زيتون | Zeitoons@
9.81K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
ایران، روسیه و چین مانور مشترک نظامی برگزار می‌کنند
رزمایش‌های «طبیعی» یا حرکت دوباره جهان به سوی دوقطبی شدن

زیتون ـ یلدا امیری:
اتحادهای جدید با انگیزه‌های نو؛ اتحادهایی که یادآور سال‌ها پیش است، جهان دو قطبی، دورانی پیش از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، زمانی که قطب شرق و غرب توانایی‌های نظامی و استراتژیک خود را به رخ می‌کشیدند، دنیایی که در آن قدرت نظامی حرف اول را می زد.

رسانه‌ها خبر از برگزاری مانور مشترک نظامی توسط ایران، روسیه و چین داده اند، در اتحادهای امروز اقتصاد حرف اول را می‌زند. حال به نظر می‎رسد که جنگ اقتصادی ترامپ علیه چین و تحریم‌های روسیه که پیش از دوران ترامپ وضع شده و تا امروز ادامه دارد، عامل اصلی این اتحاد و قدرت‌نمایی برای چین و روسیه است، اما در مورد ایران مشکل فراتر از اقتصاد است.

یک رزمایش «کاملا طبیعی»

قدیر نظامی، رئیس امور بین‌الملل و دیپلماسی دفاعی ستادکل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی از برگزاری مانور نظامی مشترک بین ایران، چین و روسیه در دریای عمان و شمال اقیانوس هند خبر داده است. او در گفتگو با خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران گفت که منطقه‌ای که قرار است در آن رزمایش مشترک انجام شود، شمال اقیانوس هند و دریای عمان است که آب‌های بین‌المللی و آزاد است. ما به هیچ عنوان چنین رزمایشی را در خلیج فارس برنامه‌ریزی نکرده‌ایم، البته ما با کشوری مثل عمان که هر دو در ساحل خلیج فارس و تنگه هرمز قرار داریم در این منطقه رزمایش برگزار کرده‌ایم و یک موضوع کاملا طبیعی است.

او گفت که این مانور را نخستین رزمایش ایران پس از انقلاب با دو قدرت بزرگ است و اضافه کرد: «رزمایش‌ها اهداف مختلفی را دنبال می کنند که خیلی اوقات تبادل تجربیات تاکتیکی و نظامی است، گاهی این رزمایش ها بار سیاسی و اهداف سیاسی دارد و نشان دهنده نوعی همگرایی بین شرکت کنندگان است. برآوردها و تحلیل‌های سیاسی و نظامی بسیار روی این اتفاقات حساب باز خواهند کرد و در تحولات راهبردی مد نظر قرار خواهند داد.»
https://tinyurl.com/y3ju83dp

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67392
غفلت دربان دانشگاه یا «صندلی‌فروشی» مسئولان
چه کسی دانشجویان تقلبی را به دانشگاه راه می‌دهد

زیتون ـ نیلوفر سعیدی
: همه چیز از یک خبر ساده آغاز شد. چندی پیش برخی از سایت‌های داخلی ایران خبر دادند که دختر جوانی، بدون شرکت در کنکور و بدون آن که دانشجو باشد، بارها سر کلاس‌های دندانپزشکی دانشگاه شهید بهشتی تهران حاضر شده. بحث در شبکه‌های اجتماعی بالا گرفت و از حضور مجدد این فرد در دانشگاه ممانعت به عمل آمد. مسئولین در آغاز، تلاش کردند مساله را به اهمال و غفلت دربانان دانشگاه تقلیل دهند. اما خیلی زود مشخص شد که قضیه فراتر از این حرف‌هاست.

این دانشجوی مشکوک به تقلب که به نوعی از اینفلوئنسرهای اینستاگرام هم محسوب می‌شود و دنبال‌کنندگان زیادی در این فضای مجازی دارد، تصاویری از قرارگرفتن نام خود در لیست حضور و غیاب را منتشر کرد و برخی از همکلاسی‌هایش هم اعلام کردند، او بارها گفته که با دادن وجه میلیاردی وارد دانشگاه شده است.

این شخص اما چند روز بعد و از طریق ویدئوهایی که منتشر کرد مدعی شد که یکی از استادان سطح بالای دانشگاه شهید بهشتی به دلیل سوابق علمی درخشان او به صورت افتخاری او را در دانشگاه پذیرفته است. وی نام این استاد را ذکر نکرد و از سوابق علمی مورد ادعای خود نیز مدرکی منتشر نکرد.
https://tinyurl.com/yxf3vv5g

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67414
تایید حکم بدوی فرشته طوسی، فعال دانشجویی دانشگاه علامه

زیتون
-محکومیت بدوی فرشته طوسی٬ فعال دانشجویی دانشگاه علامه طباطبایی٬ در دادگاه تجدیدنظر عینا تایید شد.
به گزارش «زیتون» او در دادگاه بدوی به ۱۸ ماه زندان و ۲ سال محرومیت از برخی حقوق اجتماعی از جمله عضویت در شبکه‌های اجتماعی، فعالیت‌های مطبوعاتی، عضویت در دسته‌جات و گروه‌های سیاسی و ممنوع‌الخروجی، محکوم شده بود که این حکم در دادگاه تجدید نظر به ریاست قاضی زرگر عینا تایید شد.
حکم اولیه‌ی این فعال دانشجویی توسط قاضی صلواتی به اتهام فعالیت تبلیغی علیه نظام صادر شده بود که به دلیل «تکرار جرم» از یک سال به ۱۸ ماه زندان افزایش یافته است.


