زيتون | Zeitoons@
9.8K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
۹ سال حبس برای پدرِ قاتل
وقتی قوه قضاییه و مقننه کنار پدر رومینا می‌ایستند

زیتون ـ یلدا امیری:
تنها ۹ سال حبس برای مردی که فرزندش را با داس کشته است. مادر رومینا اشرفی، دختر ۱۳ساله تالشی که خرداد ماه امسال به دست پدرش به قتل رسید، از محکوم شدن همسرش به ۹ سال حبس خبر داد. رومینا متولد ۱۳۸۵ بود و در اول خرداد ماه سال ۱۳۹۹ در روستای سفید سنگان لمیر، توسط  پدرش به قتل رسید.

داستان قتل‌های «ناموسی» در ایران داستان تازه‌ای نیست، حدود ۲۰ درصد از کل قتل‌ها و ۵۰ درصد از قتل‌های خانوادگی در ایران به مسائل به اصطلاح «ناموسی» مربوط می‌شوند. قربانیان اغلب این قتل‌ها زنان هستند. عدم وجود قوانین بازدارنده و همراهی تلویحی عرف با قتل‌های اینچنینی باعث می‌شود قربانیان جای متهم را بگیرند و قاتلان تبرئه شوند یا مجازات‌های ناچیزی شامل آنها شود. فعالان حقوق زنان معتقدند که این مشکل ریشه در قوانین مردسالارنه ایران دارد.
ماده ۶۳۰ قانون مجازات اسلامی «هرگاه مردی زنش را با مرد دیگری در بستر ببیند و علم به عدم مخالفت زن داشته باشد، می‌تواند هردوی آنها را بکشد.» و ماده ۶۱۲ این قانون هم تصریح کرده که «پدر و جد پدری به خاطر کشتن فرزند قصاص نمی‌شوند و بر اساس تشخیص دادگاه به پرداخت دیه و حبس تا ده سال محکوم می شوند.»

نگرانی‌های مادر رومینا
رعنا دشتی، مادر رومینا اشرفی گفته است: رای دادگاه برای همسرم تنها ۹ سال و برای بهمن خاوری ( پسری که رومینا با او فرار کرده بود) دوسال حبس اعلام شده است. با وجود تاکیدات مقام‌های قضایی  از رسیدگی ویژه به این پرونده، رای دادگاه ترس و وحشت به جان من و خانواده‌ام انداخته است. من به این رای اعتراض دارم و خواهان تجدیدنظر در دیوان عالی کشور هستم.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79509
قربانی هرگز مقصر نیست و رسانه هم هرگز داور نیست
طاها پارسا

https://www.zeitoons.com/79527

۱. چهارسال پیش در همین روزها قانون تجاوز جنسی در آلمان اصلاح شد. اصلاح این قانون با مخالفت‌ها، موافقت‌ها و حاشیه‌های فراوان همراه بود. این قانون در گزارش‌های رسانه‌ای به قانون «بدونِ اما و اگر» و در تعابیر حقوقی به قانون «نه یعنی نه Nein heißt Nein » مشهور شد. بخش‌هایی از دستورالعمل اجرایی و مشورتی این قانون به نقل از وب‌سایت پلیس ایالت نوردراین‌وستفالن می‌گوید:

«نه یعنی نه» این به این معناست که یک «نه» ساده از جانب قربانی، عمل مجرم را به یک جرم کیفری تبدیل می‌کند. دقت کنید: هر شخصی حق دارد در هر لحظه از عمل [رابطه جنسی] نه بگوید؛ در هر لحظه‌ای که احساس نارضایتی کند. در این‌جا «خیلی زود بود» یا «خیلی دیر شد» معنایی ندارد. مجرم کافی است متوجه شود که رابطه جنسی از روی نارضایتی دارد شکل می‌گیرد. اگر قربانی نتواند عدم رضایت را به زبان بیاورد، مجرم می‌تواند[بایستی] از روی رفتار‌هایی مانند روی‌برگرداندن، میخ‌کوب شدن، گریه کردن، هل دادن و یا هر رفتار مشابهی عدم رضایت او را در رابطه جنسی دریابد. نسبت قربانی و مجرم اعم از این‌که فامیل، غریبه، دوست یا حتی زن و شوهر باشند، نقشی در مجازات ندارد یعنی هرگونه رابطه‌ی جنسی که از روی رضایت نباشد، عملی مجرمانه است.

[نباید فراموش شود که] جرائم ناشی از اعمال جنسی، همیشه و صرفا به صدمات جسمی قابلِ مشاهده منجر نمی‌شود بلکه پیامدهای روحی و روانی برای قربانی می‌تواند به همان اندازه شدید باشد. واکنش افراد به یک تجاوز جنسی، بسته به شخصیت آن‌ها، متفاوت است. برخی به‌هم‌ریخته، سرشکسته و ناامید به نظر می‌رسند و برخی کاملا آرام. برخی از قربانی‌ها به‌ندرت و به‌سختی در مورد آن صحبت می‌کنند چون احساس شرم و شرمندگی دارند یا می‌ترسند که حرف‌شان را باور نکنند و یا به خاطر آن مقصر شناخته شوند. [حتی] قربانیان گاه خود را شریک جرم یا مقصر احساس می‌کنند مخصوصا در مواردی که فرد متجاوز را شخصا می‌شناسند، احتمالا با او قرار ملاقاتی گذاشته‌اند و یا دعوت او را به خانه پذیرفته‌اند. [با این‌همه باید دانست] مسئولیت جنایت فقط به عهده‌ی جنایت‌کار است. قربانی هرگز مقصر نیست.
شکایت کنید. فقط از این طریق است که می‌توان مجرم را مجازات و قربانیان بعدی را حمایت کرد.
(ترجمه متن را با این جمله‌های درخشان به پایان می‌برم. متن کامل‌تر را این‌جا می‌توانید به زبان اصلی ببینید)

۲. در زمان تصویب این قانون که بدونِ اما و اگر حق را به قربانیان می‌دهد (مگر خلاف آن ثابت شود)، مخالفان می‌گفتند که این قانون امکانِ سوءاستفاده را برای برخی‌ها فراهم می‌کند چون تشخیص این‌که رابطه‌ی جنسی از روی رضایت بوده یا نه، کار آسانی نیست. موافقان اما استدلال کردند که این فرد متجاوز است که باید نشان دهد رابطه‌ی جنسی از روی رضایت شکل گرفته، چون هر کسی حق مالکیت بر بدن خود را دارد و این حق اصالت داشته و نیازی به اثبات ندارد. موافقان افزودند که آثار مثبت این قانون، در دراز مدت و به شکل کلی، بر عوارض جزئی و سوء‌استفاده‌های احتمالی می‌چربد و به کاهش تجاوز جنسی و ناامن شدن جامعه برای متجاوزان می‌انجامد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79527
برخلاف ‌ادعای میزِ ایران
مقام ارشد عفو بین‌الملل: مصاحبه تلویزیون اتریش با میرحسین موسوی اتهامی را ثابت نمی‌کند

زیتون
– یکی از روسای سازمان عفو بین الملل تایید کرده است که ،اتهام «انکار و توجیه اعدام‌های دسته‌جمعی ۱۳۶۷» که میز ایران این سازمان به میرحسین موسوی، از رهبران «جنبش سبز»، نسبت می‌دهد، بی‌پایه و اساس است.

مکاتبات «آن هریسون»، نایب رئیس سابق بخش خاورمیانه و شمال آفریقای سازمان عفو بین‌الملل و وکیل ارشد و هماهنگ کننده‌ی تیم وکلای عفو بین الملل در امور بین‌المللی، با یکی از فعالان جنبش سبز که به دست «زیتون» رسیده است، نشان می‌دهد، ویدیویی که میز ایران عفو بین الملل طی دو سال گذشته بارها با توسل به آن میرحسین موسوی را متهم به لاپوشانی واقعیت اعدام‌های سال ۱۳۶۷ و انکار آن کرده است، چنین اتهامی را ثابت نمی‌کند.

