زيتون | Zeitoons@
9.81K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
میهمانی که چندان هم ناخوانده نیست
نقش حسین طائب در گسترش کرونا در ایران

زیتون ـ سولماز ایکدر
: کرونا به ایران آمده و زیر سایه ترس مردم، بی‌صداقتی مسئولان، برخورد‌های امنیتی و خرافات مذهبی در حال قربانی گرفتن است.

شواهدی نشان می‌دهد که کرونا، مهمان ناخوانده‌ای نبوده و مسئولیت دعوت آن به ایران بر دوش خط هواپیمایی ماهان است، شاید هم یک تاجر اهل قم که از طریق کشور دیگری به چین سفر کرده. هرچه هست، این میهمان خوانده یا ناخوانده، حالا جا را به‌شدت بر میزبان تنگ کرده و بدتر از همه به دلیل «برخورد امنیتی» و «سکوت مسئولان» در حدی شیوع پیدا کرده که کشور را با یک بحران مواجه کرده است؛ حتی اگر مقامات جمهوری اسلامی حاضر به پذیرش آن نباشند.

برخورد امنیتی به‌جای برخورد تخصصی و کارشناسی با پدیده‌ها، خطای راهبردی و کلانی است که مسئولان نظام جمهوری اسلامی  بارها مرتکب شده‌اند اما هیچ‌گاه گمان نمی‌رفت دامنه‌ی این خطا به نظام بهداشتی و یک بیماری واگیر هم برسد. اما در جایی که سازمان اطلاعات سپاه و حسین طائب همه‌کاره باشند، این گمان هم می‌تواند خطا باشد.
انگشت حسین طائب روی ماشه کرونا
در حالی که خبرهای پراکنده و زمزمه‌هایی از ورود ویروس کرونا به ایران به‌گوش می‌رسید و هواپیمایی ماهان هم‌چنان به پروازهای خود را به مرکز گسترش این ویروس ادامه می‌داد، راهپیمایی ۲۲ بهمن و انتخابات دوم اسفند، بهانه‌ای بود تا به فرمان اطلاعات سپاه تمامی اطلاعات مربوط ورود ویروس کرونا به ایران و شیوع آن در ایران پنهان بماند.

پنجم اسفند ۹۸، شبکه ایران اینترنشنال، در خبری اختصاصی اعلام کرد که حسین طائب رییس سازمان اطلاعات سپاه در جلسه شورای عالی امنیت ملی با درخواست وزارت بهداشت برای قرنطینه کردن قم مخالفت کرده است. بنا بر این گزارش حسین طائب قم را «آبروی اسلام» معرفی کرده و گفته است قرنطینه کردن قم باعث بهره‌گیری رسانه‌ای آمریکا خواهد شد.

زیتون اطلاع یافته که حسین طائب به عنوان رییس یکی از قدرتمندترین نهادهای اطلاعاتی و امنیتی جمهوری اسلامی برای خدشه وارد نشدن به چهره شهر قم و احیای موقعیت آن به واسطه راهپیمایی ۲۲ بهمن و یک «انتخابات شکوهمند» به مدت دو هفته جلوی انتشار خبر ورود کرونا به کشور را گرفت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73644
اختصاصی زیتون
پیش‌بینی وزارت صمت: بحرانِ گندم در راه است

زیتون
– منابع خبری «زیتون» در وزارت صنعت، معدن و تجارت گزارش داده‌اند که این‌ وزارت‌خانه در تازه‌ترین نشست خود در سطح مدیران و مشاوران ارشد وزارت صمت پیش‌بینی کرده است که کشور از آغاز سال آینده دچار بحران تامین گندم می‌شود.

این گزارش نشان می‌دهد که موجودی کنونی گندم در ایران ۴میلیون و۷۰۰هزار تن محاسبه شده و از آغاز اردیبهشت‌ماه سال آینده دولت ازتامین مایحتاج گندم کشور ناتوان خواهد بود؛ این بحران در استان‌های ایلام، کردستان و تهران زودتر از نقاط دیگر کشور خود را نشان خواهد داد و ذخیره گندم در این سه استان تنها تا ۵۰ روز آینده پاسخگوی نیازمردم خواهد بود.

بیش از چهار ماه پیش (۳۰ مهرماه ۹۸) محمود حجتی، وزیر جهادکشاورزی خبر داده بود که «کشاورزان در بسیاری از استان‌ها و به ویژه استان‌های غربی و شمال غرب حتی گندم کشت آبی را به دولت نفروخته‌اند.»

یک ماه پیش از اظهار نظر وزیر جهاد کشاورزی، معاون او گفته بود «شرایط خرید تضمینی باعث شد تا کشاورزان رغبتی به فروش محصول خود نشان ندهند و به همین دلیل ۳ میلیون تن گندم در انبارها مانده است.» همان زمان کارشناسان هشدار داده بودند گندم‌های مانده در انبارها شرایط نگهداری مناسبی ندارند و افت کیفیت و بروز آفات و بیماری‌ها در آن‌ها رخ داده است.

مجوز واردات گندم که از اختیارات وزارت صمت است٬ از ماه‌ها پیش صادر شده است؛ اما مدیرکل شرکت غله استان یزد در روز هشتم مهرماه سال جاری در گفتگو با «غلات‌نیوز» از «موجودی بسیار پایین گندم» در استان یزد خبر داده و گفته بود: «با اینکه مجوز حمل گندم از سوی شرکت بازرگانی دولتی ایران برای استان‌های کشور صادر شده اما متأسفانه همکاران ما در نقاط مختلف کشور در اجرای آن همکاری نمی‌کنند.»
او ادامه داد که در سال جاری مجموع خرید گندم در استان به ۳ هزار تن رسید در حالی که به طور سالیانه یزد ۱۵۰ هزار تن گندم نیاز دارد و با اینکه مجوز ارسال ۹۵ هزار تن گندم به استان یزد صادر شده‌٬ اما تا کنون صرفاً ۴۵ هزار تن از آن به اجرا درآمده است.

در این میان اگر چه در آبان‌ ماه سال جاری قیمت نان در کشور افزایش یافت و رسانه‌ها از تصمیم دولت بر واردات گندم برای مدیریت وضعیت گندم خبر دادند اما بنابر گزارش رسیده از وزارت صمت، چشم‌انداز دولت برای واردات گندم به علت تنگ‌تر شدن حلقه تحریم‌ها دچار اختلال شده و قرنطینه زمینی و هوایی کشورهای منطقه پس از بحران کرونا بر وخامت اوضاع نقل و انتقالات افزوده است.

