رسوایی‌های جنسی یا «اقدام بدون نتیجه دشمنان»

زیتون ـ سولماز ایکدر: هفته‌ای نیست که خبری از رسوایی اخلاقی یا «رابطه خصوصی» یکی از چهره‌های سیاسی در ایران منتشر نشود.

آخرین مورد احمدعلی مقیمی، نماینده سابق بهشهر در مجلس بود.

زندگی خصوصی سیاستمداران و صاحبان قدرت همواره برای افکار عمومی مهم و شاید بتوان گفت جذاب است. این مورد درباره مسئولان جمهوری اسلامی از این رو که خود را نماینده حکومتی«اسلامی» می‌دانند که به خود اجازه تجسس در حوزه خصوصی افراد و امر و نهی و تنبیه و مجازات در آن حوزه را می‌دهد، حساسیت‌برانگیزتر هم هست.

مورد نماینده سابق بهشهر بعید است آخرین مورد از «رسوایی»‎های اخلاقی مسئولان جمهوری اسلامی باشد. این رشته سر دراز دارد و سر دیگر آن حتی به پیش از انقلاب به روحانیونی از جمله جعفر شجونی می‌رسد که بعدها در نظام اسلامی به ریاست جامعه وعاظ تهران رسید.

اخباری برای تکذیب

هفته گذشته فیلمی از احمدعلی مقیمی منتشر شد.

در حالی که وب‌سایت خبری راهبرد معاصر به نقل از یک «مقام آگاه امنیتی» صحت فیلم مربوط به رابطه جنسی احمدعلی مقیمی را تایید کرده بود، مقیمی این فیلم را «دروغ و جعلی خواند.»
https://tinyurl.com/y642hg9f

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67727

آیا فصلی جدید در روابط تهران ـ ریاض گشوده می‌شود؟
مذاکره احتمالی پس از فرونشستن آتش آرامکو

زیتون ـ نیلوفر سعیدی:در وضعیتی که بعد از حمله به آرامکو و انتساب آن به ایران از طرف ایالات متحده, اروپا و عربستان، همه منتظر افزایش تنش میان ایران و عربستان بودند ابراز تمایل محمد بن ‌سلمان، به مذاکره با ایران اتفاق غیرمنتظره‌ای بود.

البته این چراغ سبر فقط از طرف عربستان نبود و در طی روزهای اخیر رییس‌جمهوری و وزیرخارجه ایران از هر فرصتی برای پیش کشیدن بحث مذاکره و توافق با همسایگان بهره بردند.
در شرایطی که خاورمیانه روزهای پربحرانی را از سر می‌گذراند، سخنان بن سلمان نشان داد که ریاض لااقل در حال حاضر٬ به دنبال ورود به فاز نظامی نیست. به ویژه در شرایطی که تصویر اسارت گروه قابل توجهی از سربازان عربستانی٬ توسط حوثی‌ها منتشر شده است. دو روز پیش شورشیان حوثی در یمن از «عملیاتی بزرگ» در نزدیکی مرز عربستان خبر دادند و گفتند که موفق شده‌اند هزاران سرباز عربستانی را اسیر کنند.

از شلیک به آرامکو تا آرامش نسبی

با آن که آمریکا و عربستان٬ در مورد حمله پهپادهای یمنی به تاسیسات نفتی عظیم آرامکو٬ ایران را به عنوان مقصر معرفی کرده و سه کشور اروپایی آلمان٬ انگلیس و فرانسه نیز در این مورد بیانیه دادند٬ اما ظاهر امر نشان می‌دهد که آنان٬ تمایلی به جنگ با ایران ندارند و سفرهای مایک پمپئو وزیر امور خارجه آمریکا به عربستان و امارات متحده عربی٬ واشنگتن را به این جمع‌بندی نرساند که به خاطر حمله به آرامکو٬ مقابله‌ی نظامی علیه ایران صورت بگیرد.
https://tinyurl.com/y5nea8kl

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67766

صمیمیّتِ سیّال فضا
سروش دباغ

در فصل پیش توضیح دادم که از انتهای دفتر شرق اندوه واژه «هیچ» و «هیچستان» وارد نظام معرفتی سپهری می شود و تأکید کردم که «هیچ» را نباید به معنای nothingness گرفت؛ بلکه «هیچ» و «هیچستان» معطوف به عالمی است ورای عالم اعداد و اضداد؛ و در این بحث و تقریر، سپهری عمیقاُ متأثر از عرفان بودیستی و هندوئیستی است که کلّ عالم را قدسی می بیند و می انگارد.
 در ادامه، شعر واحه‌ای در لحظه را که در انتهای فصل پیشین مطمح نظر قرار گرفت، بسط بیشتری می دهم و جهت ایضاحِ بیشتر مفهوم «هیچ» و «هیچستان»، به دیگر اشعار دفتر حجم سبز می پردازم.

متن کامل در زیتون:

https://zeitoons.com/67597

دیپلماسی به روایت آیت‌الله خامنه‌ای
«به منطقه خودمان قناعت نکنیم»

زیتون ـ یلدا امیری: رهبر جمهوری اسلامی صبح روز چهارشنبه ۱۰ مهر در دیدار با فرماندهان سپاه پاسداران گفت: «کاهش تعهدات هسته ای که مسئولیت آن بر عهده سازمان انرژی اتمی است، باید همانگونه که دولت اعلام کرده با جدیت کامل و به صورت دقیق و جامع ادامه یابد تا به نتیجه مطلوب برسد و قطعاً هم به نتیجه خواهد رسید.»

به دنبال تنش‌هایی که در چند ماه اخیر در منطقه ایجاد شد خصوصا پس از حمله به تاسیسات نفتی عربستان (آرامکو) که آمریکا، اروپا و عربستان سعودی ایران را مسئول آن معرفی کردند.

آمریکا بانک مرکزی ایران را بار دیگر تحریم کرد، سه کشور اروپایی حاضر در برجام در بیانیه ای اعلام کردند که در صورتی که ایران گام بعدی کاهش تعهدات خود را عملی کند، از برجام خارج خواهند شد. در این بیانیه آمده بود: «وقت آن رسیده که ایران با یک چارچوب مذاکره درازمدت درباره برنامه هسته‌ای و مسائل امنیتی منطقه که شامل برنامه‌های موشکی‌اش هم می‌شود، موافقت کند».

