نگاهی به انتشار ویدئوی «پذیرش خطا و تصحیح» آیت‌الله‌خامنه‌ای
دروغ‌های بزرگ و راست‌های بی‌اثر

زیتون- سولماز ایکدر: آیت‌الله خامنه‌ای برای اولین بار در طول مدتی که صاحب عنوان «رهبر جمهوری اسلامی» است٬ پنجشنبه گذشته (۲۱ فرودین ماه) یک «اشتباه» را پذیرفت و آن را تصحیح کرد.
او در یک سخنرانی از پیش ضبط شده به مناسبت نیمه شعبان تعداد قربانیان ویروس کرونا را بیش از یک میلیون نفر عنوان کرده و گفته بود: «در قضیه کرونا بیش از یک میلیون نفر در جهان درگذشتند». عددی که آن روز کمی کمتر از ده برابر کشته‌شدگان این بیماری بود.
این ادعا واکنش‌های فراوانی را برانگیخت٬ رهبر جمهوری اسلامی عددی را به اشنباه عنوان کرده بود آن هم نه در یک سخنرانی زنده.
ساعتی بعد اما ویدئویی جدید از او منتشر شد که در آن اشتباهش را «پذیرفته» و آن را تصحیح می‌کند.
اما چرا چنین اشتباهی باید در یک ویدئوی از پیش ضبط شده صورت می‌گرفت و با همان اشتباه منتشر می‌شد؟ آن هم با توجه به این واقعیت که این تنها اشتباه آیت‌الله خامنه‌ای یا ادعای غیر واقعی او نبوده است.
رهبر جمهوری اسلامی در ماه‌های گذشته ادعاهای عجیب دیگری نیز همچون نقش «اجنه» در گسترش بیماری کرونا در ایران یا ساخت این ویروس در آمریکا  و جنگ بیولوژیک را مطرح کرده بود.
آیت‌الله خامنه‌ای در سخنرانی دیگر آمار کشته‌شدگان دو جنگ جهانی را حدود ۱۰ میلیون اعلام کرده بود در حالی است که تنها در جنگ‌ جهانی دوم بیش از ۷۰ میلیون نفر جان خود را از دست دادند. اما هیچ کدام از این خطاها یا ادعاهای عجیب بازنگری نشدند یا مورد تصحیح قرار نگرفتند و حتی نهادهای پرشمار و عریض و طویل زیر نظر او سعی در توجیه و تبیین آن داشتند.

شاهکار تیم رسانه‌ای: ترمیم اعتماد از دست رفته
این اشتباه اگر تعمدی نبود٬ باید حداقل توسط یکی از تیم‌هایی که متن این سخنرانی را نوشتند٬ تیم فیلم بردار٬ مسئولین رسانه‌ای یا ناظرین پخش تلویزیون کشف می‌شد و از انتشار آن جلوگیری می‌شد اما این اتفاق رخ نداد.
بر روی میزی که کنار رهبر جمهوری اسلامی در طی سخنرانی ویژه نیمه شعبان قرار دارد٬ ساعتی آنالوگ نیز قرار دارد که عدد یازده را نشان می‌دهد. همین ساعت در فیلم مربوط به پذیرش اشتباه و تصحیح آن ساعت یک ربع به دوازده را نشان می‌دهد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75167

به یاد عمو منوچهر کودکان کار
شاد بودن هنر است، شاد کردن هنری والاتر

زیتون: جامعه‌ای که کودکانی در آن به جای کودکی کردن مجبور باشند بار کسب درآمد خانواده را به دوش بکشند؛ دردش فقط فقر آن کودکان و خانواده‌هایشان نیست؛ دردش این نیز هست که آن کودکان از آن اتکای امنیتی و عاطفی که هر کودکی به آن نیاز دارد و اصلا خود، تعریفی برای «خانواده» است، برخوردار نیستند. در کشوری که مسئولین آن نه تنها در فراهم آوردن سطح قابل قبولی از رفاه برای تمام اقشار و طبقات، که در ایجاد نهادهایی به منظور تامین اتکای امنیتی و عاطفی لازم برای چنین کودکانی نیز ناکارآمدی نشان داده‌اند، باید قدردان افراد و نهادهای مستقلی بود که تلاش‌های داوطلبانه‌ی خود را -دست کم به مدت چند ساعت در روز- بر ایجاد محیطی امن و عاطفی برای این کودکان متمرکز کرده‌اند.

منوچهر تاکی از اعضای جمعیت دفاع از کودکان کار که هفته‌ی گذشته درگذشت، یکی از افرادی بود که نقش پدری مخفی را برای این کودکان ایفا می‌کرد. اما چگونه؟ بهتر است حکایت عمو منوچهر را از زبان دوستان او که در گرامی‌داشت فعالیت‌هایش، متن زیر را در اختیار زیتون قرار داده‌اند، بشنویم:


https://www.zeitoons.com/75187

بگذار این روزهای حرام بگذرد!
#خط_سوم

در صدمین روز مرگ قاسم سلیمانی
آیا سیاست منطقه‌ای جمهوری اسلامی همراه سلیمانی به محاق رفت؟

زیتون ـ یلدا امیری: به مناسبت صدمین روز کشته شدن قاسم سلیمانی، شامگاه ۲۵ فروردین، نیروهای شبهه نظامی حشد‌الشعبی عراق که وابسته به ایران هستند مراسمی در بین الحرمین برگزار کردند. در این مراسم به دلیل شیوع کرونا، صندلی‌هایی خالی تعبیه شده بود و بر روی این صندلی‌ها تصاویری از قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس و دیگر کشته‌شدگان قرار داده شده بود.

به گزارش خبرگزاری تسنیم نزدیک به سپاه پاسداران در ایران، «محمد البخیتی» عضو دفتر سیاسی جنبش انصارالله یمن در گفتگو با المیادین با اشاره به گذشت ۱۰۰ روز از مرگ «قاسم سلیمانی» و «ابومهدی المهندس» گفته که با «جنایت ترور شهید سردار قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس هیچ دستاورد استراتژیکی نصیب آمریکا نشد» و به گفته او «قاطع‌ترین پاسخ به این جنایت وحدت محور مقاومت از ایران و عراق تا سوریه و لبنان و فلسطین و یمن بود.» وحدتی که به نقل از تسنیم دیگر دوستان جمهوری اسلامی در منطقه مانند «سعد السعدی» عضو دفتر سیاسی «عصائب اهل الحق» و «ماهر الطاهر» عضو دفتر سیاسی جبهه خلق برای آزادی فلسطین هم بر آن تاکید دارند.
اما درباره اینکه در نبود قاسم سلیمانی که بنابر ادعای خود ایران و متحدان منطقه‌ای‌اش یکی از نقاط اتصال و استحکام این «اتحاد» بود ضربه‌ای به آن وارد نشده، تردید‌های جدی وجود دارد.

