پرونده ویژه فساد | وزارت اطلاعات
 داماد وزیر اطلاعات؛ کار چاق‌کن بدهکاران بانکی و «فعالِ» حوزه برق
‌ https://www.zeitoons.com/75988

زیتون ـ فریبرز کلانتری: یکی از نام‌هایی که در دادگاه علی دیواندری، مدیر عامل سابق بانک‌های ملت و پارسیان مطرح شد، احسان سخایی، داماد محمود علوی، وزیر اطلاعات بود. فساد او اما تنها به موضوع این دادگاه ختم نمی‌شود، سخایی کارگزار یا به عبارت بهتر کار چاق کن یکی دیگر از بدهکاران بانکی به نام عبدالحسین فضل‌الهی هم هست.

فرد رو به تصویر، علی دیواندری
در جلسه دادگاه دیواندری نام احسان سخایی به عنوان کار چاق‌کن فردی به نام سید عبدالله دستغیب که گیرنده تسهیلات کلان بانک ملت بود، آورده شد. سخایی توانسته بود با رانت سیاسی و سواستفاده از قدرت، ۲۲۰ میلیارد تومان بخشودگی برای تسهیلات دستغیب دریافت کند. 
البته این خبر کمی بعد توسط سبزواری، مدیرعامل شرکت طرح و اندیشه بهساز ملت که مسئول وصول مطالبات این بانک است تکذیب شد و بعد از آن هم دیگر دادگاه دیوانداری به شکل غیرعلنی برگزار شد.
از سوی دیگر احسان سخایی و سید شهرام دستغیب (برادر عبدالله دستغیب)، در شرکت «سندکو آی جی» سوئیس در تهران، همکار بودند.
عبدالله دستغیب به عنوان یکی از چهره‌های کلیدی در فساد بانکی در ایران مطرح است و در همان دادگاهِ علی دیواندری عنوان شد که دستغیب با استفاده از نفوذ نزدیکان، دوستان و همدستانش از بازپرداخت رقمی بالغ بر هزار میلیارد تومان بدهی به نهادهای مالی و دولتی ایران فرار کرده است.
بر اساس اطلاعاتی که سایت روزنامه رسمی قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده است، احسان سخایی، در سال نود و پنج، چندین شرکت تاسیس می‌کند که موضوعاتی مثل واردات، صادرات، تولید، توزیع، پخش، مدیریت انرژی و خدمات فنی و مهندسی را شامل می‌شود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/75988

قانون‌گذار، پدر یا «معشوق»
چه کسی رومینا را کشت؟

زیتون ـ شیوانظر آهاری: دردآور و کوتاه، اما نه بی‌سابقه. پدری سر دختر چهارده‌‏ساله‎اش را با داس برید تا این «لکه ننگ» را از دامان خانواده پاک کند.
خبرهای اولیه نشان می‌داد دختر نوجوانی در یکی از توابع شهر تالش با پسری فرار کرده است، پس از دستگیری، با وجود اصرار دختر مبنی بر عدم تحویل او به خانواده، پلیس بدون در نظر گرفتن امنیت دختر، او را به همان خانه‌ای می فرستد که از آن گریخته بود و شب‌هنگام وقتی پدر موفق نمی‌شود او را خفه کند با داس سرش را می‌برد و سپس دستگیر می‌شود.

مراسم تشییع رومینا اشرفی
ماجرایی بسیار شبیه به قتل‌های به اصطلاح «ناموسی» هولناک و تکان‎دهنده دیگر است که دختران و زنان صرفا به دلیل علاقه به مردی یا برقراری رابطه با وی، قربانی خشونت خانگی می‌شود. فعالان حقوق زنان در عرصه بین‌المللی اما نام این پدیده را «زن‌کشی» (Femicide ) می‌گذراند. کشتنی با تعاریف و ویژگی‌ها خاص خود. در یک تعریف فراگیر «زن‌کشی» یک اصطلاح برای تعریف جنایت بر اساس جنسیت است که تحت عنوان «قتل عمدی زنان (یا دختران) به دلیل زن بودن» تعریف می‌شود، گرچه تعاریف بسته به بستر فرهنگی هر جامعه متفاوت است.
قربانیِ پدیده‌ای به نام «ناموس» شدن، صدها سال است که بر سر زنان سایه افکنده و از افغانستان گرفته تا هند و پاکستان و اردن و ایران، هر از چند یکبار زنی را صرفا به دلیل اینکه ناموس کسی بوده به کشتن می‌دهد. مثل زینب ۱۴ ساله بویراحمدی که برادرش در آذرماه سال گذشته او را کشت، چون گمان می‌کرد پسری را دوست دارد. یا دو دختر آبادانی که سال گذشته به دست عمویشان کشته شدند و یا سیمای ۲۰ ساله که در همین تهران توسط پدرش کشته شد.
از پدر قاتل تا پدر صاحب عزا
از صبح روز گذشته که اعلامیه مرگ رومینا اشرفی در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود، بیش از هرچیز نام بزرگ پدرش به عنوان صاحب عزای اصلی و سپس نام دیگر مردان خانواده توی ذوق می‎زند. پدری که قاتل است در صدر اعلامیه گرامی داشته شده و سپس عموها و پدربزرگ و برادرزاده‌ها. نه اثری از نام مادر است و نه کسی نشانی او را می‌داند. فیلم کوتاه منتشر شده از خاکسپاری دخترک نوجوان، صدای شیون‎های زنی را در پس‌‏زمینه دارد. شیون زنی داغدار و فرزند از دست داده. ما تنها صدای فریادش را می‌شنویم. او نه اسم دارد و نه توانی برای اینکه شوهرش را مجازات کند. چند صباح دیگر به عنوان ولی دم ناچار است از جرم شوهرش بگذرد و مردی که یک شب با بی‌رحمی و قساوت، داس را بر گردن دختر نوجوانش گذاشته و او را کشته باز در نقش قهرمان به آبادی برمی‌گردد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76559

چه آرزوها که نمرد!

*برای رومینا اشرفی و همه آرزوهایی که به قتلگاه رفت
#خط_سوم

وضعیت روزنامه‌نگاران ایرانی در ترکیه
زندگی در سایه ترس

https://www.zeitoons.com/76622

زیتون ـ مینا مصطفوی: سازمان گزارشگران بدون مرز (RSF) در گزارش خود در ۱۱ اردیبهشت ۹۹ از وضعیت روزنامه‌نگاران پناهجو در ترکیه اظهار نگرانی کرده است. در این گزارش آمده روزنامه‌نگاران ایرانی با دیرکرد اداری بررسی پرونده‌هایشان از سوی ترکیه و کمیساریای پناهندگی و تهدیدهای جمهوری اسلامی روبه‌رو هستند.

سازمان گزارشگران بدون مرز در این گزارش به دوازده روزنامه‌نگار ایرانی که قربانی آزارهای نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی بوده و در سایه ترس و تهدید در کشور ترکیه منتظر تعیین تکلیف کمیساریای سازمان ملل و انتقال به کشوری امن هستند اشاره کرده است.