ایمیل خانم هریسون تاریخ ۲۱ مارس ۲۰۱۹، برابر با ۱ فروردین ۱۳۹۸ را بر خود دارد که در پاسخ به اعتراضات نسبت به گزارش‌های میز ایران سازمان عفو بین‌الملل علیه میرحسین موسوی می‌نویسد: «موافقم که بر خلاف آنچه [در گزارش عفو بین‌الملل] گفته شده، در این ویدیو روشن نیست که میرحسین موسوی اعدام‌ها را انکار کرده باشد.»

یکی از فعالان جنبش سیز در مکاتبه‌ای با  خانم هریسون  با استناد به «فایل صوتی سخنرانی میرحسین موسوی در سال ۸۹ درباره‌ی اعدام‌های ۶۷» از او درباره‌ی مصاحبه‌ی منتشر شده‌‌ی تلویزیون اتریش با موسوی در سال ۶۷  و گزارش آن سازمان توضبح می‌خواهد.

میز ایران عفو بین الملل آذر ماه ۱۳۹۷ در گزارشی از اعدام‌های دسته‌جمعی زندانیان سیاسی ایران در تابستان ۱۳۶۷ با استناد به ویدیوی مصاحبه‌ای مربوط به همان سال که تلویزیون اتریش با میرحسین موسوی، نخست وزیر وقت ایران، انجام داده بود، او را به «انکار» و «توجیه» این رخداد متهم ساخت، اتهامی که  از آن مدت تاکنون به دفعات نیز آن را تکرار کرده ‌است.

خبرنگار تلویزیون اتریش در این ویدیوی کوتاه یک دقیقه‌ای و چهل ثانیه‌ای درباره نقض حقوق بشر در ایران می‌پرسد و میرحسین موسوی نیز به‌طور خاص جواب همان سئوال را می‌دهد و به شرح دلایل برخورد با حمله‌ سازمان مجاهدین خلق به باختران می‌پردازد.
آقای موسوی در این بخش از گفته‌های خود به صراحت از عملیات «مرصاد» نام می‌برد، اما عفو بین الملل در گزارش خود نوشته که میرحسین موسوی واژه «برخورد»  و «سرکوب» را درباره اعدام‌ها به کار برده است.

https://www.zeitoons.com/wp-content/uploads/2020/08/4A23D338-1440-49C4-B3CB-0D27E294F841-216x300.jpeg

این بخش از گزارش عفو بین الملل همان زمان اعتراض بسیاری از فعالان جنبش سبز را به دنبال داشت که عفو بین الملل را به «تحریف» اسناد متهم کردند. با این حال میز ایران عفو بین الملل به صداگذاری‌ای اشاره می‌کند که پس از مصاحبه خبرنگار اتریشی با میرحسین موسوی روی ویدیو گذاشته شده و آنجا به واژه «اعدام» اشاره می‌شود.
اما «آن هریسون»، نایب رئیس بخش خاورمیانه و شمال آفریقای سازمان عفو بین الملل تایید می‌کند که این صداگذاری اصلا روشن نیست و چیزی را اثبات نمی‌کند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79552
همه‌گیری‌ در محرم با ایران چه کرد
از وبا تا کرونا

زیتون ـ آرش فروغی:
«ماه محرم بود و هر شب مردم در جنب و جوش پرشور مذهبی غرق می‌شدند و در تکیه دولت گرد می‌آمدند تا شاهد تعزیه باشند و برای شهادت امام حسین اشک بریزند. شاید حرارت بیشتری در دعاهای طولانی و شدت بیشتری در مرثیه‌های شیون‌آمیز افتاده بود، زیرا در پشت در آن سایه شوم ایستاده بود. کدامیک از عزاداران می‌توانست مطمئن باشد که هنگام قدم گذاشتن در تاریکی شب پنجه او بر شانه‌اش فرود نیاید…» این توصیف گرترود بل، سیاح و مشاور سفیر انگلیس در ایران از محرم سال۱۳۱۰هجری قمری است که ایران به گفته او در زیر «سایه مرگ» وبا بود.

در محرم سال ۱۳۱۰ (۱۲۷۱ شمسی) وبا در ایران شایع شد. مرگ سایه یه سایه مردم، در کوچه و بازار و در میان عزاداری‌هایشان می‌چرخید، گویی که بر مرگ‌های هنوز نیامده می‌گریستند. وبا در این سال از طریق زوار از مشهد به تهران می‌رسد و در آن شهر کشته‌های زیادی می‌گیرد.

اعتمادالسلطنه، مورخ و سیاست‌مدار دوره ناصری در کتاب «روزنامه خاطرات اعتماد السلطنه» درباره این همه‌گیری می‌نویسد: «در خیابان جمعیت زیادی دیدم که از بشره همه معلوم بود که در میان بلا گرفتارند. در قهوه‌خانه نزدیک قصر قاجار به شیخ زین‌العابدین واعظ رسیدم. از وبا پرسیدم. گفت: در شمیران و شهر و در تمام دهات و اطراف تهران وبا معرکه می‌کند. من با کمال قوت قلب توکل به خدا نموده وارد خانه شدم. از ۲۰ محرم تا ۲۰ صفر ۱۳۱۰، ۳۰ روز تمام بر من طوری سخت گذشت که در ۵۰ سال عمر خود ندیده بودم. شکر می‌کنم که از میان جمعیت حسن‌آباد کسی مبتلا نشد. از شهر و اطراف شهر می‌گویند، ۲۳ هزار نفر مبتلا شده‌اند که البته تعداد زیادی از آن‌ها معالجه شدند. پنجشنبه اول ربیع‌الثانی سنه ۱۳۱۱ هجری قمری، وبا در تهران شدت کرده است و از چهار و پنج نفر به روزی ۲۵ الی ۳۰ نفر رسیده. وحشت غریبی به مردم مستولی شده است.».

وبا یا مرگامرگی، که اولین بار در حدود سال ۱۲۰۰ شمسی وارد ایران شد، هفت بار به اپیدمی بدل شد و جان‌های بسیاری را ستاند. در کتاب سلامت مردم در ایران قاجار آمده؛ «از گستردگی و کشتار این بیماری همین بس که در سال ۱۲۳۶ ق با ورود به شیراز روز اول ۱۰ نفر روز دوم ۲۰۰ نفر ، دو هفته اول ۵۶۰۰ نفر و در چهار هفته آخر دو سوم از جمعیت چهل هزار نفری شیراز را به کام مرگ فرستاد.»
حال، بعد از گذشت بیش از صد سال از آن تاریخ، به نظر می‌رسد هنوز هم در همزمانی یک همه‌گیری دیگر، با ایام محرم و عزاداری برای امام سوم شیعیان، شباهت‌های بین عصر جمهوری اسلامی و عصر ناصری می‌توان یافت.

