زيتون | Zeitoons@
9.81K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
«استاندارد جهانی قابل قبولِ» مجلس یازدهم
فراکسیون‌بندی در مجلس ۴۱ درصدی

زیتون ـ محمدرضا سرداری
: در حالی‌که فقط یک هفته تا بازگشایی مجلس یازدهم باقی مانده؛ مجلس دهم یکی از شلوغ‌ترین دوره‌های فعالیت خود را از سر می‌گذارند. این فعالیت مضاعف بیشتر از سوی نمایندگانی است که صلاحیت آنان برای شرکت در انتخابات مجلس یازدهم از سوی شورای نگهبان رد شده بود. طرح‌هایی چون محدودیت نظارت شورای نگهبان و عزل حقوقدانان این نهاد تا اصلاح قانون انتخابات مجلس و همچنین نطق‌های آتشین و نامه‌نگاری به سران نظام. این اقدامات دیرهنگام اما به باور برخی ناظران به تیرهای انتقامی شباهت دارد که به سمت مسبب رد صلاحیت‌ها رها می‌شود. از سوی دیگر نمایندگان برگزیده از نظر شورای نگهبان و راه یافته به مجلس هم پیش از آغاز به کار مجلس، رایزنی برای تشکیل فراکسیون‌ها و ریاست مجلس را آغاز کرده‌اند. یازدهمین مجلس شورای اسلامی در حالی تشکیل می‌شود که طبق آمار رسمی تنها ۴۱ درصد دارندگان حق رای در آن شرکت کرده‌اند. یعنی پایین‌ترین نرخ میزان مشارکت در انتخابات در طی ۴۰ سال اخیر.

مجلس یازدهم و مشروعیت آن
ثبت رکورد پایین‌ترین نرخ مشارکت برای مجلس یازدهم، این سوال را ایجاد می‌کند که آیا کاهش مشارکت مردم در انتخابات مجلس می‌تواند به کاهش یا عدم مشروعیت آن منجر شود؟ از نظر حقوقدانان چنین معیاری در حقوق اساسی و اداری وجود ندارد. در واقع قانون معیاری برای مشروعیت یا عدم مشروعیت یک نهاد انتخابی بر اساس میزان مشارکت رای‌دهندگان تعیین نکرده است؛ اما از منظر سیاسی کاهش مشارکت می‌تواند تبعات مهمی بدنبال داشته باشد.

پیش از برگزاری انتخابات مجلس، بسیاری از مخالفان جمهوری اسلامی و حتی برخی از اصلاح طلبان خواستار تحریم یا عدم مشارکت در انتخابات مجلس یازدهم شدند با این هدف که از مجلس مهندسی شده مشروعیت‌زدایی کنند. اما برخی اصلاح‌طلبان مخالف این سیاست بودند و عدم شرکت را امری بی‌فایده و صرفا خالی کردن میدان برای رقیب توصیف می‌کردند. بهزاد نبوی، نایب رییس مجلس ششم، که خود بارها صلاحیتش در دوره‌های مختلف انتخابات مجلس تایید و رد شده است؛ از جمله مخالفان تحریم یا عدم شرکت در انتخابات بود. وی که در انتخابات اخیر رای داده اخیرا به روزنامه سازندگی گفت که تحریم انتخابات کار اشتباهی بود. به باور وی میزان ۴۱ درصد مشارکت از منظر استانداردهای جهانی، درصدی قابل قبول است.

نرخ مشارکت و استانداردهای جهانی
نرخ مشارکت در کشورهای مختلف بر حسب جمعیت، نوع حکومت و نوع انتخابات تنوع زیادی دارد؛ از این رو به باور کارشناسان نمی‌توان استاندارد مشخصی برای نرخ مشارکت ارائه داد. اما آمارهای موجود نشان می‌دهد که در کشورهای بسیار کمی نرخ مشارکت زیر ۵۰ درصد است. نرخ مشارکت در کشورهای توسعه یافته در چند دهه نشان می‌دهد که میزان مشارکت در انتخابات‌های پارلمانی این کشورها هیچگاه به زیر ۷۰ درصد نرسیده است. بر اساس داده‌های موسسه بین‌المللی «حمایت از انتخابات و دمکراسی» میانگین مشارکت در اکثر کشورهای در حال توسعه نیز بالای ۵۰ درصد بوده است. تنها در برخی مقاطع کشورهایی نظیر جمهوری آذربایجان و مکزیک نوساناتی را تجربه کرده و در برخی دوره ها مشارکت در آن کشورها تا مرز ۴۰ درصد نیز افت داشته است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76369
حفظ امنیت ملی و راه‌های پیشِ‌‌ روی کشور
مهدی نوربخش

امنیت ملی، پرتاب ماهواره نورو قدرت باز دارندگی نظامی 

بخش سوم: راههای پیش رو
سیاست خارجی کشور با کنش‌های نظامی و تنشی که ایجاد کرده است، به انتها رسیده است. اثرات این سیاست خارجی در سوریه، عراق، یمن و در همسایگی منطقه‌ای ما کاملا مشهود است. سیاست خارجی جمهوری اسلامی در سطح ملی و در اقتصاد کشور هم قدرت تخریب خود را نشان داده است. دولت‌های ایدئولوژیک همگی در گذشته هزینه‌های بزرگی برای سیاست‌های خود پرداخت کرده و نهایتا بر سر دوراهی نظامیگری و بهبود اقتصاد،  قرار گرفته‌اند.
اتحاد جماهیر شوروی سابق دریک رقابت تسلیحاتی باغرب نهایتا با اقتصادی بیمار، شکننده و ناکارآمد روبرو گردید. گرباچف تصمیم گرفت به جنگ سرد خاتمه داده و واقعیت فروپاشی نظم کمونیسم را بپذیرد. در مقابل آن کوبا همچنان بر یک نظام ایدئولوژیک پافشاری نموده و امروز یکی از توسعه نیافته‌ترین اقتصادهای دنیارا دارا ست. کره شمالی و اکنون ونزوئلا،  اولی خود را با قحطی‌های متناوب و دومی با یک اقتصاد فروپاشیده روبرو کرده است. انتخاب هر یک از این رویکردها می‌تواند اثرات ویرانگر و یا سازنده‌ای برای کشور داشته باشد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76420
در کلوپ تحریم‌شدگان
آیا «جنگ نفتکش‌ها» به دریای کارائیب می‌کشد؟

زیتون ـ یلدا امیری
: تعمیر پالایشگاه‌های نفت خام و ارسال بنزین به ونزوئلا در ازای دریافت طلا؛ به نظر می‌رسد این قرار و مدار میان ایران و ونزوئلاست.
ونزوئلا که با مشکلات شدید مالی مواجه است هزینه تعمیر و بازسازی صنایع نفتی خود و ارسال بنزین توسط ایران را با طلا پرداخت می‌کند. ظاهرا کشورهایی که در لیست تحریم ایالات متحده قرار گرفتند برای یاری یکدیگر بسیج شده‌اند، اینگونه می‌توان گفت این کشورها که درجات متفاوتی از تحریم بر آنان بار شده از روسیه، چین، سوریه و ایران گرفته تا کره شمالی، ونزوئلا، نیکاراگوئه و کوبا می‌توانند کلوپ تحریم‌شدگان را تشکیل دهند.