آیا تهدید روزنامه‌نگاران موضوعی وهمی‌ست یا قابلیت اجرایی دارد؟
نداشتن حق انتخاب برای تعیین محل زندگی در شهرهای بزرگ و امکان شناسایی روزنامه‌نگاران در شهرهای کوچک با جمعیت کم یکی از عوامل موثر در افزایش ناامنی ژورنالیست‌ها و فعالین سیاسی در ترکیه است.
با بسته شدن دفتر کمیساریای سازمان ملل در ترکیه در سپتامبر ۲۰۱۸ و واگذاری تمام امور مربوط به پناهجویان به اداره مهاجرت این کشور، روند بررسی به پرونده پناهجویان با کندی مواجه شد و در سال ۲۰۱۹ عملا بررسی پرونده پناهجویان ایرانی از اولویت خارج شد. علاوه بر کارشکنی در امور ثبت نام و تحویل کارت هویت، پناهجویان ایرانی عمدتا به شهرهای کوچک و دورافتاده تبعید می‌شوند. زندگی در شهرهای کوچک به‌طور بالقوه می‌تواند بستر مناسبی را جهت سلب امنیت روزنامه‌نگاران فراهم کند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76622

جواد موسوی خوزستانی
پل طبیعت

پیشکشِ «پروین بختیارنژاد» که هر چه زمان می‌گذرد جای خالی مبارزه‌ی مستمرش علیه قتل‌های ناموسی، و ممانعت از تکرار قتل «رومینا اشرفی»ها، بیش‌تر به دیده می‌آید. یاد و خاطره‌ی این بانوی مبارز و شریف، ماندگار باشد.

***

دیشب با خود عهد کرده‌ بود: «می‌رم‌، باید برم‌، هر طور شده‌…». بی ‌توجه‌ به‌ نگاه‌ عابران‌، به‌طرف‌ میدان‌ حرکت‌ می‌کند «همون‌جا که‌ پارسال‌ با مامان رفتیم برا خرید منجوق‌ و پولک..» از آن‌جا باید به مقصد می‌رفت: پل فلزی! «..می‌رم رو پل که‌ ببینن همه؛.. که به گوش همه همسایه برسه، خانم ناظم‌ام بفهمه؛…» صبح قبل از ترک خانه، مادر گفته بود: «مثِ سنگ بُنِ چَه جُم نمی‌خوردی که یعنی خوابی! ها؟ حواسم بهت بود یه بارم غلت نزدی؛ صبر آوردی بابات و جاسم برن مغازه. تا بسته‌شدنِ در حیاطِ‌ شنیدی جَلدی از جات پاشدی داری هول و دست‌پاچه رختاتو می‌پوشی؛ نه آبی به صورتت زدی، نه معقول می‌شینی یه لقمه صبونه بذاری دهنت
ـ می‌بینی که ساعتو! دیرم شده.
ـ سی چه ئیقد شتاب داری؟ یه دقّه قرار بگیر آخه؛ بیا اول ئیِ بذار دهنت. همی یه لقمه‌.
ـ ولم کن مامان.
ـ جلو بابات نمی‌خوری باشه‌خب نخور، از دس منم نمی‌خوری؟ ئیقد عناد نکن با خودت، سه روزه خوراک نخوردی! زار و نزار شدی!… بیا همی یه لقمه‌نِه بگیر. حنظل نیس که؛ نون و پنیره
ـ اااه.چند بار بگم نمی‌خوام! گشنم نیس؟
ـ آخه چرا خون به دل آدم می‌کنی
ـ من رفتم
ـ با توأم ننه صبرکن… از دس تو چه خاکی به سر کنم…
به‌ بهانه‌ی‌ دادن‌ آخرین‌ امتحان‌، با روپوش‌ مدرسه‌ و چادر مشکی‌ از خانه‌ بیرون می‌زند. پرسان‌، پرسان‌ از عبدل‌آباد می‌اندازد در خیابان سعیدی به سمت اسماعیل‌آباد و از آن‌جا خودش را به‌ میدان‌ راه‌آهن‌ می‌رساند. متوجه‌ شلوغیِ میدان‌ راه‌‌‌آهن‌ و سروصدای‌ وسایط‌ نقلیه‌ نیست. دست می‌برد زیر چانه‌اش و سعی می‌کند گره محکم‌ روسری‌ مشکی‌ را کمی شل کند. لبه‌‌ی‌ چادر را محکم‌‌تر به‌ چنگ‌ می‌گیرد‌. به‌ تصمیمی‌ فکر می‌کند که‌ شب‌ تا صبح‌، نگذاشته‌ بود بخوابد «می‌رم‌، باید برم‌، هر طور شده‌…»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76651

خامنه‌ای و ‌دفاع فقهی از کشتار ۶۷
حسن یوسفی‌اشکوری

 https://www.zeitoons.com/76645

درآمد
طبق خبری در رسانه‌ها، گویا به تازگی کتابی منتشر شده با عنوان «روایت رهبری: مناسبات جمهوریت و اسلامیت» و در این کتاب آقای خامنه‌ای دیدگاه فقهی و قانونی و اخلاقی آیت‌الله منتظری در مخالفت با قتل و اعدام چند هزار زندانی سیاسی در تابستان ۶۷ را به چالش کشیده و خود مدعی است «امام» درست فهمیده و هم از لحاظ فقهی و هم عملی با تدبیر عمل کرده و آن‌گاه در توجیه مدعیاتش سخنانی گفته که گویا به روایتی نظر دارد که مسعودی در مروج‌الذهب آورده و آن عبارت از این است که کشتن کسانی که وابسته به تشکیلات‌اند و اگر رها شوند ممکن است بار دیگر به مرکزیت به پیوندند و به میدان جنگ بازگردند، جایز بلکه لازم است. در آغاز متن روایت مسعودی را می‌آورم و بعد ملاحظات خودم را با شما در میان می‌گذارم.

روایت مسعودی
گزیده نقل مسعودی آن است که علی فراریان جنگ جمل را تعقیب نمی‌کرد و نمی‌کشت ولی فراریان صفین را آزاد نمی‌گذاشت و آنان را تعقیب می‌کرد و می‌کشت. مسعودی پس از نقل ماجرا گوید که شیعیان علی در پاسخ به معترضان این تمایزگذاری گفته‌اند: دلیل آن بوده که بازماندگان و فراریان جمل به خانه‌های خود باز گشته و به دشمنی ادامه نمی‌دادند و حال آن که فراریان صفین بازگشته و حول محور فرماندهی خود با تجهیزات نظامی و مالی مجدد به دشمنی ادامه داده و به صحنه جنگ باز می‌گشته‌اند. خلاصه آن است که بازماندگان جملی فرماندهی و مرکزیتی نداشتند و از این رو بی‌خطر و بی‌زیان بودند ولی فراریان صفین دارای فرماندهی و مرکزیت بوده و با توسل به آن و یا با تحریک فرماندهی به جنگ بر می‌گشتند و یا امکان بازگشت و فعالیت مجددشان وجود داشت. مسعودی پس از پایان گزارش می‌افزاید: گروه معترض و جوابگو سخنان بسیار دارند که نقل آن به درازا می‌کشد و شرح آن مفصل است و تفصیل آن را با گفتار هر گروه در کتاب‌های سابق خود آورده‌ایم و از تکرار آن در اینجا بی‌نیازیم و خدا بهتر می‌داند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76645

از زد و بند با قاچاقیان مواد مخدر تا ریاست مجلس
محمدباقر قالیباف چگونه به قدرت رسید؟

زیتون ـ یلدا امیری: سردار، خلبان، دکتر، عناوین پرطمطراقی بود که در انتخابات ۱۳۸۴ نتوانست محمد باقر قالیباف را به ریاست جمهوری برساند. یک نظامی تازه لباس از تن در آورده، با بالاترین تبلیغات شهری، تلاش کرد شانس خود را در انتخابات ریاست جمهوری بیازماید، اما ناکام ماند. او یک‌بار دیگر در انتخابات سال ۱۳۹۲ در مقابل حسن روحانی شکست خورد، نتیجه انتخابات ۹۲ آن‌چنان برای قالیباف غیرقابل پذیرش بود که نیمه شب به وزارت کشور رفت و در ستاد انتخابات کشور آراء به مرور اعلام شد تا سردار تاب تحمل آن را داشته باشد و نتیجه انتخابات غروب روز بعد اعلام شد.

