زيتون | Zeitoons@
9.81K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
#قرنطینه | قسمت دوم: مهمانان ناخوانده
ابراهیم نبوی

هنوز در قرنطینه هستم، و هنوز منظورم از قرنطینه همان محل زندگی فی‌فی، فهمیه‌ی سابق همراه با خانواده نسبتا محترمش است. حالا شاید از نظر شما خیلی هم محترم باشند، ولی منی که چند روزی است در قرنطینه با جناب محترم دیوار هم صحبت شده‌ام، نظرم این است که خانواده نسبتا محترمی هستند. مطمئنا شما خواننده فهیم و همیشه در صحنه شرایط سخت من را درک می‌کنید و خیلی هم سخت نمی‌گیرید.

همانطور که نوشتم، صبح اول فروردین، فی‌فی از خواب بیدار شد و در یک شرایط جنایی قرار گرفت. دید پدر پدر بزرگش که به گفته شاهدین عینی ۱۰۳ سالش هست، کت و شلوار پوشیده و کراوات زده روی مبل دم در نشسته، آماده بیرون رفتن است. داشتند باهم حرف می‌زدند که مامان یا خانوم زمردی از خواب بیدار شد و طبیعتا کامیار که همیشه بر بودنش تاکید دارد و پدر هم که فعلا نقش سیاهی لشکر را دارد هم از خواب بیدار شدند. این وسط پدر پدربزرگ یا آقاجون که آلزایمر یا شاید هم زوال عقل دارد و در بین متخصصین علم پزشکی هنوز نام این بیماری مورد بحث است، یادش نبود که خودش کت و شلوار پوشیده یا فهیمه به او کت و شلوار پوشانده، همچنین نمی‌دانست که می‌خواهد برود عید دیدنی یا قصد خرید دارد یا اصولا روی مبل برای چی نشسته است. می‌گفت فی‌فی یا متهم به وی کت و شلوار پوشانده و در این شرایط که خانواده قرار بود به خاطر کرونا جایی نروند به زور می‌خواهد او را بیرون ببرد. به همین دلیل انگشت اتهام مثل همیشه به سمت فی‌فی رفت و جروبحث شروع شد. و اگر من به عنوان راوی دخالت نمی‌کردم و قندان را مخفی نمی کردم ممکن بود فی‌فی با قندان به جان کامی همسرش که از چند وقت پیش در اینستاگرام یک اکانت مخفی دارد بیفتند. در همین حال صدای زنگ آمد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74550
سیاست‌ها و ابزارهای جمهوری اسلامی برای مقابله با کرونا
مرزی که بر روی «پزشکان بدون مرز» بسته شد

زیتون ـ مهسا محمدی
: کرونا خبرگزاری‌ها و فضاهای مجازی را به تسخیر خود درآورده است. سیاست، اقتصاد و فرهنگ را آلوده کرده، کسب‌وکارهای کوچک، مراکز خرید، دانشگاه‌ها و حتی پارلمان‌ها را تعطیل کرده، کارخانه‌ها را به حالت نیمه‌تعطیل درآورده و بازارهای بورس را آشفته و از آن سو بیمارستان‌ها را به زانو درآورده است. به خصوصی‌ترین گفتگو‌ها و روابط فردی راه یافته، عید ایران و چین را با خود برده و احتمالا عید پاک مسیحیان را هم با خود خواهد برد.
در این شرایط اضطرار در اکثر کشورها دولت، تحت فشارِ شرایط فوق‌العاده موجود که به تعبیر صدر اعظم آلمان و رییس‌جمهوری ایتالیا با جنگ‌های جهانی قابل قیاس است، اغلب با حذف پارلمان‌ها در روند تصمیم‌گیری، تصمیماتی حیاتی‌ و لحظه‌آخری می‌گیرد، آن را اجرایی می‌کند و بابت آن مسئولیت می‌پذیرد.

تصمیماتی که شاید حدود دو ماه پیش برای هیچ کدام از دولت‌ها و شهروندانشان قابل تصور و قبول نبود. بارها، رستوران‌ها و در بعضی کشورها حتی پارک‌ها بسته شد، حالا بیرون رفتن از خانه و ملاقات با دوستان در یک مکان عمومی می‌تواند برای یک ایتالیایی تا ۳هزار و برای یک آلمانی تا ۲۵ هزار یورو جریمه در پی داشته باشد. در اسپانیا، بریتانیا و فرانسه هم خروج بی‌دلیل از خانه و در هلند عدم رعایت فاصله از یکدیگر مشمول جریمه می‌شود، در جمهوری چک حتی اگر کسی بدون ماسک در اماکن عمومی دیده شود باید جریمه بپردازد. 
در کنار این سیاست‌های داخلی و قرنطینه‌های کامل و نیم‌بندی که هر کدام از این کشورهای اروپایی دیر یا زود به آن تن دادند، درخواست کمک از سایر کشورها نیز در دستور کار کشورهای آسیب‌دیده‌تر مانند ایتالیا و اسپانیا قرار گرفت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74613
اپیدیمیِ کرونا و چرایی شر؟
عبدالبشیر فکرت‌بخشی

چکیده

انسان در زنده‌گی با مصایب و ناملایمات زیادی روبرو است که علی‌القاعده «شر» نامیده می‌شوند. شرور اصولاً به دو دسته‌ی: ۱) شرور اخلاقی و ۲) شرور طبیعی تقسیم می‌شود. شرور اخلاقی نتیجه‌ی سوء اختیار آدمی است و بنابراین، مسئولیّت آن نیز به خود انسان برمی‌گردد، در حالی که شرور طبیعی خلاف آنست. با این وجود، مرز میان شرّ طبیعی و شرّ اخلاقی همیشه روشن نیست و لذا، اعتقاد به اینکه برخی از شرهای طبیعی در اثر عمل‌کرد آدمیان روی دهد، غرابتِ چندانی ندارد. افزون بر این، شرّ (=طبیعی) به مثابه‌ی یک «رخداد» می‌تواند موضوع تفسیرهای گونه‌گونی قرار گیرد: عده‌یی‌آن را نتیجه‌ی عوامل طبیعیِ صرف بینگارند و شماری نیز، در تبیینِ آن تنها به عوامل ‌دینی اکتفا نمایند؛ در این میان، برخی دیگر همزمان به هر دو علتِ طبیعی و دینی شرور اهمیّت ‌دهند و به هریک جایگاه مشخصی قایل شوند. از آن‌جایی‌که نگرش اخیر از منطق و جامعیّت بیشتری برخوردار است، می‌توان آن را قابل دفاع توصیف کرد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74594
#قرنطینه | قسمت سوم: آنفلوآنزای اسپانیایی
ابراهیم نبوی

