همه‌ی نقش‌های رییسی در دستگاه قضا
«رأفت اسلامی» از سوی «قاضی مرگ»

زیتون ـ سولماز ایکدر: نام ابراهیم رئیسی٬ رییس قوه قضاییه٬ این روزها پرتکرارترین نام در رسانه‌های رسمی و شبکه‌های اجتماعی‌ در اخبار مربوط به داخل ایران است.

او هرچه که می‌کند٬ یا نمی‌کند٬ بری از حاشیه‌نیست؛ حواشی که بعضا به نظر می‌رسد٬ خودش به آن دامن می‌زند تا نامش از ذهن خوانندگان رسانه‌ها پاک نشود.

ابراهیم رئیسی٬ در کسوت کلیددار آستان قدس رضوی به حدی از امکانات این نهاد برای مطرح کردن خودش به عنوان «نامزد اصلح» انتخابات ریاست جمهوری استفاده کرد که حتی اعتراض بخش‌های رقیب اصولگرایان را نیز برانگیخت.

او حال که جبه قاضی القضاتی را بر تن کرده٬ با امکاناتی بیشتر سعی در آن دارد که خاطره «قاضی مرگ» بودن را تبدیل به «قاضی عادل» کند.
@zeitoons
دوران ریاست ابراهیم رئیسی بر دستگاه قضا٬ با مشت آهنین آغاز شد. طی شش ماه گذشته٬ دادگاه‌های انقلاب زیر نظر او٬ دست به صدور احکامی سخت و طویل‌المدت برای فعالین سیاسی ـ اجتماعی زدند.

در طول این مدت روزنامه‌نگاران٬ فعالان کارگری٬ مخالفان حجاب اجباری و فعالان اجتماعی به زندان‌های طویل المدت محکوم شدند؛ تا جایی که قوه قضاییه زیر نظر ابراهیم رئیسی٬ یادآور دادگاه‌های مرگ دهه شصت شد.

با این حال اما شیخ بلندپرواز از جایگاه جدیدش تنها برای بستن آخرین روزنه‌های تنفس جامعه مدنی استفاده نکرد. او سخت در تلاش است تا در کنار سرکوب٬ عدالت‌خواه و آزادی‌طلب نیز شناخته شود.

برای درک شیوه‌های ابراهیم رئیسی برای اجتماع نقیضین باید نگاهی به روند بررسی پرونده و صدور رای فعالان کارگری انداخت.
https://tinyurl.com/y63otvx8

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/66905

پرونده‌ی ویژه‌ی زیتون به مناسبت چهلمین سالگرد درگذشت آیت‌الله طالقانی
اگر طالقانی زنده می‌ماند

زیتون– شرطی‌های خلاف واقع هر پاسخی که داشته باشند، نتیجه درست می‌نماید چون امکان راستی‌آزمایی ندارند و ابطال‌ناپذیرند. اما گاهی بهانه‌ی طرح آن‌ها، کشف پاسخ نیست، بلکه پرداختن و تحلیل موضوعاتی است که در عالم واقع وجود دارند. ما نیز در زیتون، چهلمین سالگرد درگذشت آیت‌الله محمود طالقانی، از رهبران انقلاب ۵۷ و موسسان نهضت آزادی ایران، را بهانه‌ قرار دادیم تا بپرسیم  «اگر» طالقانی زنده می‌ماند آیا سرنوشت انقلاب ۵۷ تغییر می‌کرد؟ و یا اگر طالقانی خیلی زود از میان انقلابیان نمی‌رفت، به چه سرنوشتی دچار می‌شد؟
از سوی دیگر چهلمین سالگرد درگذشت این «پدر» روحانی، فرصتی برای معرفی و بازخوانی آثار او مخصوصا تفسیر «پرتویی از قرآن» بود. برخی از نوشته‌های این ویژه‌نامه به این موضوع اختصاص یافته است.
گزارش‌های زیتون و آثار و گفتگوهایی را  از محمدجواد اکبرین، عبدالعلی بازرگان، محمد توسلی، محمدمهدی جعفری، علی‌رضا رجایی، اعظم طالقانی و حسن یوسفی اشکوری در این پرونده‌ی ویژه می‌خوانید.

https://zeitoons.com/67035

محمدمهدی جعفری در گفت‌وگو با «زیتون»
اگر طالقانی زنده می‌ماند به سرنوشت منتظری گرفتار می‌شد