آیا غیبت سلیمانی احساس نمی‌شود؟
نام قاسم سلیمانی با نیروهای شبهه نظامی در کشورهای منطقه و عمق استراتژیک ایران گره خورده است. حالا اما با مرگ سلیمانی و  افزایش فشار تحریم‌های همه جانبه آمریکا، دو اهرم اصلی اعمال نفوذ ایران در منطقه، یعنی منابع مالی و منبع انسانی آن، از دسترس خارج شده و آینده جمهوری اسلامی در منطقه اگر نگوییم تیره و تار، لااقل مبهم است.
جمهوری اسلامی در طی سالیان برای توجیه حضور نظامی خود در دیگر کشورها به تئوری عمق استراتژیک آویخت. با استفاده از این تئوری سرزمین‌های عراق، سوریه، لبنان، غزه و حتی یمن عمق استراتژیک ایران محسوب می‌شود و محلی برای رویارویی با استکبار جهانی است. در حالی که معنای عمق استراتژیک تنها خطوط مقدم جنگ و حضور نیروهای نظامی یا شبهه نظامی در یک کشور نیست بلکه عمق استراتژیک به مجموعه ای از وجوه نرم و سخت افزاری یک کشور و یا سازمان برای دفاع و نفوذ در مقابل عوامل خارجی است و شاخص‌های تاریخی و فرهنگی از مصادیق و فاکتورهای عمق استراتژیک است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75198

«مستعان ۱۱۰»؛ اسباب‌بازی هشتصد میلیون تومانی سپاه

زیتون– «مستعان ۱۱۰» دستگاهی که برای کشف ویروس کرونا در شعاع صد متری و تنها در پنج ثانیه صبح امروز (دوشنبه)‌  توسط سپاه پاسدارن ساخته شد٬ امروز در حضور حسین سلامی٬ فرمانده کل سپاه پاسداران، غلامرضا سلیمانی٬ رییس سازمان بسیج مستضعفین، احمد عبداللهی معاون سلامت ،آموزش پزشکی و پدافند زیستی سپاه و جلالی فرمانده دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج) در ستاد فرماندهی کل سپاه رو نمایی شد.
سلامی٬ فرمانده کل سپاه٬ در تشریح ویژگی‌های این دستگاه، گفت: «دستگاه نیاز به گرفتن خون ندارد و قابلیت تشخیص سطوح و انسان های الوده را دارد و آزمایش آن در بیمارستان‌های مختلف صورت گرفته و تا ۸۰ درصد عملکرد آن مثبت بوده است.»

فرمانده کل سپاه در ادامه مدعی شد که «این دستگاه یک پدیده علمی و فناوری نوظهور و منحصر به فردی است که پس از شیوع ویروس کرونا در کشور توسط بخشی از بسیجیان دانشمند و با اخلاص توسعه پیدا کرده است» و افزود که این سامانه با استفاده از ایجاد «میدان مغناطیسی و استفاده از ویروس دوقطبی درون دستگاه»، هر نقطه‌ای از محیط که تا شعاع ۱۰۰ متر آلوده باشد، آنتن این دستگاه در مقابل آن نقطه قرار میگیرد و در عرض ۵ ثانیه می تواند نقطه آلوده را کشف کند.
او همچنین مدعی شد که «این دستگاه با تغییرات جزئی قابلیت ارتقا در فازهای بعدی را دارد که پس از اخذ مجوزهای لازم در تعامل با وزارت بهداشت، این مهم نیز در آینده نزدیک محقق خواهد شد.»
فرمانده کل سپاه اشاره‌ای به قیمت این این دستگاه «کشف ویروس» نکرد اما در اخبار صدا و سیما ضمن اعلام خبر ساخت «مستعان ۱۱۰» گفته شد که قیمت هزینه ساخت آن هشتصد میلیون تومان بوده است.
اولین واکنش رسمی به «تولید دستگاه ویروس‌یاب» سپاه اعتراض وزارت بهداشت بود.
سخنگوی وزارت بهداشت ایران اعلام کرد، دستگاه ویروس‌یاب سپاه پاسداران که گفته شده از شعاع صد متر و در پنج ثانیه آلودگی به ویروس کرونا را نشان می‌دهد از سوی سازمان غذا و دارو تائیدیه دریافت نکرده است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75243

ارز۴۲۰۰ تومانی؛ از یک سنت تا ۵ میلیارد دلار
گزارشی از یک فساد «کنترل‌شده»

زیتون ـ مهسا محمدی: دولت می‌گوید یک دلار که سهل است، یک سنت هم از بودجه ۹۷ گم نشده‌است. گزارش تفریغ بودجه در مجلس اما خبر از گم‌شده‌های بزرگ و تخلفات پرشمار می‌دهد. قوه قضاییه هم پا پیش گذاشته و وعده بگیر و ببند و بررسی و شفافیت می‌دهد. رییس کل بانک مرکزی هم در این میان در جبهه دولت شمشیر میزند و تلاش کرده توضیح بدهد که پول‌ها کجاست.

صبح روز سه‌شنبه ۲۶ فروردین، بخش‌هایی از گزارش تفریغ بودجه‌ی (نتیجه اجرای بودجه و گزارش حاصل از نظارت قوه مقننه به عملکرد قوه مجریه ) سال ۹۷ در صحن مجلس قرائت شد. 

موج خبری حاصل از این گزارش حتی اخبار کرونا، که بیش از یک ماه است صدر اخبار ایران و جهان را از آن خود کرده، را برای مدتی پس زد و زبان اعتراض دوست و دشمن را بر دولت گشوده است. رئیس قوه قضاییه هم وقت را هدر نداده و می‌گوید که بلافاصله به دادستانی تهران دستور داده است موضوع به صورت ویژه در یک شعبه اختصاصی مورد بررسی قرار بگیرد.
اما ۲۴ ساعتی از زمان ارائه گزارش زمان لازم بود تا سخن‌گوی دولت بتواند توضیحاتی را در برابر موج انتقادات آماده  و ارائه کند.

ارز ۴۲۰۰ تومانی و گمشده ۴.۸ میلیارد دلاری
 توضیح اصلی را دولت درباره محل‌های تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی و رفع تعهدهای آن بدهکار است. چنانچه از این گزارش برمی‌آید ۴/۸ میلیارد دلار ارز گم شده است. به این ترتیب که:
متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75249

کرونا و پناهجویان؛ فرصت شغلی یا تهدید جانی

https://www.zeitoons.com/75218

زیتون ـ مینا مصطفوی: بنابر آمار رسمی سازمان ملل، نزدیک به ۷۰ میلیون نفر آواره در سراسر دنیا وجود دارد که نزدیک به ۳۰ میلیون نفر از این رقم را پناهجویان تشکیل می‌دهند. بحران پناهجویان بی‌شک یکی از بزرگترین بحران‌های دولت‌ها در سال‌های اخیر بوده است. اکنون با توجه به شیوع کرونا، زندگی پناهجویان در سایه کرونا چگونه خواهد بود؟

