زيتون | Zeitoons@
9.81K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
تحریم انتخابات یک ضرورت استراتژیک
نصرالله لشنی

تا پیش‌ازاین، به‌واسطه‌ی فضاهایی که در ساختار حقیقی و حقوقی نظام جمهوری اسلامی وجود داشت، می‌توانستیم در این فضاها به‌منظور اصلاحات و رفورم‌های کلی و جزئی عمل کنیم؛ اما اکنون بنا بر واقعیت غیرقابل‌انکار مطلقه شدن ساختار استبداد دینی در ایران، تمام فضاها و مفرهای ممکن بسته شده‌اند و هیچ امکانی برای کنش اصلاح‌طلبانه‌ی اصیل باقی نمانده است.

تا سال ۶۸ و بازنگری در قانون اساسی و اصلاح آن به سود دیکتاتوری، ساختار حقوقی مبتنی بر قانون اساسی چنین فضاهایی را در اختیار شهروندان قرار می‌داد که کنش اصلاح‌طلبانه انجام دهند. هنوز ولایت‌فقیه مطلقه نشده بود و بسیاری از مسئولیت‌های او در اختیار مناسب دیگر ازجمله ریاست‌جمهوری بود. رئیس‌جمهور که منتخب مستقیم مردم است، وظیفه‌ی هماهنگی بین قوای مجریه، قضاییه و مقننه را بر عهده داشت و مسئول تمام و کمال اجرای قانون اساسی بود. مسئول اول قوه‌ی قضاییه و صداوسیما و … مستقیم توسط رهبری انتصاب نمی‌شد و مجموعه‌ای شورایی از قوای مختلف و مستقل از یکدیگر آن‌ها را برمی‌گزیدند، مجلس شورا و نمایندگان آن از آزادی عمل بیشتر و محدودیت‌های کمتری برخوردار بودند، رئیس‌جمهور اختیارات بیشتری داشت، ولی‌فقیه مرجعیتی بود که مانند آیت‌الله خمینی می‌بایستی مورد تائید و منتخب اکثریت مردم باشد و …

این قانون اساسی، به لحاظ ساختار حقوقی، فضاهایی ایجاد کرده بود که افراد می‌توانستند با استفاده از آن فضاها برای بهبود وضع موجود و اصلاح عملکردها بکوشند. ابوالحسن بنی‌صدر اولین رئیس‌جمهور ایران، یکی از دلایل شرکت خود به‌عنوان نامزد در اولین دوره‌ی انتخابات ریاست‌جمهوری را همین فضاهای حقوقی موجود در قانون اساسی بیان می‌کند و مدعی است که آن زمان ولایت‌فقیه مطلقه نشده بود و بیشتر نقش ناظر و هماهنگ‌کننده به معنای میانجی‌گر اختلافات احتمالی بین قوای مختلف و ارکان متعدد نظام را داشته است. در این فضاهای موجود ساختار حقوقی جمهوری اسلامی، امکان فعالیت اصلاح‌طلبانه وجود داشته است و در ابتدا کسانی چون بنی‌صدر در مقام رئیس‌جمهور و کسانی چون مهندس بازرگان و سحابی‌ها و … در موقعیت‌های مختلف دیگر تلاش‌هایی ازاین‌دست انجام داده بودند که متأسفانه همه با سد سدید رهبری کاریزماتیک آقای خمینی و نهادهای غیر دموکراتیکی چون سپاه و دادگاه‌های انقلاب و کمیته‌ها و … و همچنین گرایش عام انحصارطلبانه‌ی نیروهای درون قدرت برخورد کرده و ناموفق بوده‌اند.

در سال ۶۸ و بعد از بازنگری و اصلاح قانون اساسی، تمامی این فضاهای موجود در ساختار حقوقی جمهوری اسلامی بسته شدند و ولایت‌فقیه، مطلقه شد و محور تمامی ارکان حقوقی نظام جمهوری اسلامی قرار گرفت. استبداد دینی به لحاظ قانونی و حقوقی مطلقه شد و هیچ مفر ممکن در ساختار حقوقی برای تحرک و مانور اصلاح‌طلبانه باقی نگذاشت؛ اما با مرگ آیت‌الله خمینی و رهبری آقای خامنه‌ای، این ساختار حقیقی نظام جمهوری اسلامی بود که فضاهای اصلاح‌طلبی و تحرکات اصلاح‌طلبانه به‌منظور تلاش‌های دموکراسی‌خواهانه را فراهم کرده بود. آقای خامنه‌ای رهبری نوپا بود که در برابر کسانی چون هاشمی‌رفسنجانی، موسوی اردبیلی، کروبی، موسوی، خوئینی‌ها، ناطق نوری، مهدوی کنی، طبسی و … جرئت و جسارت عرض‌اندام و رفتار مستبدانه‌ی مطلقه نداشت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/72797
تلاش برای انطباق «شاخ‌های اینستاگرام» با اصول «اسلام»

زیتون ـ شیوانظرآهاری
: معاونت در فساد فی‌الارض، تشویق به فساد، توهین به مقدسات از طریق توهین به حجاب از جمله اتهاماتی بود که طی روزهای اخیر، در دادگاه «فاطمه خویشوند» معروف به سحرتبر علیه او مطرح شده است.
«
اینفلوئنسر» اصطلاحی‌ است که در شبکه‌های اجتماعی رایج شده و در لغت به معنی تاثیرگذار است و به کسانی گفته می‌شود که به واسطه فعالیت‌ها و دنبال‌کننده‌های‌شان در شبکه‌های اجتماعی  شناخته می‌شوند. این دختر اینفلوئنسر به تازگی هجده ‏ساله شده و به گفته وکلایش مصادیق جرم و اتهامات وارده علیه او، پیش از هجده‌سالگی اتفاق افتاده و باید در دادگاه اطفال به پرونده او رسیدگی شود. با این‌حال پرونده او هم‌اکنون در دادگاه انقلاب در حال رسیدگی است و تاکنون یک جلسه دادگاه نیز برگزار شده است، خودش در زندان زنان قرچک نگهداری می‏‌شود و قرار است یکی از سخت‎گیرترین قضات دادگاه انقلاب یعنی قاضی مقیسه رئیس شعبه ۲۸، در خصوص او رأی صادر کند.

فاطمه خویشوند یا همان «سحر تبر» اما اولین و تنها اینفلوئنسری نیست که در یک‌سال گذشته مورد پیگرد قضایی قرار گرفته و شواهد نشان می‎دهند برخوردهای امنیتی ـ قضایی با چهره‎های مشهور اینستاگرام یا به قول رسانه‌های ایران «شاخ های اینستاگرامی» بناست شدت یابد.

