کرونا و علم‌زدگی عرفانی
احسان ابراهیمی

https://www.zeitoons.com/73940

۱– پس از شیوع ویروس کرونا در کشور و حواشی دینی الهیاتی که در پی داشت، تعدادی از  رصدکنندگان و تحلیل‌گران تحولات دینی در کشور، در یادداشت‌هایی مجزا به سطوح مختلف این رخداد در کشور در عرصه دین شناسی پرداختند. (محسن حسام مظاهری و یاسر میردامادی)
در هر دو یادداشت‌، تمرکز اصلی بر برخورد فقها، حکومت و متولیان نهادهای مذهبی حکومتی  با شیوع ویروس بود و آنچه در سطح خوانش حکومتی از فقه و واقعیات جامعه بروز و ظهور کرده است.
اما سطح دیگری از برخورد با ویروس کرونا و حواشی آن، جایی است که هر دو یادداشت اصلاً بدان نپرداختند، خواه از بیاهمیت بودن آن خواه از بی اولویت دانستن آن. جایی دورتر از حکومت و در دل خرده عرفانها و خرده مکاتب نیمه /شبه دینیمثل «عرفان حلقه».  بنظر نگارنده اهمیت تحولاتی که کرونا و نوع برخورد با آن، در این جریانات ایجاد یا نمایان ساخته، هیچ  کم‌ارزش‌تراز آثار و نتایجی نیست که در سطح دین رسمی فقاهتی حکومتی رخ می دهد. تلاش می کنم در سطور آتی به نکاتو نقدهایم در این باره بیشتر بپردازم.

۲– پیشتر در یادداشتی با عنوان «علم زدگی و فهم غیرروشمند از قرآن» به عمده نقدهایی که در خوانش علم زده از متن مقدسوارد است به نحو مستوفا پرداخته‌ام. اصلی‌ترین کاری که علم‌زدگی با متن مقدس می کند عبارتند از:
الف) تبدیل زبان دین به زبان علم تجربی (فیزیک، کیهان شناسی، طب)
ب) تبدیل محتوای دین به محتوای (یا کارکرد) علم تجربی (بطور مثال: یافتن راهکار درمان بیماریهای بدن از طریق آیات وروایات )
در آن یادداشت تلاش کردم نشان دهم هردوی این دو رویکرد خطاست و راه به‌جایی نمی برد. آنچه در آن یادداشت بدان پرداخته نشده بود، البته موردی است که در این مطلب بدان خواهم پرداخت و عبارت است از «نقدی بر علم زدگی عرفان»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73940

چرا قم قرنطینه نشد؟
«مقدس»تر از انسان

زیتون ـ یلدا امیری: شهر قم نوک کوه یخ کرونا در ایران است بر اساس خبرها اکثریت مردم قم خود را در خانه قرنطینه کرده‌اند، مدارس، حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها تعطیل است. عده‌ای نیز در شهر تردد می‌کنند و همچنان به اماکن مذهبی می‌روند. به هر روی اما حکومت جمهوری اسلامی تا به امروز حاضر نشده به طور رسمی «ووهان ایران» را قرنطینه کند.

مسئولان وزارت بهداشت می‌گویند که قرنطینه شهرها ایده‌ای قدیمی و شکست‌خورده مربوط به جنگ جهانی است و تاثیری در جلوگیری از اپیدمی ویروس کرونا ندارد. با این حال سازمان بهداشت جهانی قرنطینه را روشی مناسب در این اوضاع می‌داند.
 این ادعای عجیب از سوی وزارت بهداشت در حالی مطرح شده بود که کیانوش جهانپور، سخنگوی این وزارت در توییتر خود اتود اولیه‌ای از نقشه انتشار کرونا از مبدا قم بر پایه اطلاعات تردد مبتلایان منتشر کرده، که در آن به روشنی چگونگی انتشار این ویروس از قم به سایر شهرها نشان داده شده است.

مردم خودشان باید مراقب باشند
مقاومت در مقابل قرنطینه شهر قم را می‌توان مصداقی از نزاع توهمات و واقعیات در ایران دانست. این منازعه آنجا آشکار می‌شود که خبرگزاری حوزه در گزارشی با عنوان «چرا کرونا از قم و نجف شروع شد؟!» می نویسد: «این روزها وقتی خبرهای پس از انتخابات را مرور می‌کنیم چند نکته معنی دار توجه مان را به خود جلب می‌کند… ویروسی در اختیار دشمن است که اول از همه روی معنویت ما دست گذاشته. رسانه‌ها در اختیار دشمن هستند تا روح و روان ما روبهم بریزند و گرنه ویروس شبیه سرما خوردگی چطور می تواند به این راحتی جان آدمها رو بگیرد؟… دقت کردید چقدر راحت دارند ریشه برنامه های اسلام و دین و می زنند؟ چقدر با برنامه و هدفمند…اول مکه… بعد کربلا… حالا همه ائمه و امامزادگان و مساجد و هیئت ها و اعتکاف و حتی شهدا و راهیان نور… اگر به صورت عادی می خواستند در مساجد و هئیت ها رو ببندند همه می ریختند سرشان، اما حالا خیلی راحت توانستند “مردم را از خدا جدا کنند” هیچکس هم صداش در نیومد. شیطون پیش اینا باید لنگ بندازه!»

از این رو قرنطینه نکردن شهر قم برای کسانی که از آن ممانعت به عمل می‌آورند، می‌تواند معنای تلویحی مقاومت در برابر دشمن را داشته باشد، مقاومتی پرهزینه و مرگبار.

این در حالی است که در روزهای ابتدایی انتشار خبر شیوع ویروس، رهبر جمهوری اسلامی اخبار مربوط به بروز کرونا در ایران را هیاهویی توصیف کرده بود که توسط رسانه‌های بیگانه و برخی نفوذی‌ها با هدف کم رنگ کردن انتخابات مطرح شده است. حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران نیز در نخستین جلسه ستاد ملی مبارزه با کرونا می گوید که توطئه دشمنان ماست که با هراس‌افکنی زیاد در جامعه کشور را به تعطیلی بکشند.