پرونده‌ی فرشته طوسی بعد از مراسم ۱۶ آذر سال ۱۳۹۵ در دانشگاه علامه طباطبایی گشوده شد که در پی آن قرارگاه ثارالله سپاه تهران به بهانه‌ی حاشیه‌های به وجود آمده در این مراسم از فرشته طوسی به همراه پنج نفر دیگر شکایت کرد. به گفته‌ی دوستان فرشته طوسی از زمان باز شدن پرونده تا برگزاری دادگاه در خرداد سال گذشته وی در چندین نوبت جهت تکمیل پرونده به دفتر پیگیری این قرارگاه احضار و بازجویی شده و حتی ۸ روز نیز بازداشت می‌شود که نهایتا به قید وثیقه‌ی صد میلیون تومانی تا زمان برگزاری دادگاه آزاد می‌شود.
پیشتر امیر رئیسیان وکیل فرشته طوسی در مصاحبه با خبرگزاری انصاف‌نیوز زمان دادگاه تجدید نظر این پرونده را ۲۸ خرداد ماه سال جاری اعلام کرده بود و اینک وی در مصاحبه با خبرگزاری ایرنا اعلام کرده که در روزهای آخر شهریور و تنها چند روز قبل از آغاز سال تحصیلی جدید حکم پیشین عینا تایید شده است.

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67433
آیت‌الله خامنه‌ای و رویای «تمدن اسلامی از هند تا مدیترانه»

زیتون ـ سولماز ایکدر:
«تمدن اسلامی» طی سال‌های اخیر پر تکرارتر از گذشته در سخنرانی‌های آیت‌الله خامنه‌ای دیده می‌شود٬ اما رهبر جمهوری اسلامی از سال‌هایی دورتر تلاش برای «ساختن تمدن اسلامی» را آغاز کرده بود.

او اولین بار٬ حداقل بر اساس آنچه از سخنرانی‌های رهبر جمهوری اسلامی در وب سایت رسمی دفترش موجود است٬ در سال ۶۸ در دیدار جمعی از ائمه‌ی جمعه‌ی کشورهای نامیبیا، موزامبیک، آفریقای جنوبی و لسوتو از لزوم «تمدن سازی نوین اسلامی» سخن گفت.

آیت‌الله خامنه‌ای در آن دیدار برای اولین بار٬ از تمدن اسلامی سخن گفت و این سوال را مطرح کرد «در صدر اسلام، رسول مکرّم اسلام(ص) و صحابه و نیز جانشینان بزرگوار ایشان توانستند با اتکای به خدا، یک تمدن عظیم تاریخی را پایه‌گذاری کنند. آنها هم در برابر قدرتهای بزرگ زمان خود، علی‌الظاهر کوچک بودند؛ اما ایمان به آنها قدرت بخشید و توانستند برای چندین قرن، عظمتی را در تاریخ ایجاد کنند. ما چرا نتوانیم؟»

کدام تمدن اسلامی

بسیاری از اعمال آیت‌الله خامنه‌ای و به تبع آن جمهوری اسلامی و هزینه‌هایی که این نظام بخصوص در بعد منطقه‌ای می‌پردازد٬ شاید بدون در نظر گرفتن قصدش برای ایجاد «تمدن اسلامی» غیر قابل درک به نظر برسد.

اما برای درک بهتر منظور رهبر جمهوری اسلامی از «تمدن اسلامی» باید به کلید واژه‌هایی دقت کرد که او به همراه آن به کار می‌برد: «ارتباط تمدن اسلامی با زندگی انسانی» و دوم «توأمانی تمدن اسلامی و امت اسلامی.»
https://tinyurl.com/y2bgndlf

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67460
وارداتِ نماد ایدئولوژیک جمهوری اسلامی
ردپای «سلاطین»‌ در راسته چادرفروشان

زیتون–علی جلالی نجف‌آبادی:
آنچه از آمار و ارقام منتشر شده از سوی رسانه‌های داخلی ایران و نهادهای حکومتی می‌توان دریافت این است که میزان مصرف پارچه چادری مشکی در کشور چیزی بیش از ۵۰ میلیون متر مربع است. این یعنی ایران بیشترین مصرف را در سطح جهان (حتی بیش از کشورهایی مانند عربستان و عراق و پاکستان) در مصرف پارچه چادر مشکی داشته است.
این حجم بالا و اقبال شدید به مصرف پارچه چادر مشکی در کشور، علیرغم مخالفت با حجاب اجباری از سوی جامعه مدنی، چگونه هنوز جایگاه ویژه خود را حفظ کرده و ایران را پرمصرف‌ترین بازار پارچه مشکی لقب داده است؟ آیا حجم برخورد با مخالفان حجاب اجباری تنها توجیهی اعتقادی و امنیتی دارد؟
https://tinyurl.com/yxn9wwx5

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67462
آیا ایران و آمریکا همچنان کج‌دار و مریز پیش خواهند رفت
«جنگ و صلح»

زیتون ـ مهسا محمدی
: نگاهی به اظهارات رهبران ایران و ایالات متحده، فقط در کمتر از ۴۸ ساعت گذشته، شاید بیش از هر چیزی حاکی از بلاتکلیفی و سردرگمی این کشورها در مواجهه با یکدیگر باشد.