داستان کشورهای جدا شده از جامعه جهانی شاید بی‌شباهت به افراد جدا شده از اجتماع نیست، در هر دو مورد پای نوعی طغیان و سرپیچی از قوانین در میان است. طغیان انسان‌ها را دیوید فینچر در فیلم کلوپ مشت‌زنی به خوبی نشان داده است، جک، کارمند شرکت اتومبیل سازی با بی‌خوابی‌های مداوم شبانه درگیر است؛ در پی نوعی تغییر در زندگی است. با ورود تایلر داردن از مسافران هواپیما در سفرهای کاری جک، زندگی وی دستخوش تغییرات عجیب و مهمی می‌شود. تایلر با دیدگاه‌های نو و ساختار‌شکن خود، زندگی جک را به کلی زیر و رو می‌کند و جک به فردی ساختارشکن تبدیل می‌شود. فارغ از بحث ارزش‌گذاری به نظر می‌رسد روندها بی‌شباهت نیستند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76411
کیوان صمیمی
بازگشت لاریجانی به دانشگاه
 
او همیشه در پست‌های بسیار کلیدیِ حکومتی بوده‌است؛ جانشین رئیس ستاد مشترک سپاه، وزیر ارشاد اسلامی، ریاست صداوسیما، دبیر شورای‌عالی امنیت ملی و درنهایت رئیس‌ قوه مقننه.

علی لاریجانی بعد از ۴۰ سال که در کوران مسائل آشکار و پنهان قرارگرفته‌، به‌این نتیجه رسیده‌است که مجلس در رأس امور نیست.

اکنون بازهم یک حکومتیِ تمام‌عیار، اصلاحات از بالا را ناممکن دانسته و به‌ضرورت تعلیم دانشجویان رسیده ‌است؛ آن‌هم کسی که صحبت از ریاست‌جمهوری او در ۱۴۰۰ بود.

تحول‌خواهان اما، مدت‌هاست که در مصاحبه‌هایشان گفته‌اند، در ماهنامه‌ی ایران فردا نوشته‌اند و در همین کانال هم بارها تاکید شده که اصلاحات از بالا و رفرم، چاره‌ی بحران‌های ساختاری جمهوری اسلامی نیست.

ازطرف دیگر شورش، خشونت‌ورزی و انقلاب هم با سرکوب مواجه شده و درنتیجه به انفعال و فرورفتن بیشتر در باتلاق زبونی و بردگی منجر خواهدشد.

همچنین آرزوی برانداختن سلطه‌ی داخل توسط سلطه‌گر بزرگ دنیا، رؤیایی است که خیلی زود به کابوس تبدیل می‌شود. سرمایه‌سالاریِ نئوکان‌ها، بی‌رحم‌تر از آن است که یار فرودستان و مظلومین ۴۰ سال اخیر باشد.

بنابراین راه‌حل، نه کشتن این موجود بحران‌زده و مریض است و نه بزک‌کردن مریض منظور و لباس جدید به‌تنش کردن و امیدبستن به مجلس جدید و دولت جدید.
راه‌حل و درمان، اگرچه کمی زمان‌بر ولی ریشه‌ای و ساختاری و ماندگار است؛ تقویت جنبش اجتماعی.

پویش‌های صنفی و اجتماعیِ خشونت‌پرهیز همانند مطالبه‌گریِ کارگران معدن کرمان و حرکات مطالبه‌محور دانشجویان، به‌همراه پذیرفتن هزینه‌های احتمالی تنها راه نجات مردم و کشور از بحران سیستماتیک است.

گام‌گذاشتن در این راه، ساقه‌ی ضعیفِ جنبشی مسالمت‌آمیز درجهت ایجاد تحوّل و تغییرات ساختاری را تقویت خواهدکرد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76433
جنبش اصلاحی و بحران دستاورد
سعید رضوی فقیه، جواد سلیمانی

بیست و دو سال از دوم خرداد سال ۷۶ و اولین پیروزی سید محمد خاتمی در انتخابات ریاست جمهوری می‌گذرد. این رخداد فراتر از یک پیروزی انتخاباتی تولد یک جنبش نوین سیاسی و اجتماعی یعنی جنبش اصلاحات بود چرا که در دوم خرداد ۷۶ اکثریتی از مردم، که سال‌ها بود به چشم حاکمان نمی‌آمدند و از سوی ایشان به رسمیت شناخته نمی‌شدند، موفق شدند خود را و قدرت خود را به رخ حاکمان بکشند. این که چرا مردم پیروز آن روز تاریخی بودند و این که چرا آن رقابت انتخاباتی جلوۀ یک جنبش اجتماعی بود هر دو مهمند و قابل شرح و تحلیل، اما آنچه در اینجا قصد پرداختن به آن داریم نه تبیین و تحلیل آن رخداد است و نه خاطره‌گویی و تجلیل از آن. قصد ما در اینجا یک ارزیابی شتابزده از کارنامۀ جنبش گسترده و پرتوان اصلاحات است از این منظر خاص که چرا این جنبش به رغم داشتن پشتوانۀ عظیم مردمی و نیز به رغم داشتن فرصتهای بسیار، دستاوردی ماندگار از خود به جای نگذاشت.

شاید اظهار این گزاره که اصلاحات جنبشی بی دستاورد بود غیرمنصفانه به نظر برسد اما اگر در تحولات بیست و دو سال گذشته در ایران با واقع بینی و انصاف تامل کنیم چیزی جز همین ارزیابی حاصل نمی شود. پس از بیست و دو سال تلاش برای اصلاح امور همانجا ایستاده ایم که بودیم و حتی عقبتر و این البته جدای از هزینۀ زمان و بسیار هزینه های انسانی دیگر است که هیچگاه جبران نخواهند شد. امروز پس از تجربۀ گذرا و بی حاصل چندین پیروزی و چندین شکست در بیست انتخابات هیچ دستاورد ملموس و ماندگاری در برابر خود نداریم که بگوییم اصلاحات به رغم تمامی ناکامیها ما را به این یک نقطۀ غیر قابل بازگشت رسانده است.

ردیف کردن دستاوردهای خیالی نظیر اینکه «گفتمان اصلاحی در میان رقبا هم فراگیر شده» و یا شبیه اینکه «هر جا سخن از اعتماد است نام اصلاحات و اصلاح طلبان میدرخشد» اگر چه برای تسلی خاطر شکست خوردگانِ به تقصیر مفید و آرامبخش است اما واقعیت تاریخ را تغییر نمیدهد. اصلاحات از خود اسمی به یادگار گذاشته اما رسمی از آن در ساختارها، روندها و رفتارهای کلان مدیریت کشور پیدا نیست. نمادهایی در حافظۀ جمعی و فردی ما باقی مانده بی آنکه نهادهایی بنیاد شده باشد که قواعد بازی سیاست را مردمی تر و مناسبات اجتماعی را عادلانه تر از آنکه پیشتر بود سامان دهد. اصلاحات در انتخابات مجلس هفتم (۱۳۸۲) یا ریاست جمهوری نهم (۱۳۸۴) حتی از مرکزی ترین حریمهای خودش نیز نتوانست دفاع کند و همۀ آنچه را که در هشت سال نخست به دست آورده بود به باد داد. آنها که در سال ۸۴ از اصلاح طلبان دولت اصلاحات را همراه با اندک دستاوردهای به جامانده اش تحویل گرفتند همان اندک مایه را که از اصلاحات مانده بود یکسره به باد دادند. از سرمایۀ اجتماعی در داخل تا وجاهت و احترام در خارج. حتی روز ملی گفت و گوی تمدنها که فقط به گونه ای نمادین به همین وجاهت بین المللی اشاره داشت دقیقا در همان روز یعنی سی ام شهریور ۹۸ از تقویم کشور حذف شد.

پس بیهوده نیست اگر بگوییم دولت اصلاحات دستاوردی ماندگار نداشت. هر چه بود همان بود که همراه با خروج اصلاح طلبان از مجلس و دولت، به خاطرات تاریخی بدل شد..