با شیوع ویروس کرونا و مبتلا شدن نزدیک به ۲ میلیون نفر و جان‌باختن ۱۲۰ هزار نفر در سراسر جهان، کشورها با بحران اقتصادی و بیکاری ناشی از قرنطینه‌های طولانی مدت مواجه شده‌اند. بنابر گزارش سازمان جهانی کار ممکن است ۱۹۵ میلیون نفر در سراسر دنیا در این بحران شغل خود را از دست بدهند. بنابراین بیم آن می‌رود پناهجویان به‌خاطر فشار اقتصادی مجبور به انجام مشاغلی شوند که این قشر را در معرض هرچه بیشتر ابتلا به کرونا قرار دهد. بنابر گزارش رویترز، دولت اسپانیا، به هزاران پناهجوی غیرقانونی و بیکار که تا پیش از بحران کرونا اجازه کار و زندگی در این کشور را نداشتند اجازه خواهد داد در مزارع و به عنوان کارگران میوه‌چینی کار کنند. خبرگزاری الجزیره در گزارشی که در ۱۸ فروردین ۹۹ منتشر کرده است نوشت: «نزدیک به ۲۰۰ هزار پناهجوی غیرقانونی در کشور مالزی زندگی می‌کنند که از داشتن حق کار و بیمه درمانی محروم هستند. پناهجویان حتی اگر مبتلا به کرونا باشند از ترس دستگیری و دیپورت به بیمارستان‌ها مراجعه نمی‌کنند، علاوه بر این، کارفرمایان حقوق ماه مارس کارگران غیرقانونی را نزد خود نگه می‌دارند تا آن‌ها را وادار به ادامه کار در این شرایط کنند.
هم‌چنین روزنامه گاردین، در تاریخ ۴ فروردین ۹۸ در گزارشی نوشت در پی شیوع ویروس کرونا و بسته شدن مراکز خیریه در انگلستان، میلیون‌ها پناهجوی غیرقانونی در این کشور در معرض خطر گرسنگی و بی‌پولی قرار دارند.

زندگی پناهجویان ایرانی ساکن ترکیه در سایه کرونا
بنابر آخرین آمار رسمی سازمان ملل که در اکتبر ۲۰۱۹ منتشر شده است مجموعا ۴ میلیون پناهجو در کشور ترکیه زندگی میکنند که ۳۹ هزار نفر از این رقم را پناهجویان ایرانی تشکیل می‌دهد. در اواسط سال ۲۰۱۸ دفتر سازمان ملل طی بیانیه ای رسمی اعلام داشت که این کمیساریا از تاریخ ۱۰ سپتامبر تمامی امور مربوط به پناهجویان و پناهندگان را متوقف کرده و دیگر از پناهجویان ثبت نام به عمل نخواهد آورد. این سازمان هم‌چنین اعلام کرد تمامی امور مربوط به پناهجویان و پناهندگان را به اداره مهاجرت ترکیه واگذار کرده است. این در حالی‌ست که بیمه درمانی پناهجویان نیز از دسامبر ۲۰۱۹ غیرفعال شده است.


متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75218

فروپاشی اقتصاد یا حفظ جان مردم؟
نصرالله لشنی

اقتصاد ایران پیش از شیوع کروناویروس جدید (کووید۱۹) به‌واسطه‌ی مجموعه عوامل داخلی و خارجی در آستانه‌ی فروپاشی قرار گرفته بود. عواملی مثل رانت‌خواری، فساد، عدم شفافیت، غیرعلمی بودن تصمیمات و رفتارهای اقتصادی، بی‌دروپیکری بوروکراسی و عدم قوه‌ی عاقله‌ی حکمرانی، سوءمدیریت، نداشتن بینش و دغدغه‌ی توسعه، اصالت دادن به ماجراجویی‌های منطقه‌ای و جنگ‌های نیابتی، بی‌توجهی به امروز و آینده‌ی مردم، تحریم‌های اقتصادی و … اقتصاد را در سراشیبی سقوط و ویرانی قرار داده بود. بحران کرونا اما در مقام یک کاتالیزور به این فروپاشی سرعت بخشیده و زمان آن را جلوتر انداخته است.

رشد اقتصادی در ایران منفی است و تورم رشد روزافزون دارد، هزینه‌ی استهلاک نسبت به تولید سرمایه و سرمایه‌گذاری پیشی گرفته و بیکاری فزاینده است، سرمایه و امنیت سرمایه‌گذاری وجود ندارد و بخش خصوصی واقعی در حال نابودی مطلق است و … تمام این‌ها واقعیاتی‌اند که اقتصاد ایران را در سراشیبی سقوط قرار داده‌اند و شیوع کروناویروس به آن شتاب بخشیده است.

بحران کرونا، در تمام دنیا بیشترین ضربه و آسیب را به بخش خدمات اقتصادی وارد کرده است و تداوم آن به گستره و عمق این ضربات و آسیب‌ها می‌افزاید. در اقتصاد ایران اما به دلیل اهمیت بخش خدمات در شرایط امروزین، آسیب‌های بحران کرونا عمیق‌تر و وسیع‌تر است. نزدیک به ۵۰ درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) اقتصاد ایران و ۵۰ درصد از ایجاد اشتغال بر دوش بخش خدمات است. این بخش کمترین کاهش رشد را نسبت به بخش‌های صنعت و معدن داشته است؛ یعنی بخش خدمات، بخش اصلی در کنترل کاهش رشد اقتصاد ایران و جلوگیری از بیشتر شدن رشد منفی بوده است. بخش عمده‌ای از مالیات‌های پیش‌بینی شده در بودجه‌ی ۹۹ بر عهده‌ی این بخش گذارده شده و این بخش بیشترین میزان تقاضای کالاهای تولیدی بخش صنعت و کشاورزی را دارد. حال بیشترین آسیب را این بخش می‌بیند که تقریباً سهم بیش از نیمی از اقتصاد ایران را بر عهده دارد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75293

فساد ساختاری و اصلاحاتِ غیرساختاری
سعید رضوی فقیه، جواد سلیمانی

درآمد: نوشتار حاضر و بخش دوم آن، که به فضل حق سپس‌تر منتشر خواهد شد، چند ماه پیش از انتخابات اخیر به نگارش در آمد، اما بنا به دلایلی انتشار عمومی آن را تا پایان برگزاری انتخابات به مصلحت ندانستیم، چرا کهفضای دوقطبی «یا مشارکت فعال و یا تحریم» می‌توانست به بدفهمی محتوای نوشتار منجر گردد. از سوی دیگرنمی‌خواستیم تردید در ناکارآمدی انتخابات و نهادهای انتخابی در مبارزه با فساد تاثیری ولو اندک حتی به اندازۀ یک رای بر نتیجۀ انتخابات داشته باشد، چه بر آرای اصلاح‌طلبان چه بر نرخ مشارکت؛ بویژه در شرایط دشوار منطقه ای و بین المللی که در حال حاضر با آن روبروییم و امنیت، منافع و آرامش کشور و مردم ما دستخوش تهدیدات و زیاده خواهی های فرامرزی و فشارهای ظالمانۀ خارجی است.
اگرچه ما، انتخابات و نهادهای انتخابی را بخشی از فساد ساختاری موجود تلقی کرده و اصلاحات حداقلی و صرفا انتخابات-محور را که تنها معطوف به جابجایی افراد در نهادها و ساختارهاست، در مبارزه با فساد ساختاری ناکارآمد می‌انگاریم؛ اما اولاً امکان اصلاح را از طریق اقدامات بنیادین و شجاعانۀ نهادها از جمله نهادهای انتخابی کاملا منتفی ارزیابی نمیکنیم، ثانیاً همواره بر این تاکید داشته‌ایم که کنشگران سیاسی اصلاح‌طلب از هر فرصت سیاسی و از جمله فرصت انتخابات می‌توانند و باید برای تقویت و گسترش یک جنبش اجتماعی جهت طرح مطالبات اصلاحی بهره ببرند،