پس از فراگیر شدن استفاده از اینستاگرام در ایران به عنوان محیطی برای هم‌رسانی عکس و فیلم‎های کوتاه و به دنبال فیلتر شدن سایر شبکه‌های اجتماعی، کم‌کم سر وکله پدیده «اینفلوئنسر مارکتینگ» در این پلتفرم  پیدا شد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/72784
آیا جمهوری اسلامی راه کره شمالی را می‌رود؟
زیتون ـ یلدا امیری
: قطع اینترنت در جریان اعتراضات آبان ماه در ایران به سوژه کنایه آمیزی در میان مردم بدل شد، یکی  از جملاتی که به طنز و کنایه در میان مردم تکرار می‌شد، این بود که «به کره شمالی اسلامی خوش آمدید.»
قابل قیاس بودن ایران با کره شمالی، کشوری که سال هاست ارتباط خود را با تمامی دنیا قطع کرده است، اما فقط به قطعی اینترنت محدود نمی‌شود و به نظر می‌رسد که رفتارهای حاکمیت ایران شباهت‌های معنادار دیگری هم با کره شمالی پیدا کرده است.

صداهایی که از مقامات مختلف حکومت جمهوری اسلامی به گوش می رسد تداعی‌کننده همان کنایه کره شمالی اسلامی است.
رهبر جمهوری اسلامی روز ۱۹ بهمن در دیدار فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی و نیروی پدافند هوایی ارتش، رمز موفقیت و پیشرفت نیروی هوایی را «تبدیل تهدید به فرصت، قطع امید از بیگانگان و تکیه بر توانایی‌ها و ظرفیت‌های داخلی» دانست.
 پا در جای پای کره شمالی
آیت‌الله خامنه‌ای، نیروهای مسلح به ویژه نیروی هوایی ارتش، نیروی هوافضای سپاه و سازمان صنایع دفاع را به تلاش برای تقویت بنیه دفاعی در ابعاد مختلف، دقت در پیش بردن کارهای مهم و حداکثر استفاده از ظرفیت‌ها و استعدادها توصیه کردد و گفت: «اگر رؤسای قبلی آمریکا مسیر شیطانی این رژیم را در زیر پوشش هایی دنبال می‌کردند، امروز انحراف، جنگ‌افروزی، فتنه‌سازی و طمع آمریکایی‌ها به داشته‌های دیگران، علنی و بدون پوشش است و این مسیر باطل دشمنان ملت ایران قطعا محکوم به شکست است.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/72892
استقبال از انتخابات مجلس با «تحریم»

https://www.zeitoons.com/72903

زیتون
– چهار حزب و سازمان جمهوری خواه امروز (شنبه) خواستار تحریم انتخابات پیش رو شدند.
اتحاد جمهوری‌خواهان ایران، حزب چپ ایران (فدائیان خلق)، سازمان های جبهه ملی ایران در خارج از کشور، و همبستگی جمهوری خواهان ایران ضمن حمایت از «اسفند بدون رای»، خواستار عدم مشارکت مردم در انتخابات مجلس شدند.

این چهار حزب و سازمان سیاسی با انتشار بیانیه‌ای مشترک ضمن دعوت مردم ایران به «تحریم انتخابات فرمایشی»، آن را «فرصتی مناسب برای پیوند زدن امتناع از صندوق رأی با اعتراضات خیابانی آبان و دی» عنوان کردند.
انتخابات برای مجلس یازدهم و میان دوره‌ای مجلس خبرگان رهبری ۲ اسفند ۹۸ برگزار می‌شود.

اسفند بدون رای
در حالی که حدود ده روز به انتخابات مجلس یازدهم باقی مانده است٬ تا کنون گروه‌ها و اشخاص مختلفی انتخابات پیش رو را تحریم کرده‌اند.

پیش از این نیز ۱۶۴ تن از فعال سیاسی و مدنی خارج از ایران از مردم خواستند تا با به کارزار «تحریم فعال انتخابات » بپیوندند.

در بیانیه جمعی از فعالان سیاسی و مدنی، آمده بود که این افراد مردم ایران را به تحریم فعال و هدفمند انتخابات در «پویش اسفند بدون رای» دعوت می‌کنند تا شهروندان ایرانی با کاربست «نافرمانی مدنی» از حقوق شهروندی و شأن رای خود دفاع نمایند. امضا کنندگان آن بیانیه تاکید داشتند که تحریم فعال انتخابات فرصت مناسبی برای استمرار اعتراضات و ساماندهی آن در جهت ارتقاء به جنبش اجتماعی توانمند و فراگیر است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/72903
آقای خامنه‌ای! ما شرکت در انتخابات را «تَکرار نمی‌کنیم»
ابراهیم نبوی

جناب آقای خامنه‌ای!

من، هم‌چون میلیون‌ها نفر از مردم ایران، همیشه حامی و طرفدار شرکت در انتخابات بودم و معتقد بودم که انتخابات می‌تواند مشکل مردم را کمی حل کند. به همین دلیل علی‌رغم این‌که اشخاصی که به آنان اعتماد داشتیم غالبا رد صلاحیت می‌شدند، اما باز هم سعی می‌کردیم کسی را که بهتر از دیگری است، انتخاب کنیم. اما شما جایی برای انتخاب کردن باقی نگذاشتید. رد صلاحیت تقریبا همه نمایندگان درستکار مجلس که حامی منافع مردم بودند یا لال نبودند، برای ما حجت را تمام کرده است.

گفته‌اید: «هر کسی به ایران و امنیت آن علاقمند است باید در انتخابات شرکت کند.» این حرف یاوه و بیهوده است. شرکت در انتخابات یعنی انتخاب کردن افرادی که دشمن ایران و امنیت آن هستند و منتصب کردن آنان در مجلس. شورای نگهبان حتی نماینده‌ای را که در یک دور قبل صلاحیتش تائید شده، فقط به‌خاطر این‌که حامی منافع مردم بوده رد کرده است، انتخاب گروهی دشمن مردم، برای گزینش دشمنان خوب، فقط کار ابلهان است.