پیش‌بینی می‌شود اگر دولت نتواند با غلبه بر بحران جاری در سیاست خارجی چاره‌ای برای تامین مایحتاج اولیه مردم پیدا کند بهار سال آینده جامعه ایران به ویژه اقشار آسیب‌پذیر با دور تازه‌ای از فشار بر سفره روزانه خود روبرو شوند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73701
در «تحریم انتخابات» کی باخت و کی برد؟
علی کشتگر

تحریم فراگیر و بی‌سابقه انتخابات شکست سیاسی بزرگی برای هسته اصلی قدرت و شخص خامنه‌ای است. اما پیش از اشاره به عواقب این شکست می‌خواهم به این پرسش بپردازم که تلاش‌های خامنه‌ای و هسته اصلی قدرت در یکدست کردن مجلس چه اهدافی را دنبال می‌کند؟

مدیریت دوران گذار
یک: رهبر سالخورده و بیمار جمهوری اسلامی نگران «استحاله» جمهوری اسلامی است و در پی آن است که سیاستهای داخلی و خارجی رژیم پس از وی ادامه یابد. بدین منظور او می کوشد حتی الامکان ارکان نظام به عناصری سپرده شود که به باورهای ایدئولوژیک و سیاستهای کلان داخلی و خارجی او اعتقاد داشته باشند تا در روز مبادا که او از صحنه خارج می شود، انتقال قدرت به کسی همانند او بدون درگیری و چالش صورت گیرد. بنابراین او به سیاست پاکسازی و به حاشیه راندن عناصر مردد و متزلزل و غیرقابل اعتماد روی آورده است. می توان انتظار داشت که در این دوره پایانی حکومت او پاکسازی ها در همه نهادهای انتصابی و «انتخابی» رژیم با شدت و حدت ادامه یابد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73704
کرونا جان زندانیان را تهدید می‌کند
درد بی‌درمان در زندان

زیتون ـ شیوا نظرآهاری
: هم‌زمان با شیوع و گسترش سریع کرونا در ایران و توصیه به عدم حضور در مکان‎های شلوغ، نگرانی در خصوص شیوع این بیماری در زندان‏ها افزایش یافته است. درحالی که قوه قضاییه و سازمان زندان‏ها تاکنون در مورد ابتلای احتمالی زندانیان به این ویروس سکوت کرده‎اند، اخبار رسیده به سازمان‏‌های حقوق بشری و خانواده‏های زندانیان نشان می‌دهد تاکنون در زندان‏های ارومیه، قزل‌حصار، فشافویه، مرکزی کرج و کارون اهواز سالن‏هایی برای قرنطینه زندانیان تازه‌وارد ایجاد شده و همچنین مواردی مشکوک نیز در برخی از زندان‏ها گزارش شده است.

دو روز پیش، اصغر جهانگیری، رئیس سازمان زندان‏‌ها از تشکیل کمیته‌های سلامت برای کنترل وضعیت سلامت زندانیان و شناسایی افراد در معرض خطر کرونا خبر داد و گفت که طبق بخشنامه ابلاغ شده به زندان‎ها، اعزام غیرضروری زندانیان به مراجع قضایی و همچنین انتقال زندانیان به زندان دیگر تا اطلاع ثانوی متوقف می‎شود.

او همچنین گفت برای جلوگیری از شیوع این ویروس اقدامات فوق‌العاده بهداشتی انجام خواهد شد که از جمله به ضد عفونی کردن روزانه زندان، قرار دادن وسایل بهداشتی در دسترس زندانیان، تشکیل کمیته‌های سلامت در زندان‌ها برای کنترل و مراقبت از وضعیت سلامت زندانیان به صورت شبانه‌روزی برای شناسایی افراد در معرض خطر و همچنین ارائه آموزش‌های لازم به زندانیان اشاره کرد.

خبرهای جسته و گریخته رسیده از زندان‏‌ها اما حاکی است که علی‌رغم انجام برخی از اقدامات، وضعیت بهداشت و نگهداری زندانیان در زندان‏ های مختلف ایران چندان مساعد نیست و بالاخص زندانیان با جرایم عادی که هیچ جایی در اخبار ندارند، بیشتر در معرض خطر قرار دارند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73705
شوخی کرونا با مسئولان نظام

زیتون
– از زمان اعلام رسمی شیوع کرونا در اول اسفند تا امروز، تعداد کثیری از مسئولان نظام اعلام کرده‌اند که به ویروس کرونا مبتلا شده‌اند.

طی روزهای گذشته مسئولان نظام در سطوح متفاوت اعلام کردند که تست کرونا دادند٬ به این بیماری مبتلا هستند یا جواب تستشان منفی شده است.

اولین چهره‌ای که اعلام کرد به ویروس کرونا مبتلا است٬ شهردار منطقه ۱۳ تهران بود.
پس از او اما تعدادی از مدیران شهرداری و اعضای شورای شهر از جمله محسن هاشمی و احمد مسجدجامعی٬ رییس و عضو شورای شهر تهران در خانه قرنطینه شدند و حداقل سه بار تست کرونا دادند تا یک به یک اعلام کردند مبتلا نیستند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73737
ادای دین به یک کارگزار فرهنگی
حسن یوسفی اشکوری

سال‌هاست که دور از وطن، گاه خبر ناگهانی مرگ دوستی، بسته ای و آشنایی در می رسد. در انبوه خبرهای ناگوار ماه‌های اخیر، خبر شیوع ویروس بدسرشت کرونا و پیامدهای بدفرجام آن و مرگ ناگهانی دوست و آشنا، نیز مزید بر علت شده است.
چند روز نیز پیش خبر مرگ یک روحانی و یک نویسنده و فعال فرهنگی و مطبوعاتی کشور منتشر شد: سید هادی خسروشاهی.

من از اوایل دهه چهل از طریق مطبوعات مذهبی با نام سیدهادی خسروشاهی آشنا شدم و پس از ورود به قم در سال ۴۴ و آشنایی مستقیم با حوزه و نشریات مذهبی قم و بعد تهران و برخی نشریات کشور با نام او و کارهای او بیشتر آشنا شده و از علاقه مندان او و از خوانندگان آثارش شدم.

کارنامه خسروشاهی (مانند اغلب چهره های دینی و سیاسی معاصر) را می توان از جهات مختلف به دوره های متنوع تقسیم کرد: دوران پیش از انقلاب و پس از انقلاب، سیمای فرهنگی و سیاسی و اجتماعی و برخی نیز مدیریتی. خسروشاهی نیز از این شمار بود. به ویژه او از کسانی است که شخصیت پیش از انقلاب و پس از انقلاب وی، از منظر سیاسی و عملکردی، به شدت متفاوت است.