امروز تا جایی که من اطلاع دارم سوم فروردین است، این که چه شکلی سوم فروردین شد را خودتان می‌دانید. فعلا موضوع من این است که چرا شخصیت‌های داستان ما هنوز در اول فروردین گرفتار شده‌اند. این‌که آقاجون به‌خاطر آلزایمرش و نه زوال عقل‌اش، فکر کند امروز اول فروردین است منطقی است، ولی فی‌فی و کامی که زمان و مکان را گم نکرده‌اند، ما هم که می‌دانیم سوم فروردین است و مطمئنم که آلزایمر مثل کرونا واگیردار نیست. به هر حال من می‌توانم جوری بنویسم که امروز سوم فروردین باشد. دو روز قبل آقاجون ساعت ۸ صبح با کت و شلوار روی مبل نشسته بود. نمی‌دانست خودش کت و شلوار پوشیده، یا فی‌فی به او کت و شلوار پوشانده، و همچنین نمی‌دانست که خودش می‌خواهد برود خرید یا می‌خواهند همه با هم بروند عید دیدنی، در همین حال معصومه یعنی خاله فی‌فی با شوهر لوس و نسبتا عوضی‌اش اصغر در زدند، آمده بودند عید دیدنی و فی‌فی به آنها اجازه نداد که بدون ضدعفونی شدن وارد خانه شود. به هر حال اصغرآقا کلی وراجی کرد در این مورد که کرونا یک ویروس ساخته شده کمونیست‌هاست برای جنگ میکروبی، بعد هم بخاطر برخورد بدی که فی‌فی با آنها کرده بود، آنها رفتند. واقعیتش من هم باهاشون حال نکردم و بیشتر به خاطر شیرین دخترشان بود که می‌خواستم در در داستان بیاوریم‌شان که دو کلام حرف بزنیم و بپرسم چرا جواب مسیج‌هایم را نمی‌دهد. شیرین هم که حتی نگاهی به من نکرد، این شد که از داستان بیرون انداختم‌شان.
«شیرین جون، یادت باشه من خواستم، تو نخواستی. تازه خودت هم در جریانی که همین بابات که این جوری مرد خانواده شده پارسال و دو سال قبل بخاطر اختلاس در پرونده بابک زنجانی زندان بوده، حالا من نمی‌خواهم در این ایام عید خیلی حرفها را تو داستان بزنم ولی شیرین میسج‌هات رو جواب بده، انقدر منو نپیچون.» کجا بودم؟ دوم فروردین همین دیروز وقتی تلفن زنگ زد، فی‌فی با سرعت به اتاق بالای خانه رفت و گوشی کامیار را برداشت و متوجه شد که کسی به نام بهار ۱۹۹۸ به او زنگ زده است«بهار ۱۹۹۸ کیه؟ می‌گی یا..»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74620
#قرنطینه | قسمت چهارم: ویکتور کارامانلیس و کرونا
ابراهیم نبوی، مانی زنوزی

امروز چهارم فروردین است و ما هنوز در قرنطینه هستیم. برای شما که احتمالا مطالب قبلی را نخواندید توضیح خاصی نمی‌دهم، چون این نهایت بی‌احترامی است که من هر بار بخواهم توضیح بدهم دیروز چی شد و پریروز چی شد، خودتان بروید و بخوانید. فقط همین قدر می‌گویم که اول فروردین آقاجون ساعت ۸ بدون اینکه بداند خودش کت و شلوار پوشیده یا فی‌فی به او کت و شلوار پوشانده روی مبل دم در نشسته بود. این که چرا دم در نشسته بود را خودتان بخوانید، من حوصله ندارم. این وسط هم معصومه، خاله‌ی فی‌فی و اون شوهر لوس و نسبتا عوضی‌اش، اصغر اختلاسی با شماره پرونده‌ی ۴۴۹در زدند، البته اختلاسی جزو فامیل نسبتا محترمشان نیست و بیشتر شغل شریف‌شان است. آمده بودند عید دیدنی و فی‌فی به آنها اجازه نداد که بدون ضدعفونی شدن وارد خانه شود. دختری هم همراهشان آمده بود که به دلیل اینکه سه ماه است من را پیچانده و احتمالا پیچاندن را از همون پدر نسبتا عوضی‌اش به ارث برده، دیگر نمی‌خواهم اسمش را در جایی بیاورم. به هر حال اصغر کلی وراجی کرد در این مورد که کرونا یک ویروس ساخته شده کمونیست‌هاست برای جنگ میکروبی، بعد هم بخاطر برخورد بدی که فی‌فی با آنها کرده بود، آنها رفتند. هم‌زمان با رفتن آنها گوشی تلفن کامیار شوهر فی‌فی زنگ زد، فی‌فی هم به سرعت رفت و تلفن او را برداشت و متوجه شد کسی به نام بهار ۱۹۹۸ به او زنگ زده. لابد لازم است درباره شخصیت‌های این داستان برایتان توضیح بدهم، البته اگر شما هم مثل آقاجون یا همان پدر پدر بزرگ آقای زمردی آلزایمر نداشته باشید که آن را نباید زوال عقل بگویم چون به پدربزرگ برمی‌خورد، فی‌فی دختر خانواده ۲۴ ساله و شوهرش کامیار ۳۰ ساله هستند و فی‌فی دختر طاهره خانم، همسر آقای زمردی است که تا اینجای داستان این آقا اسم نداشته و همین‌جا من اسمش را ویکتور می‌گذارم. بعد از دعوای فی‌فی و کامی که منجر به تهدید و بعد آشتی این دو شد، فی‌فی به طبقه پایین آمد و پست اینستاگرامی پدر بزرگ را در مورد آنفولانزای اسپانیایی گذاشت، آن روز همه چیز به خیر و خوشی تمام شد و امروز صبح که طاهره از خواب بیدار شد متوجه شد که بدون اینکه جای آقاجان تر باشد، او در خانه نیست.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74648
آقای روحانی! با مرگ نمی‌شود شوخی کرد
ابراهیم نبوی

جناب آقای روحانی!
از اینکه در ایام فرخنده نوروز به خوبی استراحت کرده و موفق شدید با گفتارهای دلچسب‌تان روحیه شاد ایجاد کنید و فضای خنده‌داری از کل حکومت به مردم و جهان نشان دهید، کمال امتنان را دارم. البته در ایران چنین روحیه شاد و آرام و خونسردی در قبال فجایع و وقایع دشوار کمتر داشتیم ولی افرادی چون شما کمابیش بوده‌اند، پادشاهانی که اگر همه مملکت را آب می‌برد، آنها را خواب می‌برد. یک نمونه آشنای آن همین شاه سلطان حسین صفوی که فی‌الواقع حاکم قابل توجهی برای بلاد اسلام بود. من واقعا از روحیه شما در این مدت تشکر می‌کنم، ولی اگر محض تفریح و خنده هم بود، دو هفته و یک ماه و دو ماه بس است، شما دقیقا دارید چکار می‌کنید؟ دقیقا کجائید و چکار می‌کنید؟ آیا در جریان همه‌گیر شدن ویروس خطرناک کرونا هستید؟ آیا می‌دانید این ویروس تا حالا تقریبا بیست هزار نفر را در یک ماه در جهان کشته و احتمالا در دو ماه آینده حداقل یک میلیون نفر را خواهد کشت؟ آیا می‌دانید برای مقابله با چنین وضعیتی ما نیاز به تصمیمات قاطع، اکید، منسجم و بدون تسامح و گذشت و اجرای آن تصمیمات داریم؟ آیا می‌دانید این بالا پایین شدن‌های شما و تغییر روز به روز نظر شما موجب کشتار بسیار وحشتناکی پس از پایان تعطیلات خواهد شد و بسیاری از عزیزان‌مان در این فضای بی‌مبالات کشته خواهند شد؟
.....
.....
آقای روحانی!
شما توانایی تغییرات سیاسی و فرهنگی و بین المللی را ندارید، موضوع بهداشت که کابینه شما همیشه در آن بیش از بقیه موارد موفق بوده، حداقل کاری است که می‌توانید برای مردمی بکنید که در قبال شان مسئولیت دارید. وقت مماشات و خنده‌های مصنوعی و شوخی‌های بیمزه نیست، من به عنوان یک طنزنویس می‌گویم که مرگ اصلا موضوع جالبی برای شوخی نیست، لطفا با زندگی مردم بازی نکنید.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74654
خامنه‌ای جز به حفظ قدرت نمی‌اندیشد
ابوالفضل قدیانی

مستبد امروز ایران علی خامنه‌ای این روزها جهد بلیغی در فرافکنی، فریب و انحراف افکار عمومی در موضوع ویروس کرونا به کار می‌برد. در این راستا تئوری توطئه را هم به خدمت گرفته است تا شاید بتواند نقش مخرب خود و ارگان‌های تحت فرمانش در شیوع وسیع ویروس کرونا را لاپوشانی کند و سوء‌مدیریت وعدم کارآمدی خود و نظام استبداد دینی را تحت‌الشعاع سخنان توطئه‌پندار خود قرار دهد، در حالی‌که این ویروس خطرناک دنیا را فرا گرفته و تمام کشورها را اعم از توسعه یافته و در حال توسعه، فقیر و غنی، شرقی و غربی را در عرصه‌های مختلف با بحران‌های عظیم مواجه ساخته است.