صحبت‌های امروز آیت‌الله خامنه‌ای پاسخی به این مجموعه تحولات و اظهارات بود.

به نظر می‌رسد که رهبر جمهوری اسلامی دیپلماسی را عرصه جنگی می‌داند که باید در آن تمامی خاکریزهای دشمن را فتح کرد، یا به مدد سلاح و پول یا با «امدادهای الهی».
https://tinyurl.com/yy7la65j

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67800

قطع جریان نفت از بودجه
«بودجه دوسالانه»، بلندپروازیِ سال‌های تحریم

زیتون ـ جلیل فقیهی: چند تن از اعضای دولت، طی روزهای اخیر، خبر از تغییرات بزرگی در بودجه سال آینده کشور دادند. قرار است از سال آینده درآمدهای نفتی کشور از بودجه جاری جدا شده و صرفا به بودجه عمرانی اختصاص یابد. اتفاقی که، در صورت عملیاتی شدن، می‌تواند سرمنشا تحولات بزرگی در اقتصاد کشور شود. البته صحبت از «بودجه بدون نفت» چندان جدید نیست.

در طی چند دهه گذشته، هر از چندی، به خصوص در مواقعی که درآمدهای نفتی کشور بنا به دلایلی کاهش قابل توجهی می‌یابد، سیاست‌مداران، بیشتر از روی اجبار، به چنین طرح‌هایی روی می‌آورند، اما با پایان یافتن شرایط اضطرار و بهبود درآمدهای مالی، بار دیگر اصلاحات اقتصادی به آینده نامعلومی موکول می‌شود.

این بار به نظر می‌رسد اراده دولت برای قطع وابستگی بودجه جاری کشور از درآمدهای نفتی جدی‌تر از قبل است. البته تصمیم دولت، تنها بخشی از فرآیندی پیچیده و طولانی است که در نظام قانون‌گذاری کشور باید طی شود تا یک لایحه پس از اعمال نظرهای فراوان به قانون تبدیل شود. جدای از آن، عملیاتی کردن طرح «بودجه بدون نفت» چندان ساده نیست و مستلزم برنامه‌ریزی دقیق، ایجاد زیرساخت‌های مناسب، و شاید از همه مهمتر درافتادن با افراد، نهادها و طبقاتی از جامعه است که ذی‌نفع وضعیت کنونی هستند و هرگونه تغییر و اصلاحی در نهایت به ضرر آنها تمام خواهد شد.
https://tinyurl.com/yxtubb3h

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67829

در عراق چه می‌گذرد؟
مهدی نوربخش

در طول چند روز گذشته، ناآرامی‌ها در عراق از بغداد به شهرهای مختلف این کشور کشیده شده است. دلیل اصلی این ناآرامی‌ها، فساد گسترده در عراق و عدم کارایی دولت این کشور برای بهبود وضع اقتصادی مردم است. واکنش به این ناآرامی‌ها در درون عراق و خارج از ان یکسان نبوده است. در عراق، مسئولین کشوری ریشه این ناآرامی ها را مشروع قلمداد کرده و به دنبال راه حل برای مشکلات این کشور بوده اند. در ایران، نظام جمهوری اسلامی ایران کوشش کرده است که این ناآرامی‌ها را به دخالت دست‌های خارجی از بیرون این کشور متصل نماید. «باشگاه خبرنگاران جوان» متعلق به صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران به نقل از قیس الخزعلی، دبیر کل گردان‌های عصائب اهل الحق در درون حشد الشعبی عراق، نوشت :«انچه در تظاهرات اخیر دیده شد دلیلی بر وجود دست های خبیثی است که می‌خواهند ثبات عراق را بر هم بزنند».
به دنبال این اعتراضات رهبری جمهوری اسلامی در یک سخنرانی گفت: «ملت عراق یک ملت بزرگ است. ملت با عزت است. ملت با فرهنگ است. یک ملت با عزم و اراده است. جوانهای عراقی در فضاهای چند ساله اخیر نشان دادند که این قدرت را دارند که از ملتشان و کشورشان را در مقابل توطئه های جهانی محافظت کنند. …با توطئه داعش و تکفیریها پول ها خرج کرده بودند و برنامه ها ریخته بودند برای اینکه عراق را که یک کشور اصلی عربی و اسلامیست تبدیل کنند به میدان جنگ داخلی. شیعه و سنی را بجان هم بیندازند. جوانهای عراقی با فتوای مرجعیت معظم عراق توانستند سینه سپر کنند و این توطئه را خنثی کنند».

https://tinyurl.com/y35rlz9z

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67841

مکان دین در آینده ایران سکولار و مردم‌سالار
احمد صدری


مقدمه
چهل سال پس از انقلاب اسلامی در ایران دیگر بنظر نمی‌رسد که اختلاف نظر چندانی میان روشنفکران لائیک و نواندیشان دینی پیرامون مدل سیاسی حکمرانی باقی مانده باشد. در سال‌های قبل از انقلاب مدینه فاضله این دو گروه، یعنی جامعه مومنِ بی طبقه­‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی نه-شرقی-نه-غربی از یکسو و دیکتاتوری پرولتاریا از سوی دیگر، نه با هم مخرج مشترکی داشتند و نه با دموکراسی لیبرال. ولی در این چهار دهه بدلیل تحولهای جهانی (فروپاشی بلوک شرق) و ملی (تجربه حکومتهای اسلامی در منطقه) سرها به سنگ خورده و عقلها به سر آمده. امروز همه مردمسالاری را بدون صفاتی از قبیل «دینی» یا «توده ای» میپذیرند و از آزادی مطلق بیان و عقیده و حقوق بشر، زنان و اقلیتها دم میزنند. دیگر کسی نمیخواهد طبقه بورژوا یا “جاهلیت قرن بیستم” را بکوبد و بر ویرانه های آن یک جامعه طوبائی بسازد[i]. تقدیس خشونت انقلابی و ترویج انتقامجوئی و داغ و درفش از رأس هرم روشنفکری به حاشیه ناقص‌العقل ها رانده شده است. خلاصه همه از طلا گشتن پشیمان گشته و به دنبال مسِ زندگی عادی در جامعه مردمسالار و در آغوش جامعه جهانی هستند[ii]. یکی از مهمترین سوالهائی که در برابر جامعه آینده ایران قرار دارد مکان دین در آنست و این سوالی است که همه روشنفکران (به معنی اعم قشرهای تحصیلکرده[iii]) و به قطع نظر از التزام یا عدم التزام به دین باید به آن پاسخ دهند.

