سعید مدنی و زهرا تیزرو از علت‌های «قتل ناموسی» می‌گویند
فقر، فرهنگ، قانون

زیتون ـ سپیده جدیری: در ماهی که گذشت، شاهد داغ شدن خبر پنج «قتل ناموسی» در ایران و بحث‌های مختلف پیرامون علل و دلایل آن بودیم؛ حساسیتی که تا به امروز، بیشتر در میان فعالان حقوق زنان و کودکان به چشم می‌خورد و جامعه اغلب به آن در حد خبرهای معمول صفحات حوادث نگاه می‌کرد. این بالا رفتن حساسیت جامعه به موضوع خشونت علیه زنان و دختران و قتل‌های ناموسی نتیجه چیست؟

سعید مدنی، جامعه‌شناس و فعال ملی-مذهبی، در گفت‌وگو با زیتون بر این باور است که موضوع امیدوارکننده، «تغییر ارزش‌ها و نگرش‌هایی است که در کل جامعه‌ی ایران و به‌خصوص گروه‌های جوان رخ داده است و این کاملا مستقل از خواست یا اراده‌ی نظام سیاسی بوده است.» زهرا تیزرو، پژوهشگر حوزه‌ی زنان و استاد روانشناسی دانشگاه ایست لندن، نیز معتقد است که «شناسایی درست منشا افکاری که منجر به ایجاد احساسات مخربِ منجر به قتل ناموسی می‌شود، بسیار اهمیت دارد و موجب تسهیل گفت‌وگوهای همدلانه و پیدا کردن راه حل‌های مناسب در این زمینه می‌شود.»

چیزی که امروز دست کم  به لطف شبکه‌های اجتماعی در بخشی از جامعه‌ی ایرانی شاهد آن هستیم، این همدلی‌ها در مقابله با علل و عواملی است که منجر به این نوع قتل‌ می‌شود. به نظر می‌رسد که سال‌ها تلاش فعالان حوزه‌ی زنان، دست کم در افزایش سطح آگاهی و حساسیت‌های جامعه‌ی ایرانی در مورد مسئله‌ی خشونت علیه زنان، تا حدودی به نتیجه رسیده است.

سعید مدنی و زهرا تیزرو در گفت‌وگوهای جداگانه‌ای با زیتون، دلایل و ابعاد «قتل ناموسی» را در ایران بررسی و هر یک راه حل‌هایی را برای پیشگیری از آن و حمایت از زنان و دختران آسیب‌دیده از خشونت خانگی ارائه کردند  که دقیق شدن در آنها می‌تواند راهگشا باشد.

متن کامل این گفتگوها از پی می‌آید:

https://www.zeitoons.com/77509

معمای قتل مهدی نیکبخت (بی تو) و صدها پرسش بی پاسخ
مهرداد احمدزاده

بارها و بارها در گوشه و کنار ایران شاهد هستیم که دگراندیشان و مخالفین را به انواع و انحاء مختلف می کشند و اطلاع رسانی چندانی هم در ارتباط با آن صورت نمی پذیرد. در بسیاری از این قتلها حاکمیت با تهدید خانواده مقتول، تلاش می کند تا از رسانه ای شدن آن جلوگیری کند و چه بسیار قتلهایی که فراموش شد و هرگز راز آن برملا نگردید. نمونه اخیر آن میتوان به قتل مهدی نیکبخت (بی تو) اشاره کرد علیرغم انکه دادستانی اصفهان اعلام نمود قاتل وی در کمتر از بیست و چهار ساعت بازداشت شده است هیچگونه اطلاع رسانی درخوری از سوی مسئولین امر صورت نپذیرفت و دادستان اصفهان در یک مصاحبه به کذب مدعی شد که خصومت شخصی دلیل قتل وی بوده است. در این ارتباط و برای روشن شدن بیشتر موضوع چند نکته مهم قابل ذکر است.

۱. اگر چه بیش از دو هفته از قتل مهدی نیکبخت( بی تو) گذشته و دادستان اصفهان اعلام کرده که در کمتر از بیست و چهارساعت قاتل وی دستگیر شده است اما از آن زمان تا کنون هیچ گونه اطلاع رسانی درخوری از طریق مسئولین امر صورت نپذیرفته است و در کمال تعجب حتی هویت قاتل نیز پنهان نگه داشته شده است. این تعلل سوالات زیادی را در نزد افکار عمومی ایجاد می کند. براستی چرا هویت قاتل هنوز افشا نشده است!؟ چرا دادستان اصفهان علت قتل را خصومت شخصی اعلام کرده در حالیکه اخبار معتبری وجود دارد که قاتل عنوان نموده به این دلیل بی تو را به قتل رسانده که مرتد و دجال بوده است. چگونه است که اگر چند دختر روی پشت بام منزلشان برقصند بلافاصله دستگیر و مصاحبه های آنها از صدا و سیما پخش می شود اما مسئولین در ارتباط با بی تو سکوت کرده اند. آیا قتل بی تو حتی به اندازه چهار تا عکس و پست سحر تبر؛ نیز اهمیت نداشت که به جرم ناکرده انقدر با آب وتاب در رسانه های مختلف و از جمله در صدا و سیما به آن پرداخته شد!؟ چگونه می توان انتظار داشت پرونده ای که نقطه ی آغاز ان فریب و تحریف افکار عمومی بوده نتیجه ای منصفانه در پی داشته باشد!؟ آیا مسئولین به دنبال سناریوسازی دیگری هستند!؟ کدام خط فکری منحط، واپسگرا و متحجرانه زمینه بروز چنین قتلی را فراهم کرده است!؟ اینها و صدها سوال دیگراست که مسئولین می بایست در اسرع وقت به آن پاسخ دهند!؟

۲. بر کسی پوشیده نیست اصفهان شهریست که در آن جریانات متعصب مذهبی، متحجر و واپسگرا ید طولانی دارند. این جریانات متحجر بعضا پیوندهای مستحکمی با بخشهایی از هسته ی قدرت داشته و چه بسا همدیگر را هم تغذیه می کنند. همین دو سال پیش بود که مهدی مقدری سخنگوی شورای شهر اصفهان در اعتراض به همین جریانات متحجر و واپسگرا با صدور بیانیه ای از سخنگویی شورای شهر اصفهان استعفا داد. هنوز فراموش نکرده ایم که چگونه عده ای با اشاره ی امام جمعه اصفهان بر سر و صورت دختران بی گناه اسید پاشیدند, رعب و وحشت آفریدند و در نهایت هم هیچ کس دراین ارتباط دستگیر نشد. از این روی تصور اینکه بتوان قتل بی تو را تصمیم شخصی یک نفر دانست دور از ذهن است خاصه آن که ردپای روزنامه کیهان را هم میتوان در ان مشاهده کرد. کیهان پس از انتشار گزارش گاردین از هیپی های جزیره هرمزکه عکس بی تو هم در آن منتشر شده بود با اشاره به این گزارش نوشت:

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77532

تأملی در اتهام‌های دو دانشجوی بازداشتی دانشگاه شریف
سیداحمدرضا حائری*

فروردین امسال بود که علی یونسی و امیرحسین مرادی دو دانشجوی دانشگاه شریف توسط نهادهای امنیتی بازداشت شدند و پس از مدتی نیز سخنگوی قوه قضائیه دلیل بازداشت و اتهام ایشان را همکاری با سازمان مجاهدین خلق عنوان کرده و اظهار داشت که نیروهای امنیتی از منزل ایشان مواد منفجره پیدا کرده و از قصد این دانشجویان برای عملیات خرابکارانه طی دوران درگیری کشور با بحران کرونا گفت. اظهاراتی که به آن اندازه که غریب و بهت آور بود، مورد توجه تحلیلگران مسائل ایران قرار نگرفت.
پس از آن اظهارات شگرف آقای سخنگو، دیگر اطلاع رسانی در خصوص وضعیت پرونده این دو دانشجو صورت نگرفت و متأسفانه مطابق معمول مورد انتظار، این خبر نیز در لابلای اخبار به مرور زمان کم رنگ شد. و اکنون نیز با گذشت بیش از دو ماه از بازداشت موقت ایشان، نه اطلاعی از وضعیت این دانشجویان در زندان و اینکه هنوز در انفرادی و تحت بازجوئی هستند یا خیر؟ موجود است. و نه از سیر قضائی اتهامات منتسب به ایشان، وکلای احتمالی و…، این هم از معایب فضای مدرن خبررسانی عصر اینترنت، تلگرام، اینستاگرام و توئیتر است که به دلیل سرعت بالای انتشار اخبار و اطلاعات در آن، به برخی وقایع مهم، آنچنان که باید پرداخته نمی شود؛ بگذریم از اینکه این فضای مدرن خبررسانی در مجموع، محاسن، خیر و خوبی هایش بر معایبش برتری چشمگیری دارد.