اما سردار خیال نداشت سودای ریاست جمهوری را رها کند. هنگامی‌که در انتخابات ۱۳۹۶ به عنوان پرسابقه‌ترین شهردار تهران با شعار «دولت مردم» در انتخابات شرکت می‌کرد گمان نمی‌کرد که اصولگرایان او را در مقابل ابراهیم رئیسی وادار به کناره‌گیری کنند. همین موضوع عامل قهر او از تشکل‌های اصولگرا و فعال کردن حزب «جمعیت پیشرفت و عدالت ایران اسلامی» شد.
محمدباقر قالیباف، ۵۸ ساله بار دیگر در سال ۱۳۹۸ وارد عرصه انتخابات شد، این بار تلاش برای راه یافتن به مجلس شورای اسلامی و آن هم با هدف رسیدن به ریاست مجلس و در دوره‌ای که مردم از صندوق‌های رای روی‌گردان شده‌ بودند. در این دوره برخلاف سه دوره گذشته راحت‌تر به هدفش رسید، اولین سردار ـ شهردار پایتخت به اولین سردار ـ رئیس مجلس تبدیل شد، و اینگونه سپاه پاسداران یکی از اعضای سابق خود را در جایگاه ریاست یک قوه نشاند.

پول قاچاق مواد مخدر
اما نام قالیباف از زمانی که وارد انتخابات شد، بیش از هر چیز با فساد اقتصادی گره خورده است. قالیباف در سپهر سیاسی ایران مرد خوشنامی نیست و بخشی از این بدنامی به فساد مالی او در ارتباط با پول قاچاق مواد مخدر در انتخابات سال ۱۳۸۴ باز می‌گردد.
حسن روحانی، در مناظره‌های انتخاباتی سال ۱۳۹۶ خطاب به محمدباقر قالیباف گفت: «اگر پرونده سال ۸۴ آقای قالیباف که دست من بود و نگذاشتم پرونده بشود و دعوا کردم با بعضی‌ها در دبیرخانه که نباید کسی مطلع شود، اگر آن مردانگی را نکرده بودم، هم اکنون شما اینجا ننشسته بودید.»

ظاهرا بر اساس معامله‌ای که با تعدادی از قاچاقچیان بزرگ مواد مخدر و سوخت انجام شده است، قالیباف به آزادی یا کاهش دوره محکومیت قاچاقچیان کمک می‌کند و در عوض کمک‌های مالی برای ستاد انتخاباتی پرخرجش می‌گیرد. در این میان افشای کمک یکی از قاچاقچیان با اسم مخفف  ج.غ.ز منجر به تشکیل «پرونده ۱۳۸۴» برای قالیباف  می‌شود.

روز ۱۵ اردیبهشت ماه ۱۳۹۶ بود که عبدالله رمضان‌زاده در فیسبوک خود نوشت: «امروز که مناظره سیاسی است بحث ورود پول کثیف ناشی از ترانزیت مواد مخدر به انتخابات از همه سوال شود.»
متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76671

سید هادی طباطبایی
رومینا-داس؛ و ضرورت یک گذار

دخترکی دیگر قربانیِ شده. پدری غیرت ورزیده و دخترش را سر بریده است. به چه علت؟ که چرا بر سر سفره­ی عقد نمی­نشیند و مَهریه طلب نمی­کند و قَبِلتُ بر زبان نمی­آوَرَد. روایتها بر سر این ماجرا بسیار است. آنچه مسلّم است اینکه دخترک به سودای سبکی از زندگی اقدامی کرده که پدر را خوش نمی­آمده است. رسوم سختی بر گرد امر نکاح تنیده است. رسومی که هر زمان در حال تغییر است؛ اما این تحولات را ندیده، حکم بر تَصَلُّب آن کردن بعضاً فجایعی را رقم می­زند.

زمانه­ای برگزیدن چند همسری مرسوم است و هنگامه­ای دگر همین عمل، ناپسند و ناروا. در زمانی زوجین تا هنگامه­ی تزویج، یکدیگر را ندیده و به شانس و اقبالی بسنده کرده و پای سفره عقد حاضر می­شوند، اما در زمانه­ای دگر این عمل نابخردانه و غیر متمدنانه. در هنگامه­ای کثرت فرزندآوری معمول و مرسوم می­شود و در موعدی دگر این عمل شگفت و تعجب آور. هر زمانه­ و هر فرهنگی، مواجهه­ای با ماجرای ازدواج، -این مقوله­ی همیشگی تاریخ بشریت- داشته است.

و چه تلخ است که این تغییرها با هزینه­ی بسیاری همراه می­شود. گاه جان می­ستاند، گاه خانواده­ای به ویرانی می­کشاند و گاه نسلی را تلف می­کند. و چه نامقبول است جامعه­ای که این تغییرات را باور نکند و پاسخهای کهنه به سئوالات جدید دهد. به گفته­ی ویل دورانت همان زمان است که مرگ تمدنها فرا می­رسد.

کثرت ناکامی‌های ازدواج در زمانه­ی معاصر، تلنگری است که این امرِ مقبول خداوندی می­تواند تحولی پذیرد و امر ازدواج از زوائد آن پیراسته گردد و جامه­ای نو به تن کند.
رویکرد غالب فقیهانه همان است که امر نکاح را سنت حسنه­ی نبوی می­خوانَد و آن را در جهت بقای نسل می­خواهد. به عنوان نمونه، آیت‌الله جوادی آملی این رویکرد را برگزیده است. ایشان فهمِ ناصحیح نسبت به مقوله­ی ازدواج را عاملِ شکست می­داند. وی معتقد است که هدف از ازدواج را نمی­باید کسب لذت قرار داد. هرگاه که لذت، هدف ازدواج باشد، به ناکامی هم می­انجامد. وی با قیاسی اینگونه عنوان می­کند که: «مبادا خیال کنید نکاح برای آن است که شما لذت ببرید. خیر؛ ازدواج همانند غذا خوردن است. برخی خیال می­کنند که غذا خوردن برای لذت بردن است، اما حقیقت آن است که غذا خوردن برای زنده ماندن است. ازدواج نیز برای آن است که بشر محفوظ بماند»۱].