بنظر من تنها پنج گزینه در پاسخ به این سوال ممکن است: ۱- هیچ جا (لائیسیته حداکثری،) ۲- فقط در حیطه خصوصی (لائیسیته حداقلی) ۳- در حیطه خصوصی و جامعه مدنی (اصلاحگری حداکثری،) ۴- در حیطه خصوصی، جامعه مدنی و جامعه سیاسی۵- (اصلاحگری حداقلی،) – حیطه خصوصی، جامعه مدنی، جامعه سیاسی و دولت[بنیادگرائی سیاسی.)

https://tinyurl.com/y4n2pol2


متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67847

مَرَجَ البَحرین؛ رؤیای سروش، روایت شبستری
سیدجواد رفیعی

عبدالکریم سروش و محمد مجتهد شبستری هر دو وارثان علی شریعتی هستند. هر دوی اینان هم جسم بی جان شریعتی را به آب طهارت شستشو داده اند و هم جان کلام او را دریافته و معنویت او را پی گرفته اند و هیچ کدام البته در شریعتی توقف نکرده اند و به کشف افقهای تازه ای دست یازیده اند و به مسائل بدیع و مهمی روی آورده اند. اینک این دو دریای روان از مدرسۀ روشنفکری دینی برخاسته اند و هر کدام به اجتهادی دربارۀ مهمترین مسائل دینی یعنی خدا ، وحی و نبوت پرداخته اند. مجتهد شبستری خود می گوید که درصدد این نیست تا الهیات نوینی بنا نهد و از حقیقت وحی و خدا بگوید و متافیزیک نوینی بیاورد ، او فعلاً دغدغه فهم قرآن را دارد و می خواهد ببیند این متنی را که اینک در اختیار ما مسلمانان قرار دارد ، چگونه می توان به شکل عقلانی فهمید و تفسیر کرد. به همین دلیل هم او چندان به این نپرداخته که محمد این روایت را چگونه دریافت می کرد. مکانیزم وحی چگونه بود و معنای وحی چیست و نمودهای خدا در جهان چگونه ظاهر میشود ؟ شبستری دربارۀ معنای وحی جملات پراکنده ای را آورده ولی به تصریح خودش حرف چندانی در این باره نزده است. وی اولاً وحی را یک امر مستمر و تقریباً مداوم می داند که پیامبر اسلام دچارش می شد ، نه وحی این یا آن آیه و در این زمان یا آن زمان. همچنین وحی را سلسله ای از اشارات پنهانی شتاب دار می بیند و معنای اشارات را هم همان تجربه های نمودها و آیات خدا دیدن همۀ پدیدارهای جهان می داند. وی وحی را امدادی غیبی می داند که پیامبر را قادر به تکلّم یعنی اظهار جملات معنا و مفهوم دار می کند. پیامبر خدا را معلم خود تجربه می کرد که امداد ویژه ای به وی می رساند. شبستری بیش از این دربارۀ وحی توضیحی نمی دهد. سروش اما تکلیف خود را مشخص کرده و «رؤیا» را عالمی دانسته که متن قرآن در آن عالم بر وی ظاهر و آشکار میشد. او زبان قرآن را تماماً زبان خواب می داند و محمد را راوی صادقی از رؤیاهای رسولانه خویش می بیند . زبان خوابی که نیاز به تعبیر و خوابگزاری دارد. به نظر صاحب این قلم، مجتهد شبستری یا بایستی دربارۀ مکانیزم وحی توضیح بیشتری ارائه نماید و فرآیند وحی و چگونگی تواناسازی محمد به سخن گفتن را تشریح نماید و به صورت کلی متافیزیک خود را تبیین نماید یا اینکه نظریۀ عالم رؤیایی سروش را بپذیرد و محل هبوط وحی را عالم رؤیا یا مکاشفه پیامبر بداند. شبستری کشف های پیامبر و توانایی به قرائت هستی را حاصل «زیست جهان وحیانی» و «فهم تخیلی» پیامبر می داند. آیا این زیست جهان وحیانی و یا فهم تخیلی خود را در جایی بهتر از عالم رؤیا نشان می دهد؟ بدون ورود به مباحث متافیزیکی و بدون مشخص نمودن رابطۀ طبیعت با ماوراء طبیعت این تئوری ایشان ناقص خواهد ماند و مشخص نخواهد شد این وقایعی که در متن قرآن درباره طبیعت ، تاریخ ، انسان و جامعه آمده ، چگونه و کجا بر محمد آشکار شده است.
https://tinyurl.com/y2ld6kgn

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67844

صدور انقلاب با اشغال سفارت
کشتار در عراق، ماهیگیری از آب گل‌آلود در ایران

زیتون ـ نیلوفر سعیدی: این روزها عراق ناآرام و پرالتهاب‌تر از همیشه است. کمیسیون حقوق بشر عراق امروز اعلام کرد که تعداد کشته‌های اعتراض‌های ۵ روز اخیر به ۹۴ نفر رسیده است.

به گزارش همین کمیسیون صدها تن هم در این پنج روز بازداشت و بیش از سه هزار نفر نیز مجروح شده‌اند.

این اعتراضات که از سه‌شنبه هفته گذشته آغاز شد، بیشتر ماهیتی اقتصادی داشت و معترضین، شاکیان به وضعیت بیکاری، فساد و ناکارآمدی دولت در این کشور بودند. با بالا گرفتن درگیری‌ها و افزایش تعداد کشته‌شدگان، درگیری به سطوح دیگری رفت. دولت در بکارگیری خشونت تردیدی به خود راه نداد و رکوردی باورنکردنی‌ از کشته‌، زخمی‌ و بازداشتی در طول ۵ روز به جای گذاشت.