آقای خامنه‌ای
گذاشتن شش نفر از عقب‌مانده‌ترین موجودات روی زمین با باورهای ارتجاعی و ضد زندگی و ضد آزادی بالای سر انتخابات، لجن‌مالی کردن دموکراسی انتخاباتی است. من از حضورم در انتخاب‌های پیشین دفاع می‌کنم. من می‌دانم روحانی و رئیسی فرق داشتند و فرق دارند. همین امروز هم بخش مهمی از رفتارهای روحانی ناشی از دیوانگی‌های ترامپ یا بی‌خردی‌های شماست وگرنه مطمئنم که روحانی بهتر از رئیسی است. مطمئنم روحانی از قالیباف بهتر بود، مطمئنم موسوی از احمدی‌نژاد بهتر بود، مطمئنم که آنچه تا کنون کردم درست بود، ولی حالا دیگر این انتخابات جایی حتی برای « تکرار کردن» هم باقی نگذاشته است.

گفته‌اید اگر ایران را دوست دارید در انتخابات شرکت کنید. این حرف را کسی باید بزند که ایران را دوست داشته باشد، نه اینکه منافع سوریه و لبنان و عراق و شیعه و اسلام و خودش و روحانیت را بر ایران ترجیح دهد. ما ایران را دوست داریم، و به همین دلیل انتخابات را تحریم می‌کنیم.
هفده سال است من دارم مصیبت و فقر و مریضی ناشی از دوری از ایران را تحمل می‌کنم، چون ایران را دوست دارم...

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/72933
اعتراف به نقش قاسم سلیمانی در سرکوب‌ اعتراضات داخلی

زیتون
– شب گذشته (یکشنبه) اکانت توییتری منتسب به محمدعلی جعفری٬ فرمانده سابق سپاه٬ توییتی منتشر کرد مبنی بر نقش قاسم سلیمانی در سرکوب اعتراضات داخلی.

این اولین بار است که مقام بلندمرتبه سپاه پاسداران اشاره مستقیمی به نقش سپاه قدس و فرمانده پیشین آن در سرکوب‌ اعتراض‌های داخلی داشته است.

اصالت این اکانت به سرعت از سوی کاربران ارزشی تکذیب شد اما صبح امروز (دوشنبه) خبرگزاری فارس٬ وابسته به سپاه پاسداران٬‌ تایید کرد که این اکانت توییتری در اختیار محمدعلی جعفری است.

پیش از محمدعلی جعفری٬ «مدافعان حرم» نیز تایید کرده بودند که در سرکوب اعتراضات آبان ماه نقش داشتند.

وب‌سایت «صدای مدافعان» که اخبار نیروهای موسوم به «مدافعان حرم» را پوشش می‌دهد٬ ۱۴ بهمن ماه ضمن انتشار خبری تایید کرد که «بسیاری» از نیروهای این گروه هم در سرکوب اعتراضات آبان‌ماه در شهرهای ایران شرکت کرده‌اند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/72979
راه حل نظام برای «نفرین منابع»
اصلاحات ساختاری یا آینده‌فروشی؟

زیتون ـ جلیل فقیهی
: صبح شنبه، آیت‌الله خامنه‌ای در دیدار با فرماندهان نیروی هوایی ارتش گفت: «اگر مسئولان هوشیارانه عمل کنند می‌توان با استفاده از شرایط تحریم، اقتصاد کشور را از وابستگی به نفت که عامل مهم بسیاری از مشکلات است، نجات داد».

رهبر ایران تنها کسی نیست که از وابستگی اقتصاد کشور به نفت نگران است. سال‌هاست که از «نفرین منابع» به عنوان یکی از دلایل عقب‌ماندگی کشورهای نفتی یاد می‌شود. بر این اساس، در کشورهایی که سهم زیادی از درآمد آن‌ها از صادرات منابع طبیعی تامین می‌شود، غالبا شاهد وضعیت اقتصادی ناپایدار، رشد اقتصادی پایین، فساد و ضعف حکمرانی بوده‌اند.

البته، این بدین معنی نیست که همه کشورهایی که دارای منابع طبیعی هستند به این نفرین دچار شده یا خواهند شد. تازه‌ترین مطالعات در این حوزه نشان می‌دهد که اگر کشوری در زمان کشف منابع طبیعی از وضعیت خوبی از لحاظ حکمرانی و حاکمیت قانون برخوردار بوده باشد، شانس گرفتار شدنش به نفرین منابع به شدت کاهش می‌یابد (مثل نروژ)، اما در کشوری که نهادهای حاکمیتی و سازوکارهای قانونی در آنجا ضعیف است، کشف منابع طبیعی و سرریز شدن درآمدهای ناشی از آن به احتمال بیشتری به نفرین منابع منتهی خواهد شد.

با این توضیحات، اگرچه ادعای آیت‌الله خامنه‌ای می‌تواند بالقوه صحیح باشد و ممکن است تحریم‌ها بتوانند فرصتی طلایی برای رهایی اقتصاد ایران از وابستگی به نفت ایجاد کنند، با این حال، با نگاهی به رفتار حکومت و طریقه مواجه‌اش با تحریم‌های نفتی و عواقب اقتصادی حاصل از آن، به نظر نمی‌رسد اراده‌ای برای استفاده از این فرصت وجود داشته باشد. مضاف بر این، در حوزه سیاسی نیز نشانی از گشایش‌های سیاسی -که می‌توانند زمینه‌ساز اصلاح رویه‌های اقتصادی باشند- به چشم نمی‌خورد؛ به‌طوریکه در روزهای آینده احتمالا شاهد یکی از بی‌رمق‌ترین و غیررقابتی‌ترین انتخابات مجلس در تاریخ جمهوری اسلامی خواهیم بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/72965
بیانیه‌ی جمعی از فعالان سیاسی و اجتماعی در سالگرد انقلاب
نظام حاصل از انقلابِ ۵۷ کارنامه‌ی غیرقابل دفاعی دارد

زیتون
– در آستانه‌ی چهل‌ یکمین سالگرد انقلاب ۵۷،‌ جمعی از فعالان سیاسی و اجتماعی٬ طی بیانیه‌ای درباره عواقب بحران‌های کنونی هشدار دادند و بر ضرورت آغاز اصلاحات ساختاری تاکید ورزیدند.

امضا کنندگان این بیانیه ضمن برشمردن دستاوردهای نظام حاکم، چهار دهه پس از پیروزی انقلاب، تاکید کردند که در یک ارزیابی کلان در شرایط کنونی، کشور با بحران‌های بزرگ و چندوجهی، همچون دالانی تودرتو از مشکلات اقتصادی و اجتماعی، سیاسی و حقوقی، روبه‌رو است.

به گزارش «زیتون» در ادامه این بیانیه آمده است که سیر رخدادهای دو دههٔ گذشته، و به‌ویژه دو سال گذشته و به‌صورتی حادتر در نیمه دوم سال جاری، وخیم شدن این بحران را، بالأخص در بُعد اقتصادی و معیشتی، نشان می‌دهد. ریشهٔ اصلی بحران‌های اقتصادی و اجتماعی کنونی اما، سیاسی است؛ چنان‌که ریشهٔ بحران سیاسی و حقوقی، در تحلیل نهایی، فرهنگی و اعتقادی است.