«اعلیحضرت» کجاست؟
«بل» در بخش دیگری از کتاب خود اشاره می کند:«التهاب مذهبی زیر تاثیر وحشت عمومی شدت گرفت. کسانی که در اثر مراوده با خارجی‌ها تشبهی به تمدن غربی کرده بودند، لباس غربی را با عبای زیارت عوض کردند و عازم سفر طولانی مکه شدند…زمانی که وبا به تهران رسید اعلیحضرت در حال مسافرت تابستانی در کشور بود.»
ژوآنس فووریه فرانسوی، طبیب ناصرالدین شاه، در کتاب «سه سال در دربار ایران» درباره نحوه‌ی مواجهه شاه با وبا می‌نویسد:«شاه و همراهان برای دوری از وبایِ همه‌گیرِ تهران، پنج ماه از پایتخت فاصله می‌گیرند و با رسیدنِ اخبارِ فروکش‌کردن وبا، پس از این مدتِ دوری، به تهران بازمی‌گردند…»

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79537
علیه اعدام ۸ | سعید مدنی
سایر روش‌های اجرای حکم اعدام در قوانین ایران


https://www.zeitoons.com/79582

در توضیح روش‌های اجرای حکم اعدام پیش از این به اعدام با طناب دار و سنگسار اشاره کردیم. در ادامه سایر روشهای اجرای حکم اعدام را مورد بحث قرار میدهیم.
– تیرباران:
تیرباران یکی از راه‌های اجرای مجازات اعدام است که البته در اوایل انقلاب اسلامی در ایران بسیار رایج بود.
– سر بریدن:
در این نوع اعدام که در گذشته دور در ایران رواج داشت، سر فرد از ناحیه گلو با چاقو بریده می‌شود و یا با ساطور یا تبر از پشت سر ضربه محکمی به او وارد می‌شود. سال‌هاست که این روشِ اجرای حکم اعدام گزارش نشده است.
– پرتاب کردن از بلندی با دست و پای بسته:
این مجازات نیز در اسلام برای برخی از جرم‌ها از جمله لواط در نظر گرفته شده است و در ایران نیز پس از انقلاب به صورت نادر گزارش شده است.
– صلب:
ماده ۲۴ آیین‌نامه اجرای ماده ۲۹۳ مقرر داشته «در اجرای حد صلب، محکوم را به چوبه دار که شبیه صلیب تهیه شده در حالتی که پشت به صلیب و رو به قبله بوده و پاهایش مقداری از زمین فاصله داشته باشد، آویزان کرده و دست‌های وی را به دو چوبه افقی و پاهایش را به چوبه عمودی می بندند و به مدت سه روز تحت حفاظت و مراقبت مأمورین نیروی انتظامی به همان حالت رها می‌کنند. پس از انقضای سه روز او را از چوبه دار پایین می‌آورند. اگر فوت کرده باشد، پس از انجام مراسم مذهبی دفن و در غیر این صورت او را رها می‌کنند و چنانچه نیاز به ارائه خدمات پزشکی داشته باشد، اقدامات درمانی بلامانع خواهد بود».

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79582

از همین مجموعه : 
علیه اعدام (۱) : چرا مجازات اعدام باید لغو شود
علیه اعدام (۲) : خطایی به قدمت تاریخ بشریت
علیه اعدام (۳) : اعدام در برخی ادیان توحیدی
علیه اعدام (۴) : اعدام در برخی مناطق جهان
علیه اعدام (۵) : اعدام در قوانین ایران
علیه اعدام (۶) : جرم‌هایی با مجازات اعدام در ایران
علیه اعدام (۷) : روش‌های اجرای حکم اعدام در ایران 
راست و دروغ روستای ابوالفضل
بنیاد مستضعفانِ «بی‌اطلاع»، نیروی انتظامیِ «عذرخواه»

زیتون- احسان نادرپور
: هنوز زمان زیادی از آخرین حواشی ایجاد شده بر سر اظهارت پرویز فتاح نگذشته بود که خیلی زود او و بنیاد مستضعفان به صدر اخبار برگشتند. کسی که تا چند هفته پیش قرار بود مسئولان نظام را از کاخ‌­شان بیرون کند؛ بعد از یک عذرخواهی بلند بالا از حداد عادل و سایرین، به سراغ روستاییان خوزستان رفت تا خبر حمله بنیاد مستضعفان، ماموران شهرداری و نیروی انتظامی به روستای ابوالفضل برای تخریب خانه­ اهالی روستا باز هم او را به سرخط خبرها بیاورد.
داستان روستای ابوالفضل خیلی زود پیچیدگی‌­های زیادی پیدا کرد. از یک سو حمله ماموران به روستاییان  و استفاده از گاز اشک آور و شلیک تیر واکنش‌های شدیدی برانگیخت، از سوی دیگر هم بحث بر سر مالکیت زمین­‌هایی بالاگرفته که حالا چند سالی است خانه‌های روستاییان و حاشیه‌نشینان در آن بنا شده.

ابوالفضل کجاست؟
حد فاصل بین شهرک زردشت و پدافند کیانشهر اهواز؛ از کنار یک پمپ‌بنزین جاده‌ای آسفالته با کیفیت نه‌چندان مناسب برای دسترسی به تأسیسات نفتی می‌گذرد. روستای ابوالفضل پشت همان پمپ بنزین واقع شده است. جایی که ۹ کوچه به نام ابوالفضل یک تا ۹ ساخته شده. کوچه‌ها عمود بر جاده دسترسی تاسسیات نفتی قرار دارند و مردم منطقه می­‌گویند زمانی که در حال ساخت این جاده بودند، بنیاد مستضعفان به شرکت نفت تذکر داده بود که جاده از اراضی این بنیاد می‌گذرد.

این فضا جایی است که چند روز اخیر خبر درگیری ماموران با مردم ساکن آن در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است. بنیاد مستضعفان مدعی است که زمین‌های این روستا متعلق به اوست و روستاییان باید خانه‌هایشان را خالی کنند و خانه‌ها تخریب شود. از سوی دیگر برخی اهالی روستا می‌گویند که زمین‌های بنیاد دست نخورده باقی مانده‌اند و بنیاد به اشتباه خود را مالک تمامی روستا می‌­داند. یکی از کاربران ارزشی توییتر هم خبر از این داده بود که بنیاد مستضعفان این زمین را از یکی از شهروندان زرتشتی که پس از انقلاب از کشور خارج شده است، غصب کرده.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79590
مغالطه‌ی «خلط انگیزه و انگیخته» در نقد مخالفان قرارداد با چین
ع.ایماگر

https://www.zeitoons.com/79635

هرگاه به جای پرداختن به محتوای یک عقیده و سنجش دلایلی که برای آن ارائه شده‌ به خاستگاه روانی، ‌ایدئولوژیک، طبقاتی یا انگیزه‌های آگاهانه یا ناآگاهانه‌ی گوینده بپردازیم، ‌مرتکب مغالطه‌ی خلط انگیزه و انگیخته (argumentum ad hominem) شده‌ایم. گزاف نیست که این مغالطه را پربسامدترین مغالطه و یکی از ویرانگرترین مغالطه‌ها در تخریب فضای گفتگو و تفاهم جمعی برشمریم.
 
مثال یکم
: منتقدان فلسفه‌ی اسلامی مانند محمّدرضا حکیمی نیّت سوء مأمون در ایجاد بیت الحکمه و ترجمه‌ی آثار یونانی را برای تراشیدن رقیبی در برابر مکتب تشیّع، یکی از دلایل خود برای ردّ و نفی فلسفه‌ی اسلامی قرار داده‌اند.
 اوّلاً این روایت از لحاظ تاریخی مورد اطمینان نیست. (نگاه کنید به مدخل «بیت‌الحکمه» دائره‌المعارف بزرگ اسلامی)
 ثانیاً به فرض که اینگونه باشد، ربطی به درستی یا نادرستی این فلسفه ندارد. نقد این فلسفه و هر تفکّر یا عقیده‌ای از راه بررسی محتوای آن است نه بررسی نیّت مروّجان آن.
 