در این یاداشت با بررسی بخش‌هایی از دو مصاحبه ای که در ده ماه اخیر با دو کارشناس برجسته سابق وزارت اطلاعات در حوزه مربوط به سازمان مجاهدین خلق، توسط دو رسانه مختلف داخلی انجام شده و با توجه به اظهارات و تحلیل های اعضاء برجسته جداشده یا بعضاً رها شده از این سازمان( اعضاء جدا شده سازمان با تحلیل روابط اعضاء با رهبری سازمان در چهل سال گذشته، عموماً سازمان مجاهدین را «فرقه رجوی» می نامند و ما هم در این یاداشت با همین عنوان از ایشان یاد می کنیم، با تأکید بر اینکه به نظر می رسد، اندکی مطالعه در خصوص سیر تحولات سازمان از زمان استیلای مسعود رجوی بر آن اندکی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی بهمن ۵۷ تا امروز که همسر سابق مسعود رجوی در رأس آن قرار داده شده، اثبات کننده این تحلیل است که ساختار این سازمان نه همچون یک گروه، حزب یا سازمان سیاسی یا حتی نظامی یا پارتیزانی، بلکه همچون فرقه ای مبتنی بر کیش شخصیت است. از عملکرد و وضعیت آن در سالیان اخیر، به خصوص پس از حمله آمریکا به عراق و سقوط صدام؛ و نیز با اشاراتی به تجاربی که درخصوص مواجهه با اتهام ارتباط با سازمان در سالهای پس از شکل گیری جنبش سبز در سال ۸۸ شاهد آن بوده ایم، کوشیده ایم امکان واقعیت داشتن اتهام منتسب به دو دانشجوی بازداشتی دانشگاه شریف را بررسی کرده و این احتمال را نیز بسنجیم که با توجه به جهات گوناگون، دوران استفاده از بدنامی فرقه رجوی برای مقابله با گروه ها و فعالین سیاسی منتقد و مخالفین خشونت پرهیز و واداشتن آنها به سکوت و عقب نشینی به پایان رسیده باشد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77557

رهبرسازی
و
هم‌چنان حق با حجاریان است

– در دو دهه گذشته گاه و بی‌گاه، به بهانه‌های مختلف، با نهادهای مدنی، رسانه‌ها، مذاهب، فرقه‌های دینی و عرفانی، روشنفکران، اشخاص مستقل و در برخی از موارد غیر مستقل برخوردهای خشن شده است. آخرین مورد آن جمعیت خیریه «امام علی» است که مدیران آن بازداشت شده‌اند.

علاوه بر این برخوردهای خشن، نمودهای دموکراسی در قانون اساسی، مرتباً از ماهیت تهی شده و فلسفه وجودی آنها نادیده گرفته می‌شود. تأیید صلاحیت و انتخابات حداقلی برگزار می‌شود تا نتایج تضمینی به‌ دست آید. نقش نظارتی و وظیفه قانونگذاری مجلس به هیچ انگاشته می‌شود، رسانه‌های مستقل و خبرنگاران روزبه‌روز با محدودیت‎‌های بیشتری روبه‌رو می‌شوند، قوه قضائیه بیش از هر زمان دیگری استقلال خود را از دست داده است و …

نکته مهم در این شرایط این است که هیچ‌کس نمی‌داند برای احقاق حق خود به کجا مراجعه کند. در پرونده‌های مختلف از دستگیری فعالان محیط زیست گرفته تا بررسی علل سقوط هواپیمای اوکراینی، بازداشت روزنامه‌نگاران و فعالان سیاسی، اطلاعات سپاه ابتکار عمل را در دست دارد و هرگونه که بخواهد نتایج را رقم می‌زند. از این گذشته، هیچ‌کس نمی‌داند گستره فعالیت‌های سپاه تا کجا امتداد می‌یابد و صرفاً به اقدامات امنیتی و اطلاعاتی محدود نمی‌شود. در روند انتخابات از ابتدا تا انتها دخالت می‌کند، این دخالت نامحدود است و شامل بررسی صلاحیت‌ها تا اعلام نتیجه و حضور در ستادهای انتخاباتی هم می‌شود؛ سیاست خارجی را آن‌گونه که بخواهد به پیش می‌برد و اگر مسیر آن را نپسندد، دولت و دستگاه دیپلماسی را دور می‌زند یا در آن کارشکنی می‌کند. در مسائل فرهنگی و فضای مجازی نیز اطلاعات سپاه نقش تعیین‌کننده‌ای دارد و خط‌مشی‌های خود را بدون توجه به منتقدان عملیاتی می‌کند. در حوزه اقتصاد نیز محدودیتی برای دخالت‌های اطلاعات سپاه در زمینه‌های مختلف وجود ندارد. در صادرات و واردات رسمی و غیررسمی، یکه‌تاز است و رقیبان خود را برنمی‌تابد، در مبارزه با فساد و دستگیری اختلاس‌گران نیز به طور مستقل عمل می‌کند و بازداشت‌گاهها و روش‌های خاص خود را برای مبارزه با فساد دارد.

– مروری بر روایت «سعید حجاریان» از تشکیل وزارت اطلاعات به‌طور نسبی می‌تواند برای درک چرایی وضعیت کنونی کشور راهگشا و عبرت‌آموز باشد. وضعیت کنونی کشور در یک جمله این گونه خلاصه می‌شود: از دولت اصلاحات به بعد، وزارت اطلاعات تضعیف و در مقابل اطلاعات سپاه تقویت و حوزه عمل و اختیاراتش عملاً نامحدود شده است. پرسش این است که چرا این وضعیت پیش آمده است؟

حجاریان که به عنوان نماینده دولت در تشکیل ساختار وزارت اطلاعات نقش اصلی را ایفا کرده، از روزهای سختی سخن گفته است که علیرغم مخالفت سران سه قوه، توانسته است طرح تشکیل وزارت اطلاعات را به سرانجام برساند. وی معتقد بود وزیر اطلاعات باید از مجلس رأی اعتماد بگیرد، مجلس بتواند از او سوأل بکند، امکان نظارت، تحقیق و تفحص، استیضاح و برکناری وجود داشته باشد تا در خدمت مردم و دموکراسی باشد. مخالفان طرح – هر کدام به نوعی – این استدلال را مطرح می‌کردند که دستگاه اطلاعاتی باید زیر نظر قوه قضائیه، رئیس جمهوری یا رهبری باشد. برای نمونه سپاهی‌ها اعتقاد داشتند که با این طرح دستگاه اطلاعاتی بروکراتیزه و از قدرت رهبری کاسته می‌شود.

اگر چه حجاریان در نهایت، نتیجه تلاش و کار خود را بیهوده تلقی می‌کند و می‌گوید در نظامی که فقط یک جزء آن دموکراتیک است در نهایت آن جزء نیز به ابزاری در خدمت قدرت تبدیل می‌شود و کارآیی دموکراتیک نخواهد داشت. در واقع حجاریان اعتراف کرده است که وزارت اطلاعات اگرچه زیر نظر مجلس است و امکان نظارت و استیضاح از آن نیز وجود دارد اما چون در یک سیستم غیر دموکراتیک قرار گرفته است عملاً در خدمت مردم و دموکراسی نیست.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77561

پیدا و پنهان آبان ۹۸
آمار نمی‌دهند، اعدام می‌کنند

زیتون ـ مهسا محمدی: صبح روز گذشته با خبر تایید حکم اعدام سه تن از معترضان آبان ۹۸ آغاز شد. خبری که چند ساعت بعد و در پی نشر گسترده آن در رسانه‌ها و واکنش کاربران شبکه‌های اجتماعی در ایران، تکذیب شد.

خبر تایید حکم اعدام توسط سایت هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر، منتشر شد. در گزارش این سایت آمده است که «یکی از وکلای پرونده که نخواست نامش برده شود از تایید احکام اعدام امیرحسین مرادی، سعید تمجیدی و محمد رجبی، سه تن از شهروندان بازداشت شده در جریان اعتراضات سراسری ۹۸ موسوم به «اعتراضات آبان» در دیوان عالی کشور خبر داد.»