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76686

چالش پاک‌دستی، چالش مجلس یازدهم
چهره‌های «فاسد» مجلس یازدهم از دو جناح

زیتون ـ حسام قناطیر: در چهار دهه عمر جمهوری اسلامی، کم نبوده‌اند رقابت‌های انتخاباتی و مجالس و دولت‌های برآمده از آن رقابت‌ها که درگیر حاشیه بوده‌اند.
گاه این حواشی حذف رقبا به مدد نظارت استصوابی شورای نگهبان بوده، گاه اختلاف بر سر سلامت شمارش آرا پیش آمده و گاهی ناشی از به کارگیری امکانات نیروهای نظامی یا حاکمیتی به نفع یک جریان یا حزب سیاسی، که حاشیه را بر متن مسلط کرده است.
انتخابات مجلس یازدهم هم از این حاشیه‌ها دور نمانده، صرف نظر از رفتار شورای نگهبان در حذف شماری از افراد منتسب به جریان سیاسی اصلاح طلب و باز گذاشتن عرصه رقابت برای طیف‌های گوناگون اصولگرایان که می‌رود تا به حاشیه همیشگی انتخاب شدن‌ها و انتخاب کردن‌ها بدل شود، این رقابت  محملی برآمده از آن، چالش دیگری نیز دارد و آن ورود افرادی به این مجلس است که پاکدستی آنها به طور جدی محل تردید است.

روز گذشته در ادامه این حاشیه‌های مهمتر از متنِ مجلس یازدهم، اعتبارنامه کاظم دلخوش، غلامرضا تاج‌گردون و حسین محمدصالحی تائید نشد. به گفته سخنگوی هیات رییسه این اعتبارنامه‌ها به کمیسیون تحقیق مجلس شورای اسلامی می‌رود تا در این کمیسیون تعیین تکلیف شود. این نمایندگان از سوی همکارانشان به فساد مالی و اداری متهم شده‌اند.

روح‌اللّه نجابت نماینده شیراز و زرقان و علیرضا زاکانی نماینده قم در متن اعتراض به اعتبارنامه دلخوش او را به زمین‌خواری متهم کردند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76734

اعلام آمار «رسمی ـ تفکیکی» کشته‌شدگان آبان ۹۸
«مثلا شقیقه آن‌ها از فاصله سه متری هدف قرار گرفته بود»

زیتون ـ مهسا محمدی: روز گذشته و بعد از گذشت ۶ ماه و نیم از کشتار آبان ۹۸، بالاخره یک مقام رسمی عددی مشخص از تعداد کشته‌شدگان این اعتراضات اعلام کرد.

مجتبی ذوالنور، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس دهم، تعداد کشته‌شدگان آبان ۹۸ را ۲۳۰ نفر اعلام کرد. به گفته او ۴۶ نفر از این تعداد نیروهای رسمیِ امنیتی و «نیروهای تامین کننده امنیت و نظم، شامل بسیج و نیروهای مردمی» بودند.

این آمار در حالی در حاشیه جلسه اجتماعی انتظامی ستاد مقابله با کرونا، آنهم توسط یک نماینده  مجلس اعلام شد که پیش از این بارها نهادهای دولتی و نظامی وعده اعلام رسمی تعداد کشته‌شدگان بعد از تفکیک و دسته‌بندی را داده بودند.

رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس دهم آنچه در آبان ۹۸ اتفاق افتاد را یک «حادثه طبیعی» خواند و تاکید کرد که «مردم ممکن است اعتراض داشته باشند و آن را اعلام کنند، ولی براندازی نرم در دستور نظام سلطه است.»

 آمار تعداد کشته‌شدگان اعتراضات افزایش قیمت بنزین، علیرغم خواست عمومی برای شفاف‌سازی، در وقت‌کشی حاکمیت و اخبار فجایعی مانند شلیک به هواپیمای اکراینی و همه‌گیری کرونا گم شد.
حالا اما ذالنور «کار دشوار» دولت و نیروهای نظامی را راحت کرده و در یک جلسه حاشیه‌ای آمار را به «تفکیک» ارائه کرد. 

آمار تفکیکی ـ رسمی
به گفته ذالنور تعداد کشته‌شدگان این اعتراضات در مجموع ۲۳۰ نفر بوده که ۶ نفر آنان از ماموران رسمی امنیتی بودند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76763

زاگرس و دوستانش

*برای جنگل‌سوزانِ زاگرس و دوستان و ساکنانش
#خط_سوم

پاندمی کرونا و طرح «مسئله شر» در گفت‌وگو با سروش دباغ
می‌شود به سراغ «خدا» رفت

https://www.zeitoons.com/76810

زیتون- طاها پارسا: ویروس کرونا در ایران برای نخستین بار در «شهر مقدس قم» شناسایی شد و از این شهر به سراسر ایران گسترش یافت. جایگاه مقدسی که دهه‌هاست جمهوری اسلامی و بخشی از روحانیت شیعه برای شهر قم ساخته بود، در یک لحظه به سلاحی در دست مخالفان تبدیل شد و در رسانه‌های اجتماعی، بی‌پرواتر از همیشه، اعتقادات مومنان به چالش کشیده و گاه به سخره گرفته شد.

قم قرنطینه نشد و کار از هر سو بالا گرفت. زخم کهنه‌ی نقش روحانیت شیعه و مسئولیت و جایگاه دینی و سیاسی آن‌ها در حکومت هم سر باز کرد و کرونا پرچم‌دار سکولاریزم شیعی شد. کم‌کم پای خدا و «مسئله شر» هم به‌میان آمد و دیگر این بیماری مرگ‌بار به چالشی برای زیست مومنانه نیز تبدیل شد، آن‌هم در شرایط و لحظاتی که مردم، بیماران و بازماندگان و مصیبت‌دیدگان بیش از همیشه به جایگاه  و کارکرد معنوی دین برای تسکین و پناه و امید نیازمند بودند.

روحانیت و منادیان دین‌داری سنتی برای این وضعیت و این سوالات پاسخ‌هایی کهنه، تکراری و غالبا کلیشه‌ای دارند و این پاسخ‌ها کمتر کسی را جز خود آنان قانع می‌کند، دست‌کم می‌توان گفت دستگاه دین سنتی، هاضمه‌ی جذب سوالات و انتقادات نسل جدید در این روزهای پر درد را ندارد. لذا ما در «زیتون» برای مواجهه با این سوالات به سراغ روشنفکران و نواندیشان دینی می‌رویم؛ نحله‌ای که دهه‌هاست تلاش می‌کند خوانش جدیدی از دین و مسائل دینی به‌دست دهد و به زعم خود برای سوالات جدید پاسخ‌های نو دارد و درصدد آشتی دادن دین و دنیاست اما کمتر به مباحث الهیاتی پرداخته است.

در نخستین گفت‌‌وگو سراغ عبدالکریم سروش رفتیم. او با اتکا به «الهیات عرفانی» از مسئله‌ی شر عبور کرد و به بلایای الهی خوش‌آمد و مرحبا گفت و مدعی شد که خدا به‌هر دردی نمی‌خورد. گفت‌گوی دوم با  محسن کدیور انجام شد  و او به‌ پشتوانه‌ی حکمای اسلامی چون ملاصدرا برون‌رفت از مسئله‌ی شر را به  روایت «الهیات کلاسیک» اسلامی تقریر کرد و از سنن الهی و قانون‌مندی خدا گفت. در گفت‌وگوی سوم، یاسر میردامادی  از «الهیات گشوده» بهره گرفت تا هزینه‌ی کوچک کردن دایره‌ی دانایی و توانایی خدا را بپردازد و سرانجام از غیبت و سکوت خدا یاد کرد. در گفت‌گوی چهارم  حسن یوسفی اشکوری پای « الهیات سلبی» هم  برای کُشتی با برهانِ شر به میان آورد و گفت انتظاری از خدا ندارد‌.