از این سو در ایران و در اغلب رسانه‌های نزدیک به سپاه پاسداران و اصولگرایان، خبرهایی در مورد تلاش برای «فتنه‌انگیزی» معترضان منتشر شده و همزمان با اعلام خبر افزایش تعداد کشته‌شدگان در عراق از «بازگشت آرامش» به خیایان‎های عراق سخن گفته شده و تیترهایی مانند «آمریکا و راهبرد هرج‌ومرج فراگیر در عراق» ٬ «تلاش مأیوسانه با اهداف بزرگ در عراق»٬ «نقش مستقیم عربستان در تحولات اخیر عراق»٬ «آرامش بر بغداد حکمفرماست»٬ «عراق، روی خط آرامش تدریجی» زده شد.
https://tinyurl.com/y6j7baxg

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67877

بیانیه جمعی از نواندیشان دینی در نقد فتوای عرفان‌ستیز برخی فقیهان قم

زیتون– جمعی از نواندیشان دینی در نقد «فتوای عرفان‌ستیز برخی فقیهان قم»٬ بیانیه‌ای صادر کردند.
در این بیانیه آمده است: «ما جمعی از نواندیشان دینی ایرانی، به عنوان منادیان اسلام مدارا و مدافعان قانون و جامعه مدنی، نه تنها ناخشنودی خود را نسبت به استفاده از حربه فتوا در قلمرو حاکمیت قانون ابراز می‌داریم که از اِعمال زورمندانه اراده تکلیفی و فقیهانه در عرصه فرهنگ برای بستن کمترین روزنه‌های معنویت و مدارا در جامعه ایرانی سخت نگرانیم.»

به گزارش «زیتون» در ادامه این بیانیه که در شش بند تنظیم شده است٬ تاکید شده است: «آموزه‌های عرفانی و میراث صوفیانه، بخشی از منظومه معرفتی مسلمانان است که در طول تاریخ آثار تربیتی و فرهنگی خود را ناگزیر و بی‌تردید بجای گذاشته و نامدارانی به جهان عرضه کرده است. ورود فتوا در سبک زیست و رفتاریِ متفاوت نه تنها اِعمال نامشروع اقتدار دینی است که به همبستگی مسلمانان آسیب رسانده و امکان مدارای رفتاری و اعتقادی در میان طیف و طوایف رنگارنگ اسلام‌باوران را به حداقل می‌رساند. کارکرد فتوا اگر نتواند همدلی و نزدیکی مردمان را پدید آورد (همان کارکرد سالکان و عارفان) دست‌کم نباید اسباب تشتّت و پریشانی جامعه شود و فقیهان نباید با رجم و طرد و ترشرویی، مسلمانان را بیش از این پاره پاره کنند.»
این جمع از نواندیشان دینی در بخش دیگری از این بیانیه توصیه کرده‌اند: «امروز در گذرگاه تجدید مصاف تاریخی فقه و عرفان و با اغتـنام فرصت از این رخداد معرفتی، مشفقانه جامعه ایمانی و خاصه فقیهان صاحب فتوا را بیم می‌دهیم که از گذشته تاریخی درس بگیرند و با پاسداشت میراث ستبر عرفانیان و احترام به آثار ماندگار اهل حکمت و معنا، حق تربیتی و معرفتی ایشان در پهنه تمدن فارسی را به دیده اعتبار نگریسته و سرمایه‌های فرهنگی این ملت را بیش از این به تندباد تکلیف فقیهانه نسپارند.»
دوم مهرماه امسال ناصر مکارم شیرازی و حسین نوری همدانی، دو تن از مراجع تقلید شیعه در قم، اعلام کردند که ساخت فیلم سینمایی درباره شمس تبریزی به دلیل «ترویج فرقه ضالّه صوفیه جایز نیست و حرام است.»


متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است:

https://zeitoons.com/67899

چه چیزی اوضاع لردگان را بحرانی کرد؟
فراتر از ایدز

زیتون ـ مهسا محمدی: خبرها حول ابتلای گروهی از مردم روستای چنار محمودی لردگان به بیماری ایدز چنان حاشیه‌دار شد و جنبه‌های امنیتی پیدا کرد که در این میان اصل ابتلای این افراد به بیماری می‌رود کهاز اهمیت بیفتد.

آمار مبتلایان هنوز دقیقا مشخص نیست و اعدادی بین ۳۰ تا حتی ۳۰۰ نفر اعلام شده است.

دلیل یا دلایل ابتلا هم به همین نسبت مبهم و نامشخص است. از استفاده از سرنگ آلوده در حال انجام اقدامات تشخیصی و
بهداشتی و واکسیناسیون تا روابط جنسی پرخطر میان اهالی و کارگران فصلی منطقه و سرنگ‌های آلوده معتادان تزریقی در میان گزینه‌ها هست.

در یکی از روایات رسمی منتشر شده از این ماجرا محمدحسین قربانی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، شمار مبتلایان به ویروس اچ‌آی‌وی در روستای چنار محمودی را ۲۶ نفر، از جمله یک نوزاد هفت‌ماهه، اعلام کرده است به گفته او «روستای چنار محمودی شهرستان لردگان ۱۸۰۰ نفر جمعیت دارد که متأسفانه به علت مشکلات و نبود رونق اقتصادی و فقر چیزی حدود ۲۴۰ نفر از اهالی روستا به اعتیاد روی آورده‌اند که از این تعداد نیز ۲۰ نفر معتاد تزریقی هستند».

اعتراض به عدم پاسخگویی مسئولان، کار را به تکذیب‌ها و تفسیر چگونگی اطلاع‌رسانی این فاجعه کشاند و در این میان از وزارت بهداشت گرفته تا قوه قضاییه و فرماندار همزمان در حال سلب مسئولیت از خود و یافتن مقصر دیگری برای ماجرا هستند.