بخش نخست: بنیادهای نظری
آنچه نوشتار حاضر به عنوان بخش نخست بدان خواهد پرداخت، یک بحث جامع الاطراف نظری در باب فساد و اقسام، اسباب و پیامدهای آن یا مطالعۀ فراگیر و آماری در باب فساد در کشورهای مختلف نیست بلکه صرفاً بیان مختصر پایه‌های نظری لازم برای این ادعاست که در شرایط فساد ساختاری، تغییرات سطحی و راهبردهای صرفا انتخابات-محور برای اصلاح بنیادین و ساختاری، کفایت و کارآمدی لازم را ندارد. در بخش آتی به طور انضمامی و مشخص به وضعیت فساد ساختاری و ناکارآمدی اصلاحات نمادین، سطحی، غیرساختاری و انتخابات-محور در ایران امروز خواهیم پرداخت. هر چند این سخن چنانکه بالاتر نیز اشاره شد به معنای جبری بودن فساد و بی توجهی به انتخابات به مثابه یک فرصت نیست.
اینک پس از گزارش جنجالی رئیس دیوان محاسبات در صحن علنی مجلس شورای اسلامی در باب تفریغ بودجه سال ۱۳۹۷ و روشن شدن ابعاد فساد دامن گستر و ساختاری در ایران شاید انتشار این دو یادداشت بی مناسبت نباشد. گزارش یاد شده بلافاصله با واکنش از سوی مقامات بلند پایه از جمله روسای دو قوۀ مجریه و قضائیه، رئیس کل بانک مرکزی و نیز ناظران و تحلیلگران مواجه شد. از اصل گزارش و واکنشها بدان میتوان استنباط کرد که وضعیت وخیمتر از آنست که به نظر میرسید.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75296

وقتی عقل تعطیل می‌شود
از تصویر خمینی در ماه تا مستعان ۱۱۰

https://www.zeitoons.com/75290

رونمایی از «دستگاه ویروس یاب مستعان۱۱۰» از سوی «سردار سلامی» فرمانده سپاه‌ پاسداران، و پوشش خبری آن از سوی رسانه ملی، بازتاب‌‌های فراوان و البته بیشتر طنزی را در شبکه‌های اجتماعی به دنبال داشت.
در کنار این واکنش‌های طنز که گاه به تمسخر هم پهلو می‌زد، عده‌ای بطور جدی دچار حیرت و شگفتی از این‌ همه شیرین‌عقلی فرمانده سپاه و صداوسیما شدند.
بخش عمده‌ای از آن‌ها که از این بازی کودکانه دچار حیرت شدند، آن‌هایی هستند که طی ۲۰ سال گذشته از شنیدن خبر اکتشافات و موفقیت‌های علمی ایران، خصوصا در حوزه نظامی دچار غرور دینی و ملی شده و با افتخار آن موفقیت‌ها را تبلیغ می‌کرده‌اند.
خیلی از این‌ها در دسته ارزشی‌ها و اصول‌گرایان افراطی طبقه‌بندی می‌شوند که «عقل» را تعطیل کرده و بیشترین اعتبار را برای «نقل» و روایت قائلند.
در تاریخ پر فراز و نشیب کلام شیعه البته؛ این تقابل عقل و نقل، مربوط به روایت‌هایی است که از زبان معصومین نقل می‌شود و غالب متکلمین شیعه معتقدند کلام معصوم بالاتر از عقل است.
و البته باز هم در تشخیص این‌که کدام کلام، کلام معصوم است و کدام نیست، این دسته، عقل خودشان را مرجع می‌دانند و به تشخیص‌های عقلی دیگران و حتی اجماع عقلی که به درکی متمایز از تشخیص خودشان منجر شده باشد، وقعی نمی‌نهند.
اما در دوره و خصوصا ۲۰ سال اخیر، عده‌ای شیفته نقل‌ و روایت و داستان‌هایی پیدا شده‌اند که تمام روایت‌ها از یا در مورد «علی خامنه‌ای» را دقیق و ناب می‌دانند. اگر حتی آن روایت و نقل‌ها نه تنها با عقل، بلکه با نص کلام ائمه شیعه و از آن بالاتر کلام خدا متناقض باشد.
تعجب این‌ها از برنامه کودک مستعان ۱۱۰ البته قابل توجه است، چه این‌که هم فرمانده سپاه منصوب همین رهبری است و هم رئیس سازمان صداوسیما. این حیرت از این حیث قابل توجه است که بالاخره عده‌ای در میان اینان اندک توجهی به عقل نشان داده و برای نخستین‌باز از یک رسوایی ملی و رسانه‌ای متحیر شدند.
اما تعجب آن‌جاست که سواد اعظم فعالین فضای مجازی غیر اصول‌گرا؛ اعم از برانداز و رفرمیست، این مورد را چنان برجسته‌ کرده‌ و در بوق رسوایی آن دمیده‌اند که انگار این اتفاق برای بار نخست می‌افتد.

۱. فروردین‌ماه سال ۹۰ فیلمی از «محمد سعیدی» امام جمعه قم منتشر شد که در آن وی برخلاف نص صریح کتب آسمانی، کلام شیعه  و برخلاف عقل اعلام می‌کرد که علی خامنه‌ای هنگام خروج از رحم مادر هوشمندانه «یاعلی» گفته و قابله‌ای که در به دنیاآوردن او کمک می‌‌کرده، در جواب گفته است: «علی یارت».
تمامی پاسبانان حریم دین و دینداری در مورد این بدعت رسوا و مضحک سکوت اختیار کردند. بعدا مشخص شد هاشمی رفسنجانی در این مورد به رهبری اعتراض کرده و رهبری در پاسخ گفت است مورد را از خواهرش استعلام، و خواهرش آن‌را تایید کرده است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75290

روایت‌هایی از «فاصله اجتماعی» و «اختلاف طبقاتی» در زندان
محکوم به «کرونا»

زیتون ـ شیوانظرآهاری: این روزها یکی از پرتکرارترین توصیه‌های بهداشتی، رعایت فاصله اجتماعی با دیگر افراد در محیط‎های عمومی است و اغلب دولت‎ها نیز برای عمل به این توصیه ناچار شده‌اند ممنوعیت‏ها و محدودیت‌هایی را برای تجمعات انسانی قائل شوند. علاوه بر بسته شدن کافه‌ها، سینماها، استخرها و باشگاه‌های ورزشی که امکان تجمع انسانی در آنها وجود دارد، حتی در خیابان و یا در فروشگاه‏های مواد غذایی هم این محدودیت‌ها اعمال می‎شود. با این‌حال همچنان مکان‏هایی مانند زندان وجود دارند که تراکم انسانی در آن‌ها بالاست و وقتی صحبت از شیوع ویروس به میان می‌آید، بیشترین نگرانی را در میان مدافعان حقوق بشر به‌وجود می‌آورد.