زیتون ـ آیت‌الله طالقانی، احتمالاً تنها روحانی تاریخ معاصر ایران بوده که محبوب همه اقشار ملت بود و محبوبیتش را از دست نداد. اینکه افکار و شخصیت طالقانی چه آبشخورهایی داشت، سلوکش در برخورد با مخالفان چگونه بود، چه نگاهی به «کفار» داشت، در دعوای مطهری با شریعتی کجا ایستاده بود، تفاوت‌هایش با مهندس بازرگان چه بود، تفسیرش از قرآن تا چه حد وزین بود، رویکرد انقلابی‌اش به رژیم شاه تا چه حد منصفانه بود، انقلابی‌گری‌اش چقدر مقبول و موجه بود، چرا در بهمن ۱۳۵۷ تشخیص نداد که از تنور انقلاب نان آزادی بیرون نمی‌آید، اگر بیشتر زنده می‌ماند آیا کارش به تقابل با آیت‌الله خمینی کشیده می‌شد و در این صورت سرنوشت سیاسی‌اش چه می‌شد، و نهایتاً آیا به مرگ طبیعی مرد یا نه، سوالاتی است که «زیتون» در گفت‌وگو با محمدمهدی جعفری مطرح کرده است. محمدمهدی جعفری از یاران و دوستداران آیت‌الله طالقانی است و در شناختن و شناساندن او سعی وافری به خرج داده است. وی همچنین سرویراستار و رئیس کمیته علمی نشر مجموعه آثار آیت‌الله طالقانی است. متن کامل این گفتگو از پی می‌آید . ادامه …

دبیرکل نهضت آزادی در گفت‌وگو با «زیتون»:
طالقانی اگر زنده می‌ماند، در برابر آیت‌الله خمینی می‌ایستاد

زیتون: بخش عمده حیات سیاسی آیت‌الله طالقانی صرف مبارزه با رژیم شاه شد. اینکه ماهیت مبارزه او با رژیم شاه اصلاح‌طلبانه بود یا انقلابی، و اینکه اگر طالقانی بیشتر عمر می‌کرد چه موضعی علیه حکومتی می‌گرفت که برآمده از انقلابی بود که او خودش یکی از رهبران اصلی آن انقلاب به شمار می‌رفت، و نیز اینکه طالقانی در زندگی سیاسی و اجتماعی‌اش چه تفاوت‌هایی با مهندس بازرگان داشت، محورهای اصلی این گفت‌وگو با محمد توسلی، دبیر کل نهضت آزادی، است. آقای توسلی ضمن تاکید بر اشتراکات راهبردی طالقانی و بازرگان، در مجموع معتقد است مهندس بازرگان عمق فکری و بینش عمیق‌تری نسبت به آیت‌الله طالقانی داشت؛ اگرچه مشی شخصی طالقانی، با سعه صدر و پذیرندگی بیشتری توام بود. متن کامل این گفت‌وگو از پی می‌آید. ادامه…

اعظم طالقانی در گفت‌وگو با «زیتون»:
طالقانی از راه دین ارتزاق نمی‌کرد

زیتون ـ اعظم طالقانی، مشهورترین و سیاسی‌ترین فرزند آیت‌الله طالقانی است و بخش بزرگی از عمرش را صرف مبارزات سیاسی و فرهنگی کرده است. با این حال این مصاحبه با خانم طالقانی، درباره ابعاد غیر سیاسی‌تر زندگی آیت‌الله طالقانی است. موضوعاتی چون منبع ارتزاق آیت‌الله و نگاهش به صنف روحانیت و ارتزاق از راه دین و مواردی از این دست. با این حال مصاحبه یکسره خالی از موضوعات سیاسی نیست. اعظم طالقانی معتقد است حتی اگر رهبری انقلاب اسلامی در اختیار آیت‌الله طالقانی قرار می‌گرفت، نظام سیاسی ایران دموکراتیک نمی‌شد. متن این گفت‌وگو پیش روی شماست. ادامه…

اگر طالقانی رهبر انقلاب بود
از مستندات تا «خیالبافی تاریخی»

زیتون ـ محمدرضا سرداری: سال گذشته دو تن از فرزندان آیت‌الله محمود طالقانی در گفت و گویی مفصل با رسانه‌های داخل کشور نکاتی را درباره جایگاه پدرشان در انقلاب بازگو کردند که بازتاب وسیعی داشت. اصل ادعا این بود که اگر آیت‌الله طالقانی در قید حیات بود حادثه گروگانگیری رخ نمی‌داد و جنگی نیز میان ایران و عراق به وقوع نمی‌پیوست. اما اگر طالقانی رهبر انقلاب بود، انقلاب اسلامی ایران در مجموع به کدام سو می‌رفت؟ کوشیدم این پرسش را با تعدادی از صاحب‌نظران و اندیشمندان حوزه سیاست در میان بگذارم اما برخی به بهانه‌ وقت از پاسخ عذر خواستند و برخی نیز فرصت تأمل. اما آیا چنین پرسشی مجالی برای طرح یا تأمل دارد؟ یا پاسخی برای آن می‌توان یافت؟ یا همچنان که یکی از پرسش‌شوندگان گفت پاسخ به چنین سؤالی کار کاهنان و منجمان است. ادامه…

طالقانی از اقتصاد چه می‌خواست
نه مارکسیسم، نه سرمایه‌داری

زیتون ـ جلیل فقیهی: در دهه ۲۰ و ۳۰ خورشیدی، و به ویژه بعد از سرنگونی دولت ملی‌گرای محمد مصدق، گفتمان چپ و عدالت‌خواهی گفتمان غالب جریان روشنفکری در ایران بود. هویتِ «بخشی» از گروه‌های سیاسی مسلمان نیز، احتمالا تحت تاثیر چنین فضایی، و البته برگرفته از تحولات جهانی، رنگ و بوی سوسیالیستی به خود گرفته بود. به عنوان نمونه می‌توان به تاسیس «نهضت خداپرستان سوسیالیست» در سال ۱۳۲۲ توسط گروهی از جوانان مذهبی به رهبری محمد نخشب، و کمی بعدتر از آن به سخنرانی‌های پرشور علی شریعتی در حسینیه ارشاد اشاره کرد که رگه‌های مشخصی از سوسیالیسم و عدالت‌خواهی داشتند. ادامه…