من در این گفتار کوتاه نمی خواهم به بعد عملکرد سیاسی و مدیریتی مرحوم سید هادی خسروشاهی بپردازم. همین قدر می گویم که من نه با روش و منش پیش از انقلاب او همراه و همدل بوده ام و نه به ویژه با مشی سیاسی و فکری پس از انقلابش در این چهل و یک سال موافق بوده و هستم. با این حال او در دوران پیش از انقلاب و تا حدودی پس از آن، سهم مهم و مفیدی در تکاپوهای فرهنگی و مطبوعاتی ایران از منظر اسلامی داشته است و از این رو برآنم تا در این گفتار، به او به عنوان یک فعال مطبوعاتی و یک کارگزار فرهنگی، ادای دین کنم.

خسروشاهی در دو زمینه سهم مفیدی در ارتقای فکری و فرهنگی جامعه مذهبی (و شاید هم غیر مذهبی دهه چهل به بعد) داشته است. یکی در زمینه آشنایی ایرانیان علاقه مند به تحولات فکری و فرهنگی و سیاسی جهان اسلام و بیشتر جهان عرب و خاورمیانه و دوم تعمیق اندیشه سیاسی اسلامی در اقشار مختلف و از جمله در طلاب و دانشجویان. در پنجاه – شصت سال قبل اطلاعات زیادی در سطح عمومی از خارج از کشور و از جمله جهان عرب و جود نداشت و کتاب‌ها و مقالات و مطبوعات چندان زیاد نبودند و رسانه هایی چون رادیو و تلویزیون و مانند آنها نیز خیلی رایج نبود. در آن شرایط سید هادی خسروشاهی در کسوت یک روحانی جوان و فعال مطبوعاتی در جاهای مختلف در سطح کشور (از مجله مکتب اسلام گرفته تا دهها ماهنامه و فصلنامه و سالنامه) پیوسته مقالات و مطالب متنوعی از جهان اسلام و از جنبش‌های اسلامی و گویندگان و نویسندگان عرب و غیر عرب در ایران منتشر می‌کرد. از این نظر او یگانه بود و بعید می‌دانم نویسنده‌ای در حدو اندازه او در این عرصه فعال و اثرگذار بوده باشد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73764
آیا آمار مشارکت اعلام شده برای انتخابات مجلس درست است؟
ابهام در پناه کرونا

زیتون ـ محمدرضا سرداری
: نتایج انتخابات یازدهمین دوره مجلس و کاهش چشمگیر نرخ مشارکت در آن در بحران اپیدمی کرونا در ایران گم شده است. این در حالی است پرونده این انتخابات هنوز بسته نشده و هنوز نتایج آن به تایید شورای نگهبان نرسیده است.
به گزارش بسیاری از منابع مستقل و حتی منابع رسمی در جمهوری اسلامی شیوع ویروس کرونا در ایران پیش از راهپیمایی ۲۲ بهمن رخ داده اما این خبر تا زمان انتخابات پنهان ماند تا تاثیری بر روند مشارکت نگذارد. اما پس از پایان انتخابات، اخبار مربوط به کرونا سراسر منایع خبری رسمی و غیررسمی از جمله شبکه‌های اجتماعی را پر کرد و اخبار مربوط به انتخابات را کاملا به حاشیه برد. اما در انتخابات یازدهمین دوره مجلس چه اتفاقاتی رخ داد؛ شمارش آرا چگونه صورت گرفت؟ میزان مشارکت در انتخابات چند درصد بود؟ آیا ۴۲،۵۷ درصد اعلام شده به عنوان درصد مشارکت، آمار صحیحی است؟ و بالاخره تبعات کاهش چشمگیر مشارکت در این انتخابات چه خواهد بود؟

مجلس یازدهم، پایین ترین نرخ مشارکت انتخابات اخیر مجلس در مقایسه با ۱۰ دوره گذشته پایین ترین نرخ مشارکت را داشته است. میزان مشارکت در کلیه انتخابات‌های برگزار شده در دوره حاکمیت جمهوری اسلامی طبق آمارهای رسمی موجود هیچگاه زیر ۵۰ درصد نبوده است. اما در این دوره اعلام شد ۴۲،۵۷ درصد از واجدین شرایط در این انتخابات شرکت کردند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73782
کرونا در گیلان؛ بیمارانِ سرگردان و کمبود امکانات

زیتون
– ویروسِ کرونا وضعیتِ استان گیلان  را بحرانی کرده‌ است.
غلامعلی جعفرزاده ایمن‌آبادی، نماینده رشت در مجلس، در رابطه با وضعیت استان گیلان و به‌ویژه رشت گفت که از نظر شیوع ویروس کرونا در استان‌های مختلف ایران «بحرانی‌تر از سایر مناطق درگیر» است و «تمام بیمارستان‌های رشت پُر از بیماران مشکوک به کرونا است.»
او آمارهای رسمی اعلام‌شدهٔ درگذشت بر اثر کرونا در ایران را «چیزی شبیه شوخی» عنوان کرد و افزود: «از رسانه‌ها درخواست می‌کنم بیشتر به گیلان بپردازند. چون وضعیت گیلان بسیار وخیم‌تر از قم و حتی دیگر نقاط ایران است.»

نماینده رشت با درست ندانستن آمارهای رسمی در ادامه گفت: «کادر درمان بیمارستان‌های گیلان از کمبود شدید امکانات اولیه در رنج هستند.»
جعفرزاده ایمن‌آبادی اضافه کرد: «وضعیت به‌گونه‌ای است که در حال حاضر بر سر در بیمارستان رازی، که به‌عنوان مرکز اصلی پذیرش بیماران کرونا در گیلان در نظر گرفته‌شده بود، نوشته‌اند به دلیل پُر شدن ظرفیت، بیماران جدید را پذیرش نمی‌کنند.»
او تأکید کرد که «مسئولان امر تمام واقعیت ماجرا را هم بیان نمی‌کنند» و افزود که «براساس شواهد و قرائن و اطلاعاتی که به ما رسیده تعداد افراد درگیر و فوت‌شده براثر این بیماری بیشتر از رقمی است که اعلام می‌شود.»
این نماینده مجلس همچنین از «دفن غیربهداشتی افراد فوت‌شده بر اثر کرونا در روستاهای گیلان» خبر داد و اضافه کرد «در حالی که طبق گزارش‌های دهیاران و اعضای شوراهای روستا تعدادی از مردم روستاهای گیلان با علائم مشابه کرونا طی این مدت فوت کرده و بدون آنکه علت فوت آن‌ها ثبت شود، دفن شده‌اند.»
در شبکه‌های اجتماعی کاربران محلی تصویر دقیق‌تری از شرایط این استان را به تصویر می‌کشند

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73800
کرونا؛ دشمن فرضی، کشتار واقعی