زندان‎ها و وضعیت زندانیان در هماهنگی آشکار با ویروس کرونا قرار دارند. زندگی در زندان با واژه فاصله اجتماعی بیگانه است. در این روزها که ما از نظر جسمی ملزم به رعایت فاصله با یکدیگر هستیم اما در عین‏حال با داشتن امکاناتی مانند اینترنت و تلفن‏های هوشمند و صدها اپلیکیشن ارتباطی قادریم تا پیوندهای اجتماعی‎مان را حفظ کنیم. انا زندانیان نه تنها پیوند اجتماعی‏شان با جامعه قطع است بلکه با احاطه شدن در چهاردیوار زندان، جسم‌شان نیز امکانی برای رعایت فاصله اجتماعی ندارد. جمعیتی انبوه در محیطی محدود که بیماری یک نفر می‌تواند دیگران را دومینو‌وار تحت تاثیر قرار دهد.
....
«ع» از زندانیان سیاسی که در اسفندماه به مرخصی اعزام شده وضعیت زندان را در روزهای ابتدایی اعلام شیوع کرونا در ایران اینطور شرح می‏دهد:«زمانی که من بیرون آمدم ابتدای اعلام رسمی شیوع کرونا بود. هنوز این اپیدمی خیلی گسترده نشده بود. تا روز هفت اسفند حتی ملاقات‌ها هم لغو نشده بود. ما نامه نوشتیم که قرنطینه زندان را در دوران کرونا حداقل چهارده روز کنند، نه مثل الان که دو روزه هست و زندانیان جدید بعد از دو روز قرنطینه در بندها پخش می‌شوند. البته زندان اوین الان ورودی جدید زیادی ندارد، چون بیشتر زندانی‌ها را منتقل کرده‌اند به زندان تهران بزرگ. با این حال همچنان ورودی‌های جدید دو روز قرنطینه دارند و درحالی‏که می‌توانند ناقل بیماری باشند در بندها پخش می‎شوند.»

«م» از زندانیان سیاسی زن که تازگی به مرخصی آمده هم می‏گوید«اعلام کرده بودند که زندان‌ها ورودی جدید نخواهند داشت، اما چند وقت پیش دو نفر را از زندان قرچک به بند سیاسی آوردند و می‌خواستند مستقیم بفرستند توی بند که با اعتراض زندانیان، اول ۱۴ روز قرنطینه شدند و بعد وارد بند شدند.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75314

مشکلاتِ «شاد»
از اپلیکیشن رانتی تا دانش‌آموز بی‌تبلت
 
زیتون ـ احسان نادرپور: «تا آخر سال ۹۸ تمامی مدارس ایران هوشمند می‌شوند.» این وعده‌ای بود که تیرماه سال گذشته آذری جهرمی، وزیر ارتباطات داده و در صفحه توییتر خود نوشته بود: «امروز با وزارت آموزش و پرورش یک تفاهم‌نامه زیبا و عملیاتی (نه از آن نوع کاغذبازی‌ها و لفاظی‌ها) امضا کردیم تا «تمامی» مدارس کشور را تا پایان سال هوشمند کنیم. دوست دارم دیگه هیچ دانش‌آموزی به خاطر مسائل مالی یا محرومیت محل زندگی‌اش، از پیشرفت جا نماند. پیش به سوی آینده‌روشن».
در آن زمان البته خبری از کرونا و خانه‌مانی اجباری دانش‌آموزان نبود. اما زیرساخت‌های وعده داده شده وزیر که به پایان سال ۹۸ نرسید با از راه رسیدن کرونا برای ادامه جریان آموزش در ایران حیاتی شد. 
حالا در وضعیتی که زیرساخت‌های وعده شده که مستلزم دسترسی تمام مدارس و در نتیجه مناطق کشور به اینترنت است محقق نشد، کرونا فوریتی جدیدی هم به شرایط بد قبلی افزود. دانش‌آموزان باید از خانه درس بخوانند و این فقط با برنامه‌ریزی دولت برای آموزش آنلاین و دسترسی دانش‌آموزان به اینترنت و سخت‌افزار و نرم‌افزارهای لازم ممکن خواهد شد.
هفته گذشته وزارت آموزش و پرورش با ارسال پیامک سراسری از همه دانش‌آموزان، معلمان و مدیران مدارس خواسته تا اپلیکیشن اندرویدی شاد را برای آموزش آنلاین نصب کنند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75342

جهتِ اطلاع یک رئیس‌جمهور ازخودراضی
علي اعظم محمدبيگي

تقریبآ در همین ایّام در سه سال پیش؛ یعنی سال ١٣٩۶ بود که در بحبوحه وعده وعیدهای نجومی کاندیداهای ریاست جمهوری، فریب وعده های مدرن حسن روحانی را خوردم. این وعده ها برای من ساده دل چنان فریبنده بود که حتی برای کمک به ایشان در غلبه بر وعده های دیگر کاندیداهای ریاست جمهوری، مقاله ای نوشتم( امکان سنجی وعده دو کاندیدا برای ایجاد اشتغال، ٢٢اردیبهشت ١٣٩۶، وبسایت زیتون). البته، پیش از بیان اصل مطلب، باید بگویم سادگی دل من از این ناشی می شد که گمان می کردم وعده دادن حسن روحانی، چیزی مانند وعده دادن امثال خودم باشد که شب، خواب راحت ندارند؛ به دلیل نگرانی از ناتوانی احتمالی در انجام وعده های داده شده به دیگران.
بگذریم و برسیم به اصل مطلب. در آن ایّام تبلیغات کاندیداهای ریاست جمهوری در ١٣٩۶، چنان به پایبندی حسن روحانی به وعده هایش باورپیداکرده بودم و البته، چنان نگران از احتمال به قدرت رسیدن یکی دو کاندیدای دیگر که با وجود خارج از ایران بودن، به یکی از بستگان تلفن زدم و خواهش کردم که با شناسنامه اش به جای من، به حسن روحانی رآی بدهد- زیرا او قصد نداشت در این انتخابات شرکت کند. اکنون، این مطلب را به این دو دلیل می نویسم: اول، به رئیس جمهور بگویم بسیاربسیار پشیمان هستم از اینکه به او رآی داده ام. دوم و البته، مهمتر از دلیل اول، در دوسه هفته اخیر، رئیس جمهور به بهانه تشریح عملکرد دولت در مقابله با عواقب شیوع کرونا در ایران، این عملکرد را با دیگر کشورها؛ به ویژه در اروپای غربی و آمریکا پیروزمندانه مقایسه می کند. در این مقایسه ها همانطور که از هر سیاستمدار و مقام ریز و درشت ایرانی دیده می شود رئیس جمهوری به عملکرد خودشان نمره عالی می دهد و طرف مقابل، نصیبی ندارد جز نمره مردودی در مقایسه با عملکرد ایران.
چون رئیس جمهور از این مقایسه ها حسابی حظ می برد و با چاشنی لبخند خاص خودشان، آن را بیان می کند به عنوان دومین دلیل نوشتن این مطلب، خواستم امکان یک مقایسه دیگر را به ایشان تذکر دهم و از رئیس جمهور درخواست کنم هنگام مقایسه بعدی، این مقایسه را نیز برای بینندگان و شنوندگان گزارش های عملکرد دولت بازگو کند