در شرایطی که در اکثر کشورهای درگیر این بیماری اماکن و مراسم‌های عمومی که حضور در آن مستلزم جمع شدن افراد رد یک محیط کوچک است تعطیل شده‌اند، آرامگاه فاطمه معصومه در قم از تعطیل کردن فعالیت‌های خود خودداری کرد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73973

ورود کرونا، خروج از FATF و مرگ اقتصاد
علی جلالی نجف‌آبادی

اگر بخواهیم تصویری دقیق از اقتصاد کشور داشته باشیم باید آن را به بیماری تشبیه کنیم که در سال‌های گذشته به واسطه دلارهای نفتی و ذخایر ارزی در حالت کما، به بقایی نباتی روزگار گذرانده و امروز در پی شکل‌گیری تحریم های شدید و قطع فروش نفت از یک سو و قرار گرفتن ایران در لیست سیاه FATF و بروز و همه‌‌گیر شدن بیماری خطرناک کرونای جدید، می‌توان گفت که دیگر آخرین تلاش ها برای زنده نگه داشتن این بیمار دارد بن بست می‌رسد. اما در سایه وقایع ماه های اخیر، از سرکوب اعتراض‌ها گرفته تا سقوط هواپیما و بیماری کرونا، دیگر خبرهای مربوط به وضعیت اقتصادی به حاشیه رفته و اتفاق مهم و تأثیرگذاری همچون عدم تصویب لوایح گروه ویژه اقدام مالی موسوم به FATF چندان مورد توجه قرار نگرفت و گویی با شلیک تیر خلاص به اقتصاد ایران از سوی هسته سخت قدرت در ایران مرگ این جنبه حیاتی کشور از دید مردم و کارشناسان دور مانده است.
اکنون در این شلوغی اخبار بد و ناگوار باید پرسید حال اقتصاد ایران چگونه است و آیا آن را نابود شده باید تلقی کرد یا هنوز امیدی به بقای آن می رود؟

آیا وضعیت فعلی عواقبی خطرناک برای کشور و بقاء حکومت نخواهد داشت؟
این سئوالات و بسیاری دیگر را باید کارشناسان متخصص در حوزه اقتصاد پاسخگو باشند و یک بار برای همیشه و بدون در نظر گرفتن ملاحظات، واقعیت را به مردم ایران بگویند و آینده پیش رو را ترسیم کنند.
آنچه از خبرها می توان دریافت، این است که کشورهای قدرتمند اقتصادی در دنیا که با هیچ یک از مشکلات قبلی همچون فساد گسترده و تحریم و خروج از AFTFروبرو نیستند با بروز بیماری کرونا نگران وضعیت اقتصادی خود و خسارات گسترده آن هستند؛ نگرانی که نشان از بروز مشکلات و تنش‌های شدید در بخش‌های بازرگانی جهانی و بورس‌های بزرگ داشته و خبر از روزهای تاریک می دهند.
حال ایران با مشکلات عدیده خود چگونه از این دوره زمانی گذر خواهد کرد و چه چیز در انتظار آن خواهد بود، شاید بتوان گفت که این موضوع بیش از آنکه نگران کننده باشد بیش از پیش وحشتناک خواهد بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/73997

قرنطینه ایران برای قرنطینه نشدن قم

زیتون– شهرهای مختلف به قرنطینه می‌روند.
امروز بر اساس تصمیم استانداری آذربایجان غربی، به منظور کنترل ملی کرونا، ورود مسافر به استان ممنوع شد.
همچنین هتل‌ها و اماکن گردشگری از پذیرش مسافران خودداری می کنند.
به گزازش ایسنا بر خلاف سال های گذشته که مدارس پذیرای فرهنگیان سراسر کشور بودند، امسال هیچ مدرسه‌ای در استان آذربایجان غربی مهیای پذیرش نیست.
بر اساس اعلام استانداری آذربایجان غربی زدن چادر و کمپ در محیط‌های شهری نیز ممنوع اعلام شده است.
آذربایجان غربی تنها استانی نیست که به شرایط شبهه قرنطینه رفته است.
پیش از آذربایجان غربی گیلان، مازندران، گلستان، شیراز، اصفهان، سمنان، قزوین، کرمان، یزد، چابهار، ایلام، همدان و خراسان‌رضوی  و کرمانشاه دروازه‌های ورودی را به روی گردشگران بستند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74021

کادر درمان؛ قربانیان کمبود تجهیزات پزشکی

زیتون– آژیر قرمز کادر درمانی به صدا در آمده است.
امروز (شنبه) یک پرستار و یک پزشک گیلانی دیگر به شمار قربانیان کرونا اضافه شدند. علی شیخ‌مرادی، پرستار بیمارستان قائم رشت و دکتر سیامک دیوشلی متخصص اطفال در انزلی درگذشته‌اند.

نرجس خانعلی زاده، پرستار بیمارستان لاهیجان، غلامرضا وثوقی‌کیا پرستار تیم جراحی بیمارستان پورسینای رشت، دکتر رضا کوچکی‌نیا از آستانه اشرفیه و دکتر حمید لطفی از صومعه‌سرا در روزهای گذشته فوت کرده‌اند.

همچنین «زیتون» خبر داد که امروز دو تن از پزشکان شهرستان بابل در اثر ابتلا به بیماری کرونا درگذشتند.
دکتر نیرویی و دکتر صمدی از آغاز ورود ویروس کرونا به این شهرستان از جمله پزشکانی بودند که برای درمان بیماران تلاش می‌کردند.

https://www.zeitoons.com/wp-content/uploads/2020/03/3399040.jpg

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74011

آیا بازار بورس ایران هم کرونازده شد؟

زیتون ـ جلیل فقیهی: با وجود تعطیلی آخرهفته، بازار بورس کانون اخبار اقتصادی ایران بود. چهارشنبه عصر، در تصمیمی غیرمنتظره از سوی سازمان بورس، قرار بر این شد که از روز شنبه دامنه نوسان بازارهای بورس از ۵ درصد به ۲ درصد محدود شود.
این تصمیم که با واکنش عمدتا منفی فعالان بازار بورس همراه شده بود، در نهایت در روز جمعه با دستور وزیر اقتصاد لغو شد. با این تفاصیل، قوانین حاکم بر بازار بورس ایران در صبح شنبه فرقی با آخرین ساعت کاری بورس در روز چهارشنبه گذشته نداشت، اما فعل و انفعالات روزهای تعطیل نشان از تشتت آرا و نگرانی از سرنوشت بازار سرمایه در روزهای آینده دارد.

داستان از چه قرار بود؟
چهارشنبه شب، سازمان بورس و فرابورس اعلام کرد دامنه نوسان معاملات از روز شنبه از ۵ درصد به ۲ درصد کاهش می‌یابد. در اطلاعیه این سازمان آمده بود که این تصمیم با هدف حمایت از حقوق و منافع سرمایه‌گذاران اتخاذ شده است.
سازمان بورس مدعی بود که در «چند وقت اخیر هیجانات موجود در بازار به شدت افزایش یافته است» و در نتیجه «افزایش محدودیت‌ها کمکی در جهت بهبود روند معاملات و جلوگیری از ضرر و زیان‌های احتمالی سرمایه‌گذاران» خواهد بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74036

زنان و انقلاب اکتبر ۱۹۱۷
ن. نوری‌زاده

مشارکت زنان در انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ مشروط به شرایط و رویدادهایِ تاریخی گوناگون و مهیج روسیه است. به سخنی دیگر رویدادهای ناآرام و بحرانهای سال ۱۹۱۷ را میتوان تا حدودی فقط در شرایط اجتماعی، نظامی، و اقتصادی آن دوران بیان نمود. با توجه به اینکه میبایست به این شرایط و رویدادها تصورات بازمانده از گذشته، اعتقادات، احساسات و رفتارهای طبقۀ اعیان و اشراف و نیز حوادث ناشی از شورشهای عوام گرائی (Populism) سالهای ۱۸۶۰-۱۸۸۱، انقلاب سال ۱۹۰۵ و قیام سراسری طبقات اجتماعی روسیه که در واقع ذهنیت دو نسل پیشین انقلاب را متاثر کرده بود، اضافه کرد.