پنجمین فرد از نحله‌ی نواندیشی دینی که پرسش‌هایمان را با او در میان گذاشتیم، سروش دباغ ‌ است. مصاحبه با دکتر دباغ کتبی انجام شد و نزدیک به یک‌ماه به طول انجامید. هر بار تنها یکی-دو سوال را برایش فرستادم  و به‌همین‌خاطر گفت‌وگو در حد امکان چالشی و زنده به‌انجام رسید. از مشکلات مصاحبه‌ی کتبی یکی این است که امکان قطع کردن سخن مصاحبه‌شونده وجود ندارد و توان مصاحبه‌گر برای هدایت گفت‌وگو کم‌تر است. به همین سبب متن‌ گفت‌وگو برای تنقیح، بارها رد و بدل شد و و جواب‌ها و گاه به‌ضرورت سوال‌ها اصلاح شدند تا به نسخه نهایی رسید. سروش دباغ  در این مصاحبه از الهیاتی سینوی-مشائی سخن می‌گفت که می‌تواند مسئله شر را با گیر و گرفت کمتری حل کند. و من کوشیدم در این  گفت‌وگو  این راه حل را از او بشنوم و به‌چالش بکشم. او نیز پیگیرانه، با حوصله و صبری رشکبرانگیز در این گفت‌وگو مشارکت کرد و وقت بسیار گذاشت. متن کامل این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید.


https://www.zeitoons.com/76810

جنایت در آمریکا، فریب‌کاری در ایران
مهدی نوربخش

ناآرامی‌ها و تظاهرات خیابانی در طی چند روز گذشته در امریکا به بیش از ۱۵۰ شهر عمده در این کشور کشیده شده است. تا به حال حدود پنج هزار نفر دستگیر شده‌اند که اکثر آزاد شده و تعداد کشته شدگان به کمتر از ۱۰ نفر رسیده است.
این نا آرامی‌ها در هفته پیش با قتل نژادپرستانه جورج فلوید (George Floyd)در شهر مینیاپولیس در ایالت مینوسوتا توسط یک پلیس سفید پوست که تمام قوانین دستگیری یک مظنون و متهم را زیر پا می‌گذاشت رخ داد. قتل فلوید که بیشتر به یک قتل عمد شبیه بود مجددا بر زخم دیرینه تنش نژاد پرستی و تبعیض گرایی که چند صد سال در این کشور سابقه دارد نمک پاشید. اولین برده سیاه پوست در سال ۱۶۱۹ میلادی پس از گرفتن و تسخیر یک کشتی پرتغالی حامل برده توسط مستعمره‌های انگلیس در امریکا به شهر پوینت کامفورت (Point Comfort) در ایالت ویرجینیا آورده شد.
برده‌ها بالاجبار از دین اجدادی خود دست کشیده و دین مسیحیت را قبول می‌کردند. حدود ۲۵% بردهایی که از افریقا به آمریکا آورده شده بودند مسلمان بودند اما همه مجبور می‌شدند بر خلاف میل خود به کیش مسیحیت بگروند. برده‌ها تا زمان جنگ‌های داخلی امریکا بین سالهای ۱۸۶۱ تا ۱۸۶۵ میلادی از هیچ حقوقی برخوردار نبودند. کار مجانی آنها در شرایط بسیار دشوار برای برده داران، خصوصا به اقتصاد جنوب آمریکا کمک شایانی کرده بود. بعد از پایان جنگ‌های داخلی بنا بود که ایالات جنوبی با قبول قیودی برای آزادی کامل بردگان از کمک‌های دولت فدرال آمریکا برای بازسازی اقتصادی خود (Reconstruction Era) در بین سالهای ۱۸۶۳ تا ۱۸۷۷ بهره مند شوند، اما رییس جمهوری این کشور، اندرو جانسون، با تحمیل تخفیف در این قیود اجازه نداد تا نظام برده داری در آمریکا کاملا فروپاشی شود. بسیاری از سیاهان آمریکا به شمال این کشور گریختند و بقیه در جنوب مستقر شدند. بخشی از سفید پوستان این کشور خصوصا در جنوب تا سالهای ۱۹۵۰ میلادی و شروع جنبش‌های آزادی خواهی و دفاع از حقوق سیاه پوستان(Civil Rights Movement) به شکل‌های مختلف به کنش‌های تبعیض نژادی و نژاد پرستی خود ادامه دادند. البته اقلیتی در بین سفید پوستان خصوصا در جنوب آمریکا تا این زمان به تبعیض‌گرایی و نژاد پرستی کاملا دل سپرده بودند. اما بخش عظیمی از مردم سفید پوست آمریکا در سالهای ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ میلادی در حمایت از حقوق سیاه پوستان در جنبش آزادیخواهی سیاه پوستان شرکت فعال کرده بودند.
مارتین لوتر کینگ، ملکم ایکس و…جان تازه ای به جنبش آزادیخواهی وحمایت از حقوق انسانی و شهروندی سیاه پوستان داده و با تصویب قانون دفاع از حقوق مدنی مردم آمریکا (Civil Rights Act) که حقوق همه شهروندان این کشور را خارج از هویت‌های نژادی، دینی و جنسی برسمیت می‌شناخت و توسط رییس جمهوری این کشور لیندون جانسون در سال ۱۹۶۴ و دومی یک هفته بعد از ترور مارتین لوترکینگ در سال ۱۹۶۸ به تصویب رسید، توقع آن بود که تبعیض‌گرایی در این کشور که پایی در نژاد پرستی داشت هم به شکل قانونی و هم به شکل یک نرم اجتماعی و فرهنگی خاتمه یابد، اما چنین نشد. نژاد پرستی و تبعیض‌گرایی اگر چه در قانون تقبیح شده اما در فرهنگ بخشی از مردم آمریکا نهادینه شده بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76856

کیوان صمیمی
قلم کافی نیست، قدمی باید
 
نظریه‌پردازی و ارائه‌ی تحلیل‌ها پیرامون مباحث جامعه مدنی، سپهر عمومی، جماعت‌گرایی، مطالبه‌محوری، عدالت‌خواهی و درنهایت جنبش اجتماعی، بیش از دو دهه است که در فضاهای روشنفکری ادامه دارد.
به‌غیر از مدافعان سرسخت دو طیف رفرمیست (اصلاحات از بالا) و برانداز، سایر صاحبنظران اکثراً مدافع راه سوم هستند که در فرآیند بیست ساله‌ی خود به ارائه‌ی راهبرد جنبش اجتماعی منجر شده‌است.
این راهبرد اما، بدون مشارکت “عملی”ِ باورمندان به جنبش خشونت‌پرهیز اجتماعی نتیجه‌بخش نخواهدبود.
تضییع طولانی‌مدت حقوق ستمدیدگان، زمینه‌ی شورش‌های خشونت‌ورز را ایجاد کرده و عدم ارتباط مستقیم و مستمر معتقدین به جنبش مسالمت‌آمیز با تهیدستان، حرکات خشن مظلومین و نیز ظالمان را تسریع می‌کند.
طرفداران حرکات مطالبه‌محور اگر متوجه ضربات شدید شورش‌های کور و خشونت‌گرا به منافع ملی ایران و نیز به خودِ شورشیانِ جان به‌لب‌رسیده باشند، مشارکت عملی برای کمک به تکوین جنبش آرام اجتماعی را سریعاً آغاز می‌کنند.
وظیفه‌ی میهنی کنشگران انسان‌گرا و هر ایرانیِ دغدغه‌مند در شرایط بحران‌زده‌ی فعلی، ترویج ضرورت تقویت جنبش اجتماعی (راه سوم) است.
این ترویج و تبیین، نه صرفاً ازطریق استمرار بیست ساله‌ی نظریه‌پردازی و قلم‌فرسایی بلکه ازطریق قدم‌فرسایی و ایجاد ارتباط عملی با فرودستان و برداشتن گام‌هایی هرچند کوچک ولی همدلانه است.
این قدم‌ها علاوه‌بر کاستن از رنج‌های هموطنان محروممان، به‌تقویت اعتماد و سرمایه اجتماعی کمک کرده و زمینه را برای حرکت‌های مطالبه‌محور مدنی فراهم می‌کند.
ماندگاری ایران و نجات تهیدستان نه ازطریق مداخلات خارجی، نه ازطریق شورش‌های خشونت‌آمیز داخلی، نه ازطریق جابجایی‌های مدیران و مقامات در قوای سه‌گانه،… بلکه ازطریق جنبش اجتماعی مسالمت‌آمیز حاصل خواهدشد.