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75376

شق‏القمری که «ما» را دو شقه کرده است
صالح طباطبایی

مقدمه
از دیرباز، آیات نخستین سورۀ قمر دربارۀ شکافتن ماه در میان مفسران و متکلمان اسلامی محل بحث بوده است. جمعی بر این رأی رفتند که این آیات از معجزۀ بزرگی که در زمان پیامبر اسلام به وقوع پیوست سخن می‏‌گوید، و برخی نیز این رأی را نپذیرفتند و گفتند که این آیات از معجزه‏ای در عصر پیامبر نمی‏‌گوید، بلکه دربارۀ حوادث قیامت و شکافته‏ شدن آسمان است. این اختلاف با آن‏که در عصر تابعین جلوۀ آشکاری داشت، رفته‏ رفته و با گذشت ایام رنگ باخت و بیش‏تر مفسران اسلامی به رأی نخست گراییدند، چندان‏که کم‏تر مفسری را می‏‌توان یافت که از آن رأی رویگردان شده باشد. رأی غالب چنان چیرگی بی‌‏هماوردی یافت که بسیاری از سرایندگان مسلمان در وصف «شق ‏القمر» شعر سرودند و ادیبان در بیان معجزات پیامبر خاتم مکرر بدان استناد کردند. چنین بود تا آن‏که در روزگار معاصر و زمانۀ پیشرفت‏‌های کیهان‏شناسی بار دیگر این پرسش پیش کشیده شد که آیا به‏ راستی، به گفتۀ قرآن، ماه زمانی شکاف برداشته و از میان دوپاره شده است. مگر می‏شود که چنین شده باشد و هیچ اخترشناس یا اخترگویی که پیوسته چشم بر آسمان می‏‌دوخته چنین پدیده‏ای را گزارش نکرده باشد؟ و اگر حتی یک تن در جهان آن را دیده باشد، مگر ممکن است که از فرط شگفتی فریاد بر نیاورده و آن را به گوش دیگر همشهریانش نرسانده باشد، و از آن پس زبان به زبان نگشته باشد و سرانجام در کتابی یا سندی تاریخی ثبت نشده باشد؟ کار اختلاف چندان بالا گرفت که جمعی دست به دامان مؤسسۀ علوم ماه ناسا شدند و این مؤسسه سرانجام در ۲۰۱۰ به‏صراحت اعلام کرد که «شواهد علمی کنونی هیچ نشان نمی‏دهند که زمانی ماه دو یا چندپاره شده و سپس در زمانی در گذشته به هم برآمده باشد»[۱] از آن پس، مسلمانانی که هم می‌‏خواستند حرمت رأی مفسران بزرگ اسلامی را نگه دارند و هم به رویاروی علم نوین برنخیزند، دو راه پیش روی خود دیدند: جمعی رضا دادند که ماه دوپاره نشده، بلکه به اعجاز (یا بگوییم به چشم‏بندی) الهی (یا حتی به واسطۀ نوعی ماه‏ گرفتگی) به نظر مردم عصر پیامبر چنین آمده که ماه دوپاره شده است، و جمعی گفتند که هنوز علم نوین به آن جایگاهی نرسیده است که اثر دوپاره‏ شدن ماه را بر آن بیابد و باید منتظر ماند تا روزی حجتی بر درستی این مدعا بیاورد. اما یک راه دیگر آن است که دست از این همه قیل و قال بشوییم و یک‏بار دیگر به آیات نخستین سورۀ قمر نظر کنیم، ولی این‏بار بی‌‏پیش‏داوری و فارغ از رأی این و آن. در نوشتاری که در پی می‏آید کوشیده‏ایم چنین کنیم.


متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75354

نگاهی به گذشته و آینده بازوی اقتصادی صندوق تأمين اجتماعی
آیا «بمبِ شستا» در بورس خنثی شد؟

زیتون ـ جلیل فقیهی: در حالی که اکثر بازارهای مالی دنیا تحت تاثیر ویروس کرونا قرار گرفته و پیش‌بینی می‌شود سال سختی پیش‌روی تمام اقتصادهای دنیا باشد، با این حال بازار بورس ایران مسیر متفاوتی را طی می‌کند. بورس تهران که سال پر حرارتی را پشت سرگذاشته بود و حتی تعطیلی‌های سراسری هم نتوانسته بود جلوی رشد خیره‌کننده‌اش را بگیرد، هفته گذشته شاهد رکوردشکنی‌های جدیدتری نیز بود.

بر این اساس، با عرضه اولیه ۱۰ درصد از سهام بزرگترین هولدینگ اقتصادی کشور بازدهی بورس اوراق بهادار تهران تنها با گذشت یک ماه از ابتدای سال جاری به ۲۶ درصد رسید. در این عرضه اولیه، ۸ میلیارد «سهم» شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی (شستا) در سقف قیمتی هر سهم ۸۶۰ تومان به سهامداران واگذار شد. بیش از ۸۰ درصد از مجموع این سهم‌ها به سهامداران خرد واگذار شد و مابقی به صندوق‌های سرمایه‌گذاری اختصاص یافت. بنابراین، شستا توانست در مجموع حدود ۷ هزار میلیارد تومان از بورس تامین مالی انجام دهد. یکی دیگر از نکات قابل‌توجه، مشارکت خیره‌کننده بیش از دو میلیون نفر در این عرضه اولیه بود.
....
بورسی شدن شستا؛ موافقان و مخالفان
به نوشته روزنامه دولتی ایران، با واگذاری ۱۰ درصد از سهام در بورس «شفافیت به بزرگترین هولدینگ اقتصادی کشور راه یافت. تا پیش از این بسیاری از کارشناسان، شستا را حیاط خلوت دولت‌ها می‌دانستند، اما با اقدام دولت این بخش از اقتصاد ایران زیر نورافکن‌های پرنور بازار سرمایه قرار گرفت». البته بعید است همه موافقان به اندازه روزنامه دولت خوش‌بین و ذوق‌زده باشند، با این حال، شفافیت می‌تواند یکی از محتمل‌ترین دستاوردهای عرضه سهام در بازار بورس باشد.