تحقیقات اخیر در مورد وضعیت دهقانان، کارگران، ملی گرایان، سربازان، ملاحان و دیگر گروه ها در روسیه نشان میدهد که حوادث و رخدادهای گذشته این کشور همراه با شرایط زندگی مردم، مهمترین عامل در شکل گیری افکار و رفتار انقلابیون و حتی ضد انقلابیون بوده است. همچنین مطالعات عمیقی که روی ساختار اجتماعی زنان در میان طبقات کارگری انجام گرفته است نشان میدهد که علاوه بر شرایط مذکور، زنان کنشگر روسیه در صحنه های اصلی رویدادهای انقلاب قرن ۱۹ و اوائل قرن بیستم که منجر به وقوع انقلاب کبیر ۱۹۱۷ شد، نقش ویژه ای داشته اند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74030

ابوالفضل قدیانی
چرا هفته‌ها ورود کرونا به ایران را کتمان کردید؟

عوامل نظام استبداد دینی و رئیس آن علی خامنه‌ای در انتخابات نمایشی-فرمایشی دوم اسفند ماه ۹۸ با تمام تمهیدات، تبلیغات و عوام‌فریبی‌ها نتوانستند مردم را به پای صندوق‌های رای بیاورند و از این طریق موفق نشدند مشروعیتی کاذب برای خود دست‌وپا کنند و آن را به افکار عمومی بفروشند، در نتیجه یک نه بزرگ با طنینی بسیار رسا شنیدند که یک‌بار دیگر زوال مشروعیت نظام جمهوری اسلامی را آشکار کرد.
با توجه به ‌این‌که رسوایی‌های چند ماه گذشته‌ی نظام از خیزش اعتراضی آبان‌ماه و سرکوب خون‌بار آن به فرمان آقای خامنه‌ای و سرنگونی هواپیمای مسافربری حامل ۱۷۶ سرنشین و جان‌باختن همه سرنشیان با موشک‌های زمین به هوای سپاه پاسداران و نیز تحریم انتخابات توسط مردم، حاکمیت را گیج و عصبی کرده لذا جریان‌های مختلفی را هدف کینه‌توزی و انتقام‌جویی خود قرار داده است. از جمله صدور حکم اعدام امیرحسین مرادی، سعید تمجیدی، و محمد رجبی سه نفر از دستگیرشدگان اعتراضات آبان‌ماه که تحت فشار و شکنجه از آنان اعترافات دروغین گرفته شده است، توسط قاضی صلواتی مزدور و مطیع نیروهای امنیتی. گویا بعداز آن همه کشتار هنوز عطش ریختن خون در نظام خود کامه فروکش نکرده و در صدد است مظلومان دیگری را قربانی کند. شهناز اکملی مادر شهید مصطفی کریم بیگی را به زندان می‌برند برای این‌که از مردم دعوت کرده بود که در مراسم چهلم شهید پویا بختیاری شرکت کنند، حسین کروبی را دستگیر می‌کنند و مورد اهانت و تهدید قرار می دهند چرا که پدر او شیخ شجاع اصلاحات، آقای کروبی، طی بیانیه‌ای خطاب به آقای خامنه‌ای از او خواسته که از مقام خود کناره‌گیری کند، چون صلاحیت و کفایت لازم برای رهبری را ندارد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74027

نیروهای عرفی و سنت جدایی از مردم
محمد برقعی

در مورد آن‌که چگونه روحانیت موفق به جلب مردم شد و نیروهای سیاسی عرف نتوانستند دلایل چند ارائه می‌شود، اما مهمترین و مشهورترین آن است که شاه جلوی فعالیت تمام نیروهای سیاسی را گرفته بود، ولی مجالس مذهبی آزاد بود. این دلیل با آن که واقعیت دارد اما تمام آن نیست بلکه دلیلی است که نیروهای عرفی را قانع می‌کند و خطای عملی آنان را توجیه می‌کند. با خاطره‌ای بحثمم را شروع می‌کنم.
یک دهه پیش از انقلاب شاهد تبعید چهار روحانی سیاسی به نقاط مختلف کشور بودم . سیاست بر آن بود که آنان را به مناطق سنی‌نشین تبعید کنند. زیرا نه تنها اختلاف مذهبی مانع فعالیتشان می‌شد، بلکه از دیدگاه روحانیت سنی همکاری با حاکم مسلمین مشروع بود. لذا بسیاری از دولت حقوق می‌گرفتند و رابط میان مردم و حکومت بودند و از این بابت هم روحانی شیعه‌ای را که مخالف حاکم مسلمین بود بر نادرست می‌دانستند.
جالبتر آن که سه تن از آنان به مناطقی تبعید شده بودند که روحانیون آنان در مدارس وهابی تعلیم دیده بودند و لذا بیشتر از روحانی شیعه پرهیز می کردند ، تا جایی که مردم را از تماس با آنان برحذر می داشتند. دو نفر از آنان در دو شهر متفاوت از من خواستند اگر ممکن است از نفوذ محلی‌ام استفاده کرده و آنان را با ملایی آشنا کنم. با آنکه آن را کار عبث و بی‌نتیجه می‌دانستم اما پذیرفتم. به ویژه یکی از اینان که جسورتر بود گفت دو هفته پیاپی به نماز جماعت آنان رفتم ولی چنان بی اعتنایی کردند و حتی بی‌احترامی که دیگر از رفتن منصرف شدم . بالاخره پس از تامل بسیار بر آن شدم که آنان را به چند ملای جوان‌تر و کم اعتبار که به اخوان المسلمین علاقه داشتند معرفی کنم.
چند ماه بعد که از داخل منطقه بر گشتم به سراغ آن دو رفتم، با یقین آن که آنان یا تنهایند یا بازدید کنندگانی از شیعیان استان‌های دیگر دارند. اما با کمال تعجب دریافتم که هر دو موفق شده‌اند یخ ها را ‌آب کرده و در میان محلی‌ها دوستانی پیدا کنند  که بعدها شاهد گسترش این روابط شدم. کاری که به معجزه می‌مانست.
از یکی از آنان راز موفقیتش در رابطه با مردم پرسیدم . گفت بیش از یک ماه تنهای تنها بودم حتی کمتر کسی سلامم را علیک می‌گفت تا متوجه شدم تنها حمام ده نیمه‌مخروبه است و آن هم ناگزیر چند روزی در هفته زنانه است و چند روزی مردانه که در نتیجه آن غسل و طهارت لازمه نماز خواندن مشکل بزرگی بود. از روابطم در همدان استفاده کردم و پولی از بازاریان خیر جمع کردم و به کدخدا دادم تا حمام را تعمیر کند. به امید آن که پول بیشتری تهیه کنم و حمام دیگری بسازیم که با کار مجانی و داوطلبانه خود مردم هزینه چندانی نمی خواست و چه کسی دندان اسب پیشکشی را می‌شمرد. خودم هم آستین بالا زدم و درک کنار آنان گل لگدمال کردم و خشت زدم . پس از مدتی اهالی فراموش کردند که من شیعه هستم و آنان سنی تا جایی که کم کم وقتی ملای سنی در دسترس نبود مرا برای خواند نماز میت و صیغه عقد دعوت می‌کردند که صد البته من بر مبنای آموزه های اهل سنت آن مراسم را به جا می‌آوردم .