https://www.zeitoons.com/76867

کرونا و بحران زیست مومنانه
نواندیشان دینی چه پاسخی برای «مسئله شر» دارند؟

https://www.zeitoons.com/category/islamicreformism

زیتون- طاها پارسا: ویروس کرونا در ایران برای نخستین بار در «شهر مقدس قم» شناسایی شد و از این شهر به سراسر ایران گسترش یافت. جایگاه مقدسی که دهه‌هاست جمهوری اسلامی و بخشی از روحانیت شیعه برای شهر قم ساخته بود، در یک لحظه به سلاحی در دست مخالفان تبدیل شد و در رسانه‌های اجتماعی، بی‌پرواتر از همیشه، اعتقادات مومنان به چالش کشیده و گاه به سخره گرفته شد.

قم قرنطینه نشد و کار از هر سو بالا گرفت. زخم کهنه‌ی نقش روحانیت شیعه و مسئولیت و جایگاه دینی و سیاسی آن‌ها در حکومت هم سر باز کرد و کرونا پرچم‌دار سکولاریزم شیعی شد. کم‌کم پای خدا و «مسئله شر» هم به‌میان آمد و دیگر این بیماری مرگ‌بار به چالشی برای زیست مومنانه نیز تبدیل شد، آن‌هم در شرایط و لحظاتی که مردم، بیماران و بازماندگان و مصیبت‌دیدگان بیش از همیشه به جایگاه  و کارکرد معنوی دین برای تسکین و پناه و امید نیازمند بودند.

روحانیت و منادیان دین‌داری سنتی برای این وضعیت و این سوالات پاسخ‌هایی کهنه، تکراری و غالبا کلیشه‌ای دارند و این پاسخ‌ها کمتر کسی را جز خود آنان قانع می‌کند، دست‌کم می‌توان گفت دستگاه دین سنتی، هاضمه‌ی جذب سوالات و انتقادات نسل جدید در این روزهای پر درد را ندارد. لذا ما در «زیتون» برای مواجهه با این سوالات به سراغ روشنفکران و نواندیشان دینی می‌رویم؛ نحله‌ای که دهه‌هاست تلاش می‌کند خوانش جدیدی از دین و مسائل دینی به‌دست دهد و به زعم خود برای سوالات جدید پاسخ‌های نو دارد و درصدد آشتی دادن دین و دنیاست اما کمتر به مباحث الهیاتی پرداخته است.

در نخستین گفت‌‌وگو سراغ عبدالکریم سروش رفتیم. او با اتکا به «الهیات عرفانی» از مسئله‌ی شر عبور کرد و به بلایای الهی خوش‌آمد و مرحبا گفت و مدعی شد که خدا به‌هر دردی نمی‌خورد. گفت‌گوی دوم با  محسن کدیور انجام شد  و او به‌ پشتوانه‌ی حکمای اسلامی چون ملاصدرا برون‌رفت از مسئله‌ی شر را به  روایت «الهیات کلاسیک» اسلامی تقریر کرد و از سنن الهی و قانون‌مندی خدا گفت. در گفت‌وگوی سوم، یاسر میردامادی  از «الهیات گشوده» بهره گرفت تا هزینه‌ی کوچک کردن دایره‌ی دانایی و توانایی خدا را بپردازد و سرانجام از غیبت و سکوت خدا یاد کرد. در گفت‌گوی چهارم  حسن یوسفی اشکوری پای الهیات سلبی» را برای کُشتی با برهانِ شر به میان آورد و گفت انتظاری از خدا ندارد‌. گفت‌وگوی پنجم با سروش دباغ انجام شد و او هم الهیاتی سینویی-مشائی را به راه‌حل‌های نواندیشانه برای مواجهه با برهان شر اضافه کرد…

. این گفت‌وگوها با افرادی دیگر ادامه دارند...


«خدا» به هر دردی نمی‌خورد
پاندمی کرونا و طرح «مسئله شر» در گفت‌وگو با عبدالکریم سروش

«خدا» وجودی قانون‌مند است
پاندمی کرونا و طرح «مسئله شر» در گفت‌وگو با محسن کدیور

غیبت «خدا» ممکن است
پاندمی کرونا و طرح «مسئله شر» در گفت‌وگو با یاسر میردامادی

انتظاری از «خدا» ندارم
پاندمی کرونا و طرح «مسئله شر» در گفت‌وگو با حسن یوسفی‌اشکوری

می‌شود سراغ خدا رفت
پاندمی کرونا و طرح «مسئله شر» در گفت‌وگو با سروش دباغ

https://www.zeitoons.com/category/islamicreformism

اندیشه دینی، نواندیشان دینی و مشکل دیرپای مساله شرّ
وریا امیری

https://www.zeitoons.com/76909

پدید آورنده نور و آفریننده ظلمت. صانع سلامتی و آفریننده بدی. من یهوه صانع همۀ این چیزها هستم! (عهد عتیق – اشعیا ۴۵:۷)
و ما بر دلهایشان پرده‌ها انداختیم تا دیگر آیات ما را فهم نکنند، و گوش آنها را سنگین ساختیم و اگر به هدایتشان بخوانی دیگر ابدا هدایت نخواهند یافت! (قرآن – سوره کهف – آیه ۵۷)

در روزگاری که ویروس کووید-۱۹ در جهان به یکه‌تازی و فتح و گسترش ملک خویش مشغول است و جان آدمیان را در سرپنجه مکافات و بخشش خود به بازی گرفته است، طرح سوال کهنه و تاریخی شر چندان بی هنگام نیست. می دانیم که شیوع این ویروس در ایران از شهر قم (واحتمالا از حوزه علمیه) که از مقدس ترین اماکن تشیع است آغاز شد و به کل ایران گسترش پیدا کرد. در باب اینکه چگونه این ویروس به تنها تن خویش جایگاه بس مخوف این شهر مقدس را به سخره گرفت و باعث آغاز موج تازه ای از انتقادها، چالش ها، نقدها و همینطور دفاع های جانانۀ روحانیت سنتی و روشنفکران دینی شد صحبت بسیار رفته است. در این گفتار کوتاه اما مناسب می دانم که اندکی در باب مسئله شر و ایرادات وارد به ادعای ادیان ابراهیمی بنویسم. و همینطور چهار برهان معمول و معروف (تئودیسه های چهار گانه) در توجیه مسئله شر در باور دینی را به اختصار شرح داده و نقدهای کوتاهی را به آن ها مطرح کنم. در این میان به پاسخ های دکتر یاسر میردامادی از نحله نو اندیشان دینی در گفتگویشان با طاها پارسا مندرج در وب سایت زیتون اشاره مختصری خواهم کرد.