حکم اعدام و شلاق این سه زندانی پیشتر  توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی صادر شده بود. یکی اتهامات آنان «مشارکت در تخریب و تحریق به قصد مقابله با نظام جمهوری اسلامی ایران» بود.
تکذیب خبر اما توسط باشگاه خبرنگاران جوان، وابسته به صدا و سیما منتشر شد. باشگاه خبرنگاران به نقل از یک «منبع آگاه» در دیوان عالی کشور گزارش‌ها درباره تایید حکم اعدام این سه بازداشتی اعتراضات آبان ۹۸ را تکذیب کرد.

این «منبع آگاه» تاکید کرده که تابحال «حکمی درباره بازداشت‌شدگان آبان ماه تایید نشده است.»

پس از آن، هرانا بر درستی خبر خود تاکید کرد و نوشت که در این باره باز هم با «منابع مطلع این پرونده از جمله یکی از وکلا» تماس گرفته  است.

با وجود این هنوز هیچ منبع رسمی‌ای در قوه قضاییه این خبر را تکذیب نکرده است.

آبان  و آمار
وضعیت و آمار بازداشت‌شدگان اعتراضات آبان ۹۸ مانند آمار کشته‌شدگان آن نامعلوم است و آمارهای منابع رسمی و غیررسمی هم در این باره متعدد و متناقض است.
در میانه خرداد و بعد از گذشت ۶ ماه و نیم از کشتار آبان، بالاخره یک مقام رسمی آماری از تعداد کشته‌شدگان این اعتراضات داد. مجتبی ذوالنور، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس دهم، تعداد کشته‌شدگان آبان ۹۸ را ۲۳۰ نفر اعلام کرد. 

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77556

جمعیت امام‌ علی
کیوان صمیمی
 
بازداشت برخی از فعالان این تشکل، من را به‌یاد دهه‌ی ۶٠ انداخت. تندروهای خط امامی تا می‌توانستند جلوی اعزام ایثارگران غیرخودی به جبهه را می‌گرفتند و بسیاری از جمع‌های مردمی ولی منتقد به حکومت هم از جبهه اخراج شدند. افرادی نیز با اصرار بر ضرورت دفاع از میهن، خود را با نام مستعار معرفی می‌کردند و عزیزانی هم شهید شدند.
از همان زمان انحصارطلبی حکمفرما بود و از آن هم دردناک‌تر مشاهده‌ی دلِ شکسته‌ی پدر و مادرهایی بود که جسد فرزند دگراندیششان را نه‌تنها در گلزار شهدا دفن نکردند بلکه اجازه‌ی دفن در قبرستان عمومی را نیز نمی‌دادند.
شباهت‌ها با چهار دهه‌ی پیش، زیاد است. اکنون هم به‌رغم این‌که جمعیت امام‌علی سال‌هاست رویکردی غیرسیاسی و صرفاً خیریه‌ای دارد، تندروهای فعلی نیز مانند تندروهای پیشین، نگران رشد محبوبیت مردمیِ غیرخودی‌ها هستند. اکنون هم چنان‌چه انجمن‌ها و افراد شاخص ایثارگر و نیکوکار با انحصارطلبان هماهنگ نباشند، به‌بهانه‌های مختلف فشارها و محدودیت‌هایی برای آنان ایجاد می‌شود.
گیرم که از هزاران نیکوکار فعال، نفراتی هم در دیکته‌های فعالیت‌ خود چند اشتباه داشته‌اند و ۲۰ نگرفته و مثلاً نمره‌ی ۱۷ یا ۱۶ یا… و یا حتی ۱۲ و ۱۱ گرفته‌اند ولی جمعیت امام‌علی نه‌تنها سال‌هاست نمره‌ی قبولی را کسب کرده‌است بلکه میلیون‌ها نفر امتیازی بسیار بالا به آن می‌دهند.
خیریه‌ها امید را در جامعه افزایش می‌دهند اما شایسته است به تفاوت بین امید منفعل و امید فعال توجهی دقیق داشته‌باشند. چنان‌چه انجمن‌های نیکوکاری صرفاً به صندوق پرداخت هدایای نقدی و کالایی تبدیل شوند، به بازتولید امیدوارانی کمک کرده‌اند که همیشه چشم‌به‌راه دریافت کمک هستند و حتی به این شیوه‌ی تامین‌شدن، وابسته شده‌اند.
نهادها و افراد خیّر اما می‌توانند ازطریق ارتباط مستمر با فرودستان و کمک به توان‌آفرینی آنان، امید فعال و دستاورد ماندگار برای حذف‌شدگانی که از هر سو تحت فشار واقع‌شده‌اند تولید کنند.
جناح افراطیِ ساختار سیاسی هم که به‌شدت نگران شورش‌های کور به‌ویژه در این شرایط فوق بحرانی کشور است اگر دارای نگاه علمی و دوراندیشانه بود و فرقه‌ی خود را تافته‌ی جدابافته‌ای از بقیه‌ی دنیا تصور نمی‌کرد، با مطالعه‌ی تجربیات کشورهای متعدد درمی‌یافت که ارتباط طبقه‌ی متوسط شهری با تهیدستان، حاشیه‌نشینان را از شورش خشونت‌آمیز به جنبش خشونت‌پرهیز سوق می‌دهد
.
تندروهای حکومت با ایجاد مانع برای ارتباط انجمن‌های مدنی با نیازمندان، توهّمِ جلوگیری از وقوع جنبش اجتماعی را دارند، غافل از این‌که به‌دست خود باعث نارضایتی و فشار بیشتر بر رنج‌دیدگان شده و بیرون‌زدنِ ناگهانیِ حرکت‌های عکس‌العملی و خشن را موجب می‌شوند.


https://www.zeitoons.com/77611

ماجرای سانسور تبلیغات ایرانیِ لالیگا
یکه‌تازی صدا وسیما در میدان بی‌رقیب

زیتون ـ احسان نادرپور: بازی چهارشنبه شب رئال مادرید و رئال مایورکا جدا از جذابیتش برای فوتبال دوستان بعد از تعطیلات کرونایی، یک حاشیه خاص هم برای ایرانی­‌ها داشت. تبلیغات دور زمین در این بازی که مربوط به سه شرکت ایرانی «دیجی کالا»، «کافه بازار» و «اسنپ» می­‌شد، توسط صدا و سیما سانسور شد. این کار به واکنش صاحبان این کسب و کارها و کاربران شبکه‌های اجتماعی منجر شد.

پیش از این مسئولان صدا و سیما بارها از کمبود بودجه نالیده‌اند و چندی پیش هم تعطیلی دو شبکه فرامرزی این سازمان؛ العالم و پرس تی وی به علت مشکلات مالی خبرساز شد.
آبجو و شرط­بندی آزاد، استارت آپ ممنوع!
در بازی چهارشنبه شب هر زمان که تبلیغات این سه شرکت ایرانی در اطراف زمین نمایش داده می­‌شد، تصاویر صدا و سیما قطع می­‌شد و به تکرار صحنه­‌های قبلی  یا نمایش بخش‌های غیر حساس بازی همزمان در لیگ جزیره می‌پرداختند. نکته‌ دیگری که در این ماجرا از چشم تماشاگران دور نماند تبلیغات مربوط به سه سایت شرط­بندی و همچنین دو شرکت آبجوسازی بود.  به دنبال این اقدام صدا وسیما یکی از بنیان­گذاران دیجی کالا، حمید محمدی، در صفحه توییتر خود به آن اعتراض کرد و نوشت:
«از نظر صداوسیما تبلیغ برندهای آبجوسازی و شرط‌بندی در کنار زمین فوتبال بی‌اشکال است اما تبلیغ دیجی‌کالا، کافه‌بازار و اسنپ اشکال دارد و نیاز به سانسور. با این رویکرد رویای خلق برند ملی را باید فراموش کنیم.»
کافه بازاری‌ها هم ساکت نماندند و در اعتراض به سانسور صدا و سیما دست به توییت شدند. حسام آرامندهی، عضو هیئت مدیره کافه‌بازار هم در اعتراض به این اتفاق در توئیترش نوشت: «به نظرتون چه تفکری در صدا و سیما باعث میشه تبلیغات دور زمین کافه بازار، دیجی‌کالا و اسنپ در فوتبال دیشب رئال مادرید سانسور شه؟ چه خصومتی با برندهای ایرانی دارند؟»
امیر حقیقت مدیر روابط عمومی بازار هم توییت کرد:«پسرم وسط تماشای بازی رئال مایورکا با حرص‌ می‌پرسه: «این بازی که تماشاچی هم نداره، چرا هی صحنه تکراری پخش می‌کنند؟ می‌گم: «دیدی دور زمین، یک لحظه آگهی «تماشای رایگان فیلم و سریال در بازار» اومد؟ بعدش دیگه نیومد.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77613