مثال  دوم: رهبرنظام: با گفتگو با امریکا مخالفم چون ترامپ دنبال استفاده‌ی شخصی از مذاکره است.
 مگر ممکن است سیاستمداری به دنبال استفاده‌ی شخصی نباشد؟ نکته اینجاست که آیا مذاکره نفعی برای طرف ایرانی دارد یا نه؟ در گذشته که کسانی جز ترامپ هم بر سر کار بودند نیز رهبر نظام مخالف همیشگی مذاکره بود. (برای شرح، توضیح و مثال‌های بیشتر نگاه کنید به اینجا)

«انگیزه‌‌یابی منتقدان قرارداد طولانی‌مدّت با چین به جای بررسی سخنان آن‌ها»
 سعید لیلاز درباره‌ی منتقدان قرارداد با چین می‌گوید: «به نظر من بسیاری از این افراد استدلال خاصّی ندارند جز اینکه پرده‌های مخالفت ایدئولوژیک با آیت‌الله خامنه‌ای و حکومت باعث شده واقعیّت موجود را نبینند.»
 لیلاز در گفتگوی خود استدلال ساده‌ و خوبی دارد در نفع برقراری رابطه‌ی اقتصادی با همه‌ی کشورها که همه آن را قبول دارند. در ضمن اشاره‌ای هم به رابطه‌ی امپریالیستی امریکا با ایران دارد که خواه‌ناخواه تکرار سخنان «نظام» است که باید در جای خود نقد شود. کشورهای زیادی هستند در منطقه‌ی ما (مانند ترکیه) که در عین داشتن رابطه با امریکا،‌ مخالف بسیاری از سیاست‌های منطقه‌ای این کشورند و به منافع خود در این رابطه می‌اندیشند.
 نکته اینجاست که لیلاز ابداً به نقد سخنان منتقدان قرارداد طولانی با چین نمی‌پردازد...

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79635
نویسنده نامه عفو بین‌الملل به مقامات ایران در زمان اعدام‌های ۶۷:
معلوم نیست نامه‌ ما به دست میرحسین موسوی رسیده باشد

زیتون
– نیل هیکس، پژوهشگر وقت سازمان عفو بین‌الملل در سال ۱۳۶۷، که تحقیقات دامنه‌داری درباره اعدام‌های دسته‌جمعی زندانیان سیاسی انجام داده، به «زیتون» می‌گوید از ویدیوی مصاحبه تلویزیون اتریش با میرحسین موسوی نمی‌توان اتهامِ «حمایت از اعدام‌ها یا انکار و لاپوشانی آن» را به او نسبت داد.

او تاکید دارد که «به هیچ عنوان نه از نظر اخلاقی و نه از نظر حقوقی نمی‌شود درباره نقش نخست‌وزیر وقت در آن اعدام‌ها قضاوت کرد و این فقط با تشکیل یک کمیسیون حقیقت‌یاب امکان‌پذیر است».

نامه ۳۲ سال قبل این پژوهشگر ارشد حقوق بشر که به دفتر رئیس قوه قضاییه، وزارت دادگستری و سفارتخانه‌های ایران در کشورهای خارجی با پست ارسال شده بود، این روزها بار دیگر خبرساز شده است؛ نامه‌ای که خبر از اعدام ۸ نفر از اعضای سازمان مجاهدین در ایلام و کرمانشاه (باختران)، سه نفر از حزب توده، یک نفر از فداییان خلق (اکثریت) و ۱۰ نفر دیگری می‌داد که رسانه‌های ایران در آن زمان آن‌ها را «ضدانقلاب و جاسوس» عراق خواندند.

رها بحرینی، پژوهشگر کنونی بخش ایران سازمان عفو بین‌الملل، این نامه را نشانه‌ای از آن می‌داند که دولت ایران و میرحسین موسوی دست‌کم از روز ۲۵ مرداد، روز نگارش نامه، در جریان اعدام‌های دسته‌جمعی زندانیان سیاسی قرار گرفته بودند، اما سیاست خارجی دولت ایران «انکار» اعدام‌ها بود.

میرحسین موسوی از آبان ۱۳۶۰ تا اواخر مرداد ۱۳۶۸ سمت نخست وزیری را در جمهوری اسلامی بر عهده داشت، دوره‌ای که مخالفان جمهوری اسلامی از آن به عنوان یکی از تاریک‌ترین دوره‌های تاریخ معاصر ایران نام می‌برند.

تابستان سال ۱۳۶۷ بر اساس برخی منابع، ۴ تا ۵ هزار زندانی سیاسی به‌طور مخفیانه اعدام و در گورهای جمعی دفن شدند.

این اعدام‌ها با حکم آیت‌الله روح‌الله خمینی، رهبر وقت جمهوری اسلامی، صورت گرفت و چهار چهره‌ای که به‌طور مستقیم در اجرای آن نقش داشتند، حسینعلی نیری (حاکم شرع وقت)، مرتضی اشراقی (دادستان وقت)، ابراهیم رئیسی (معاون وقت دادستان) و مصطفی پورمحمدی (نماینده وقت وزارت اطلاعات در زندان اوین) بودند.
اما میرحسین موسوی به عنوان رئیس هیات وزرا تا چه حد از این اعدام‌ها مطلع بود و نامه «اقدام فوری» عفو بین‌الملل از این نظر چه کمکی می‌توانسته است بکند؟

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79650
«کودک را تنها اخلاقی بار بیاور» و یک اسطوره‌ی دیگر
یاسر میردامادی

۱. آموزش مذهبی و منتقدان‌اش

تجربه‌های تلخ منتقدان آموزش مذهبی (هر مذهبی) بی هیچ تردیدی درس‌آموز است. آن‌ها بر چیزی دست می‌گذارند که به نظرشان تحمیل و قشری‌گری گونه‌هایی از آموزش‌ مذهبی می‌آید. این تجربه‌ها حتی هنگامی که به وضعیت‌ فاجعه‌آمیزی مانند تعرّض هم منجرّ نمی‌شود باز هم دردناک است و معمولا فرد صاحب تجربه‌ی تلخ را نه تنها به آموزش مذهبی دلسرد می‌کند که می‌تواند به اصل مذهبی خاص و یا هرگونه باور/سبک زیست دینی نیز بی‌اعتقاد کند.
از این رو، توجه انتقادی به این تجربه‌ها می‌تواند زمینه را برای گشوده(تر) و انسان‌پروا(تر) کردن آموزش مذهبی فراهم کند. البته توجه انتقادی به این تجربه‌ها ممکن است به شکل ریشه‌ای(رادیکال)‌تری در روا بودن اخلاقی اصل هرگونه آموزش مذهبی در حوزه‌ی عمومی یا خصوصی نیز تردیدهای جدّی بیفکند.
با نظر به این پیش‌زمینه، در این نوشته من دو ادعای اصلی دارم:
۱. توجه به تجربه‌ی منتقدان آموزش مذهبی نباید ما را از توجه به تنوع تجربه‌ها باز دارد به طوری که تجربه‌های مثبت آموزش مذهبی را نادیده بگیریم. بر این اساس، داوری نهایی در باب امکان، مطلوبیت و حدود مطلوب آموزش مذهبی تنها باید پس از جمع و تفریق تجربه‌های مثبت و منفی آموزش مذهبی، هر دو، حاصل آید.
۲. توجه به تجربه‌ی منتقدان آموزش مذهبی نباید ما را به باور به دو اسطوره‌ی رایج بکشاند: الف- اسطوره‌ی «طبیعی بودن خداناباوری»، ب- اسطوره‌ی «تربیت خنثی».
برای پرهیز از طولانی شدن بحث، در این نوشته به سود بخش اول ادعا، دست‌کم به شکل مستقل و مستقیم، استدلال نخواهم کرد؛ گرچه در ضمن استدلال به سود بخش دوم ادعا گذرا به آن خواهم پرداخت. در ادامه، به سود بخش دوم ادعا استدلال خواهم کرد.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79673
مهدکودک‌ها به آموزش و پرورش رسید
از «تو» به یک اشاره

زیتون ـ یلدا امیری
: همه چیز در کنترل شخص رهبر جمهوری اسلامی است؛ هر روز در ایران اتفاقاتی که موید این ادعاست در حال رخ دادن است و به نظر می‌رسد دلیلی هم برای پنهان کردن آن هم نمی‌بینند.
پس از آنکه کتاب های مدارس و سرفصل درسی دانشگاه ها تغییر کرد آیت‌الله خامنه‌ای به دنبال تغییر برنامه های آموزشی مهدکودک ها است.
محسن حاجی‌میرزایی، وزیر آموزش و پرورش، شامگاه ۱۳ شهریور در گفت‌وگوی ویژه خبری شبکه دو سیما گفت: می‌گویند هزار روز اول زندگی، هزار روز طلایی است و مهدهای کودک بهترین جایگاه هستند  برای اینکه رفتار بسازند چرا که رفتارها که در این سنین ساخته می شود به راحتی تغییر نمی‌کند. در دولت بحث کردیم که در تمام مهدکودک‌ها همه فعالیت های آموزشی تحت نظر آموزش و پرورش باشد و بهزیستی موافقت کرد که به آموزش و پرورش واگذار شود.