متشبث شدن به سخنانی از این قبیل: «جنگ بیولوژیک»، «ژن ملت»، «ژنتیک ایرانی»، ویروس «ایرانی کش» و… حقیقتا” حیرت‌آور است. در کجای دنیا نژاد خالص ایرانی وجود دارد که نژادپرستان آن را ثابت کرده باشند؟ کدام عقل سلیم می‌تواند چنین سخنان بی‌پایه و اساسی را بپذیرد، مگر اذهان بیماری که توهم توطئه آن را تسخیر کرده باشد. البته مردم آن را باور نخواهند کرد گرچه آن را توهین به شعور خود تلقی خواهند کرد.

از آن‌جا که خودکامه‌ى ایران و اعوان و انصارش اهمیتی برای جان مردم قائل نیستند، در این شرایط بحرانی و تحریم‌های ظالمانه و ضدانسانی ترامپ فاشیست، علی‌خامنه‌ای جز به حفظ قدرت و تحکیم موقعیت و حیثیت کاذب خود البته در میان طرفدارانش به چیز دیگری نمی‌اندیشد. اگر جان مردم برایش مهم بود دستور می‌داد قم را قرنطینه کنند. وقتی آقای باقری رئیس ستاد نیروهای مسلح مدعی خلوت‌سازی شهرها شد و پای سخن خود هم نایستاد، لااقل اجازه نمی‌دادند مسافران نوروزی به مسافرت بروند. اجازه نمی‌دادند برای سردار اسدالهی یکی از فرماندهان سپاه چنین تشییع جنازه‌ای برگزار شود؛ بعد هم سپاه مدعی شود که این تشییع خودجوش بوده البته چنین ادعایی به سخره گرفتن شعور ملت است. سئوال این است که چرا مانع برگزاری آن نشدید؟

به همین علت است که وقتی آمریکا پیشنهاد کمک می‌کند، با تفرعن آن را رد می‌کند؛ امری که در چنین وقایعی بین کشورهای جهان صرف‌نظر از اختلافات و ضدیت‌ها معمول است. منت و تعهدی هم به‌دنبال ندارد. بدتر از آن ردکردن کمک‌های پزشکان بدون مرز و اخراج آنان است در حالی‌که‌ از‌ طرف ‌دولت‌ (وزارت بهداشت) دعوت شده بودند. این کمک‌ها حق ملت ایران است. احدالناسی حق رد کردن آن را ندارد. فقط مردم‌اند که حق رد کردن حق خود را دارند. این اقدام علاوه بر پایمال کردن حقوق مردم نشانه حرج و مرج و فشل بودن مدیریت در کشور است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74666
🍃امتناع از همکاری با پزشکان بدون مرز تناسبی با سنت مردم ایران ندارد

زیتون
– جمعی از فعالان مدنی و سیاسی ایران طی بیانیه‌ای از «عدم پذیرش کمک‌های سازمان پزشکان بدون مرز» اظهار تاسف کرده‌اند.

سازمان غیر دولتی پزشکان بدون مرز که به درخواست ایران کادر فنی و تجهیزات لازم برای ایجاد یک بیمارستان صحرائی در اصفهان را با دو پرواز ویژه به ایران رسانده بود، لغو ناگهانی این همکاری را «غیر قابل درک» خواند و اعلام کرد که از آن «شگفت زده» شده است. این سازمان در پی تقاضای ایران برای برخورداری از همکاری‌های بین‌المللی در مبارزه با بحران ویروس کرونا در این کشور ابراز آمادگی کرده و با انجام هماهنگی‌های لازم از سوی سفارت ایران در پاریس عازم این کشور گردید. تصمیم به لغو این همکاری و رد کمک‌های این سازمان روز سه شنبه از سوی وزارت بهداشت ایران اعلام شد. بگفتۀ این وزارت، ایران «نیازى به برپایى تخت بیمارستانى توسط نیروهاى خارجى» ندارد. دو هواپیمای حامل کادر درمانی و تجهیزات پزشکی تنها چند ساعت پیش از آن به تهران رسیده بود.

امضا کنندگان این بیانیه ضمن ابراز تاسف از «برخورد نگران کننده بخشی از حکومت، نسبت به اقدام انسانی آن سازمان، در کمک به مقابله با شیوع بیماری کرونا و گسترش این ویروس در ایران» تاکید کردند که «عملِ بخشی از مقامهای حکومتی کشور ما در امتناع از همکاری مناسب با پزشکان بدون مرز، مطلقاً تناسبی با سنّت صلح‌دوستی و تعاون ملت و مردم ایران ندارد.

متن کامل این بیانیه‌ که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته٬ به این شرح است:

https://www.zeitoons.com/74676

امضاء کنندگان:
هاشم آقاجری، رضا آقاخانی، اسماعیل آزادی، فروزان آصف‌نخعی، حمید آصفی، هادی احتظاظی، محمد ابراهیم‌زاده‌گنجی، سیدعبدالمجید الهامی، سارا امانی‌بابایی، رسول بداقی، قربان بهزادیان‌نژاد، سید علیرضا بهشتی شیرازی، سیدعلیرضا حسینی بهشتی،هاشم باروتی، عباس پوراظهری، سیدمصطفی تاجزاده، رضا تهرانی، مصطفی تنها، علیرضا جباری، فرانک چالاک، ولی حق‌شناس، محمد حیدرزاده، امیر خرم، ابراهیم خوش سیرت، خسرو دلیرثانی، حسین‌علی ذوالفقاری، زهرا ربانی املشی، علیرضا رجایی، جواد رحیم‌پور، بهمن رضاخانی، یونس رستمی، حمیدرضا رسولیان،احسان رضایی،محمد رضایی، سعید رضوی‌فقیه، حسین رفیعی، رضا رییس‌طوسی، رقیه زارع‌پور حیدری، اردشیر زارعی‌قنواتی، احمد زمانی، محسن زمانی، مهدی زمانی، علی ساریخانی، فریدون سحابی، نشاط سحابی،علی سلطانی، نرگس سوری، احسان شریعتی، شایا شهوق علیرضا شمسیان، امیرحسین شیروی، فیروزه صابر، فاطمه صادقی، پرویز صداقت، کیوان صمیمی، طاهره طالقانی، سیامک طاهری، مصطفی طاهری، ناصر طاهری،عباس عبدی، رویین عطوفت، ابوذر علوی، سمیه علوی، لیلا علوی، مینا علوی، محمدعلی عمویی، رضا غفوری، منیژه فتحی، علی فریدیحیایی، عزیز قاسم‌زاده، ابوالفضل قدیانی، نظام‌الدین قهاری، محمدرضا کارخانه‌چین، حسین کشوردوست کلتی، صدیقه کنعانی، بهناز کیانی، سمانه گلاب، فاطمه گوارایی، محمد محمدی‌اردهالی، حسین مجاهد، سعید مدنی، فرامرز معتمد دزفولی، اصغر ممبینی، احمد منتظری، سیدحسین موسوی، حسین نوری‌زاده، فرشاد نوروزیان، صدیقه وسمقی.
شعارهای ۳۰ ساله یک رهبر
«جهش تولید»؛ آرزو یا استراتژی