مضاف بر این، واقعیت این است که شستا مالکیت عمومی دارد و در نتیجه ممکن است انگیزه زیادی برای ایفای نقش مثبت خود به‌عنوان محرک اقتصادی نداشته باشند. به بیان دیگر، چندن دور از تصور نیست که در چنین مجموعه‌ای، گوش‌به‌فرمانی مدیران بر توانمندی آنها و سود‌دهی شرکت ترجیح داده شود. خصوصی‌سازی و مطالبه عمومی سهام‌داران می‌تواند به افزایش کارآمدی و پاسخگوتر شدن مدیران به صاحبان سهام بیانجامد.
از طرف دیگر،‌ منتقدان بر این نکته تاکید می‌کنند که این خصوصی‌سازی در عمل به اهداف مورد نظر نمی‌انجامد. در واقع ایراد اصلی این است که عرضه سهام شستا (به عنوان شرکت مادر و سرِ هرم مجموعه) در عمل تنها یک لایه به شرکت‌های بورسی این هرم اضافه می کند در حالی که اختیار انتخاب مدیران را به سهام‌داران نمی‌دهد.
داستان به این قرار است: شستا به عنوان شرکت مادر، صاحب شرکت‌ها و هولدینگ‌های بی‌شماری است که همه آنها زیرمجموعه شستا هستند. با واگذاری ۱۰ درصد از شرکت مادر (شستا)، در عمل صاحبان سهام نمی‌توانند نقشی در انتخاب مدیریت مجموعه شستا داشته باشند. چرا که هنوز ۹۰ درصد سهم شستا در دست سازمان تامین اجتماعی است و واگذاری ۱۰ درصد از سهام شرکت خللی در قدرت اعمال مدیریت شستا وارد نمی‌کند. اما اگر به جای واگذاری حدود ۷ هزار میلیارد تومان -که ۱۰ درصد از کل شستا بود- یک یا چند تا از شرکت‌های زیرمجموعه شستا به ارزش همان ۷ هزار میلیارد تومان به فروش می‌رسید،‌ در آن صورت صاحبان سهام می‌توانستند در انتخاب مدیریت شرکت‌ها نیز سهیم باشند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75358

دفن جوجه‌های یک روزه؛ حیوان‌آزاری یا «امری طبیعی»

زیتون ـ یلدا امیری: وسط پارک ایستاده بود و فریاد می زد؛ بچه‌ها، بچه‌ها. در چشم بر هم زدنی ۲۰-۳۰ گربه دورش جمع شدند، در سطلش را برداشت و شروع کرد برای گربه‌ها غذا ریختن؛ دل و جگر مرغ. جلو رفتم و خسته نباشیدی گفتم، زن مسنی بود که خستگی از صورتش می‌بارید انگار بار مراقبت از آن همه گربه خسته‌اش کرده بود. می گفت قبلا توی این پارک ۷۰ گربه بوده شهرداری آمد و سم ریخت حالا همین ۳۰ تا مانده‌اند جنازه هاشون هنوز گوشه و کنار پارک هست. سطل دل و جگر که خالی شد خداحافظی کرد، راه رفتنش هم خسته بود.

سرنوشت گربه‌های این پارک شباهت زیادی به سگ‌هایی دارد که در حومه شهرها هرازگاهی خبر قتل عام آنها توسط نهادهای مختلف منتشر می‌شود.
قصه رفتار با حیوانات وحشی، دام و پرندگانی که به مصرف خوراکی می‌رسند، حیوانات شهری و خانگی در ایران قصه‌ای پر از خشونت و غصه است. از رفتار نهادهای مسئول گرفته تا حیوان آزارانی که راهی برای مجازات آنها وجود ندارد.

دفن کردن جوجه‌های زنده
این روزها فیلم‌هایی از زنده به گور کردن تعداد زیادی جوجه منتشر شده است. گفته شده که همگی این جوجه‌ها خروس هستند و تنها یک روز عمر دارند و به جوجه یک‌روزه معروف‌اند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75392

بلاتکلیفی فعالان طب‌ اسلامی
بازداشت به‌خاطر ادرار شتر

زیتون– مهدی سبیلی٬ حکیم طب اسلامی که مدعی شده بود راه درمان بیماری کرونا «نوشیدن ادرار شتر» است٬ امروز (چهارشنبه) بازداشت شد.
مهدی سبیلی،‌ مدیر انجمن موسوم به «علمی آموزشی طب‌الصادق»، روز یکشنبه اول اردیبهشت ماه با انتشار ویدیویی در یک اصطبل نگهداری شتر اقدام به نوشیدن ادرار این حیوان در مقابل دوربین کرده و از مردم خواسته بود برای درمان و مقاومت برابر کرونا آن را به صورت «گرم و تازه» بنوشند.
مهدی سبیلی اولین مروج طب اسلامی نیست که به دلیل ترویج ایده‌های این نوع از «طب» بازداشت می‌شود.

بازداشت مروجان طب سنتی
پیش از مهدی سبیلی٬ مرتضی کهنسال به دلیلی مشابه بازداشت شده بود. او اهل لنگرود و یکی از شاگردان مکتب طب اسلامی است.
مرتضی کهنسال یکی از شاگردان عباس تبریزیان، بود که با انگشت به دهان و دماغ مبتلایان کرونا «عطر پیامبر» می‌مالید تا شفا یابند.
پیش از آن طاهره چنگیز٬ رییس دانشگاه علوم پزشکی اصفهان٬ درباره عیادت و ملاقات بدون تجهیزات با بیماران کرونا هشدار داده بود. دکتر طاهره چنگیز گفته بود اگر در این صورت کسی مبتلا نشد در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان را می‌بندد و استعفا می‌دهد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75411

ترامپِ خارج، ترامپِ داخل
کیوان صمیمی

زیتون– در وضعیتی که جریان‌ها و گفتمان‌‌های سیاسی ایرانِ امروز  در بن‌بست به سر می‌برند و راهکاری برای خروج از بحران‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی امروز ایران به‌چشم نمی‌خورد؛ کیوان صمیمی، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی با سابقه، چاره‌ی کار را جنبش‌های اجتماعی می‌داند و به تقویت زیرساخت‌های آن نظر دارد. در تداوم تلاش‌های این روزنامه‌نگار و زندانی سیاسی سابق سیاسی، برای پی‌ریزی حرکت‌های مردمی، کوتاه‌نوشت‌هایش از این پس در زیتون و در ستونی هفتگی با عنوان «صمیمانه با جنبش‌های اجتماعی» منتشر خواهد شد. نخستین یادداشت از این مجموعه در ادامه می‌آید.
   ***

ترامپِ داخل، ترامپِ خارج
همکاریِ حساب‌شده‌ای برای سقوط حکومت، درجریان است. نئوکان‌ها و نئولیبرال‌های امریکایی که بخشِ افراطی و پوپولیست حزب جمهوری‌خواه هستند «فشار از خارج» را برعهده دارند. نئواصولگرایان ایرانی هم، بخشِ افراطی جریان راست داخل هستند که اکثریت مجلس آینده را هم تصرف کرده‌اند.
سازمان‌های اطلاعاتی اسرائیل و امریکا، سال‌هاست مهره‌هایی مقدس‌نما را پرورش داده‌اند که مشی اختناق را به مقامات مستعد تزریق کنند. مستعدینِ برقراریِ استبداد، ریشه‌ی وابستگیِ اکثریتشان «زر» و «زور» است و ریشه‌ی وابستگی اقلیتشان هم «تزویر». (یا همان توهّم ایدئولوژیک).
«فشار از داخل» برعهده‌ی مهره‌های مقدس‌نماست که بعضی‌شان لو رفته‌ و زندانی‌اند و چند نفری هم اعدام شدند و بقیه هم کماکان مشغول تاثیرگذاریِ نامحسوس بر مستعدین. ترامپیان خارج و داخل درحال انجام‌دادن اقداماتی هستند که به سقوط این حکومت و ایجاد یک حکومت ترامپی ختم شود.
چه حکومت سقوط کند یا نکند، راه نجات ما دنبال‌کردن پروسه‌ی دموکراتیزاسیون است ولی چگونه؟ از طریق جنبش اجتماعی.
اگر در جمع‌هایی حتی دوسه نفره، حضوراً تهیدستان را به‌هر شکل که می‌توانیم یاری رسانیم و ارتباط را ادامه دهیم، زیرساخت‌های جنبش خشونت‌پرهیز اجتماعی‌ را هم فراهم کرده‌ایم.
فقط و فقط جنبش مردمی‌ست که به دموکراسی پایدار منجر می‌شود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75421