عبدالعلی بازرگان
سه مفسر موثرِ معاصر

در سه شهر و روستای دور از هم؛ تبریز، خراسان(مزینانِ) و طالقان (گیلیردِ)، ظرف هشت سال در سده پیش سه نوزاد با استعداد به دنیا آمدند که بعدها هرکدام با نقد آموزش‌های‌ سنتی حوزه‌های علمیه و بازگشت به قرآن نقش بسیار موثری در دوران سلطنت محمد رضا شاه و تحولات دینی جامعه ما ایفا کردند؛ محمد حسین طباطبایی، مفسر المیزان ( متولد ۱۲۸۱ ه ش)، محمد تقی شریعتی، صاحب تفسیر نوین ( متولد ۱۲۸۶) و سید محمود طالقانی مفسر پرتوی از قرآن ( متولد ۱۲۸۹).چهلمین سالگرد رحلت مرحوم آیت‌الله طالقانی بهانه‌ای است برای یادآوری نام و خاطره این بزرگان و مقایسه نگاه قرآنی و نحوه برخوردشان با تحولات سیاسی اجتماعی و نیز دستاورد گرانقدرشان و شاگردانی که تربیت کردند ادامه…

حسن یوسفی اشکوری
طالقانی و «بازگشت به قرآن»

امسال (۱۳۹۸) چهلمین سالگشت درگذشت زنده یاد آیت­الله سید محمود علایی طالقانی است. او در نوزدهم شهریور ۱۳۵۸ از این جهان فانی به جهان باقی رخت کشید. مرگ وی در سپیده دم پس از پیروزی انقلاب ایران و در آغاز شکل گیری نظام نوپای جمهوری اسلامی و تأسیس نهادهای آن، ضایعه بزرگ و جبران ناپذیری برای انقلاب و مردم ایران بود. زیرا، با توجه به مجموعه ویژگی های فردی و منش و روش کم و بیش آزموده طالقانی، اگر او چند سالی هم زنده می ماند، احتمالا می توانست به سهم خود مسیر انقلاب و نظام برآمده از آن را در مسیری متفاوت راهنمایی کند و حداقل در سیر تحولات به گونه ای نقش ایفا کند که حوادث تلخ و زیانبار بعدی یا رخ ندهد و یا از شدت و حجم و میزان تخریب آنها کاسته شود. ادامه…

محمدجواد اکبرین
نگرانی‌های یک مفسّر

در سال ۱۳۵۸ تلویزیون ایران مجموعه گفتارهایی را از آیت‌الله طالقانی پخش کرد که محور آن تفسیر قرآن بود. او در این مجموعه ضمن اینکه الگوی فهم خود از قرآن را شرح می‌دهد سوره‌ای را که برای تفسیر انتخاب می‌کند سوره «نازعات» است. مراد از این یادداشت کوتاه، تأمل در دو نکته است؛ نخست اینکه چرا سوره نازعات را برای تفسیر برگزید و دیگر اینکه در الگوی فهم از قرآن بر کدام نکته تاکید کرد؟ ادامه…

علی‌رضا رجایی
طالقانی و نظریه‌ی دینی قدرت‌ستیز

در‌حالی که طی سال‌های اخیر درباره‌ی آیت‌الله سیدمحمود طالقانی کتاب‌ها و مقاله‌های چندی نوشته شده‌است، نسبت به توضیح این موضوع که چگونه از دل نظام روحانیت و ساختار دانشِ اجتهادیِ مسلط، کسانی نظیر طالقانی با آن ویژگی‌های سیاسی و فکری بروز پیدا کرده‌اند، تلاش کمتری صورت گرفته‌است. مجتهدان تراز اوّلی نظیر برادران زنجانی یعنی سیدابوالفضل و سیدرضا زنجانی یا سیّدمحمود طالقانی مبیّن جریان غالب حوزه‌های دینی نبوده‌اند و این سوال را ناگزیر در مقابل ما قرار می‌دهند که آن‌ها چگونه مسیر متفاوتی را طی کرده‌اند. البتّه در سال‌های اخیر توجّه به اهمیّت تفکیک خطوط فکریِ حوزه‌های اسلامی-شیعی به دلیل تجربه‌ی جمهوری اسلامی تا حدودی جلب شده‌ است و با اتّکاءِ به همین نوشته‌ها و آثار است که شاید گفته شود تفاوت مشیِ فکری-سیاسیِ طالقانی یا سیدابوالفضل یا سیدرضا زنجانی به دلیل تعلّقِ آنها به آن رگه‌ی مهم اندیشه‌ی اجتهادی است که از آخوند خراسانی منشاء می‌گیرد. ادامه…

پدر «دختر آبی» چه کسانی را حلال نمی‌کند؟
مرگِ «آبی»

زیتون ـ پدر سحر خدایاری، روبه دوربین صدا و سیما، با لباسی سراسر مشکی و در حالی که معلوم نیست در دقیقا در چه وضعیتی قرار دارد، از کسانی می‌گوید که از خون دخترش سوء استفاده کردند و هیچ وقت آن‌ها را حلال نمی‌کند؛ کسانی که معلوم نیست دقیقا کیستند و کجای این ماجرای غم‌انگیز ایستاده‌اند.