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74081

کرونا، ویروسی برای اصلاح ساختار نظام

زیتون ـ محمدرضا سرداری: بحران کرونا در ایران پس از گذشت یک ماه به گفته برخی مقامات وزارت بهداشت به میدان جنگ تبدیل شده است. فراگیر شدن بیماری در سراسر کشور در آستانه سال نو، فشار اقتصادی و روانی روی مردم را افزایش داده و بسیاری همچنان دولت و نظام را به سو مدیریت متهم می‌کنند. این در حالی است که کرونا همچنان در جهان در حال پیشروی است و برخی از کشورهای صنعتی در غرب را نیز درگیر ساخته است.

در میان گسترش موج منفی اخبار ویروس کرونا در ایران، اما برخی شواهد نشان از تغییر و اصلاحات ساختاری در کشور در آینده‌ای نزدیک دارد. به باور برخی ناظران، کرونا بسیاری از دعواهای سیاسی را به حاشیه برده و بسیاری از باورهای مذهبی را سست کرده است و این امر می تواند نقطه‌ای برای شروع یک تحول در ایران باشد.
امروز در داخل کشور بسیاری از مقامات مسئول جمهوری اسلامی خواستار تعطیلی مراسم مذهبی، نمازهای جمعه و جماعت تا پایان این بحران شده‌اند و از آن سوی مرزها نیز رهبران و فعالان اپوزیسیون خواهان نگاه ملی به بحران و کنار گذاشتن دعواهای سیاسی و عقیدتی هستند.

کرونا، پایان یک پنهانکاری سیستماتیک
پنهان کردن شیوع بیماری کرونا در کشور پیش از راهپیمایی ۲۲ بهمن، یکی دیگر از سلسله پنهان کاری های سیستمایتک در جمهوری اسلامی است که برخی فعالان سیاسی بدان اعتراض کرده اند. ابوالفضل قدیانی فعال سیاسی مخالف جمهوری اسلامی اخیرا با انتشار بیانیه‌ای نظام را متهم کرد که به خاطر برگزاری راهپیمایی و انتخابات این مسئله مهم را از مردم مخفی کرد و این امر باعث شیوع بیشتر بیماری شد. «اگر کسی موضوع ابتلاء فرد یا افرادی را به ویروس کرونا مطرح می‌کرد، به‌طور رسمی آن را تکذیب می‌کردند برای این که راهپیمایی ۲۲ بهمن به نفع استبداد را برگزار کنند و هم انتخابات نمایش فرمایشی دوم اسفند انجام شود.» اخیرا ویدیوی یک مداح بیت رهبری نیز منتشر شده که گفته است خامنه‌ای پیش از ۲۲ بهمن از شیوع این بیماری در کشور مطلع شده و بدین خاطر از نزدیکی به مداحان بیت پرهیز می‌کرده است.
اما شواهد دیگری نشان می دهد که ویروس کرونا در حال از بین بردن سازوکار پنهانکاری در جمهوری اسلامی است. هر چند که به باور بسیاری آمار ارائه شده از بیماران مبتلا به کرونا هنوز با واقعیت فاصله دارد؛ اما نظام هم نتوانسته اخبار مربوط به این ویروس را به دلخواه خود مدیریت کند. از سوی دیگر پنهانکاری‌های پیشین باعث شد که اعتماد مردم به دولت نیز در این زمینه به حداقل برسد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74059

دروغ چرا؟ تا قبر آ آ آ آ!
ابراهیم نبوی

یکی از ویژگی‌های برخی ایرانیان که نزد بسیاری از ملل کمیاب و گاهی نایاب است، دروغ بی‌دلیل است. بخصوص اگر مدتی در میان ملل دیگر زندگی کرده باشید، درمی‌یابید که تقریبا احتمال اینکه کسی بدون حضور در صحنه جنایت، بدون داشتن یک منفعت بزرگ، بدون داشتن یک دلیل خاص، فقط بخاطر اینکه چیزی به زبانش آمده یا یک خالی کوچک بسته است، دروغ بگوید. و همین که در اغلب سفارشات اخلاقی ایرانی و نه اسلامی بر نگفتن دروغ اینقدر تاکید شده، احتمالا به دلیل این بوده که ملت ما علاقه خاصی به دروغ گفتن دارد. به طریق اولی دولت هم از میان این همه خصایل خوب ایرانی همین یکی را انتخاب کرده و تا آخرین قطره خون به آن پای‌بند است.

براساس یک آمار رسمی تعداد تلفات کرونا در گیلان ۱۹۴ نفر بوده، بر اساس یک آمار دیگر در همان روز در همان گیلان، ۲۰۰ نفر بوده، بر اساس یک آمار رسمی دیگر در همان روز تعداد کشتگان کرونا در کل کشور ۲۳۷ نفر بوده که احتمالا بر اساس این آمار سوم تعداد تلفات کرونا در گیلان نباید بیش از ۲۰ نفر باشد. براساس اعلام رسمی از میان مسئولان کشور، تا کنون حدود ۲۵ نفر به دلیل این بیماری کشته شده‌اند. همین دیروز دو نفر( مرحوم راه چمنی و یکی از فرماندهان سپاه) و روز قبل یک نفر از مسئولان کشور( فاطمه رهبر) و بخاطر ابتلا به کرونا فوت کردند. فرض کنیم تعداد کشتگان در میان مردم و مسئولان برابر باشد، اگر یک دهم تلفات کرونا از مسئولان باشد، آیا به این معنی نیست که تعداد مسئولان کشور ۸ میلیون نفر است؟ آیا واقعا تعداد مسئولان کشور هفت میلیون یا حتی یک میلیون نفر است. در برخی آمارها تعداد مبتلایان در برخی استانها مثل کرمان کم شده است. اشتباه نکنید، مبتلای دیروز بهبود نیافته، اصولا تعدادی از کسانی که دیروز مبتلا بودند، در دو استان امروز دیگر مبتلا نیستند.

براساس اخبار خیلی رسمی تعداد تلفات ۲۷۹ نفر است، اما برخی می‌گویند اگر همان آمار اعلام شده رسمی را که مقامات اعلام کردند، جمع کنیم تعداد فوت شدگان کرونا بیش از ۵۰۰ نفر است، یکی از دوستان من دیروز می‌گفت رقم واقعی تلفات بیش از ۴۵۰۰ نفر تا کنون، تا دیروز عصر ساعت شش و ربع، و تعداد مبتلایان بیش از یک میلیون نفر است. البته من خبر او را باور نکردم، چرا که به همان دلیل که دولت آمارش اشکال دارد، ملت هم آمارشان اشکال دارد.