متافیزیکِ باختری؛ پارادایم‌های فهمِ حکمت مشرقی و نسبتِ آن با حکمت خسروانی
حسین مرادی

در آمد:
در تاریخ فلسفه در اسلام، پس از تواجه و برخوردِ جدیِ فارابی با فلسفه‌ی یونانی و کوشش به بسطِ آن در جهان اسلام، ابن‌سینایِ بلخی می‌آید. ابن‌سینا در فلسفه‌ی مشاء اسلامی از اهمیتِ بسیاری برخوردار است و لقبِ «شیخ الرئیس» را که به او داده اند، باید در سیاقِ اهمیت و تأثیر او از یک‌سو در بسطِ تفکر یونانی  در جهان اسلام و از دیگر سو، در انسجام و نظم‌بخشی به فلسفه‌ی مشاء اسلامی فهم کرد. البته جای‌گاهِ ویژۀ پورِ بلخ در حکمتِ مشاء هیچ‌گاه با جای‌گاه فارابی درین سنتِ اندیشگی در تنافی قرار ندارد. به‌گونه‌ای که با دلِ پر می‌شود تصریح کرد که یکی از امکان‌های فهمِ فلسفه‌ی یونانی برای ابن‌سینا، آثار فارابی بوده است و او از ره‌گذر فارابی به فهمِ فلسفه‌ی یونانی فائق آمده است. این‌دو فیلسوف برجسته و فرهیخته؛ اگرچه هم‌دیگر را از نزدیک درک نکرده اند، ولی چنان‌که از تتمه صوان الحکمه، اثرِ ابوالحسن علی بن زید بیهقی، بر می‌آید، فاصله‌ی زمانی چندان زیادی هم با هم‌دیگر نداشته اند: سی سال بعد از مرگ فارابی، ابن‌سینا به دنیا آمد. جدا از ذکرِ این فاصله‌ی زمانی؛ هم در کتابِ تتمۀ صوان الحکمۀ و هم در سایر منابع، از جمله در وفیات الاعیان ابن خلکان و در عیون الانباء فی طبقات الاطباء که از ابن ابی اصیبعه است، به اهمیتِ فارابی در نزد ابن‌سینا و توفیقِ دریافت و امکان درکِ «مابعدالطبیعه‌»/متافیزیک ارسطو، به وسیله‌ی مطالعه‌ی «اغراض کتاب مابعدالطبیعه‌»، تألیفِ ابونصر فارابی برای او، تصریح شده است. با توجه به سخنانی که گفته شد از یک‌نظر؛ و آثار ابن‌سینای بلخی از نظر دیگر، می‌شود او را در ذیلِ فلسفه‌ی مشاء اسلامی مورد مطالعه قرار داد: چنان‌که از همین‌روی به او «فیلسوف مشائی» می‌گویند و اشتهارش هم با همین عنوان است. ولی چنان‌که از منابع تاریخی و حتی برخی آثار خودِ پورِ بلخ بر می‌آید، وی در لحظه‌های پایانیِ عمر پربار خویش، در صدد نقدِ «فلسفه‌ی زمان» و «فهمِ قوم» بدونِ «رعایتِ جانبِ شرکاء» یا در یک کلام تأسیس نظامِ آگاهیِ جدا از «حکمت مشاء» و سنت فکریِ یونانی بوده است، که از آن به «حکمتِ مشرقی» یاد می‌شود. متأسفانه کتاب‌هایی که در حکمتِ مشرقی از سویِ وی تألیف شده اند ـ که مهم ترین آن ها «بعض الفلسفه المشرقیه»، «کتاب اللواحق» و «الانصاف» بوده است ـ به ما نرسیده اند. درین نوشته، کوشش می‌شود نخست از صحت و سُقم حکمت مشرقیِ ابن‌سینا پرسیده شود. سپس با فرض صحتِ آن، پارادایم‌های فهم آن توضیح داده شود و در آخر، نسبتِ آن با حکمت خسروانی تحلیل و بررسی ‌گردد.

توضیح کوتاه در باب عنوان مقاله:
باختر ـ به یونانی باکتریا ـ نامِ دیگر بلخ است. بلخ از متمدن‌ترین شهرهای آسیایِ میانه بوده است که در قدامت نیز بر بسیاری از شهرهای دیگر فضل دارد و اغلب بنای آن‌را به گیومرت / کیومرث نخستین پلنگینه‌پوشْ شاهِ پیشدادی می‌رسانند. باختر درین نوشتار متافُر یا استعاره از جغرافیایِ فارس تاریخی است که از بلخ تا بغداد بوده است. در ضمنِ آن، از آن‌رو که فارس در منابع عربی به معنایِ سرزمینِ انسان‌های زردشتی مذهب است، متافیزیکِ باختری؛ در واقع با سنت ویدی ـ اوستایی پیوند پیدا می‌کند و به‌حیثِ نام دیگری برای «حکمت خسروانی» قرار می‌گیرد. متافیزیک را هم درین‌جا، باید به معنایِ حکمت گرفت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77566

خط قرمز رهبری برای مبارزه با فساد
آیت‌الله‌ خامنه‌ای؛ پشت به خوئینی رو به لاریجانی

زیتون ـ یلدا امیری: رهبر جمهوری اسلامی، مدت‌هاست که مدام به مسئولان در مورد مبارزه با فساد اقتصادی دستور می‌دهد و توصیه می‌کند، اما در این مبارزه «بی‌امان» همیشه استثنا‌هایی هم برای او وجود داشته.

آیت‌الله خامنه‌ای، صبح روز ۷ تیر در ارتباط تصویری با رئیس و مسئولان عالی قضایی و همچنین روسای کل دادگستری‌های سراسر کشور، با گلایه از «اهانت و ظلم به برخی بزرگان پاکدست قبلی قوه قضائیه» در جریان قضاوت‌ها و اظهارنظرهایی که در خصوص دادگاه‌های فساد اخیر شده، گفت: «خطاب من در این موضوع مردم و جوانان مؤمن است که مراقب باشند تعدی نکنند.»

او به پیروان خود گوشزد کرد که به «افراد معاند» که در پی گرفتن انتقام از «مواضع انقلابی و محکم قاطع فلان شخصیت» هستند کاری ندارد، اما آنان باید گوش به زنگ باشند. سپس با تاکید بر نام رییس پیشین قوه قضاییه  افزود:«حرکت مبارزه با فساد که اکنون در قوه قضاییه به‌خوبی مشاهده می‌شود و خود را نشان داده است، از دوره آقای آملی لاریجانی آغاز شد و ایشان هم در داخل و هم در بیرون از قوه شروع کننده آن بودند و اینها نباید از نظر دور باشد.»
چند ساعت از این اظهارنظر نگذشته بود که آملی لاریجانی طی پیامی از «بیانات و الطاف رهبر معظم انقلاب» تشکر کرد و نوشت که « هیچگاه از هیچ فرد فاسدی حمایت نکرده و نخواهم کرد.»

آیت‌الله علی خامنه‌ای در مهر ماه سال ۱۳۹۰ هم در ارتباط با پرونده اختلاس سه هزار میلیارد تومانی در بانک های ایران با بیان اینکه رسانه‌ها نباید این قضیه را «کش» دهند گفت که عده‌ای می‌خواهند از این حوادث برای زدن توی سر مسئولین سوءاستفاده کنند. حالا بار دیگر و با زبانی دیگر آیت الله خامنه ای این فرمان را صادر کرده است.