زیتون ـ یلدا امیری
: در ادبیان حاکمان جمهوری اسلامی  همواره یک «دشمن» بانفوذ و فرضی وجود دارد که هر چند گاهی واقعی‌ می‌شود، اما ویژگی اصلی آن تابه‌حال این بود که در تمامی  بحران‌ها به کمک مسئولان می‌آید تا تقصیرها را بر عهده بگیرد.
آخرین مورد اپیدمی کرونا بود که به «توطئه دشمنان» یا ادعای «سوء استفاده دشمنان» از آن نسبت داده شد. حتی کسانی که از ابتلا به کرونا سخن گفتند توسط  باورمندان به وجود بی‌چون و چرای این دشمن همیشه حاضر،  به خیانت متهم شدند  در مواردی کار به بازداشت افرادی با اتهام «شایعه‌سازی درباره کرونا» کشید.
حامد جلالی کاشانی فعال فرهنگی و مستند‌ساز اصولگرا ۹ اسفند ماه بر اثر بیماری کرونا در بیمارستان مسیح دانشوری تهران درگذشت. او ۱۳ بهمن ماه در توییتی اعلام ابتلای یک نماینده مجلس به کرونا را «خیانت»ی در راستای پایین آوردن آمار مشارکت در انتخابات دانست و به نوعی به گفتمان دشمن اعتقاد داشت، او نوشت: «خب نماینده خائن وقتی هنوز ابتلا به کرونا ایشون تایید نشده برای چی به احتمال دامن می‌زنید فکر کردید با این کثافت‌کاری‌ها مثلا مشارکت رو پایین بیارید تا خیانت‌های بعدیتون رو برنامه‌ریزی کنید مهمترین ضربه به اعتماد عمومی ۴ سال نمایندگی آدمی مثل شما در مجلس شورای اسلامیه.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73741
سهم «اصلاح‌طلبان» در شکست اخیر «اصلاحات»
سعید رضوی فقیه، جواد سلیمانی

تکلیف انتخابات مجلس یازدهم از هم اینک معلوم است. شمارش آرای نخستین مرحله پایان یافته و اصولگرایان اکثریت کرسی‌های مجلس را تصاحب کرده اند، آن هم با فاصله ای بسیار زیاد؛ هم در تعداد کرسی ها و هم در تعداد آراء. رقابت در معدودی از کرسی های باقی مانده به مرحلۀ دوم کشیده شده که نتایج کلی آنها نیز از هم اینک قابل پیش‌بینی‌ست. واقعیت ماجرا از این قرار است که به طور خلاصه و در دو جملۀ کوتاه: «اصلاح‌طلبان» شکست سختی متحمل شده‌اند و شکست سختی نیز به «جنبش اصلاح‌طلبی» تحمیل کرده‌اند.

در باب این دو شکست و تبیین اسباب و تحلیل پیامدهایش سخن بسیار است که اگر عزمی برای درس آموختن از خوب و بد روزگار موجود باشد لامحاله باید صریح و بی پروا بدانها پرداخت. هرچند تجربۀ بیست و دو سال «اصلاح طلبی» حکایت از آن دارد که «اصلاح طلبان» (بخوانید قیم های خودخواندۀ اصلاحات) نه تنها گوش خود را بر نقدها و نصایح مشفقانۀ دوستان، بلکه چشمان خویش را نیز بر تجارب بزرگ پشت سر و پیشاروی خود بسته اند. از کامیابی ها سرخوش و از ناکامی ها سرخورده می شوند اما از هیچکدام درسی برای آینده نمی گیرند و هم ازینروست که در چرخۀ تکرار فراز و فرودها گرفتار آمده و سرنوشت خود را به تقدیر، و نه تدبیر، واگذارده اند.

در نوشتار حاضر صرفا به چند نکته در باب نقش و مسئولیت «اصلاح طلبان» و به طور مشخص «شورایعالی سیاستگذاری اصلاح طلبان، شعسا» در ناکامی انتخاباتی اخیر می پردازیم، با این انگیزه که نقد عملکرد درونی جبهۀ اصلاحات و بررسی نقش و مسئولیت کنشگران اصلی و تاثیرگذار این جریان، در سایۀ رد صلاحیتهای گسترده، سلیقه ای و غیرقانونی شورای نگهبان فراموش نشود و به محاق نرود. به گمان ما نقطۀ کانونی شکست و ناکامی اخیر، ادبار عمومی مردم نسبت به اصلاح طلبان، و ناامیدی اعتراض آمیز بدنۀ اجتماعی جنبش اصلاحی نسبت به امکان تغییر از طریق روندهای موجود است و در پیدایش این وضعیت اسفبار نیز بی عملی و بدعملی کنشگران تاثیرگذار جبهۀ اصلاحات، بیش از هر عامل دیگر موثر بوده است. این واقعیت تلخ را باید پذیرفت هرچند که ناخوشایند است. به باور ما انکار مسئولیت اصلاح طلبان در پیدایش این وضعیتِ برزخی و فاقد چشم اندازی روشن برای آینده، اگر آگاهانه باشد مردم فریبی نابکارانه است و اگر ناآگاهانه باشد، خودفریبی نابخردانه. همچنان که حکومت و نهادهای آن نباید ناکارآمدی خود را در حل بحرانها و حتی در تمشیت امور جاری انکار و مسئولیت خود را در فسادها و آشفتگی ها نادیده بینگارند و همۀ مشکلات را یکسره به دژخویی دشمنان حوالت دهند، اصلاح طلبان تاثیرگذار نیز نباید با فرافکنی از پذیرش مسئولیت های خود در رسیدن به نقطۀ اسفبار کنونی سر باز زنند و شکست ها و ناکامی ها را صرفا به سرسختی برخی افراد، نهادها و ساختارها نسبت دهند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73793
شبکه «خاطر جمع و در هم تنیده» احتکار ماسک
کاسبانِ کرونا

زیتون ـ مهسا محمدی
: «ماسک نداریم»، «الکل نداریم»، «ژل ضدعفونی کننده نداریم». اینها جملاتی است که این روزها اگر بر روی در داروخانه‌های ایران نوشته نشده باشد، احتمالا از زبان فروشنده شنیده می‌شود. اگر هم نه احتمالا با قیمتی چنان گزاف عرضه می‌شود که برای بسیاری از افراد قابل پرداخت نیست.

کمبود ماسک، الکل و مواد ضدعفونی‌کننده البته مختص ایران نیست و کشورهای دیگری که کرونا در حال تاخت و تاز در آن است، مانند چین و ایتالیا هم به نوعی با این مشکل دست به گریبانند. به طوری که همین اواسط بهمن ماه، کمتر از یک ماه پیش، بود که ایران در دو نوبت دو میلیون ماسک در راستای کمک‌های بشر دوستانه به کشور چین اهدا کرد.

اما به نظر می‌رسد که ایران علاوه بر مشکل کمبود قابل پیش‌بینی به دلیل افزایش انفجاری مصرف، با فساد هم دست به گریبان است که در بزنگاهی اینچنین خطیر هم رهایش نکرده است.

