛ یعنی می شود که این میز نه آبی باشد نه قرمز باشد.

این را گفتم تا توضیح دهم وقتی ما می خواهیم در باب مرگ از منظر مولانا سخن بگوییم، برای این است که به مصداق تعرف الاشیا باضدادها روایت سپهری را بهتر بفهمیم؛ این دو متضاد‌ند نه متناقض؛ دو روایت مختلف از مرگ‌اند و به توضیحی که خواهیم دید، تفاوت هایی با هم دارند.
https://tinyurl.com/y6dhq8zy

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64836
تهدید«نان» و تنگ‌تر شدن حلقه بحران
علی جلالی نجف‌آبادی

در سال‌های گذشته بارها مسئولان کشور از احتمال کمبود اقلامی راهبردی و غیرراهبردی در ایران خبر داده‌اند؛ این کمبودها اما در آخرین لحظات و زمانی که نگرانی‌ها به حد کافی مطرح می‌شد، از گوشه و کنار و با تمهیداتی رسمی و غیر رسمی در حد رفع حاجت مردم تأمین می‌شد.

امروز و با فشار سنگین تحریم‌ها، عدم مسئولیت‌پذیری مدیران و همچنین عوارض سخت سیل و آفت‌زدگی و فقدان امکانات مختلف در کشاورزی و دیگر حوزه ها، دیگر نمی توان امید داشت تا در لحظه آخر هم در همان حد رفع حاجت، اتفاقی بیفتد و تب مشکلات تا مرز خلاصی از بحران فروکش کند. بلکه امروز ناتوانی بخش تصمیم‌گیرنده کشور برای عبور سالم از بحران‌های سیاسی، امنیتی و اقتصادی پیش رو می تواند بسیار هشداردهنده و خطرناک باشد.

احساس خطر تا جایی پیش رفته است که برخی استانداری‌ها در کشور مانند زمان قحطی از فعالان اقتصادی و کشاورزی استان‌های خود خواسته‌اند تا بدون مجوز دولتی و استانداری، دانه‌ای گندم از استان مربوطه به دیگر استان‌های کشور منتقل نشود.
@zeitoons
این حساسیت و ابراز نگرانی تنها می‌تواند در زمانی رخ دهد که کشور با مشکل قحطی نان روبرو گردد و استان‌های مربوطه با توجه به کمبود شدید سراسری در کشور از منابع داخلی خود مراقبت کرده و نمی‌خواهند تا با عوارض مربوط به قحطی روبرو شوند.

حال آیا خطر قحطی از مرحله هشدار و احتمال گذشته است یا هنوز می‌توان برای جلوگیری از آن امیدی داشت؟
آیا دولت مردان و مسئولان، مانند گذشته می‌توانند در دقایق آخر راه نجاتی برای فرار از این بحران خطرناک پیدا کنند؟
برای رسیدن به پاسخ سئوالات فوق و بیش از اینها باید نگاهی داشت به برخی از خبرهای مربوط به این بخش تا شاید بتوان نمایی از واقعیت پیش رو را تصور کرد.

https://tinyurl.com/y6kzxw94

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64838
مروری بر فرآیند ارتشا در شورای نگهبان و انتخابات
نظارت استصوابی در مسجد سید عزیزالله

زیتون ـ محمدرضا سرداری
: اگر شما قصد دارید ساختمان کلنگی خویش را بازسازی کنیدو یا موسسه‌ای غیر انتفاعی تأسیس کنید، نیاز به نوعی صلاحیت دارید که معمولاً با کسب پروانه از شهرداری و وزارت کشور حاصل می‌شود. اما اگر قصد دارید دست کم برای نخست بار در انتخابات مجلس شرکت کنید و شانس‌تان را برای جلب آرای عمومی و کسب کرسی در بهارستان محک بزنید، نیاز به نوع دیگری از صلاحیت دارید. محمود صادقی نماینده تهران اخیراً در اظهاراتی گفته است که چنین صلاحیتی در مسجد سید عزیز الله در بازار بزرگ تهران قابل خریداری است. البته اگر شما از تمکن مالی مناسبی برخوردار باشید. در بازار بزرگ تهران نه تنها از شیر مرغ تا جان آدمیزاد، بلکه صلاحیت نیز خرید و فروش می‌شود.