این سخنان وزیر آموزش و پرورش، واکنش سریعی بود به سخنان رهبر جمهوری اسلامی.
تنها دو روز پیش از سخنان حاجی‌‌میرزایی آیت‌الله خامنه‌ای روز ۱۱ شهریور در ارتباط تصویری با وزیر، معاونان، مدیران و رؤسای وزارت آموزش و پرورش در سی و چهارمین اجلاس آموزش و پرورش با اظهار تأسف از رها بودن مهدکودک‌ها گفت: «بر اساس گزارش‌های رسیده وضیعت مهدکودک ها به هیچ وجه خوب نیست و نباید به مهد کودک‌ها نگاه مراکز خدماتی داشت بلکه مراکز مهم آموزشی و پرورشی هستند.»

نفوذ با سند ۲۰۳۰
وزیر آموزش و پرورش در بخش دیگری از سخنان خود درباره اجرای سند ۲۰۳۰ در برخی مدارس اظهار کرد: «۱۱۶ هزار مدرسه داریم و باید بگوییم نظام آموزش و پرورش، سند دارد و هیچ نیازی به سند دیگری ندارد و سند ۲۰۳۰ موضوعیت ندارد؛ اگر هر موردی را هرجایی دیدند، اعلام کنند که برخورد می‌کنیم.»
این سخنان هم پاسخ به سخنان رهبر جمهوری اسلامی بود که گفته بود غربی ها اصرار دارند در آموزش و پرورش کشورها برای تحمیل سبک غربی نفوذ کنند و سند ۲۰۳۰ نمونه همین نفوذ است.


متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79676
به بهانه‌ی یک پیامِ تَکراری
احسان ابراهیمی

فدای پیرهن چاک ماهرویان باد / هزار جامه تقوی و خرقه پرهیز (حافظ)

پس از شنیدن پیام اخیر سیدمحمد خاتمی به مناسبت سال تحصیلی جدید، یادم آمد در دوران بازداشت موقت در بند ۲۴۰ زندان اوین، (پس از عاشورای ۸۸) یکی از روزنامه‌نگاران مشهور که هم‌بندم بود با اشاره به سیاست چ‌ورزی رهبران جنبش سبز، سیاست‌ورزی کسی چون سیدمحمد خاتمی را کاملاً کهنه و کند و جامانده از تحولات سیاسی می‌دانست. به دیگر سخن، با عنایت به جنس و شکل سیاست‌ورزی که رهبران جنبش سبز به نمایش گذاشتند، کلی‌گویی‌های نصیحت‌گونه و ملاحظات افراطی و وسواسی و … از جنس آنچه در تمام سال‌های حضور سیدمحمد خاتمی در سیاست حضور و بروز داشته‌اند، منقضی و ملغی شده‌اند. قطار سیاست با رهبری رهبران جنبش سبز چنان سرعتی گرفته بود که خاتمی جامانده آن تلقی می‌شد.

به قول یک روزنامه‌نگار مطرح، «پیام‌های خاتمی بی تاریخ است». یعنی پس از هربار گوش کردن به پیام‌هایش در ادوار مختلف، جز نصیحت‌های بلازمان و بلامکان، چیزی نصیب شنونده نمی‌شود و از این‌رو تکراری‌ست و نسبت به واقعیت بیرونی خنثی و کهنه. تنها تفاوت ظاهری پیام‌های وی، پیرتر شدن صورت و کندتر شدن آهنگ کلام وی است.
از منظر کارکردهای سیاسی نیز، عبور وی از جنبش سبز با دفاع و حمایت نامشروط، غیرائتلافی و چک سفیدی از رأی به روحانی در سال ۹۲، و هضم نهایی بدنه و انرژی جنبش سبز در سال ۹۶ و بن‌بست کنونی را می‌توان یکی از نتایج آن راهبرد نادرست دانست. در حالی‌که اگر در سال ۹۲ با صراحت، پیش شرط حضور در انتخابات را، رفع حصر رهبران جنبش و دیگر زندانیان بی گناه تعیین کرده بود، (یا اساساً هر پیش‌شرطی را به حاکمیت تحمیل کرده بود) و یا با روحانی بر سر اصول و روش‌هایی چند به توافق رسیده بود، بن‌بست کنونی در اوضاع کشور را شاهد نبودیم.

عمل نکردن به این دو شرط نشان می دهد او اساساً درکی جدی از سیاست ندارد و نمی‌داند سیاست یعنی توازن قوا و مذاکره با طرف‌های قدرت برای پیشبرد اهداف سیاسی.

از سوی دیگر، روندهایی که در رأس قدرت سیاسی اتخاذ شده و نمود کلی خود را در انهدام عملی و اجرایی دولت دوم روحانی، برگزاری رسوای انتخابات مجلس یازدهم، سرکوب خشن اعتراضات مردم در آبان ۹۸ نشان داد، مشخص می‌کند سیاست نصیحت‌الملوکی خاتمی، جز استهزا نصیبی نمی‌برد. پیام‌های وی از این‌رو نه در جامعه عبور کرده از نوع سیاست‌ورزی وی خریدار دارد و نه در رأس قدرت سیاسی که سال‌هاست عزم خود را جزم کرده تا با سرعتی شتابان، دیکتاتوری را با استبداد فردی درآمیزد و بحران جانشینی را پیش از مرگ رهبر دوم به نفع تندروترین و فاسدترین بخش حکومت یکسره کند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79686
دادخواهیِ تابستان ۶۷
خاورانِ یک کهکشان اشک و درد

#خط_سوم
پرونده ویژه ۲ | محرم در ایران
خدمات متقابل محرم و سیاست

زیتون ـ آرش فروغی
: از روزی که اولین عزاداری‌های محرم در میان شیعیان ایران پا گرفت تا به امروز، این عزاداری تغییر شکل و کارکرد‌ زیادی داشته. گاه یک عزاداری ساده بود و زمانی محملی برای اعتراض، در دوره‌هایی هم تبدیل شد به ابزار پروپاگاندا و حتی سرکوب دولتی، ابعاد سیاسی و اقتصادی پیدا کرد و بالاخص نسخه حکومتی آن به ابزار قدرتی در دست روحانیون شیعه و «حکومت اسلامی» بدل شد.