معاون لاریجانی متهم ردیف اول
اشاره رعبر جمهوری اسلامی به ماجرای پرونده اکبر طبری، متهم ردیف اول پرونده فساد جنجالی این روزهاست. طبری، مدیر کل امور مالی و معاون اجرایی صادق آملی لاریجانی، رئیس پیشین قوه قضائیه بود.
پیش از این صادق آملی لاریجانی، گفته بود که خودش «مستقلا» اتهامات مطرح شده درباره علی‌اکبر طبری را بررسی کرده و «خلاف بودن آن‌ها برای وی محرز شده بود.»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77643

ساختار بَدَوی احزاب در ایران معاصر
بخش نخست: تعریف، ماهیت و کارکردهای حزب

سعید رضوی فقیه، جواد سلیمانی

نوشتار حاضر که بخش دوم آن به فضل حق سپس تر منتشر خواهد شد نگاهیست اجمالی و گذرا به برخی از مهمترین ویژگیهای ساختاری احزاب بَدَوی با تمرکز بر احزاب ایران امروز. بررسی آسیب شناسانۀ این معضلِ تاریخی که هنوز هم گریبانگیر احزاب و تشکلهای مختلف کشورمان است، صرف نظر از ارزشی که در مطالعات نظری در باب سیاست و جامعه شناسی سیاسی دارد، از حیث راهبردی نیز برای جامعۀ ما واجد اهمیت عملی است؛ جامعه ای که بیش از یک قرن قدرت متصلب و متمرکز را به چالش کشیده و برای دموکراسی کوشش کرده و البته بسیار کمتر از تلاش و استحقاقش به نتیجه رسیده است.
بی تردید راه ما به سوی دموکراسی پایدار از تاسیس و تقویت احزاب ریشه دار در متن جامعه میگذرد. البته احزابی که با ساختاری مدنی و دموکراتیک برای همۀ مردم کشور برنامه داشته باشند. از این رو مطالعه ای آسیب شناسانه، هرچند گذرا و مختصر، در بارۀ ساختار و فرهنگ بَدَوی موجود در احزاب ایرانی برای شناسایی و سپس برطرف کردن نقاط ضعف آنها، چه در مناسبات درونی میان اعضا، اجزا و ارکان حزبی و چه در مناسبات بیرونی با مردم، دیگر احزاب و ساختار قدرت ضروریست.
در بخش نخست که اینک تقدیم نظر خوانندگان میشود شمه ای از مباحث کلی و پایه در مورد تعریف، ماهیت و کارکردهای حزبی در احزاب مدنی و بَدَوی بررسی شده و ان شاء الله در بخش دوم برخی ویژگی های جزئی تر برشمرده خواهد شد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77672

از مسکن مهر تا خانه‌های ۲۵ متری
هجرت فقرا از کلان‎شهرها*

زیتون ـ شیوانظرآهاری: با شدت گرفتن روند افزایش قیمت مسکن، روزگذشته حسن روحانی، رئیس جمهوری، نسبت به این مساله واکنش داد و برای افزایش اجاره بها سقف تعیین کرد،
روحانی در روز یکشنبه ۸ تیر، در جلسه ستاد ملی کرونا از ممنوعیت افزایش بیش از ۲۵ درصد اجاره بها در تهران، بیش از ۲۰ درصد در کلانشهرها و بیش از ۱۵ درصد در سایر شهرها خبر داد و گفت «از فردا» همه دستگاه‌‏ها باید بر اجرای این مسئله نظارت کنند.

او همچنین تاکید کرد که «اینکه این اجاره بهایی که از فردا منعقد می‌شود تا کی معتبر است اینجا محل بحث بود و اینجور تصمیم گرفته شد که این اجاره بها تا زمانی معتبر خواهد بود که وزارت بهداشت و درمان ما شرایط این ویروس را از حالت اضطرار خارج کند و بگوید شیوع آنچنانی نیست و از آن تاریخی که وزارت بهداشت ما اعلام کرد، ۳ ماه دیگر این اجاره بها تمدید می‌شود و بعد از ۳ ماه می‌توانند با توافق جدید زندگی کنند بنابراین مصوبه ما بر این مبنا است که تصویب شده است.»
پیش از این هم پروانه اصلانی، مدیرکل دفتر اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی از پرداخت ودیعه اجاره بهاء به مستاجران کم درآمد خبر داد و آن را یکی از سیاست‌های دولت برای حمایت از مستاجران دانست. او درباره این طرح بدون ذکر جزئیات آن گفت: «تلاش می‌شود تا خانوارهای اجاره‌نشین کم‌درآمد و ساکن در واحدهای مسکونی کوچک‌ متراژ و پایین‌تر از الگوی مصرفی ودیعه اجاره بهاء پرداخت شود.»
ورود دولت به مساله اجاره بهای مسکن در حالی است که بسیاری از قراردادها طی دوماه گذشته منعقد شده‎اند، بسیاری از خانواده‌های ساکن مرکز به علت افزایش ناگهانی اجاره بها ناچار به تخلیه خانه‏‌ها و عزیمت به حاشیه شهرها شده‌اند. در همبن حال خبرهایی هم بر مبنای پشت‌بام خواب و ماشین‌خواب شدن شهروندان به گوش می‌رسد.

حاشیه‌نشینی ۳۸ میلیون نفری
گزارش اخیر بانک مرکزی نشان می‎دهد مبلغ اجاره‌بها در تهران در فروردین ماه نسبت به زمان مشابه سال قبل ۳۱ درصد رشد داشته، درحالی‌که حداقل حقوق کارگری در سال ۹۹ تنها به میزان ۲۱ درصد افزایش یافته است.
طبق آخرین سرشماری کشوری در کلانشهرها نزدیک به ۵۰ درصد مردم اجاره‌نشین هستند و افزایش قیمت مسکن، این گروه را به نخستین قربانیان بازار مسکن تبدیل می‌کند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77665

چرا علی خامنه‌ای «جمعیت امام علی» را تاب نیاورد؟
ابوالفضل قدیانی

روز دوشنبه دوم تیرماه خبر دستگیری شرمین میمندی‌نژاد، بنیان‌گذار جمعیت خیریه امام علی، مرتضی کی منش و کتایون افرازه دو تن از مسئولان این جمعیت و پلمپ دفتر جمعیت خیریه توسط سازمان اطلاعات سپاه پاسداران اعلام شد؛ جمعیت خیریه‌ای که طی دو دهه فعالیت یک موضع سیاسی هم اتخاذ نکرد. نهادی که تمام توان و انرژی خود را مصروف خدمت به بینوایان، درماندگان و مستضعفان می‌کرد و بار عظیمی را برای تخفیف درد و رنج مادی و معنوی مظلومان تهی دست به دوش می‌کشید. در این مسیر شریف و انسان‌نواز هزاران نفر جمعیت خیریه را همراهی می‌کردند و یاری می‌رساندند. هر جا زلزله و سیلی رخ می‌داد جمعیت در آنجا حاضر و کمک‌رسانی می‌کرد. در سیل سال گذشته بسیار فعال ظاهر شد.

اما از آنجا که نظام سرکوبگر استبداد دینی و رئیس آن علی خامنه‌ای تاب تحمل هیچ‌گونه جمعیت، گروه و تشکل مستقل و معتبر فعال سراسری را ندارند، جمعیت نیکوکار و غیر سیاسی امام علی را هم نتوانستند تحمل کنند.

مستبد امروز ایران و اصحاب استبداد در این روزها به شدت هراسان و مضطرب از حرکت اعتراضی مردم و اوج گرفتن جنبش مسالمت‌جو و خشونت‌پرهیز، آزادی‌خواهانه، عدالت‌طلبانه، ضد ظلم و اختناق به سر می‌برند. جمعیت امام علی با تلاش وافر خود در کمک رسانی به محرومان سرمایه و اعتبار اجتماعی قابل توجهی بدست آورده است. علی خامنه‌ای و بازوان سرکوبگرش نگرانند که این سرمایه اجتماعی روزی به سرمایه سیاسی تبدیل شود و از این طریق خطری متوجه نظام سلطه گردد، چرا که خودکامگان همواره در ترس و وحشت از دست دادن قدرت، روزگار می‌گذرانند لذا از ترس مرگ دست به خودکشی می‌زنند. این سرکوب‌ها و پرونده‌سازی‌ها، این گسترش سیستماتیک فساد، این احکام ظالمانه که توسط دادگاه‌های غیر قانونی وفرمایشی و قضات دست‌نشانده صادر می‌شود از جمله حکم اعدام سعید تمجیدی، محمد رجبی و امیر حسین مرادی سه جوان مظلوم بی‌پناه از دستگیر شدگان خیزش مردمی آبان ٩٨ که به فرمان مستبد امروز ایران علی خامنه ای به شیوه ای بیرحمانه و خونبار سرکوب و حداقل به (اعتراف حکومت )صدها نفر کشته شدند که البته آمار حقیقی بیش از اینهاست.