این فعالان سیاسی و اجتماعی افزودند: «آشکاراست که راه برون‌رفت از این بحران چندساحتی «اصلاحات ساختاری» در راستای استقرار کامل «حاکمیت قانون‌بنیاد» است. برقراری عدالت و کفایت و کاهش نابرابری‌ها و ناکارآمدی‌ها نیارمند بازبینی قوانین اساسی با مراجعۀ مجدد به آرای عمومی است. هدف ومنظور از این بازبینی رفع کلیهٔ تبعیضات و امتیازات به ‌نفع یک جناح، قشر و تفکر است؛ نیز، از میان برداشتن امکان اعمال رویه‌های فراقانونی، استثنایی، اختیاری و اقتدارگرایانۀ حکومتی؛ گام نهادن به راهی دیگر و آغاز دورانی نو در اصلاح‌گری اساسی و کنشگری مدنی و تحول‌طلبی بنیادین در جهت احقاق حقوق شهروندی که یکی از مهم‌ترین آنها حق انتخابات آزاد است، حقی که با تداوم «نظارت استصوابی» برای تصفیهٔ نمایندگان غیرخودی به نقض حاکمیت ملی، تعمیق بحران «مشروعیت»، عدم مشارکت مردم و امتناع مردمسالاری ‌انجامیده است.»

متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است:

https://www.zeitoons.com/72997

امضا‌کنندگان:
هادی احتظاظی، هاشم آقاجری، مجید الهامی، قربان بهزادیان نژاد، علیرضا بهشتی شیرازی، سیدعلیرضا بهشتی، بهزاد حق پناه، امیر خرم، خسرو دلیرثانی، محمود دردکشان، علیرضا رجایی، بهمن رضا خانی، حسین رفیعی، رضا رییس طوسی، علی ساریخانی، فریدون سحابی، تقی شامخی، احسان شریعتی، فیروزه صابر، کیوان صمیمی، طاهره طالقانی(بسته نگار)، علی طهماسبی، مهدی غنی، ابوالفضل قدیانی، نظام الدین قهاری، محمد رضا کارخانه چین، رحمان کارگشا، فاطمه گوارایی، محمد محمدی اردهالی، سعید مدنی، احمد معصومی، لطف الله میثمی.
به مناسبت سال‌روز درگذشت کانت
کانتی‌بودن به چه معناست؟

نویسنده
: ناتانیل جیسون گلدبرگ / ترجمه: محمدرضا واعظ شهرستانی
مقدمۀ مترجم: پیش‌تر در طی یادداشتی به معرفی کتاب جغرافیای مفهومی کانت[۱] اثر پروفسور ناتانیل جیسون گلدبرگ[۲] استاد فلسفه دانشگاه واشنگتن-لی پرداخته بودم.[۳] در آن مجال اشاره کردم که تخصص اصلی گلدبرگ پژوهش دربارۀ زمینه‌های مشترک معرفت‌شناسی، فلسفۀ زبان، متافیزیک و اشتراکات آن با فلسفۀ ذهن و فلسفۀ علم است. همچنین، او علاقۀ زیادی به پژوهش دربارۀ کانت و تأثیری که کانت از طریق کتاب نقد عقل محض بر فلاسفۀ تحلیلی بعد از خود گذاشته است، دارد. او در مقدمۀ بخش اول این کتاب با طرح شش دلیل، چرایی اهمیت کانت برای فلسفۀ تحلیلی را به خوبی شرح می‌دهد.
از سوی دیگر، چندی پیش در یادداشتی دیگر با عنوان «امانوئل کانت: فیلسوفی ایدئالیست یا رئالیست»[۴]، به توضیح مفاهیم «ایدئالیسم» و «استعلایی» در معرفت‌شناسی کانت پرداختم و  این نکته را مورد بررسی قرار دادم که آیا می‌توانیم امانوئل کانت را فیلسوفی رئالیست نیز بدانیم و یا نه؟ در ادامه، به منظور دسترسی آسان خوانندگان ابتدا مقدمۀ بخش اول کتاب گلدبرگ ارائه خواهد شد[۵] و سپس شرح گلدبرگ از مفاهیم دوگانه‌گرایی، اصل‌گرایی و کانت‌گرایی آورده می‌شود؛ در این بخش، گلدبرگ سعی می‌کند پاسخگوی این پرسش باشد که کانت‌گرایی از دیدگاه او به چه معناست؟

مقدمۀ نویسنده:[۶]
فیلسوفان در بسیاری از موارد تا حدودی بد به نظر می‌رسند. نتایج ما، حتی اگر از دلایل معتبری هم بدست آمده باشند، اغلب به دشواری باور می‌شوند. تلاش‌های‌مان در زمینۀ امور تجربی در طی تاریخ یا باطل شده‌اند و یا کاملا خنده‌دار قلمداد شده‌اند. کوشش‌های پی‌در‌پی‌مان برای پایان دادن به مسائل فلسفی، نه خود فلسفه، همگی نافرجام مانده‌اند. (شاید برای این نکته آخر، حداقل ما که حرفه‌مان فلسفه‌ورزی است، باید سپاس‌گزار باشیم.)

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73038
ماهواره هوا کردن یا آزمایش موشک بالستیک؟
شکستِ «ظفر»

زیتون ـ احسان نادرپور
: «قرار است ماهواره ظفر در کنار ماموریت‌های تحقیقاتی، یک پیام نیز مخابره کند. چه پیامی؟ هر چه شما بخواهید. پیام خود را (حداکثر ۱دقیقه) به ما بگویید. بهترین‌ها از ظفر منتشر می‌شوند.»
محمد جواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات در روز ۲۶ دی ماه تبلیغاتش برای ارسال ماهواره «ظفر۱» به مدار زمین را با این وعده آغاز کرد و کمتر از یک ماه بعد با سقوط این ماهواره داستان «ظفر۱» به پایان رسید.