یحیی دولت آبادی، نویسنده و رجل سیاسی دوره قاجاریه، به روشنی کارکردهای پنهان این سوگواری؛ از افزایش نفوذ روحانیون بواسطه احساساتی که برمی‌انگیزند تا مبدل شدن آن به مایه «تفریح و نفرج» اشاره کرده و می‌نویسد:«طایفه دیگر در لباس روحانیت از راه دیگر محترم و تا یک درجه نفوذ دارند و آن طایفه اهل منبر هستند چون روضه و تعزیه‌خوانی برای حضرت سید الشهدا بزرگترین شعار مذهبی جعفری شده و روز به روز به آن افزوده می‌گردد چه در ایام محرم و صفر و چه در غیر آن بعلاوه تعزیه‌خوانی بواسطه تشبیه و تقلیدی که در آن هست و اسباب زینت و تجملی نمود می‌شود و برای مردمی که کمتر وسایل تفریح و تفرج دارند مشغولیات بزرگی است». (حیات یحیی، ص ۵۰ تا ۵۵)

جنبه‌های اقتصادی روضه‌خوانی هم از نظر وی دور نمانده و تاکید می‌کند: «برای اداره روضه خوانی روضه خوان بسیار در شهر و قصبه و هر ده لازم شده و چون کار با شرف و با دخل و بی سرمایه ایست از سادات و آخوندها خاصه کسانی که آهنگ صدایی داشته باشند فوج فوج داخل این شغل شده شعری چند در مرثیه حفظ نموده کتابهای روضه فارسی را خوانده روضه خوان می‌گردند اغلب از جعل کردن و دروغ بستن و افترا به خداوند پیغمبر و امام مضایقه ندارند فقط شهرت یافتن محل توجه آنهاست و آن نمی‌شود مگر آنکه از روضه خوانی آنها مجالس گرم و فریاد و داد شنوندگان زیاد بلند گردد و باصطلاح خودشان مجلس آنها بگیرد و در میان ایشان اشخاص متدین با اخلاص هم پیدا می‌شود و نمی‌شود نباشد.» (ایضا)

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79701
چهار دهه پس از انقلاب
دورخیز «جوانان انقلابی» برای ۱۴۰۰

زیتون ـ مهسا محمدی
: هر چند رهبر جمهوری اسلامی در طعنه به کم‌کاری دولت، زمان یک‌ساله باقیمانده تا انتخابات ریاست جمهوری را نه «یک» سال که «سه تا صد روز بعلاوه یک ۶۵ روز» خواند و گفت که زمان زیادی باقی مانده؛ اما «جوانان انقلابی و حزب‌اللهی» هوادار او از یک سو و معتدلینِ اندک باقیمانده در دایره نظام از سوی دیگر برای جانشینی حسن روحانی به جنب و جوش افتاده‌اند.

بنابر اعلامیه وزارت کشور، سیزدهمین دوره انتتخابات ریاست جمهوری در ۲۸ خرداد سال آینده برگزار می‌شود. در این میان انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده هم کمتر از ۹هفته دیگر برگزار می‌شود و احتمالا نتیجه آن تاثیر مستقیمی بر انتخابات ریاست جمهوری ایران و اینکه چه کسی در ایران «باید» رییس جمهور شود، دارد. 

انتخاباتی برای شورای نگهبان و اصولگرایان
بر مبنای معادلات داخلی ایران اما، انتخابات ریاست جمهوری  ۱۴۰۰، برعکس دو دوره پیشین، همان‌طور که انتظار می‌رود جنب و جوش بیشتری در میان اصولگرایان ایجاد کرده تا اصلاح‌طلبان. به نظر می‌رسد با گزینه‌های جورواجوری که از جبهه اصولگرایی روی میز گذاشته شده این جناح می‌خواهد برای تمام وضعیت‌ها پیش رو چیزی در چنته داشته باشد و با دستی پر به استقبال ۱۴۰۰ برود. 
در میان کسانی که از کاندیداتوری خود به قطعیت خبر دادند تا اسامی گمانه‌زنی شده و کسانی که به صورت زیرپوستی فعالیت‌های خود را شروع کردند؛ از السابقون اصولگرایان تندرو تا معتدل‌های رانده شده از این جبهه و «جوانان انقلابی» دیده می‌شوند.
در میان اصلاح‌طلبان اما آنهایی که اسمشان به میان می‌آید، قابل پیش‌بینی‌تر و محدود ترند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79732
چه کسانی قربانی اعدام‌اند؟
علیه اعدام ۹ | سعید مدنی

اوایل جنبش او را گرفته و کتک مفصلی بهش زده بودند. حالا دلش می‌خواست انتقام بکشد و آ‌ن‌ها را بچزاند. شاید راست می‌گفت، ولی تمام ماجرا این نبود. «استراخیلیا» برخلاف سایر کارپردازها علاقه‌ای به کتاب و سخنرانی و برنامه‌های آموزشی و به عبارت دیگر ارتقای سطح ایدئولوژیک نشان نمی‌داد. او قلع و قمع ضد انقلابیون را به عنوان راهی برای به رخ کشیدن خودش و طرفداری از انقلاب برگزیده بود.
میلوان جیلاس


اگر قاضی به ‌عنوان یک انسان جایزالخطا ممکن است قضاوت نادرستی داشته باشد، چرا باید علیه مجرم مجازاتی اعمال کند که ‌جبران‌ناپذیر است؟ در این میان اگر کسی به‌اشتباه اعدام شود، قربانی‌شدن او محرز است. اما حتی اگر فرض را بر صحت قضاوت قاضی قرار دهیم، باز هم قربانی صدور و اجرای حکم اعدام، تنها مجرم نیست و دامنه آثار منفی اعدام بسیار فراتر از او خواهد بود.

حق قربانیان و خانواده‌هایشان برای بخشش زندگی محکومین اعدام یا صرف‌نظر کردن از اجرای حکم در بسیاری فرهنگ‌ها پذیرفته‌شده است. برای مثال می‌توان به قانون شریعت مبنی بر پذیرش حق قصاص از یک سو و در مقابل حق بخشش از سوی ولی دم اشاره کرد. بنا بر نظر باقی(۱۳۸۶) برخلاف فقه شیعه که اگر اولیای دم چند نفر باشند و یکی از آن‌ها قاتل را عفو کند، دیگران می‌توانند همچنان خواستار قصاص باشند، در فقه اهل سنت اگر اولیای دم چند نفر باشند و یکی از آن‌ها از قصاص صرف‌نظر کند، قصاص ساقط خواهد شد، حتی اگر بقیه خواهان قصاص باشند.

وقتی درباره حکم اعدام بحث می‌شود جایگاه قربانیان کاملاً برجسته می‌شود. از منظر حقوق بشر، قربانیان همیشه در مرکز توجه قرار دارند؛ اما وقتی به مراحل بعدی بحث می‌رویم و از خود می‌پرسیم قربانیان چه کسانی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند، با چالش جدی‌تری مواجه می‌شویم. توجه به اعضای خانواده مجرمان در پرونده‌های منتهی به صدور حکم اعدام به ‌عنوان قربانی از اجماع گسترده‌ای برخوردار است. زیرا آن‌ها نه‌تنها از نظر روان‌شناختی و هیجانی، بلکه از جهت اقتصادی و اجتماعی نیز صدمه می‌بینند و این مسئله در مغایرت با منشور ملل متحد مصوب ۲۹ نوامبر ۱۹۸۵ مبنی بر رعایت عدالت درباره قربانیان جرم و سوء استفاده از قدرت است؛ بنابراین از دیدگاه عملی و نظری باید به این پرسش پاسخ دهیم که چگونه راه را بر قربانی‌ شدن اعضای خانواده و دیگر افراد نزدیک به محکومان اعدام ببندیم. بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت که حکم اعدام افراد زیادی را قربانی می‌کند، از خود فرد اعدام شونده تا دیگران؛ که البته همه آن‌ها قربانی عمل مجرمانه نیستند، بلکه جرمی که باعث مجازات اعدام می‌شود و خود اعدام، افراد مرتبط با اعدام شونده را هم قربانی می‌کند.
متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79744

از همین مجموعه : 
علیه اعدام (۱) : چرا مجازات اعدام باید لغو شود
علیه اعدام (۲) : خطایی به قدمت تاریخ بشریت
علیه اعدام (۳) : اعدام در برخی ادیان توحیدی
علیه اعدام (۴) : اعدام در برخی مناطق جهان
علیه اعدام (۵) : اعدام در قوانین ایران
علیه اعدام (۶) : جرم‌هایی با مجازات اعدام در ایران
علیه اعدام (۷) : روش‌های اجرای حکم اعدام در ایران
علیه اعدام (۸) : سایر روش‌های اجرای حکم اعدام در ایران
گفتگو با ناهید مهرگان، نویسنده رمان «بگذار برایت بنویسم»
آخوندها قربانیان خاص خدا هستند
زیتون ـ ابراهیم نبوی:
ناهید مهرگان یک نویسنده درجه یک افغانستان است، این را زمانی فهمیدم که دست‌نویس اول رمانش را خواندم، رمانی که ناهید روی آن کار کرد و کار کرد و هشت سال مثل یک استاد جواهرساز آن را صیقل داد، جلا داد و بارها و بارها به تراش آن دست زد، سنگ‌های مختلفی که فقط یک افغان می‌تواند از کوههای افغانستان کشف کند، یافت و آنها را کنار هم گذاشت، بارها جای این و آن یکی را عوض کرد، آنقدر در شکل کار دقت کرد که سرانجام همان شد که می‌خواست. با آنچه از رمان اول ناهید بیرون ریخته شد، یکی دو رمان درجه یک می‌شد نوشت، اما سرانجام همان شد که باید.