مشکل شر از قدیم الایام یکی از مباحث مناقشه برانگیز و بی نتیجه ماندۀ تاریخ فلسفه دین بوده و هست. به طور بسیار خلاصه می توان قضیه را اینگونه بیان کرد که: آیا نسبت دادن صفات قادر مطلق، عالم (دانا) مطلق و رحمان و رحیم (خیرخواه) بودن به خالق جهانی که در آن شر و پلیدی وجود دارد امکان پذیر است؟ و آیا این صفات هر سه با هم می توانند یک جا جمع شوند؟ (رحمان و رحیم در این بحث یکی گرفته شده و برای پرهیز از ایجاد اشکالات کلامی تنها اشاره می کنیم که از نظر برخی عالمان، رحمان به معنی بخشش عام و رحیم به معنی مهربانی و بخشش فقط برای مومنان است.)

متن کامل در زیتون:


https://www.zeitoons.com/76909

با نگاهی به کتاب «بخوان به نام ایران»
یک دادخواهی ماندگار

https://www.zeitoons.com/76880

زیتون-سپیده جدیری: زمانی‌که سخن از «بخشش اما فراموش نکردن» – که میراث ماندگار نلسون ماندلا و دزموند توتو در عرصه‌ی دادخواهی است – به میان می‌آید، نقدهایی از برخی کنشگران و همچنین بازماندگان و آسیب‌دیدگان از خشونت، کشتار و ستم دستگاه حاکم بر ایران، به این کلام وارد می‌شود که به‌طور قطع و با توجه به شدت آسیبی که متوجه آنها شده است، جای تامل دارد. به‌واقع باید گفت که رویکرد انتقادی به‌تمامی متوجه خواست «بخشش» است، نه خواست «فراموش نکردن» که اساس هر دادخواهی بر آن استوار است. با این حال، بد نیست که به دلایل ماندلا برای طرح خواست «بخشش»، دقیق‌تر شویم:

«بهترین راه جبران رنج قربانیان و گروه‌های اجتماعی و قدردانی از تلاش‌هایشان، تبدیل شدن‌مان به جامعه‌ای است که به حقوق بشری که برای آن مبارزه کرده‌ است، تحققی عینی ببخشد. باید ببخشیم اما فراموش نکنیم. رهبران ما باید از تمام احزاب و اقشار مختلف جامعه انتخاب شوند تا ملتی بسازیم که بنیانش بر امید و آینده‌ای استوار باشد که کنار هم خلق می‌کنیم.» (از مقاله‌ی «باید ببخشیم اما فراموش نکنیم»، نلسون ماندلا، مجله‌‌ی سیویلیزیشن، ژوئیه‌ی  ۱۹۹۹).

ماندلا در کنار «فراموش نکردن» بر «بخشش» نیز تاکید می‌کند چرا که در غیر این صورت، تبعیض و بی‌عدالتی – هرچند شاید از جنس دیگر – همچنان در تار و پود ملتی که باید با بنیان‌هایی نو برساخته شود، باقی خواهد ماند. زمانی می‌توان گفت که دادخواهی ملی به نتیجه‌ی مطلوب دست پیدا کرده است که تبعیض‌ها و بی‌عدالتی‌ها به تمامی از بافت جامعه و ساختار حکومتش رخت بربسته باشد، نه این‌که به شکلی دیگر بازتولید شود.

هم‌اکنون در روزهایی به سر می‌بریم که خاطره‌ی کشته شدن هاله سحابی و هدی صابر را برایمان زنده می‌کند؛ دو فعال ملی مذهبی که بسیار مظلومانه درگذشتند: هاله سحابی که برای شرکت در مراسم تشییع پیکر پدرش، عزت‌الله سحابی، از زندان به مرخصی آمده بود، با حمله‌ی ماموران امنیتی به آن مراسم بر زمین می‌افتد و کشته می‌شود و یک روز بعد، هدی صابر در زندان، در اعتراض به کشته شدن او اعتصاب غذای خود را آغاز می‌کند و نُه روز بعد جان می‌سپارد. این سالگردها می‌تواند بهانه‌ای باشد تا بیشتر به لزوم دادخواهی ملی و شیوه‌‌ای از آن که به نظر اثربخش‌تر می‌آید بپردازیم. ابتدا باید دید که چگونه می‌توان دادخواهی خانواده‌های قربانیان و آسیب‌دیدگان را به دادخواهی عمومی تبدیل کرد؟

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76880

روح‌الله خمینی و نسل من در چهار پرده
احسان ابراهیمی

پرده اول:
کودکان ایرانی که در سه سال نخست دوران جمهوری اسلامی به‌دنیا آمده‌اند (از سال ۵۸ تا ۶۱) در لحظه اعلام مرگ روح‌الله خمینی دانش آموزان ابتدایی بودند و جملگی آن لحظه و دوران را تجربه کرده‌اند. تعطیلی یک هفته‌ای مدارس و ۴۰ روز عزای عمومی، حس همزمان شادی و غم را برای کودکان آن دوران به همراه داشت. شادی از تعطیلی نابه‌هنگام مدرسه از یکسو و از سوی دیگر، غم فراگیر و سنگینی که در فضای صداوسیما، محلات، مساجد و مراکز عمومی و همچنین دورن خانواده های علاقمند به رهبر کاریزماتیک حکومت، جاری و ساری بود، حسی متضاد در کودکان ایجاد کرده بود. نگارنده لحظه روبرو شدن با این خبر را هیچگاه فراموش نمی کند. کودک ۷ ساله ایی که از خواب برخاسته و با گریه و عزاداری مادرش روبرو شده. گویی مصیبتی عظیم در خانه اش رخ داده و نمی داند با گریه و بر سر زدن مادرش چگونه برخورد کند. التهاب لحظات اوج این مصیبت که گویی آخرالزمان شده، تماس‌های تلفنی و گریه‌های پای تلفن، پیگیری اخبار به نحو عصبی و نگران، بی خبری از آنچه قرار است رخ دهد در اوضاع بغرنج جنگ با همسایه و … تجارب و تصاویری است که پس از غبار بیش از سه دهه، همچنان روشن و واضح در ذهنم مرور می شود. حضور در تشییع جنازه وی در گرمای سنگین تهران و جمعیت انبوه به‌همراه پدر و مادر و برادر نوزادم و روبرو شدن با حجم سنگین عزا و تجربه مرگ و همچنین رفتن به بهشت زهرا برای شب سوم و هفتم و چهلم درگذشت وی و ازدحام و ترس از خفگی در جمعیت و پیاده روی طولانی برای رسیدن به محل دفن وی بهمراه پدر و برادرم که او نیز کودکی نه ساله بود، از عواقب آن خبر هولناک بود.