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76444
وضعیت دشوار جمهوری اسلامی در برابر مسئله اسرائیل
سیاستی که «راه حل نهایی» ندارد

زیتون ـ مهسا محمدی
: «همه‌پرسی»، «جهاد»، «راه حل نهایی» اینها فقط بخشی از کلید‌واژه‌های رهبر جمهوری اسلامی یا محتوی مورد تایید اوست که برای مواجهه با «اسرائیل» مطرح شده است. وضعیت دشوارِ (dilemma) پیش روی جمهوری اسلامی به طور اعم و رهبر آن به طور اخص در برابر اسرائیل و فلسطین از تناقض‌های موجود در ادبیات‌شان در برابر آن پیداست. گره این کار فقط در اظهارات «رهبر» و در پوسترهای تبلیغاتی گاه عجیب و انتزاعی نهادهای حاکمیتی نیفتاده است بلکه قوای سه‌گانه را هم به بن‌بست کشانده و به میادین ورزشی و اعتراض‌های خیابانی ایران هم کشیده شده است.

مجلسیان یک روز تحت فشار هوادارنِ «حذف» و به رسمیت نشناختن اسرائیل دو فوریت طرح پر سروصدای «ممنوعت شرکت ورزشکاران ایرانی در هر گونه مسابقه‌ای با ورزشکاران اسرائیلی» را تصویب می‌کنند و چند روز بعد از ترس محرومیت کل ورزش ایران و انزوای بیشتر در فضای بین‌المللی در خفا آن را رد کرده و مسکوت می‌گذارند.
در مقابل تاسیس سفارت آمریکا در اورشلیم مقدمات لازم برای تشکیل «کنسولگری یا سفارت مجازی جمهوری اسلامی ایران به پایتختی قدس» در فلسطین را فراهم می‌کنند و یا هر از گاهی مسئولان نظام در سطوح مختلف، با اقتدا به رهبر جمهوری اسلامی برای اسرائیل تاریخ انقضا تعریف می‌کنند و با سر آمدن زمان، آن را تمدید می‌کنند، وعده‌شان را از جوانان دیروز پس می‌گیرند و به جوانان امروز وعده می‌دهند که بالاخره محو اسرائیل را خواهند دید.

«مساله فلسطین، مساله عربی- فلسطینی نیست»

برای اولین بار پس از انقلاب سال ۵۷ در ایران و تعریف جمعه آخر ماه رمضان به عنوان «روز قدس» توسط رهبر پیشین جمهوری اسلامی، راهپیمایی این روز به دلیل خطر بیماری کرونا برگزار نشد. از این رو آیت‌الله خامنه‌ای پیامی تلویزیونی برای این روز فرستاد که در ادامه حاشیه‌هایی که روز پیش از آن هم بر سر یک پوستر پیش آمده بود، مورد توجه خبرگزاری‌های داخلی و خارجی قرار گرفت. 
او در این پیام مبارزه برای آزادی فلسطین را «جهاد فی‌سبیل‌الله» خواند و تاکید کرد که «مساله‌ فلسطین یک مساله‌ انسانی است … و محدود کردن آن به یک مساله‌ صرفاً فلسطینی و عربی، خطا است.»
رهبر جمهوری اسلامی در ادامه حتی سیاستمداران فلسطینی یا به گفته او «عنصر»هایی که «سازش» می‌کنند را هم مورد عتاب قرار داد و گفت که کسانی که «سازش چند عنصر فلسطینی یا حاکمان عربی را مجوّز عبور از این مساله‌ اسلامی و انسانی می‌شمرند، یا در خطا هستند یا خیانت می‌کنند.»

در ادامه اما کمی نرم‌تر شده و تاکید که «بهره‌ گرفتن از هر امکان حلال و مشروع در این مبارزه مُجاز است و از جمله حمایت‌های جهانی؛ ولی باید از اعتماد به دولت‌های غربی و مجامع جهانی پرهیز کرد.»
رهبر جمهوری اسلامی در نهایت به تاکید، «هدف این مبارزه» را «آزادی همه فلسطین -از بحر تا نهر- و بازگشت همه‌ فلسطینیان» عنوان کرد و گفت که «فروکاستن آن به تشکیل دولتی در گوشه‌ای از این سرزمین، آن هم به شیوه‌ تحقیرآمیز، نه نشانه‌ حق‌جویی است و نه نشانه‌ِ واقع‌بینی.»

این اعلام موضع رهبر جمهوری اسلامی در روز قدس در حالی اتفاق افتاد که او یک روز پیش از آن هم مجبور شد درباره پوستری که در سایت رسمی‌اش درباره اسرائیل منتشر شده بود، توضیح بدهد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76446
ویلیز جی رِجییِر | ترجمه‌: مریم وحدتی
فلسفه‌ی بی‌خوابی
 
هگل در کتاب عناصر فلسفه‌ی حق می‌نویسد که جغد مینروا تنها در شب پرواز می‌کند. در بی‌خوابی هو می‌کشد. می‌دانم. من تنها هستم.
کبودی، قرمزی دیدگان و البته پژوهش‌های در این باره به خاطرم می‌آورند که بی‌خوابی بدن و روح را تحلیل می‌برد. همسایگان پر سر و صدا، کودکان گریان، کار بیش از حد، غذای بد، بیماری، درد، حساسیت و دیدارگرانِ گستاخ خواب را دور می‌کنند. اندیشه‌های عریان و کلماتی که این اندیشه‌ها به خود می پوشند، به همین سیاق عمل می‌کنند : بی‌خوابیِ ناشی از تحقیر، خوف، پریشانی، پشیمانی، سرخوردگی، کین‌توزی و اضطراب خام. فلسفه، در کلیت‌های عظیم‌اش، هیچ چیز (حتی هیچ چیز) را از قلم نمی‌اندازد. بدین سبب، همواره فیلسوفانی درمانده از بی‌خوابی وجود داشته‌اند. بی‌خوابی از دیرین کنج‌کاوی اندیشمندان را برانگیخته است، مشغولیتی که امروزه به ویژه در اروپا ادامه دارد. اکتشاف فلسفه از تیرگیِ شب چه نوری بر بی‌خوابی می‌تاباند، خصوصاً برای آن نمونه‌ی نابِ بی‌خوابی، یعنی بی‌خوابی اندیشمند؟
فلسفه، دوستی برای خواب نیست. افلاطون ( حدود ۳۵۰ سال پیش از میلاد مسیح) در کتاب قوانین به شیوه‌ی خود استدلال می‌کند: “وقتی مردی در خواب است، بهتر از آن هنگام نیست که مرده باشد؛ و اویی که زندگی و خردمندی را دوست دارد، بیش از آنچه ضروریِ مزاج است، نخواهد خوابید”. کلمنت اسکندریه بازمی‌گوی: “از مردِ خوابیده‌ هیچ بهره‌ای حاصل نمی‌آید، چنان‌که از یک مُرده… اما هر کسی از ما که مشتاق‌ترین برای زیستنِ زندگیِ حقیقی و گرامی‌داشتِ احساساتِ اصیل است، تا آن زمان که ممکن است، بیدار می‌ماند”. نیچه در فراسوی نیک و بد (۱۸۸۶) می‌نویسد: «نیاز به خواب در روح نیست، زیرا روح بی‌وقفه فعال است». او به ما می آموزد که هدف عالی اروپاییانِ خوب «شب‌زنده‌داری است». ارسطو می‌گفت همه‌ی حیوانات می‌خوابند. در قرن بیستم، امیل سیوران، فیلسوف رومانیایی در برقله‌های نومیدی (چاپ نخست در سال ۱۹۳۴) نوشت: «بی‌خوابی مختصِ انسان است». امانوئل لویناس، نویسنده‌ی کتاب تمامیت و نامتناهی (۱۹۶۱)، فلسفه را تماماً فراخوانی انگاشت به«مسؤولیت بی‌نهایت، به شب‌زنده‌داری خستگی‌ناپذیر، به یک بی‌خوابی تمام‌عیار». کدام اندیشمند آن ندای دعوت به قربانی کردنِ خواب، تنگی و کبودی دیدگان ،و به خطر انداختن سلامتی در جست‌وجوی مقداری حقیقت یا تعالی را نشنیده است؟