من از متن اول تا آخر را بیش از ده بار خواندم و تقریبا همه آن را در ذهن دارم. رمان ناهید مهرگان ترکیبی است از داستان، شعر و فلسفه، شعر زبان اوست در رمان، فلسفه نگاه اوست به زندگی که هرگز از نگاه کلی به زندگی دست برنمی‌دارد، در رمان او هستی، معنی زندگی، چگونگی آن و معنا و بی‌معنایی آن ریز به ریز در بافت داستان تنیده شده است. داستانی که اصلا ساده نیست و کلمه به کلمه آن را باید با دقت خواند تا به خوبی با آن ارتباط برقرار کرد. داستان او مثل تعریف یکی از قهرمانانش از عشق است: عمیق، خاکستری و طولانی.
من ورسیون قبلی او را بیشتر دوست داشتم، تا اینکه سه بار ورسیون جدید را خواندم، و بعد دریافتم که این نسخه چه برتری‌هایی دارد. در ورسیون قبلی به دلیل نوع چینش رمان، شاید فاجعه‌ای که رمان راوی آن است، به گردن اتفاق می‌افتاد، اتفاقی به نام طالبان، اما در نسخه دوم، بقول خودش «بدترین چیز آن است که فاجعه را اتفاق ببینی» و در همین بافت جدید است که ما می‌فهمیم فاجعه عمیق‌تر است و در واقع اتفاق فقط نمودی از فاجعه است. در حقیقت طالبان فقط چهره‌ای یا نمودی از فاجعه‌ای است که در زندگی وجود دارد، همان زندگی که در فضا- زمان این رمان تعریف شده است. من در ضمن گفتگو در مورد رمان، می‌خواهم در مورد زندگی ناهید و دیدگاه‌هایش هم گفتگو کنم( در برخی جاها ناهید با همان گویش فارسی دری مردم افغانستان گفتگو کرده که من نخواستم به زیبایی آن دست بزنم.):
 
داور(ابراهیم نبوی): نام خودت، پدر و مادر و اعضای خانواده…
ناهید: نام مادرم نادیه حبیبی است، از پدرم محمد راتب حیدری. خواهرم، زُحل نام دارد و برادرانم فهیم و فیصل و اصیل. من فرزند کلان خانواده هستم.
داور: در یک گفتگو گفته بودی که در خانواده‌ات کتاب خوانده نمی‌شد، واقعا کتاب خوانده نمی‌شد؟
ناهید: متاسفانه بله. نه کتابی بود تا خوانده شود، نه هم قرار بود کسی بخواهد کتاب بخواند. مادر من سواد خواندن و نوشتن نداشت. برادرانش نگذاشته بودند به مکتب برود. او از این بابت رنج می برد، برای همین هم مکتب رفتن برایش اهمیت داشت، ولی خُب زندگی طوری بود که نقش برادران مادرم را در زندگی من، طالبان به عهده گرفته بودند و نمی گذاشتند به مکتب بروم. کتاب در خانواده ی من اولویتی نداشت و قرار هم نبود کسی پول خدا را حرام چار تکه کاغذ کند که نه برای آدمی نان می‌شد نه رخت.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79454
تلاش برای تصاحب شبکه نمایش خانگی
صدا وسیما؛ بازنده میدان بی‌رقیب

https://www.zeitoons.com/79774

زیتون ـ احسان نادرپور
: «مسئولیت صدور مجوز و تنظیم مقررات صوت و تصویر فراگیری در فضای مجازی و نظارت بر آن منحصراً بر عهده سازمان صدا و سیما ست.» این دستور آیت الله خامنه‌­ای صادره در شهریور ۹۴، این روزها راه نجاتی شد برای صدا و سیما تا آخرین رقیب داخلی­‌اش را هم از میدان به در کند.
شبکه نمایش خانگی این روزها با اختلاف از صدا و سیما پیش افتاده و مردم ترجیح می­‌دهند از بین همین محصولات محدود داخلی، خودشان انتخاب کنند که چه چیزی را نماشا کنند، از این رو اقبال عمومی به شبکه‌های نمایش خانگی که چندان گوش به حرف صدا و سیما نمی‌دهند، زیاد شده است.

صدا و سیما اما این بار هم در تلاش است بار دیگر پس از تجربه­‌ مقابله با ویدئو و ماهواره؛ تیغ سانسورش را به گردن تولیدات نسبتا مستقل نمایش خانگی هم نزدیک کند.
شبکه نمایش خانگی چند سالی است که در ایران پا گرفته و سایت­‌های شناخته شده‌ای مانند؛ فیلیمو، نماوا و ایران‌پراود هم مرجع پخش تولیدات آن از سریال و برنامه­‌های طنز گرفته تا فیلم سینمایی، مستند و تاک‌شوهای موضوعی شدند. در مقابل صدا و سیما به جای بالا بردن کیفیت برنامه‌­هایش و رقابت با این شبکه‌­ها مثل همیشه سعی کرد تا از طریق اعمال قدرت و به دست آوردن انحصار، رقیب را از میدان به در کند.
حالا همین امر و  تلاش برای در اختیار گرفتن نظارت و صدور مجوزهای نمایش خانگی توسط صدا و سیما صدای اهالی سینما را در آورده است. روز گذشته، ۱۳ صنف سینمایی با بیش از سه هزار عضو علیه واگذاری شبکه خانگی به صدا و سیما بیانیه دادند. آنها تاکید کردند که سپردن سرنوشت این پدیده نوپای تولید و توزیع به سازمانی که خود رقیب آن است تصمیمی اشتباه و غیر قابل جبران خواهد بود.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79774
علیه اعدام ۱۰ | سعید مدنی
از این ستون به آن ستون؟

داستان فردی محکوم به اعدام که در هنگام اجرای اعدام آخرین تقاضایش این بود که او را از ستونی که به آن بسته شده بود به ستونی چند قدم آن سوتر ببندند و بعد اعدام کنند، حاوی حقیقت مهمی است و آن اینکه احتمال خطا در اجرای جبران ناپذیر حکم اعدام همیشه ممکن است.

امروزه مفهوم قربانی کاملاً آگاهانه فراتر از چرخه افراد نزدیک به قربانیانِ مستقیم جرم، گسترش داده می‌شود. این دیدگاه البته به نظر برخی مناقشه‌انگیز است. از این دیدگاه، افرادی که بازداشت می‌شوند، خود قربانی هستند؛ به عبارت دیگر نه‌تنها قربانیان جرم، بلکه حتی مجرمان نیز بالقوه با نقض حقوق انسانی‌شان قربانی محسوب می‌شوند. این به معنای رویکرد گسترده‌تر به مفهوم قربانیان جرم و جنایت است که شامل قربانیانِ نقض حقوق بشر نیز می‌شود. آشکارترین موارد از این نوع، محکومانی هستند که ناعادلانه محاکمه شده‌اند. کم نیستند افراد بی‌گناهِ محکوم‌ به مرگ که برخی اوقات به خاطر جرمی اعدام شده‌اند که نقشی در آن نداشته‌اند.