این‌ها و ده‌ها و صدها نظیر این ظلم ها و بیدادها نوعی خودکشی است که نظام نامشروع ولایی آن را مدام تکرار می‌کند چرا؟ چون در میان مردم منفور و فاقد پایگاه است و نیز گرفتار تناقضات خود ویرانگری است که از آن گریز و گزیری ندارد. اقتضای حکومت‌های استبدادی، ایدئولوژیک، مادام‌العمر ضدعلم و توسعه، ناکارامدی، سوء مدیریت مزمن، مخالفت با شایسته‌سالاری و روی آوردن به حامی‌پروری، پخش رانت و به‌کار گماردن افراد فاسد، سالوس و متملق است، همچنان که به عیان شاهدیم. لذا قادر به حل هیچ مشکلی از مشکلات عدیده ای که خود ساخته است نبوده و نخواهد بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77686

کوتاهی مسئولان باز هم قربانی گرفت
سه‌تن از فعالان محیط ‌زیست پاوه در آتش سوختند

زیتون-مردم شهر پاوه شامگاه شب گذشته (یکشنبه) با حمل پلاکاردهایی به پیکر سه نفر از کنشگران محیط زیست که جان خود را در مناطق حفاظت‌شده «بوزین و مره‌خیل» از دست داده‌اند، ادای احترام کردند.
مختار خندانی، بلال امینی و یاسین کریمی روز گذشته جان خود را از دست داده‌اند. علت درگذشت آن‌ها هنوز روشن نیست.
در ارتباط با علت کشته شدن این سه نفر، اخبار ضد و نقیضی منتشر شده است. در حالی که برخی از رسانه‌های ایران، انفجار مین را علت مرگ این سه نفر اعلام کرده‌اند، مسئولان گفته‌اند که آنان به هنگام تلاش برای خاموش کردن آتش در مناطق یاد شده، در محاصره آتش قرار گرفته و جان باخته‌اند.

یک منبع آگاه در پاوه به «زیتون» گفت بلال امینی بر اثر سوختگی و یاسین کریمی به دلیل خفگی در اثر دود حاصل از آتش سوزی جان باخته‌اند.

مدیرکل محیط زیست استان کرمانشاه  علتجان باختن سه نفر از فعالان زیست محیطی  را  در منطقه حفاظت شده «بوزین»و «مرخیل»و وجود مین‌های به‌جای‌مانده از جنگ هشت ساله را عنوان کرد.
فرماندار پاوه اما با اشاره به این‌که «در ساعاتی که عملیات اطفاء حریق انجام شد، هیچ انفجار مینی به ثبت نرسیده»، گفت: سه نفر از افرادی که در منطقه حضور داشتند به دلیل گستردگی آتش و ارتفاع بالا شعله ها در قسمت جنوبی صحنه آتش سوزی گرفتار آتش شدند.
جمشید محبت‌خانی، فرمانده یگان محیط زیست ایران، امروز (دوشنبه) در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر اعلام کرده است که علت اصلی مرگ این سه نفر هنوز از سوی مقامات محلی تایید نشده است.
ویدیوها و تصویرهایی از تجمع مردم در پاوه نیز در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است. جوانان با در دست داشتن پلاکاردهایی، ضمن ادای احترام به پیکر این قربانیان، از آن‌ها به عنوان «شهید» نام بردند.

پیشتر مسئولان حفاظت محیط زیست کرمانشاه گفته بودند که حریق منطقه بوزین و مره‌خیل عصر شنبه مهار شده، اما از صبح یکشنبه آتش دوباره شعله‌ور شده است.
نخست انجمن ژیوای پاوه در روز هشتم تیر ماه اعلام کرد دو تن از اعضای فعال خود را از دست داده‌است. اما در همان زمان نیز گزارش‌هایی از جان‌باختگان آقای کریمی، دیگر کنشگر فعال در منطقه منتشر شده بود.
آن‌طور که گزارش شده مختار خندانی، از اعضای قدیمی انجمن ژیوای پاوه بود.

بوزین و مره‌خیل در شهرستان پاوه و جوانرود، در استان کرمانشاه واقع است و از ۲۰ سال پیش به این سو به عنوان منطقه شکار و تیراندازی ممنوع ثبت شده است. بوزین و مرخیل یکی از چهار منطقه‌ی حفاظت شده در ایران است که زیستگاه حیوانات و گیاهان نادری است. هدف اصلی حفاظت از این منطقه، گونه‌ی نادری از  گوزن به‌نام «شوکا» است.  زیستگاه اصلی شوکا در ایران، حاشیه‌ی دریای خزر است اما  حدود  ۲۰ الی ۳۰  رأس شوکا در منطقه حفاظت شده‌ی بوزین و مرخیل شناسایی شده‌اند. پلنگ  ایرانی هم در این منطقه‌ی حفاظت شده رویت و تصویربرداری شده است.  در سا‌ل‌های اخیر خشکسالی و آتش‌سوزی‌های مکرر باعث به خطر افتادن این گونه‌ها شده است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77696

هواپیمای اکراینی؛ یک سقوط، هزار روایت
«متاسفانه کاربر اقدام به شلیک کرد»

زیتون ـ محمدرضا سرداری: دادستان نظامی تهران امروز در جمع تعدادی از خانواده‌های جانباختگان ایرانی هواپیمای سرنگون شده اوکراینی، گزارشی از روند قضایی این پرونده به آنان ارائه داد. غلامعباس ترکی اعلام کرد که شلیک موشک دوم نیروهای سپاه پاسداران به هواپیمای مسافربری اوکراین «قابل پیشگیری» بوده‌است و به گفته او  اپراتور برای شلیک مجدد به هواپیما «کسب مجوز نکرده است.»

این دیدار در حالی صورت گرفته که  بالاخره تصمیم حاکمیت در خصوص ارسال جعبه سیاه هواپیمای ساقط شده نهایی شده و قرار است آن جعبه اسرار‌آمیز بزودی به فرانسه ارسال شود. جعبه‌ای که انتظار می‌رود رمز گشایی از آن جزییات بیشتری را درباره علت شلیک به این هواپیمای مسافربری فاش کند و زمینه را برای احقاق عدالت و محاکمه عادلانه مسئولان اصلی آن اتفاق تلخ فراهم سازد.

فرانسه؛ مقصد نهایی جعبه سیاه
پس از مدت‌ها کش و قوش و کشمکش میان جمهوری اسلامی با مقامات اوکراینی و کانادایی، بالاخره تصمیم بر آن شد که جعبه سیاه هواپیمای ساقط شده اوکراینی به فرانسه برود تا در سازمان تحقیقات ایمنی پرواز این کشور بازخوانی شود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77718

از فراکسیون «سیر و عدس» تا خیابان جورج فلوید
مجلس یازدهم؛ بیش‌فعال یا وظیفه‌نشناس؟

زیتون-احسان نادرپور: مجلس یازدهم از چند جهت یکی از خاص‌ترین مجلس‌های پس از انقلاب ایران است. از همان ابتدا و حتی پیش از حجم وسیع ردصلاحیت­‌ها، با نگاهی به وضعیت سیاسی و اقتصادی کشور، می­‌شد حدس زد که این انتخابات یکی از کمترین مشارکت­‌های مردم در انتخابات را به خود خواهد دید، همین هم شد.

هرچند رهبر جمهوری اسلامی از «درخشش مطلوب ملت ایران در امتحان بزرگ انتخابات و ناکام گذاشتن فرصت‌طلبی و تبلیغات همه‌جانبه دشمنان» گفت، ولی آمار و ارقام نشان از کمترین مشارکت مردم در انتخابات داشت و انتخابات مجلس یازدهم با نرخ مشارکت رسمی ۴۱ درصد، رکورد کمترین میزان مشارکت مردم در ۴۱ سال گذشته را به نام خود ثبت کرد.
خبرهایی که از طرح‌ها و فعالیت‌های مجلس یازدهم به رسانه‌ها می‌رسد، گاه موجب خشم است و گاه دستمایه طنز. آش گاهی آنقدر شور می‌شود که صدای آن ۴۱ درصد اصولگرا و خوشحال از پیروزیِ «جوانان انقلابی» را هم در می‌آورد.