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76534
نبود و امتناعِ نقد؛ بحثی در باب شرایط امتناع
حسین مرادی
 
۱: در این وجیزه کوشش می‌شود تا نخست تعریفی از نقد به دست داده شود و پس از آن بر شرایطِ امکان یا امتناعِ آن در جوامع اسلامی، مخصوصا افغانستان و ایران و تا حدی به صورت اندک و مختصر و البته به‌طور ضمنی تاجیکستان و ازبکستان (سمرقند و بخارا و ترمذ) تأملی صورت بگیرد. به باور نویسنده بخش قابل توجهی از انحطاط و توسعه‌نیافتگیِ جوامع اسلامی، وابسته به امتناع و عدم امکانِ نقد مبانیِ سنت و بی‌توجهی به بررسی و تحلیل «فهمِ مشترک» و سنجشِ آن در ترازویِ خرد است. بدیهی است که تحریر جامعِ چگونگیِ نقد مبانی و توضیحِ راهِ رفعِ شکافِ دو سویه‌ی اکنون ـ که هم در آن فراقِ دیرهنگامی از گذشته به چشم می‌آید و هم «افقِ آینده» ناگشوده و نامعلوم است ـ درین نوشته‌ی ناچیز که نسبتا سخنِ مطمئنی در آن نیست و در مواجهه با زوال و انحطاط کنونی و «خواب دیرپایِ خرد» قالب تُهی می‌کند و در نسبت به بزرگی و غنامندیِ آن «هیچ» می‌باشد، ناممکن و نا به جا است. لذا کوشش ما، بر کوشش‌هایِ ناکامی که تا کنون درین خصوص صورت گرفته است عطف شده و با توجه به نهادهای آموزشی و پژوهشی، یعنی نهادهایی که علی‌الظاهر مسئولیت «تولید علم» در جامعه را به عهده دارند و هم‌چنان از ره‌گذر ارزیابیِ وضعیتِ علم و فرهنگ، از امکانِ نقد ـ آن‌هم با توجه به امکان‌ها و امتناع‌ها ـ پرسش می‌کند.
۲:«نقد» را دو گونه می‌شود به معرفی گرفت: یکی در مقام «ثبوت» و دیگری در مقام «اثبات». در مقامِ ثبوت، نفس الامر و واقعیتِ آن مد نظر است، که درین صورت می‌شود از آن سه نوع تعریف ارایه داد: لفظی، شرح‌الاسمی و حقیقی. تعریف حقیقی ـ چنان‌که در منطق آمده است ـ به «حدی» و «رسمی» و هر یک به تام و ناقص قابل تقسیم است. از آن‌جایی که توضیح واقع و آن‌چنان‌ که هستِ نقد، دشوار است و در بحثِ حاضر، نقد در مقامِ ثبوت از اهمیتِ زیادی برخوردار نیست، از تعریف حقیقیِ «نقد» ـ که وجود اعتباری دارد ـ در می‌گذریم. زیرا تعیین حد و ترسیم رسمِ آن که بتواند به جامعیت و مانعیت توصیف شود، دشوار و حتی ناممکن است. یا به بیان دیگر، ماهیتِ نقد در مقام واقع، هر چیزی که باشد به بحث ما مربوط نیست و چون وجود آن اعتباری (لفظی و کتبی) و تابع اعتبار معتبر است و نمی‌توان برای آن ماهیتِ حقیقی سراغ گرفت چه بسا برای آن ارایه‌ی تعریف حقیقی ناممکن است، پس ما نقد را آن‌گونه که به نظر ما ـ در مقام تصور و اثبات ـ می‌آید تعریف می‌کنیم و بر این اساس با عبور از مقام واقع از طرح تعریف حدی و رسمی برای چیستیِ نقد در می‌گذریم. زیرا نقد در مقام ثبوت، تصویرها و جلوه‌هایی مختلفی دارد و هر کسی می‌تواند به میزانِ دانش خود دریافتی از آن داشته باشد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76537
#زیتون_دانشجو
نقشه‌های تازه برای حجاب اجباری در دانشگاه

زیتون
: در پی سخنان رهبر جمهوری اسلامی در دیدار مجازی هفته گذشته با دانشجویان و تاکید او بر حجاب، نهادهای حکومتی در دانشگاه‌ها از نقشه‌هایی تازه برای افزایش سختگیری‌ها دراین‌باره خبر داده‌اند.
آیت‌الله خامنه‌ای در آن دیدار گفته بود: «مسئله‌ی حجاب و حیای اسلامی در دانشگاه‌ها است که من نسبت به این مسئله دغدغه دارم و من خواهش می‌کنم که هم مسئولان دانشگاه‌ها و رؤسای دانشگاه‌ها، هم مدیران وزارت‌های مربوط به دانشگاه‌ها، هم خود دانشجوها به خصوص دخترخانم‌ها به مسئله‌ی حجاب، به مسئله‌ی فاصله‌گذاری بین زن و مرد که در اسلام وجود دارد توجّه کنند، به آن اهمّیّت بدهند و موازین شرعی را در دانشگاه رعایت کنند».
پس از این سخنان «بسیج جامعه زنان کشوری» از ضابطان و دانشجویان دختر خواست تا «در نظر داشته باشند که برای ترویج عفاف و حجاب، گاهی تذکر لسانی موثر نیست و بر اساس مقتضیات زمان باید به ابزارهای دیگری دست یازید و لازم است که امر به معروف و نهی از منکر در قالب های مختلف انجام شود که می توان از ظرفیت تشکل هایی مانند بسیج دانشجویی و کانون قرآن و عترت در دانشگاه ها استفاده کرد».

به گزارش خبرگزاری بسیج، در این نامه آمده است: «در زمان فعلی با توجه به استقبال دختران از فرصت های مختلف تحصیلی در کشور، تعداد دانشجویان دختر نسبت به پسر در بسیاری از رشته ها افزایش پیدا کرده است و از آنجا که دانشگاه نظارت سفت و سختی را در زمینه رعایت حجاب و موازین شرعی ندارد، فضای دانشگاه ها از آنچه مقیاس اسلامی محسوب می شود فاصله گرفته است. در وهله اول این وظیفه روسا، مدیران و مسئولان دانشگاه است که علاوه بر تمرکز بر غنای محتوای آموزشی، دغدغه برقراری نظم و آرامش در دانشگاه ها را داشته باشند که این حاصل نمی شود مگر با رعایت حجاب و اهمیت به فاصله گذاری های شرعی. متاسفانه برخی از دانشگاه ها به جهت کسب درآمد بیشتر با ورود دانشجویان اتباع خارجی، نسبت به رعایت حجاب این افراد توجه نمی کنند، به کرات مشاهده شده است که دانشجویان غیرایرانی به محض ورود به محوطه دانشگاه حجاب خود را بر می دارند و به صورت کاملا آزاد در دانشگاه تردد می کنند. این اتفاق نامیمون با توجیهات اقتصادی از جمله کم بودن عایدی دانشگاه از دولت و خودگردانی دانشگاه ها همراه است و دامنه آن در عدم سخت گیری نسبت به دانشجویانی که به حجاب خود اهمیت نمی دهند گسترش یافته است. در اختلاط با نامحرم که رهبر معظم انقلاب نسبت به آن نیز واکنش نشان داده اند نیز تدابیری در دانشگاه ها صورت نمی گیرد. هرچند که به صورت مقطعی بحث تفکیک جنسیتی در برگزاری کلاس ها مطرح شد اما در محوطه های باز دانشگاه این اختلاط ها وجود دارد و متولیان امر حساسیتی نسبت به آن از خود نشان نمی دهند. این سهل انگاری ها گاهی اوقات توجیه سیاسی به خود می گیرد و متولیان امر در دانشگاه ها بیان می کنند که از ترس واکنش های دانشجویان در مقابل قوانین فرهنگی دانشگاه ها به این موضوعات مهم و دغدغه مند نمی پردازند. با بررسی این موضوعات می توان گفت که عزم جدی ای در زمینه رعایت حجاب و عفاف در دانشگاه ها وجود ندارد».