خرید و فروش صلاحیت از سوی کارگزاران شورای نگهبان

سه شنبه پیش محمود صادقی، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی، طی یادداشتی در کانال تلگرام خویش بار دیگر به موضوع خرید و فروش صلاحیت در انتخابات مجلس از سوی کارگزاران شورای نگهبان اشاره کرد. صادقی در این یادداشت که بخشی از آن در «زیتون» آمده، صراحتاً به افرادی اشاره کرد که به مسجد سید عزیز الله در بازار تهران دعوت شده‌اند تا در ازای پرداخت وجه تأیید صلاحیت از شورای نگهبان بگیرند.

صادقی سال گذشته نیز این ادعا را مطرح کرده بود که منجر به شکایت شورای نگهبان از وی در مرجع رسیدگی به شکایات از نمایندگان مجلس شد. شکایتی که هنوز نتیجه آن مشخص نشده. اما صادقی در این یادداشت اطلاعات بیشتری ارائه کرده و صراحتاً از مکانی نام برده که نامزدها به آنجا دعوت شده و معامله صورت گرفته است. به گفته صادقی حتی تا ۲ میلیارد تومان نیز از نامزدها تقاضای رشوه شده است.
https://tinyurl.com/y4b2egoz

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64864
تکلمه‌ای نظری بر سیاست خیابانی
سعید رضوی‌فقیه، جواد سلیمانی

سیاست‌پیشگان و کنش‌گران اصلاح‌طلب به اعتراضات دی‌ماه ۱۳۹۶ در تهران و ده‌ها شهر کوچک و بزرگ ایران، ابتدا با شک و تردید در اصالت اعتراضات و مردمی بودن ماجرا نگریسته و حتی آن را دسیسه‌ای طراحی شده از سوی جناح محافظه‌کارِ شکست‌خورده در انتخابات ریاست جمهوری در اردیبهشت همان سال انگاشتند. اما پس از اینکه اعتراضات بالا گرفت و در مواردی به خشونت کشیده شد و شعارها به سمت‌و‌سویی گرایید که از آستانۀ تحمل حکومت بالاتر رفت، اصلاح‌طلبان در تحلیل‌ها و بیانیه‌های خویش آن حرکت را «شورش کور» و «اعتراض پابرهنگان» خواندند. نفی و نادیده انگاشتن و بدتر از همه تحقیر این سبک از جنبش اعتراضی اما نه خردمندانه بود و نه منصفانه.

اینک در صدد تحلیل و تبیین اعتراضات زمستان نود و شش و تفکیک غث و سمین آن از هم یا بیان ضعف‌ها و قوت‌هایش نیستیم. تحلیل و فهم آن ماجرا و دسته‌بندی کنش‌گران آغاز و تداومش خود مستلزم گشودن پروند‌ه‌ای جداگانه است و مقتضی مجالی گسترده. در اینجا اما قصد داریم به شتاب و اختصار نیم‌نگاهی نظری بیفکنیم بر این سبک از کنشگری‌ها و جنبش‌های خیابانی تا معلوم شود که رخدادهای بدین سترگی را به سادگی نمی‌توان به توطئۀ یک کمیتۀ چند نفره از رقبای شکست خوردۀ انتخاباتی یا دشمنان زخم خوردۀ خارجی نسبت داد. سخن بر سر نفی دسیسه‌ها و توطئه‌ها نیست که همیشه بوده، هنوز هست و همیشه خواهد بود. سخن بر سر چرایی حضور یکبارۀ انبوهی از مردم است در تهران و ده‌ها شهر کوچک و بزرگ با تفاوت‌های اقلیمی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بسیار. سخن بر سر اینست که بیهوده بدین درازی و شوخی اینهمه جدی نیست. در واقع برخلاف تصور آن دسته از دوستان اصلاح‌طلب که با تحقیر، آن رخداد دامنه‌دار را فاقد اصالت انگاشتند، این‌گونه جنبش‌ها اصیل‌اند و از دیرباز محل تامل صاحبنظران بوده‌اند. اگر در اعماق جامعه اصل و ریشه‌ای نداشتند با این گستردگی و توفندگی رخ نمی‌دادند. به عبارتی این نوع جنبش ها فاقد شبکه های آگاهانه و متعاقبا سازماندهی هستند اما مطلقا بی ریشه و سطحی نیستند.
https://tinyurl.com/yxrvdwtl

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64905
«جاسوس‌-پاسداران» در جمهوری اسلامی

زیتون ـ سولماز ایکدر:
تغییرات گسترده طی ماه‌های جاری در سپاه پاسداران موجب گمانه‌زنی‌های فراوانی درباره ساختار این بازوی نظامی جمهوری اسلامی شده است. خاصه اینکه این تغییرات از یک‌سو هم‌زمان به «تروریستی» خوانده شدن این نیروی نظامی از سوی آمریکا صورت گرفت.