«فراکسیون سیر و عدس»
روز گذشته علیرضا سلیمی، نماینده عضو هیات رییسه مجلس یازدهم خبری داد که به سرعت در شبکه­‌های اجتماعی چرخید. این نماینده مجلس گفت: «تاکنون حدود ۱۰۰ درخواست تشکیل فراکسیون به هیات رییسه مجلس واصل شده که تعداد آنها همچنان رو به افزایش است. تعدادی از فراکسیون‌ها عملا در مسیر موازی با یکدیگر حرکت می‌کنند و ما شاهد موازی کاری در تشکیل این فراکسیون‌ها هستیم؛ به عنوان مثال فراکسیون تعاون و کار و فراکسیون تعاون و همیاری از جمله مواردی است که درخواست تشکیل آنها به هیأت رئیسه واصل شده که هر سه درواقع یک مسیر را‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ دنبال می‌کند. از سوی دیگر تشکیل فراکسیون‌های دیگری همچون فراکسیون عدس و سیر به هیات رییسه واصل شده که سوال اینجاست شان یک فراکسیون در این حد پایین آورده شود؟»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77749

ایران، آمریکا و تحریم تسلیحاتی
بازگشت به جهان دو قطبی از راه ایران؟

زیتون ـ یلدا امیری: شکست تلاش‌های آمریکا برای تمدید تحریم‌های تسلیحاتی ایران تا به اینجا، می‌تواند گویای آن باشد که جهان بار دیگر به سوی دو قطبی شرق و غرب پیش می‌رود. تصمیم‌گیری‌های دونالد ترامپ، رئیس جمهوری تاجر مآب آمریکا که تجربه‌ای در عالم سیاست ندارد، این روند را سریع‌تر کرده است. ترامپ با سیاست‌هایی همانند جنگ تجاری با چین، که در حوزه سیاست خارجی در پیش گرفته، باعث شده بلوک شرق انسجامی تازه پیدا کند و ایران هم در این میان بی‌تاثیر نیست.

این روزها آمریکا تلاش می‌کند که تحریم تسلیحاتی ایران را تمدید کند، این تحریم ها روز ۲۷ مهر ماه به پایان می‌رسد و واشنگتن تمام تلاش خود را به کار بسته است.
شمشیرها از رو بسته شده، ظاهرا هیچ نرمشی در کار نیست، واشنگتن به دنبال مصالحه نیست. از یک سو برایان هوک می‌گوید که گزینه نظامی روی میز است و مایک پمپئو هم پس از جلسه شورای امنیت اعلام می‌کند که آمریکا حاضر نیست طرح پیشنهادی اروپا مبنی بر تمدید محدود تحریم تسلیحاتی ایران را بپذیرد. از سوی دیگر اما مقامات آمریکایی ایران را به مذاکره دعوت می‌کنند. به نظر می‌رسد سیاست‌های کلان آمریکا در قبال ایران انسجامی ندارد. اما ایران پشتش به حمایت چین و روسیه گرم است. و البته کشوری که اقتصاد آن در این میان زیر بار تحریم کمر خم کرده ایران است.

مذاکره و گزینه نظامی روی میز
تنها یک روز پس از جلسه شورای امنیت، روز ۱۱ تیر ماه، برایان هوک، نماینده ویژه ایالات متحده در امور ایران در جریان مصاحبه‌ای در اسرائیل گفته «همان‌طور که رئیس‌جمهوری آمریکا تاکید کرده ایران نباید به سلاح اتمی دست یابد و گزینه نظامی در این مورد همیشه روی میز است».

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77786

بایدن یا ترامپ؛ برنده کیست؟ کدام به سود ایران است؟
مهدی نوربخش

اگر امروز انتخاباتی در آمریکا برگزار شود، بدون تردید جو بایدن برنده و دونالد ترامپ بازنده این انتخابات است. انتخابات آینده آمریکا با مولفه‌های جدیدی روبرو شده است که با انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۶ قابل مقایسه نبوده و نیست. گروهی در ایران با فرض‌های نادرست به ارزیابی انتخابات آینده آمریکا نشسته و پیش‌بینی می‌کنند که ترامپ مثل گذشته می‌تواند در این انتخابات پیروز شود. نویسندگان اینگونه تحلیل‌ها متاسفانه از کنش‌ها و بحث‌های مختلف در صحنه سیاست‌های داخلی آمریکا دور مانده، با آن آشنایی کامل ندارند و دلایلی که اقامه می‌کنند نشان از عدم درک صحیح آنها از سیاست در آمریکا  و نیروهای اجتماعی در این کشور است. دلایل مختلفی که ارائه می‌شود، بخشی به لزوم مذاکره با دولت ترامپ در دور اول و مشکل‌تر شدن مذاکره کشور ما با دولت او در دور دوم مربوط می‌شود. این‌گونه تحلیلگران به‌جای انتقاد صریح به سیاست خارجی کشور و کسانی‌که آنرا طراحی می‌کنند، بر انتخاب مجدد ترامپ اصرار می‌ورزند تا بر لزوم نیاز به مذاکره با دولت او تاکید کنند. گروه دیگری بر امتیازات رئیس‌جمهور مستقر در کاخ سفید بر رقیب او تمرکز می‌کنند و ادعا می‌کنند که به‌سختی می‌توان رئیس‌جمهوری را در آمریکا یک دوره‌ای کرد. این دسته از تحلیگران فراموش می‌کنند که در دوران نه چندان دور کارتر و بوش پدر یک دوره‌ای شدند و جرالد فورد حتی بعد از استعفای نیکسون و جایگزینی او نتوانست مجدادا انتخاب شود.

گروه دیگری بر بی‌اعتباری نظرسنجی‌ها در امریکا اصرار می‌ورزند. آنها نظرسنجی‌های فعلی را با سال ۲۰۱۶ مقایسه می‌کنند و این‌گونه نظرسنجی‌ها را بی‌اعتبار می‌دانند. دو دلیل برای رد این تحلیل و برخورد با نظرسنجی‌های فعلی می‌توان ارائه کرد. اول: سازمان‌های نظرسنجی از گذشته خود و نظرسنجی‌ها در انتخابات سال ۲۰۱۶ درس‌ها و تجربه‌های بزرگی آموخته‌اند. نظرسنجی‌ها همه با شیوه‌های علمی اتخاذ می‌گردند و این نظرسنجی‌ها دروغ نمی‌گویند بلکه آنهایی که در این‌گونه نظرسنجی‌ها شرکت می‌کنند دروغ می‌گویند. در آمریکا به بروز این گونه دروغ در نظرسنجی‌ها اثرگذاری بردلی (Bradly Effect)  و یا اثر گذاری ویلدر(Wilder Effect)  می‌گویند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77807

چه کسی از «شهادت» احمد متوسلیان «خبر نداشت»
تغییر کاربری در خدمت نفوذ استراتژیک

زیتون ـ سولماز ایکدر: احمد متوسلیان روز گذشته (جمعه) پس از ۳۸ سال باز هم خبرساز شد. این بار خبر کشته شدن او، اندکی پس از اسارت، نام فرمانده لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله در جنگ ایران و عراق را به سر خط خبرها آورد.

خبرگزاری مهر، روز جمعه یادداشتی از احسان محمدحسنی، مسئول سازمان هنری رسانه‌ای اوج وابسته به سپاه٬ منتشر کرد که در آن ادعا شده بود چهار ایرانی که سال ۶۱ در بیروت ربوده شدند، کشته شده‌اند؛ احمد متوسلیان، وابسته نظامی سفارت ایران در بیروت، محسن موسوی، کاردار سفارت، تقی رستگار مقدم، کارمند سفارت و کاظم اخوان، عکاس خبرگزاری جمهوری اسلامی.
چند ساعت بعد اما باشگاه خبرنگاران جوان، وابسته به صدا و سیما، به نقل از برادر احمد متوسلیان این خبر را تکذیب کرد و گفت: «ماجرای به شهادت رسیدن یا نرسیدن حاج احمد یک قصه ۳۸ سال است و این صحبت‌ها برای امروز و دیروز نیست.»
این در حالی است که بر اساس یادداشت احسان محمدحسنی، این چهار نفر «پس از ربوده شدن» در ساحل مدیترانه توسط نیروهای لبنانی فالانژ مسیحی وفادار به سمیر جعجع «تیرباران شده‌اند و محل دفن ایشان هم مشخص است.»
او بر همین اساس از نیروی قدس سپاه خواسته بود که با همکاری وزارت خارجه، به کاوش محل دفن این افراد بپردازد.
در بخش دیگری از این یادداشت آمده بود که این «زنده‌نمایی» ممکن است «منافعی» برای یک «جریان مصلحت‌اندیش و منفعت‌طلب» داشته باشد. این یادداشت در حالی منتشر شد که بر اساس روایت رسمی جمهوری اسلامی، این چهار نفر زنده و در اسارت اسرائیل هستند.
مقامات رسمی جمهوری اسلامی سال‌هاست که می‌گویند احمد متوسلیان، محسن موسوی، تقی رستگار مقدم و کاظم اخوان، چهاردهم تیر سال ۱۳۶۱ در پست بازرسی فالانژیست‌های مسیحی در شمال بیروت ربوده شدند و پس از آن سرنوشت آنان در هاله‌ای از ابهام است.