این موضع‌گیری‌ها گاه چنان متناقض‌اند که به نظر می‌رسد یکی از این اظهارات می‌‌تواند آنان را تا آستانه جنگ پیش ببرد و اظهارنظر دیگری دو طرف را به پای میز مذاکره بکشاند.

در آخرین اظهارنظرها حسن روحانی که در حال حاضر برای شرکت در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک به سر می‌برد در موضعی کاملا جدید و تا حدی دور از انتظار گفته است که اگر «تحریم‌ها رفع شود حاضرم درباره تغییرها، الحاق‌ها یا اصلاح‌های کوچکی در برجام گفت‌وگو کنم» به گزارش خبرگزاری رویترز این سخنان، امروز و در گفتگوی حسن روحانی با خبرنگاران اظهار شد. این گفته روحانی در حالی توجه رسانه‌های خارج از ایران را به خود جلب کرد که در رسانه‌های داخلی انعکاس داده نشد.

هر چند رییس‌جمهوری ایران منظور خود از «تغییرات کوچک» را روشن نکرد، اما نگاهی به محل‎های اختلاف حاکی از آن است که این تغییرات می‌تواند درباره برنامه موشکی ایران و نقش این کشور در مناقشات منطقه‌ای یا به وجود آوردن امکان افزایش نظارت بر فعالیت‌های هسته‌ای ایران باشد.

این اظهارات حسن روحانی در ادامه‌ی چراغ سبز دیگری بود که روز گذشته محمد جواد ظریف، در گفت‌وگو با کریستین امانپور خبرنگار شبکه تلویزیونی سی‌ان‌ان، به امریکا نشان داده و گفته بود که ایران حاضر است در ازای لغو تحریم‌ها اجازه « بازرسی دائمی از تاسیسات اتمی» را بدهد.
https://tinyurl.com/y2mbdb55

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67512
در نیویورک چه گذشت
از خنده‌های تفسیرپذیر تا پیش‌شرط‌های قطعی
زیتون ـ
بعد از چند روز دیدارهای حاشیه‌ای، رسمی و اتفاقیِ تیم ایران در نیویورک، سرانجام نوبت به سخنرانی رییس‌جمهوری ایران در نشست مجمع عمومی سازمان ملل رسید.
حسن روحانی امروز در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل خطاب به ایالات متحده و طرف‌های اروپایی گفت که «پاسخ ما به مذاکره تحت تحریم نه است.» این شاید روشن‌ترین پاسخی باشد که از سوی تیم روحانی در طی ماه‌های اخیر، در میان سیگنال‌های مثبت و منفی که بین طرفین رد و بدل می‌شد، داده شده‌است.

او در ادامه تاکید کرد که « هرگز با دشمنی که می‌خواهد با سلاح فقر، فشار و تحریم ایران را به تسلیم وادارد مذاکره نخواهد کرد.»
رئیس جمهوری ایران، تحقق برجام را حداقل خواسته ایران دانست و تاکید کرد که « اگر بیشتر می‌خواهید، باید بیشتر هم بدهید.»
او سپس در جملاتی که به نظر می‌رسد خطاب آن به شخص ترامپ و طعنه‌، یا شاید راه نشان دادنی به او باشد، گفت:« اگر نسبت به اسم برجام حساسیت دارید، به رسمِ آن بازگردید و به چارچوب قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، متعهد باشید.»
روحانی روز گذشته هم در نیویورک در جمع خبرنگاران خطاب به ایالات متحده گفته بود که اگر «تحریم‌ها رفع شود حاضرم درباره تغییرها، الحاق‌ها یا اصلاح‌های کوچکی در برجام گفت‌وگو کنم.»
https://tinyurl.com/y27k38gd

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67563
تجارت دیرهنگام با ترامپ
اگر بیشتر می‌خواهید باید بیشتر بدهید