اما «هم‌زمانی» دیگری نیز در بین بود. برکناری تعدادی از سران سپاه پس از نشت اطلاعاتی گسترده از اسناد فعالیت‌های هسته‌ای ایران توسط اسرائیل رخ داد.

بنیامین نتانیاهو در بهار ۱۳۹۷ در یک کنفرانس خبری از حدود ۵۰ هزار سند و هزاران لوح فشرده از آرشیو اتمی ایران رونمایی کرد. تغییرات در سپاه نیز تقریبا از همان تاریخ شروع شد؛ اگرچه طی ماه‌های اخیر به اوج خود رسیده است.

این هم‌زمانی در کنار اخبار دیگری که «در گوشی» منتشر می‌شود؛ می‌تواند موید وجود «جاسوس-پاسدارانی» در سپاه باشد. جاسوسانی در بالاترین رده‌های نظامی و امنیتی.

سرداران غیب می‌شوند

در بین سردارانی که طی ماه‌های اخیر نامش با دو کلمه «جاسوسی» و «دستگیری» گره خورده است٬ علی نصیری معروف‌ترین آن‌هاست.

علی نصیری٬ فرمانده حفاظت انصار سپاه٬ ۳۰ فروردین ماه امسال برکنار شد و خبر‌هایی از فرار و درخواست پناهندگی او از یکی از کشورهای حاشیه خلیج فارس منتشر شد.

پس از بالاگرفتن این اخبار چند وب‌سایت از جمله «مشرق» گفت‌وگو‌هایی با این فرمانده سابق سپاه منتشر کردند، مبنی بر اینکه از کشور خارج نشده است و به‌زودی در «پستی» دیگر به خدمت گرفته خواهد شد.

اما پس از آن روز تا کنون نه تنها علی نصیری عنوان جدید سازمانی در یافت نکرده است٬ حتی دیگر خبری از او نیز منتشر نمی‌شود. سردار سابق پس از برکناری یا عزل دیگری در هیچ مراسمی رسمی دیده نشده و خبری از او انتشار نیافته است.

تنها ده روز پس از انتشار خبر برکناری نصیری٬ سردار باقرزاده رییس کمیته جستجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح٬ به خبرگزاری فارس٬ وابسته به سپاه پاسدارن گفت: «دو ساعت قبل شخصا با سردارنصیری تلفنی صحبت کردم. حالشان خوب است و کماکان در خدمت انقلاب و اسلام و کشور هستند.»
https://tinyurl.com/y3zccdfg

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64901
از کمیته تا دادسرای ارشاد
«جاسوسیِ خوب»

زیتون ـ فریده ریحانی:
در ابتدای هفته جاری دادسرای ارشاد تهران از مردم خواست تا «برای مقابله با تلاش‎ها برای ضربه زدن به بنیان خانواده ایرانی، هرگونه اقدام هنجارشکنانه اعم از کشف حجاب، سرو مشروبات الکی یا برگزاری پارتی‏های مختلط » را گزارش دهند. این دادسرا طی اعلانی رسمی در شبکه‌‌های اجتماعی خود از مردم خواست تا با جمع‎آوری مستندات، موارد را در اینستاگرام و یا دیگر شبکه‌های اجتماعی که به همین منظور ایجاد کرده است گزارش کنند و یا با شماره تلفن اعلام شده تماس بگیرند.

در توضیحات دادسرای ارشاد آمده است: «مستندات لازم برای گزارش کشف حجاب و اقدامات هنجارشکنانه در خودرو، شامل فیلم یا تصاویری از خودروست که سرنشین خاطی و پلاک در آن مشخص باشد. برای گزارش اماکن متخلف، ذکر نام مغازه، آدرس دقیق آن و ذکر زمان وقوع جرم کفایت می‌کند؛ البته درصورتی‌که فیلم یا تصاویری از اتفاق مدنظر به این شماره ارسال شود، به میزان زیادی به فرایند پیگیری کمک می‌کند.»