دختر آبی، جان باخت. آرزوهایش اما به نظر می‌رسد که همچنان در حصار قوانین نانوشته محبوس‌اند.

بنابر گزارش‌های رسیده از ایران، سحر خدایاری، دختر ۲۹ ساله قمی هوادار تیم فوتبال استقلال، در پی دستگیری به دلیل تلاش برای ورود به استادیوم آزادی تهران، اقدام به خودسوزی کرد و بعد از چند روز جانش را از دست داد.‏
@zeitoons
داستان خودسوزی سحر خدایاری، ملقب به «دختر آبی» که تا پیش از مرگش در رسانه‌ها با نام مستعار «سارا» شناخته می‌شد، حالا توجه جهان فوتبال را به خود جلب کرده است. از این رو به نظر می‌رسد که تبعات خودسوزی او در مقابل ساختمان دادگاه انقلاب در تهران تا مدت‌ها گریبان مسئولان فوتبال ایران را رها نکند .

برای فعالان اجتماعی و حقوق بشر و حتی بسیاری از رسانه‌های دنیا جای سوال است که چرا چنین اتفاقی برای «دختر آبی» افتاده ؟چه عواملی کار را بدین جا رسانده و چرا او چنین واکنش شدید و تراژیکی نشان داده است. چندین روایت در حال حاضر شنیده می‌شود، که افراد بیشتر متناسب با خطوط فکری سیاسی خود آنان را پذیرفته یا رد می‌کنند.

همه روایت‎های موجود

رسانه‌ها و اشخاص زیادی در خبرها و پیام‌های تسلیت‌شان به حکم ۶ ماه حبس اشاره می‌کنند، در حالی که خبرگزاری رسمی قوه قضاییه، چنین موضوعی را رد و اعلام کرد که برای پرونده سحر خدایاری در روز مراجعه وی به دادگاه به دلیل عدم حضور قاضی که یکی از اقوامش فوت کرده بود، حکمی صادر نشده است.

میزان، خبرگزاری رسمی قوه قضاییه، تاکید دارد که دلیل تشکیل پرونده برای سحر خدایاری ربطی به ورزشگاه نداشته و پرونده او مربوط به «هتک حرمت ماموران و عفاف و حجاب » بوده است. با این وجود این خبرگزاری از وقایع منجر به درگیری و «هتک حرمت» سخنی به میان نیاورده است.

با وجود این خواهرِ سحر در مصاحبه‌ای با روزنامه شهروند گفته است که او در اسفند سال ۹۷ بعد از تلاش ناموفق برای ورود به ورزشگاه و تماشای مسابقه استقلال و العین در لیگ قهرمانان آسیا، دستگیر شده است. او می‌گوید خواهرش بعد از دستگیری، با ماموران درگیر می‌شود چرا که به گفته او خواهرش به خاطر عقاید مذهبی‌اش، اجازه نداده بود مامور نیروی انتظامی او را تفتیش بدنی کند و درگیری او از همین جا شروع می‌شود. ماموران به او می‌گویند پوشش مناسب ندارد و به همین دلیل در پرونده‌اش مسأله عفاف و حجاب دیده می‌شود.
https://tinyurl.com/y2l6zs5l

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67067

به احترام «دختر آبی» نماد خشم اعتراضی
حسن یوسفی اشکوری

اخیرا دختری جوان و عزیز به دلیل اعتراض به بیدادگاه نظام ضد بشری حاکم در جلو دادگاه در تهران خود را به آتش کشید و در آتش آن سوخت و چون پروانه پرپر شد. در این ستم آبادی که هر روزش همراه با ظلم و بیداد و تجاوز به حقوق مردم است، شنیدن خبری از این دست دیگر عادی شده و این عادی شدنها، ظاهرا همه ما را چنان دچار کرختی و بی تفاوتی کرده است که «وای جغدی هم نمی آید به گوش».

با شنیدن این خبر اندوهبار، غمی بزرگ بر جانم نشست؛ چنان که هنوز به حال عادی بازنگشته ام. البته اگر بتوان به حالت عادی بازگشت! از آنجا که رویداد خودسوزی اعتراضی مطرح بود، به یاد احساسی مشابه خود افتادم که زمانی در زندان داشتم و آن را در نامه ای مفصل که در تاریخ ۲۸ / ۸ / ۸۳ از زندان اوین برای آقای خاتمی (رئیس جمهور وقت) نوشتم. این نامه در جلد دوم خاطرات زندان من با عنوان «از برلین تا اوین» آمده است.
اینک برای ادای دین به این دختر عزیز و بیان این نکته که تا استبداد و ظلم هست، باید منتظر شعله ورتر شدن چنین آتش هایی و احیانا ستاندن جانهای پاک بود. با این همه، امیدوارم که این غم، غم آخرین باشد.