دست‌کم دو بخش از سخنرانی نسبتا منسجم و کوتاه حسن روحانی در سازمان ملل، پیام به آمریکا و عربستان بود. روحانی در بخش نسبتا مفصلی که با آمریکا و بلکه ترامپ، سخن می‌گفت پیام (پیشنهاد) تاجرانه‌ای را به‌نحوی دیپلماتیک مخابره کرد: «برجام حداقل بود، اگر بیشتر می‌خواهید، باید بیشتر هم بدهید».
محور اصلی و بلکه مبنای توافق برجام، مهار توانایی‌ ایران برای ساخت سلاح هسته‌ای بود. در این تفاهم‌نامه، اگرچه به پرهیز ایران از ساخت موشک‌های بالستیک با قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای اشاره شده است، اما برجام نسبت چندانی با توانایی و صنعت موشکی ایران ندارد.
گفته می‌شود ترامپ از برجام خارج شد چون دست‌آورد اوباما بود و ایران اگر به این موضوع واقف بود یا واقع‌گرایانه و عمل‌گرایانه با این خواسته‌ی شخصی ترامپ برخورد می‌کرد، چه بسا کار به این‌جا نمی‌کشید. اما ترامپ «بد» بودن این توافق را بهانه‌ی خروج از برجام قرارداد. ترامپ مدعی‌ست که ایران به روح برجام وفادار نمانده؛ برجام توانایی ایران را برای دسترسی به سلاح هسته‌ای برای همیشه تضمین نمی‌کند و توان موشکی ایران را هم نادیده گرفته است.
به عبارت دیگر ترامپ دست‌کم در ظاهر چنین وانمود می‌کند که «بیشتر از برجام» می‌خواهد؛ نخست نظارت دائم بر برنامه هسته‌ای ایران و دیگری محدود کردن توان موشکی. این دومی را ایران بارها خط قرمز خود خوانده و گفته هیچ‌گاه در خصوص آن مذاکره نخواهد کرد.
امااحتمالا با ملاحظه‌ی همین دو خواسته‌ی ظاهری ترامپ، حسن روحانی، امروز در صحن علنی سازمان به او پیام داد«اگر بیشتر می‌خواهید [ممکن است، اما] باید بیشتر بدهید».
https://tinyurl.com/y2o46jrj

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67574
پنج نشست، با دو درک از وضعیت سیاسی
فرخ نگهدار

در طول شهریور ماه پنج نشست در شهرهای مختلف اروپا و امریکا با شرکت فعالین سیاسی ایرانی تشکیل شده یا می‌شود که تقریبا تمام گروه‌ها و گرایش‌های موجود در طیف اپوزیسیون ایرانی را پوشش میدهد.

اگر توافق دوفاکتوی شورای مدیریت گذار با ولیِعهد سابق ایران را حقیقی تلقی کنیم متوجه می شویم که نشست‌های فوق تمایلات عموم گروه‌ها و فعالین سیاسی شناخته شده را پوشش می‌دهد و کمتر کسی است، به شمول سلطنت طلبان و مجاهدین، که دست کم به یکی از ایننشست ها چشم امید، تعلق خاطر، یا موضع حمایتی نداشته باشد.

این نشست ها هم به لحاظ هویتی، پیشینه تاریخی، و اهداف و آرمان‌ها بسیار متنوع‌اند، هم به لحاظ مشی سیاسی و منابع قدرت.

اما بسیار جالب توجه است که علیرغم تمام این تنوعات، بحثِ روزِ آنها حول تحلیل موقعیت و روند کنونی است.

سوالی که ذهن حاضران و پی‌گیرندگان این نشست‌ها را به خود مشغول داشته این است که آیا بالایی‌ها قادرند در برابر فشار امریکا و متحدان، ویا فشار مردم از پائین، دوام بیاورند؟ آیا «توده‌های مردم بی‌لبخند» همچنان دارند به روال سابق به زندگی ادامه می‌دهند؟

هر نوع تصمیم سیاسی در روندهای جاری به نوعی تحت تاثیر و برخاسته از پاسخی است که به سوال فوق داده می‌شود: آیا حکومت در برابر فشارخارجی و نارضایی مردم دوام می‌آورد یا فرو‌می‌پاشد؟ تسلیم می‌شود؟ سرنگون می‌شود؟ آیا ثبات سیاسی و امنیت حکومت از دست رفته و روند گذار از حکومت فعلی به «نظام مطلوب» آغاز شده است؟
https://tinyurl.com/yxfexgdb

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67604
پیشروی سنگر به سنگر «اسلام » در دانشگاه

زیتون ـ محمدرضا سرداری:
سال تحصیلی جدید برای صادق زیبا کلام، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران، با یک شگفت‌زدگی همراه بود. یک هفته پیش از آغاز سال تحصیلی او نزد خانم رحمانی منشی گروه علوم سیاسی رفت تا درباره ارائه واحد درسی «اعراب و اسرائیل» برای ترم آینده از وی سؤال کند؛ اما از پاسخ خانم منشی خشکش می‌زند.

زیبا کلام امسال باید به جای درس « اعراب و اسرائیل»، «صهیونیسم و مسئله فلسطین» را تدریس کند. اما این تغییر دلیل شوکه شدن این استاد دانشگاه نیست. بلکه وی از منشی گروه فهرستی دریافت کرده که در آن از ۷۰ عنوان درسی ۲۲ عنوان آن به دروس اسلامی اختصاص یافته. یعنی ۴۵ واحد اصلی از مجموعه ۱۳۸ واحد. اما آیا خبر زیباکلام به معنی ثمر دادن تلاش‌های ۴۰ ساله در جمهوری اسلامی برای اسلامی کردن دانشگاه‌ها است؟
https://tinyurl.com/y4oc84gy

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67619
سفر روحانی، طرح هرمز و خطر جنگ
در گفتگو با مدیرکل پیشین وزارت امور خارجه ایران
ادامه‌ی بحران‌ منطقه بدونِ جنگِ فراگیر بیشترین طرفدار را دارد

زیتون ـ
سفر حسن روحانی به نیویورک و حضور وی در مجمع عمومی سازمان ملل، نه دونالد ترامپ را راضی کرد، نه سران کشورهای اروپایی‌ها را. در پایان این سفر از تقابل ایران و آمریکا کاسته نشد و فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اعلام کرد حفظ برجام دشوارتر شده است. این‌که دستاورد و امکانات بالقوه سفر روحانی به نیویورک چه بود، موضوع گفت‌وگوی زیتون با قاسم محبعلی، مدیر کل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه ایران است.