در پی این اطلاعیه اینستاگرام صفحه «دادسرای ارشاد» را مسدود کرد.

روز گذشته نیز رئیس دادسرای انقلاب گفت که باید جلوی تهاجم فرهنگی در کشور گرفته شود و به کمرنگ شدن احساس مسئولیت در زمینه عفاف و حجاب مدارس دخترانه اشاره کرد.

این تصمیم جدید از طرف دادسرای ارشاد، پس از ارسال پیامک به ماشین‌هایی که بنا بر گفته پلیس در آنها بی‏‌حجابی رخ داده بود و سپس اختصاص شماره تلفنی برای گزارش‎های مردمی بی‎حجابی، نشان می‎دهد که محدود کردن آزادی‌‏های اجتماعی قرار است جدی‏تر از گذشته دنبال شود.

اما این رویکرد برای اولین‌بار نیست که در جمهوری اسلامی به اجرا گذشته می‎شود. بسیاری از کسانی که دهه‎های شصت و هفتاد را در این کشور تجربه کرده‌‏اند، خاطرات بسیاری از سختگیری‎ها بر مساله پوشش و تفریحات و به طور کلی سبک زندگی‌ای که به زعم حکومت ساختارشکنانه تلقی می‌شود، دارند.
https://tinyurl.com/y6romeuu

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64940
یک «ستاره» و سرمایه اجتماعی‌اش

زیتون–آوا مشرقی:
در نخستین روزهای تیرماه جاری تقریبا تمامی صفحات سینمایی و نیز بسیاری از هنرمندان و کاربران فضای مجازی تولد ستاره‌ای را جشن گرفتند که حالا در آستانه چهل و هشت سالگی به جایگاهی بین مردم رسیده که برای خیلی‌ها آرزویی دست نیافتنی است. اما راز این محبوبیت چیست؟

هدیه تهرانی در سال‌های اخیر اخبار فعالیت‌های زیست‌محیطی‌اش بیشتر از خبرهای مربوط به فیلم‌هایش دست به دست می‌شود، تا آن‌جا که با مرور صفحه اینستاگرامش، کمتر کسی است که باور کند او همان هدیه تهرانی، ستاره دو دهه سینمای ایران است؛ صفحه‌ای که هیچ نشانی از پرده نقره ای سینما در آن یافت نمی‌شود بلکه سراسر بازگوکننده دغدغه‌های محیط زیستی خانم بازیگر است.

تاسیس کمپین یوز ایرانی، حمایت از خلیج گرگان، جمع‌آوری زباله در روز طبیعت، همراهی در تاسیس مدرسه طبیعت که برای آشنایی کودکان با طبیعت شکل گرفته و حمایت از حقوق حیوانات تنها بخش‌های کوچکی از فعالیت این روزهای هدیه تهرانی است.

آذرماه سال ۸۸ بود که با برپایی نمایشگاه عکس «آبان‌گان» در خانه هنرمندان، به ستایش و تقدیر طبیعت پرداخت. تهرانی در توضیح این نمایشگاه که با موضوع آب برگزار شده بود، هدف از اقدام خود را توجه مخاطب به زیبایی آب و طبیعت عنوان کرد. این نمایشگاه که شاید بتوان از آن به عنوان آغاز طرح دغدغه‌های زیست محیطی او نام برد، هرچند با حاشیه‌هایی که برایش ساخت، شروع دلچسبی نبود، اما او این مسیر را رها نکرد.
https://tinyurl.com/y44tnuvx

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64983
آیا فصل جدیدی در روابط جمهوری اسلامی و کُردها گشوده شده
مذاکره تهران با احزاب کُرد ایرانی٬ از شایعه تا واقعیت

زیتون ـ نیلوفر سعیدی:
تنها چند روز پس از بالا گرفتن شایعات، دبیرکل یکی از احزاب کُرد مخالف جمهوری اسلامی در اقلیم کردستان عراق٬ در گفتگو با شبکه‌ی تلویزیونی کُردی زبان «روداو» تلویحا گفت که در روزهای اخیر بین هیاتی از سران احزاب کُرد ایرانی و نمایندگانی از جمهوری اسلامی٬ دیدارهایی صورت گرفته است.