«. . . مى دانم که از رنج مردم و نخبگان و فعالان فرهنگى و سیاسى دگراندیش آگاهید و قطعاً متأثرید، اما برادر! شنیدن و دانستن کجا بود مانند دیدن و تجربه کردن. نمى توانم از آن چه بر من و امثال من و خانوادههایمان گذشته است گزارش بدهم، اما باور کنید فعالان عرصه اندیشه و سیاست در این سالها بسیار رنج برده اند. بالاترین رنج، توهین و تحقیرى است که به این فرزانگان وارد آمده است. به جرئت مى توان گفت در این سالها هیچ دگراندیش حتى کم اثرى نیست که در معرض انواع آزارها از جمله تهدید، احضار، بازداشت، محاکمه، محکومیت، زندان، آزار جسمى و حتى اعدام نباشد. هیچ اصلاح طلب شناخته شده و اثرگذارى نیست که در ناامنى مطلق به سر نبرد. این برخوردها و آراى صادرشده درباره مطبوعات و دانشجویان و نیز جریان مظلوم ملى ـ مذهبى در تاریخ ایران بى سابقه است. روشن است که شما مخالف بودید و مخالفت خود را هم بارها اظهار کرده اید و از این رفتار پیوسته تبرى جسته اید که صدالبته بسیار باارزش است، اما باور بفرمایید این کارها هرگز از عمق فاجعه نمى کاهد و دواى درد عمیق ستمدیدگان نیست. آقاى خاتمى! به اشاره مى گویم جامعه و نخبگان ایران زمین زخمدار است و عمیقا احساس توهین و تحقیر مى کند و این همه آزارش مى دهد. در شگفتم چرا تاکنون خشم و بیزارى خود را به گونه اى آشکارتر نشان نداده است. آن دانشجو گفت خداوند خاتمى را آفرید تا صبر ملت ایران را به نمایش بگذارد اما این حرف در باره بسیارى دیگر نیز صادق است. آن خشمى که شما از دور در آن جلسه دیدید [اشارتی است به آخرین سخنرانی خاتمی در دانشکده فنی دانشگاه تهران در پائیز ۸۳]، شعله اى کوچک از آتش نهفته در دلهاى شکسته و خونرنگ است. من خود گاهى مى اندیشم که چگونه توانسته ام این همه رنج و تلخى و ستم را تحمل کنم و چگونه قلب بیمارم این همه فشار را تاب آورده است. گاهى مى گویم خودم را مانند آن راهب بودایى در برابر دادگسترى آتش بزنم ولى متأسفانه شهامت آن را ندارم. اگر نبود تعلق خاطرم به این سرزمین و تعهدم به مردم، باور کنید به خارج از کشور مى رفتم تا شاید در برهوت سرزمین بیگانه اما آزاد براى اعتراض هر چه در توان دارم فریاد بزنم و حداقل اندکى سبک شوم اما دریغ در برابر طایفه اى که من شناخته ام، این کارها نیز بى ثمر است».
https://tinyurl.com/y3pv9nbv

در زیتون بخوانید:
https://zeitoons.com/67105

آیت‌الله طالقانی روشنفکر دینی بود
محسن غرویان در گفت‌وگو با «زیتون»:

زیتون ـ  محسن غرویان، استاد حوزه علمیه قم، معتقد است آیت‌الله طالقانی اگر در حوزه علمیه باقی می‌ماند، یک مرجع تقلید نواندیش و به‌روز می‌شد. غرویان اسلام سیاسی طالقانی را چندان هم از اسلام آیت‌الله خمینی دور نمی‌داند و بر این باور است که اگر طالقانی زنده می‌ماند، در کنار آیت‌الله خمینی به پیشبرد انقلاب اسلامی کمک می‌کرد. آقای غرویان که سال‌ها شاگرد آیت‌الله مصباح یزدی بوده، طالقانی را یک روشنفکر دینی می‌داند که از حیث برخورداری از نگاه روشنفکرانه به دین، پیشگام سایر روحانیون قائل به اسلام سیاسی بود و از این حیث بر چهره‌هایی چون دکتر بهشتی و هاشمی رفسنجانی و آیت‌الله خامنه‌ای، اقدم است.
متن کامل این گفتگو را در ادامه می‌خوانید:
https://zeitoons.com/67125

پرونده‌ی ویژه‌ی زیتون به مناسبت چهلمین سالگرد درگذشت آیت‌الله طالقانی
اگر طالقانی زنده می‌ماند

زیتون– شرطی‌های خلاف واقع هر پاسخی که داشته باشند، نتیجه درست می‌نماید چون امکان راستی‌آزمایی ندارند و ابطال‌ناپذیرند. اما گاهی بهانه‌ی طرح آن‌ها، کشف پاسخ نیست، بلکه پرداختن و تحلیل موضوعاتی است که در عالم واقع وجود دارند. ما نیز در زیتون، چهلمین سالگرد درگذشت آیت‌الله محمود طالقانی، از رهبران انقلاب ۵۷ و موسسان نهضت آزادی ایران، را بهانه‌ قرار دادیم تا بپرسیم  «اگر» طالقانی زنده می‌ماند آیا سرنوشت انقلاب ۵۷ تغییر می‌کرد؟ و یا اگر طالقانی خیلی زود از میان انقلابیان نمی‌رفت، به چه سرنوشتی دچار می‌شد؟
از سوی دیگر چهلمین سالگرد درگذشت این «پدر» روحانی، فرصتی برای معرفی و بازخوانی آثار او مخصوصا تفسیر «پرتویی از قرآن» بود. برخی از نوشته‌های این ویژه‌نامه به این موضوع اختصاص یافته است.