آقای محبعلی معتقد است طرح امنیت هرمز از سوی کشورهای عربی منطقه جدی گرفته نمی‌شود ولی حضور روحانی در سازمان ملل، در راستای کاهش احتمال اجماع جهانی علیه ایران بود. وی منطقه خاورمیانه را منطقه‌ای می‌داند که بازیگران اصلی‌اش بحران‌زی هستند ولی در شرایط فعلی ترجیح می‌دهند بحران را مدیریت کنند و وارد وادی خانمانسوز جنگ نشوند.
https://tinyurl.com/y5euw2f3

متن کامل این گفتگو را در ادامه می‌خوانید:
https://zeitoons.com/67629
وقتی کار از «قهقهه» می‌رود
طاها پارسا

چند وقتی از مهاجرت خانوادگی ما به آلمان نگذشته بود؛ بعدازظهر یکی از روزهای تعطیل هفته، در یک ایستگاه خلوت، به انتظار آمدنِ اتوبوس ایستادیم. عابری که از آن‌جا می‌گذشت به زبان آلمانی از ما پرسید آیا شما منتظر آمدن اتوبوس هستید؟ من هم با چهره‌ای گشاده و لبخندی به پهنای صورت جواب دادم : نمی‌دانم! عابر با تعجب شانه‌ای بالا انداخت و رفت. پسر نوجوانم که چند روزی از ورودش به آلمان نگذشته بود، از من پرسید که آیا سوال عابر را متوجه شده‌ام؟ با اعتماد به‌نفس پدرانه‌ای برایش توضیح دادم که عابر از من پرسیده است آیا اتوبوس اینجا خواهد آمد( توقف خواهد داشت)؟ و من به او گفته‌ام نمی‌دانم.
پسرم گفت: اما به نظر من عابر پرسید که آیا شما منتظر اتوبوس هستید؟ و وقتی شما به او گفتید نمی‌دانم، خیلی تعجب کرد! همسرم هم که چند جمله‌ای بیشتر از من آلمانی را می‌دانست، حرف پسرم را تائید کرد. من البته تسلیم نشدم تا این‌که پس از نیم‌ساعتی انتظار، خبری از آمدن اتوبوس نشد و پیاده به سمت ایستگاه قطار راه افتادیم و خستگی و گفتگوهای طول راه من را زیر بار برد و تازه فهمیدم که آن عابر خیرخواه احتمالا می‌خواسته ما را راهنمایی و کمکی کند و بگوید که در روزهای تعطیل، اتوبوسی در این ایستگاه توقف نخواهد داشت، اما جواب عجیب و لبخند سرشار از اطمینان من، او را منصرف یا گمراه کرده است.

این ماجرا کاملا واقعی است و شاید کمتر مهاجری را بتوان یافت که چنین سوء‌تفاهم‌های زبانی را-دست کم در کشورهای غیرانگلیسی زبان- تجربه نکرده باشد و چنان لبخندهایی نزده باشد. از قضا یکی از مشکلات و هشدارهای اصلی در کلاس‌های زبان‌آموزی و ادغام اجتماعی این است که وقتی سوالی را نمی‌فهمید، در پاسخ «بلی» نگویید مبادا برایتان آثار حقوقی یا تعهدات مالی داشته باشد. با این‌همه کمتر مهاجری است که بی‌اراده و از سر نفهمیدن سوال و بلکه بر اثر عوامل محیطی و استرس مهاجرت، بارها و بارها با زدن لبخند و گفتن «بلی» خود را خلاص و طرفش را راضی نکرده باشد.

این خاطره شخصی و تجربه مشترک را بهانه کردم تا ابتدا از منظری غیرسیاسی و غیر انتزاعی -و به‌زعم خودم طبیعی و واقعی- به قهقهه‌های «ظاهرا بی‌جا»ی حسن روحانی در دیدار با روسای کشورهای اروپایی بپردازم.‌

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67674
آیا زمان به کار انداختن «مکانیسم ماشه» فرارسیده
احتضار برجام، تهدید اروپا

زیتون ـ یلدا امیری:
پایه‌های برجام به لرزه افتاده، اما این بی ثباتی نه فقط حاصل خروج یک جانبه آمریکا، بلکه حاصل کاهش مرحله‌ای تعهدات ایران هم است. قدرت‌های اروپایی عضو برجام به ایران هشدار داده‌اند که در صورت برداشتن گام بعدی در کاهش تعهداتش، از این توافق خارج خواهند شد. این هشدار می تواند به تهدیدی جدی برای ایران تبدیل شود.

شرایط آنگونه که مقامات دولتی و رسانه‌ها در ایران تلاش می کنند به آن تظاهر کنند، به نفع ایران نیست. اگرچه عکس‌های دیدار های حاشیه نشست سازمان ملل از حسن روحانی، رئیس جمهور ایران در حال صحبت کردن با مقامات اروپایی در حال خندیدن و گاه قهقهه زدن بود، اما به نظر می رسد که این عکس ها بیشتر مصرف داخلی داشت، روسای کشورهای اروپایی درچند روز گذشته سخت‌ترین مواضع در سال‌های پس از برجام را علیه ایران اتخاذ کردند.