عمر ایلخانی‌زاده، دبیرکل حزب کومله زحمتکشان کردستان، همچنین در گفت‌وگو با سایت دویچه‌وله فارسی با صراحت بیشتری این خبر را تایید کرد.

ایلخانی‌زاده اعلام کرد که نمایندگان چهار حزب کُرد ایرانی به نام‌های، حزب دمکرات کردستان، حزب دمکرات کردستان ایران، حزب کومله کردستان ایران و حزب کومله زحمتکشان کردستان، به عنوان اعضای «مرکز همکاری احزاب کردستان ایران»، در اروپا با نمایندگانی از جمهوری اسلامی ایران دیدار کرده‌اند.

این سیاست‌مدار کُردِ ایرانی که هم اکنون رهبری دوره‌ای مرکز همکاری احزاب کردستان ایران را بر عهده دارد، همچنین خبر داد که این گفتگو با تهران٬ با میانجی‌گری یک سازمان غیردولتی نروژی به نام «نورف» (NOREF Norwegian Centre for Conflict Resolution) انجام گرفته است. تاکنون٬ این سازمان غیردولتی نروژی حاضر نشده به سوالات رسانه‌ها در این مورد پاسخ دهد.

در همین حال اما دو رهبر دیگر احزاب کُرد ایرانی، مصطفی هجری، رهبر حزب دموکرات و عبدالله مهتدی، رهبر یکی دیگر از انشعاب‌های حزب کومله٬ تمایل ندارند مانند ایلخانی‌زاده٬ به شکل آشکار در مورد این جریان صحبت کنند. آنها در گفتگو با خبرنگار بخش بی‌بی‌سی فارسی این خبر را تایید یا تکذیب نکرده و تنها به بیان این جمله اکتفا کرده‌اند که نمی‌خواهند در این مورد صحبت کنند.

ابراهیم علیزاده، دبیر سازمان کردستان حزب کمونیست ایران نیز در گفتگو با رسانه‌های اقلیم کردستان اعلام کرده که از این گفتگوها خبردار است و با نروژی ها نیز دیدار کرده اما حزب او به دیدار با مقامات ایرانی دعوت نشده است.

به‌گزارش وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی به نقل از شاهد علوی، روزنامه نگار، ریاست هیأت ایرانی در این نشست را محمد کاظم سجادپور، معاون پیشین نماینده دائم ایران در سازمان ملل متحد در ژنو بر عهده داشته است.
https://tinyurl.com/y6kr39z6

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/64978
بیست‌سال پس از آن بیستم تیر
پیمان عارف


۱-سخن از زمانه‌ای‌ست که روزنامه‌های غیردولتی با یک روز تاخیر به شهرستان‌های بزرگ می‌رسیدند و شهرستان‌های کوچک نیز برای خواندن‌شان تا بعدازظهر فردای روز انتشار و یا حتی تا ۲ روز بعد باید منتظر می‌ماندند.
شاید برای نسل امروز غریب بنماید که مخاطب تبریزی، روزنامه اصلاح‌طلب شنبه ۱۹ تیر ۷۸ را تنها می‌توانست صبح یکشنبه ۲۰ تیر در دست بگیرد و با تیتر معروف «خرداد» که «کوی دانشگاه به خاک و خون کشیده شد» مواجه شود.
اما گرچه آن زمان هنوز اینترنتی در ایران وجود نداشت و رسانه‌های دیداری فارسی زبان نیز شروع به‌کار نکرده بودند اما رسانه‌های شنیداری فارسی زبان همان زمان نیز تاخیر رسانه های کاغذی را پر می‌کردند. بدین سان گرچه داستان برای ساکنان امیرآباد و گیشا و یوسف آباد از عصر پنجشنبه ۱۷ تیر و برای سایر پایتخت‌نشینان از صبح جمعه ۱۸ تیر شروع شده بود اما برای شهروندان تبریزی قصه از بعدازظهر شنبه ۱۹ تیر شروع شد. زمانی‌که بخش های خبری رادیوهای فارسی زبان شروع به پخش روزانه برنامه ها کردند و از سوی دیگر نمایندگی هفته‌نامه امید زنجان در تبریز با انتشار یک ویژه نامه خبر از رخدادهایی داد که دو شب قبل در کوی دانشگاه تهران رخ داده بود.