جنبش‌های اجتماعی و جامعه ایرانی
علیرضا کفایی

https://www.zeitoons.com/75468

آقای کیوان صمیمی، فعال سیاسی و نظریه‌پرداز، راهی را برای رسیدن به دموکراسی پایدار بر پایه جنبش‌های مردمی پیشنهاد داده‌اند و در اولین کوتاه نوشتی که در سایت زیتون منشر شده و قرار است در ستون هفتگی زیتون با عنوان «صمیمانه با جنبش‌های اجتماعی» ادامه یابد، به‌طور مختصر با موضوعی چالشی تحت عنوان «ترامپ خارج، ترامپ داخل» آغاز کرده‌اند.
مفروض سایت زیتون بر بن بست جریانها و گفتمان های سیاسی ایران امروز است و هنوز مشخص نیست که آیا آقای صمیمی نیز بر این باور باشند؛ باید منتظر ادامه یادداشتهای وی بود تا قطعیت نظر ایشان مشخص گردد، اما نوشته اولیه که مقدمه و یا مدخلی برای ورود به بحث است از همان ابتدا و با عطف به موضوع آن نقش برخی جریانهای داخلی و خارجی را نادیده انگاشته، تمرکز وی بر نئوکانها و نئولیبرالهای آمریکایی و نئو اصولگرایان داخلی است، تاثیرگذاری روشنفکران و اندیشمندان خارج و داخل و برخی جریانهای سیاسی موافق و یا مخالف را نیز لحاظ نکرده اند، در پی ریزی حرکتهای مردمی می بایست همه فاکتورها را در نظر آورد.
در نظریه ارائه شده تلویحاً اصلاحات سیاسی و اجتماعی و دیدگاه توسعه و احزاب و مواجهه مردم با جریانات سیاسی خصوصا در دهه اخیر نادیده انگاشته شده است، جنبش هایی مانند جنبش سبز و یا جنبش دانشجویی که همچنان در سرکوب و سانسور شدید هستند و با این حال اثرگذاری خود را از دست نداده اند و در موقعیتها و فرصتهایی که هر حرکت مردمی پدید می آورد نقش پررنگی دارند؛ لذا از همان ابتدا نظریه آقای صمیمی با خطا مواجه است، بر همه اینها باید افزود که اتکای یک نظریه بر مفروضاتی که نقش ایدئولوژی و مذهب را در جامعه ایی دین باور گرچه با اشکالات و خرافات بسیار مواجه است نادیده گرفتن و از تاثیر گذاری اقلیتی تندرو که به زعم آقای صمیمی برخی از آنها به مجلس راه یافته اند سخن راندن خطای دوم است.
خطای سوم تحلیل بر مبنای نفوذ سازمانهای اطلاعاتی اسرائیل و آمریکاست و البته نمی توان منکر آن شد ولی عام تلقی کردن آن فرض اشتباهی است که نه تنها نظریه را مخدوش بلکه آشفتگی و بدبینی در میان توده ها ایجاد می کند و راه هر جنبش اجتماعی را مسدود و مردم را گریزان و به نوعی هرج و مرج را موجب میشود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75468

بازی سپاه پاسداران با ایران

بزرگ‌ترین و خطرناک‌ترین دشمن بشریت و حیات و سیاست و اقتصاد و … در شرایط حاضر «کرونا» است.
در این شرایط بحرانی که‌ همه‌گیری ویروس کرونا، نه تنها سیاست‌مداران، که جهان پزشکی را هم گیج کرده است، بدیهی است که آدم و دولت عاقل با سیاست‌ورزی، محافظه‌کاری و احتیاط، حواس دشمنان سابق‌اش را به جایی دیگر مشغول، و همه توش و توان و حواسش را جمع دفع این خطر و دشمن کند.
لجبازترین دولت‌ها هم در شرایط فعلی دست از لجبازی برداشته و رفتاری عقلانی با محافظه‌کاری شدید در برابر دشمنان و در تعامل با دوستان پیشه ساخته‌اند.
زیان‌‌های وحشتناک اقتصادی ناشی از زمین‌گیرشدن مشاغل از یک‌طرف و افزایش هزینه‌های مقابله به همه‌گیری ویروس کرونا از طرف دیگر، دولت‌ها و افراد را محکوم و مجبور به رعایت نهایت صرفه‌جویی و رفتار اقتصادی کرده‌است.
هرگونه هزینه‌های فانتزی و تجملاتی از طرف دولت‌ها و افراد در شرایط حاضر حذف شده تا جایی که مناسک و برنامه‌های ویژه دفن اموات و برگزاری مراسم‌های ترحیم آن، حذف و آیین‌های تشییع جنازه با حضور کمترین افراد برگزار می‌شود.
مناسک مذهبی و اماکن مذهبی معتبر ادیان بزرگ از جمله حج ابراهیمی و اجتماع در خانه کعبه که متعلق به مسلمانان جهان است و همچنین اجتماع در کلیسا‌ها و برنامه‌های مخصوص واتیکان نیز تعطیل شده است.
بر این سیاهه بسیار می‌توان افزود که سایه سیاه کرونا چه بر سر دنیا آورده و دوراندیشان جهان، چه تمهیداتی را اندیشیده و چه وسواس و ظرافتی را برای مهار بیماری و عبور ایمن از این مرحله سرلوحه رفتار‌های خود قرار داده‌اند.
می‌شود به عینه دید که عقلای دنیا اکنون به این حس مشترک رسیده‌اند که دنیا حکم یک کشتی را دارد که سوراخ‌کردن هر نقطه از آن، به غرق‌شدن همه آن می‌انجامد، بنابراین مسالمت‌جویی، ترک مخاصمه، حفظ آرامش و فاکتورهایی از این دست در رفتار عقلای جهان حرف نخست را می‌زند.
در چنین شرایطی فقط دیوانه‌ها به دنبال ماجراجویی و زنده‌کردن خصومت‌های دیرین و تنش و التهاب می‌روند. تنش و التهابی که به سادگی می‌‌تواند زنگیان مست را مسلح به تیغی کند که کمترین نتیجه رفتارشان سوراخ‌کردن «کشتی انسانیت» و غرق‌شدن همه انسان‌ها و البته نخست؛ آن‌ها که در کناره‌های فقر و سیاه‌بختی نشسته‌اند و نهایتا هم تخته‌پاره‌ای نصیب‌شان نمی‌شود، باشد.


https://www.zeitoons.com/75464