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76525
هنر، تبدیل اختلاف به ائتلاف است
هرمز شریفیان

هم‌زمان با ورود به بیست‌وچهارمین سالگرد «دوم خرداد»، اصلاح‌طلبان در بدترین شرایط سیاسی ــ اجتماعی خود طی دو دهه اخیر قرار دارند. قلع و قمع کردن نامزدهای آنان برای انتخابات مجلس در اسفند ماه پارسال توسط شورای نگهبان و کناره‌گیری آنان از این انتخابات و همچنین وضعیت انتقاد برانگیز و ضعیف «شورای‌عالی سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان» و استعفای «سیدعبدالواحد موسوی لاری» نایب رئیس این شورای راهبردی و از سویی، حملات همه جانبه بیشتر جریان‌های سیاسی درون و بیرون از کشور، آنان را در وضعیت بسیار خطیر و دشواری قرار داده است.

مشکل دیگر اصلاح‌طلبان، انتخابات ریاست جمهوری سال آینده است که در آن کارزار نیز دورنمای مفید، تاثیرگذار و ارزشمندی را نمی‌توان برای آنان متصور شد. در این بین اما حملات و انتقادهای تند «حزب کارگزاران سازندگی» به «اصلاح‌طلبان دوم خردادی» و نماد و پرچمدار آنان یعنی «سیدمحمد خاتمی»، گمانه‌زنی‌های گوناگونی را نزد کنشگران و تحلیلگران سیاسی مطرح کرده است.
«کارگزاران سازندگی» و در راس آنان «غلامحسین کرباسچی» دبیرکل این حزب و شهردار سابق تهران و رسانه‌های همسو با آنان طی هفته‌های گذشته انتقادهای بسیار تندی را به رئیس جمهور اصلاحات و رئیس «شعسا» یعنی «محمدرضا عارف» وارد کردند. این نقدهای اعتراض‌گونه بیشتر متوجه عملکرد ضعیف شورای عالی سیاست گذاری اصلاح طلبان و مدیریت ناموفق «محمد خاتمی» و «محمدرضا عارف» بوده که انتقادهای به‌جایی نیز هستند. همچنین عملکرد بسیار ضعیف «عارف» در «فراکسیون امید» و در مجلسی که چند روز پیش ماموریتش پس از ۴ سال به پایان رسید، از دیگر انتقادهایی است که به «خاتمی»، «عارف» و «شعسا» وارد است.
اما موضع‌گیری‌های «کارگزاران» طی یکی دوسال گذشته و رفتارهای «پراگماتیستی» که به آن مشهورند و نوع انتقادهایشان، نکات دیگری را به ذهن متبادر می‌کند.
«کارگزاران سازندگی» برخلاف «حزب اتحاد ملت» که به «خاتمی» اتصال باوری و عاطفی دارند، در انتخابات مجلس در اسفند ۹۸ شرکت کردند و در گفتمان‌شان این نکته مشهود بود و هست که در هر شرایطی (حتی رد صلاحیت‌های گسترده) باید در انتخابات شرکت کرد؛ شرایطی که «حزب اتحاد ملت» آن را برنتافت و در انتخابات شرکت نکرد.
بسیاری از ناظران، این عملکرد «حزب کارگزاران سازندگی» را ارسال پالسی به حاکمیت تلقی کردند که آماده هستند با وجود تمام محدودیت‌ها در کنار نظام بایستند به این امید که راس هرم قدرت در ایران به آنان اجازه دهد که سهمی از حاکمیت داشته باشند. این تحلیل و نشانه‌های دیگری که ممکن است بسیاری از ما از آن بی‌خبر باشیم، احتمالا به این معناست که حاکمیت به شروطی، حضور آنان در دایره تصمیم گیری را بلااشکال می‌داند و برای همین «کارگزاران» تصمیم گرفته‌اند تا با به در کردن رقیبان از صحنه، به یگانه تشکل منتقد تبدیل شوند که در آینده، راهی برای حضور در حاکمیت هم به‌دست آورند.
نکته‌ای که «کارگزاران سازندگی» آن را برای خود نقطه قوت می‌دانند شخص «حسن روحانی» است که تنها یکسال از عمر ریاست جمهوری‌اش باقی مانده و به احتمال بسیار پس از این دوران مانند سایر روسای جمهور(غیر از سیدمحمد خاتمی) به مسئولیتی منصوب خواهد شد که احتمال دارد ریاست بر «مجمع تشخیص مصلحت نظام» باشد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76532
پرونده ویژه فساد | وزارت اطلاعات
 داماد وزیر اطلاعات؛ کار چاق‌کن بدهکاران بانکی و «فعالِ» حوزه برق
‌
https://www.zeitoons.com/75988

زیتون ـ فریبرز کلانتری:
 یکی از نام‌هایی که در دادگاه علی دیواندری، مدیر عامل سابق بانک‌های ملت و پارسیان مطرح شد، احسان سخایی، داماد محمود علوی، وزیر اطلاعات بود. فساد او اما تنها به موضوع این دادگاه ختم نمی‌شود، سخایی کارگزار یا به عبارت بهتر کار چاق کن یکی دیگر از بدهکاران بانکی به نام عبدالحسین فضل‌الهی هم هست.

فرد رو به تصویر، علی دیواندری
در جلسه دادگاه دیواندری نام احسان سخایی به عنوان کار چاق‌کن فردی به نام سید عبدالله دستغیب که گیرنده تسهیلات کلان بانک ملت بود، آورده شد. سخایی توانسته بود با رانت سیاسی و سواستفاده از قدرت، ۲۲۰ میلیارد تومان بخشودگی برای تسهیلات دستغیب دریافت کند. 
البته این خبر کمی بعد توسط سبزواری، مدیرعامل شرکت طرح و اندیشه بهساز ملت که مسئول وصول مطالبات این بانک است تکذیب شد و بعد از آن هم دیگر دادگاه دیوانداری به شکل غیرعلنی برگزار شد.
از سوی دیگر احسان سخایی و سید شهرام دستغیب (برادر عبدالله دستغیب)، در شرکت «سندکو آی جی» سوئیس در تهران، همکار بودند.
عبدالله دستغیب به عنوان یکی از چهره‌های کلیدی در فساد بانکی در ایران مطرح است و در همان دادگاهِ علی دیواندری عنوان شد که دستغیب با استفاده از نفوذ نزدیکان، دوستان و همدستانش از بازپرداخت رقمی بالغ بر هزار میلیارد تومان بدهی به نهادهای مالی و دولتی ایران فرار کرده است.
بر اساس اطلاعاتی که سایت روزنامه رسمی قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده است، احسان سخایی، در سال نود و پنج، چندین شرکت تاسیس می‌کند که موضوعاتی مثل واردات، صادرات، تولید، توزیع، پخش، مدیریت انرژی و خدمات فنی و مهندسی را شامل می‌شود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75988
قانون‌گذار، پدر یا «معشوق»
چه کسی رومینا را کشت؟

زیتون ـ شیوانظر آهاری
: دردآور و کوتاه، اما نه بی‌سابقه. پدری سر دختر چهارده‌‏ساله‎اش را با داس برید تا این «لکه ننگ» را از دامان خانواده پاک کند.
خبرهای اولیه نشان می‌داد دختر نوجوانی در یکی از توابع شهر تالش با پسری فرار کرده است، پس از دستگیری، با وجود اصرار دختر مبنی بر عدم تحویل او به خانواده، پلیس بدون در نظر گرفتن امنیت دختر، او را به همان خانه‌ای می فرستد که از آن گریخته بود و شب‌هنگام وقتی پدر موفق نمی‌شود او را خفه کند با داس سرش را می‌برد و سپس دستگیر می‌شود.