گزارش‌های زیتون و آثار و گفتگوهایی را  از محمدجواد اکبرین، عبدالعلی بازرگان، محمد توسلی، محمدمهدی جعفری، علی‌رضا رجایی، اعظم طالقانی، محسن غرویان و حسن یوسفی اشکوری در این پرونده‌ی ویژه می‌خوانید.

https://zeitoons.com/67035

امر خصوصی، سیاسی است؛
آیا انتشار تصاویر دختر آبی، ورود به حوزه خصوصی خانواده‌اش است؟


زیتون–شیوا نظرآهاری: مرگ سحر خدایاری، دختر هوادار فوتبال، در روزهای گذشته بحث‌های فراوانی را ایجاد کرده است. علاوه بر واکنش‌های اعتراضی و همدلی‎های بین‌المللی با موضوع خودسوزی او، سخنانی که از جانب خانواده و به خصوص پدرش در رسانه‌ها انتشار یافت، قضاوت‌های زیادی را در شبکه‌های اجتماعی به دنبال داشته است.

پدر سحر خدایاری در گفت‌‌‌‌‌وگوی خود با صداوسیما و برخی از خبرنگاران داخلی، از کسانی که با سوءاستفاده از مرگ دخترش، قصد سیاه‌نمایی علیه نظام را دارند شکایت کرده و چندین‌بار گفته که دخترش مشکلات اعصاب و روان داشته است. او همچنین بارها در حرف‌هایش گفته که آنها خانواده دین‌دار و معتقدی هستند که به آرمان‌های انقلاب وفادارند و اجازه نمی‌دهند که دشمنان ایران از این موضوع سوءاستفاده کنند.

شاید همین مساله هم باعث شد تا با گذشت چند روز از خودسوزی و سپس مرگ سحر، تصویری از او در رسانه‎ها منتشر نشود. اگر فرض را بر این بگذاریم که پدر و خانواده سحر تمام اظهارات این چند روزشان را به دلیل تهدید و فشارهای امنیتی، بر زبان آورده و اعتقادی به گفته‌های خود ندارند، این خانواده هم در کنار بسیاری از کشته‎شدگان این سال‎ها مانند صانع ژاله، محمد مختاری و … در پس تهدیدهای امنیتی ناچار شده‌اند حرف‌هایی به زبان بیاورند که بنا به میلشان نبوده و با همین مصلحت هم اجازه انتشار عکس و فیلمی از او را ندا‌شته‌اند. در این صورت، افکار عمومی، خبرنگاران و رسانه‏هایی که موضوع را دنبال می‌کنند از آنجا که مانند خانواده تحت فشار نیستند، این وظیفه را دارند تا صدای دختر سوخته‌شده و خانواده‌اش باشند.
اما اگر خانواده‌اش با میل و رضایت، این سخنان را بر زبان آورده باشند و پدر سحر خدایاری، آنچنان که در مصاحبه‌هایش می‌گوید، مخالف رفتن زنان به استادیوم است و به دلیل مفهومی به نام «آبرو» از انتشار عکس‌های او خودداری کرده و گفته است که در سوختن او تنها خودش مقصر بوده که مشکلات عصبی داشته، زود عصبانی می‌شده و دست به اقدامات عجیب می‌زده است، می‎توان دقیقا تصور کرد که این دختر در چه شرایطی، خودسوزی را برگزیده است.
https://tinyurl.com/y3qbbhdk

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67142

شکاف در صدا و سیما، تَرَک در بیت
«ولایت فقیه موازی» یا بازی رهبر با «فرزندان انقلاب»

زیتون ـ مهسا محمدی: هرچند خبررسانی و شفافیت از مجرای صدا و سیمای جمهوری اسلامی مبدل به رویایی شده که به نظر می‌رسد بخش بزرگی از مخاطبان دیگر طمع از آن بریده‌اند، اما اخبار و افشاگری‌های گاه و بیگاهی که حول این نهاد «حاکمیتی» شکل می‌گیرد، این روزها تبدیل به یکی از چالش‌های نظام شده‌است.