حسین دهقان، وزیر دفاع وقت جمهوری اسلامی، خرداد سال ۹۵ اعلام کرده بود که چهار ایرانی ربوده‌شده در سال ۱۳۶۱ در بیروت «زنده» و در «اسارت» اسرائیل هستند.
همان سال، ابوالفضل حسن‌بیگی، نایب‌رییس وقت کمیسیون امنیت ملی مجلس، نیز گفته بود که احمد متوسلیان، یکی از چهار ایرانی ربوده‌شده، «قطعاً» تا سال ۹۳ زنده بوده است.
همچنین سفارت ایران در لبنان هم در سال ۱۳۸۷ اعلام کرده بود که آنان هنوز «زنده» و در زندان‌های اسرائیل هستند.
هرچند که اسرائیل بارها اعلام کرده که «به احتمال قوی این چهار ایرانی، توسط نیروهای لبنانی فالانژ مسیحی وفادار به سمیر جعجع کشته شده‌اند.»

امید بازگشت کشته
به رغم اینکه سمیر جعجع، رهبر سابق فالانژهای لبنان، طی یک مصاحبه که توسط وب سایت «آوینی» نیز بازنشر شده است٬ اعلام کرده بود که احمد متوسلیان، محسن موسوی، تقی رستگار مقدم و کاظم اخوان پس از دستگیری (بدون آنکه تحویل اسراییل شوند) توسط نیروهای او کشته شده‌اند٬ جمهوری اسلامی بارها بر زنده بودن آن‌ها تاکید کردند.
در میان چهره‌هایی که طی سال‌های گذشته بارها بر زنده بودن احمد متوسلیان تاکید داشت٬ رهبر جمهوری اسلامی٬ آیت‌الله خامنه‌ای بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77813

تبعیض در «اعتراض به تبعیض»
مژگان حاجی‌زادگان

شاید هیچ‌کس نتواند با قطعیت خودش را از درگیر شدن با دیگری‌سازی استثنا کرده و ادعا کند که هرگز در هیچ «ما»یی عضو نبوده که «آن‌ها»یی را در مقابل خود داشته است. به هر حال، ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که در آن همه‌چیز لزوماً متناسب با میل و سلیقه‌مان نیست و به این ترتیب در مواجهه با برخی وقایع و اتفاقات هم هر کسی مطابق با شرایط، منافع، نگرش‌ها و ارزش‌هایش به سمتی و سویی گرایش پیدا می‌کند و از چیزهایی که در تقابل با آنها تعریف می‌شوند، فاصله می‌گیرد. با توجه به این، به نظر می‌رسد همین که جمعی از افراد در داشتن شرایط، منافع، ارزش‌ها و نگرش‌هایی مشترک باشند و هویت جمعی‌ای را شکل دهند، زمینه برای دیگری‌سازی‌ها فراهم خواهد شد؛ چه آنها عامل و شروع کننده‌اش باشند، چه نباشند. بنابراین، می‌توان گفت دیگری‌سازی به این معنا اجتناب ناپذیر و تاحدودی خنثی است، اما آنچه این مفهوم را تبدیل به مفهومی منفی می‌کند، ابراز دشمنی و تخاصم با «دیگری»ها، و به همین ترتیب حذف و نادیده گرفتن حقوق آن‌هاست.

در این یادداشت قصد دارم با اشاره به برخی از اخبار وقایع اخیر، درمورد قربانیان غیرایرانی خشونت (یا سهل‌انگاری) نیروهای امنیتی، به بحث دیگری‌سازی در نحوه‌ی انتشار اخبار مرتبط به آنها در رسانه‌های جمعی و به دنبال آن، چگونگی واکنش مردم به چنین خبرهایی بپردازم. دلیل اینکه برای طرح این مسئله به قربانیان غیرایرانی توجه کرده‌ام این است که آن‌ها حداقل در دو چیز مشترک‌اند؛ قربانی بودن و غیرایرانی بودن، و این دو ویژگی آن‌ها کمتر مورد مناقشه است. همچنین غیرایرانی‌هایی که در اینجا به آنها اشاره خواهد شد، سرنوشت تاریخی نسبتاً مشابهی را در جوامع خود داشته‌اند؛ افغانستانی‌ها در ایران و سیاهپوستان آفریقایی‌تبار در آمریکا که به طور سیستماتیک مورد ظلم و تبعیض بوده‌اند. اما چه اتفاقی می‌افتد که علیرغم این تشابه و همزمانی، شاهد واکنش یکسان و مشابهی از سوی رسانه‌های جمعی و افکار عمومی در ایران، نسبت به ظلمی که به آن‌ها می‌شود، نیستیم؟ چه چیزی گروهی از آن‌ها را تا حدی «خودی» می‌کند که فرسنگ‌ها آنطرف‌تر در قاره‌ای دیگر برای‌شان شمع روشن می‌کنند و گروهی دیگر را با وجود همزیستی در یک منطقه، و همچنین داشتن زبان و تاریخ مشترک، در درجه‌ی اهمیت پایین‌تری قرار می‌دهد؟

چندی پیش، ویدئویی از زمان کشته شدن مردی سیاهپوست به نام جورج فلوید، در اکثر رسانه‌های جهان منتشر شد که توسط پلیس دستگیر شده و در اثر فشار زانوی مأمور پلیس بر گردنش خفه شده بود. این خبر واکنش‌های بسیاری را در سراسر جهان نسبت به خشونت پلیس و در اعتراض به نژادپرستی برانگیخت. تقریباً همزمان با انتشار این خبر، دو خبر هم از کشتار تعدادی از مهاجران افغانستانی منتشر شد که گفته شد در اثر سهل‌انگاری و خشونت مأموران مرزبانی و پلیس ایران صورت گرفته‌اند. اخبار مرتبط به آن هم بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشت، اما آنچه در رسانه‌های رسمی داخل ایران بازتاب بیشتری داشت اخبار مربوط به کشته شدن جورج فلوید بود. البته نحوه‌ی پوشش خبر کشته شدن مهاجران افغانستانی هم توسط رسانه‌های رسمی ایران، جای بحث دارد که در ادامه به آن خواهم پرداخت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77851

بر اقتصاد ایران چه می‌گذرد؟
دلار ۲۱۰۰۰ تومانی و بانک مرکزی بلی‌قربان‌گو

زیتون ـ جلیل فقیهی: اقتصاد ایران روزهای پرالتهابی را می‌گذراند. روند افزایش قیمت‌ها که از سال ۹۷ شروع شده، در ماه‌های گذشته اوج گرفته است. قیمت ارز، طلا، مسکن و تقریبا تمامی اجناس مصرفی و سرمایه‌ای به شدت افزایش یافته است.

روز گذشته (شنبه) قیمت دلار مرز ۲۱ هزار تومان را رد کرد و قیمت سکه طلا نیز در صرافی‌ها از ۱۰ میلیون تومان گذشت. در این میان، رشد بازار بورس از همه خیره‌کننده‌تر است. در ۱۰۰ روز نخست امسال بورس تهران بیش از ۲۰۰ درصد رشد کرده است.
افزایش هم‌زمان قیمت در بازارهای مختلف انگشت اتهام را به سوی افزایش «نقدینگی» نشانه گرفته است که از بازاری به بازار دیگر سرایت می‌کند و همه آنها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اما عوامل تاثیرگذار در افزایش نقدینگی چیست و ساز و کار دولت و بانک مرکزی برای برگرداندن ثبات و آرامش به اقتصاد کدام است؟

پایه پولی و نقدینگی
در هر اقتصادی چند نوع پول وجود دارد. در اینجا برای ساده کردن کار تنها به دو نوع پول اشاره کرده و از برخی از جزئیات نیز صرف‌نظر می‌کنیم. پول نوع اول،‌ پایه پولی یا پول پرقدرت است. این پول توسط بانک مرکزی هر کشوری خلق می‌شود و در واقع، حساب سپرده بانک‌های تجاری نزد بانک مرکزی است. پول خلق شده توسط بانک مرکزی، از مسیر بانک‌های تجاری تکثیر شده و در نهایت پس از چندین بار چرخیدن وارد بخش واقعی اقتصاد می‌شود. پول نوع دوم، پول خلق شده توسط بانک‌ها است که «نقدینگی» نامیده می‌شود. در واقع منظور از نقدینگی، مجموع پول فیزیکی و حساب سپرده اشخاص نزد بانک‌‌هاست که بزرگی آن چندین برابر بیشتر از پول خلق شده اولیه –پایه پولی- است.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/77859