حال بعد از گذشت ۶ روز از مطرح شدن موضوع، خشم مبتلایان و نزدیکان‌شان بالا گرفته، به دفتر امام جمعه لردگان حمله کردند و یکی از اتاق‌های آن را آتش زدند. در ادامه ساختمان فرمانداری و مرکز بهداشت هم از آتش این خشم در امان نماند.

رسیدن داستان به این مرحله کار را برای رسانه‌های اصولگرا و نزدیک به حکومت راحت‌تر کرد تا اصل موضوع را رها کنند و سناریوی همیشگی «معاندان ضد انقلاب» و ناشناخته را به میان بکشند و از «خرده‌جریان پیچیده‌ای» سخن بگویند که کار را در دست گرفته‌اند و از «دستگیری فرزند یک ضدانقلاب سرشناس» هم خبر دادند.
https://tinyurl.com/y2an5xbz

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67916

تنها گزینه‌ی سازنده میان ایران و آمریکا
مهرداد خوانساری

تاکنون اگرچه سیاست‌های اعلام شده از سوی رییس‌جمهوری آمریکا همواره پر از تضاد و ناهماهنگی بسیار بوده،‌ اما تردیدی وجود ندارد که او هیچ تمایلی به آغاز جنگ تازه‌ای در خاورمیانه ،‌ به ویژه در آستانه انتخابات پیش روی ریاست جمهوری آمریکا در سال ۲۰۲۰ ندارد.

با نگاهی گذرا به وقایع هفته‌های اخیر، و در پی حمله به تاسیسات نفتی عربستان سعودی در ۱۴ سپتامبر گذشته، می‌توان به این نتیجه رسید که برخلاف پیشنهادها و مشاوره‌هایی که از سوی امثال «جان بولتون»های باقیمانده در دستگاه‌های دولتی آمریکا، و شعارهای تهدیدآمیزی که از سوی «مایک پمپئو» علیه ایران گفته می‌شود، تاکنون تمایل شخص ترامپ بیشتر براین بوده است که تحت هر شرایطی، کشورش را از ورود به یک درگیری نظامی خطرناک و پرهزینه، دور نگاه دارد و به جای آن صرفا به تشدید تحریم‌هایی که اثرات موثر و کوبنده آن روز به روز اقتصاد ایران را به‌سوی نابودی می‌کشاند، بسنده کند.

در این میان، حاکمیت در ایران نیز به شیوه خود، نشان می‌‌دهد که نه تنها یک قدرت منطقه‌ای مصمم است، بلکه از توانایی لازم برای دفاع و حفاظت ازمنافعش،‌ به‌ویژه در برابر توطئه‌های رقبایش در منطقه، که خواستار مداخله مستقیم آمریکا علیه ایران به نفع خودشان هستند،‌ برخوردار است. به همین سبب،‌ با سکوت و تحمل بی سر و صدا در برابر حملات مداوم هوایی اسرائیل به مواضعش در سوریه، با هیاهو و اقتدار کامل در حمایت از مواضع حوثی‌ها در یمن و منافع مشروعش در آب‌های خلیج فارس،‌ دفاع کرده است.
https://tinyurl.com/yxg2tamm

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67961

اجازه ورود زنان به ورزشگاه و پس‌لرزه‌های آن در حکومت اسلامی
تقابل حوزه علمیه و حاکمیت شیعه

زیتون ـ سولماز ایکدر: تجمع مخالفان حضور زنان در ورزشگاه‌ها عصر دوشنبه برگزار شد. بر اساس برآورد شاهدان عینی در بهترین حالت کمتر از صد نفر در این تجمع مقابل مجلس شرکت کردند.

قرار است در بازی ایران و کامبوج از سری بازی‌های مقدماتی جام جهانی که روز ۱۸ مهرماه در تهران برگزار می‌شود، زنان نیز در کنار مردان به ورزشگاه آزادی بروند.

خبرگزاری برنا گزارش داده که بیش از ۵۰ نفر در مخالفت با ورود زنان به ورزشگاه، مقابل مجلس شورای اسلامی تجمع کرده و شعارهایی علیه فیفا سر داده‌اند.

در چند عکس و فیلم که از این تجمع منتشر شده است، معترضان ورود زنان به ورزشگاه را خلاف «منویات رهبر جمهوری اسلامی» و «مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی» دانسته‌اند.

سخنران این تجمع که یک روحانی بود نیز طرح بحث ورود زنان به ورزشگاه را برنامه سیاسی برخی مسئولان حکومت برای ایجاد دوقطبی در جامعه توصیف کرده است.
https://tinyurl.com/yxr4tlwk

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67953

خروج آمریکا از سوریه، خیز ترکیه برای جابجایی مرزها
وقتی همه مخالفند

زیتون ـ یلدا امیری: مدتهاست که سه کشور روسیه، ترکیه و ایران نشست‌های سه جانبه ای را برای حل بحران ترکیه برگزار می‌کنند، گفتگوهایی که در تمامی آنها هر سه کشور بر لزوم یافتن راه حلی سیاسی برای بحران سوریه و حفظ تمامیت ارضی این کشور تأکید می‌کردند. جلساتی که در آن آمریکا حضور نداشت، با وجود اینکه در تمام این مدت نیروهای آمریکایی در سوریه مستقر بودند. آمریکا مشخصا از ابتدا هرگز به طور جدی وارد جنگ داخلی سوریه نشد.

اکنون با تصمیم دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا برای خروج کامل از سوریه به نظر می‌رسد که آمریکا این کشور را به همان بازیگران منطقه‌ای یعنی روسیه، ترکیه و ایران واگذار کرده است. یکشنبه شب تنها چند ساعت پس از گفتگوی تلفنی دونالد ترامپ با رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه، کاخ سفید از آغاز خروج نظامیان آمریکا از سوریه خبر داد. موضوعی که عملا به منزله چراغ سبز واشنگتن به آنکارا برای حمله به شمال سوریه بود.