یادم می‌افتد به آمارهای کشتگان قبل از انقلاب و دوران انقلاب، در ماجرای پانزده خرداد سال ۱۳۴۲ دولت اعلام کرده بود ۷۶ نفر کشته شدند، انقلابیون هم گفته بودند پانزده هزار نفر کشته شدند. در همین سال ۱۳۵۷ گفته می‌شد رژیم شاه ۳۰۰ هزار نفر را کشته است، در حالی که حکومت احتمالا می‌گفت ۲۰۰ نفر کشته شده‌اند. در جریان انقلاب حکومت یک انگیزه مهم برای دروغ گفتن داشت، اینکه نمی‌خواست به عنوان یک حکومت جلاد و آدمکش شناخته شود. انقلابیون هم یک دلیل برای دروغ گفتن داشتند و آن این بود که می‌خواستند بگویند که رژیم پهلوی جلاد و آدمکش است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74146

کمبود فرآورده‌های خونی به دلیل کرونا
آیا اهدای خون امن است؟

زیتون ـ مهسا محمدی: «بسیاری از بیماران نیاز روزانه به خون دارند. اگر بنا باشد با هر اتفاقی از اهدای خون اجتناب کنیم، بیماران تالاسمی یا دیگر بیماران خاص چه کار کنند؟ بیماری که خونریزی معده کرده است چه کار کند؟»
این اظهارات «بشیر حاجی‌بیگی» سخنگوی سازمان انتقال خون است که در روز ۱۲ اسفند، همان روزهای ابتدایی همه‌گیری ویروس کرونا در ایران، از کمبود خون برای افراد مبتلا به بیماری خاص خبر می‌داد. با روند رو به رشد شیوع ویروس کرونا در ایران و توصیه‌های اکید به مردم برای ماندن در خانه، بحران کمبود خون وارد مراحل جدی‌تری شده است.

یونس عرب، مدیرعامل انجمن بیماران تالاسمی ایران، در این‌باره می‌گوید در نتیجه کاهش ذخایر خونی، وضعیت زندگی ۲۰ هزار مبتلا به تالاسمی به مخاطره افتاد است.
افت شدید اهدای خون
مسئولان سازمان انتقال خون از یک سو سعی دارند به دریافت‌کنندگان خون اطمینان بدهند که خون سالمی دریافت خواهند کرد و تمام اهداکنندگان، در صورتی که علائم سرماخوردگی داشته باشند، یک ماه معافیت از اهدای خون می‌گیرند. «مضاف بر این، کسانی که خون دریافت می‌‌کنند، مطمئن باشند، هیچ گزارش مستندی، مبنی بر اینکه کرونا از طریق خون منتقل می‌شود، وجود نداشته است.»
از سوی دیگر هم اطمینان می‌دهند که هیچ نگرانی از بابت حضور در مراکز اهدای خون وجود ندارد و اهدای خون در شرایط کاملا استریل انجام می‌شود، همه تجهیزات انتقال خون استریل است و در هر فرآیند اهدای خون نیز از ملزومات یکبار مصرف استریل و استاندارد استفاده می‌شود. درباره این نگرانی که با اهدای خون و کاهش سطح پلاکت خون آیا قدرت دفاعی و ایمنی بدن کاهش می‌یابد یا نه هم متخصصان اطمینان می‌دهند که اهدای خون به هیچ عنوان در کاهش سطح ایمنی بدن دخالتی ندارد.
با وجود این محمدرضا مهدی زاده، مدیرکل انتقال خون استان تهران هم از افت شدید میزان اهدای خون در روزهای اخیر و به دنبال شیوع کرونا در کشور خبر می‌دهد و با اشاره به افزایش اعمال جراحی در ماه پایانی سال، تاکید دارد که «یک سری از بیماران مصرف کننده دائمی خون و فرآورده‌های خونی هستند. از همین رو، می‌طلبد که هموطنان به فکر همنوعان بیمار باشند.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74096

پروپاگاندا با ماسک و دستکش
مقابله «هیاتی» با کرونا

زیتون ـ یلدا امیری: آخرین رقم مبتلایان به کرونا در ایران ۸۰۴۲ نفر و قربانیان ۲۹۱ نفر اعلام شده است. داروخانه‌ها خالی از مواد ضد عفونی و ماسک هستند، اما در مقابل هیات‌های مذهبی این اقلام را رایگان در میان بعضی از مردم توزیع می‌کنند. عده‌ای از مردم تعداد زیادی ماسک و ماده ضدعفونی در منزل دارند و عده‌ای دیگر برای تهیه آنها به ده ها داروخانه مراجعه می‌کنند؛ این جلوه‌ای از نحوه مدیریت هیاتی در تمام امور ایران است که در بحران‌ها آشکار می‌شود. در این میان آنچه بیش از هر چیز خودنمایی می‌کند فقدان مدیریت دولتی است.

روز دوشنبه ۱۹ اسفند محمد میرزابیگی، رئیس کل سازمان نظام پرستاری ایران گفت: «کمبود لوازم محافظ در برابر ویروس کرونا مانند ماسک، دستکش، گان و شیلد محافظ صورت در برخی مراکز درمانی همچنان ادامه دارد و پرستاران و کادر درمانی این مراکز با سختی های زیادی کار مراقبت و درمان بیماران را انجام می دهند».
سخنان رئیس کل سازمان نظام پرستاری ایران در حالی بیان شده که در روزهای اخیر عکس، فیلم و خبرهای بسیاری در شبکه‌های اجتماعی در مورد توزیع ماسک، دستکش و مواد ضدعفونی توسط هیئت‌های مذهبی منتشر شده است.
ایران در طول یک سال گذشته حوادث طبیعی و انسانی بسیاری پشت سر گذاشته است، سیل، زلزله و اکنون اپیدمی کرونا و در تمامی این حوادث ناکارآمد بودن نهادهای دولتی به نمایش گذاشته شده است و در مقابل نهادهای حکومتی مانند سپاه پاسداران، بسیج و هیئت‌های مذهبی که وابسته به نهادهای مذهبی هستند، تلاش می‌کنند نمایشی از حمایت های مردمی اجرا کنند و با در اختیار گرفتن یا احتکار منابع به نفع خود تبلیغات کنند.