از افشاگری روسای برکنار شده و نهادهای وابسته به این سازمان گرفته تا سریال‌ها و گزارش‌هایی که در بخش‌های مختلف صدا و سیما تهیه می‌شود، هر کدام چاهی را در برابر این سازمان می‌گشاید که برآمدن از آن فقط صدا و سیما را به چالش نمی‎کشد، بلکه جانی از جان‌های نظام را هم می‌کاهد.
@zeitoons
بعد از افشاگری‌های محمد سرافراز رییس سابق صدا و سیما و و شبنم میرقلی‌خانی و در ادامه انتشار کتاب خاطرات سرافراز ،حال نوبت به وحید جلیلی برادر سعید جلیلی و مدیر دفتر مطالعات جبهه فرهنگی و رییس شورای سیاست گذاری جشنواره فیلم عمار رسیده است.

سریالی که پای بیت را به میان کشید

این بار داستان از یک سریال تلویزیونی شروع شد. دعوا بر سر سریالی پرحاشیه به نام «عروس تاریکی» بود که انتقادهای فرمی و محتوایی به سریال موجب شد همه چیز آن از نام گرفته تا ساختار و پایان‌بندی‌اش عوض شود. نام سریال شد «بوی باران» و برای راضی کردن منتقدان روند داستان و سرنوشت بازیگران هم تغییر کرد اما همه این تجدیدنظرها مانع از آن نشد که جاده‌ نقد‌ها ناگزیر از صدا و سیما به بیت رهبری برسد، چنانچه پیش از آن هم راه سرافراز به آنجا افتاده بود.

نقد مخاطبان به سریال «عروس تاریکی» طیفی از ضعف فیلمنامه گرفته تا فضای تیره و تار حاکم بر فیلم را شامل می‌شود. اما نقد جلیلی از این فراتر رفت و از رهگذر نقد فرم و ساختار به نقادی سیاسی و افشاگری درون‌باندی کشیده‌ شد.

وحید جلیلی در مطلبی با عنوان «این گروه خشن» سریال عروس تاریکی (بوی باران) را سادیستی خواند و به علل ناکارآمدی رسانه ملی پرداخت.
https://tinyurl.com/y6pbv9jw

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67151

تعریف صِدق بر اساس معنا؛ دربارۀ نظریه مطابقت صدق آلفرد تارسکی
محمدرضا واعظ شهرستانی

آلفرد تارسکی (۱۹۰۱-۱۹۸۳) یکی از ریاضی-منطق دانان بزرگ قرن بیستم است. مهم‌ترین تأثیر فلسفی او، تعریف معناشناختی[۳] صدق از طریق ارائۀ نظریۀ مطابقت صدق است.[۴] تعریف معناشناختی[۵] صدق، به این معناست که او مفهوم صدق را بر اساس مفهوم معنا تعریف می‌کند. در این تعریف، اگر بخواهیم به معنای اصطلاح «معناشناسی» بپردازیم، می توان گفت به طور کلی معناشناسی، دانش بررسی و مطالعه معانی در زبانهای انسانی است. این علم معمولاً بر روی رابطه بین دلالت‌کننده‌ها مانند لغات، عبارت‌ها، علائم و نشانه‌ها و اینکه معانی آنها برای چه استفاده می‌شود، تمرکز دارد. معناشناسی یا همان سِمَنتیک، معنا را به عنوان رابطه‌ای میان یک عبارت زبانی و آنچه که عبارت مذکور بیان می‌کند یا دلالت دارد، در نظر می‌گیرد. بنابراین الفاظ یا عباراتی همچون “دلالت دارد”[۶]، “ارجاع می‌دهد”[۷]، “بیان می‌کند”[۸]، “می‌نامد”[۹] و “اشباع می‌سازد”[۱۰]، الفاظ و عباراتی معناشناختی هستند. در میان عبارات فوق، تارسکی از مفهوم “اشباع شدگی”[۱۱] برای تعریف صدق استفاده می کند.[۱۲]
@zeitoons
از سوی دیگر، دونالد دیویدسون، فیلسوف تحلیلی معاصر، در پی آن بود تا صورت و محتوای نظریه‌ای دربارۀ معنا را کشف کند. او صورتِ چنین نظریه‌ای را از نظریۀ معروف آلفرد تارسکی[۱۳] به صورت معکوس وام گرفت و محتوای آن را از طریق یک نظریۀ تعبیر[۱۴] فراهم آورد. چنین نظریۀ تعبیری در دستگاه فلسفی دیویدسون تعبیر ریشه‌ای[۱۵] نام دارد. در حقیقت دیویدسون با عکس نمودن نظریۀ صدق تارسکی، به تعریف معنا بر مبنای صدق می‌پردازد. به این منظور، نویسنده در مقالۀ بعدی، چگونگی دست‌یابی یک فرد(به عنوان مفسّر) به معنای سخنان و محتوای باورهای فرد مقابل(به عنوان گوینده) از طریق حقایق مصداقی را از منظر دونالد دیویدسون محور بحث قرار خواهد داد.
https://tinyurl.com/y3mm6592

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67197

نرمش امریکا، عتاب اروپا
آیا فروپاشی برجام نزدیک است

زیتون ـ یلدا امیری: درست در روزهایی که اخباری حاکی از نرمش مواضع آمریکا نسبت به جمهوری اسلامی مخابره می‎شود، اتحادیه اروپا به همراه سه کشور اروپایی به ایران هشدار داده است. البته پیش از این هم کاهش تعهدات برجامی توسط ایران بارها واکنش‌های منفی کشورهای اروپایی را به دنبال داشته است، اما صدور بیانیه مشترک حکایت دیگری است که به دنبال گزارش جدید آژانس بین‌المللی انرژی انرژی اتمی صادر شده است.