شدت عمل اروپا در مقابل ایران
اولین شوک اروپا پنج روز پیش وارد شد؛ هنگامی که رهبران فرانسه، آلمان و بریتانیا در آستانه سفر حسن روحانی به نیویورک در بیانیه مشترکی با تکرار ادعاهای آمریکا و عربستان اعلام کردند که ایران مسئول حمله به تاسیسات نفتی عربستان سعودی است، در این بیانیه آمده بود: «روشن است که ایران پشت حمله به تاسیسات نفتی عربستان قرار دارد. هیچ توضیح احتمالی دیگری وجود ندارد».
شوک دوم در ادامه بیانیه آمده بود: «زمان آن فرا رسیده است که ایران مذاکرات درازمدت برای برنامه اتمی و امنیت منطقه از جمله برنامه موشکی خود را بپذیرد».
شوک سوم هم هشدار و تهدید به خروج از برجام بود که توسط روزنامه بریتانیایی گاردین علنی شد. گاردین روز جمعه، پنجم مهرماه، در گزارشی به نقل از منابع خود خبر داد که اتحادیه اروپا در مورد خروج از برجام به جمهوری اسلامی هشدار داده و مقامات اروپایی تصریح کرده‌اند که توافق هسته‌ای در حال حاضر با تنفس مصنوعی زنده است.
به نوشته گاردین این خبر هنوز به طور رسمی اعلام نشده است اما روز چهارشنبه سوم مهرماه، در نیویورک به طور خصوصی به مقامات ایران داده شده است. احتمال اینکه این خبر مستقیما به حسن روحانی منتقل شده باشد کم نیست اما حتی اگر به مقام دیگری نیز اعلام شده باشد قطعا به سرعت به رئیس جمهور ایران رسیده و اینجاست که خنده های روحانی معنادار می شود.
https://tinyurl.com/yycgzh23

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67658
سرباز کردن یک زخم کهنه
عیادت مجازی از «دوست قدیمی»

زیتون ـ شیوا نظرآهاری: انتشار ویدیوی از عیادت تلفنی جواد ظریف از مجید تخت روانچی، سفیر ایران در سازمان ملل، واکنش‌های متفاوتی از طرف افراد و جریان‌های مختلف سیاسی در پی داشت. این ویدئو در پی خبر ممانعت مقامات امریکایی از تردد ظریف به محدوده بیمارستان محل بستری‌شدن همکارش منتشر شد.

مجید تخت‌روانچی برای درمان بیماری سرطان در بیمارستانی در شهر نیویورک بستری است.

جواد ظریف در توییترش نوشته بود: «به وسیله تکنولوژی توانستم با دوست چهل ساله‌ام دیدار کنم، کسی که در بیمارستان بستری است و تنها چند ساختمان با او در نیویورک فاصله داشتم.»

سید عباس عراقچی نیز با انتشار عکسی در اینستاگرامش نوشت که انشالله بزودی کسالت تخت روانچی رفع شده و روسیاهی برای آمریکایی خواهد ماند.

پیش از این نشریه فان پالیسی به نقل از مقام‌های آمریکایی نوشته بود که دولت ترامپ درخواست ظریف برای ملاقات با تحت روانچی را رد کرده است. وزارت خارجه آمریکا با اشاره به اینکه سال‌هاست چند تن از شهروندان آمریکایی در ایران زندانی هستند و امکان ملاقات با خانواده‌هایشان را ندارند، از ایران خواسته بود تا یک زندانی آمریکایی را در ازای مجوز سفر، آزاد کند.

چرا عیادت از تخت‌روانچی مهم شد

این اتفاقات در شبکه‌های اجتماعی واکنش‎های متعددی در پی داشت. برخی آن را محکوم کرده و توهین به وزیر خارجه ایران دانسته‌اند و برخی هم با مقایسه آن با رفتار مشابه حکومت ایران با بسیاری از مخالفانش گفته‌اند که لازم است ظریف وقتی از این رفتار دولت آمریکا انتقاد می‌کند در نظر داشته باشد که سال‌هاست بسیاری از فعالان سیاسی خارج از ایران به همین شکل با عزیزانشان دیدار کرده‌اند و در ایران هم بسیاری از زندانیان سیاسی از حق برخورداری از خدمات پزشکی محروم هستند.

مجتبی سمیع‌‏نژاد، فعال حقوق بشر و زندانی سیاسی سابق در توییتر با اشاره به مرگ برادر کوچکترش نوشته است که آزار تبعید یکی از رنج‏هایی است که از طرف حکومت بر او و بسیاری دیگر وارد شده است و به همین دلیل او نتوانسته است برادرش را برای آخرین بار در آغوش بکشد.
https://tinyurl.com/y5wkhjjl

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67694
رسوایی‌های جنسی یا «اقدام بدون نتیجه دشمنان»

زیتون ـ سولماز ایکدر:
هفته‌ای نیست که خبری از رسوایی اخلاقی یا «رابطه خصوصی» یکی از چهره‌های سیاسی در ایران منتشر نشود.

آخرین مورد احمدعلی مقیمی، نماینده سابق بهشهر در مجلس بود.