داروخانه‌های خالی، هیات‌های پر
نوشاد نوشادی رئیس شورای هیات‌های مذهبی ایران روز ۱۷ اسفند گفت که بیش از ۹۰ هزار هیأت مذهبی در سراسر کشور آماده هر گونه همکاری با جان برکفان جبهه سلامت و بهداشت و درمان و ستاد ملی مبارزه با ویروس کرونا هستند. او با تاکید بر لزوم برپایی موکب‌ها و ایستگاه‌های صلواتی برای توزیع ماسک و مواد ضد عفونی رایگان بین مردم توسط هیات‌های مذهبی گفت: «امروز کشور نیازمند همکاری و عزم همگانی برای مبارزه و ریشه‌کن کردن این ویروس خطرناک است و نیازمندیم موکب‌ها و ایستگاه‌های صلواتی با جمع‌آوری کمک‌های مردمی در توزیع ماسک و مواد ضدعفونی بسیج شوند.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74139

سروش دباغ
باز  این چه ابر بود که ما را فروگرفت

 « حرفهایم مثل یک تکه چمن روش بود / من به آنان گفتم / آفتابی لب درگاه شماست / که اگر در بگشایید به رفتار شما می تابد»[۱]

سلام آقا فرید[۲]،
خاطرات انبوهی من و تو را به گذشته های دور وصل کرده، روزگاری که دبستانی بودیم و  به مدرسه « نیکان» می رفتیم و همکلاسی و همشاگردی و همسایه بودیم و در سفر و حضر، تابستان و زمستان، اوقات را با یکدیگر سپری می کردیم. فلک به نحوی چرخید و اوضاع به گونه ای رقم خورد که میان ما فاصله ای عمیق افتاد؛ تو  بالا رفتی و همصحبت صدر نشینانِ عالم سیاست گشتی و من هم، چنانکه افتد و دانی، به سبب فشارهای سیاسی سهمگینی که بر خانواده ام رفت، مجبور به ترکِ آن آب و خاک شدم و بیش از نُه سال است که در این سوی کره خاکی سکنی گزیده و به کار و بار و درس  و مشق  مشغولم.

سالهاست از احوالت بی خبرم. اخیرا در اخبار خواندم که آزمایش ویروس کرونایت مثبت شده، از این بابت ناراحت  شدم؛ بهبود و سلامتی‌ات را به دعا  از جانِ جهان خواستارم. «تنت به ناز طبییان نیازمند مباد»، امیدوارم در اولین فرصت لباس عافیت بپوشی و بستر بیماری را ترک کنی. چند روز پیش، ویدئویی  دیدم که در یکی از برنامه های تلویزیون در استان قم، فردی درباره بیماری و مثبت شدن آزمایش کرونایت که در نوشته ای بدان  پرداخته بودی،  به طنز نکاتی را طرح کرد. از نوشته بعدی ات بر می آمد که از آن برنامه ناراحت و ناخرسند شده ای. در اولین فرصت، فرد یاد شده در تلویزیون ظاهرا شد و تلویحا عذرخواهی کرد و  تاکید کرد که جز مطایبه، قصد و غرضی نداشته است. می فهمم که از شنیدن آن سخنان ناراحت شده ای و خانوادگی ناراحت شده اید؛ خصوصا که می دانم مدرسه « فرهنگ» را برای تو نساخته بودند و آن سخنان ناروا بود و  در جای خود، در یکی از درسگفتارهایم، از نفسِ تاسیس مدرسه « فرهنگ » دفاع کردم و آنرا خدمتی به نهادینه شدنِ علوم انسانی در  کشور قلمداد کردم؛[۳] اما کاش قدری خویشتن داری می کردید و می گذاشتید و می گذشتید و عبور می کردید؛ چرا که اکثریت قریب به اتفاق مردم، عذرخواهیِ آن بنده خدا را به حساب باور شخصی اش نگذاشته؛ بلکه از چشم نزدیکِی خانواده شما به هسته سخت قدرت دیدند. از من می پرسی،  این امر، کمکی نکرد و آب رفته را به جوی باز نگرداند و  در مجموع آثار منفی اش بر نتایج مثبت احتمالی، غلبه داشت.

افزون بر این، اگر تاب آوردن و تحمل کردن یک برنامه طنز سخت است و آزاردهنده، بد نیست یکدم خود را به جای انبوه روشنفکران، هنرمندان و اهل قلمی بگذاری که طی چند دهه اخیر، بارها مورد طعن و تخفیف و  توهین و تهمت توسط رسانه ملی قرار گرفته اند. یک بار به این انسانهای شریف و خدوم و بی پناه، اجازه  ظاهر شدن و دفاع  از خود در تلویزیون داده شده ؟ برنامه « هویت» در دهه هفتاد شمسی را خاطرت هست؟ همچنین، طی نُه سال اخیر، هجمه های مکرر و بی امانی علیه رهبران محصورِ جنبش سبز، میرحسین موسوی، زهرا رهنورد و مهدی کروبیِ نازنین، از سیمای جمهوری اسلامی  پخش شده؛ یکبار به آنها اجازه دفاع داده شده ؟؟  کلاهت را قاضی کن و با خودت در خلوت بیندیش که  به مصداق:

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74149

برای درگذشت عفت موسوی
 
زیتون– جمعی از فعالان ملی-مذهبی و نواندیشان دینی با پیامی در گذشت عفت موسوی را تسلیت گفتند.
عفت موسوی٬ همسر محمد محمدی٬ نماینده مجلس اول و مادر همسر احمد زیدآبادی٬ خود از فعالین سیاسی پیش از انقلاب بود.
او هفته گذشته در اثر ابتلا به بیماری کرونا درگذشت.
به گزارش «زیتون» در این پیام ضمن برشمردن خصائل خانم موسوی٬ امضاکنندگان نامه برای بازماندگان او آرزوی صبر و پایداری کردند.

متن کامل این پیام که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به شرح زیر است:
انا لله و انا الیه راجعون
آقای محمد محمدی
خانم مهدیه محمدی
آقای احمد زیدآبادی
خبر درگذشت خانم عفت موسوی بر غم این روزهای ما بسی افزود. دوستان تان در خارج از کشور؛ از فعالان ملی- مذهبی و نواندیشان دینی، را در این اندوه و مصیبت همراه خود بدانید. در غم این روزهای تان شریکیم. ایکاش  در کنارتان بودیم.
خانم موسوی یکی از زنان شجاع ایران زمین و از انسان های شریفی بود که
برای این که ایران خانه خوبان شود، رنج دوران برده بود؛
برای بوسیدن خاک سر قله‌ها، چه خطرها کرده بود؛
برای بوییدن بوی گل نسترن، چه سفرها کرده بود؛
برای جاودانه ماندن این عشق پاک، خون دل ها خورده بود…
تسلیت ما بر همه فرزندان، نوه‌ها و همه وابستگان فکری و خانوادگی این همسر و مادر عزیز که داستان دلاوری ها و مهرورزی هایش را  باد سحرگهان به فردای ایران خواهد رساند.
برای آن سفر کرده آمرزش و آرامش ابدی و برای همه بازماندگان صبوری و پایداری آرزو می کنیم.
مهرداد احمدزاده ، علی افشاری، محمدجواد اکبرین، مهدی امین زاده، عبدالعلی بازرگان، حسین بحیرایی، محمد برقعی، سروش دباغ، تقی رحمانی، فرزانه روستایی، معصومه شاپوری، احمد صدری، محمود صدری، احمد علوی، رضا علیجانی، فرشید فاریابی، حسن فرشتیان، هادی کحال زاده، علی کلایی، حسین کمالی، پروین کهزادی،‌ محترم گلبابایی، مسعود لدنی، نصرالله لشنی، رضا مسموعی، مهدی ممکن، یاسر میردامادی، مهدی نوربخش، حسن یوسفی اشکوری