امکان خطا و عدم امکان بازگرداندن زندگی کسی که از آن محروم شده، همیشه وجود دارد. مثال معروف در این زمینه، پرونده کرک بلودورث(Kirk Bloodworth) است. کسی که در سن ۲۳ سالگی دستگیر و متهم به تجاوز و قتل دختری ۹ ساله در مریلند شد. او محکوم به مرگ با گاز شد. امّا ۸ سال بعد با آزمایش دی ان ای روشن شد که خطایی مرتکب نشده و تبرئه شد. مطابق بررسی‌های به‌عمل‌ آمده ۴ درصد محکومانِ اعدام در آمریکا به‌احتمال ‌زیاد بی‌گناه بوده‌اند.

در این زمینه ماجرای سنگسار مردی به نام جعفر کیانی در سال ۱۳۸۶ در تاکستان قزوین، که انعکاس زیادی نیز داشت قابل تامل است. در این پرونده، جعفر کیانی که بی‌سواد بوده، برگه‌ای را به زنی به نام «مکرمه» که او هم سواد خواندن و نوشتن نداشته نشان می‌دهد، مبنی بر اینکه حکم طلاق غیابی مکرمه از همسر اولش صادر شده است. مکرمه نیز به استناد همان برگه به همراه جعفر کیانی به دفتر ازدواج مراجعه می‌کند و محضردار هم که در زمان تشکیل پرونده فوت شده بود، برهمان مبنا، بین جعفر و مکرمه صیغه عقد ۹۹ ساله جاری می‌کند و سند رسمی عکس‌دار و قانونی ازدواج به آنها ارائه می‌دهد. پس از این ازدواج، جعفر و مکرمه همانند سایر زوج ها زندگی خود را شروع می‌کنند. پس از مدتی، جعفر و مکرمه به یک عروسی در اسلامشهر دعوت می‌شوند و در آنجا یکی از اقوام شوهر قبلی مکرمه، آن‌ها را می‌بیند و به پلیس خبر می‌دهد و بدین ترتیب مکرمه و جعفر بازداشت می‌شوند و به اتهام زنای محصنه تحت تعقیب قرار می‌گیرند. پس از آن نیز دادگاه حکم به سنگسار به اتهام زنای محصنه را صادر می‌کند. مکرمه با این تصور که همسر شرعی جعفر بوده با او ارتباط داشته است و شرعاً هم مرتکب گناهی نشده بود. بنابر شواهد، جعفر نیز از غیر معتبر بودن آن حکم خبر نداشته است. زیرا با توجه به بی‌سواد بودنش، امکان داشته است فرد دیگری به هر علتی حکم مذکور را به جعفر داده و به او گفته باشد که طلاق غیابی مکرمه صادر شده است. وانگهی به فرض اشتباه جعفر یا مکرمه، دفتردار رسمی قوه قضاییه نیز مستندا به همان برگه، صیغه عقد را بین آن‌ها جاری کرده است. نکته مهم دیگر آنکه به نام این زوج برای فرزند مشترکشان شناسنامه صادر می‌شود. جعفر که سنگسار شده، هرگز به رابطه نامشروع اعتراف نکرد و هیچ شاهدی نیز در پرونده موجود نیست و قاضی، صرفا با استناد به علم خود مبادرت به صدور حکم سنگسار کرده است. سرانجام با پیگیری‌های مکرر قاضی اجرای احکام، رای به مرحله اجرا می‌رسد. ولی رئیس کل دادگستری استان قزوین مانع اجرا می‌شود. پس از آن و با اصرار قاضیِ اجرای احکام، بار دیگر پرونده به مرحله اجرا نزدیک می‌شود که این بار با مطلع شدن رسانه‌ها و گویا به دستور آیت‌الله شاهرودی رئیس وقت قوه قضاییه به دلیل ابهامات جدی در پرونده از اجرای حکم جلوگیری می‌شود. ولی سرانجام جعفر سنگسار شد. در این پرونده، قاضیِ اجرای احکام، اصرار خاصی برای سنگسار دو نفر داشته است. گزارش‌های بعدی حاکی از آن بود که جعفر پس از سنگسار در حالی که گوش و بینی‌اش کنده و له شده بود، همچنان زنده بوده و وقتی پزشک قانونی زنده بودن او را تائید می‌کند، یکی از حاضران با یک بلوک سیمانی بزرگ بر سرش می کوبد و او را به قتل می‌رساند.

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79787
کشتار ۶۷؛ اگر جای میرحسین بودم!
علی کشتگر

من این نامه را از سر عشق به آزادی و عدالت و مهر به کسی که به گناه دفاع از مطالبات آزادی‌خواهانه و عدالت‌جویانه مردم و مخالفت صریح با خودکامگی ولی فقیه بیش از ده سال است رنج زندان خانگی را به جان خریده و حصر ابد را بر هر گونه عقب‌نشینی در قبال عهدی که در سال ۸۸ با مردم بسته است ترجیح داده، نوشته‌ام. و اگر کلامی از سر اغراق و بدون انصاف در این نوشته آمده پیشاپیش از او عذرخواهی می کنم.

چهل و دو سال از تولد جمهوری اسلامی می گذرد. شرایط بحرانی و فلاکت‌بار امروز ایران از هر نظر بدتر از ۴۲ سال پیش است. چرا به این جا رسیده‌ایم؟!

برنشستن خودکامگی روحانیون شیعه و بت اعظم برساخته آنان ولی فقیه به جای دیکتاتوری سکولار پادشاهی، همراه شد با نابودی همه آزادی‌های اجتماعی کسب‌شده‌ای که از نهضت مشروطیت تا تولد جمهوری اسلامی در جامعه ایران نهادینه و یا در حال نهادینه شدن بود. در دیکتاتوری سکولار آزادی های سیاسی از مردم سلب شده بود، اما علیرغم فشارها و تحریکات گاه و بیگاه محافل متعصب روحانیت شیعه، آزادی مذهب، آزادی پوشش، تغذیه، برابری نسبی زن و مرد در کسب مشاغل اجتماعی مثلا در پلیس، ارتش، قضاوت و درحوزه فرهنگ و هنر از جمله موسیقی، آواز، تئاتر،سینما و غیره به عنوان حقوق مسلم شهروندی توسط حکومت و قانون تضمین شده بود و هیچ کس به خاطر باورها و ناباوری های مذهبی و یا شیوه زندگی و مناسبات شخصی و خصوصی مورد تبعیض و تعرض نبود.

حکومت ولایت فقیه نه فقط آزادی های سیاسی کسب شده در انقلاب ۵۷ را گام به گام از مردم پس گرفت بلکه با سلب آزادی های اجتماعی و دخالت در وجدانیات و خصوصیات زندگی مردم و درجه بندی شهروندان بر اساس تمایزات مذهبی و جنسی، تحقیرآمیزترین و فسادزاترین انواع تبعیض و تفتیش عقاید را به زور سرکوب در جامعه ایران مستقر ساخت. آیت الله خمینی برای کسب و تحکیم هژمونی خود پیش از به قدرت رسیدن در پاریس خود را طرفدار دموکراسی از همان نوعی که در جوامع غربی هست وانمود کرد و وقتی هم به ایران آمد در نخستین روز ورود خود در بهشت زهرا ضمن دعوت محترمانه از امرای ارتش به همراهی با انقلاب گفت هر نسلی باید حق داشته باشد قوانین دلخواه خود را آزادانه تعیین کند، پدران ما چه حقی داشتند که برای امروز ما قانون بنویسند.(۱)

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/79785