زیتون ـ محمدرضا سرداری
: نام‌گذاری سالانه رهبر جمهوری اسلامی امسال واکنش برانگیز شد. از هنرمندان سلبریتی تا سیاسیون اصلاح‌طلب هر یک جداگانه به  نامگذاری امسال خامنه‌ای، «جهش تولید»، طعنه زده و آن را زیر سوال بردند. طعنه‌ای که از آن سو با واکنش سخت طرفداران رهبر روبرو شد و حتی به بازداشت موقت امیر نوری، بازیگری که این نامگذاری را به طنز گرفته بود و توبه وی انجامید.

کار حتی تا جایی پیش رفت که محسنی اژه‌ای معاون قوه قضاییه نیز پا به میدان گذاشت و تهدید کرد با کسانی که امسال مانع تحقق شعار خامنه ای شوند برخورد قضایی خواهد شد. نامگذاری سال‌های شمسی از سوی رهبر جمهوری اسلامی ۳۰ سال است که سابقه دارد اما هیچگاه با طعنه و نقد علنی روبرو نشده بود. اما چرا شعار امسال خامنه‌ای واکنش برانگیز شده و حساسیت‌هایی را برانگیخته است. شاید یکی از دلایل واکنش‌های اخیر به نامگذاری امسال رهبر جمهوری اسلامی، این پرسش باشد که این نامگذاری‌ها اساسا چه خاصیتی دارد و چه تغییری در وضعیت کشور بوجود آورده است. اما فرآیند این نامگذاری چیست؟

نامگذاری و فرآیند آن؛ آیا خامنه‌ای خودش نامگذاری می‌کند؟
سنت نامگذاری سال‌ها از سوی خامنه‌ای فرآیند شفافی ندارد. یعنی هیچ شورا یا نهادی که مشخصا این موضوع را بررسی و به رهبر پیشنهاد دهد وجود ندارد. از منظر قانون اساسی چون رهبر سیاست‌های کلی نظام را  در طی مشورت مجمع تشخیص مصلحت نظام تعیین می‌کند؛ نامگذاری سال‌ها را نیز می‌توان جز وظایف یا اختیارات این مجمع برشمرد. اما سابقه‌ای در این زمینه وجود ندارد که نشان دهد این مجمع نامگذاری سال‌ها را به رهبر جمهوری اسلامی پیشنهاد می‌دهد. غلامعلی حداد عادل که مشاور عالی رهبر است در گفت و گویی با سایت رسمی خامنه ای در سال ۹۰ در این زمینه گفته است: « رهبری با اطلاعات و گزارش‌هایی که از سراسر کشور دریافت می‌کنند، مطالعات و تجربه‌ای که دارند، درک و دریافتی که از معارف اسلامی و قرآنی و مفاهیم انسانی دارند و نیز اشرافی که به مسائل کشور دارند، هر سال ملت را به یک موضوع توجه می‌دهند.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74687
توسعه، نظام سلامت و مدیریت بحران کرونا
نصرالله لشنی

شیوع کروناویروس جدید (کووید ۱۹) و نوع مواجهه‌ی حکومت‌ها و دولت‌ها با این ویروس، یک‌بار دیگر اهمیت توسعه و توجه به تحولاتی که مبتنی بر تجارب جهانی نسبت به نظریات و استراتژی‌های توسعه ایجاد شده را نشان داد.
از بعد از جنگ جهانی دوم تاکنون، جهان چهار موج توسعه را تجربه کرده و اکنون برخی کشورهای جهان در موج چهارم توسعه هستند که البته در این یادداشت به خاصه‌های موج چهارم ورود نمی‌کنیم.
در موج اول توسعه، نگاه‌ها عمدتاً سخت‌افزاری، معیارها کمی و توجهات معطوف به زیرساخت‌ها بوده است. مثل این‌که چقدر راه و راه‌آهن ساخته‌شده است، چه تعداد پل و سد تأسیس‌شده و چند کارخانه‌ی سیمان و معدن گچ و … ایجادشده است. در موج دوم توسعه، نگاه به توسعه تلفیق و ترکیبی سخت‌افزاری – نرم‌افزاری شد و توجهی محدود و نیم‌نگاهی معیوب نیز به‌نظام سلامت شد و به سرانه‌ی پزشک و پرستار و نسبت تخت به جمعیت و … اهمیتی نسبی داده شد.
در این موج اما توجه به‌نظام سلامت برای حفظ سلامت جسمی انسان به‌عنوان یکی از ابزار توسعه معطوف بود. انسان در کنار لودر و بلدوزر و گریدر و … به‌عنوان یکی از ابزار توسعه دانسته می‌شد که به‌سان آن‌ها نیاز به تعمیر و نگهداری داشت. همان‌طور که ماشین‌آلات نیاز به تعمیرگاه و تعمیرکار داشتند، انسان نیز نیاز به تعمیرگاه و تعمیرکار داشت تا بتواند با سلامت و قوت جسمی بیشتر در خدمت نظام توسعه باشد. آموزش پزشک و پرستار به‌عنوان تعمیرکار و ساخت بیمارستان به‌عنوان تعمیرگاه انسانی دانسته می‌شد. نگاه به انسان صد درصد ابزاری بود.
در موج سوم توسعه یک تغییر بنیادین در بینش توسعه‌ای ایجاد شد و انسان از ابزار توسعه به محور آن تغییر موقعیت داد و این بینش منتهی به انتشار گزارش توسعه‌ی انسانی سازمان ملل در سال ۱۹۹۰ شد. اومانیسم که متأثر از هجوم گسترده‌ی تفکر و نظام کاپیتالیسم بعد از جنگ جهانی دوم، به پستوهای آکادمیک رفته بود و ذیل برخی مباحث و نحله‌های فلسفی تدریس می‌شد، از آکادمی‌ها بیرون آمد و در بینش متفکرین و نظریه‌پردازان موج سوم توسعه جاری شد. این بینش عمیق فلسفی که بعد از رنسانس محوریت یافته بود اما متأثر از گسترش سرمایه‌داری به حاشیه رفته بود، دوباره محوریت یافت و در استراتژی‌های توسعه متعین شد. درواقع موج سوم توسعه به‌نوعی عینیت بخشیدن به تئوری فلسفی اومانیسم بود. نظریه‌پردازان توسعه به این نتیجه رسیدند که انسان محور توسعه است. سرمایه‌ی انسانی با ارتفاع زیاد بالای سرمایه‌ی مالی قرار گرفت و هدف توسعه، انسان و ارتقای کمی و کیفی زیست او شد. در گزارش توسعه‌ی انسانی سال ۲۰۰۶ سازمان ملل دوباره تأکید شد که «مردم ثروت واقعی یک ملت هستند و هدف توسعه ایجاد محیط زیستی توانمند برای مردم به‌منظور زندگی طولانی، با سلامت و خلاقانه است.» بنابراین تحولات عمیق بینشی و استراتژیک بود که نظام سلامت از اهمیت ویژه برخوردار و به یکی از مؤلفه‌های اصلی توسعه تبدیل شد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74685
#قرنطینه | قسمت ششم: جَن، جِن، جُن
ابراهیم نبوی، مانی زنوزی