مراسم تشییع رومینا اشرفی
ماجرایی بسیار شبیه به قتل‌های به اصطلاح «ناموسی» هولناک و تکان‎دهنده دیگر است که دختران و زنان صرفا به دلیل علاقه به مردی یا برقراری رابطه با وی، قربانی خشونت خانگی می‌شود. فعالان حقوق زنان در عرصه بین‌المللی اما نام این پدیده را «زن‌کشی» (Femicide ) می‌گذراند. کشتنی با تعاریف و ویژگی‌ها خاص خود. در یک تعریف فراگیر «زن‌کشی» یک اصطلاح برای تعریف جنایت بر اساس جنسیت است که تحت عنوان «قتل عمدی زنان (یا دختران) به دلیل زن بودن» تعریف می‌شود، گرچه تعاریف بسته به بستر فرهنگی هر جامعه متفاوت است.
قربانیِ پدیده‌ای به نام «ناموس» شدن، صدها سال است که بر سر زنان سایه افکنده و از افغانستان گرفته تا هند و پاکستان و اردن و ایران، هر از چند یکبار زنی را صرفا به دلیل اینکه ناموس کسی بوده به کشتن می‌دهد. مثل زینب ۱۴ ساله بویراحمدی که برادرش در آذرماه سال گذشته او را کشت، چون گمان می‌کرد پسری را دوست دارد. یا دو دختر آبادانی که سال گذشته به دست عمویشان کشته شدند و یا سیمای ۲۰ ساله که در همین تهران توسط پدرش کشته شد.
از پدر قاتل تا پدر صاحب عزا
از صبح روز گذشته که اعلامیه مرگ رومینا اشرفی در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود، بیش از هرچیز نام بزرگ پدرش به عنوان صاحب عزای اصلی و سپس نام دیگر مردان خانواده توی ذوق می‎زند. پدری که قاتل است در صدر اعلامیه گرامی داشته شده و سپس عموها و پدربزرگ و برادرزاده‌ها. نه اثری از نام مادر است و نه کسی نشانی او را می‌داند. فیلم کوتاه منتشر شده از خاکسپاری دخترک نوجوان، صدای شیون‎های زنی را در پس‌‏زمینه دارد. شیون زنی داغدار و فرزند از دست داده. ما تنها صدای فریادش را می‌شنویم. او نه اسم دارد و نه توانی برای اینکه شوهرش را مجازات کند. چند صباح دیگر به عنوان ولی دم ناچار است از جرم شوهرش بگذرد و مردی که یک شب با بی‌رحمی و قساوت، داس را بر گردن دختر نوجوانش گذاشته و او را کشته باز در نقش قهرمان به آبادی برمی‌گردد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76559
چه آرزوها که نمرد!

*برای رومینا اشرفی و همه آرزوهایی که به قتلگاه رفت
#خط_سوم
وضعیت روزنامه‌نگاران ایرانی در ترکیه
زندگی در سایه ترس

https://www.zeitoons.com/76622

زیتون
ـ مینا مصطفوی: سازمان گزارشگران بدون مرز (RSF) در گزارش خود در ۱۱ اردیبهشت ۹۹ از وضعیت روزنامه‌نگاران پناهجو در ترکیه اظهار نگرانی کرده است. در این گزارش آمده روزنامه‌نگاران ایرانی با دیرکرد اداری بررسی پرونده‌هایشان از سوی ترکیه و کمیساریای پناهندگی و تهدیدهای جمهوری اسلامی روبه‌رو هستند.

سازمان گزارشگران بدون مرز در این گزارش به دوازده روزنامه‌نگار ایرانی که قربانی آزارهای نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی بوده و در سایه ترس و تهدید در کشور ترکیه منتظر تعیین تکلیف کمیساریای سازمان ملل و انتقال به کشوری امن هستند اشاره کرده است.

آیا تهدید روزنامه‌نگاران موضوعی وهمی‌ست یا قابلیت اجرایی دارد؟
نداشتن حق انتخاب برای تعیین محل زندگی در شهرهای بزرگ و امکان شناسایی روزنامه‌نگاران در شهرهای کوچک با جمعیت کم یکی از عوامل موثر در افزایش ناامنی ژورنالیست‌ها و فعالین سیاسی در ترکیه است.
با بسته شدن دفتر کمیساریای سازمان ملل در ترکیه در سپتامبر ۲۰۱۸ و واگذاری تمام امور مربوط به پناهجویان به اداره مهاجرت این کشور، روند بررسی به پرونده پناهجویان با کندی مواجه شد و در سال ۲۰۱۹ عملا بررسی پرونده پناهجویان ایرانی از اولویت خارج شد. علاوه بر کارشکنی در امور ثبت نام و تحویل کارت هویت، پناهجویان ایرانی عمدتا به شهرهای کوچک و دورافتاده تبعید می‌شوند. زندگی در شهرهای کوچک به‌طور بالقوه می‌تواند بستر مناسبی را جهت سلب امنیت روزنامه‌نگاران فراهم کند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76622
جواد موسوی خوزستانی
پل طبیعت

پیشکشِ «پروین بختیارنژاد» که هر چه زمان می‌گذرد جای خالی مبارزه‌ی مستمرش علیه قتل‌های ناموسی، و ممانعت از تکرار قتل «رومینا اشرفی»ها، بیش‌تر به دیده می‌آید. یاد و خاطره‌ی این بانوی مبارز و شریف، ماندگار باشد.

***

دیشب با خود عهد کرده‌ بود: «می‌رم‌، باید برم‌، هر طور شده‌…». بی ‌توجه‌ به‌ نگاه‌ عابران‌، به‌طرف‌ میدان‌ حرکت‌ می‌کند «همون‌جا که‌ پارسال‌ با مامان رفتیم برا خرید منجوق‌ و پولک..» از آن‌جا باید به مقصد می‌رفت: پل فلزی! «..می‌رم رو پل که‌ ببینن همه؛.. که به گوش همه همسایه برسه، خانم ناظم‌ام بفهمه؛…» صبح قبل از ترک خانه، مادر گفته بود: «مثِ سنگ بُنِ چَه جُم نمی‌خوردی که یعنی خوابی! ها؟ حواسم بهت بود یه بارم غلت نزدی؛ صبر آوردی بابات و جاسم برن مغازه. تا بسته‌شدنِ در حیاطِ‌ شنیدی جَلدی از جات پاشدی داری هول و دست‌پاچه رختاتو می‌پوشی؛ نه آبی به صورتت زدی، نه معقول می‌شینی یه لقمه صبونه بذاری دهنت
ـ می‌بینی که ساعتو! دیرم شده.
ـ سی چه ئیقد شتاب داری؟ یه دقّه قرار بگیر آخه؛ بیا اول ئیِ بذار دهنت. همی یه لقمه‌.
ـ ولم کن مامان.
ـ جلو بابات نمی‌خوری باشه‌خب نخور، از دس منم نمی‌خوری؟ ئیقد عناد نکن با خودت، سه روزه خوراک نخوردی! زار و نزار شدی!… بیا همی یه لقمه‌نِه بگیر. حنظل نیس که؛ نون و پنیره
ـ اااه.چند بار بگم نمی‌خوام! گشنم نیس؟
ـ آخه چرا خون به دل آدم می‌کنی
ـ من رفتم
ـ با توأم ننه صبرکن… از دس تو چه خاکی به سر کنم…
به‌ بهانه‌ی‌ دادن‌ آخرین‌ امتحان‌، با روپوش‌ مدرسه‌ و چادر مشکی‌ از خانه‌ بیرون می‌زند. پرسان‌، پرسان‌ از عبدل‌آباد می‌اندازد در خیابان سعیدی به سمت اسماعیل‌آباد و از آن‌جا خودش را به‌ میدان‌ راه‌آهن‌ می‌رساند. متوجه‌ شلوغیِ میدان‌ راه‌‌‌آهن‌ و سروصدای‌ وسایط‌ نقلیه‌ نیست. دست می‌برد زیر چانه‌اش و سعی می‌کند گره محکم‌ روسری‌ مشکی‌ را کمی شل کند. لبه‌‌ی‌ چادر را محکم‌‌تر به‌ چنگ‌ می‌گیرد‌. به‌ تصمیمی‌ فکر می‌کند که‌ شب‌ تا صبح‌، نگذاشته‌ بود بخوابد «می‌رم‌، باید برم‌، هر طور شده‌…»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76651
خامنه‌ای و ‌دفاع فقهی از کشتار ۶۷
حسن یوسفی‌اشکوری