نمایندگی امید زنجان گرچه ذیل مجوز آن نشریه منتشر می‌شد اما نام سروش بیداری را روی لوگوی خود درج می کرد و به سرعت با فروش تمام ۵۰ هزار نسخه چاپ شده اش به چاپ دوم رسید. مناطق مرکزی شهر به‌ویژه حول دکه های روزنامه فروشی از جمعیت کنجکاوی که هر چه زمان می گذشت کنجکاوی اش به خشم و عصبانیت تبدیل می شد پر شده بود.
ساعت به ۶ عصر شنبه گرم تابستانی ۱۹ تیر نرسیده بود که تجمعی از دانشکده فنی جدید دانشگاه شروع و تا سر در دانشگاه ادامه یافت اما وارد بلوار ۲۹ بهمن نتوانست بشود.

با مداخله انجمن اسلامی و موافقت کانون مستقل دانشجویان دانشگاه تبریز که تشکل رادیکال تر اصلاح طلب دانشگاه تبریز محسوب می‌شد و به نزدیکی با نهضت آزادی و «نواندیشان ملی و مذهبی»* آن روزگار اشتهار داشت، قرار بر توقف تجمع و اعلام تجمع برای ساعت ۱۰ صبح فردا یکشنبه ۲۰ تیر گذاشته شد.
https://tinyurl.com/y5bv9aym

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/65014
دولتمردان در ایران مفهوم امنیت‌ ملّی را دستکاری می‌کنند
ابوالفضل مظلوم‌زاده


غالب دولتمردان، سیاستمداران و گروه‌های حامی در ایران با تقلیل مفهوم «امنیت‌ملّی» به بُعد نظامی و تهدیدهای خارجی، افکار عمومی را از دیگر جنبه‌های مهّم و برجسته‌ی آن منحرف می‌کنند. ارتباط‌دادن صرف مباحث امنیتی به متغیرهای بیرونی، در بهترین حالت علاوه بر مصرف ایده‌ئولوژیک، نشانه‌های خطرناک برای امنیت انسانی و امنیت اجتماعی است. این نشانه‌‌های خطرناک و حساس، به قول «ولفرز»: «هر چند رهنمودی برای اجماع کلّی است، ولی به همه اجازه می‌دهد که سیاست‌های مورد علاقه‌ی خود را تحت عنوان‌های جذاب و احتمالاً فریب‌آمیزی قرار دهند.»

گروه‌های صاحب منافع درون حاکمیت، با اغراق در میزان تهدیدهایی که متوجه کشور است، بستر مناسبی برای کسب سودهای شخصی‌ـ‌گروهی و تسلّط هژمونیک فراهم می‌کنند. این رویکرد تقلیل‌گرایانه از «امنیت‌ملّی»، توجیه کافی برای سرکوب سیاسی، حذف منتقدان، انواع پیگردها، قواعد سفت‌وسخت انضباطی و نظارت‌های قوی‌تر سیاسی و در نهایت تباه‌کردن منابع کشور برای اهداف و مصارف نظامی، به‌وجود می‌آورد، که نه‌تنها به تأمین امنیت عمومی و پایداری جامعه کمک نمی‌کند، بلکه برعکس، شاخص‌های امنیت را کاهش می‌دهد. واقعیت این است که بعد از پایان دوران جنگ سرد، کاهش سطح منازعات بین‌المللی و نقد مستمرِ برداشت‌های سنتی از «امنیت»، عوامل و مؤلفه‌های داخلی مورد توجه امنیت‌پژوهان قرار گرفت. در همین‌راستا، با قایل‌شدن شأن امنیتی برای موضوعات فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی، مسایل مربوط به «امنیت‌ملّی»، حوزه‌های غیرنظامی را نیز در برگرفت.
@zeitoons
در برداشت‌های نوین از این دانش‌واژه، مسایل زیست‌محیطی، اقوام و هویت‌های فروملّی، بهداشت و رفاه، بیکاری، آموزش، آزادی‌‌ها، جمعیت، دارای پیامد‌های امنیتی هستند که «مرجع‌امنیت» را در هر سطحی تحت تأثیر قرار می‌دهند. این در حالی‌است که مسؤولان دولتی/حکومتی و الیگارشی حاکم در ایران، اعتبار امنیتی برای این دسته از موضوعات قایل نیستند، و از این جهت در سیاست‌گذاری‌های اجتماعی‌ـ‌سیاسی، ملاحظه‌های سنتی و تلقی‌های «جنگ‌سردیِ» خود را لحاظ می‌کنند. بی‌توجهی طبقه‌ی حاکم به مسایل جدید در حوزه‌ی امنیت‌ملّی، نه صرفاً به دلیل استیلای رویکردهای سنتی، که به این معناست: بالابردن شاخص امنیت‌ملّی در پاردایم جدید، نیازمند رهاسازی جامعه و مشروع‌دانستن خواسته‌های شهروندان در بسیاری از حوزه‌های زندگی شخصی، فردی و جمعی است که اساساً پایداری سیاسی نظام مستقر در ایران را از بین می‌برد. علاوه براین، این مسایل در حوزه‌ای قرار دارند که در زمینه‌ی «اجرا و تحقق»، نیازمند یک بستر دموکراتیک‌اند و گشایش‌های دموکراتیک بعدی را در این حوزه می‌طلبند.
https://tinyurl.com/y2ugdsvy