احتکار مرگبار 
سعید نمکی، وزیر بهداشت که پیش از این خبر ارسال کمک بشردوستانه به چین را اعلام کرده بود، حالا در نامه‌ای تند به رضا رحمانی، وزیر صنعت، ضمن گلایه از کمبود ماسک در مراکز بهداشتی از وجود «شبکه در هم تنیده احتکار ماسک» خبر داد که «محصولات خود را احتکار و با واسطه با قیمت ۱۰ برابری» به دلالان می‌فروشند.

این وزیر کابینه حسن روحانی در نامه به همکار دیگرش یادآور شده که «از هفته پیش تا کنون طبق اظهارنظر مدیران وزارت بهداشت حداکثر یک میلیون ماسک تحویل شده که با شعار فریبنده روزی چند میلیون تولید و متاسفانه انتقال این عوام فریبی به مردم، اینجانب و همکارانم به شدت مورد شماتت و تحت فشار قرار گرفته ایم.»
او در ادامه تاکید کرد:«لازمست مقامات امنیتی، قضایی و انتظامی کشور نه تنها در گرفتن تعدادی ماسک از انبارهای متفرقه بلکه با در دست گرفتن کارخانه‌های تولیدی و گذاردن مدیر دولتی مستقل سریعاً این مشکل را حل کنند.»

روز ۹ اسفند هم در نامه‌ای به حسن روحانی، وزیر بهداشت گلایه مشابهی کرد و نوشته بود که «پس از حدود ۱۰ روز فقط یک میلیون عدد ماسک تحویل داده شده و بقیه نمی‌دانم در کجا انباشته شده.»

اما خبر تولید روزی لااقل یک و نیم میلیون ماسک را هفته گذشته مسوولان وزرات بهداشت، با اتکا به ظرفیت تولیدی وعده داده شده از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت داده بودند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73814
کرونا در قم؛ برخورد علم و ایمان

زیتون
– با افزایش بیماران مبتلا به ویروس کرونا و تکمیل ظرفیت بیمارستان های ویژه این بیماری در قم، بیمارستان صحرایی سپاه در مجتمع نور برپا شده است.
به گزارش ایسنا بیمارستان سیار مذکور شامل ۴۴ کانکس و دارای تجهیزاتی برای پذیرش ۱۸۰ بیمار است و با همکاری پشتیبانی نیروی زمینی سپاه پاسداران و بیمارستان شهید صدوقی تجهیز شده و تمامی کادر آن نیز از پرسنل تخصصی سپاه می باشد.
همچنین امروز رییس اورژانس قم گفت که کدهای عملیاتی این مرکز ۲۳۴۹ بار به صحنه اعزام شدند و ۱۰۲۷ بیمار مبتلا به کرونا یا مشکوک به این بیماری را به مراکز درمانی منتقل کردند.
در مجموع تا علی ابرازه٬ قائم مقام دانشگاه علوم پزشکی قم٬ از بستری شدن ۸۴۰ بیمار کرونایی در قم خبر داد  که از روز گذشته تا امروز ۸۵ نفر بهبودی کامل یافتند و مرخص شدند.

کرونا در ایران از قم شروع شد؛ پایتخت تشیع.
شاید اگر یک شهر دیگر در ایران میزبان اولین مبتلای به کرونا بود٬‌ شرایط به گونه‌ای دیگر رقم می‌خورد.
انتشار خبر بیماری شهر «مقدس قم»٬ شهری که میزبان حرم خواهر امام هشتم است٬ معادلات در ایران را به گونه‌ای دیگر رقم زد.
بر اساس روایات شیعیان شهر قم مکانی‌ست مقدس و حرم معصومه در این شهر مکانی برای شفا گرفتن؛ حال اما بیماری کرونا از این شهر آغاز شده است.
با تمام این احوال اما کار شهر قم به جایی رسید که در این شهر برای درمان بیماران مبتلا به کرونا بیمارستان صحرایی برپا شد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73854
کرونا در ایران؛ ذره ذره امید، کوه کوه مصیبت
ابوالفضل مظلوم‌زاده

تجربه‌ی وقوع بحران‌های فراگیر در جامعه‌ی ایران نشان می‌دهد که هر چه لایه‌های پنهانی بحران آشکارتر می‌شود، با شواهد بیش‌تری پیرامون ناامیدی و گسست اجتماعی روبه‌رو هستیم و با زوال هم‌بستگی و همیاری، نوعی فردگرایی منفعت‌اندیش، انزواگرایی و خشونت‌گرایی در میان مردم رواج می‌یابد. واکنش جوامع دیگر که دو نظام اجتماعی و سیاسی به‌طور سازنده‌ای در رابطه‌ای متقابل و متعادل با یکدیگر هستند، حاکی از پیوندهای عمیق و معنادار در درک مشکلات و کوشش‌هایی سازمان‌یافته برای حل آن است. اما گسترش ویروس کرونا در ایران نشان داد که نه تنها شهروندان به طور موقت وارد سطح همکاری با نظام سیاسی نمی‌شوند، بلکه در ارتباط با جامعه نیز، از پیوندها و علقه‌های اجتماعی فاصله می‌گیرند که نتیجه‌ی مستقیم آن، ناامیدی، گسست اجتماعی، ترس و انزواست. دیگرگریزی نیز، از ترجیحات عمومی افراد در وضعیت‌های حاد اجتماعی است؛ و شیوه‌ای که به خوبی نشان می‌دهد که اگر بحران‌ها صرفاً یک دلالت داشته باشند، آن، توجه به ترجیحات فردی خواهد بود، و این‌جاست که به تعبیر ارسطو نمی‌توان به دنبال خیر مشترک گشت و از اجتماع پاسداری کرد.

روایتی از ترس و خشونت؛ از اعتراض مردم تالش تا آتش‌زدن درمانگاهی در بندرعباس
تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌داد که سوم اسفندماه، جمعی از مردم تالش در اعتراض به انتقال بیماران مبتلا به ویروس کرونا به بیمارستان نورانی، دست به تجمع زدند. این نوع حرکت‌های اعتراضی در شهرهایی هم‌چون: شفت، لاهیجان، سلسله، رودبار، اصفهان و ماسال نیز مشاهده شد. اما در شامگاه جمعه، نهم اسفندماه، منابع خبری گزارش دادند که جمعی از مردم بندرعباس بخشی از درمانگاه شهرک توحید را به آتش کشیدند که واکنشی نسبت به جابه‌جایی بیماران مبتلا از قم به بندرعباس بود. البته مسؤولان محلی، اخبار مربوط به انتقال بیماران را تکذیب کردند.
این وقایع، فارغ از بحران کارآمدی، ناشی از ترس و پرخاشگری، به عنوان دو رفتار شناخته‌شده‌ی جامعه‌ی ایرانی در مواقع بحران‌هاست که در طول تاریخ نیز سابقه‌ دارد. شیوع کرونا، به عنوان یک محرک مناسب، سبب تمرکز و بسیج عوامل خشونت‌آمیز و سپس آزادسازی آن می‌شود که در شرایط حادتر، می‌توان سطوح فراگیرتر پرخاشگری را مشاهده کرد. تلقی بیماران به عنوان یک عنصر تهدیدکننده، آسیب‌زا و تکان‌دهنده، بدون در نظرداشتن سنجه‌های اخلاقی، وضعیت نگران‌کننده‌ای را به‌وجود می‌آورد، که فرد بیمار، کسی‌ست که توازن زندگی ما را به هم می‌ریزد، و راه‌حل، بیگانگی، و مهم‌ترین عمل، پرخاشگری برای دوری از این عنصر ناراحت‌کننده و تهدیدزاست.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73865
روایتی از کرونا در آلمان؛ اگر دردم یکی بودی چه بودی
طاها پارسا