همچنین ابوالفضل قدیانی٬ زندانی سیاسی سابق٬ در دو پیام جداگانه به زیتون، در گذشت عفت موسوی را به محمد محمدی و احمد زیدآبادی تسلیت گفته است. او در این پیام‌ها عفت موسوی را فردی معرفی کرد که «اکثر عمر خود را صرف مبارزه با استبداد کردقبل از انقلاب علیه استبداد سلطنتی و بعد از انقلاب هم علیه استبداد دینی» کرده است.

https://www.zeitoons.com/74235

کرونا و بحران تصمیم‌گیری
سنگرِ خالی دولت

زیتون ـ سولماز ایکدر: فقدان دولت به معنی مدرن آن در ایران محدود به روزهای «بحران» نیست٬ اما در این روزهای کرونازده مشهودتر است.
در روزهای بحرانی نیاز به نهادی که تصمیم نهایی را اتخاذ و اجرا کند٬ بیش از هر زمانی احساس می‌شود و ایران روزهاست که درگیر بحران است؛ از بحران‌های طبیعی همچون سیل و زلزله تا بحران‌های حکومت‌ساز همچون افزایش نرخ بنزین و اسقاط هواپیمای اکراینی.
در چنین ایامی‌است که مردم نیاز به نهادی پاسخگو دارند؛ نهادی مورد اعتماد که بتواند در موقع لزوم ابزارهایی که در اختیار دارد را به کار گیرد، شرایط را مدیریت کند، تصمیمات سریع و درست بگیرد و کشور را به ساحل امنی برساند.
ایران اما سال‌هاست که از داشتن چنین نهادی با عنوان دولت یا حتی حکومت محروم است. تصمیماتی گرفته و اجرا می‌شود اما مصدر آن مشخص نیست و  در نهایت وقتی فاجعه به بار آمد کسی مسئولیت آن را بر عهده نمی‌گیرد.

غیبت دولت
فقدان حکومت محدود به عدم کارآیی دولت نمی‌شود٫ اما دولت به عنوان عالی‌ترین نهاد اجرایی و شخص رییس جمهوری به عنوان دومین مقام رسمی کشور تاکنون چیزی جز ناکارآمدی از خود نشان ندادند.

حسن روحانی روز گذشته (چهارشنبه) پس  از یک سکوت طولانی آن هم در این شرایط بحرانی، در مورد «ورود ویروس کرونا» به کشور و «شیوع سریع آن»  حرف زد. رییس جمهوری سه شنبه ۶ اسفند گفته بود که از «شنبه بعد همه چیز به روال عادی برخواهد گشت.» این سخن تبدیل به  سوژه ای برای تلخندهای فضای مجازی شد.
او  روز چهارشنبه ۲۱ اسفند نیز مجددا با مردم سخن گفت٬ اما نه به صورت کنفرانس خبری یا گفت‌وگویی تلویزیونی٬ روحانی در حاشیه جلسه هیئت دولت خطاب به مردم گفت که «نباید گذاشت شایعات روح مقاومت مردم را دچار مشکل کند» و ادامه داد: «یکبار دیگر گفتم، از کرونا خطرناک‌تر، ترس و وحشت و اضطراب است.»
رییس جمهوری در ادامه به شکل دستوری خواستار قطع «زنجیره» شیوع کرونا شد و گفت که باید زنجیره شیوع ویروس کرونا را قطع کنیم و تردد چه درون استان‌ها و بین استان‌ها به حداقل برسد؛ بدون توجه به اینکه حداقل در ظاهر و بر اساس سلسله‌مراتب خود او در مقام رییس دولت مسئول عدم تعطیلی ادارات دولتی و قرنطینه نشدن استان و شهرهای درگیر کرونا است.
این ناکارآمدی محدود به رییس دولت نیست٬ روزهاست که از اسحاق جهانگیری٬ معاون اول رییس جمهوری٬ نیز خبری نیست

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74179

شهاب عموپور
پاریس و والنسیا؛ میزبانان بی‌خطر

گسترش ویروس کووید ۱۹ در فرانسه، مقامات ارشد این کشور را یکشنبه‌شب در کاخ ریاست جمهوری گردهم آورد. نتیجه‌ی این گردهم‌آیی گرچه به‌سود «نیمار» و هم‌تیمی‎هایش نشد، اما آن‌ها همچنان امیدوار مانده و تا ظهر دوشنبه به انتظار نشستند تا رییس پلیس پاریس تصمیم نهایی را بگیرد. تصمیم نهایی اما این است که شاگردان «توماس توچل» چهارشنبه‌شب بدون حضور تماشاگران خودی در پاریس به دیدار آلمانی‌هایی بروند که دو هفته پیش باختی نه‌چندان ناگوار را در حضور حاضران پرشور در «وست‌فالن» دورتموند بر پاریسی‌ها تحمیل کرده‌اند. امید صعود با تماشاگران انبوه خودی، به بیم توقف در ورزشگاهی سرد و بی‌روح مبدل شده است.
در والنسیا، شرق اسپانیا هم شاگردان «آلبرت سلادس» که سالهاست با لقب و نماد «خفاش‌ها» شناخته می‌شوند، از ویروسی که از خفاش به انسان سرایت ‌کرده است، جز ضرر نمی‌بینند. «دانیل پارخو» و دوستانش قرار است بدون حضور هیچ بیینده‌ی شورآفرین به مبارزه با آتالانتایی بروند که با کمک تماشاگران خودی در ایتالیای امنِ دو هفته پیش، شکستی سخت را بر آن‌ها تحمیل کرده است.

امنیت سلامت
در پایان جلسه‌ای که در یکشنبه‌ی تعطیل در حوالی خیابان شانزه‌لیزه‌ی پاریس و درون کاخ ریاست جمهوری برگزار شد، تصمیم جمعیِ امانوئل مکرون، ریاست جمهوری فرانسه، وزیر بهداشت و هم‌بستگی، و برخی مقامات امنیتی این کشور بر آن شد که اگر فرانسه همچنان در مرحله‌ی دوم گسترش ویروس باقی بماند، تمامی برنامه‌هایی که قرار است با حضور بیش از ۱۰۰۰ نفر انجام گیرد، لغو شود. تا پیش از برگزاری این جلسه، از شکل‌گیری تجمعات بالای ۵۰۰۰ نفر در این کشور پرهیز می‌شد و اما بسیاری از رویدادها مشمول این ممانعت نمی‌شد. آمار تازه‌ی وزارت هم‌بستگی و بهداشت اما مسئولان را به تدبیری تازه رساند. اعلام ۱۲۱۲ مورد ابتلا و ۱۹ فوت‌شده‌ی متأثر از این ویروس تا عصر یکشنبه، سبب شد که قانون جدید، به‌طور مشخص برگزاری تمامی رویدادهای ورزشی را نیز در بر گیرد. «اُلیویه وران»،‌وزیر بهداشت تازه منصوب دولت فرانسه می‌گوید: «وزارتخانه‌ها و فرمانداری‌ها لیستی از رویدادهای جمعی پرتعداد و فعالیت‌های عمومی را که برای زندگی مفید و ضروری‌ست، تهیه خواهند کرد» و تصریح کرده که «چنین رویدادهایی مشمول لغو نمی‌شود». از جمله‌ی آن «کنکورهای پر از داوطلب، تظاهرات و نیز شبکه‌ی عمومی حمل‌ونقل شهری» است که همچنان منعی بر ادامه نخواهد یافت، اما مسابقات ورزشی چه در سالن و چه در مکان‌های بی‌سقف، در این لیست جایی ندارد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74183