البته این اولین تجربه آذری جهرمی از سقوط ماهواره‌هایش نبود و پیش از این هم در وضعیت نسبتا مشابهی «پیام» را از دست داده بود.
 بعد از این سقوط گروهی به نقد عملکرد وزیر ارتباطات در صرف هزینه‌ برای پروژه‌های شکست‌خورده در شرایط اقتصادی نابسامان کشور پرداختند. آن هم در حالی که هنوز چند روزی از ماجرای اشتراک عکس لباس فضانوردی فیک که وزیر ارتباطات ادعا کرده بود تولید ملی است نگذشته بود. این وعده‌ها و بزرگنمایی‌های «وزیر جوان» در شبکه‌های اجتماعی دستمایه شوخی و تلخند شد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73007
اصولگرایان، نگاهی از درون
شکست اصول‌گرایان از دمکراسی

زیتون ـ مهسا محمدی
: اصولگرایان در حال شکست خوردن در انتخابات بی‌رقیبند. در حالی که تنها ده روز به انتخابات مجلس یازدهم زمان باقی مانده است، تشتت و درگیری در جبهه موسوم به اصولگرا چنان بالا گرفته که قادر به صدور لیستی مشترک برای دریافت رای یکدست بدنه وفادار به خود نیستند.

اصولگرایان، که به لطف شورای نگهبان و رهبر جمهوری اسلامی از یک سو و قهر بدنه اصلاح‌طلب از نمایندگان ناکارآمد دوره پیشین از سوی دیگر، پا در میدان بی‌رقیبی گذاشته‌اند دعوا را از بین جناح‌ها به درون جبهه خود برده‌اند و مشغول حذف یکدیگرند.
«شانا» یا عنوان بروز شدن آن «شاجا» اسم ائتلاف‌ جدیدی است که تلاش شده در این جبهه شکل بگیرد. هر چند سعی شد که این ائتلاف با چسب «اصولگرایی» به هم بچسبد، اما محلل‌های قوی «سهم‌‌خواهی»، «رانت» و «فساد سیستماتیک» آن را از هم می‌گسلاند.
در کنار این اسامی اختصاری جوانسرانه، قدمای قوم مانند جبهه پایداری هم حضور دارند که به نظر نمی‌رسد چندان دل خوشی از جوانان انقلابی تازه به دوران رسیده داشته باشند.

در آستانه انتخابات و با وجود اینکه «وحدت» ورد زبانشان بود اما اختلاف در سطوح مختلف رخ نمود. از نامه‌نگاری سرگشاده و تندو تیز بین حداد عادل، رییس شورای ائتلاف نیروهای انقلاب و آقاتهرانی، دبیرکل جبهه پایداری، تا بیرون گذاشتن وحید یامین‌پور اصولگرای جوان، شیک  و سلبریتی از لیست شاجا و در نهایت بازداشت وحید اشتری و صادق شهبازی اعضای جنبش موسوم به عدالتحواه که سعی دارند با خط اصولگرایی و با فاصله از پدرخوانده‌های این جریان سری در میان سرها دربیاورند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73040
تاملاتی در مستند «فرزند انقلاب»؛
بنماند هیچش الا هوس قمار دیگر
طاها پارسا

https://www.zeitoons.com/73071

۱
. برای رسیدن به حقیقت، هیچ روایتی تاریخی اعتبار ندارد. روایت‌های تاریخی پیش از آن‌که شرح واقعه باشند، ساختارهای استدلالی‌اند و این ساختار در صادقانه‌ترین و بی‌طرفانه‌ترین روایت‌ها هم به چشم می‌خورد. مستند خوش‌ساختِ «فرزند انقلاب» که در روزهای ۲۰، ۲۱ و ۲۲ بهمن ۱۳۹۸ از شبکه بی‌بی‌سی فارسی پخش شد، یک‌بار دیگر نگارنده را در این رویکرد به تاریخ مصمم‌تر کرد که روایت‌های تاریخی،  در بهترین نمونه، حداکثر یک رمان‌اند با شخصیت‌های واقعی. می‌شود از آن‌ها لذت برد و آموخت و عبرت گرفت اما هیچ حقیقتی را نمی‌توان در آن‌ها یافت. در این مستند، صادق قطب‌زاده و روح‌الله خمینی با آن‌چه در تاریخ رسمی و کتاب‌های درسی ایران می‌آید، گاه ۱۸۰ درجه تفاوت داشتند.

۲. «فرزند انقلاب»، فقط روایت زندگی صادق قطب‌زاده نبود بلکه تصویرگری چهره‌ای کمتر نشان‌داده شده و روایت‌شده از روح‌الله خمینی، رهبر انقلاب، بود. در این مستند، خمینی فردِ کم‌سخن، نامرد، بی‌معرفت، سیاس، حیله‌گر و بی‌رحمی است که به خوبی می‌داند چگونه از درخواست صادق طباطبایی برای بخشش قطب‌زاده شانه‌ خالی کند، از شانه‌های دیگران چگونه بالا برود، پاسخ خبرنگاران را چگونه بدهد، یک انقلاب را چگونه تصاحب کند، قدرت را چگونه در صنف و خانه‌ی روحانیت نگه‌دارد و به چه‌کسانی بسپارد. در «فرزند انقلاب» هرچه قطب‌زاده  «انقلابی» و «مرد» است، خمینی «سیاس» و «نامرد» است.

۳. در بخش سوم این مستند (دقیقه ۵۲) عبدالکریم لاهیجی به نقل از مهدی بازرگان، می‌گوید«… یادی هم از صادق بکنیم، همه‌ی ما آرزو می‌کنیم که مثل او بمیریم برای این‌که مردانه مُرد. روی کلمه مردانه خیلی تاکید کرد». ابوالحسن بنی‌صدر هم می‌گوید«قطب زاده بین مرگ و زندگی با ذلت و پذیرش حکم ستمگر، بر حق ایستاد و مرگ رو انتخاب کرد». اگر این روایت‌ها دقیق باشد، شهادت‌هایی شنیدنی و گواهی‌های قابل اعتنایی است بر کارنامه‌ی انقلابی صادق قطب‌زاده. منظورم کارنامه‌ی سیاسی، اخلاقی یا هر آن‌چه در راه رسیدن به هدف انجام داده بود نیست، مشخصا منظورم  وفاداری به مشی یک فرد تماما انقلابی است که تا پای جان می‌رود اما تسلیم رقیب نمی‌شود و حتی از او فرار هم نمی‌کند. به عبارتی دیگر،  در فضا و روزگار و گفتمانی که انقلابی بودن یک ارزش است و  در حالی‌که رهبر انقلاب به حکومت‌کردن مشغول شده و بسیاری از فرزندان انقلاب یا دولتی شده‌اند، یا اصلاح‌طلب؛ قطب‌زاده شاید تنها فردی است که تا لحظه‌ی مرگ، انقلابی باقی می‌ماند.