پرده اول: مردم آلمان و کرونا

دو سه روز پیش، یکی از دوستان که بیش از سه دهه است در آلمان زندگی می‌کند، از من خواست که با هم به خرید برویم. گفتم که خریدی ندارم اما او را همراهی می‌کنم. با هم به یکی از فروشگاه‌های زنجیره‌ای بزرگ و عمده‌فروش آلمان به اسم مترو رفتیم. چیزی از باز شدن فروشگاه نگذشته بود اما در آغاز یک روز نیمه‌تعطیل، جمعیت قابل توجهی در حال خرید بودند. در قفسه‌های مواد بهداشتی و آنتی‌باکتریال چیزهایی را که می‌خواستیم، پیدا نکردیم. از فروشنده‌ها سوال کردیم، با لحنی معنادار و بعضا لبخند به ما رساندند که نگردید، نیست! به بخش مواد خوراکی رفتیم. قفسه‌ کنسروها، ماکارونی (نودل) ، شکر و آرد داشت خالی می‌شد. فردی که جلوی من بود ۵ کیسه آرد بزرگ را داخل چرغ دستی بزرگی انداخت. همسرش هم چند جعبه چند کیلویی شکر. ناخودآگاه ترس برم داشت و من هم چند جعبه یک کیلویی آرد و دو کیلو شکر در گاری دستیم انداختم و شروع کردم به خرید. برنج تمام شده بود و ماکارونی هم چیزی که بپسندم پیدا نکردم اما در نهایت چرغ دستی پر شد و… همراه با دوستم در حالی که از ناچاری صندهای ماشین را خوابانده بودیم و صحنه‌های خنده‌‌داری که امروز دیده بودیم مرور می‌کردیم، جستجوی فروشگاه به فروشگاه و داروخانه و حتی شهر به شهر را برای پیدا کردن ماسک و مواد ضدعفونی  شروع کردیم و عاقبت حوالی عصر بدون مواد ضدعفونی و ماسک و از میان خیابان‌های خلوت به خانه برگشتیم. شب هم از طریق آمازون و سایت‌های اینترنتی تلاشی مذبوحانه برای خرید ماسک و مواد آنتی باکتریال در سراسر آلمان و بعضا سایر کشورهای اروپا کردم. چند مورد انگشت‌شماری که پیدا کردم قیمتشان بیش از ۱۰ برابر شده بود. نخریدم.
روز بعد یکی از دوستانِ دانشجو که در حال تحصیل به زبان انگلیسی در آلمان است، با من تماس گرفت و گفت خودش و همسرش مدتی است سرفه دارند و اندگی نگران‌اند. از من خواست به شماره تلفنی که برای کرونا اختصاص داده بودند تماس بگیرم. تماس گرفتم. چند سوال را جواب دادم. مثلا: آیا تب دارید؟ آیا با ایرانی‌ها یا چینی‌ها یا ایتالیایی‌ها در ارتباط بوده‌اید؟… در نهایت از دوستمان خواستند که در خانه بماند و از خود مراقبت کند و اگر نگران است فردا به پزشک خانواده‌اش مراجعه کند.

پرده دوم: دولتِ آلمان و کرونا
شمار مبتلایان به کرونا در آلمان از صد گذشته است اما هنوز کسی در آلمان قربانی نشده است. شمار مبتلایان به تفکیک شهر و ایالت در سایت‌های متعددی قابل دسترسی است و از چند سایت رسمی و قابل اعتماد هر روز آخرین وضعیت‌ها اطلاع‌رسانی می‌شود. دیشب در شبکه اول (اصلی) آلمان میزگردی تخصصی در خصوص کرونا پخش شد. وزیر بهداشت پرجمعیت‌ترین ایالت آلمان، یک ویروس‌شناس، رئیس یک بیمارستان تخصصی و یک روانشناس با تخصص روانشناسیِ ترس در میزگرد حضور داشتند و یک روزنامه‌نگار حرفه‌ای و مجرب، بی‌رحمانه آن‌ها را به چالش می‌کشید.
متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73869
آنچه گفتمان «انتظار» را تقویت می‌کند
روایت آخرالزمانی از «کرونا» و «اردوغان»

زیتون ـ سولماز ایکدر
: مومنان شیعه٬ قرن‌هاست که منتظر ظهور منجی وعده داده شده؛ امام دوازدهم‌شان هستند. جمهوری اسلامی به عنوان تنها حکومت دینی شیعه در جهان مدعی است که یکی از اصلی‌ترین اهدافش را «کمک به ظهور امام زمان» قرار داده است.
امامی که هزار و چهارصد سال است به غیبت رفته و نشانه‌هایی برای ظهورش تعریف شده است؛ نشانه‌هایی که برخی از آنان چنان عمومی است که برای تمامی زمان‌ها و مکان‌ها قابل استناد است. از جمله سیل و زلزله.
اما نشانه‌های خاص‌تر نیز بر اساس روایات و احادیث تعریف شده‌اند. از جمله؛ مرگی سفید و خروج سفیانی.

هرچند از منظر مقامات جمهوری اسلامی هر واقعه‌ای می‌تواند از نشانه‌های ظهور باشد؛ حتی مرگ قاسم سلیمانی٬ فرمانده پیشین شاخه برون مرز سپاه پاسداران.
مصطفی میرفیضی٬ از مدیران حوزه علمیه٬ در این رابطه گفته بود: «امام راحل وعده آزادی قدس را از کربلا داده بود که بدون شک شهادت حاج قاسم سلیمانی و همرزمانش در عراق مبین این واقعیت بوده که ظهور حضرت حجت(عج) نزدیک است.»
طی سال‌های اخیر صورت مسئله اما از «انتظار برای ظهور» به «قریب بودن ظهور» تغییر کرده٬ تاکید بر «مقاومت» نیز متاثر از همین تغییر فاز است. حال شرایط اخیر کشور و منطقه نیز به این باور دامن زده است.