روز دوشنبه ۱۵ مهر خبر رسید که نیروهای نظامی آمریکا خروج خود از مناطق مرزی سوریه با ترکیه را آغاز کرده‌اند. ترامپ درباره این تصمیم با انتشار یک رشته ‌توئیت توضیحاتی داد. او درباره خروج نیروهای آمریکایی نوشت: «کردها همراه ما جنگیدند، اما برای این کار مبلغ هنگفتی از پول و تجهیزات به آنها داده شد. آنها چندین دهه است که با ترکیه می‌جنگند. من تقریباً ۳ سال جلوی این نبرد را گرفتم، اما زمان آن فرا رسیده است که ما از این جنگ‌های مسخره بی‌پایان، که بسیاری از آنها قبیله‌ای هستند، خارج شویم و سربازانمان را به خانه برگردانیم. ما در جایی جنگ خواهیم کرد که به نفعمان باشد، و تنها وقتی مبارزه می‌کنیم که برنده بشویم.»
https://tinyurl.com/y24a6e4t

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67986

«معمای دو محمد»، طبل میان‌تهی
حسن یوسفی‌اشکوری

درآمد

در این نوشتار به موضوعی می پردازم که به نوعی به واقعیت تاریخی نبی اسلام ربط دارد و آن دعوی «معمای دو محمد» است. با این توضیح کوتاه: ادعا شده که محمدبن حنفیه از روی الگوی محمدبن عبدالله ساخته و پرداخته شده و از آنجا که محمد پیامبر موهوم و جعلی است، ناگزیر محمد حنفیه نیز برساخته و ساختگی است. ادلّه چنین ادعایی نیز انکشاف برخی مشابهت ها بین این دو شخصیت در منابع اسلامی است. به عبارت دقیق تر ادعا این است که چون بین دو محمد مورد ادعای منابع اسلامی، مشابهت های فراوان و استثنایی دیده می شود، می توان نتیجه گرفت که این دو یکی هستند و یا دومی از روی الگوی اولی ساخته و پرداخته شده است. البته عکس آن نیز محتمل دانسته شده است.

این نظریه در کتاب «آغاز ستایش علی و شکل گیری عباسیان» اثر ریموند دکوین مطرح شده است. البته او نیز ظاهرا تحت تأثیر کتابی دیگر با عنوان «مقدمه فی التاریخ الاخر» (انتشار در سال ۱۹۸۴ میلادی) اثر یک محقق عرب به نام سلیمان بشیر بوده است که من فعلا بدان دسترسی ندارم تا بدانم این نویسنده عرب چه گفته است.[۱]

اخیرا آقای ب. بی نباز (مترجم کتاب مورد اشاره دکوین) در مقاله ای با عنوان «معمّای دو محمد» (منتشر شده در تارنمای «ایران امروز» در شهریور ۹۸) همان نظریه را البته به شرحی بازگویی و بازنویسی کرده است. ایشان در این مقاله، به برگرفتگی نوشتار خود، از اثر دکوین نیز اشاره کرده است.[۲]

در کتاب دکوین و نیز مقاله جناب بی نیاز، مطالب مختلف و متنوعی آمده که فعلا به هیچ یک از آنها کاری ندارم. از جمله آقای بی نیاز، به پیروی از دکوین و دیگر مشایخ اناره، برای تبیین این دعوی گزاف که چگونه محمد قلابی دوم از محمد موهوم اولیه برساخته شده است، به نحو شگفت انگیزی، به انواع خرافه ها و روایات جعلی و افسانه آمیز و حداقل غالبا مشکوک و مبهم و یا بی سند حول شخصیت محمدبن حنفیه و پسرش ابوهاشم البته او نیز حول شخصست مختار و «فرقه کیسانیه» آویخته است. به گونه ای که اقوال تاریخی و منابع روایی حکایت می کنند، کیسانیه در اواخر قرن اول هجری و در نیمه نخست قرن دوم، در جنبش ضد اموی باگرایش هاشمی – علوی مشارکت داشته اند. این اخبار و به ویژه با اشاره به اخباری که به نحو مبهم و مشکوک از باورهای ظاهرا شیعی و صوفیانه و غالیانه کیسانیه نشانی دارند و با توسل به انواع توهمات و یا تفسیرهای من درآوردی، کوشش شده است که با یک تیر دو نشان را هدف بگیرند. از یک سو، تلاش شده تا به بهانه اوهام پیرامون شخصیت محمد حنفیه و حتی به هم بیختن راست و دروغ، محمد اول یعنی محمدبن عبدالله پیامبر مسلمانان به چالش کشیده شود و از سوی دیگر، واقعیت تاریخی شخصیتی به نام محمدبن علی (مشهور به محمدبن حنیفه) بی اعتبار و حداقل مشکوک بنماید برای اطلاع دقیق تر می توان به کتاب دکوین و نیز مقاله جناب بی نیاز مراجعه کرد.

فعلا مرا با این مدعیات کاری نیست و فقط می پردازم به اصل مدعای «معمای دو محمد» که خوشبختانه جناب بی نیاز محورهای اصلی آن را در ۱۸ مورد (البته در متن ۱۹ مورد آمده که ظاهرا اشتباه است) خلاصه کرده و این تلخیص، ما را از هر نوع نقل قول مستقیم و ارجاع به قطعات مقاله ایشان و یا توضیحات مفصل دکوین، «بی نیاز» می کند.
https://tinyurl.com/y49f5s26

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/68023

بخش‌نامه‌ای برای تشکیل هیئت منصفه
اما «زندانی سیاسی» نداریم

زیتون ـ محمدرضا سرداری: ابراهیم رئیسی، رئیس قوه قضاییه دستورالعملی صادر کرده تا اعضای هیئت منصفه مطبوعات به جرائم سیاسی نیز در کنار جرائم مطبوعاتی رسیدگی کنند. قاضی سراج که در رسانه‌ها نماینده تام الاختیار قوه قضاییه در تعیین اعضای هیئت منصفه خوانده می‌شود، این موضوع را در حاشیه جلسه تعیین اعضای هیئت منصفه استان تهران و در جمع خبرنگاران بازگو کرده است.