 https://www.zeitoons.com/76645

درآمد
طبق خبری در رسانه‌ها، گویا به تازگی کتابی منتشر شده با عنوان «روایت رهبری: مناسبات جمهوریت و اسلامیت» و در این کتاب آقای خامنه‌ای دیدگاه فقهی و قانونی و اخلاقی آیت‌الله منتظری در مخالفت با قتل و اعدام چند هزار زندانی سیاسی در تابستان ۶۷ را به چالش کشیده و خود مدعی است «امام» درست فهمیده و هم از لحاظ فقهی و هم عملی با تدبیر عمل کرده و آن‌گاه در توجیه مدعیاتش سخنانی گفته که گویا به روایتی نظر دارد که مسعودی در مروج‌الذهب آورده و آن عبارت از این است که کشتن کسانی که وابسته به تشکیلات‌اند و اگر رها شوند ممکن است بار دیگر به مرکزیت به پیوندند و به میدان جنگ بازگردند، جایز بلکه لازم است. در آغاز متن روایت مسعودی را می‌آورم و بعد ملاحظات خودم را با شما در میان می‌گذارم.

روایت مسعودی
گزیده نقل مسعودی آن است که علی فراریان جنگ جمل را تعقیب نمی‌کرد و نمی‌کشت ولی فراریان صفین را آزاد نمی‌گذاشت و آنان را تعقیب می‌کرد و می‌کشت. مسعودی پس از نقل ماجرا گوید که شیعیان علی در پاسخ به معترضان این تمایزگذاری گفته‌اند: دلیل آن بوده که بازماندگان و فراریان جمل به خانه‌های خود باز گشته و به دشمنی ادامه نمی‌دادند و حال آن که فراریان صفین بازگشته و حول محور فرماندهی خود با تجهیزات نظامی و مالی مجدد به دشمنی ادامه داده و به صحنه جنگ باز می‌گشته‌اند. خلاصه آن است که بازماندگان جملی فرماندهی و مرکزیتی نداشتند و از این رو بی‌خطر و بی‌زیان بودند ولی فراریان صفین دارای فرماندهی و مرکزیت بوده و با توسل به آن و یا با تحریک فرماندهی به جنگ بر می‌گشتند و یا امکان بازگشت و فعالیت مجددشان وجود داشت. مسعودی پس از پایان گزارش می‌افزاید: گروه معترض و جوابگو سخنان بسیار دارند که نقل آن به درازا می‌کشد و شرح آن مفصل است و تفصیل آن را با گفتار هر گروه در کتاب‌های سابق خود آورده‌ایم و از تکرار آن در اینجا بی‌نیازیم و خدا بهتر می‌داند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76645
از زد و بند با قاچاقیان مواد مخدر تا ریاست مجلس
محمدباقر قالیباف چگونه به قدرت رسید؟

زیتون ـ یلدا امیری
: سردار، خلبان، دکتر، عناوین پرطمطراقی بود که در انتخابات ۱۳۸۴ نتوانست محمد باقر قالیباف را به ریاست جمهوری برساند. یک نظامی تازه لباس از تن در آورده، با بالاترین تبلیغات شهری، تلاش کرد شانس خود را در انتخابات ریاست جمهوری بیازماید، اما ناکام ماند. او یک‌بار دیگر در انتخابات سال ۱۳۹۲ در مقابل حسن روحانی شکست خورد، نتیجه انتخابات ۹۲ آن‌چنان برای قالیباف غیرقابل پذیرش بود که نیمه شب به وزارت کشور رفت و در ستاد انتخابات کشور آراء به مرور اعلام شد تا سردار تاب تحمل آن را داشته باشد و نتیجه انتخابات غروب روز بعد اعلام شد.

اما سردار خیال نداشت سودای ریاست جمهوری را رها کند. هنگامی‌که در انتخابات ۱۳۹۶ به عنوان پرسابقه‌ترین شهردار تهران با شعار «دولت مردم» در انتخابات شرکت می‌کرد گمان نمی‌کرد که اصولگرایان او را در مقابل ابراهیم رئیسی وادار به کناره‌گیری کنند. همین موضوع عامل قهر او از تشکل‌های اصولگرا و فعال کردن حزب «جمعیت پیشرفت و عدالت ایران اسلامی» شد.
محمدباقر قالیباف، ۵۸ ساله بار دیگر در سال ۱۳۹۸ وارد عرصه انتخابات شد، این بار تلاش برای راه یافتن به مجلس شورای اسلامی و آن هم با هدف رسیدن به ریاست مجلس و در دوره‌ای که مردم از صندوق‌های رای روی‌گردان شده‌ بودند. در این دوره برخلاف سه دوره گذشته راحت‌تر به هدفش رسید، اولین سردار ـ شهردار پایتخت به اولین سردار ـ رئیس مجلس تبدیل شد، و اینگونه سپاه پاسداران یکی از اعضای سابق خود را در جایگاه ریاست یک قوه نشاند.

پول قاچاق مواد مخدر
اما نام قالیباف از زمانی که وارد انتخابات شد، بیش از هر چیز با فساد اقتصادی گره خورده است. قالیباف در سپهر سیاسی ایران مرد خوشنامی نیست و بخشی از این بدنامی به فساد مالی او در ارتباط با پول قاچاق مواد مخدر در انتخابات سال ۱۳۸۴ باز می‌گردد.
حسن روحانی، در مناظره‌های انتخاباتی سال ۱۳۹۶ خطاب به محمدباقر قالیباف گفت: «اگر پرونده سال ۸۴ آقای قالیباف که دست من بود و نگذاشتم پرونده بشود و دعوا کردم با بعضی‌ها در دبیرخانه که نباید کسی مطلع شود، اگر آن مردانگی را نکرده بودم، هم اکنون شما اینجا ننشسته بودید.»

ظاهرا بر اساس معامله‌ای که با تعدادی از قاچاقچیان بزرگ مواد مخدر و سوخت انجام شده است، قالیباف به آزادی یا کاهش دوره محکومیت قاچاقچیان کمک می‌کند و در عوض کمک‌های مالی برای ستاد انتخاباتی پرخرجش می‌گیرد. در این میان افشای کمک یکی از قاچاقچیان با اسم مخفف  ج.غ.ز منجر به تشکیل «پرونده ۱۳۸۴» برای قالیباف  می‌شود.