مرگ سفید نام دیگر کرونا
طبق روایات شیعه نشانه‌های برای ظهور منجی تعیین شده که یکی از آنان «مرگ سفید» است.
در روایات شیعیان حداقل دوبار به «مرگ سفید» به عنوان یکی از نشانه‌های آخر الزمان یا زمان ظهور منجی اشاره شده است. در حدیثی از پیامبر اسلام او گفته است: «قیامت برپا نمی گردد ، تا این که مرگ سفید ظاهر شود.» (الفائق ، جلد ۱ ،ص۱۴۱) در روایتی دیگر از امام ششم شیعیان نیز آمده است که «مرگ سفید از نشانه‌های ظهور منجی است که برای فرار از آن باید در شهر قم پناه گرفت.» (الغیبه نعمانی ص۲۷۱ )
تصاویر رادیولوژی از ریه‌های سفید شده‌ی بیماران مبتلا به کرونا بهانه‌ خوبی بود برای منتظران مهدی که بیماری کرونا را همان بیماری آخر الزمانی و از نشانه‌های ظهر منجی بدانند.
این گمانه‌زنی محدود به بدنه منتظران مهدی موعود نیست؛ محمد قائم‌مقامی٬ استاد حوزه علمه قم٬ دهم اسفندماه به خبرگزاری فارس گفت: «شیوع بیماری کرونا در جهان را باید جز نشانه‌های الهی دوران آخرالزمان دانست.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73914
کرونا در مازندران؛ عبور از وضعیت زرد به قرمز
زیتون
: ورود به استان‌های گیلان و مازندران ممنوع شد.

با تصمیم ستاد استانی مقابله با کرونا تمام مسیرهای ورودی به مازندران بر روی مسافران و افراد غیربومی بسته شد.

در آخرین آمارهای رسمی منتشر شده از سوی وزارت بهداشت تعداد مبتلایان به کرونا در استان مازندران ۳۰۱ نفر گزارش شده است.

آخرین آمار میزان مرگ و میر بر اثر کرونا در این استان دو روز پیش ارایه شده بود که به گفته ستاد اطلاع رسانی بیماری کرونا مازندران تا روز چهارشنبه ۱۴ اسفند ماه تست ۸۱ نفر مثبت شده بود و ۱۳ نفر فوتی داشتند.

بر اساس همین آمار مازندران بعد از تهران، قم، گیلان و اصفهان آلوده‌ترین استان به ویروس کروناست. شنیده‌ها از درون مازندران هم حاکی از آن است که وضعیت‌ شهرستان‌های بابل و آمل از سایر نقاط بحرانی‌تر است.

عباس مهدوی، مدیر روابط عمومی استانداری مازندران در گفت‌وگو با خبرگزاری ایرنا تائید کرد که از بامداد جمعه ۱۶ اسفند تمام جاده‌های ورودی استان بر روی مسافران و افراد غیربومی بسته شده و فقط خودروهای حامل سوخت و مواد غذایی اجازه ورود به استان مازندران را دارند.

تصمیم بر بستن راه‌ها در پی گسترش سریع این ویروس در این دو استان شمالی کشور، در پی اعلام تعطیلی مدارس و دانشگا‌ها تا نیمه فروردین گرفته شد، چرا که بیم آن می‌رفت که با توجه به تعطیلات پیش‌رو  این استان‌ها مطابق معمول مقصد مسافران نوروزی بشود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73961
بروتوس برای حفظ قدرت باید فرزندان خود را بکشد!
در حاشیه مستند بی‌بی‌سی در باره صادق قطب‌زاده

منطق نظام جبار در تمام تاریخ این بوده که برای توجیه خود باید بر جویی از خون استوار بماند، این منطق را ماکیاولی در دیسکورسی یا همان گفتارها، داستایفسکی در جنایت و مکافات، هانا آرنت در توتالیتاریانیسم، مانس اشپربر در نقد و تحلیل جباریت، روی مدودوف در کتاب در دادگاه تاریخ و آرتور کویستلر در قالب رمانی به نام ظلمت در نیمروز شرح داده است. در همه اینها طبیعت بی‌رحم فرد جبار ترسیم شده و در برخی از آنها مثل ظلمت در نیمروز که بر اساس واقعیت نوشته شده، به متهم تلقین می‌کردند که واقعاً گناهکار است و خود متهم هم این موضوع را جدی می‌گرفت و علیه خویش اعتراف می‌کرد. در تمام تاریخ جهان وضع به همین منوال بوده، رقیب به هر شکل ممکن با خشونتی که بالاتر از آن قابل تصور نیست باید حذف می‌شد تا راه برای ادامه حکمرانی جبار باز بماند.

پخش مستندی در باره سرنوشت تراژیک صادق قطب‌زاده بار دیگر بیننده را به فضای رعب‌انگیز دهه شصت هدایت کرد، فضائی که اعتراف کردن علیه خود رواج فراوان داشت و البته همان زمان هم معلوم بود این اعترافات چگونه به زور داغ و درفش گرفته می‌شود تا متهم را به جایی برسانند که مقابل دوربین تلویزیون علیه خود اقامه دعوی کند. استالین به همین شیوه بوخارین، رادک، کامنف، زینوویف، دژرنیسکی و تروتسکی را که همه از نظریه‌پردازان و رهبران انقلاب بلشویکی بودند، نابود کرد. مائوتسه تونگ انقلاب فرهنگی را علیه لیوشائو چی رئیس جمهور چین، به همین شکل سامان داد و در دهه شصت در ایران هم از همین روش‌ها برای حذف دیگران استفاده شد.
صادق قطب‌زاده بیشترین خدمت را به آیت‌الله خمینی کرد، باعث شد تا او در سطح جهان مطرح شود، در این بین کسانی مثل ابوالحسن بنی صدر در فرانسه و ابراهیم یزدی در امریکا، به همین شکل برای پیشرفت کار او اقدام کردند. آیت الله خمینی در تمام طول زندگی سیاسی قبل از انقلاب خود، حتی یک بار از دکتر محمد مصدق هم نامی نبرد، تا چه رسد به اینکه از او به نیکی یاد کند؛ بعد از انقلاب هم که نام برد، او را نامسلمان دانست، یعنی برای رسیدن به پشت بام قدرت، حاضر بود هر ارزشی را زیرپا گذارد. به راستی که این از شگفتی‌های تاریخ معاصر ایران است که چگونه روشنفکرانی که رهرو راه مصدق بودند، دست بیعت به کسی دادند که در جوانی کتاب کشف اسرار را نوشته بود، در میانسالی به فدائیان اسلام و اندیشه‌های ارتجاعی آنها ایمان داشت و علیه نهضت ملی فعالیت کرده بود و از دهه‌های چهل و پنچاه شمسی یا علیه رأی دادن زنان و حمایت از ملاکین وارد میدان سیاست شده بود و یا اینکه ابائی نداشت برخی نیروهای مبارز را عوامل ساواک معرفی کند و هر نیروی روشنفکری را رقیب بالقوه خود محسوب نماید.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73981
کرونا و علم‌زدگی عرفانی
احسان ابراهیمی