ایران از ۱۸ اردیبهشت امسال، همزمان با سالگرد خروج آمریکا از برجام، برای تحت فشار قرار دادن اروپا و تهدید آمریکا، در سه مرحله اقدام به توقف برخی از تعهدات اتمی‌اش کرده است و اکنون اتحادیه اروپا و سه کشور اروپایی در بیانیه مشترکی هشدار داده‌اند که این اقدام به فروپاشی برجام منجر خواهد شد.

این در حالی است که مقامات جمهوری اسلامی اصرار دارند که به هیچ وجه قصد خروج از برجام را نداشته و در راستای اختیاراتی که در این توافقنامه به آنها داده شده عمل می‌کنند.
@zeitoons
در این بیانیه نسبت به خطر فروپاشی بیشتر توافق هسته‌ای اظهار نگرانی شده است و از ایران خواسته اند که با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همکاری کند. در بیانیه مشترک آلمان، فرانسه، بریتانیا و فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، که روز جمعه ۲۲ شهریور منتشر شد بر نیاز به تلاش‌های دیپلماتیک برای کاستن از تنش‌ها و از سرگیری گفت‌وگوها تأکید شده است.

نکته ای که در این بیانیه برجسته است ابراز نگرانی عمیق از گزارش اخیر آژانس انرژی اتمی که به آماده شدن ایران برای نصب سانتریفوژهای پیشرفته اشاره می‌کند و از جمهوری اسلامی خواسته شده که در تمامی موضوعات مرتبط، از جمله موضوعات پادمان، با آژانس همکاری کند و تمامی اقداماتی را که با تعهداتش ناسازگار است بازگرداند.
https://tinyurl.com/y5xrofcz

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67187

ایران در منطقه چه می‌کند
از جنگ نیابتی تا حمله‌ی «آتش به اختیار»

زیتون ـ نیلوفر سعیدی: «آرامکو » شرکت ملی نفت عربستان سعودی، روز گذشته مورد حمله هواپیماهای بدون سرنشین حوثی‌های یمن قرار گرفته است. این خبر امروز در صدر اخبار بین‌الملل بسیاری از کشورها بود.

بنابر گزارش‌ها حدود ۱۰ پهپاد به تاسیسات «بقیق» و «خریص» متعلق به شرکت نفت دولتی «آرامکو» در شرق عربستان حمله کرده اند. یک سخنگوی گروه حوثی‌های یمن اعلام کرد حملات توسط این گروه صورت گرفته است.

عبدالعزیز بن سلمان فرزند پادشاه عربستان، که به تازگی به عنوان وزیر انرژی این کشور منصوب شده٬ اعلام کرده است: «حملات انصارالله یمن به مجموعه پالایشگاهی در بقیق و خریص٬ موجب توقف موقت تولید نفت در این دو مجموعه شده است.»

مایک پمپئو وزیر امور خارجه آمریکا هم در ساعات ابتدایی پس از وقوع این اتفاق ایران را به دست داشتن در این حمله متهم کرد.

آمارهای منتشر شده از سوی مقامات عربستانی حاکی از آن است که حملات یمنی‌ها به تاسیسات شرکت آرامکو٬ تولید نفت خام این شرکت را در حد ۵.۷ میلیون بشکه در روز کاهش داده‌است که معادل ۵۰ درصد میزان تولید نفت عربستان است. حالا کارشناسان تولید و فروش نفت و متخصصینی که نبض اوپک و نوسانات بازار جهانی نفت را می‌سنجند٬ مشتاقند تا بدانند در نخستین ساعات روز نخست پس از تعطیلات یعنی در صبح روز دوشنبه٬ رویداد مذکور تا چه اندازه بر قیمت جهانی نفت تاثیر خواهد گذاشت.

چه کسی ایران را متهم می‌کند؟

همزمان با برکناری جان بولتون مشاور امنیت ملی کاخ سفید٬ در میان مقامات ایرانی و بعضی از تحلیل‌گران این خوشبینی به وجود آمده بود که با رفتن بولتون٬ آتش مجادله و تهدید میان ایران ایالات متحده کمی فروکش می‎کند، اما اظهارات مایک پمپئو وزیر امور خارجه آمریکا نشان داد که این تحلیل‌ها چندان واقع‌بینانه نیست.

مایک پمپئو عصر شنبه ۲۳ شهریور و بعد از وقوع این حمله در توئیتر خود نوشت:« در حالی که روحانی و ظریف تظاهر به دیپلماسی می‌کنند، تهران پشت نزدیک به ۱۰۰ حمله به عربستان سعودی است. با وجود همه درخواست‌ها برای کاهش تنش، ایران حالا یک حمله بی‌سابقه را علیه عرضه انرژی جهان انجام داده است. هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که حملات از سوی یمن باشد.»
https://tinyurl.com/y6zosqla

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67223