زندگی خصوصی سیاستمداران و صاحبان قدرت همواره برای افکار عمومی مهم و شاید بتوان گفت جذاب است. این مورد درباره مسئولان جمهوری اسلامی از این رو که خود را نماینده حکومتی«اسلامی» می‌دانند که به خود اجازه تجسس در حوزه خصوصی افراد و امر و نهی و تنبیه و مجازات در آن حوزه را می‌دهد، حساسیت‌برانگیزتر هم هست.

مورد نماینده سابق بهشهر بعید است آخرین مورد از «رسوایی»‎های اخلاقی مسئولان جمهوری اسلامی باشد. این رشته سر دراز دارد و سر دیگر آن حتی به پیش از انقلاب به روحانیونی از جمله جعفر شجونی می‌رسد که بعدها در نظام اسلامی به ریاست جامعه وعاظ تهران رسید.

اخباری برای تکذیب

هفته گذشته فیلمی از احمدعلی مقیمی منتشر شد.

در حالی که وب‌سایت خبری راهبرد معاصر به نقل از یک «مقام آگاه امنیتی» صحت فیلم مربوط به رابطه جنسی احمدعلی مقیمی را تایید کرده بود، مقیمی این فیلم را «دروغ و جعلی خواند.»
https://tinyurl.com/y642hg9f

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67727
آیا فصلی جدید در روابط تهران ـ ریاض گشوده می‌شود؟
مذاکره احتمالی پس از فرونشستن آتش آرامکو

زیتون ـ نیلوفر سعیدی
:در وضعیتی که بعد از حمله به آرامکو و انتساب آن به ایران از طرف ایالات متحده, اروپا و عربستان، همه منتظر افزایش تنش میان ایران و عربستان بودند ابراز تمایل محمد بن ‌سلمان، به مذاکره با ایران اتفاق غیرمنتظره‌ای بود.

البته این چراغ سبر فقط از طرف عربستان نبود و در طی روزهای اخیر رییس‌جمهوری و وزیرخارجه ایران از هر فرصتی برای پیش کشیدن بحث مذاکره و توافق با همسایگان بهره بردند.
در شرایطی که خاورمیانه روزهای پربحرانی را از سر می‌گذراند، سخنان بن سلمان نشان داد که ریاض لااقل در حال حاضر٬ به دنبال ورود به فاز نظامی نیست. به ویژه در شرایطی که تصویر اسارت گروه قابل توجهی از سربازان عربستانی٬ توسط حوثی‌ها منتشر شده است. دو روز پیش شورشیان حوثی در یمن از «عملیاتی بزرگ» در نزدیکی مرز عربستان خبر دادند و گفتند که موفق شده‌اند هزاران سرباز عربستانی را اسیر کنند.

از شلیک به آرامکو تا آرامش نسبی

با آن که آمریکا و عربستان٬ در مورد حمله پهپادهای یمنی به تاسیسات نفتی عظیم آرامکو٬ ایران را به عنوان مقصر معرفی کرده و سه کشور اروپایی آلمان٬ انگلیس و فرانسه نیز در این مورد بیانیه دادند٬ اما ظاهر امر نشان می‌دهد که آنان٬ تمایلی به جنگ با ایران ندارند و سفرهای مایک پمپئو وزیر امور خارجه آمریکا به عربستان و امارات متحده عربی٬ واشنگتن را به این جمع‌بندی نرساند که به خاطر حمله به آرامکو٬ مقابله‌ی نظامی علیه ایران صورت بگیرد.
https://tinyurl.com/y5nea8kl

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67766
صمیمیّتِ سیّال فضا
سروش دباغ

در فصل پیش توضیح دادم که از انتهای دفتر شرق اندوه واژه «هیچ» و «هیچستان» وارد نظام معرفتی سپهری می شود و تأکید کردم که «هیچ» را نباید به معنای nothingness گرفت؛ بلکه «هیچ» و «هیچستان» معطوف به عالمی است ورای عالم اعداد و اضداد؛ و در این بحث و تقریر، سپهری عمیقاُ متأثر از عرفان بودیستی و هندوئیستی است که کلّ عالم را قدسی می بیند و می انگارد.
 در ادامه، شعر واحه‌ای در لحظه را که در انتهای فصل پیشین مطمح نظر قرار گرفت، بسط بیشتری می دهم و جهت ایضاحِ بیشتر مفهوم «هیچ» و «هیچستان»، به دیگر اشعار دفتر حجم سبز می پردازم.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/67597
دیپلماسی به روایت آیت‌الله خامنه‌ای
«به منطقه خودمان قناعت نکنیم»

زیتون ـ یلدا امیری
: رهبر جمهوری اسلامی صبح روز چهارشنبه ۱۰ مهر در دیدار با فرماندهان سپاه پاسداران گفت: «کاهش تعهدات هسته ای که مسئولیت آن بر عهده سازمان انرژی اتمی است، باید همانگونه که دولت اعلام کرده با جدیت کامل و به صورت دقیق و جامع ادامه یابد تا به نتیجه مطلوب برسد و قطعاً هم به نتیجه خواهد رسید.»