۴. تصویری که مستند «فرزند انقلاب»، مخصوصا در قسمت نخست آن از صادق قطب‌زاده به دست می‌دهد، تصویر یک نابغه‌ی جذابِ  لوطیِ ساده‌ی بیش‌فعال است. «یک انقلابیِ تمام وقت» که در راه رسیدن به آن‌چه می‌خواهد کم نمی‌گذارد و لحظه‌ای درنگ نمی‌کند. زندگی را به سخره می‌گیرد. صادق طباطبایی، هنگامی که به ملاقات او در زندان اوین می‌رود، در آن شرایط سخت از او نقل می‌کند که «من با مرگ هیچ‌وقت مسئله نداشتم مشکلِ من مشکل زندگی بوده» (دقیقه ۳۷، قسمت سوم) تعبیری که یادآور سخن مشهور علی شریعتی، معلم انقلاب، است: خدایا چگونه زیستن را به من بیاموز! چگونه مردن را خود خواهم آموخت.

۵. مستند «فرزند انقلاب»، سهوا یا عامدا، به زندگی خصوصی‌تر قطب‌زاده کمتر می‌پردازد. مثلا هیج ‌معلوم نیست قطب‌زاده از کجا پول در می‌آورد، حامیان او چه کسانی بودند، چگونه با این‌‌همه آدم ذی‌نفوذ و سرشناس در ارتباط است، چرا از پله‌های هواپیما مانند همیشه دوش به‌دوش خمینی پایین نمی‌آید، چرا از یک‌جایی به بعد بیش‌از حد «تنها» می‌ماند و پشتیبانان قبلی‌اش را به‌تمامی از دست می‌دهد. کنایی‌تر و سینمایی‌تر اگر بخواهم بگویم، مستند «فرزند انقلاب» تصویری از «پدر انقلاب» به دست نمی‌دهد.

۶. سخن آخر را بایستی اول می‌گفتم! در مستند «فرزند انقلاب»،  صادق قطب‌زاده و مخصوصا ماه‌های پایانی عمر او، تجلی‌ و عینیت همان قماربازی است که مولانای عاشق هم حسرتش را دارد :

خُنک آن‌ قماربازی که بباخت هرچه بودش/ بنماند هیچش الا هوس قمار دیگر.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73071
مهدی نوربخش 
گزینه انتخاب و انتخابات در ایران 

در ایران گزینه انتخاب با بی‌عدالتی و گزینه انتخابات با عدم آزادی روبروست. از گذشته دو کنش سیاسی در مورد انتخابات در کشور ما وجود داشته است.

کنش اول اعتقاد دارد که تحت هر شرایطی نباید صحنه انتخابات را رها کرد. در این باور، انتخابات بخودی خود یک عمل سیاسی است و لزوما نباید به نتایج آن چشم دوخت بلکه باید به پروسه و نه نتیجه این پروسه در حال حاضر توجه کرد. این کنش اعتقاد دارد که اگر شرکت در انتخابات تکرار شود و شهروندان کشور با انتخابات قهر نکنند، نظام غالب نهایتا تسلیم عمل سیاسی مردم می‌شود و به انتخابات آزاد برای ایجاد تغییرات مورد نظر جامعه تن می‌دهد.

کنش دوم اما اعتقاد دارد که باید به نتیجه انتخابات توجه شود. شرکت در انتخابات برای انتخاب اصلحِ کسانی است که در صحنه سیاسی منافع مختلف شهروندان کشور را نمایندگی میک‌نند. اگر زمانی حق شرکت در انتخابات برای انتخاب انسان‌های اصلح از شهروندان کشور گرفته شد باید برای اعاده آن حق به روشهای دیگری متوسل گردید.
در این کنش تاکید می‌شود که شرکت مکرر در انتخابات و ماندن در صحنه انتخابات لزوما به تغییر سیاست‌های یک نظام و تن دادن آن به انتخابات آزاد نمی‌انجامد.

لذا کنش اول بر پروسه انتخابات تکیه کرده و کنش دوم بر نتیجه آن اصرار می‌ورزد. کنش اول به نماد انتخابات دلبسته است و کنش دوم به نهاد انتخابات بعنوان یک مکانیزم برای انتخاب نمایندگان واقعی مردم و تغییرات مورد نیاز.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73030
Blank 40.pdf
141 KB
گزینه انتخاب و انتخابات در ایران
متن کامل به شکل پی‌دی‌اف
احسان ابراهیمی
عشق، آفرینش و عیسی مسیح
مروری بر مفهوم عشق در نظریه انگیزش الهی لیندا زگزبسکی

https://www.zeitoons.com/73098

نگارنده پیشتر در دو جستار مجزا  یکی با عنوان  «نظریه انگیزش الهی و مسئله شر»  و دیگری «زگربسکی، الگوگرایی و نظریه ارجاع مستقیم» به بخشی از اندیشه ها، آرا و نظرات این فیلسوف و دین شناس سرشناس امریکایی هم‌روزگار، آنچنان که در کتاب «نظریه انگیزش الهی»  (Divine Motivation Theory, Cambridge,2004) بیان شده، پرداخته است. در نوشتار پیش رو، به مفهوم «عشق» در ساختار نظریه اصلی و اساسی آن می پردازم و نکاتی را که بنظر مفید میآید با خوانندگان درمیان می گذارم.
هرچند پیشتر و در مطالب پیشین به تفضیل درباره نظریه وی سخن گفته شده است، اما لاجرم برای ایضاح مطلب، مختصری از کلیت نظریه وی در کتاب «نظریه انگیزش الهی» بیان می شود تا راه برای تبیین جایگاه عشق در این نظام فکری هموارتر گردد.
نظریهٴ انگیزش الهی در بنیاد خود نظریه‌ای است در ذیل اخلاق فضیلت با خوانشی نوارسطویی و عاطفه محور که در پی شالوده افکنی گونه‌ای پیوند نوین میان خدا و اخلاق است. زگزبسکی تلاش می‌کند در نظریه خود، ضمن پایبندی به اخلاق دینی، نوع جدیدی از پیوند میان خدا و اخلاق به دست دهد که اخلاق در ذیل آن، از خشکی و صلبی رها شود و مبتنی بر جذابیت و کشش باشد. بنا به نظر وی، سرچشمه اخلاق، انگیزه خداوند است و نه امر و نهی آن. بر اساس این برداشت، بهترین راه برای فهم اخلاق، پیروی از انگیزه‌های الهی است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73098
مهرداد خوانساری
آشتی ملی؛ حاشیه‌ای بر یک سفر

در سفر اخیری که به شهر کیپ تاون در آفریقای جنوبی داشتم، فرصتی فراهم آمد تا در میان اندیشیدن هر چه بیشتر به ضرورت «آشتی ملی» از زندانی واقع در جزیره روبن که نلسون ماندلا، رئیس جمهور اسبق و رهبر نهضت ضد آپارتاید آفریقای جنوبی در آن به مدت ۱۸ سال (از ۲۷ سال) زندانی بود، دیدن کنم.