https://www.zeitoons.com/73940

۱– پس از شیوع ویروس کرونا در کشور و حواشی دینی الهیاتی که در پی داشت، تعدادی از  رصدکنندگان و تحلیل‌گران تحولات دینی در کشور، در یادداشت‌هایی مجزا به سطوح مختلف این رخداد در کشور در عرصه دین شناسی پرداختند. (محسن حسام مظاهری و یاسر میردامادی)
در هر دو یادداشت‌، تمرکز اصلی بر برخورد فقها، حکومت و متولیان نهادهای مذهبی حکومتی  با شیوع ویروس بود و آنچه در سطح خوانش حکومتی از فقه و واقعیات جامعه بروز و ظهور کرده است.
اما سطح دیگری از برخورد با ویروس کرونا و حواشی آن، جایی است که هر دو یادداشت اصلاً بدان نپرداختند، خواه از بیاهمیت بودن آن خواه از بی اولویت دانستن آن. جایی دورتر از حکومت و در دل خرده عرفانها و خرده مکاتب نیمه /شبه دینیمثل «عرفان حلقه».  بنظر نگارنده اهمیت تحولاتی که کرونا و نوع برخورد با آن، در این جریانات ایجاد یا نمایان ساخته، هیچ  کم‌ارزش‌تراز آثار و نتایجی نیست که در سطح دین رسمی فقاهتی حکومتی رخ می دهد. تلاش می کنم در سطور آتی به نکاتو نقدهایم در این باره بیشتر بپردازم.

۲– پیشتر در یادداشتی با عنوان «علم زدگی و فهم غیرروشمند از قرآن» به عمده نقدهایی که در خوانش علم زده از متن مقدسوارد است به نحو مستوفا پرداخته‌ام. اصلی‌ترین کاری که علم‌زدگی با متن مقدس می کند عبارتند از:
الف) تبدیل زبان دین به زبان علم تجربی (فیزیک، کیهان شناسی، طب)
ب) تبدیل محتوای دین به محتوای (یا کارکرد) علم تجربی (بطور مثال: یافتن راهکار درمان بیماریهای بدن از طریق آیات وروایات )
در آن یادداشت تلاش کردم نشان دهم هردوی این دو رویکرد خطاست و راه به‌جایی نمی برد. آنچه در آن یادداشت بدان پرداخته نشده بود، البته موردی است که در این مطلب بدان خواهم پرداخت و عبارت است از «نقدی بر علم زدگی عرفان»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73940
چرا قم قرنطینه نشد؟
«مقدس»تر از انسان

زیتون ـ یلدا امیری
: شهر قم نوک کوه یخ کرونا در ایران است بر اساس خبرها اکثریت مردم قم خود را در خانه قرنطینه کرده‌اند، مدارس، حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها تعطیل است. عده‌ای نیز در شهر تردد می‌کنند و همچنان به اماکن مذهبی می‌روند. به هر روی اما حکومت جمهوری اسلامی تا به امروز حاضر نشده به طور رسمی «ووهان ایران» را قرنطینه کند.

مسئولان وزارت بهداشت می‌گویند که قرنطینه شهرها ایده‌ای قدیمی و شکست‌خورده مربوط به جنگ جهانی است و تاثیری در جلوگیری از اپیدمی ویروس کرونا ندارد. با این حال سازمان بهداشت جهانی قرنطینه را روشی مناسب در این اوضاع می‌داند.
 این ادعای عجیب از سوی وزارت بهداشت در حالی مطرح شده بود که کیانوش جهانپور، سخنگوی این وزارت در توییتر خود اتود اولیه‌ای از نقشه انتشار کرونا از مبدا قم بر پایه اطلاعات تردد مبتلایان منتشر کرده، که در آن به روشنی چگونگی انتشار این ویروس از قم به سایر شهرها نشان داده شده است.

مردم خودشان باید مراقب باشند
مقاومت در مقابل قرنطینه شهر قم را می‌توان مصداقی از نزاع توهمات و واقعیات در ایران دانست. این منازعه آنجا آشکار می‌شود که خبرگزاری حوزه در گزارشی با عنوان «چرا کرونا از قم و نجف شروع شد؟!» می نویسد: «این روزها وقتی خبرهای پس از انتخابات را مرور می‌کنیم چند نکته معنی دار توجه مان را به خود جلب می‌کند… ویروسی در اختیار دشمن است که اول از همه روی معنویت ما دست گذاشته. رسانه‌ها در اختیار دشمن هستند تا روح و روان ما روبهم بریزند و گرنه ویروس شبیه سرما خوردگی چطور می تواند به این راحتی جان آدمها رو بگیرد؟… دقت کردید چقدر راحت دارند ریشه برنامه های اسلام و دین و می زنند؟ چقدر با برنامه و هدفمند…اول مکه… بعد کربلا… حالا همه ائمه و امامزادگان و مساجد و هیئت ها و اعتکاف و حتی شهدا و راهیان نور… اگر به صورت عادی می خواستند در مساجد و هئیت ها رو ببندند همه می ریختند سرشان، اما حالا خیلی راحت توانستند “مردم را از خدا جدا کنند” هیچکس هم صداش در نیومد. شیطون پیش اینا باید لنگ بندازه!»

از این رو قرنطینه نکردن شهر قم برای کسانی که از آن ممانعت به عمل می‌آورند، می‌تواند معنای تلویحی مقاومت در برابر دشمن را داشته باشد، مقاومتی پرهزینه و مرگبار.

این در حالی است که در روزهای ابتدایی انتشار خبر شیوع ویروس، رهبر جمهوری اسلامی اخبار مربوط به بروز کرونا در ایران را هیاهویی توصیف کرده بود که توسط رسانه‌های بیگانه و برخی نفوذی‌ها با هدف کم رنگ کردن انتخابات مطرح شده است. حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران نیز در نخستین جلسه ستاد ملی مبارزه با کرونا می گوید که توطئه دشمنان ماست که با هراس‌افکنی زیاد در جامعه کشور را به تعطیلی بکشند.

در شرایطی که در اکثر کشورهای درگیر این بیماری اماکن و مراسم‌های عمومی که حضور در آن مستلزم جمع شدن افراد رد یک محیط کوچک است تعطیل شده‌اند، آرامگاه فاطمه معصومه در قم از تعطیل کردن فعالیت‌های خود خودداری کرد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73973