امروز ششم فروردین مصادف با اتفاقاتی بی‌خودی در تاریخ است، مثلا در سال ۲۰۰۰ ولادیمیر پوتین در چنین روزی در انتخابات سراسری روسیه پیروز شد. خب این موضوع به شمای خواننده و داستان ما هیچ ربطی ندارد، فقط خواستم بگویم که طرف ۲۰ سال است که روی یک صندلی نشسته و بعد شما از این که چند هفته‌ای در قرنطینه هستید ناراحتید؟ من از شما خواهش می‌کنم صبر و تحمل را نه از خود پوتین، بلکه از آن صندلی که بیست سال است قسمت تحتانی پوتین را تحمل کرده یاد بگیرید، چون از نظر متخصصین شکنجه اگر خود پوتین از کرونا بدتر باشد قسمت تحتانی‌اش به مراتب از کرونا سخت‌تر و دردناک‌تر است. البته منظور ما از پوتین صرفا خود پوتین نیست عزیزانی که رمان هری پاتر را خواندند؛ حتما دابی جن آن رمان را که همراه با کریچر جن دیگر رمان حضور عینی خود را در آن رمان داشتند به یاد دارند و در واقع بسیاری از خوانندگان رمان معتقدند منظور نویسنده هری پاتر از دابی همان ولادیمیر پوتین بوده و طبیعتا اگر به اظهارات رهبر کشور هم در هفته گذشته توجه کنیم، متوجه خواهیم شد که منظور رهبری از جن و انس احتمالا پوتین و رهبر چین بوده.
حالا این حرفها به کنار، ولی همانطور که اطلاع دارید ما هنوز در قرنطینه هستیم و فعلا هم جایی قرار نیست برویم. آقاجون که چند روزی است زوال عقل‌اش عود کرده، اینجا تاکید می‌کنم زوال عقل چون همین امروز فردی به نام وینست داوطلب شده نقش آقاجون را در داستان بازی کند و برای من دیگر مهم نیست که آقاجون از این که به جای آلزایمر بگوییم زوال عقل دارد، ناراحت بشود یا نشود. داشتم می‌نوشتم آقاجون روز اول فروردین دم در نشسته بود و بعد هم دو روز قبل برای خودش بدون رعایت نکات ایمنی رفت خرید و عملا امنیت قرنطینه را که با زحمات فراوان فی‌فی جان که همراه با فیش فیش کردن اسپری‌های ضدعفونی و به دور از هر‌گونه آنفولانزا و بیماری چه برسد به کرونا نگهداری کرده بود، به خطر انداخت. شما خواننده‌ی آگاه اگر جای من بودید چه کاری می‌کردید؟ شما فکر نمی‌کنید یک وقت شیرین جان که بر اساس اتفاقات ماورالطبیعه و توسط نیروهای اهریمنی وارد این داستان شده که این داستان را خراب کند، ممکن است جانش در خطر باشد؟ شما ممکن است فکر کنید اخراج آقاجون رفتاری غیر انسانی‌ست، اما آیا قبول ندارید که شیرین جان که الان وسط هال در حال حرکات یوگا است و کمی به این داستان رنگ و بویی آورده و شمای خواننده را به سر شوق آورده، باید سلامتش ارجح بر آقاجون باشد؟
از این رو من نویسنده به‌خاطر شما و نه خودم مجبورم که فرد دیگری را جای آقاجون در داستان استخدام کنم. به‌خصوص فردی که داوطلب شده، به نام وینسنت( که توی خانه او را اسدالله هم صدا می‌کنند) سابقه حضور در چند رمان بین‌المللی را دارد، که به شرح زیر می‌آوریم. ایشان در رمان بینوایان نقش یک انقلابی را داشته‌اند و عملا سیاه لشکر بوده‌اند. همچنین در مجموعه کتاب‌های هری پاتر نقش برادر پروفسور مک گونگال را ایفا کرده‌اند که متاسفانه به دلیل طولانی بودن کتاب قسمت مربوط به ایشان زیر میز ویراستار حذف شد. اوج حضور وینسنت در کتاب مرشد و مارگاریتا است که ایشان صدا پیشه‌ی نقش گربه در آن داستان بوده‌اند. اینکه بقیه کاراکتر‌های داستان چه کار‌های را در قسمت‌های قبلی کرده‌اند، خودتان می‌توانید بخوانید. من فقط وضعیت الان آن‌ها را برایتان می‌نویسم. طاهره خانوم هم اکنون در حال مطالعه روش‌های مبارزه با بیماری کرونا است. ویکتور پدر خانواده دارد با آقاجون در مورد طرز تهیه‌ی شراب خانگی حرف می‌زند. فی‌فی دارد فکر می‌کند در توییتر چه بنویسد و کامی هم دارد به وینسنت کمک می‌کند که لباس‌هایش را ضدعفونی کند تا برای مصاحبه کاری با من حرف بزند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74711
بیانیه صد نفر از اساتید دانشگاه و فعالان سیاسی و مدنی
آقای خامنه‌ای! شما مسئول اول یک فاجعه ملی هستید

زیتون
: صد نفر از اساتید دانشگاه و فعالان سیاسی و مدنی طی بیانیه‌ای خطاب به رهبر جمهوری اسلامی، او را «مسئول اول تبدیل اپیدمی کووید ۱۹به یک فاجعه ملی» خواندند.

امضاء‌کنندگان  این بیانیه‌ با عنوان «آقای خامنه ای شما مسئول اول تبدیل اپیدمی کووید ۱۹به یک فاجعه ملی هستید!» گفته‌اند «در همه جای جهان سیاست‌مداران گوش به سخنان و رهنمودهای متخصصان داده اند. در ایران اما این کارشناسان هستند که باید گوش به فرامین و رهنمودهای مقامات سیاسی و نظامی بدهند!».

هر چند در این بیانیه حسن روحانی «گوش به فرمان و دنباله‌رو» رهبر نظام خوانده شده و آمده است که «حسن روحانی نیز با همسویی با آقای خامنه‌ای در پنهانکاری و مرتبط کردن بحران کرونا به توطئه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های دشمن، در تشدید این روند سهیم بوده است»، اما دلایل مختلفی برای «مسئول اول» خواندن آقای خامنه ای عنوان گردیده است. از جمله:«سیطره ولی فقیه بر صندوق ذخیره ارزی»،«امکانات فراوان اَبَرموسسات اقتصادی زیر مجموعه رهبر حکومت»،«اعمال استبداد رای و بهانه‌های مضحک در عدم پذیرش برخی کمک های خارجی»،«راندن نهاد معتبر سازمان پزشکان بدون مرز از ایران»،«لجبازی و مانع تراشی در برابر آزادی همه زندانیان سیاسی» و … .