به دنبال تنش‌هایی که در چند ماه اخیر در منطقه ایجاد شد خصوصا پس از حمله به تاسیسات نفتی عربستان (آرامکو) که آمریکا، اروپا و عربستان سعودی ایران را مسئول آن معرفی کردند.

آمریکا بانک مرکزی ایران را بار دیگر تحریم کرد، سه کشور اروپایی حاضر در برجام در بیانیه ای اعلام کردند که در صورتی که ایران گام بعدی کاهش تعهدات خود را عملی کند، از برجام خارج خواهند شد. در این بیانیه آمده بود: «وقت آن رسیده که ایران با یک چارچوب مذاکره درازمدت درباره برنامه هسته‌ای و مسائل امنیتی منطقه که شامل برنامه‌های موشکی‌اش هم می‌شود، موافقت کند».

صحبت‌های امروز آیت‌الله خامنه‌ای پاسخی به این مجموعه تحولات و اظهارات بود.

به نظر می‌رسد که رهبر جمهوری اسلامی دیپلماسی را عرصه جنگی می‌داند که باید در آن تمامی خاکریزهای دشمن را فتح کرد، یا به مدد سلاح و پول یا با «امدادهای الهی».
https://tinyurl.com/yy7la65j

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67800
قطع جریان نفت از بودجه
«بودجه دوسالانه»، بلندپروازیِ سال‌های تحریم

زیتون ـ جلیل فقیهی
: چند تن از اعضای دولت، طی روزهای اخیر، خبر از تغییرات بزرگی در بودجه سال آینده کشور دادند. قرار است از سال آینده درآمدهای نفتی کشور از بودجه جاری جدا شده و صرفا به بودجه عمرانی اختصاص یابد. اتفاقی که، در صورت عملیاتی شدن، می‌تواند سرمنشا تحولات بزرگی در اقتصاد کشور شود. البته صحبت از «بودجه بدون نفت» چندان جدید نیست.

در طی چند دهه گذشته، هر از چندی، به خصوص در مواقعی که درآمدهای نفتی کشور بنا به دلایلی کاهش قابل توجهی می‌یابد، سیاست‌مداران، بیشتر از روی اجبار، به چنین طرح‌هایی روی می‌آورند، اما با پایان یافتن شرایط اضطرار و بهبود درآمدهای مالی، بار دیگر اصلاحات اقتصادی به آینده نامعلومی موکول می‌شود.

این بار به نظر می‌رسد اراده دولت برای قطع وابستگی بودجه جاری کشور از درآمدهای نفتی جدی‌تر از قبل است. البته تصمیم دولت، تنها بخشی از فرآیندی پیچیده و طولانی است که در نظام قانون‌گذاری کشور باید طی شود تا یک لایحه پس از اعمال نظرهای فراوان به قانون تبدیل شود. جدای از آن، عملیاتی کردن طرح «بودجه بدون نفت» چندان ساده نیست و مستلزم برنامه‌ریزی دقیق، ایجاد زیرساخت‌های مناسب، و شاید از همه مهمتر درافتادن با افراد، نهادها و طبقاتی از جامعه است که ذی‌نفع وضعیت کنونی هستند و هرگونه تغییر و اصلاحی در نهایت به ضرر آنها تمام خواهد شد.
https://tinyurl.com/yxtubb3h

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67829
در عراق چه می‌گذرد؟
مهدی نوربخش

در طول چند روز گذشته، ناآرامی‌ها در عراق از بغداد به شهرهای مختلف این کشور کشیده شده است. دلیل اصلی این ناآرامی‌ها، فساد گسترده در عراق و عدم کارایی دولت این کشور برای بهبود وضع اقتصادی مردم است. واکنش به این ناآرامی‌ها در درون عراق و خارج از ان یکسان نبوده است. در عراق، مسئولین کشوری ریشه این ناآرامی ها را مشروع قلمداد کرده و به دنبال راه حل برای مشکلات این کشور بوده اند. در ایران، نظام جمهوری اسلامی ایران کوشش کرده است که این ناآرامی‌ها را به دخالت دست‌های خارجی از بیرون این کشور متصل نماید. «باشگاه خبرنگاران جوان» متعلق به صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران به نقل از قیس الخزعلی، دبیر کل گردان‌های عصائب اهل الحق در درون حشد الشعبی عراق، نوشت :«انچه در تظاهرات اخیر دیده شد دلیلی بر وجود دست های خبیثی است که می‌خواهند ثبات عراق را بر هم بزنند».
به دنبال این اعتراضات رهبری جمهوری اسلامی در یک سخنرانی گفت: «ملت عراق یک ملت بزرگ است. ملت با عزت است. ملت با فرهنگ است. یک ملت با عزم و اراده است. جوانهای عراقی در فضاهای چند ساله اخیر نشان دادند که این قدرت را دارند که از ملتشان و کشورشان را در مقابل توطئه های جهانی محافظت کنند. …با توطئه داعش و تکفیریها پول ها خرج کرده بودند و برنامه ها ریخته بودند برای اینکه عراق را که یک کشور اصلی عربی و اسلامیست تبدیل کنند به میدان جنگ داخلی. شیعه و سنی را بجان هم بیندازند. جوانهای عراقی با فتوای مرجعیت معظم عراق توانستند سینه سپر کنند و این توطئه را خنثی کنند».

https://tinyurl.com/y35rlz9z

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67841