ابراهیم رئیسی خود هفته پیش در جمع قضات دادگستری به تفاوت جرم سیاسی و امنیتی از دید قانون اشاره کرده و گفته بود رسیدگی به جرم سیاسی باید در حضور هیئت منصفه باشد: «بودن هیئت منصفه برای این جرم بسیار به قاضی کمک می‌کند و می‌تواند به حکم علاوه بر مقبولیت قانونی، مقبولیت عمومی هم دهد.»
@zeitoons
اما آیا قاضی دادگاه‌های ۱۰ دقیقه‌ای موسوم به کمیته مرگ می‌تواند دادگاه‌های سیاسی با حضور هیئت منصفه نیز برپا کند؟
تفاوت جرم سیاسی و جرم امنیتی در حقوق جزا ایران

دست کم تا ۴ سال گذشته تعریف مشخصی از جرم سیاسی در قوانین جزایی ایران وجود نداشت. اما جرائمی نظیر محاربه (اقدام مسلحانه علیه نظام جمهوری اسلامی و مقامات آن)، افعال تروریستی، گروگان‌گیری، آدم ربایی و مواردی از این دست که با انگیزه سیاسی انجام شده، در قانون مجازات اسلامی به عنوان جرائم امنیتی تعریف شده است.
سرانجام اما مجلس نهم علیرغم مخالفت دولت، طرحی را به تصویب رساند که در آن جرم سیاسی تعریف شده است. این سپس به تأیید شورای نگهبان رسید و بدین ترتیب نخستین قانون جرم سیاسی تدوین شد.
https://tinyurl.com/y4xgoxaf

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/68030

تبعات سکوت تلویحی ایران در برابر تصمیم اردوغان
حمله به کردهای سوریه، ناآرامی کردهای ایران

زیتون ـ نیلوفر سعیدی: رجب طیب اردوغان رئیس جمهور اقتدارگرای ترکیه٬ از مدت‌ها پیش تهدید کرده بود که شبی ناگهانی به مناطق شرق فرات در شمال جمهوری عربی سوریه حمله‌ور می‌شود. اما این حمله نه در تاریکی شب و با استفاده از اصل غافلگیری٬ بلکه در روز روشن آغاز شد و به روز چهارم رسیده است.

اردوغان بارها اعلام کرده که تمام شبه نظامیان کُرد در مناطق کردنشین شمال سوریه٬ به دستورهای قرارگاه مرکزی حزب کارگان کردستان ترکیه (پ‌ک‌ک) عمل می‌کنند و از دید آنکارا همه‌ی آنها تروریست هستند.
@zeitoons
زمانی برای وداع آمریکایی‌ها

با این که اعراب و کردهای مسلح در شمال سوریه و در قالب «نیروهای سوریه دموکراتیک» (SDF) و «واحدهای مدافع خلق» (YPG) زیر چتر حمایت نظامی و سیاسی آمریکا قرار داشتند اما دونالد ترامپ با اتخاذ تصمیمی ناگهانی از آنها فاصله گرفت و ترکیه نیز دست به حمله زد. برخی از سناتورهای دموکرات و جمهوری‌خواه از این تصمیم ترامپ انتقاد کرده و اعلام کردند که کردها در آن مناطق متفق آمریکا هستند و نباید رها شوند. اما دونالد ترامپ اعلام کرد که این افراد در نرماندی و در جنگ جهانی دوم٬ یاری‌گر آمریکا نبوده‌اند و از این رو رها کردنشان توجیه‌پذیر است.

کارشناسان سیاسی منطقه معتقدند که توییت‌های پرشمار ترامپ٬ در واقع چراغ سبز به ترکیه بوده، روسیه و ایران نیز٬ نه به شکل قاطع با حمله مخالفت کرده و نه آن را محکوم کرده‌اند.
https://tinyurl.com/y47evowl

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/68075

«خنجر زدن از پشت» به کردهای سوریه کار کدام کشور بود؟
قانع قبادی

از متن:

ترامپ همیشه یک فروشنده بوده و حضور در کاخ سفید هویت او را تغییر نداده است . کردهای سوریه خریدار اسلحه نیستند چون بودجه‌ای ندارند. می‌توان حدس زد مکالمه تلفنی دو پوپولیست چگونه پیش خواهد رفت، مخصوصا اگر هر دو دغدغه خرید و فروش داشته باشند. از آن‌سو روسیه به میزان کافی و وافی اس چهارصدهای خود را به ترکیه فروخته است و در ترکیه نیز در مقابله با فشارهای آمریکا به نفع روسیه بیش از جبران سقوط چندین هواپیما، مروت دیپلماتیک نشان داده است. بماند که مواضع و تصمیم‌های ترامپ در سال‌های ریاست‌جمهوری، بیش از آمریکا به سود روسیه بوده است.
@zeitoons
یحتمل است که پیش از مکالمه تلفنی اردوغان با ترامپ، مکالمات مهمتری توسط پوتین با دمشق و آنکارا به انجام رسیده و اتفاقا کلید چراغ سبزی را که برای حمله به کردها، عموما به ترامپ نسبت می‌دهند، کاخ کرملین زده باشد. این احتمال آن‌جا قوت می‌یابد که کردهای سوریه بیش از آنکه برای ترکیه مزاحمتی داشته باشند، در بلند مدت دردسر بزرگی برای حاکمیت ملی سوریه خواهند بود و سکوت متبسم دمشق و بشار اسد نیز از همین منظر قابل تاویل است ! مرزهای بین المللی و بیرون رفتن هر اجنبی به پشت مرزهای مقرر یک کشور در قوانین بین المللی تعریف شده است و گنجایش حقوقی و الزام‌آور دارد و در آینده دور یا نزدیک قابل اجراست اما نحوه مواجهه‌ با جریانات قومی و برابری‌خواه و ریسک افتادن حاکمیت به ورطه امتیازدهی‌های بزرگ به کردها در آینده و هزینه‌های بی جهت اصطکاک سیاسی با ترک‌ها، باعث می‌شود که طرف‌های ذینفع وجه‌المصالحه‌ای بهتر از کردهای سوریه نیابند. از دیگر سو منظر و معاشرت کردهای سوریه در دو سال اخیر با مسکو به مودت اکتبر ۲۰۱۵ نبود و بی‌نظمی در همراهی و بی مهری‌های گاه و بی‌گاه کردهای سوریه در مرافقت با روسیه که ناشی از نزدیکی بیشتر و هم‌پیمانی با آمریکا بود باعث شد که این امر بی پاسخ و مجازات نماند. پس به نظر می آید که پازل ها را روسیه به‌ درستی کنار هم چیده است و بی آنکه اجماعی جهانی و پر هزینه علیه اسد برای مرتفع کردن مشکل کردها به دمشق تحمیل شود، توسط اردوغان به انجام رسیده است . منفعت از این عملیات را البته اردوغان در تحولات داخلی ترکیه پس‌انداز کرده است .
https://tinyurl.com/y4vgtfoe