در این بیانیه ضمن ستایش از تلاش‌های کادر درمانی کشور و تقدیر از همیاری های گوناگون مردم، همچنان تاکید شده است که همگان هشدارهای پزشکان و کاهش حداکثری ترددهای خارج از منزل را جدی بگیرند و بنا به سنت نوع دوستی ایرانیان به هموطنان کم درآمدی که از این بحران آسیب بیشتری می بینند یاری برسانند.
متن کامل این بیانیه که برای انتشار در اختیار «زیتون» قرار گرفته، به این شرح است:


https://www.zeitoons.com/74737
پاندمی کرونا و طرح «مسئله شر» در گفت‌وگو با محسن کدیور
خدا «وجودی قانون‌مند» است

زیتون-طاها پارسا:
ویروس کرونا در ایران برای نخستین بار در «شهر مقدس قم» شناسایی شد و از این شهر به سراسر ایران گسترش یافت. جایگاه مقدسی که دهه‌هاست جمهوری اسلامی و بخشی از روحانیت شیعه برای شهر قم ساخته بود، در یک لحظه به سلاحی در دست مخالفان تبدیل شد و در رسانه‌های اجتماعی، بی‌پرواتر از همیشه، اعتقادات مومنان به چالش کشیده و گاه به سخره گرفته شد.

قم قرنطینه نشد و کار از هر سو بالا گرفت. زخم کهنه‌ی نقش روحانیت شیعه و مسئولیت و جایگاه دینی و سیاسی آن‌ها در حکومت هم سر باز کرد و کرونا پرچم‌دار سکولاریزم شیعی شد. کم‌کم پای خدا و مسئله «شر» هم به‌میان آمد و  دیگر این بیماری مرگ‌بار به چالشی برای زیست مومنانه نیز تبدیل شد، آن‌هم در شرایط و لحظاتی که مردم، بیماران و بازماندگان و مصیبت‌دیدگان بیش از همیشه به جایگاه  و کارکرد معنوی دین برای تسکین و پناه و امید نیازمند بودند.

روحانیت و منادیان دین‌داری سنتی برای این وضعیت و این سوالات پاسخ‌هایی کهنه، تکراری و غالبا کلیشه‌ای دارند و این پاسخ‌ها کمتر کسی را جز خود آنان قانع می‌کند، دست‌کم می‌توان گفت دستگاه دین سنتی، هاضمه‌ی جذب سوالات و انتقادات نسل جدید در این روزهای پر درد را ندارد. لذا ما در «زیتون» برای مواجهه با این سوالات به سراغ روشنفکران و نواندیشان دینی می‌رویم؛ نحله‌ای که دهه‌هاست تلاش می‌کند خوانش جدیدی از دین و مسائل دینی به‌دست دهد و به زعم خود برای سوالات جدید پاسخ‌های نو دارد و درصدد آشتی دادن دین و دنیاست.

دومین فرد از نحله‌ی نواندیشی دینی که پرسش‌هایمان را با او در میان گذاشتیم، محسن کدیور است. مصاحبه با آقای کدیور، کتبی انجام شد. سوال‌ها را در دو نوبت برایش فرستادم  تا گفت‌وگو در حد امکان چالشی و زنده باشد. هر بار با حوصله و نظم تمام پاسخ داد. از او نیز درباره‌ی چرایی قرنطنیه نشدن قم، چالش کرونا با مقدسات، تاثیر این اتفاق بر سکولاریزم شیعی و سرانجام مسئله شر پرسیدم. متن کامل این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74709
کمپین در برابر ستاد یا در راستای آن؟
خالد توکلی

در وضعیتی که احزاب و رسانه‌های جمعی مستقل، امکان فعالیت آزادانه را نداشته و با محدودیت‌های متعددی مواجه باشند، جنبش‌های اجتماعی و کنش‌های سیاسی در جامعه به‌گونه‌ای دیگر و در دو حوزه تا حدی متفاوت، سر بر خواهند آورد: در دو دهه گذشته، انتخابات، فرصتی فراهم می‌کرد تا امواجی از پایین جامعه شکل بگیرد و شهروندان از این طریق برای مشارکت سیاسی و اجتماعی تلاش نمایند. ستادهای انتخاباتی و فضای نسبتاً بازی که در ایام انتخابات ایجاد می‌شد، این امکان را در اختیار افراد قرار می‌داد تا مطالبات و خواسته‌های خود را طرح و دنبال نمایند و جنبشی موقتی و محدود به روزهای تبلیغات انتخاباتی به حرکت درآید که بر مطالبات اقشار و گروههای مختلف اجتماعی (زنان، فرودستان، اقوام، جوانان و …) تأکید داشته باشد.
ناکارآمد کردن/ شدن نهادهای انتخابی و گسترش بی‌اعتمادی نسبت به آن‌ها همراه با رد صلاحیت گسترده کاندیداها موجب شده است جنبشی اجتماعی که در این عرصه فعال و برجسته شده بود، توان تأثیرگذاری خود را از دست دهد، دچار یأس و ناامیدی شود و در نتیجه منابع بالقوه شکل و جهت‌دهنده به جنبش اجتماعی، در سال‌های اخیر، به حوزه‌هایی که ارتباط مستقیم کمتری با سیاست رسمی و قدرت دارند، انتقال یابند. انجمن‌های خیریه، نهادهای زیست‌محیطی و کمپین‌های مختلف، اکنون این وظیفه را برعهده دارند که مبنا و جایگاهی جدید برای ظهور و سازمان‌دهی جنبش اجتماعی باشند.
ستادهای انتخاباتی همانند کمپین‌ها موقتی هستند و صرفاً بر اساس پاسخ به نیاز یا رسیدن به هدف خاصی شکل می‌گیرند و فعالیت می‌کنند. اما با همدیگر تفاوت‌های بنیادی نیز دارند. در کمپین‌ها بر خلاف ستادهای انتخاباتی، نه تنها هدف اصلی از فعالیت، دستیابی به قدرت نیست، بلکه تلاش می‌شود دست قدرت از جامعه کوتاه شود، جامعه به شیوه‌ی خاص خود، سیاست‌ورزی کند و برای رفع و کاهش مشکلات برنامه و عمل داشته باشد. در واقع به همان اندازه که فعالیت‌های ستادهای انتخاباتی، معطوف به قدرت و سیاست رسمی است، کمپین‌ها هم در مقام عمل و هم در مقام نظر از نزدیکی به سیاست رسمی پرهیز می‌کنند.

علاوه بر این، هنوز آثار بنر و پوسترهای انتخاباتی بر در و دیوار شهر خودنمایی می‌کند و مدت مدیدی از آن روزها که بسیاری از کاندیداها، هزینه‌های هنگفتی را صرف تبلیغات کردند، نمی‌گذرد. برای بسیاری از ناظران این امر بدیهی است که بیشتر ستادها برای کسب رأی بیشتر، مبالغ و سرمایه‌های میلیاردی در اختیار داشته و آن را به دادن شام و نهار، اجاره مغازه‌های متعدد برای ستاد، چاپ پوستر و بنر، دادن دستمزد به سخنرانان و افرادی که در ستاد فعالیت می‌کنند و … اختصاص می‌دهند. در مقابل، در این روزها، مردم شاهد تلاش و فعالیت کمپین‌های خیریه‌ای هستند که با عناوین و شیوه‌های مختلف، کمک به مردم، مراکز درمانی و ضدعفونی کردن شهر را در رأس برنامه‌های خود قرار داده‌اند تا از گسترش ویروس کرونا و افزایش تعداد بیماران پیشگیری نمایند.
آنچه از مقایسه این دو وضعیت به چشم می‌خورد این است...

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74784
کرونا، ملاصدرا و معضل شر
احسان ابراهیمی

پس از شیوع ویروس کرونا بار دیگر معضل شر بر سر زبان‌ها افتاد و این‌که خدا کجاست تا ما را از شر این ویروس نجات دهد.چندی از دوستان من نیز پرسش‌هایی ازین دست چه از سر کنجکاوی و چه از سر کنایه و مچ‌گیری مطرح کردند. دیدم بد نیست به خوانش ملاصدرا از معضل شر اشاراتی کوتاه و تیتروار شود تا روشن شود وی چه برداشتی از داستان شر و شرور در عالم داشته است.
ملاصدرا در سطوح مختلف به  مسئله شر می‌پردازد و به نوعی تفکیک و خرد کردن موضوع برای رسیدن به حق مطلب باور دارد. من نیز به این سطوح اشاره می کنم و راه حل یا توضیح صدرا.