اولین برخورد، در ابتدای ورود به این جزیره که در نیم ساعتیِ بندر اصلی کیپ تاون قرار دارد، آشنائی با چند تن از زندانیان سابق این محل بود که امروز میهمانان و توریست‌ها را در این محل همراهی می‌کنند و با توضیحات خود تصویری واقعی و تکان دهنده از آنچه که در این جزیره بر زندانیان سیاسی می‌گذشت ارائه میدهند.

توضیحات جامع فردی به نام «توم موزز» که گروه ما را هدایت می‌کرد، حقیقتا باعث ایجاد اضطراب و آشفتگی برای هر شنونده‌ای بود. یادآوری‌های باور نکردنی او از آنچه که دژخیمان دولت نژاد پرست آفریقای جنوبی بر سر افرادی که تنها گناهشان ایستادگی در مقابل ظلم و بی عدالتی به علت تیره بودن پوست بدن‌شان بود تاثیر عمیقی بر مخاطب می‌گذاشت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73117
صادق قطب زاده؛ قربانی دوگانه عشق / نفرت
حسن یوسفی اشکوری

مستند سه قسمتی «فرزند انقلاب» با موضوع مروری بر زندگی و کارنامه سیاسی و انقلابی و تا حدودی شخصی صادق قطب‌زاده اخیرا از تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی پخش شد. این فیلم جذاب و دیدنی و شنیدنی، زندگی تراژیک مردی را به یاد آورد که به واقع به روایت فیلم مبارزی تمام‌وقت بود و در عین در تمام عمر نستوه و آرمانگرا. پایان تلخ و تراژیک این مبارزه نیز اوج آن بود. این فیلم بار دیگر، به ویژه در سالگرد انقلاب ضد سلطنتی و ضد استبدادی، فضای آن سال‌های پر خاطره و پر مخاطره و در عین حال تلخ را به یاد نسل انقلاب آورد. سالیانی که جدال‌های زهرآگینی از هر سو و در چند جبهه در جریان بود و هر گروهی کم و بیش در اندیشه تسخیر تمام عیار دولت جدید و میراث انقلاب بود و غالبا کسی به کمتر از تمام قانع و راضی نبود. به یاد می‌آوریم که دو اصلاح در ارتباط با قطب‌زاده مصطلح شده بود: مثلث بیق (بنی صدر، یزدی و قطب زاده) و یا: صادق ردا (خلخالی)، صادق اِوا (طباطبایی) و صادق ادا (قطب زاده).

اکنون در این‌جا در این موارد و نیز در باره مضمون و محتوای فیلم و نقاط قوت و ضعف آن نمی خواهم چیزی بگویم. ضمن سپاس از تهیه‌کنندگان فیلم، می خواهم به نکته مهمی اشاره کنم که با دیدن این فیلم در ذهنم برجسته‌تر شد و آن خطر هولناک شیفتگی افراطی به شخصی و یا شخصیتی و حتی اندیشه و مذهب و مسلکی است. گفتن ندارد که علاقه و عاطفه نسبت به فردی و فکری معقول است و طبیعی، ولی اگر این عاطفه به مرحله شیفتگی و آن هم از نوع افراطی و غلوآمیزش برسد، در عمل (به ویژه عمل سیاسی) غالبا به پیامدهای منفی و ویرانگر منتهی خواهد شد.

توضیح بیشتر ماجرا آن است که شاکله شخصی و شخصیتی برخی افراد به گونه‌ای است که در هر حالت و در هر موضعی که قرار می گیرند، حالت افراطی و تندی پیدا می‌کنند. مثلا اگر با کسی موافق‌اند، به شدت دفاع می کنند و حاضر نیستند کمترین مخالفتی و حتی نقدی بر خلاف محبوب را بپذیرند و حتی بشنوند. عکس آن نیز صادق است. این افراد؛ هم در دوستی غلو و افراط می کنند و، هم در دشمنی.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73135
«اعتراض به محروم‌سازی» به جای تحریم انتخابات
فرخ نگهدار

روز جمعه آینده، دوم اسفندماه [۹۸] انتخابات مجلس یازدهم برگزار می‌شود و من، فرخ نگهدار، وظیفه خود می‌دانم که درباره نحوه برگزاری این انتخابات دقایقی را با مردم و مسئولان کشورم صحبت کنم.

برای من که دهه‌ها برای تقویت عزت و اهمیت صندوق رای تلاش کرده ام چیزی افسوس بارتر از این نیست که ببینم با انتخابات مجلس چنان کرده اند که نه هیچ فهرستی برای حمایت کردن برجای مانده و نه هیچ امیدی به تشکیل مجلسی که صدای منتقدان در آن باشد.

سخنم قبل از همه با رهبر جمهوری اسلامی است. ده‌سال پیش به ایشان نوشتم که نروید از راهی که شاه رفت. اینها که پای صحبت شما جمع اند و «جانم فدای رهبر» می کنند، موریانه های جمهوریت نظام اند. آنها می خواهند از شما آریامهر بسازند. آنها به عشق به زیر کشیدن مجلس از راس امور، به عشق شکستن «میزان رای ملت است»، و برخی‌شان به عشق تجارت کرسی ها و مقامات، پای تخت شما نشسته اند. و این‌ها همه یعنی شما فراموش کردید پند بنیان‌گذار این نظام به نخستین رئیس جمهور منتخبِ آن را.
مایه تاسف عمیق است که علیرغم تلاش جانکاه دلسوزان نظام، و با وجود حمایت مشفقانه مردم از آنها، شما آنان را به حبس و حصر کشیدید و به تیغ نظارت استصوابی، با اسلحه سپاه و چماق دستگاه امنیت، مجلس و دولت را به حشو و زوائد دستگاه ولایت تبدیل کردید.