آیا کرونا ویروسی «عادل» است؟
خیابان‌خواب‌ها، کودکان کار و حاشیه‌نشینان در روزگار کرونا

زیتون ـ شیوانظرآهاری: این روزها در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها مکررا از مردم خواسته می‌شود در خانه بمانند و توصیه‌های بهداشتی را رعایت کنند، و کسانی که به هر دلیلی به توصیه‌ها عمل نمی‌کنند و اوقاتشان را در خیابان یا مراکز خرید می‌گذرانند، سرزنش می‏‌شوند. اما به نظر می‌آید در این میان گروه بزرگی از مردم که نه خانه‌ای برای ماندن دارند و نه امکانی برای رعایت موارد بهداشتی، بطور کل نادیده گرفته می‌شوند.
کارتن‌خواب‏ها یکی از اولین گروه‎هایی هستند که هرچند در این مدت چندباری به آنان پرداخته شده و شهرداری هم اعلام کرده که وضعیت آنان را تحت نظر دارد، اما همچنان جزو گروه‌های با خطر ابتلای بالا قرار دارند. طبق اعلام خبرگزاری‎ها از زمان شیوع کرونا، گرمخانه‌ها با ۵ درصد افزایش مراجعه مواجه بوده و بیش از دوهزار نفر در گرمخانه‌های تهران پذیرش شده‌اند.

مالک حسینی، سرپرست سازمان خدمات اجتماعی شهرداری تهران در نشست خبری مجازی روز سه شنبه گفت: «در حال حاضر به همه مددجویان روزانه یک الی دو ماسک داده می‌شود، گرمخانه‌ها سه بار در روز ضدعفونی می‌شوند و به افراد حاضر در این اماکن در خصوص پیشگیری از ابتلا به این بیماری آموزش‌های فردی و گروهی داده می‌شود.»
همچنین گفته می‌شود پس از ورود این افراد به گرمخانه‏‌ها از آنان تست سلامتی گرفته می‌شود که شامل تب‌سنجی، کنترل اکسیژن خون و بررسی وضعیت جسمانی آنان است. با همه این تمهیدات اما، این افراد که خانه‌ای برای ماندن ندارند، در طول روز ناچار به تردد در سطح شهر هستند، بسیاری از آنان مجبور به کار روزمزدی بوده و احتمالا در این روزها با وخامت اوضاع بازار کار از نظر اقتصادی نیز شرایط بدتری را تجربه می‏‌کنند، افرادی که اگر هم بخواهند نمی‌توانند تمام توصیه‌های بهداشتی را رعایت کنند و در صورت ابتلای حتی یک تن از آنان، در گرمخانه‏‌های با جمعیت بالا و بدون رسیدگی‏‌های کافی پزشکی و بهداشتی، می‏‌توانند تا چندصد نفر را نیز مبتلا کنند. با این توصیف این سوال به وجود می‌آید که آیا اساسا گرم‌خانه‌ها با این تراکم بالا مکان امن‌تری برای آنان است یا نه؟
سرپرست سازمان رفاه، خدمات و مشارکت اجتماعی شهرداری تهران البته گفته است که تاکنون هیچ موردی از ابتلاء به کرونا در گرمخانه‌های شهرداری گزارش نشده است.
افراد بی‌خانمان یا کارتن خواب تنها گروهی نیستند که در معرض خطر ابتلا هستند. اگر در این روزها نام آنها چندباری در اخبار آمده است، در شهرهای مختلف ایران خانواده‏‌هایی هستند که با کمترین امکانات بهداشتی زندگی می‌کنند. خانواده‌هایی که هر روز تمام اعضای خانواده ناچار به کار کردن در کوچه و خیابانند و هیچ توصیه بهداشتی‎ای نمی‌تواند آنان را از ابتلای به بیماری حفظ کند.

فقر، کرونا نمی‏شناسد
 به گزارش «زیتون» یکی از کسانی که در قالب نیروهای داوطلب غیردولتی به این گرمخانه‌ها کمک و خدمات می‌رساند، می‌گوید: «شاید تعریف شما از فقیرترین محله‌های ایران با ما فرق می‌کند. در همین تهران که فکر می‌کنید اینجا پایتخت است. به فاصله سی دقیقه از میدان فاطمی، می‌توانم شما را جایی ببرم که در یک اتاق ۲۴ متری که با حلب و کاهگل درست شده است، حداقل ۱۶ نفر زندگی می‌کنند که هشت تا نه نفر آنها بچه‌اند....

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74229

ایران، اسیر «فیک نیوز»های مسئولین

زیتون– عصر امروز (شنبه) علی ربیعی٬ سخنگوی دولت اعلام کرد که «هرگونه خبری در خصوص قرنطینه تهران» یک «دروغ بزرگ» است.
پیش از او نیز تعدادی از مسئولین شهر و استان تهران یکی پس از دیگری خبر «قرنطینه» تهران را تکذیب کردند.
اما این خبر از کجا آمده بود؟

فرمانده تشکیل قرارگاه بهداشتی و درمانی مقابله با کرونا مسئول شایعه قرنطینه
روز گذشته (جمعه ۲۳ اسفند) محمد باقری٬ رییس ستاد کل نیروهای مسلح٬ که با فرمان آیت‌‌الله خامنه‌ای مامور به تشکیل قرارگاه بهداشتی و درمانی مقابله با کرونا شده بود٬ خبر از آن داد که «روال خلوت کردن فروشگاه‌ها و خیابان‌ها و جاده‌ها با تصمیم ملی که اتخاذ می‌شود در ۲۴ ساعت آینده سازماندهی خواهد شد.»
این خبر بدون توضیح بیشتری از سوی فرمانده «قرارگاه بهداشتی و درمانی مقابله با کرونا» در تمامی رسانه‌های انعکاس یافت و باعث بروز شایعه آغاز قرنطینه شهرهای ایران شد.
پس از آن این خبر با تیتر «آغاز قرنطینه» شهرها در کانال‌های تگرامی و حساب‌های کاربری در شبکه‌های اجتماعی از جمله توییتر منتشر شد و به ترس مردم کرونازده٬ دامن زد.

بر اساس اخباری که امروز از سطح شهرهای بزرگ تهران منتشر شد٬‌ مردم به سمت پمپ بنزین‌ها و فروشگاه‌های بزرگ هجوم بردند.
تکذیب دیرهنگام مدیران شهری و توضیح ناکافی محمد باقری موجب شد مردم از ترس کمبود آذوقه و بنزین در شرایطی که باید از حضور در اجتماعات پرهیز کنند٬ به خیابان‌ها٬ مغازه‌ها و پمپ بنزین‌ها هجوم ببرند.
این اما اولین شایعه‌ای نبود که از سوی مسئولین دولتی منتشر شد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74259