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/68086

معاصریتِ خاشقچی و هزار و یک شب
میثم علیپور

بازخوانی عناصر تصویری و روایی مستتر در پوسترها و اخبار مربوط به جمال خاشقجی با اتکا به داستان‌های هزارویک‌شب و تصویرسازی‌های صنیع‌الملک

صفر-

زمان زیادی نمی‌گذرد از روزهای ابتدایی اکتبر[۱]، و از آشنایی‌مان با چهره‌ای که حضورش/غیابش سبب شده تا جامعه‌ی جهانی رودرروی وجدانِ خفته‌ی خویش قرار بگیرد؛ از خبر غیبت، و نهایتن قتل کسی با نامِ «جمال خاشقجی» در «حریم»ِ دیوارهای سفارت عربستان در استانبول. آری، زمان زیادی نمی‌گذرد از تکرارِ سبعیتِ بی‌زمانِ قدرتِ شرقی، و بیداری‌های زمان‌دار (و گاه‌گاهی) مردمانش؛ که خبرش کوتاه بود: «روزنامه‌نگار منتقد سعودی ناپدید شده است»، و سبب شد تا در همین اندک‌زمان، سیاسی‌کاری‌های ترکیه، عربستان، روسیه و امریکا از یک‌سو، و از سویی دیگر، حضور آنان که «مردم» می‌نامیم‌شان، در کنار و در حمایت از زنی «خدیجه»نام که در جستجوی سرنوشت معشوقش برآمده بود، کمپین‌هایی حقوق بشری برپا شود تا فراموش نکنیم، و نگذاریم فراموش شود که ما انسانیم و صاحب حق حیات[۲] (تصویر یک). با این‌همه اما به دور از هیاهوی رسانه‌ای شرق و غرب باید ابتدا «از خود» بپرسیم که چه اتفاقی برای «فیگور»ِ جمال خاشقجی افتاده است؟ آیا، و چگونه، خاشقجی تبدیل شده است به یک مرده[۳]؟ متن پیش‌رو قصد دارد تا در مقام مخاطبِ اتفاق، و نه مصرف‌کننده‌ی اخبار، معنای «عدالت برای جمال»[۴] را محقق کند.
@zeitoons
از پس اتفاقات اخیر، اخباری که نوع قتل و نحوه‌ی برنامه‌ریزی و برخوردِ آمران و عاملان را با مقتول فاش می‌کرد، این سوال را در ذهن‌مان بیدار کرد که در مردن به‌مثابه‌ی خودِ «مردن»، میان جهان قدیم و جهان جدید آیا تفاوتی رخ داده است؟ یعنی در فعلِ چگونه مردن، و یا در حقِ قبول مرگ و حقِ ردِ آن، آیا مردمِ امروز اختیاری متفاوت با گذشتگانِ خود دارند؟ به زبانی دیگر، بعدِ آن‌همه پیشرفت‌های مدنی و پزشکی، رشد اجتماعی و علمی که ادعای ساختنِ جهان امروز را دارد آیا هنوز مرگ به‌مانند اسلاف‌مان به ما نزدیک می‌شود؟ آیا ما و مرگ معاصر یکدیگریم؟
https://tinyurl.com/y253ejwq

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/68092

چرا لاریجانی فقط می‌خواهد قوه قضاییه از اموالش خبر داشته باشد؟
«شفافیت» با گزارش اموال مقامات به یکدیگر

زیتون ـ مهسا محمدی: «مجبورم برای ثبت اموالم به کافی‌نت بروم»، «من نه خانه دارم و نه ماشین که بخواهم ثبت کنم اما اگر شماره حساب می‌خواهد می‌توانم آن را ثبت کنم»، «ما اگر اموالی داشتیم اعلام می‌کنیم»، «ما چون آقازاده بودیم همان اول دوره، قوه قضائیه لیست اموال از ما گرفته است»، این جملات پاسخ‌های برخی از نمایندگاه مجلس به این سوال خبرنگار «خبرآنلاین» است که «آیا اموال خود را در سامانه ثبت اموال مسئولین ثبت کرده‌اند یا نه.»

این در حالی است که اکثریت قریب به اتفاق این نمایندگان در پاسخ به سوالات کلی‌تری مانند اینکه آیا این کار را برای کاهش فساد و افزایش شفافیت موثر می‌دانند آن را مثبت ارزیابی کرده‎اند.

اضطرار ثبت این اموال در پی ابلاغ «آیین نامه اجرایی قانون رسیدگی به دارایی مقامات، مسؤولان و کارگزاران جمهوری اسلامی» از سوی قوه قضاییه به وجود آمده است. این آیین نامه هم در جهت اجرای قانون رسیدگی به دارایی مقامات، مصوب ۹ آبان ماه ۹۴ ابلاغ شد.

در روز ۳۱ شهریور ماه سالجاری از سامانه ثبت اموال و دارایی مقامات کشور رونمایی شد و یک ماه به مسئولان فرصت داده شد تا اموال خود را در این سایت به ثبت برسانند.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه در مراسم رونمایی از این سامانه اعلام کرده بود که دارایی رهبر، رئیس جمهور، معاونان رئیس جمهور، وزیران و همسر و فرزندان آن‌ها قبل و بعد از خدمت، توسط رئیس قوه قضاییه رسیدگی می‌شود که برخلاف حق افزایش نیافته باشد. او همچنین تاکید کرد که « رییس قوه قضاییه دارایی‌های خود، همسر و فرزندان تحت تکفلشان را به مقام معظم رهبری اعلام کردند.»
https://tinyurl.com/y3wfrghn

متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/68130