اولین نقد من به رفتار شما طی این سی سال به شیوه ایستادگی در مقابل تحریم ها و تهدیدهای امریکا نیست. اولین اعتراض من به شما این است که چرا به جای افزایش قدرت مقاومت کشور از راه مهربانی بیشتر با مردم، و با ناراضیان، به حذف و حصر و شلیک گلوله به سوی معترضان فرمان داده اید؟

شما هنوز هم مردم را به رای دادن تشویق می کنید. اما نمی خواهید ببینید که این رقابتی کردن انتخابات است که مردم را به شرکت در انتخابات تشویق می کند نه فرمان شما. خودمحوربینی اجازه نمی دهد شما ببینید که وقتی حق مشارکت را از شهروندان می گیرید، وقتی ما را از پیگیری مطالبات خود از راه صندوق محروم می کنید در واقع بی اعتمادی و تقابل با حکومت را تقویت می کنید. و این تقابل کشور را به همان مسیری می برد که شاه برد. آن «رهبر» هم خود را محور زمین و زمان می پنداشت.
بسیار متاسفم که شما، به جای فهم علت اعتراضات مردمی در آبان ماه، آن را به «آن خاندان»، و یا «آن سازمان منحوس» نسبت دادید. بسیار متاسفم که شما به جای محبت بیشتر با شهروندانِ زخم خورده از تحریم ها، روح ماموران سیا و موساد را در پس اعتراضات آنان پنهان دیدید.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73123
هیچکس تنها نیست
جاسوس‌های همراه

زیتون ـ شیوانظرآهاری
: در روزها و ماه‎های منتهی به خرداد هشتاد و هشت، شنود دستگاه‏‌های تلفن همراه فعالان سیاسی یکی از راه‎های مرسوم ردیابی و بعدا ایراد اتهام به آنها بود. در زمانی که هنوز گوشی‎های تلفن همراه هوشمند نشده بود و تمام ارتباطات و اطلاعات فعالان در اپلیکیشن‏‌های پیام‌رسان خلاصه نمی‌شد که بلافاصله بعد از دستگیری همه‌اش در دستان بازجو قرار بگیرد، شنود ارتباطات تلفنی یکی از راه‎های کسب اطلاعات بود.

در مواقعی مانند خردادماه ۸۸ و روزهای پرالتهاب بعد از آن، به گفته فعالین سیاسی و مدنی که بازداشت شدند و در دادگاه‌ها حضور پیدا کردند، تلفن همراه و یا منزل بسیاری از آنان کنترل می‌شد. حالا دادستانی آمریکا علیه شرکت هواوی اتهامات جدیدی را مطرح کرده است و می‌گوید این شرکت با نصب تجهیزات شنود و جاسوسی به دولت ایران کمک کرده و با تجهیزات پیگیری، شناسایی و ردیابی کاربران امکان شناسایی تظاهرکنندگان را در سال ۲۰۰۹ به دولت ایران داده است.

پیش از این هم در ۲۸ ژانویه ۲۰۱۹ وزارت دادگستری آمریکا ادعانامه‌ای شامل ۱۳ مورد اتهام علیه شرکت هوآوی و منگ وانژو و مدیر ارشد  این شرکت که در کانادا منتظر محاکمه بود تنظیم کرده بودند. در این ادعانامه منگ و شرکت گوشی هواوی را متهم به دور زدن تحریم‌های ایران در حد فاصل سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۴ کرده‌بود.

پیش از آن هم در سال ۲۰۱۱ وال استریت ژورنال فاش کرد که «کمپانی هوآوی، با امضای قراردادی بزرگ با اپراتور همراه اول، مسئولیت طراحی و پیاده‌سازی تجهیزات شنود و رهگیری تلفن‌های همراه را بر عهده گرفته است.» در همان زمان شرکت اریکسون و نوکیا زیمنس نیز متهم به فروش ابزارهای شنود و جاسوسی به ایران شده بودند. همچنین در ابتدای سال ۲۰۱۱ شرکت بریتانیایی Creativity Software تأیید کرد که ایرانسل یکی از مشتریانش بوده و به گفته برخی این شرکت سیستمی را برای ردیابی تلفن همراه به ایران فروخته بود که نهاد امنیتی می‌توانست فرد مورد نظر را هر ۱۵ ثانیه یکبار ردیابی و مکانش را شناسایی کند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73136
گزارش تحلیلی زیتون از فرضیه‌ها و عواقب شلیک به هواپیمای اکراینی
چهلمِ یک «دروغ»، چهلمِ یک «سقوط»

زیتون ـ محمدرضا سرداری:
در چهلمین روز سرنگونی پرواز ۷۵۲ اوکراین از سوی پدافند هوایی سپاه، محمدجواد ظریف می‌گوید «ایران امکان بازخوانی جعبه سیاه را ندارد اما آن را به خارج از کشور نیز نمی‌فرستد».

در حاشیه‌ی کنفرانس امنیتی مونیخ، وزیر امورخارجه ایران، در گفت‌وگو با شبکه‌ی خبری ان‌بی‌سی آمریکا، با بیان اینکه ایران برای استخراج اطلاعات از جعبه سیاه، به نرم‌افزار، کابل‌ها و تجهیزات تخصصی از کشورهای غربی نیاز دارد، افزود: «ما از آنها کمک خواسته‌ایم، چرا آمریکا کمکی به ما نکرد؟ این یک مسئله انسانی است. چرا آنها نرم‌افزار را به ما ندادند؟ چرا تخصص آن را به ما ندادند؟».

از سوی دیگر دیپلمات‌های پنج کشوری که شهروندان آنها در ساقط شدن هواپیمای اوکراینی توسط ایران جان باختند، خواسته‌های خود را در حاشیه این نشست با محمد جواد ظریف مطرح کردند و از ایران خواستند «گام‌هایی به سوی حل بسیاری از سوالات باقی مانده در ارتباط با واقعیات حادثه و مسائل قانونی بردارد».

ایران دو سال پیش جعبه سیاه هواپیمای مسافربری آسمان را که از تهران عازم یاسوج بود به فرانسه فرستاد. این هواپیما از نوع ای.تی.آر ۷۲ بود که در منطقه کوهستانی پادنای سمیرم سقوط کرد. هر دو جعبه سیاه هواپیما در فرانسه با موفقیت بازخوانی شدند.

ممانعت جمهوری اسلامی از ارسال جعبه‌ سیاه هواپیمای اکراینی به خارج کشور، در کنار سخنان متفاوت و گاه متناقض مقامات کشوری و لشگری ایران، به گمانه‌زنی و طرح فرضیه‌های مختلف در خصوص سرنگونی این هواپیمای اوکراینی دامن زده است.

بدبینانه‌ترین فرضیه، «عمدی بودن» شلیک به یک هواپیمای مسافربری است که در صورت صحت می‌تواند «جنایت جنگی» قلم‌داد شود.

اما چرا سپاه باید هواپیمای مسافربری یک کشور دیگر را بر فراز خاک خویش سرنگون کند؟ این سوال اگر پاسخی قانع‌کننده نیابد، فرضیه‌ی «عمدی بودن» شلیک به هواپیما را از اعتبار می‌اندازد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73185