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/65022
«گاندو»؛ صدا و سیمای دولت پنهان

زیتون ـ مهسا محمدی
: «گاندو» مجموعه تلویزیونی که این روزها پخش فصل اول آن در شبکه سوم صدا و سیمای جمهوری اسلامی به پایان رسید، به یکی از بحث برانگیزترین سریال‌های ساخته شده در سالهای اخیر در ایران بدل شده و نه‌تنها شبکه‌های اجتماعی که حتی سایت‌های خبری و بخش‌های غیرسرگرمی صدا و سیما را انباشته است.

با وجود اینکه آرش قادری، نویسنده مجموعه تاکید کرده است که ۸۰ درصد قصه تخیل او بوده است، اما با آدرس‌های روشن و سر راستی که در سریال داده می‌شود می‌توان دریافت هر بخش از داستان کجا را در عالم واقع نشانه گرفته است. از سوی دیگر در ابتدای فیلم هم تاکید شده که این سریال بر اساس یک پرونده واقعی ساخته شده است. البته قادری در اظهارنظر دیگری که به نظر می‌رسد در تناقض با حرف قبلی است گفته که سریال تا ۸۰ درصد به داستان پرونده مذکور وفادار است و فقط ۲۰ درصد را چون محرمانه بوده نیاورده‌اند.

خط اصلی فیلم به پرونده جیسون رضاییان (در فیلم با نام مایکل هاشمیان، با بازی پیام دهکردی) خبرنگار ایرانی-آمریکایی و مدیر دفتر تهران روزنامهٔ واشینگتن پست پرداخته است. رضاییان در ۳۱ مرداد ۱۳۹۳ به همراه همسرش (یگانه صالحی) به اتهام جاسوسی دستگیر شد و پس از ۱۸ ماه حبس در ۲۶ دی ۱۳۹۴ به همراه سه آمریکایی دیگر و در ازای تبادل زندانی آزاد شد. مبادله ای‌ که در آن صحبت دریافت ۱.۷ میلیارد دلار از سوی ایران هم به می‌آید که با فرض صحت این خبر، دولت روحانی و دولت پنهان هر کدام این «موفقیت» را به نام خود می‌زنند.
@zeitoons
موارد بحث‌برانگیز سریال گاندو اما محدود به این پرونده «جاسوسی» نمی‌شود. مطرح شدن ادعای فساد اقتصادی و روابط مشکوک جاسوسان با نزدیکانِ «مسئولان ارشد نظام» که مشخصا رییس‌جمهوری و کابینه وی را مدنظر دارد، هم از بخش‌های جالب توجه است.

همچنین پرداختن به انفجار سال ۹۰ در سامانه موشکی سپاه در ملارد که طی آن حسن‌تهرانی‌مقدم و ۳۵ عضو سپاه کشته شدند هم محل بحث است، چراکه روایت‌های رسمی پیشن در این‌باره را زیر سوال می‌برد. در این سریال ادعا شده که این انفجار نتیجه نفوذ سازمان مجاهدین خلق و سازمان سیا در این سایت موشکی است در حالی که پیش از این گفته شده بود که انفجار مذکور و مرگ تهرانی مقدم نتیجه یک حادثه و خطا بوده است
https://tinyurl.com/y4dgm86k

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/65011