روز ۱۵ اردیبهشت ماه ۱۳۹۶ بود که عبدالله رمضان‌زاده در فیسبوک خود نوشت: «امروز که مناظره سیاسی است بحث ورود پول کثیف ناشی از ترانزیت مواد مخدر به انتخابات از همه سوال شود.»
متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76671
سید هادی طباطبایی
رومینا-داس؛ و ضرورت یک گذار

دخترکی دیگر قربانیِ شده. پدری غیرت ورزیده و دخترش را سر بریده است. به چه علت؟ که چرا بر سر سفره­ی عقد نمی­نشیند و مَهریه طلب نمی­کند و قَبِلتُ بر زبان نمی­آوَرَد. روایتها بر سر این ماجرا بسیار است. آنچه مسلّم است اینکه دخترک به سودای سبکی از زندگی اقدامی کرده که پدر را خوش نمی­آمده است. رسوم سختی بر گرد امر نکاح تنیده است. رسومی که هر زمان در حال تغییر است؛ اما این تحولات را ندیده، حکم بر تَصَلُّب آن کردن بعضاً فجایعی را رقم می­زند.

زمانه­ای برگزیدن چند همسری مرسوم است و هنگامه­ای دگر همین عمل، ناپسند و ناروا. در زمانی زوجین تا هنگامه­ی تزویج، یکدیگر را ندیده و به شانس و اقبالی بسنده کرده و پای سفره عقد حاضر می­شوند، اما در زمانه­ای دگر این عمل نابخردانه و غیر متمدنانه. در هنگامه­ای کثرت فرزندآوری معمول و مرسوم می­شود و در موعدی دگر این عمل شگفت و تعجب آور. هر زمانه­ و هر فرهنگی، مواجهه­ای با ماجرای ازدواج، -این مقوله­ی همیشگی تاریخ بشریت- داشته است.

و چه تلخ است که این تغییرها با هزینه­ی بسیاری همراه می­شود. گاه جان می­ستاند، گاه خانواده­ای به ویرانی می­کشاند و گاه نسلی را تلف می­کند. و چه نامقبول است جامعه­ای که این تغییرات را باور نکند و پاسخهای کهنه به سئوالات جدید دهد. به گفته­ی ویل دورانت همان زمان است که مرگ تمدنها فرا می­رسد.

کثرت ناکامی‌های ازدواج در زمانه­ی معاصر، تلنگری است که این امرِ مقبول خداوندی می­تواند تحولی پذیرد و امر ازدواج از زوائد آن پیراسته گردد و جامه­ای نو به تن کند.
رویکرد غالب فقیهانه همان است که امر نکاح را سنت حسنه­ی نبوی می­خوانَد و آن را در جهت بقای نسل می­خواهد. به عنوان نمونه، آیت‌الله جوادی آملی این رویکرد را برگزیده است. ایشان فهمِ ناصحیح نسبت به مقوله­ی ازدواج را عاملِ شکست می­داند. وی معتقد است که هدف از ازدواج را نمی­باید کسب لذت قرار داد. هرگاه که لذت، هدف ازدواج باشد، به ناکامی هم می­انجامد. وی با قیاسی اینگونه عنوان می­کند که: «مبادا خیال کنید نکاح برای آن است که شما لذت ببرید. خیر؛ ازدواج همانند غذا خوردن است. برخی خیال می­کنند که غذا خوردن برای لذت بردن است، اما حقیقت آن است که غذا خوردن برای زنده ماندن است. ازدواج نیز برای آن است که بشر محفوظ بماند»۱].

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76686
چالش پاک‌دستی، چالش مجلس یازدهم
چهره‌های «فاسد» مجلس یازدهم از دو جناح

زیتون ـ حسام قناطیر:
در چهار دهه عمر جمهوری اسلامی، کم نبوده‌اند رقابت‌های انتخاباتی و مجالس و دولت‌های برآمده از آن رقابت‌ها که درگیر حاشیه بوده‌اند.
گاه این حواشی حذف رقبا به مدد نظارت استصوابی شورای نگهبان بوده، گاه اختلاف بر سر سلامت شمارش آرا پیش آمده و گاهی ناشی از به کارگیری امکانات نیروهای نظامی یا حاکمیتی به نفع یک جریان یا حزب سیاسی، که حاشیه را بر متن مسلط کرده است.
انتخابات مجلس یازدهم هم از این حاشیه‌ها دور نمانده، صرف نظر از رفتار شورای نگهبان در حذف شماری از افراد منتسب به جریان سیاسی اصلاح طلب و باز گذاشتن عرصه رقابت برای طیف‌های گوناگون اصولگرایان که می‌رود تا به حاشیه همیشگی انتخاب شدن‌ها و انتخاب کردن‌ها بدل شود، این رقابت  محملی برآمده از آن، چالش دیگری نیز دارد و آن ورود افرادی به این مجلس است که پاکدستی آنها به طور جدی محل تردید است.

روز گذشته در ادامه این حاشیه‌های مهمتر از متنِ مجلس یازدهم، اعتبارنامه کاظم دلخوش، غلامرضا تاج‌گردون و حسین محمدصالحی تائید نشد. به گفته سخنگوی هیات رییسه این اعتبارنامه‌ها به کمیسیون تحقیق مجلس شورای اسلامی می‌رود تا در این کمیسیون تعیین تکلیف شود. این نمایندگان از سوی همکارانشان به فساد مالی و اداری متهم شده‌اند.

روح‌اللّه نجابت نماینده شیراز و زرقان و علیرضا زاکانی نماینده قم در متن اعتراض به اعتبارنامه دلخوش او را به زمین‌خواری متهم کردند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76734
اعلام آمار «رسمی ـ تفکیکی» کشته‌شدگان آبان ۹۸
«مثلا شقیقه آن‌ها از فاصله سه متری هدف قرار گرفته بود»

زیتون ـ مهسا محمدی:
روز گذشته و بعد از گذشت ۶ ماه و نیم از کشتار آبان ۹۸، بالاخره یک مقام رسمی عددی مشخص از تعداد کشته‌شدگان این اعتراضات اعلام کرد.

مجتبی ذوالنور، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس دهم، تعداد کشته‌شدگان آبان ۹۸ را ۲۳۰ نفر اعلام کرد. به گفته او ۴۶ نفر از این تعداد نیروهای رسمیِ امنیتی و «نیروهای تامین کننده امنیت و نظم، شامل بسیج و نیروهای مردمی» بودند.

این آمار در حالی در حاشیه جلسه اجتماعی انتظامی ستاد مقابله با کرونا، آنهم توسط یک نماینده  مجلس اعلام شد که پیش از این بارها نهادهای دولتی و نظامی وعده اعلام رسمی تعداد کشته‌شدگان بعد از تفکیک و دسته‌بندی را داده بودند.

رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس دهم آنچه در آبان ۹۸ اتفاق افتاد را یک «حادثه طبیعی» خواند و تاکید کرد که «مردم ممکن است اعتراض داشته باشند و آن را اعلام کنند، ولی براندازی نرم در دستور نظام سلطه است.»

 آمار تعداد کشته‌شدگان اعتراضات افزایش قیمت بنزین، علیرغم خواست عمومی برای شفاف‌سازی، در وقت‌کشی حاکمیت و اخبار فجایعی مانند شلیک به هواپیمای اکراینی و همه‌گیری کرونا گم شد.
حالا اما ذالنور «کار دشوار» دولت و نیروهای نظامی را راحت کرده و در یک جلسه حاشیه‌ای آمار را به «تفکیک» ارائه کرد. 

آمار تفکیکی ـ رسمی
به گفته ذالنور تعداد کشته‌شدگان این اعتراضات در مجموع ۲۳۰ نفر بوده که ۶ نفر آنان از ماموران رسمی امنیتی بودند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76763