پرده دوم:
در طول سالهای تحصیل دبستان تا دبیرستان، هاله تقدس ضخیم حول شخصیت رهبر جمهوری اسلامی برای نسل من، تنها تصویری خداگون از وی اقتضا می کرد. هیچ کلام یا امکان حتی فهمی دیگرگون از شخصیت و کارنامه وی مهیا و میسور نبود. حتی فرازهایی از وصیت نامه وی را حفظ بودم و در جمع های خانوادگی میخواندم و با تشویق همگان روبرو می شدم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76882

علی مطهری علیه آیت‌الله خامنه‌ای
«ولایت فقیه در راس امور است»

زیتون ـ یلدا امیری: پدرش روحانی و استاد حوزه علمیه و از نظریه پردازان جمهوری اسلامی بود، اما ۴۲ سال بعد پسر که عمامه‌ای بر سر ندارد، از منتقدان اصولگرای ولایت فقیه شده است. علی مطهری، فرزند مرتضی مطهری و نماینده سابق مجلس در مصاحبه‌ای دخالت رهبر جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران در امور مجلس و انتخابات را به چالش کشیده و نسبت به دو قطبی موجود در کشور هشدار داده است.

البته پدر او مرتضی مطهری نیز به نوعی دخالت فقیه در مجلس را جایز می‌دانست؛ اگرچه نوشته: «ادله‌ای که فقها برای ولایت اجتماعی فقیه ذکر کرده‌اند، تکلف و انحراف است از مقاصد دین مقدس اسلام، برای ادله فقها مرجوع شود به مکاسب شیخ و عوائد نراقی» (یادداشت‌ها، جلد ۷، صفحه ۴۵۶) اما معتقد بود که در میان قوای سه‌گانه مقننه، مجریه و قضائیه برای اثبات ولایت فقیه، باید نقش فقاهت را در هر یک از این سه قوه نشان داد او اجتهاد و فقاهت را برای قضاوت لازم می‌شمرد، و در قوه مقننه این شرط را در حد درک صحیح احکام اصلی اسلام و یا برای تطبیق بر مصادیق، لازم می‌دانست و لذا مصوبات مجلس را نیازمند به تصویب مجتهد جامع الشرایط می‌دانست، ولی برای مدیریت قوه مجریه، از شرط اجتهاد نام نمی برد و حتی اشاره ای به تنفیذ هم نمی‌کند.

دخالت در همه امور

طبق قانون جمهوری اسلامی فقهای شورای نگهبان بر مصوبات مجلس نظارت می‌کنند اما در قانون سخنی از دخالت رهبری به میان نیامده است؛ علی مطهری در مصاحبه‌ای گفته است که ولی ‌فقیه در تمام جزئیات دخالت می‌‌کند.

حتی آیت الله خمینی رهبر سابق جمهوری اسلامی کمتر از جانشین خود در کار مجلس دخالت می‌کرد. در کتاب «حکومت اسلامی و ولایت فقیه در اندیشه امام خمینی»، صفحه ۵۵۲ آمده است: ‏«نمایندگان محترم در محدوده قانون و شرع آزاد و مختارند و هیچ کس نمی‌تواند از حقوق قانونی آنان جلوگیری نماید.» اما امروز نمایندگان مجلس اختیارات اندکی دارند.

مطهری در مورد دخالت در امور مجلس می‌گوید: «هر وقت استیضاحی داشته باشیم آقای لاریحانی می‌گوید که او از محتوای سخنان رهبری احساس کرد که او مخالف این طرح یا استیضاح است؛ خب علنا اعلام کنند اما نمی‌کنند و می‌خواهند بگویند رهبری دخالتی ندارد اما امروز ولی فقیه در تمام جزئیات دخالت می‌کند؛ مثلا در استیضاح وزیر کشور که یکی از مقصران حوادث آبان است، آقای لاریجانی به استناد توصیه رهبری گفتند این استیضاح به صلاح نیست.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76890

طبری در دادگاه، لاریجانی در برزخ

زیتون ـ مهسا محمدی: پیش از این علیرضا زاکانی، اصولگرای تندرو، او را «بیچاره کننده دو رئیس قوه قضائیه» نامیده بود، همزمان صادق آملی لاریجانی، رییس پیشین‌اش و رئیس فعلی مجمع تشخیص مصلحت نظام اما گفته بود که خودش «مستقلا» اتهامات مطرح شده درباره علی‌اکبر طبری را بررسی کرده و «خلاف بودن آن‌ها برای وی محرز شده بود.»

حالا اما فقط فهرست بخشی از رشوه‌ها و فسادهای این مدیر کل امور مالی و معاون اجرایی لاریجانی در اولین جلسه دادگاه به این شرح اعلام شده؛ ۱۸ هزار متر زمین، ۵ قطعه زمین، ۴ ویلا، ۶ آپارتمان لوکس در تهران، ۳۰ میلیارد تومان پول نقد.
نماینده دادستان هم روز گذشته در متن دادخواست اکبر طبری گفته که: «متهم ردیف اول فردی که به محاکمه کشیده شده شخصی است که در طول حدود ۲۰ سال حضور در قوه قضاییه علیرغم این که رابطه استخدامی نداشته و مامور به خدمت بوده، اقدامات مجرمانه وسیعی را رقم زده است.»
۲۰ سال مورد اشاره نماینده دادستان، سابقه فساد این مقام ارشد سابق قوه قضاییه را به اوایل دوران ریاست هاشمی شاهرودی بر قوه قضاییه می‌رساند. 
ترکش‌های این حضور پرسش‌برانگیز و به گفته زاکانی «بیچاره‌کننده»‌ی طبری اما تنها بعد از ریاست ابراهیم رئیسی بر قوه قضاییه، دامنگیر خودش و آخرین رییسش شد. طبری هفت روز بعد از نشستن رئیسی در جایگاه قاضی‌القضاتی از کار برکنار شد و چهار ماه بعد، در ۲۳ تیر ۱۳۹۸ توسط اطلاعات سپاه بازداشت شد.
هم‌پرونده‌های امروز، شرکای دیروز
حالا معاون مورد وثوق لاریجانی در حالی به عنوان متهم ردیف اول این پرونده در دادگاه حاضر شده است که دستکم چهار نفر از هم‌پرونده‌ای‌هایش و کسانی که گفته می‌شود او از نفوذش برای منع تعقیب آنها سواستفاده کرده بود یعنی؛ حسن نجفی (متهم ردیف دوم)، مصطفی نیاز آذری (متهم ردیف پنجم)، محمد انوشه (متهم ردیف هفتم) و غلامرضا منصوری (متهم ردیف نهم) به گفته دادستانی متواری‌اند و در ایران نیستند.
چهار نفر دیگر هم با قرار وثیقه آزاد هستند که از جمله آنان بیژن قاسم‌زاده، بازپرس پیشین دادسرای رسانه است که حکم وی برای فیلتر کردن تلگرام پیش از این او را به چهره‌ای شناخته شده بدل کرده بود.
فرار متهم متواری ردیف پنجم، مصطفی آذری نیاز ، بر اساس تحقیقات دادستانی بنابر تحقیقات دادستانی « در قبال رشوه‌ای است که اکبر طبری از او گرفته است که قریب به ۱۵ هزار متر زمین و ۳ طبقه ویلای لوکس به ارزش ۴۲۰ میلیارد ریال در بابلسر است».

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/76969