سطح نخست:
اساساً تقسیم امور عالم ماده به خیر و شر یک نگاه اومانیستی انسان‌محور است. این‌که انسان هر آن‌چه مخالف طبع اوست یا از توجیه‌اش ناتوان، ذیل مقوله و عنوان شر قرار می‌دهد، برآمده و برخاسته از مفروض مرکزیت و محوریت انسان و لذا اومانیستی است. اگر کسی به این مرکزیت باور نداشته باشد یا انسان را همسنگ و همسطح دیگر موجودات عالم ماده بداند و ببیند، شر خواندن اموری که ملائم طبعش نیست، بلاموضوع می شود.به دیگر سخن، از نظر یک حیوان که انسان تمام زمین‌های سبز را از بین می برد تا در آن ساختمان بسازد، انسان نماد شر است. بر همین مصداق و قیاس، انسان نیز حرکت طبیعی آب باران یا حرکت نیروهای طبیعی در دل زمین و فوران آتشفشان‌ها و … را شر می‌داند چون مخل روزمره و سودگرایی و روحیه تسخیرگر اوست. طرفه این‌‌که در دنیای فنآوری‌محور امروزی، اینکه کشورهایی مانند ژاپن از تلفات زلزله‌های قوی بشدت کاسته‌اند و ما انسان‌ها زلزله را در ژاپن نه امر شر بل واکنش طبیعی زمین محصور در آب‌ها می‌دانیم، نشان می‌دهد انسان حتی در شر خواندن امور نیز گزینشی و مقطعی رفتار می‌کند. اگر واکسن کرونا به زودی کشف شود و آمار مرگ و میر آن متوقف گردد، چند سال آینده کسی به کرونا نگاه شرورانه نخواهد داشت، کما اینکه امروزه کسی به آنفلونزا نمی‌گوید: شر. مرادم این است که شرور خواندن امور نوعی واکنش اومانیستی به امور ناشناخته یا کمتر شناخته‌شده است و نه یک تقسیم‌بندی انتولوژیک و متافیزیکی.

سطح دوم:
به نظر من، کاری که ملاصدرا در کلیت بحث انجام می‌دهد بسیار شبیه کاری‌ست که هگل در فراروی و انحلال دوگانه «عین/ذهن» انجام می‌دهد. جمله معروف هگل که می‌گوید: «موجود همان معقول است، و معقول همان موجود» تلاش او برای پل زدن بین دو مفهوم عین و ذهن به نفع انحلال این شکاف تاریخی و بلاموضوع کردنش بود. ملاصدرا نیز چنین دارد: موجود همان خیر است، خیر همان موجود. از نظر ملاصدرا، وجود، خیر است و چون چیزی بیرون از وجود نیست، خیریت در همه سطوح وجود مندرج است. تفاوت در میزان و شدت و ضعف وجود است و هرچه وجود ضعیف‌تر، خیریت کمتر. مبتنی بر حرکت جوهری، هرچه وجود به سطوح بالاتری از وجود برسد، خیریت بیشتری نصیب می‌برد و لذا از کمال بیشتری بهره برده است. شر نهایتاً همین عدم تزاید میزان وجود و ضعف وجود است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74808
در گلوگام هزاران بغض خفته
#خط‌_سوم
#طرح_زیتون
خواست بیمه همگانی؛ مبارزه‌‏ای برای روزگار پساکرونا

زیتون ـ شیوا نظرآهاری
: درحالی که ویروس کرونا این روزها زندگی اکثریت مردم جهان را تحت تاثیر قرار داده است و در کشورهای بسیاری، مردم در حال تجربه عجیب‎ترین روزهای زندگیشان هستند، نیاز مردم به دریافت خدمات پزشکی رایگان و در دسترس، بیش از همیشه احساس می‌شود. در چنین شرایطی وجود یک نظام سلامت ناعادلانه که معمولا اقشار محروم جامعه تحت پوشش آن نیستند و به دلیل هزینه‎های بالای درمان و نداشتن بیمه، امکان رسیدگی سریع به وضعیت سلامتی‏شان را ندارند و در نتیجه درمانشان با تأخیر انجام می‌شود، خود عاملی است برای اینکه کنترل این ویروس و تلاش برای عدم شیوع آن با بن‌بست مواجه شود.

در حال حاضر در بسیاری از کشورهای درگیر با ویروس کرونا اعم از ایران، ایتالیا، اسپانیا و قبل‌تر چین شمار بالای مبتلایان به این ویروس و نیاز آنان به دریافت خدمات درمانی فوری، لزوم دسترسی همگان به خدمات درمانی رایگان را بیش از گذشته نشان داد. در ایران سخنگوی وزارت بهداشت گفته است که کلیه هزینه‌های درمان بیماران مبتلا به کرونا با دولت است و هیچ هزینه شخصی از افراد دریافت نمی‌شود،  حسن روحانی هم اعلام کرد که نود درصد هزینه‏های این بیماران برعهده دولت است، هرچند برخی از گزارش‎ها و روایت‏ها در شبکه‌های اجتماعی نشان می‎دهد که در برخی از بیمارستان‏های خصوصی، هزینه‌هایی از افراد اخذ شده اما به نظر می‌رسد درصد بالایی از مبتلایان به کرونا در ایران خدمات درمانی رایگان دریافت کرده‏اند.

هزینه‏ بالای خدمات درمانی به خصوص در سال‏های اخیر و پس از تحریم‏های سخت علیه ایران یکی از بزرگترین مشکلات اقشار کمتر برخوردار جامعه بوده است. معاون کل وزارت بهداشت خرداد پارسال از کاهش مراجعه مردم به مراکز درمانی به دلیل گرانی خبر داده و گفته بود«حدود ۳۰ درصد بار مراجعات به داروخانه‌ها بدون داشتن نسخه و بدون مراجعه مجدد به پزشک است تا از این طریق بتوانند هزینه‌های خود را کاهش داده و پول ویزیت را پرداخت نکنند؛ اینها نشانه‌های نگران‌کننده‌ای است. در سال ۱۳۹۷ هم نشانه‌های اولیه کاهش بار مراجعه مردم دیده شد». طبق اصل ۴۳ قانون اساسی تامین نیازهای اساسی برای همه مردم که بهداشت و درمان را نیز شامل می‏شود به عهده دولت است، اما در سال‏های گذشته علاوه بر تحریم، خصوصی‎سازی خدمات بهداشتی و درمانی، دسترسی درصد زیادی از مردم به این خدمات را ناممکن کرده است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74755
اقتصاد ناقص و قرنطینه کامل؟
علی جلالی نجف آبادی

در تب‌و‌تاب بیماری کووید ۱۹ و نگرانی‌هایی که تمامی حوزه‌های اجتماعی بشر را در برگرفته، وضعیت اقتصادی به عنوان مهمترین گزینه مطرح در آینده جوامع و همچنین عبور از بحران موجود مورد توجه قرار گرفته و بدون در نظر گرفتن آن می‌توان مدعی شد که هیچ اتفاق جدی و مثبتی برای نجات جوامع در برابر تهدید تازه قرن، رخ نخواهد داد.
بحث اقتصاد چه در شروع بحران، چه در دوران گذار از آن و چه در آینده بدون ویروس نکته ای بسیار مهم است که بقاء و موجودیت هر نظام اجتماعی و دولت و کشوری را در بر می گیرد.
همه قدرت‌هاب اقتصادی جهان با بروز چنین بیماری و همه‌گیری سریع و گسترده آن با مشکلات بسیاری در حوزه های مختلف تجارت و تولید و خدمات خود مواجه شده و با توجه به ذخایر و پشتوانه و زیرساخت های لازم اقتصادی برای مدیریت بحران و گذار از وضع موجود، هر کدام به شکلی از خسارات و ویرانی های حاصل از این اپیدمی خبر می دهند.
اگر بخواهیم اقتصاد را در وضعیت کنونی مورد بررسی قرار دهیم باید سه دوره زمانی را در نظر بگیریم: ابتدا اقتصاد پیش از بروز بیماری، دوم اقتصاد در زمان عبور از بحران و سوم هم اقتصاد برجای مانده پس از بروز خسارات گسترده ای که به شکل مستقیم و غیر مستقیم حوزه اقتصاد را در بر می گیرد. اگرچه نمی‌توان درباره اقتصاد پس از بحران، حرف دقیقی زد اما می‌توان دوران پیش از اپیدمی و دوران مدیریت و گذار از این بحران را ارزیابی کرد و در این میان از وضعیت ایران و پشتوانه اقتصادی آن و میزان توانش در عبور از بحران سراغ گرفت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74847
دعواهای کرونایی حسن روحانی

زیتون ـ یلدا امیری
: چهار دهه رقابت و دشمنی جناح‌های مختلف سیاسی در ایران با وجود ناامیدی فراگیر بدنه هوادارشان همچنان ادامه دارد. در شرایطی که به نظر می‌رسد مردم دیگر به دوگانه قدیمی اصولگرا ـ اصلاح‌طلب باور ندارند، شاید در تلاش برای فاصله‌گذاری جناح‌های سیاسی تعارفات را کنار گذاشته‌اند و بی‌پرده‌تر یکدیگر را آماج حملات قرار می‌دهند.
انتقادات محمد باقر قالیباف، شهردار سابق تهران و نماینده مجلس یازدهم از عملکرد دولت روحانی در بحران کرونا و پاسخ حسن روحانی، رئیس دولت ایران به او این روزها خبرساز شده است.

حمله به دولت کرونازده
قالیباف، روز ۸ فروردین با انتشار پیامی در صفحه توییتر خود از تاخیر دولت در اعمال محدودیت‌ها برای کنترل روند صعودی ویروس کرونا انتقاد کرد و نوشت: «متاسفم که بخاطر آنکه به توصیه قبلی دلسوزان توجه نشد، مجبورم این موضوع را علنی بگویم: با خوشبینی و تعلل به هیچ عنوان کرونا کنترل نمی شود. با آنکه زمان از دست رفته، برای جلوگیری از تهدید بیشتر سلامت مردم، فقط یک راه داریم: قرنطینه شدید و اعمال محدودیت‌های سراسری و موقت.»
البته به غیر از قالیباف اصولگرایان دیگری نیز هستند که به نحوه مدیریت دولت در قبال بحران کرونا انتقاد کرده اند. مصطفی میرسلیم، رئیس شورای مرکزی حزب مؤتلفه و نماینده مجلس یازدهم در نامه‌ای رسانه‌ای خطاب به رئیس جمهور از نحوه مدیریت ستاد مقابله با کرونا توسط روحانی انتقاد کرد. در بخشی از این نامه آمده بود: «با توجه به گرفتاری‌های متعددی که غیر از جنبه‌های بهداشتی و درمانی، آثار بیماری فراگیر کرونا، در زمینه های اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی و امنیتی و تقنینی و قضایی برای مردم ایجاد کرده است، چرا قرارگاه‌های موردی هر زمینه را تشکیل نمی‌دهید تا با استفاده از همۀ امکانات کشور به مصاف این بلیه بروید؟ چرا با توجه به اهمیت موضوع، رسیدگی به آن را به چند جلسه اضطراری دولت و چند تماس تلفنی نمایشی با استانداران محدود می‌کنید؟»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74837
تحریم‎پسندان، لیبرال‎-لنینیست‌های ایرانی
علی تقی‌پور
 
ما با پدیده جدیدی از اپوزیسیون تحریم‌پسند روبرو هستیم که به دلیل تضادهای درونی‌‎اش، با واژگان و مفاهیم مرسوم گذشته به راحتی قابل توصیف و تبیین نیست؛ لذا باید کمی جسارت به‌خرج داد و این پدیده جدید را با کمی تسامح با ترکیب دو واژه متضاد لیبرالیسم و لنینیسم تبیین کرد تا قادر شویم تضاد درونی بین هدف و ابزار نیل به آن را، در این گروه به درستی نشان دهیم. این گروه‌های تحریم‌پسند را می‌توان لیبرال-لنینیست های ایرانی نامید که در هدف غایی خود، به دنبال استقرار یک لیبرال دمکراسی واقعی در ایران هستند، ولی در روش تحقق این هدف و منش سیاسی، همچون یک لنینیست تمام عیار رفتار می‌کنند .

الگوی این گروه در مواجه با تحریم و جنگ، مشابهت بسیاری با شیوه و رفتار لنین در مواجه با جنگ جهانی اول دارد. لنین جنگ جهانی را گرچه نزاع کشورهای امپریالیستی برای تامین منافع طبقات بورژوای خود می‌دانست و ضرر اصلی آن‎را متوجه طبقات فقیر و کارگر می‎دید، ولی جنگ را به چشم فرصتی استثنایی می‌نگریست که گروه‌های پیشرو و انقلابی می‌توانند با بهره‌‎مندی از ضعف طبقه حاکم و تحریک خشم انباشته‌شده طبقات محروم و کارگر، نظم موجود را به نفع یک جنبش انقلابی برهم زنند و قدرت را در اختیار بگیرند.

لنین هرگونه شعار صلح‌طلبانه در عرصه بین‎المللی و دعوت به کاهش تنش‌های داخلی با تکیه بر اندیشه‌های میهن‎پرستانه را نوعی خیانت به آرمان طبقات کارگر و محروم جامعه و بازی در زمین بورژوازی می‌دانست؛ چرا که این فرصت تاریخی برای کسب قدرت و رهایی از سلطه طبقه حاکم را از آنها می‌گیرد و نتیجه‌ای جز احیای دوباره طبقه حاکم و تداوم سرکوب و استثمار طبقات ضعیف تر را به دنبال نخواهد داشت.
لیبرال‌‎-لنینیست‌های ایرانی نیز تحریم و حتی جنگ محدود را با علم به آسیب‌های جبران‌ناپذیر آن برای مردم می‌پذیرند و قابل توجیه می‌دانند، در خوانش تاریخی آن‌ها از دلایل شکست چندین جنبش اصلاح‌گرایانه داخلی، بیش از هر چیز بر قدرت دستگاه سرکوب تاکید می‌شود و از این‌رو تنها راه رهایی و امکان مجدد برای نقش‌آفرینی سیاسی مردم را در گروی کند کردن تیزی شمشیر لویاتان حاکم می‌دانند و به تجربه برای آنها ثابت شده است که این امر تنها به مدد فشار قدرت‌های خارجی ممکن است و لا غیر. آنها خشونت جنگ و تحریم را «شری موقت» می‌دانند که می‌تواند امکان نابودی ابزار خشونت و «شر مطلق» طبقه حاکم را فراهم آورد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/74849